DOK-140/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-2-53-05/253/2003/BC/MKK Warszawa, dnia 31 grudnia 2004r. Decyzja Nr DOK - 140/2004 I. Na podstawie art. 10 ust. 2 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 oraz 8 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego, wszcz ę tego na wniosek Netii S.A. z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje dzia ł anie Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzib ą w Warszawie, polegaj ą ce na stwarzaniu abonentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw, poprzez utrudnianie wykonania zlecenia preselekcji w wyniku uzale ż niania jego wykonania od dostarczenia przez abonenta kopii umowy zawartej z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych oraz mi ę dzynarodowych na zasadzie preselekcji, na krajowym rynku dost ę pu do us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ś wiadczonych na zasadzie preselekcji za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy i stwierdza zaniechanie jej stosowania . II. Na podstawie art. 10 ust. 2 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 oraz 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego, wszcz ę tego na wniosek Netii S.A. z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje dzia ł anie Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzib ą w Warszawie, polegaj ą ce na utrudnianiu abonentom korzystania z us ł ug konkurencyjnego na rynku operatora w wyniku uzale ż nianiu wykonania zlecenia preselekcji od dostarczenia przez abonenta kopii umowy zawartej z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych oraz mi ę dzynarodowych, na zasadzie preselekcji, na rynku rozpoczynania po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych w sieciach stacjonarnych na terenie Polski za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji i stwierdza zaniechanie jej stosowania . III. Na podstawie art. 101 ust.1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia z dnia 15 grudnia 2000r o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na Telekomunikacje Polsk ą S.A. z siedzib ą w Warszawie, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1 401 192,7 z ł . Uzasadnienie W dniu 14 marca 2003r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem UOKiK, Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) wp ł yn ął wniosek spó ł ki Netia 1 Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie o wszcz ę cie na podstawie art. 84 ust. 1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) (zwanej dalej ustaw ą ), post ę powania antymonopolowego przeciwko Telekomunikacji Polskiej S.A. (zwanej dalej TP S.A., TP lub Spó ł k ą ), w zwi ą zku z nadu ż ywaniem pozycji dominuj ą cej, poprzez stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na : - stwarzaniu abonentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw, poprzez utrudnianie wykonania zlecenia preselekcji na przyznany wnioskodawcy numer dost ę pu 1055, co stanowi ograniczanie abonentów w 2 ich prawach konsumenckich gwarantowanych przez prawo wyboru operatora ś wiadcz ą cego us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych oraz mi ę dzynarodowych, - przeciwdzia ł aniu przez TP S.A. ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji polegaj ą cego na utrudnianiu abonentom korzystania z us ł ug konkurencyjnego na rynku operatora. Przejawem, zarzucanych TP, czynów mia ł o by ć żą danie przez Spó ł k ę od abonentów, sk ł adaj ą cych w jej placówkach zlecenie preselekcji, okazania kopii umowy zawartej z operatorem alternatywnym, przez sie ć , którego mia ł y by ć realizowane, zgodnie ze zleceniem, po łą czenia mi ę dzystrefowe i mi ę dzynarodowe. 13 maja 2003r., Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce w przedmiotowej sprawie. Po analizie materia ł u dowodowego zgromadzonego w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym, Prezes Urz ę du w dniu 5 listopada 2003r. postanowi ł wszcz ąć post ę powanie antymonopolowe przeciwko TP S.A. w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Spó ł k ę pozycji dominuj ą cej, polegaj ą cego na : 1. stwarzaniu abonentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw, poprzez utrudnianie wykonania zlecenia preselekcji, w wyniku uzale ż niania wykonania zlecenia preselekcji od dostarczenia przez abonenta kopii umowy zawartej z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych oraz mi ę dzynarodowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy; 2. przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, polegaj ą cego na utrudnianiu abonentom korzystania z us ł ug konkurencyjnego na rynku operatora, w wyniku uzale ż niania wykonania zlecenia preselekcji od dostarczenia przez abonenta kopii umowy zawartej z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych oraz mi ę dzynarodowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy. Pismem z dnia 30 stycznia 2004r. Netia S.A. (dalej jako Netia lub Wnioskodawca) poinformowa ł a Prezesa Urz ę du, i ż Postanowieniem S ą du Rejonowego dla m.st. Warszawy, XX Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego z dnia 31 grudnia 2003r. nast ą pi ł o wpisanie do Krajowego Rejestru S ą dowego o po łą czeniu spó ł ki Netia S.A. oraz Netia 1 Sp. z o.o., poprzez przeniesienie na Neti ę S.A. ca ł ego maj ą tku 19 3 spó ł ek z grupy kapita ł owej Netia (spó ł ki przejmowane), w tym maj ą tku Netia 1 Sp. z o.o. Netia S.A. wst ą pi ł a z dniem po łą czenia we wszystkie prawa i obowi ą zki spó ł ki przejmowanej tj. Netia 1 Sp. z o.o. i od 31 grudnia 2003r. jest stron ą przedmiotowego post ę powania antymonopolowego. Maj ą c na uwadze powy ż sze oraz stanowisko Netii w sprawie okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych, postanowienie Prezesa UOKiK o wszcz ę ciu post ę powania w niniejszej sprawie zosta ł o zmodyfikowane w dniu 18 lutego 2004 r. i postawiono Spó ł ce nast ę puj ą ce zarzuty. - Naruszenie przez TP art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy poprzez stwarzanie abonentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw, poprzez utrudnianie wykonania zlecenia preselekcji w wyniku uzale ż niania wykonywania zlecenia preselekcji od dostarczenia przez abonenta kopii umowy zawartej z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych na krajowym rynku dost ę pu do us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych oraz mi ę dzynarodowych, ś wiadczonych na zasadzie preselekcji. - Naruszenie przez TP art. 8 ust. 2 pkt 5 poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji polegaj ą cego na utrudnianiu abonentom korzystania z us ł ug konkurencyjnego na rynku operatora w wyniku uzale ż niania wykonania zlecenia preselekcji od dostarczenia przez abonenta kopii umowy zawartej z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych na rynku rozpoczynania po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych w sieciach stacjonarnych na terenie Polski. W trakcie post ę powania antymonopolowego wnioskodawca przedstawi ł , co nast ę puje: Uzasadniaj ą c zarzucan ą TP praktyk ę wskaza ł na zg ł aszane przez jego klientów, dzia ł ania Spó ł ki polegaj ą ce na żą daniu, przez pracowników TP S.A., kopii umowy zawartej przez abonenta z operatorem alternatywnym ś wiadcz ą cym us ł ugi mi ę dzystrefowe i mi ę dzynarodowe na zasadzie preselekcji i uzale ż niania od tego wykonania przez TP zlecenia preselekcji. W pi ś mie z dnia 12 marca 2003 r. Netia przedstawi ł a dwa dokumenty TP S.A., z których wynika, i ż TP uzale ż nia wykonanie zlecenia preselekcji od przedstawienia w odpowiedniej komórce Spó ł ki umowy z 4 konkurencyjnym operatorem na rzecz którego ma zosta ć ustanowiona preselekcja. W pierwszym z nich z 8 grudnia 2002 r. /sygn. OPW/B/9/2002/ Dyrektor Pionu Kontaktu z Klientami TP w Wa ł brzychu, powo ł uj ą c si ę na tre ść rozporz ą dzenia z dnia 29 pa ź dziernika 2002 r. w sprawie szczegó ł owych warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej - zwanego dalej te ż Rozporz ą dzeniem stwierdza, i ż TP ma prawo uzale ż nia ć realizacj ę zamówienia na preselekcj ę do sieci innego operatora od okazania przez klienta umowy z danym operatorem. W drugim pi ś mie z dnia 21 stycznia 2003r. /sygn. OOS/B/RP-075/004/03/ dyrektor Pionu Kontaktu z Klientami TP w Szczecinie udzieli ł informacji wnioskodawcy, i ż zlecenie realizacji preselekcji nie mo ż e by ć zrealizowane, poniewa ż nie zosta ł a TP przedstawiona odpowiednia umowa pomi ę dzy Neti ą i jej klientem o ś wiadczenie us ł ug mi ę dzystrefowych. Jednocze ś nie w tym samym pi ś mie stwierdzono, i ż do czasu dope ł nienia tych ż e czynno ś ci po łą czenia mi ę dzystrefowe klienta Netii b ę d ą kierowane przez sie ć telekomunikacyjn ą TP poprzez jej numer dost ę pu – 1033. Dodatkowo wnioskodawca w pi ś mie z 30 czerwca 2003 r. poinformowa ł , organ antymonopolowy, i ż odnotowuje skargi abonentów, którzy podnosz ą zarzuty utrudniania realizacji preselekcji przez TP, s ą to w wi ę kszo ś ci skargi telefoniczne. Wnioskodawca wskaza ł w niniejszym post ę powaniu dwa odr ę bne rynki, dla praktyk okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 5 i art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy. Jako rynek w ł a ś ciwy dla praktyki polegaj ą cej na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji wskaza ł rynek rozpoczynania po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych w sieciach stacjonarnych na terenie Polski . Za ś dla praktyki polegaj ą cej na stwarzaniu konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swych praw – jako rynek w ł a ś ciwy wskaza ł krajowy rynek dost ę pu do us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ś wiadczonych na zasadzie preselekcji . W trakcie prowadzonego post ę powania antymonopolowego TP S.A. przedstawi ł a, co nast ę puje: Wskaza ł a, i ż realizuje uprawnienia abonentów do swobodnego wyboru operatora mi ę dzystrefowego i mi ę dzynarodowego zgodnie z przepisami rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 pa ź dziernika 2002r. w sprawie szczegó ł owych warunków korzystania z 5 uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej (Dz.U. nr 188, poz. 1578). Jednocze ś nie poinformowa ł a, i ż dokumentem, w którym zosta ł y okre ś lone podstawowe, standardowe zasady post ę powania jednostek organizacyjnych TP, przy przyjmowaniu i realizacji zlece ń preselekcji jest Regulamin ś wiadczenia us ł ugi preselekcji , wprowadzony decyzj ą nr 66 Cz ł onka Zarz ą du TP S.A/ ds. Marketingu Bruno Duthoit z dnia 11 kwietnia 2003r (dalej jako Regulamin). Spó ł ka podnosi ł a, i ż w toku realizacji preselekcji, nie żą da przedstawienia umowy zawartej przez abonenta z operatorem alternatywnym 1 , i tym samym nie uzale ż nia od tego realizacji zlecenia preselekcji. Uzna ł a, i ż wskazane przez Wnioskodawc ę przypadki wynikaj ą z b łę du pracownika TP S.A., nie za ś z ustalonego dzia ł ania Spó ł ki. Zwróci ł a tak ż e uwag ę na fakt, i ż w przewa ż aj ą cej wi ę kszo ś ci przypadków zlecenia preselekcji przekazywane s ą do jednostek organizacyjnych Spó ł ki bezpo ś rednio przez operatorów alternatywnych, co tym samym stwarza domniemanie istnienia zawartej z tym operatorem przez abonenta umowy o ś wiadczenie d ł ugodystansowych us ł ug telekomunikacyjnych. W odpowiedzi na twierdzenia Wnioskodawcy, TP wskaza ł a, i ż w ś wietle § 4 Regulaminu przedstawiane zarzuty s ą bezpodstawne. Wskaza ł a, i ż zapisy § 4 Regulaminu nie maj ą na celu nak ł adania nowych obowi ą zków na abonentów, ale zosta ł y sformu ł owane z uwagi na konieczno ść zapewnienia prawid ł owego funkcjonowania us ł ugi. Kwestionowany przepis nie skutkuje antykonkurencyjnym zachowaniem lecz sprzyja zachowaniu prawid ł owych relacji abonent – TP – operator konkurencyjny. Zdaniem Spó ł ki w sytuacji, gdy operator alternatywny nie posiada umowy z abonentem, b ę dzie mia ł podstawowe trudno ś ci z dochodzeniem swych nale ż no ś ci za wykonanie us ł ugi, co mo ż e z kolei spowodowa ć zarzut dzia ł ania na niekorzy ść konkurentów – TP, bowiem powinna odzyska ć swoje koszty w rozliczeniach mi ę dzyoperatorskich. TP S.A. stwierdzi ł a tak ż e, i ż nie uwa ż a za konieczne dokonywania zmiany w funkcjonuj ą cych zapisach Regulaminu, gdy ż nie stanowi ą one nadmiernej uci ąż liwo ś ci wobec konsumentów, a mog ą polepsza ć sytuacj ę konkurentów. 1 Inny ni ż Telekomunikacja Polska S.A. operator telekomunikacyjny 6 W dniu 4 marca 2004r. do Urz ę du wp ł yn ęł o pismo Telekomunikacji Polskiej S.A. z dnia 3 marca 2004r., w którym Prezes Urz ę du zosta ł poinformowany, i ż budz ą cy jego w ą tpliwo ś ci Regulamin jest, w trakcie zmian oraz, ż e jego tekst zostanie dostarczony do Urz ę du , niezw ł ocznie po jego zatwierdzeniu przez Zarz ą d TP. W pi ś mie z dnia 25 listopada 2004 r. TP poinformowa ł a Prezesa UOKiK, i ż Regulamin, którego zapis by ł kwestionowany zosta ł anulowany Decyzj ą nr 142 Wiceprezesa – Cz ł onka Zarz ą du TP S.A. ds. Marketingu i Obs ł ugi Klienta – Pierra Hamon z dnia 3 czerwca 2004 r. W toku post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje. - Ustawa z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800) 1 zapewnia abonentowi sieci stacjonarnej swobod ę w wyborze operatora mi ę dzystrefowego i mi ę dzynarodowego. Art.72 ww. ustawy stanowi, i ż abonent b ę d ą cy stron ą umowy z dostawc ą us ł ug zapewniaj ą cym przy łą czenie do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej mo ż e wybra ć dowolnego dostawc ę publicznie dost ę pnych us ł ug telefonicznych, którego us ł ugi s ą dost ę pne w po łą czonych sieciach. Poj ę cie „operatora o znacz ą cej pozycji rynkowej” definiuje art. 24 ust. 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne stanowi ą c, i ż znacz ą c ą pozycj ę rynkow ą zajmuje przedsi ę biorca telekomunikacyjny, który na rynku w ł a ś ciwym samodzielnie posiada pozycj ę ekonomiczn ą , odpowiadaj ą c ą dominacji w rozumieniu prawa wspólnotowego. - TP jeszcze pod rz ą dami ustawy Prawo telekomunikacyjne z 2000r., zosta ł a uznana za operatora o znacz ą cej pozycji 2 w zakresie ś wiadczenia us ł ug telefonicznych ś wiadczonych w stacjonarnych publicznych sieciach telefonicznych (decyzja Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia 3 wrze ś nia 2001r.). - Abonent sieci stacjonarnej mo ż e dokona ć wyboru operatora strefowego przez numer dost ę pu albo w sposób dora ź ny albo preselekcj ę . 1 Ustawa z dnia 16 lipca 2004 Prawo telekomunikacyjne, zast ą pi ł a ustaw ę z dnia 21 lipca 2000r. Prawo telekomunikacyjne nie zmieniaj ą c w zasadniczym kszta ł cie uprawnie ń abonentów w zakresie mo ż liwo ś ci korzystania przez abonenta z us ł ug innego, ni ż macierzysty operatora. 2 Zgodnie z postanowieniami art. 57 ust. 1 operator o znacz ą cej pozycji rynkowej to operator którego udzia ł rynkowy jest równy lub wi ę kszy ni ż 25%. 7 - Preselekcja zosta ł a szczegó ł owo uregulowana rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 8 stycznia 2004r. (Dz.U. z 2004r., nr 5, poz. 33 z pó ź n. zm.) 1 , w sprawie szczegó ł owych warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej (zwane dalej Rozporz ą dzeniem). Polega ona na zapewnieniu abonentom mo ż liwo ś ci dokonania wyboru operatora za po ś rednictwem sieci, którego realizowane b ę d ą po łą czenia mi ę dzystrefowe i mi ę dzynarodowe abonenta, bez konieczno ś ci ka ż dorazowego wybierania przez niego, w ł a ś ciwego dla danego (wybranego) operatora numeru dost ę pu. Rozporz ą dzenie stanowi (§ 8), i ż wyboru operatora mi ę dzystrefowego, poprzez preselekcj ę , abonent sieci stacjonarnej dokonuje poprzez z ł o ż enie do us ł ugodawcy pisemnego zlecenia, zwanego dalej „zleceniem preselekcji”, w którym wskazuje operatora mi ę dzystrefowego, poprzez sie ć , którego b ę d ą realizowane wszystkie po łą czenia mi ę dzystrefowe, w przypadku niewybierania numeru dost ę pu ( pkt 1). Dalej w punkcie 5, rozporz ą dzenie stanowi, i ż odmowa realizacji zlecenia preselekcji mo ż e by ć wydana abonentowi jedynie z powodu braku mo ż liwo ś ci technicznych, potwierdzonych decyzj ą Prezesa Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty (dalej jako Prezes URTiP). Przy czym przez „us ł ugodawc ę ” rozumiemy w tym przypadku „sta ł ego” operatora, z którym abonent jest zwi ą zany umow ą o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych, operatora, do którego centrali lokalnej abonent jest pod łą czony (zwanego tak ż e operatorem macierzystym). W niniejszym post ę powaniu takim operatorem by ł a TP. Preselekcja wi ę c, to nic innego, jak sta ł y wybór operatora telekomunikacyjnego ś wiadcz ą cego us ł ugi mi ę dzystrefowe i mi ę dzynarodowe, który jest dokonywany na wniosek abonenta w centralach telefonicznych jego macierzystego operatora 2 . - Wewn ę trznym dokumentem TP, który okre ś la ł zasady realizacji preselekcji przez spó ł k ę by ł Regulamin ś wiadczenia us ł ugi preselekcji (Decyzja nr 66 Cz ł onka Zarz ą du TP S.A/ ds. Marketingu Bruno Duthoit z dnia 11 kwietnia 2003r.) Regulamin w § 4 stanowi, i ż : w celu zapewnienia prawid ł owego funkcjonowania us ł ugi preselekcji na zleceniu preselekcji abonent powinien z ł o ż y ć o ś wiadczenie odno ś nie umowy zawartej z operatorem 1 Rozporz ą dzenie to zast ą pi ł o rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 pa ź dziernika 2002r. w sprawie szczegó ł owych warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej 2 www.internet.interia.pl/por/slo?haslo-preselekcja 8 ś wiadcz ą cym us ł ugi danego typu po łą cze ń (w § 4 ust. 2). Wskazane jest , aby abonent okaza ł umow ę (umowy) z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi danego typu po łą cze ń ”. - Regulamin zosta ł anulowany przez Spó ł k ę w drodze Decyzji nr 142 Wiceprezesa – Cz ł onka Zarz ą du TP S.A. ds. Marketingu i Obs ł ugi Klienta – Pierra Hamon, z dnia 3 czerwca 2004r., o czym zawiadomiono Prezesa Urz ę du pismem z dnia 25 listopada 2004r. Maj ą c na uwadze powy ż sze organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Ad. I i II. Kluczow ą spraw ą w niniejszym post ę powaniu jest rozstrzygni ę cie czy sam fakt umieszczenia przez TP S.A. w Regulaminie odpowiedniego zapisu odno ś nie zasad realizacji zlecenia preselekcji przez TP /§ 4 Regulaminu/ narusza przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Tym samym nale ż y przeanalizowa ć tre ść niniejszego zapisu oraz jego ewentualne antykonkurencyjne konsekwencje dla rynków w ł a ś ciwych. W opinii Prezesa UOKiK w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y rozpatrywa ć w dwóch aspektach: - przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, - stwarzaniu konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw. Rynek w ł a ś ciwy Dzia ł ania przedsi ę biorców, stanowi ą ce nadu ż ycie ich si ł y rynkowej, ujawniaj ą si ę zawsze na rynku w ł a ś ciwym . Dominacja rynkowa nie wyst ę puje na rynku poj ę tym ogólnie (w sensie ekonomicznym), rozumianym jako ogó ł stosunków zachodz ą cych pomi ę dzy podmiotami uczestnicz ą cymi w procesach wymiany towarowej. Ma miejsce na rynku relewantnym, który okre ś la, b ę d ą c ą istot ą konkurencji, p ł aszczyzn ę wspó ł zawodnictwa konkurentów w prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. Zgodnie z definicj ą ustawow ą , rynkiem w ł a ś ciwym jest „rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze 9 wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji” 1 . Towarem , oferowanym w ramach dzia ł alno ś ci gospodarczej, której dotyczy post ę powanie, s ą us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych w publicznych stacjonarnych sieciach telefonicznych ś wiadczonych na zasadzie preselekcji. Odbiorc ą ko ń cowym us ł ug, ś wiadczonych w publicznych stacjonarnych sieciach telefonicznych, s ą u ż ytkownicy ko ń cowi sieci, producentem za ś – operatorzy telekomunikacyjni. Walk ę konkurencyjn ą na detalicznym rynku szeroko rozumianych us ł ug telefonicznych w publicznych stacjonarnych sieciach telefonicznych sprowadzi ć mo ż na w zasadzie, (je ż eli pomin ąć jako niewiele znacz ą ce wp ł ywy z tytu ł u po łą cze ń z ogólnie dost ę pnych aparatów samoinkasuj ą cych) do powi ę kszania liczby abonentów op ł acaj ą cych dost ę p do sieci i korzystaj ą cych z poszczególnych us ł ug oferowanych za po ś rednictwem tej sieci. Celem walki konkurencyjnej mo ż e by ć jednak, z czym mieli ś my do czynienia w ramach przedmiotowego post ę powania, równie ż zwi ę kszanie sprzeda ż y us ł ug w ś ród abonentów innego operatora (tak mo ż na opisa ć ś wiadczenie us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych przy korzystaniu przez abonentów z tzw. dost ę pu po ś redniego). Z punktu widzenia u ż ytkowników ko ń cowych, fundamentem w ł a ś ciwie uregulowanego rynku telekomunikacyjnego jest mo ż liwo ść realizacji po łą czenia mi ę dzystrefowego (mi ę dzynarodowego) za po ś rednictwem swobodnie wybranego operatora dost ę pu po ś redniego poprzez publiczn ą stacjonarn ą sie ć telekomunikacyjn ą . To za ś zale ż y od w ł a ś ciwych relacji pomi ę dzy operatorem telekomunikacyjnym a jego abonentem na rynku dost ę pu do us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ś wiadczonych na zasadzie preselekcji – na rynku detalicznym, na którym operator publicznej stacjonarnej sieci telefonicznej (operator macierzysty) umo ż liwia w ł asnym abonentom korzystanie, na zasadzie preselekcji, z us ł ug (po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych) ś wiadczonych przez operatorów alternatywnych, przyjmuj ą c i realizuj ą c sk ł adane przez abonentów zlecenia ustanowienia preselekcji. 1 Art. 4 pkt 8 ustawy 10 Faktyczny przyrost sprzeda ż y w ł asnych us ł ug operatora w ś ród abonentów innego operatora zale ż y od wywi ą zywania si ę przez operatora sieciowego z pewnych obowi ą zków na ł o ż onych ustaw ą np. realizowania zlece ń preselekcji. Operatorzy ci konkuruj ą na rynku rozpoczynania po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych – rynku detalicznym, na którym operator macierzysty ma mo ż liwo ść wp ł ywania na przebieg realizowanych przez jego abonentów po łą cze ń , ale tak ż e na realizacj ę sk ł adanych przez abonentów zlece ń , zwi ą zanych z us ł ugami ś wiadczonymi przez innych operatorów. Rozpoczynanie po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ma miejsce w sieci tego operatora, do którego sieci (centrali lokalnej, lokalnej p ę tli abonenckiej) bezpo ś rednio pod łą czony jest abonent, a wi ę c rynek rozpoczynania po łą cze ń tworz ą operatorzy, którzy ś wiadcz ą us ł ugi po łą cze ń telefonicznych oraz maj ą abonentów pod łą czonych do w ł asnych central lokalnych. Wyznaczenie rynku w ł a ś ciwego dla praktyki nie ogranicza si ę jedynie do wskazania rynku produktowego, niezb ę dne tak ż e jest okre ś lenie jego geograficznych granic Geograficzne ramy obu wskazanych wy ż ej rynków – kieruj ą c si ę zasad ą wyznaczania „ze wzgl ę du na rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci (towaru), istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji” – obejmuj ą obszar ca ł ego kraju. Podmioty uczestnicz ą ce w post ę powaniu prowadz ą swoj ą dzia ł alno ść na obszarze Polski, na podstawie uzyskanych zezwole ń . Rynkami w ł a ś ciwymi dla niniejszego post ę powania b ę d ą wi ę c: - krajowy rynek dost ę pu do us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ś wiadczonych na zasadzie preselekcji /art. 8 ust 2 pkt 2 ustawy/oraz - rynek rozpoczynania po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych w sieciach stacjonarnych na terenie Polski /art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy/. 11 Pozycja dominuj ą ca TP S.A. na rynkach w ł a ś ciwych Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40% ( art. 4 pkt 8 ustawy ). Wyznaczenie dwóch rynków, na których TP S.A. stosuje praktyki antykonkurencyjne, zwi ą zane jest z konieczno ś ci ą wykazani, i ż TP na tych ż e rynkach zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą . (i) rynek rozpoczynania po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych w sieciach stacjonarnych na terenie Polski, Realizacja po łą czenia mi ę dzystrefowego i mi ę dzynarodowego, tak ż e tego realizowanego za po ś rednictwem sieci innego operatora, wymaga przede wszystkim mo ż liwo ś ci zainicjowania po łą czenia, a wi ę c uzyskania przez abonenta po łą czenia z lokaln ą central ą abonenck ą . Nie jest przy tym istotne, w jakiej sieci ta centrala jest zlokalizowana. Jak wcze ś niej wskazano rozpoczynanie po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ma miejsce w sieci tego operatora, do którego sieci bezpo ś rednio pod łą czony jest abonent, a wi ę c udzia ł danego operatora w rynku rozpoczynania po łą cze ń mo ż na oszacowa ć na podstawie liczby linii (p ę tli) abonenckich oraz liczby numerów abonenckich. Ograniczenie badania do jedynie liczby linii abonenckich jest niewystarczaj ą ce z uwagi na fakt, i ż coraz szersze zastosowanie znajduj ą w telekomunikacji linie cyfrowe, w ramach których dla jednej linii mo ż e by ć aktywny wi ę cej ni ż jeden kana ł dost ę powy (numer telefoniczny). W okresie od grudnia 2002 do grudnia 2003 liczba linii dzwoni ą cych wzros ł a, w skali ca ł ego kraju, o 415 469 linii. W grudniu 2002 na ogóln ą liczb ę 11 834 697 linii przypada ł o 10 792 005 linii TP S.A., co stanowi ł o 91,19%. W rok pó ź niej udzia ł TP zmniejszy ł si ę nieznacznie do 90,84% ( na ogóln ą liczb ę 12 250 166 linii przypada ł o 11 127 504 linii nale żą cych do TP). 12 Podobne zale ż no ś ci zauwa ż ono w badaniu aktywnych numerów operatorów telekomunikacyjnych. Grudzie ń 2002 daje TP udzia ł si ę gaj ą cy 95,33% wszystkich aktywnych numerów ( ogólna liczba – 17 808 501 numerów, przy 16 977 021 numerów TP), w grudniu 2003 udzia ł ten spada do 92,43% (20 636 500 numerów przy ogólnej ich liczbie 22 327 657). Z powy ż szych danych wynika wi ę c, i ż udzia ł TP w rynku rozpoczynania po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych w sieciach stacjonarnych na terenie Polski przekracza 90%. Trzeba tak ż e zwróci ć uwag ę na ogóln ą struktur ę rynku. Kolejnym, co do liczby posiadanych linii dzwoni ą cych operatorem telekomunikacyjnym jest Telefonia Dialog, ale jej udzia ł w ogólnej liczbie linii w grudniu 2003r. wyniós ł jedynie 3,33%. Podobna sytuacja wyst ę puje przy liczbie aktywnych numerów. Uporz ą dkowanie operatorów, wg liczby obs ł ugiwanych numerów abonenckich, stawia bezpo ś rednio za TP – wnioskodawc ę przedmiotowego post ę powania Neti ę S.A., z jej 760 791 aktywny numerami (stan na grudzie ń 2003r.), co stanowi jedynie 3,41% udzia ł w rynku. Liczba linii dzwoni ą cych – udzia ł y % XII. 02 IX. 03 XII. 03 TP S.A. Netia S.A. Telefonia Dialog 13 Liczba aktywnych numerów – udzia ł y % XII. 02 IX. 03 XII. 03 TP S.A. Netia S.A. Telefonia Dialog Liczba aktywnych numerów Netia S.A. – stan na XII.02 – brak danych Przewaga TP w przypadku porównania zarówno liczby posiadanych przez poszczególnych operatorów linii dzwoni ą cych jak i liczby obs ł ugiwanych, aktywnych numerów abonenckich jest znacz ą ca. (ii) krajowy rynek dost ę pu do us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ś wiadczonych na zasadzie preselekcji Tak zakre ś lony rynek tworz ą abonenci, którzy maj ą mo ż liwo ść ustanowienia na wykorzystywanych przez siebie liniach preselekcji i w ten sposób korzystania z us ł ug innych, ni ż TP, operatorów telekomunikacyjnych. Spo ś ród ogólnej, liczby abonentów TP i innych operatorów posiadaj ą cych lokalne centrale abonenckie, brak mo ż liwo ś ci ustanowienia preselekcji z przyczyn technicznych dotyczy tylko pewnej grupy abonentów TP. Z ogólnej liczby 11 127 000 1 abonentów TP, wy łą czenie z przyczyn technicznych, mo ż liwo ś ci ustanowienia preselekcji dla wykorzystywanego dost ę pu dotyczy 641 297 2 abonentów. S ą to przede wszystkim abonenci przy łą czeni do central analogowych ( 567 456 abonentów), ale tak ż e 49 723 abonentów przy łą czonych do central elektronicznych E10A oraz central cyfrowych typu DGT 3450/M. TDX, DMS 10, oraz 24 118 abonentów przy łą czonych za po ś rednictwem systemu dost ę powego Maxplex oraz R Ł A. 1 Stan na 31 grudnia 2003r. 2 stan na 1 stycznia 2004r. 14 Wskazanie, na tak zakre ś lonym rynku, dzia ł ania TP jako praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 7 powoduje, i ż wyznaczenie pozycji TP na rynku w ł a ś ciwym zwi ą zane jest z konieczno ść zaw ęż enia rynku jedynie do abonentów b ę d ą cych konsumentami w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 1 , czyli osób fizycznych dokonuj ą cych czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z ich dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Operatorzy telekomunikacyjni okre ś laj ą takich abonentów mianem abonentów indywidualnych lub mieszkaniowych. Dane, uzyskane od poszczególnych operatorów, dotycz ą ce takiej grupy klientów, stanowi ł y podstaw ę wyznaczenia pozycji TP na rynku dost ę pu do po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ś wiadczonych na zasadzie preselekcji. Przy wyznaczaniu udzia ł u procentowego TP w tak wyznaczonym rynku, liczb ę abonentów indywidualnych Spó ł ki pomniejszono o 641 297, czyli o grup ę tych abonentów zarówno indywidualnych jak i instytucjonalnych, którzy z przyczyn technicznych nie maj ą mo ż liwo ś ci korzystania z preselekcji. Wprowadzone uproszczenie by ł o wynikiem niemo ż liwo ś ci okre ś lenia przez sam ą TP liczby abonentów indywidualnych pozbawionych (z przyczyn technicznych) mo ż liwo ś ci korzystania z preselekcji. Rok 2002 TP zako ń czy ł a ś wiadcz ą c konsumentom us ł ugi za po ś rednictwem 7 981 886 linii dzwoni ą cych oraz uruchomionych na nich 9 500 564 aktywnych numerów, co stanowi odpowiednio 92% spo ś ród ogólnej liczby 8 675 424 linii dzwoni ą cych oraz 95,37% spo ś ród aktywnych 9 961 422 numerów. Rok 2003 przynosi nieznaczny spadek udzia ł ów TP na tak okre ś lonym rynku. Ze swymi 8 084 244 liniami dzwoni ą cymi, przy 8 869 544 ogólnej ich liczbie, Spó ł ka posiada 91,15% rynku. Wi ę kszy spadek notuje Spó ł ka w zakresie liczby aktywnych numerów. W grudniu 2003 dysponuje liczb ą 10 323 552 aktywnych numerów abonenckich (konsumenckich), co stanowi 88,76% ogólnej ich liczby ( w sumie 11 630 867 aktywnych numerów). Badanie liczby linii dzwoni ą cych oraz aktywnych numerów, dla których stronami umów o ś wiadczenie us ł ug telekomunikacyjnych s ą tzw. abonenci indywidualni, prowadzi do wniosku, i ż udzia ł TP S.A. na tak zakre ś lonym rynku nieznacznie obni ż a si ę . Jednak pozycja Spó ł ki w dalszym ci ą gu jest na tyle silna, by bez w ą tpliwo ś ci stwierdzi ć , i ż zajmuje ona pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. Tak silna i ugruntowana pozycja oraz nieznaczne tylko jej os ł abienie na przestrzeni dwóch ostatnich lat 1 art. 4 pkt 11 odsy ł a do def. konsumenta okre ś lonej w ustawie z 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny 15 wskazuje, i ż Spó ł ka z ca łą pewno ś ci ą ma mo ż liwo ść dzia ł anie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Spadek potencja ł u TP jest zauwa ż alny, ale niewystarczaj ą cy by odmówi ć si ł y udzia ł owi rynkowemu przekraczaj ą cemu 88%, tym bardziej, ż e podobnie jak w wy ż ej wskazanym rynku rozpoczynania po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ś wiadczonych na zasadzie preselekcji, Spó ł ka nie napotyka na istotn ą konkurencj ę . Najsilniejszym jej konkurentem jest Netia S.A. posiadaj ą ca udzia ł rz ę du 2,71% w ogólnej liczbie linii dzwoni ą cych (240 439 linii dzwoni ą cych abonentów indywidualnych) oraz dysponuj ą ca liczb ą 760 791 aktywnych numerów, co daje udzia ł rz ę du 6,54%. Trzeba przy tym stale mie ć na uwadze fakt, a dotyczy to obu z ww. rynków w ł a ś ciwych, i ż TP jest operatorem zasiedzia ł ym na rynku. Jest to bardzo istotny czynnik, który daje TP znacz ą c ą przewag ę w konkurowaniu na rynku. Mimo tego, i ż udzia ł y rynkowe TP marginalnie spad ł y, to nadal s ą olbrzymie, a istniej ą ca struktura rynku prowadzi do wniosku, i ż nie nale ż y w najbli ż szym czasie oczekiwa ć zmian w istniej ą cym uk ł adzie si ł , w którym TP znacznie wyprzedza rozdrobnion ą konkurencj ę . Powy ż sze czynniki powoduj ą , i ż Spó ł ka mo ż e dzia ł a ć niezale ż nie do konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Nadu ż ywanie przez TP S.A. pozycji dominuj ą cej Kluczow ą spraw ą w niniejszym post ę powaniu jest rozstrzygni ę cie czy sam fakt umieszczenia przez TP S.A. w Regulaminie odpowiedniego zapisu odno ś nie zasad realizacji zlecenia preselekcji przez TP /§ 4 Regulaminu/ narusza przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Nale ż y w tym miejscu podkre ś li ć , i ż ww. ustawa wyra ź nie wskazuje w art. 1, i ż jej przepisy maj ą równie ż zastosowanie do takich sytuacji, gdy praktyki mog ą wywo ł a ć skutek na terenie RP. Ustawodawca zatem bardzo restrykcyjnie podszed ł do kwestii przeciwdzia ł ania praktykom, upowa ż niaj ą c Prezesa UOKiK do ich sankcjonowania nie tylko wtedy gdy wywo ł a ł y ju ż negatywne skutki, ale tak ż e gdy mog ą je wywo ł a ć . Odnosz ą c si ę do przedmiotowego post ę powania nale ż y podnie ść , i ż organ antymonopolowy, aby stwierdzi ć istnienie praktyki okre ś lonej w sentencji nie musi wykazywa ć , i ż wywo ł uje ona antykonkurencyjne skutki, wystarczaj ą ce jest, aby Prezes Urz ę du wykaza ł , i ż dzia ł ania TP S.A. mog ą wywo ł a ć takie skutki. 16 Tym samym nale ż y w pierwszej kolejno ś ci przeanalizowa ć tre ść § 4 Regulaminu oraz zbada ć jego ewentualne antykonkurencyjne skutki dla ww. rynków w ł a ś ciwych. W opinii Prezesa UOKiK w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y rozpatrywa ć w dwóch aspektach: - przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy, - stwarzanie konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy. Poni ż sze stanowisko organu antymonopolowego ma zastosowanie do obydwu powy ż ej sformu ł owanych praktyk.. W opinii organu antymonopolowego TP nadu ż y ł a pozycji dominuj ą cej na ww. rynkach w ł a ś ciwych poprzez sam fakt umieszczenia w Regulaminie § 4 nast ę puj ą cej tre ś ci : w celu zapewnienia prawid ł owego funkcjonowania us ł ugi preselekcji na zleceniu preselekcji abonent powinien z ł o ż y ć o ś wiadczenie odno ś nie umowy zawartej z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi danego typu po łą cze ń (w § 4 ust. 2). Wskazane jest , aby abonent okaza ł umow ę (umowy) z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi danego typu po łą cze ń ”. Abstrahuj ą c od wyk ł adni j ę zykowej, terminu wskazane jest , nale ż y z ca łą pewno ś ci ą stwierdzi ć , i ż w ł adze TP S.A. da ł y przyzwolenie swoim pracownikom do żą dania od abonentów takich umów. Sam fakt wprowadzenia takiego zapisu rodzi ł po stronie TP mo ż liwo ść na ł o ż enia na abonentów dodatkowych, niczym nie uzasadnionych obowi ą zków przy realizacji zlecenia preselekcji, w postaci dostarczenia umowy. Nale ż y stwierdzi ć , i ż zapis ten nie mia ł ż adnego racjonalnego uzasadnienia dla samej TP, zalecenie udost ę pnienia umowy nie jest poparte ż adnymi dodatkowymi przes ł ankami, co wi ę cej TP S.A. nie wskazuje celu, zakresu ani podstawy obowi ą zku okazania umowy z operatorem ś wiadcz ą cym us ł ugi danego typu, nie zosta ł y tak ż e wskazane skutki okazania b ą d ź nie okazania umowy. Rodzi si ę zatem pytanie w jakim celu zosta ł umieszczony w obowi ą zuj ą cym pracowników TP regulaminie zapis, którego tre ść wykracza ł a poza obowi ą zuj ą ce ramy prawne i dawa ł a mo ż liwo ść bardziej restrykcyjnego traktowania abonentów, ni ż to wynika z Rozporz ą dzenia? 17 Prezes UOKiK nie podzieli ł opinii TP, i ż wprowadzenie dodatkowego obowi ą zku dla abonenta, polegaj ą cego na przedstawieniu w ł a ś ciwej umowy mia ł o na celu zapewnienie prawid ł owego funkcjonowania us ł ugi ustanowienia preselekcji. Rozporz ą dzenie w sposób wystarczaj ą cy okre ś la zasady realizacji zlecenia preselekcji, zarówno od strony uprawnie ń i obowi ą zków abonenta jak równie ż od strony operatorów. Ani rozporz ą dzenie ani ż aden inny akt prawny powszechnie obowi ą zuj ą cy nie zawiera umocowania do tego, aby TP mog ł a podejmowa ć jakiekolwiek kroki maj ą ce na celu zapewnienie prawid ł owego funkcjonowania us ł ugi poprzez narzucanie dodatkowych obowi ą zków na abonentów . TP powinna oczywi ś cie d ąż y ć do zapewnienia prawid ł owego funkcjonowania us ł ugi, ale jedynie poprzez narzucanie sobie /w ł asnym pracownikom/ wy ż szych ni ż obowi ą zuj ą ce standardy jako ś ci. Podnoszony przez TP argument, i ż wprowadzony obowi ą zek sprzyja zachowaniu prawid ł owych relacji abonent – TP – operator konkurencyjny, jest dla Prezesa Urz ę du, co najmniej niezrozumia ł y. Zdaniem Spó ł ki w sytuacji, gdy operator alternatywny nie posiada umowy z abonentem, b ę dzie mia ł on trudno ś ci z dochodzeniem swych nale ż no ś ci za wykonanie us ł ugi, co mo ż e z kolei spowodowa ć zarzut do TP dzia ł ania na niekorzy ść konkurentów. Wydaje si ę , i ż TP poprzez powy ż sze twierdzenia „zbyt du ż o obowi ą zków stara si ę przyj ąć na siebie”. Rol ą TP jest jedynie realizowanie zgodnie z Rozporz ą dzeniem zlece ń preselekcji, a nie tworzenie „procedur chroni ą cych jej konkurenta przed ewentualnymi trudno ś ciami w dochodzeniu swoich roszcze ń od abonentów”. Organ antymonopolowy nie podzieli ł równie ż pogl ą du TP, i ż wskazane przez wnioskodawc ę przypadki (pismo TP z dnia z dnia 21 stycznia 2003r. /sygn. OOS/B/RP-075/004/03/ i 8 grudnia 2002 r. /sygn. OPW/B/9/2002), kiedy to pracownicy TP realizowali kwestionowane postanowienia Regulaminu, wynikaj ą z b łę du tych ż e pracowników, nie za ś z ustalonego przez w ł adze Spó ł ki sposobu dzia ł ania. W opinii Prezesa UOKiK, z faktu, i ż okre ś lony zapis zosta ł umieszczony w Regulaminie wynika, i ż w taki a nie inny sposób w ł adze ustali ł y sposób dzia ł ania dla ca ł ej TP w tym zakresie. Jak bardziej precyzyjnie w ł adze spó ł ki mog ą okre ś li ć w ł asn ą polityk ę /zasady dzia ł ania/ na jakim ś obszarze, ni ż w drodze oficjalnego dokumentu przekazanego do realizacji przez w ł a ś ciwe jednostki. Zapis ten jak ka ż dy inny umieszczony w Regulaminie podlega ł obowi ą zkowi realizacji przez pracowników TP. Je ż eli w ł adze spó ł ki uwa ż a ł yby, i ż we wspomnianych powy ż ej przypadkach pracownicy 18 TP ź le odczytali § 4 Regulaminu, powinni go byli zmieni ć , doprecyzowa ć b ą d ź znie ść w ogóle. Jednak ż e takie czynno ś ci nie mia ł y miejsca. Co wi ę cej nawet po wyst ą pieniu Prezesa UOKiK w dniu 17 lipca 2003, kiedy to zwróci ł si ę on o zmian ę kwestionowanych zapisów Regulaminu, TP nie podj ęł a ż adnych dzia ł a ń zmierzaj ą cych w tym kierunku. TP S.A. dokona ł a zmian dopiero po roku, w czerwcu 2004 r. Tym samym, nale ż y stwierdzi ć , i ż intencj ą w ł adz spó ł ki by ł o utrzymanie jak najd ł u ż ej zapisu § 4 Regulaminu w pierwotnym brzmieniu, nawet w sytuacji kiedy wiedzia ł y w jaki sposób przepis ten jest interpretowany przez jej pracowników i jakie to rodzi konsekwencje na rynku. Prezes UOKiK pragnie wyra ź nie podkre ś li ć , i ż abstrahuj ą c od tego, w jakim stopniu kwestionowany zapis by ł faktycznie realizowany przez pracowników TP, to sam fakt wprowadzenia takiego zapisu do regulaminu TP móg ł mie ć antykonkurencyjne skutki, a takie dzia ł ania zgodnie z art. 1 ww. ustawy, równie ż mog ą zosta ć uznane za praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę . Dodatkowo nale ż y zauwa ż y ć , i ż dzia ł ania TP, polegaj ą ce na żą daniu dodatkowych dokumentów od abonenta przy realizacji zlecenia preselekcji wymierzone by ł y w bardzo newralgiczny segment rynku – abonentów. Powszechnie znana jest niech ęć /obawa/ abonentów przed zmianami operatora, szczególnie je ś li zmiana nast ę puje ze znanego od kilkudziesi ę ciu lat podmiotu /TP/ na inny, który od niedawna rozpocz ął dzia ł alno ść . Zatem je ż eli kto ś ju ż zdecyduje si ę na zmian ę operatora, mo ż e na skutek ró ż nego rodzaju niesprzyjaj ą cych warunków /niezawinionych przez nowego operatora/ odst ą pi ć od podpisania umowy np. na ś wiadczenie us ł ug po łą cze ń mi ę dzynarodowych na zasadzie preselekcji. W opinii organu antymonopolowego z tak ą sytuacj ą mamy do czynienia w ł a ś nie w tym przypadku. Wydaje si ę bardzo prawdopodobne, i ż cz ęść abonentów w ogóle zrezygnowa ł a ze zmiany operatora, gdy spotka ł a si ę z informacj ą pracowników TP, odno ś nie wymogu przedstawienia dodatkowych dokumentów. W konsekwencji taki abonent pozostawa ł przy us ł ugach TP. Oczywi ś cie mo ż na podnie ść , i ż abonent mo ż e korzysta ć z us ł ug operatora alternatywnego bez ustanowienia preselekcji dla linii, przez wybranie ka ż dorazowo przy podj ę ciu po łą czenia mi ę dzystrefowego lub mi ę dzynarodowego numeru dost ę powego innego operatora (tzw. prefiksu). Jednak wykszta ł cone, w czasie dzia ł ania na polskim 19 rynku telekomunikacyjnym jedynie TP S.A., przyzwyczajenia abonentów do wybierania numeru telefonicznego, bez zawierania w nim dodatkowego numeru dost ę powego operatora, mog ą stanowi ć powa ż ne utrudnienie dla rozwoju dzia ł alno ś ci operatorów alternatywnych. Szczególnie w sytuacji, gdy abonenci pozbawieni s ą mo ż liwo ś ci lub maj ą powa ż nie utrudniony dost ę p do korzystania z preselekcji. Sta ł o si ę to szczególnie widoczne w chwili, gdy TP ustanowi ł a tzw. sztywn ą preselekcj ę dla swoich abonentów, co oznacza, i ż abonenci TP mog ą korzysta ć z us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych ś wiadczonych przez Spó ł k ę zarówno bez konieczno ś ci podpisywania dodatkowej umowy (co wydaje si ę zrozumia ł e), ale tak ż e bez konieczno ś ci wybierania prefiksu TP. 1 Sztywna preselekcja stosowana jest do wszystkich abonentów TP, którzy nie z ł o ż yli zlecenia na realizacj ę przedmiotowych po łą cze ń za po ś rednictwem sieci innych operatorów. Przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji Operatorzy alternatywni konkuruj ą z TP S.A. o abonentów. Jednak w odniesieniu do us ł ug ś wiadczonych po ś rednio, przy wykorzystaniu przez abonentów preselekcji, decyzja abonenta o skorzystaniu z us ł ug ś wiadczonych przez operatora alternatywnego, powoduje w łą czenie niezale ż nego operatora w struktur ę i mechanizmy TP. Bowiem bez podj ę cia odpowiednich kroków ze strony Spó ł ki – polegaj ą cych na przyj ę ciu, i na realizacji przyj ę tych zlece ń , operator alternatywny nie ma ż adnych mo ż liwo ś ci dzia ł ania /rozpocz ę cia ś wiadczenia us ł ugi na rzecz abonenta/. To TP musi podj ąć pewne czynno ś ci faktyczne (przekierowanie na centrali abonenckiej), aby np. jej dotychczasowy abonent móg ł korzysta ć z us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych oferowanych przez operatorów alternatywnych na zasadzie preselekcji. Podejmowanie przez TP dzia ł a ń , które s ą przedmiotem niniejszego post ę powania wp ł ywa negatywnie na ukszta ł towanie si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Mo ż e doprowadzi ć do sytuacji, kiedy to operatorzy alternatywni /konkurencja TP/ nie b ę d ą pozyskiwa ć nowych abonentów z przyczyn nie zwi ą zanych w ż adnym zakresie z merytoryczn ą ocen ą ich oferty w stosunku do oferty TP. Co wi ę cej podejmowanie takich dzia ł a ń przez operatora 1 Tzw. sztywna preselekcja jest stosowana przez TP od 20 grudnia 2002r. 20 zasiedzia ł ego na rynku mo ż e doprowadzi ć do sytuacji kiedy to rola preselekcji, narz ę dzia które mia ł o w ł a ś nie stworzy ć warunki do rozwoju konkurencji, zostanie znacz ą co ograniczona. W opinii organu antymonopolowego wprowadzanie przez TP tego typu dodatkowych obowi ą zków, utrudnia abonentom korzystanie z konkurencyjnego operatora. S ą oni niejako zobowi ą zywani w sposób nieuprawniony przez TP S.A., do dope ł nienia wi ę kszej liczby obowi ą zków zwi ą zanych ze sk ł adaniem wniosku o preselekcj ę . Rodzi to w sposób naturalny wi ę kszy dystans abonentów wobec operatorów alternatywnych. Organ antymonopolowy nie mo ż e przyzwala ć na istnienie sytuacji, kiedy to operator o znacz ą cym udziale rynkowym /oko ł o 90%/ podejmuje czynno ś ci maj ą ce na celu przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę konkurencji. W omawianym przypadku czynnikiem koniecznym do zaistnienia konkurencji na rynku jest umo ż liwienie abonentom swobod ę „przep ł ywu” abonentów pomi ę dzy operatorami. Warunki „przechodzenia” abonenta od jednego do drugiego operatora okre ś la wy łą cznie Rozporz ą dzenie, w ż adnym wypadku operator (TP S.A.) nie mo ż e wprowadza ć dla abonenta dodatkowych obowi ą zków zwi ą zanych z realizacj ą us ł ugi preselekcji. Oczywistym jest i ż , na pocz ą tku wprowadzenia mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ugi preselekcji, operatorem od którego odejdzie najwi ę ksza liczba abonentów jest podmiot o najwi ę kszej liczbie abonentów tj. TP, dlatego te ż organ antymonopolowy powinien szczególnie bacznie przygl ą da ć si ę czy taki operator nie podejmuje jakichkolwiek dzia ł a ń utrudniaj ą cych pozyskiwanie przez operatorów alternatywnych, abonentów TP w celu realizowania na ich rzecz np. po łą cze ń mi ę dzystrefowych. Zdaniem Prezesa Urz ę du skutkiem przyzwolenie dla TP na wprowadzanie tego typu zapisów mo ż e by ć jeszcze wi ę ksze uprzywilejowanie rynkowe Spó ł ki. TP, maj ą c wgl ą d w dokumenty/umowy innego operatora (w normalnym stanie rzeczy dla niej niedost ę pne), mo ż e podejmowa ć czynno ś ci skierowane przeciwko pozosta ł ym, dzia ł aj ą cym na rynku operatorom, w szczególno ś ci poprzez skierowanie korzystniejszych ofert dla abonentów, co do których uzyskali informacj ę , i ż zamierzaj ą rozpocz ąć wspó ł prac ę innym operatorem na zasadzie preselekcji. Utrzymywanie 21 takiego stanu rzeczy prowadzi ć mo ż e nie tylko do znacznego os ł abienia, ale w d ł u ż szej perspektywie tak ż e do wyeliminowania, wci ąż s ł abej i niedoskona ł ej konkurencji. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż zarzucane TP dzia ł ania, stanowi ą przejaw nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej, okre ś lony w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegaj ą cy na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych dla rozwoju konkurencji. Stwarzanie konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia praw. Wyk ł adni ustawowego poj ę cia „stwarzania konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swych praw” dokona ł S ą d Antymonopolowy (obecnie S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów) wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2002r., w którym uzna ł , i ż poj ę cie to nale ż y rozumie ć „jako postawienie konsumentowi przez drug ą stron ę umowy warunków, od spe ł nienia których uzale ż nione by ł oby jego prawo do skorzystania ze s ł u żą cych mu uprawnie ń ” 1 . TP S.A., pismem z dnia 4 sierpnia 2003r. wskaza ł a, i ż zdaniem Spó ł ki wyprowadzony z brzmienia Regulaminu obowi ą zek przed ł o ż enia przez abonenta umowy zawartej z operatorem alternatywnym, nie stanowi nadmiernej uci ąż liwo ś ci wobec konsumentów. Prezes Urz ę du nie podziela jednak takiego stanowiska. Przywo ł ane ju ż wcze ś niej rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 stycznia 2004r. w sprawie szczegó ł owych warunków korzystania z uprawnie ń przez abonentów publicznej sieci telefonicznej przewiduje, i ż preselekcja jest jednym z dwóch (obok wybrania numeru dost ę pu) sposobów korzystania z us ł ug po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych. Abonent wi ę c, zgodnie z powszechnie obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa, powinien mie ć mo ż liwo ść wybrania sposobu korzystania z us ł ug innych, ni ż macierzysty operatorów, w tym skorzystania z preselekcji. Jednak ż e nale ż y z ca łą moc ą podkre ś li ć , i ż abonent ma mie ć mo ż liwo ść korzystania ze swoich uprawnie ń na warunkach okre ś lonych w ustawie Prawo Telekomunikacyjne i ww. Rozporz ą dzenie. Niedopuszczalne jest z punktu 1 Sygn. akt XVII Ama 81/01 22 widzenia ochrony uprawnie ń konsumentów, aby przedsi ę biorca, w tym przypadku TP nak ł ada ł na niego wi ę ksze ni ż ustawowe obowi ą zki, w przypadku, gdy chce on skorzysta ć z przys ł uguj ą cego mu uprawnienia /realizacji zlecenia preselekcji/. Zdaniem Prezesa UOKiK, wynikaj ą ce z Regulaminu, dzia ł anie TP S.A. utrudniania w istotny sposób skorzystanie przez abonentów z prawa swobodnego wyboru operatora mi ę dzystrefowego i mi ę dzynarodowego. Wobec powy ż szego w opinii organu antymonopolowego nale ż y przyj ąć , i ż wynikaj ą ce z Regulaminu żą danie, mie ś ci si ę w zakresie ustawowego poj ę cia „stwarzanie uci ąż liwych warunków dochodzenia swych praw”. Jednocze ś nie, zdaniem Prezesa Urz ę du, zgoda na pozostawienie tego rodzaju uregulowa ń w obrocie, mo ż e doprowadzi ć w przysz ł o ś ci do formu ł owania przez Spó ł k ę dalszych warunków, stanowionych wewn ę trznymi regulacjami, od spe ł nienia których uzale ż niona b ę dzie mo ż liwo ść skorzystania przez abonenta z innych, przys ł uguj ą cych mu na podstawie przepisów powszechnie obowi ą zuj ą cych, praw. Zdaniem Prezesa UOKiK uci ąż liwo ść dla konsumentów rozwi ą zania zaprezentowanego przez TP S.A., wobec wprowadzenia przez TP pozaprawnych, dodatkowych warunków, od spe ł nienia których Spó ł ka uzale ż nia mo ż liwo ść skorzystania przez abonenta z przys ł uguj ą cych mu na podstawie prawa uprawnie ń , jest niew ą tpliwa i znaczna. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes UOKiK uzna ł , i ż dzia ł ania TP, polegaj ą ce na uzale ż nianiu realizacji zlecenia preselekcji od okazania przez abonenta umowy zawartej z operatorem alternatywnym, stanowi ą przejaw nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej, okre ś lony w art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegaj ą cy na stwarzaniu konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw. Zagro ż enie lub naruszenie interesu publicznego. Poj ę cie „interesu publicznego” nie jest zdefiniowane w ustawie, st ą d istnieje konieczno ść ustalania jego zakresu, odr ę bnie dla ka ż dej z prowadzonych przez Prezesa Urz ę du spraw. Na gruncie orzecznictwa utrwali ł o si ę podej ś cie, i ż naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z przepisami prawa antymonopolowego dotkni ę ty jest, b ą d ź mo ż e by ć dotkni ę ty szerszy 23 kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą b ą d ź mog ą wywo ł a ć na rynku inne niekorzystne zjawiska. Ustawa znajduje zastosowanie wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, ogólnospo ł eczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Rynek taki funkcjonowa ć mo ż e prawid ł owo, gdy zapewniona jest mo ż liwo ść powstania i rozwoju konkurencji. Za dzia ł ania naruszaj ą ce szeroko rozumiany interes publiczny, uznaje si ę takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku, a wi ę c gdy dotycz ą zaburze ń na rynku, w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzuj ą cych jego funkcjonowanie. 1 Jak podkre ś la S ą d Najwy ż szy, ochrona konkurencji – jako cel wskazany Prezesowi UOKiK w ustawie – wymaga nie tylko reakcji na pokrzywdzenie jakiegokolwiek kontrahenta, ale równie ż reakcji na „istnienie samego stanu realnego zagro ż enia dla zasad swobodnej konkurencji. Stan takiego potencjalnego zagro ż enia, jest bowiem oceniany z punktu widzenia interesu publicznego, jako stan niew ł a ś ciwy, a tym samym niedopuszczalny" 2 Nale ż y przy tym zwróci ć uwag ę na fakt, i ż dla bytu praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez przedsi ę biorc ę posiadanej pozycji rynkowej (a stosowanie takiej zarzuca TP Wnioskodawca) „nie jest konieczne wyst ą pienie skutku w postaci monopolizacji rynku lub innej formy eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczenia konkurencji. Negatywny skutek dla otoczenia rynkowego dominanta nie musi w wyniku jego dzia ł a ń nast ą pi ć , wystarczy, ż e zaistnia ł o zagro ż enie wyst ą pienia takiego skutku. Praktyk ą , bowiem jest ju ż sama próba osi ą gni ę cia przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego skutku”. 3 Dla ustalenia wyst ą pienia „naruszenia interesu publicznego” wystarczaj ą ce jest stwierdzenie faktu nadu ż ycia przez przedsi ę biorc ę , przeciwko któremu prowadzi si ę post ę powanie, si ł y rynkowej w stosunkach ze s ł abszymi uczestnikami rynku – samo nadu ż ycie posiadanej uprzywilejowanej pozycji rynkowej, narusza, bowiem interes publiczny, szczególnie w sytuacji, gdy nadu ż ycie ma charakter powtarzalny, a 1 Wyrok SN z dnia 29 maja 2001r., sygn. akt I CKN 1217/98 2 wyrok SN z dnia 24 lipca 2003r., sygn. akt I CKN 496/01 3 E.Modzelewska-W ą chal, „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz” Warszawa 2002, str.97 24 wyst ę puj ą c w stosunkach o charakterze umownym dotyka szerokiego kr ę gu uczestników rynku 1 . W toku przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż ju ż sam fakt pojawienia si ę odpowiedniego zapisu w Regulaminie stanowi zagro ż enie naruszenia interesu publicznego, TP S.A. wprowadza bowiem, za jego po ś rednictwem w sposób nieuprawniony, dodatkowe obowi ą zki na abonentów, którzy chc ą z ł o ż y ć zlecenie preselekcji. Dzia ł anie takie z pewno ś ci ą zaburza powstanie konkurencji na rynku. Mo ż e z pewno ś ci ą wp ł ywa ć negatywnie na liczb ę pozyskiwanych przez konkurentów TP klientów, co na tak zdominowanym rynku b ę dzie prowadzi ł o w konsekwencji do zdobywania jeszcze silniejszej pozycji przez TP S.A. Dzia ł ania TP dotykaj ą szerokiego kr ę gu podmiotów, zarówno odbiorców (abonentów, którzy posiadaj ą techniczne mo ż liwo ś ci ustanowienia preselekcji i postanowili skorzysta ć z przys ł uguj ą cego im prawa) jak równie ż operatorów, którzy ś wiadcz ą us ł ugi po łą cze ń mi ę dzystrefowych i mi ę dzynarodowych na zasadzie preselekcji. W opinii Prezesa UOKiK, sam fakt umieszczenia ww. zapisu w Regulaminie, którego postanowienia mog ą z pewno ś ci ą negatywnie (antykonsumencko b ą d ź antykonkurencyjnie) oddzia ł ywa ć na rynek, stanowi o naruszeniu interesu publicznego. W trakcie post ę powania, wobec kategorycznych twierdze ń Spó ł ki, jakoby nie żą da ł a ona przedstawiania umów, zawieranych przez abonentów z innymi operatorami i nie uzale ż nia ł a realizacji us ł ug preselekcji od okazania takich umów, nale ż a ł o rozpatrzy ć , czy zarzucana przez wnioskodawc ę praktyka ci ą gle widoczna jest na rynku. Zgodnie bowiem z art. 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nie nakazuje si ę jej zaniechania, je ż eli zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy lub przedsi ę biorców przesta ł o narusza ć zakaz okre ś lony w art. 8 ustawy. W toku prowadzonego post ę powania, w zwi ą zku z ww. interpretacj ą zapisów § 4 ust. 2 Regulaminu, Prezes Urz ę du zwróci ł si ę do TP o usuni ę cie lub dokonanie w przedmiotowych zapisach odpowiednich zmian. Wskaza ł , i ż utrzymywanie obecnego kszta ł tu § 4 Regulaminu stanowi, w jego opinii, naruszenie art. 8 ust. 1 w zwi ą zku z art. 1 Zgodnie z E.Modzelewska-W ą chal, „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz” Warszawa 2002, str.13, 14 25 8 ust 2 pkt 5 i 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ( nak ł adanie na abonentów dodatkowych, uci ąż liwych obowi ą zków ). Ad. III. Stosownie do art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i art. 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art.8. Zgodnie z o ś wiadczeniem Spó ł ki, przychód TP S.A. w roku 2003 wyniós ł 14 011 927 000 z ł . Bior ą c, wi ę c pod uwag ę wysoko ść osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę przychodu, maksymalna kara pieni ęż na, któr ą mo ż e na ł o ż y ć organ antymonopolowy wynosi 1 401 192 700 z ł . Prezes Urz ę du okre ś li ł wysoko ść kary na poziomie 1 401 192,7 z ł ., co stanowi jedynie 0,1 % kary maksymalnej. Okre ś laj ą c wysoko ść kary Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł , i ż TP wycofa ł a si ę z zarzucanych praktyk.. Prezes Urz ę du, podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary uzna ł , i ż na tak skoncentrowanym rynku sankcjonowane powinny by ć ka ż de dzia ł ania, które negatywnie mog ą wp ł ywa ć na jego rozwój, w szczególno ś ci, gdy takich dzia ł a ń dopuszcza si ę podmiot, ś wiadcz ą cy us ł ugi telekomunikacyjne oko ł o 80 – 90 % abonentów. Ewentualne odst ą pienie od na ł o ż enia kary przez Prezesa UOKiK mog ł oby stanowi ć dla Spó ł ki pewn ą pokus ę do wprowadzania, cho ć by na krótki okres, rozwi ą za ń powoduj ą cych maksymalizacj ę jej zysków, kosztem konkurencji. Przy wymierzaniu Spó ł ce kary, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag, i ż TP nie zmieni ł a tre ś ci Regulaminu, twierdz ą c, i ż nie ma on antykonkurencyjnego charakteru. Ostatecznie TP wycofa ł a ca ł y Regulamin 3 czerwca 2004 r., o czym powiadomi ł a organ antymonopolowy dopiero pismem z dnia 25 listopada 2004 r. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. 26 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Zast ę pcy Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji El ż bieta Witkowska-Grochowalska Otrzymuj ą : 1. Pani Gra ż yna Piotrowska-Oliwa Dyrektor Departamentu Wspó ł pracy z Regulatorem Telekomunikacja Polska S.A. ul. Twarda 18 00-105 Warszawa 2. Pan Piotr J ę drych Pe ł nomocnik Netia S.A. Netia S.A. ul. Poleczki 13 02-822 Warszawa 27