DNR-73/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-95/16/07/KS/ Warszawa, 4.09.2007 r. DECYZJA NR 73/2007 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w zwi ą zku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 215), po przeprowadzeniu post ę powania administracyjnego wszcz ę tego z urz ę du w sprawie ogólnego bezpiecze ń stwa roweru dzieci ę cego 12” Maxim - Honey, wprowadzonego na rynek przez przedsi ę biorc ę Jana Zasad ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Jan Zasada Biuro Ekonomiczno - Handlowe w Wieluniu, umarza si ę post ę powanie administracyjne. Uzasadnienie Rower dzieci ę cy 12” Maxim - Honey zosta ł zakupiony od przedsi ę biorcy Roberta Jab ł o ń skiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Tonimax” w Warszawie i przebadany na zlecenie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) przez Polskie Centrum Bada ń i Certyfikacji S.A. (PCBC S.A.) Badania przeprowadzono w oparciu o wymagania okre ś lone w normie PN-ISO 8098 + A1:1996 Rowery. Wymagania bezpiecze ń stwa dla rowerów dzieci ę cych . Badania wykaza ł y, ż e badany rower o maksymalnej wysoko ś ci ustawienia siode ł ka 570 mm by ł wyposa ż ony tylko w jeden uk ł ad hamulcowy. Ponadto, chwyty kierownicy nie posiada ł y odpowiednio zwi ę kszonego ko ń ca - zgodnie z norm ą PN-ISO 8098 + A1:1996 , koniec chwytu powinien mie ć ś rednic ę minimum 40 mm, w badanym egzemplarzu natomiast ś rednica ta mia ł a jedynie 32 mm. Rower nie posiada ł równie ż ogranicznika skr ę tu ko ł a przedniego. Laboratorium uzna ł o równie ż , i ż konstrukcja kó ł pomocniczych jest zbyt delikatna, co mo ż e spowodowa ć ich trwa ł e odkszta ł cenie. Ponadto, do łą czona do roweru instrukcja obs ł ugi nie zawiera ł a informacji dotycz ą cych zak ł adania, zdejmowania i regulacji kó ł pomocniczych oraz wykazu normalnych cz ęś ci zapasowych. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes UOKiK uzna ł za zasadne wszcz ę cie post ę powania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 oraz z 2007 r. Nr 35, poz. 215), zwanej dalej „ustaw ą ogólnym bezpiecze ń stwie produktów” w sprawie roweru dzieci ę cego 12” Maxim - Honey. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), pismem z dnia 24 kwietnia 2007 r. Prezes UOKiK powiadomi ł przedsi ę biorc ę Jana Zasad ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Jan Zasada Biuro Ekonomiczno – Handlowe w Wieluniu (stron ę post ę powania) o wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego w sprawie rowerów dzieci ę cych 12” Maxim - Honey. Jednocze ś nie, w drodze postanowienia z dnia 24 kwietnia 2007 r., wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczy ł stronie post ę powania termin 21 dni od dnia otrzymania postanowienia na wyeliminowanie zagro ż e ń stwarzanych przez produkt b ę d ą cy przedmiotem post ę powania. Prezes UOKiK poinformowa ł stron ę post ę powania, ż e w celu wyeliminowania zagro ż e ń stwarzanych przez rower b ę d ą cy przedmiotem post ę powania, w przypadku produktów które nie zosta ł y jeszcze wprowadzone na rynek, niezb ę dne jest zaprzestanie dalszego przekazywania rowerów dzieci ę cych 12” Maxim - Honey dystrybutorom oraz prezentowania i oferowania tych produktów konsumentom, a w przypadku produktów, które zosta ł y ju ż wprowadzone na rynek - konieczne jest podj ę cie dzia ł a ń polegaj ą cych na wycofaniu rowerów dzieci ę cych 12” Maxim - Honey z rynku. W odpowiedzi, w pi ś mie z dnia 1 czerwca 2007 r. strona post ę powania poinformowa ł a, ż e zaprzesta ł a importu rowerów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania i nie posiada ju ż ich w swoim magazynie. Jednocze ś nie przedsi ę biorca b ę d ą cy stron ą post ę powania poinformowa ł , ż e wysoko ść wprowadzanych przez niego na rynek rowerów nie przekracza 56 cm, w zwi ą zku z czym nie musz ą one by ć wyposa ż one w dwa uk ł ady hamulcowe. Strona post ę powania przedstawi ł a o ś wiadczenie dystrybutora, u którego zakupiono badany przez PCBC S.A. produkt – Roberta Jab ł o ń skiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Tonimax” w Warszawie z którego wynika, ż e w serwisie tego przedsi ę biorcy podczas sk ł adania roweru zosta ł zamieniony wspornik siod ł a, co spowodowa ł o, ż e w badanym rowerze powsta ł a mo ż liwo ść tak wysokiego ustawienia siode ł ka. W opinii strony post ę powania, by ł to przypadek jednostkowy. Odnosz ą c si ę do zarzutu dotycz ą cego chwytów kierownicy strona poinformowa ł a, ż e przeka ż e dystrybutorom, którzy posiadaj ą jeszcze produkty b ę d ą ce przedmiotem post ę powania nowe chwyty, o ko ń cach z ogranicznikiem o ś rednicy 40 mm. Strona nie zgodzi ł a si ę natomiast z opini ą , i ż brak ogranicznika skr ę tu powoduje niezgodno ść produktu z wymaganiami bezpiecze ń stwa. Jan Zasada prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Jan Zasada Biuro Ekonomiczno – Handlowe w Wieluniu powo ł a ł si ę przy tym na now ą norm ę PN-EN 14765:2006 – 2 Rowery dzieci ę ce – Wymagania bezpiecze ń stwa i metody bada ń , która nie przewiduje takiego wymogu. Strona nie zgodzi ł a si ę równie ż z zarzutem zbyt ma ł ej wytrzyma ł o ś ci kó ł pomocniczych argumentuj ą c, i ż negatywny wynik bada ń by ł spowodowany z łą metodyk ą bada ń , przyj ę t ą przez PCBC S.A. Strona post ę powania poinformowa ł a równie ż , ż e sporz ą dzi ł a errat ę do instrukcji obs ł ugi, która zosta ł a do łą czona do produktów znajduj ą cych si ę na rynku i przekaza ł a jej kopi ę . W erracie zawarto informacj ę dotycz ą c ą kó ł pomocniczych. Przedsi ę biorca poinformowa ł tak ż e, ż e do rowerów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania nie za łą cza cz ęś ci zapasowych i dlatego w instrukcji obs ł ugi nie ma ich wykazu. Ponadto strona post ę powania zobowi ą za ł a si ę tak ż e do sprawdzenia, czy w rowerach znajduj ą cych si ę u dystrybutorów zosta ł zamontowany w ł a ś ciwy wspornik siode ł ka. W pi ś mie z dnia 15 czerwca 2007 r. Prezes UOKiK zwróci ł si ę do strony post ę powania o przekazanie wyników bada ń dokumentacji technicznej rowerków b ę d ą cych przedmiotem post ę powania, listy dystrybutorów tego produktu oraz dowodów potwierdzaj ą cych zadeklarowane dzia ł ania. W pi ś mie z dnia 4 lipca 2007 r. strona post ę powania poinformowa ł a, ż e rowery b ę d ą ce przedmiotem post ę powania s ą przez ni ą importowane z Tajwanu, w zwi ą zku z czym nie posiada wyników bada ń ani dokumentacji technicznej tych produktów. Rowery te by ł y importowane w roku 2006 i w I kwartale 2007 r. w ilo ś ci 520 sztuk. Strona post ę powania poinformowa ł a, ż e kontaktuj ą c si ę ze swoimi dystrybutorami ustali ł a, ż e rowery znajduj ą si ę u 11 z nich. We wszystkich rowerach znajduj ą cych si ę na rynku dokonano wymiany wadliwych chwytów kierownicy. Łą cznie wymieniono chwyty w 20 rowerach. W pi ś mie z dnia 10 lipca 2007 r. Prezes UOKiK poinformowa ł stron ę post ę powania, ż e przekazane przez ni ą kopie dokumentów nie mog ą zosta ć uznane za dowód w post ę powaniu prowadzonym przez Prezesa UOKiK. Zgodnie bowiem z art. 22a ust. 2 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktu, je ż eli dokument zosta ł sporz ą dzony w j ę zyku obcym, nale ż y przed ł o ż y ć tak ż e po ś wiadczone przez t ł umacza przysi ę g ł ego t ł umaczenie na j ę zyk polski tego dokumentu albo jego cz ęś ci maj ą cej stanowi ć dowód w sprawie. Przed ł o ż one przez stron ę post ę powania dokumenty nie spe ł nia ł y tych wymaga ń . W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes UOKiK wezwa ł stron ę post ę powania do ponownego przekazania dowodów, w formie okre ś lonej w ustawie o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów oraz o przedstawienie faktur potwierdzaj ą cych zakup rowerków od tajwa ń skiego producenta. W pi ś mie z dnia 21 lipca 2007 r. strona przekaza ł a pe ł nomocnictwo dla pana Bartosza Jakubowskiego oraz po ś wiadczone kopie dokumentów potwierdzaj ą cych wymian ę chwytów kierownicy u dystrybutorów, list ę dystrybutorów, a tak ż e faktury zakupu, z których wynika, ż e 3 w okresie marzec 2006 – luty 2007 r. zakupi ł a 810 sztuk rowerów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania. W pi ś mie z dnia 9 lipca 2007 r. UOKiK zwróci ł si ę do Departamentu Polityki Celnej w Ministerstwie Finansów o informacj ę na temat przywozu rowerów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania w latach 2006 – 2007. W pi ś mie z dnia 16 sierpnia 2007 r. Ministerstwo Finansów poinformowa ł o, ż e przedsi ę biorca Jan Zasada prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Jan Zasada Biuro Ekonomiczno – Handlowe w Wieluniu zg ł asza ł rowery Honey – 12” do dopuszczenia do obrotu w dniach: 8 maja 2006 r., 6 marca 2007 r. i 23 marca 2007 r., łą cznie w ilo ś ci 810 sztuk. Tym samym Ministerstwo Finansów potwierdzi ł o informacje przekazane przez stron ę post ę powania w pi ś mie z dnia 21 lipca 2007 r. W pi ś mie z dnia 8 sierpnia 2007 r. Prezes UOKiK poinformowa ł stron ę post ę powania o przys ł uguj ą cym jej prawie do zapoznania si ę ze zgromadzonymi materia ł ami dowodowymi oraz prawem do wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . Strona nie skorzysta ł a z przys ł uguj ą cych jej praw. Prezes UOKiK ustali ł i stwierdzi ł . Rower dzieci ę cy 12” Maxim - Honey zosta ł wprowadzony na polski rynek przez przedsi ę biorc ę Jana Zasad ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Jan Zasada Biuro Ekonomiczno – Handlowe w Wieluniu, który jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a) ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów i ponosi odpowiedzialno ść za bezpiecze ń stwo produktów wprowadzonych na rynek na zasadach okre ś lonych w tej ustawie. W opinii PCBC S.A., które przeprowadzi ł o badanie produktu b ę d ą cego przedmiotem post ę powania, wyposa ż enie roweru o maksymalnej wysoko ś ci ustawienia siode ł ka 570 mm tylko w jeden uk ł ad hamulcowy mo ż e wyd ł u ż y ć drog ę hamowania, a w przypadku uszkodzenia tego uk ł adu – uniemo ż liwi ć hamowanie. Brak odpowiednio zwi ę kszonego ko ń ca chwytów kierownicy mo ż e natomiast doprowadzi ć do zsuni ę cia si ę d ł oni dziecka z kierownicy. Badany rower nie posiada ł równie ż ogranicznika skr ę tu ko ł a przedniego, co - w opinii laboratorium – umo ż liwia ustawienie przedniego ko ł a roweru prostopadle do kierunku jazdy, a w konsekwencji mo ż e doprowadzi ć do upadku dziecka z roweru. Laboratorium uzna ł o równie ż , i ż konstrukcja kó ł pomocniczych jest zbyt delikatna, co mo ż e spowodowa ć ich trwa ł e odkszta ł cenie. Ponadto, do łą czona do roweru instrukcja obs ł ugi nie zawiera ł a informacji dotycz ą cych mocowania kó ł pomocniczych oraz wykazu normalnych cz ęś ci zapasowych, co w opinii laboratorium mo ż e spowodowa ć nieprawid ł owy monta ż produktu, a w konsekwencji zagro ż enie dla u ż ytkownika roweru. W opinii PCBC S.A., wady roweru 12” Maxim – Honey, mog ą doprowadzi ć do upadku dziecka z roweru i doznania przez nie obra ż e ń cia ł a. 4 Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, producent zobowi ą zany jest wprowadza ć na rynek wy łą cznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwyk ł ych lub innych, daj ą cych si ę w sposób uzasadniony przewidzie ć warunkach jego u ż ywania, z uwzgl ę dnieniem czasu korzystania z produktu, a tak ż e, w zale ż no ś ci od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza ż adnego zagro ż enia dla konsumentów lub stwarza znikome zagro ż enie, daj ą ce si ę pogodzi ć z jego zwyk ł ym u ż ywaniem i uwzgl ę dniaj ą ce wysoki poziom wymaga ń dotycz ą cych ochrony zdrowia i ż ycia ludzkiego. Przy ocenie bezpiecze ń stwa produktu uwzgl ę dnia si ę – zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 – kategorie konsumentów nara ż onych na niebezpiecze ń stwo w zwi ą zku z u ż ywaniem produktu, w szczególno ś ci dzieci i osoby starsze. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, produkt, który nie spe ł nia wymaga ń okre ś lonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. W ś wietle zgromadzonych w toku post ę powania materia ł ów dowodowych, a w szczególno ś ci faktu, i ż jak s ł usznie zauwa ż y ł a strona post ę powania w nowej normie PN-EN 14765:2006 dotycz ą cej bezpiecze ń stwa rowerów dzieci ę cych nie ma wymogu posiadania ogranicznika skr ę tu ko ł a przedniego, Prezes UOKiK nie podzieli ł opinii PCBC S.A., ż e jego brak stwarza zagro ż enie dla konsumentów. Prezes UOKiK uzna ł natomiast, i ż podniesiony przez to laboratorium zarzut braku odpowiedniego zwi ę kszonego ko ń ca chwytów kierownicy jest s ł uszny. Ocen ę t ą podzieli ł a równie ż strona post ę powania i dokona ł a wymiany tych elementów u dystrybutorów, przekazuj ą c im 20 kompletów chwytów Herrmans Kids 82. Strona usun ęł a równie ż , poprzez wprowadzenie stosownych zmian, s ł usznie podniesiony przez PCBC S.A. brak w instrukcji obs ł ugi roweru informacji dotycz ą cych mocowania kó ł ek pomocniczych i momentów dokr ę ce ń . Prezes UOKiK przychyli ł si ę równie ż do przedstawionej przez PCBC S.A. opinii, ż e rower o maksymalnej wysoko ś ci przekraczaj ą cej 560 mm powinien by ć wyposa ż ony w dwa uk ł ady hamulcowe. Jednak ż e, Prezes UOKiK uzna ł za wiarygodnie o ś wiadczenie dystrybutora rowerów Roberta Jab ł o ń skiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Tonimax” w Warszawie, od którego zosta ł zakupiony badany rower, i ż wspornik siod ł a zosta ł omy ł kowo zamieniony przez tego przedsi ę biorc ę w trakcie sk ł adania roweru (co spowodowa ł o, ż e badany rower by ł wy ż szy) oraz o ś wiadczenie strony post ę powania, ż e sprawdzi ł a ona inne rowery dost ę pnie na rynku i nie wykry ł a podobnej nieprawid ł owo ś ci. Prezes UOKiK przychyli ł si ę równie ż do wyja ś nie ń strony post ę powania dotycz ą cych nieprawid ł owo ś ci ujawnionych w trakcie badania kó ł pomocniczych uznaj ą c w tym zakresie wyniki bada ń za niewiarygodne. 5 Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpiecze ń stwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania, je ś li producent lub dystrybutor usun ął przyczyny zagro ż e ń stwarzanych przez produkt. W opinii Prezesa UOKiK, fakt, i ż przedsi ę biorca wprowadza na rynek produkt wytworzony przez inny podmiot nie zwalnia go w ż aden sposób z odpowiedzialno ś ci za bezpiecze ń stwo tego produktu. W zwi ą zku z tym, w opinii Prezesa UOKiK, Jan Zasada prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Jan Zasada Biuro Ekonomiczno - Handlowe w Wieluniu powinien uzyska ć od tajwa ń skiego producenta wyniki bada ń potwierdzaj ą cych spe ł nianie przez rowery dzieci ę ce 12” Maxim - Honey wymaga ń bezpiecze ń stwa lub przeprowadzi ć takie badania we w ł asnym zakresie. Tymczasem, strona post ę powania zadeklarowa ł a jedynie, ż e przeprowadza „testy porównawcze”, nie przedstawi ł a jednak ż adnych potwierdzaj ą cych to dowodów. Z uwagi jednak na fakt, i ż przedsi ę biorca b ę d ą cy stron ą post ę powania zaprzesta ł wprowadzania na rynek produktów b ę d ą cych przedmiotem post ę powania, co potwierdzi ł o Ministerstwo Finansów, stwarzane przez produkty b ę d ą ce przedmiotem post ę powania zagro ż enie nie jest powa ż ne, liczba produktów znajduj ą cych si ę na rynku nie jest du ż a (20 sztuk), Prezes UOKiK uzna ł , ż e podj ę te przez stron ę post ę powania dzia ł ania s ą wystarczaj ą ce do uznania, ż e Jan Zasada prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Jan Zasada Biuro Ekonomiczno – Handlowe w Wieluniu wyeliminowa ł zagro ż enia stwarzane przez produkt. Prezes UOKiK uzna ł , ż e podj ę te przez stron ę post ę powania w stosunku do znajduj ą cych si ę na rynku rowerów dzia ł ania w postaci do łą czenia prawid ł owych chwytów kierownicy i poprawienia instrukcji obs ł ugi s ą wystarczaj ą ce, a przedstawione dowody - wiarygodne. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes UOKiK orzek ł jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 Kodeksu post ę powania administracyjnego od niniejszej decyzji stronie nie s ł u ż y odwo ł anie, jednak ż e strona niezadowolona z niniejszej decyzji mo ż e, w terminie 14 dni od dnia jej dor ę czenia, zwróci ć si ę do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zast ę pca dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Dariusz Ł omowski Otrzymuje: Jan Zasada Biuro Ekonomiczno – Handlowe ul. Fabryczna 6 98 – 300 Wielu ń 6