RPZ-39/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl RPZ- 400/7/04/SS Pozna ń , dnia 31 grudnia 2004 r. DECYZJA Nr RPZ 39/2004 Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje si ę za ograniczaj ą ce konkurencj ę i naruszaj ą ce zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie o ochronie konkurencji i konsumentów, praktyki polegaj ą ce na: 1. nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez Przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. w Pleszewie na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę na terenie Miasta i Gminy Pleszew oraz Gminy Go ł uchów, poprzez narzucanie uci ąż liwych i przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w zakresie warunków odliczania z ilo ś ci ś cieków wody bezpowrotnie zu ż ytej uregulowanych w § 11 ust. 5 ww. wzorca umowy, okre ś laj ą cych i ż op ł ata za wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą przeznaczon ą dla potrzeb gospodarstw domowych obliczana jest wed ł ug stawki jak dla odbiorców pozosta ł ych, 2. nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez Przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. w Pleszewie na lokalnym rynku zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Pleszew oraz Gminy Go ł uchów, poprzez narzucanie uci ąż liwych i przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w zakresie warunków odliczania z ilo ś ci ś cieków wody bezpowrotnie zu ż ytej uregulowanych w § 11 ust. 6 ww. wzorca umowy, ograniczaj ą cych mo ż liwo ść odliczenia od ilo ś ci ś cieków wody bezpowrotnie zu ż ytej 1 przeznaczonej dla potrzeb gospodarstw domowych tylko w okresie od 1 maja do 31 sierpnia i nakazuje si ę zaniechanie ich stosowania. Uzasadnienie Organ antymonopolowy prowadzi ł z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w zwi ą zku z pismem Klubu Radnych Rady Miejskiej w Pleszewie „Forum Samorz ą dowe Ziemi Pleszewskiej” (dalej „Klub Radnych”) w sprawie dzia ł a ń Przedsi ę biorstwa Komunalnego sp. z o.o. w Pleszewie (dalej „PK sp. z o.o.” lub „Spó ł ka”) polegaj ą cych na nadu ż ywaniu przez PK sp. z o.o. w Pleszewie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków poprzez narzucanie nieuczciwych cen dostawy wody i odprowadzania ś cieków. W toku tego post ę powania organ antymonopolowy otrzyma ł od PK sp. z o.o. „Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. w Pleszewie” z czerwca 2002 r. (zwany dalej „Regulaminem”) oraz wzór umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, za łą czone do pisma PK sp. z o.o. z dnia 12 marca 2004 r. w łą czonego w poczet materia ł u dowodowego w niniejszej sprawie wraz z nast ę puj ą cymi za łą cznikami: ¾ „Wyja ś nienia dotycz ą ce uwag zawartych w pi ś mie z dnia 22.01.2004 r. Klubu Radnych Rady Miejskiej w Pleszewie „Forum Samorz ą dowe Ziemi Pleszewskiej”” ¾ Regulamin Dostarczania Wody i Odprowadzania Ś cieków przez Przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. w Pleszewie z czerwca 2002 r. ¾ Za łą cznik nr 8 obejmuj ą cy: • pismo z dnia 01.02.2003 r. adresowane do Przedsi ę biorstwa Komunalnego sp. z o.o. w Pleszewie • pismo z dnia 06.01.2003 r. adresowane do Radnego Rady Miejskiej • interpelacj ę z dnia 30.12.2002 r. • wzór umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzania ś cieków. „Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. w Pleszewie” z czerwca 2002 r. przewiduje w § 18, i ż ilo ść odprowadzanych ś cieków ustala si ę na podstawie urz ą dze ń pomiarowych zamontowanych przez Us ł ugobiorc ę , a w razie braku tych urz ą dze ń ilo ść odprowadzanych ś cieków ustala si ę jako równ ą ilo ś ci dostarczanej wody przez Us ł ugodawc ę z uwzgl ę dnieniem poboru wody z innych ź róde ł . Z kolei zgodnie z § 19 tego Regulaminu istnieje mo ż liwo ść uwzgl ę dnienia w ilo ś ci odprowadzanych ś cieków wody bezpowrotnie zu ż ytej, je ś li wielko ść jej zu ż ycia na ten cel ustalona jest na podstawie dodatkowego wodomierza. Zapisy samej umowy o zaopatrzenie w wod ę i doprowadzanie ś cieków przewiduj ą dodatkowe ograniczenia odliczania wody bezpowrotnie zu ż ytej. Analiza § 11 umowy, zgodnie z którym odbiorcy posiadaj ą cy osobne wodomierze mog ą odlicza ć od ilo ś ci ś cieków wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą wy łą cznie w okresie od 1 maja do 31 sierpnia, przy czym op ł at ę za t ę wod ę ustala si ę wed ł ug taryfy jak dla odbiorców pozosta ł ych (przy podziale grup odbiorców na gospodarstwa domowe i odbiorców pozosta ł ych), sk ł oni ł a do wniosku, i ż w sprawie mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej „Ustaw ą ”). 2 W zwi ą zku z tym postanowieniem z dnia 3 grudnia 2004 r. Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. z siedzib ą w Pleszewie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków w Pleszewie i okolicznych gminach, poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w zakresie warunków odliczania z ilo ś ci ś cieków wody bezpowrotnie zu ż ytej, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Natomiast postanowieniem z dnia 1 grudnia 2004 r. Prezes Urz ę du odmówi ł wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego z wniosku Klubu Radnych na podstawie art. 85 ust. 3 Ustawy, poniewa ż klub radnych rady miejskiej nie jest podmiotem uprawnionym do z ł o ż enia wniosku o wszcz ę cie post ę powania, zgodnie z art. 84 ust. 1 Ustawy. Ponadto Prezes Urz ę du dokonuj ą c wst ę pnego ustalenia, czy nast ą pi ł o naruszenie przepisów Ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zakresie ka ż dego z zarzutów podniesionych wobec PK sp. z o.o. przez Klub Radnych, a dotycz ą cych wysoko ś ci i sposobu okre ś lenia taryf za zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków na rok 2004, nie znalaz ł podstaw do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego z urz ę du, poza zarzutem obj ę tym niniejszym post ę powaniem. PK sp. z o.o. zawiadomiona o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego pismem z dnia 3 grudnia 2004 r. nie ustosunkowa ł a si ę do zarzutu ograniczaj ą c si ę do przedstawienia w pi ś mie z dnia 14 grudnia 2004 r. informacji żą danych przez organ antymonopolowy oraz odwo ł uj ą c si ę do wyja ś nie ń co do zasad rozliczenia odbiorców maj ą cych zainstalowane wodomierze do celu podlewania ogródków przydomowych zawartych w ww. pi ś mie Spó ł ki z dnia 12 marca 2004 r. Zgodnie z pismem PK sp. z o.o. z dnia 12 marca 2004 r. i za łą czonymi do niego „Wyja ś nieniami dot. uwag zawartych w pi ś mie z dnia 22.01.2004 r. Klubu Radych „Forum Samorz ą dowe Ziemi Pleszewskiej”, okre ś lone zosta ł o w § 19 „Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. w Pleszewie” z czerwca 2002 r. (dalej zwany „Regulaminem”), ż e „ W rozliczeniach ilo ś ci odprowadzanych ś cieków ilo ść bezpowrotnie zu ż ytej wody uwzgl ę dnia si ę wy łą cznie w przypadkach, gdy wielko ść jej zu ż ycia na ten cel ustalona jest na podstawie dodatkowego wodomierza zainstalowanego na koszt dostarczaj ą cego ś cieki ”. Regulamin ten zosta ł zatwierdzony uchwa łą Nr XLII/328/2002 Rady Miejskiej w Pleszewie z dnia 16 wrze ś nia 2002 r. Powy ż szy zapis Regulaminu oraz zasady rozliczenia wody bezpowrotnie zu ż ytej do podlewania ogródków przydomowych znalaz ł y odzwierciedlenie w § 11 umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków stosowanej przez PK sp. z o.o. w Pleszewie (zwanej dalej Umow ą ). Zapis § 11 ust. 4 – 6 Umowy reguluje te kwestie nast ę puj ą co: 4. W zale ż no ś ci od wyposa ż enia w urz ą dzenia pomiarowe i wodomierze do pomiaru ilo ś ci wody bezpowrotnie zu ż ytej, ilo ść odprowadzanych ś cieków ustala si ę na podstawie wskaza ń urz ą dzenia pomiarowego, a w przypadku jego braku – jako równa ilo ś ci wody pobranej lub ilo ś ci wody pobranej pomniejszonej o ilo ść wody bezpowrotnie zu ż ytej, okre ś lon ą zgodnie z art. 27 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków. 5. W przypadku gdy ODBIORCA zu ż ywa wod ę do podlewania ogródka przydomowego i chce ja mie ć odliczon ą od ilo ś ci ś cieków jako wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą , musi mie ć zamontowany oddzielny wodomierz (podlicznik), zgodnie z warunkami wydanymi przez Us ł ugodawc ę . Dla ustalenia ilo ś ci ś cieków, ilo ść wody wykazan ą na podliczniku odlicza si ę 3 od ogólnej ilo ś ci pobranej wody. Op ł at ę za wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą ustala si ę wg taryfy jak dla odbiorców pozosta ł ych. 6. Odliczanie wody dla celów wskazanych w ust. 5 odbywa si ę w okresie od 1 maja do 31 sierpnia. PK sp. z o.o. w pi ś mie z dnia 12 marca 2004 r. wyja ś ni ł a, ż e zapis dotycz ą cy, i ż wod ę do podlewania ogródków przydomowych mo ż na u ż ywa ć tylko w okresie maj – sierpie ń wprowadzono w oparciu o stosowane zwyczajowo zasady, tj. w okresie wegetacji i dojrzewania p ł odów. Zapis ma na celu ograniczenie nadu ż ywania przez odbiorców ich uprawnie ń (np. do mycia samochodów, utwardzonej powierzchni wokó ł posesji, itp.). Natomiast stosowanie ceny jak dla odbiorców pozosta ł ych wynika z definicji poj ę cia „gospodarstwo domowe” – kategoria ta to odbiorcy wody zu ż ywaj ą cy j ą na cele zwi ą zane bezpo ś rednio z prowadzeniem gospodarstwa domowego (mycie, pranie, gotowanie itp.). Nie mie ś ci si ę w tej definicji swoiste wytwarzanie dóbr, któremu s ł u żą ogródki przydomowe, mimo ż e warzywa s ą na u ż ytek gospodarstwa domowego. Dodatkowo w pi ś mie z dnia 14 grudnia 2004 r. PK sp. z o.o. wskaza ł a, ż e rozliczenie wody pobranej przez odbiorców us ł ug maj ą cych zamontowane odr ę bne wodomierze celem podlewania ogródków przydomowych w okresie od 1 wrze ś nia do 30 kwietnia nast ę puje jeden raz w miesi ą cu – zgodnie z obowi ą zuj ą cym w Spó ł ce miesi ę cznym cyklem odczytu i fakturowania dostawy wody i odprowadzania ś cieków dla wszystkich odbiorców. Je ś li w tym okresie nast ę puje pobór wody zarejestrowany przez odr ę bny wodomierz, odbiorca uiszcza op ł at ę za pobran ą wod ę wg stawek stosowanych dla pozosta ł ych odbiorców. W marcu 2004 r. na [usuni ę to] zawartych umów z gospodarstwami domowymi na terenie miasta [usuni ę to] odbiorców zainstalowa ł o wodomierze dla wody zu ż ywanej bezpowrotnie. W dniu 27 grudnia 2004 r. po otrzymaniu zawiadomienia o zamkni ę ciu post ę powania dowodowego i o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z nim PK sp. z o.o. przedstawi ł a opini ę z 27 sierpnia 1996 r. sporz ą dzon ą Izb ę Gospodarcz ą Wodoci ą gi Polskie odno ś nie zdefiniowania poj ę cia „gospodarstwo domowe”. Zdaniem ww. Izby nie mo ż na zaliczy ć do gospodarstw domowych wody zu ż ywanej na cele podlewania ogródków dzia ł kowych. Ponadto za łą czono projekt uchwa ł y Rady Miejskiej w Pleszewie dotycz ą cej taryf na rok 2005, w której zamieszczono zapis, i ż cen ę za wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą do podlewania ogródków przydomowych w okresie maj – sierpie ń oraz do innych celów zgodnie z zamontowanym wodomierzem ustala si ę wed ł ug taryfy okre ś lonej dla odbiorców pozosta ł ych. W pi ś mie dor ę czonym 29 grudnia 2004 r. PK p. z o.o. wskaza ł a, i ż w wi ę kszo ś ci przypadków woda bezpowrotnie zu ż yta wykorzystywana jest w prowadzeniu gospodarstw ogrodniczo – szklarniowych i na potrzeby ogródków przydomowych. Do celów tych zamontowano łą cznie do dnia z ł o ż enia pisma 147 dodatkowych wodomierzy. Ze sposobu rozliczania wody bezpowrotnie zu ż ytej korzysta 20 gospodarstw ogrodniczo – szklarniowych i gospodarstwa te nie p ł ac ą za odprowadzanie ś cieków. Zdaniem spó ł ki mimo naliczania op ł aty za wod ę jak dla odbiorców pozosta ł ych odbiorcy korzystaj ą cy z rozliczenia za wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą uzyskuj ą korzy ść poniewa ż dzi ę ki odliczaniu ś cieków p ł ac ą tylko 3,05 z ł za 1 m3 wody, a nie 5,13 z ł wynikaj ą ce ze zsumowania op ł aty za wod ę wed ł ug stawki jak dla gospodarstw domowych i op ł aty za ś cieki. Do ww. pisma Spó ł ka za łą czy ł a odpowied ź Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 stycznia 1999 r. skierowan ą do Polskiego Zwi ą zku Dzia ł kowców, zgodnie z którym „ u ż ytkowników ogródków dzia ł kowych nale ż y traktowa ć jak gospodarstwa domowe w op ł atach za wod ę ” , co wynika z podstawowego 4 kryterium podzia ł u na grupy odbiorców wed ł ug kosztów utrzymania i eksploatacji urz ą dze ń . Na koszty te maj ą m. in. wp ł yw op ł aty na rzecz Funduszu Ochrony Ś rodowiska i Gospodarki Wodnej, które s ą ni ż sze za wod ę dostarczan ą na potrzeby ludno ś ci w tym do produkcji p ł odów rolnych, ni ż odp ł aty za wod ę dla przemys ł u i innych odbiorców. W zwi ą zku z tym nie ma podstaw, ze wzgl ę du na kryterium kosztów, do kwalifikowania ogródków dzia ł kowych jako odbiorców ponosz ą cych op ł aty wy ż sze ani ż eli gospodarstwa domowe. W dniu 29 grudnia 2004 r. przedstawiciel PK sp. z o.o. podczas wizyty w tut. Delegaturze UOKiK zadeklarowa ł , i ż ograniczenie dotycz ą ce mo ż liwo ś ci odliczania od ilo ś ci ś cieków wody zu ż ytej do podlewania ogródków przydomowych zostanie ca ł kowicie uchylone, co znajdzie swój wyraz m. in. w uchwale Rady Miejskiej w Pleszewie, która zbierze si ę 30 grudnia 2004 r., a której projekt przedstawiono w dniu 27 grudnia 2004 r. W oparciu o powy ż szy stan faktyczny Urz ą d rozwa ż y ł , co nast ę puje: A. Interes publiczny Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , jest ustalenie, czy w rozpatrywanej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie bowiem z art. 1 ust.1 Ustawy ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów . W niniejszej sprawie organ antymonopolowy niew ą tpliwie wyst ę puje w ochronie interesu publicznego. Skutkami dzia ł a ń PK sp. z o.o. w Pleszewie w zakresie stosowania uci ąż liwych i przynosz ą cych Spó ł ce nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków w zakresie ograniczenia mo ż liwo ś ci odliczania ilo ś ci ś cieków od ilo ś ci wody bezpowrotnie zu ż ytej w okresie od wrze ś nia do maja oraz naliczanie op ł aty za t ę wod ę jak dla odbiorców pozosta ł ych, mog ą by ć dotkni ę ci wszyscy mieszka ń cy i przedsi ę biorcy z terenu Miasta i Gminy Pleszewa i Gminy Go ł uchowa korzystaj ą cy z us ł ug Spó ł ki, którzy aktualnie w liczbie stu czterdziestu siedmiu zamontowali oraz ci, którzy zamontuj ą w przysz ł o ś ci odr ę bne wodomierze. W wyroku z dnia 24 stycznia 1991 r. w sprawie Amr 8/90 (Wokanda 1992/2/39) S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł , ż e do post ę powania w sprawach o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym kwalifikuj ą si ę tylko takie sprawy, w których podmiot gospodarczy, w nast ę pstwie stosowania zakazanych praktyk monopolistycznych, narusza interes publicznoprawny w zakresie rozwoju konkurencji, ochrony podmiotów nara ż onych na stosowanie takich praktyk oraz ochrony interesu konsumentów. W orzeczeniu tym podkre ś lono, ż e naruszenie interesu publicznoprawnego mo ż e mie ć przyk ł adowo miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest "szerszy kr ą g uczestników rynku", a nie jeden podmiot. Podobne stanowisko w tej kwestii zajmuje S ą d Najwy ż szy (por. przyk ł adowo uzasadnienia wyroków z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie I CKN 1217/98, OSNC 2002 r., z. 1, poz. 13, czy wyrok z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 r., z. 11, poz. 144). Zgodnie natomiast z wyrokiem S ą du Najwy ż szego z dnia 24 lipca 2003 r. w sprawie I CKN 496/01 (Dz. Urz. UOKiK 2004/1/283) „ U ż ytego w tych orzeczeniach sformu ł owania: "dotkni ę cie skutkami dzia ł a ń " sprzecznych z ustaw ą antymonopolow ą , nie mo ż na jednak rozumie ć w sposób w ą ski i mechaniczny, jako tylko bezpo ś redniego pokrzywdzenia 5 kontrahenta monopolisty. Trzeba tu ocenia ć ca ł o ść negatywnych skutków dzia ł a ń monopolisty na okre ś lonym rynku (rynek relewantny), kieruj ą c si ę ogólnymi celami obu ustaw antymonopolowych. (…) Ochrona konkurencji polega na przeciwdzia ł aniu monopolizacji rynku, rozumianej jako narzucanie przez podmiot dominuj ą cy warunków umownych niekorzystnych dla jego kontrahentów. Ochrona ta nie ogranicza si ę przy tym do sytuacji, kiedy dosz ł o ju ż do pokrzywdzenia kontrahenta przez monopolist ę , lecz obejmuje tak ż e istnienie samego stanu realnego zagro ż enia dla zasad swobodnej konkurencji. Stan takiego potencjalnego zagro ż enia jest bowiem oceniany z punktu widzenia interesu publicznego w obu ustawach jako stan niew ł a ś ciwy, a tym samym niedopuszczalny .” Wobec powy ż szego, niniejsze post ę powanie antymonopolowe niew ą tpliwie toczy si ę w interesie publicznym, nie tylko w interesie aktualnych stu czterdziestu siedmiu, ale i potencjalnych odbiorców us ł ug ś wiadczonych przez PK sp. z o.o., którzy w celu odliczania ilo ś ci ś cieków od ilo ś ci wody bezpowrotnie zu ż ytej zamontuj ą na swój koszt odr ę bne wodomierze. B. Praktyka PK sp. z o.o. Istot ą praktyk okre ś lonych w art. 8 Ustawy jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Ogólny zakaz wyra ż ony w art. 8 ust. 1 Ustawy precyzuje jego ust. 2 pkt 6, wskazuj ą c jeden z przyk ł adów nadu ż ywania tej pozycji, polegaj ą cy na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Naruszenie zatem przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6 Ustawy stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Dla oceny uznania praktyk okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 6 za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , zachowanie przedsi ę biorcy musi spe ł nia ć łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: a) posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, b) nadu ż ywanie tej pozycji, poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Rynek w ł a ś ciwy Poniewa ż uczestnik post ę powania dzia ł a w strukturze rynkowej, istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 4 pkt 8 Ustawy, przez poj ę cie rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę rynek produktowy oraz rynek geograficzny. Oba te rynki musz ą by ć oznaczone przez Prezesa Urz ę du. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy antymonopolowej (m.in. rzeczy, us ł ugi). W przedmiotowej sprawie towarami oferowanymi nabywcom przez PK sp. z o.o. s ą : us ł uga dostawy wody i us ł uga odprowadzania ś cieków. Dla rozstrzygni ę cia niniejszej sprawy przyj ę to dwa rynki 6 produktowe: us ł ugi zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i us ł ugi zbiorowego odprowadzania ś cieków. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) rynki te w aspekcie geograficznym wyznaczane s ą przez sie ć wodno-kanalizacyjn ą nale żą c ą do PK sp. z o.o. i obejmuj ą obszar Miasta i Gminy Pleszewa oraz Gminy Go ł uchów, na którym to terenie ww. us ł ugi s ą wykonywane, zgodnie z Regulaminem i powo ł anym w nim zezwoleniem Zarz ą du Miasta i Gminy Pleszewa. Zatem rynek w ł a ś ciwy w niniejszej sprawie stanowi ą : • lokalny rynek zbiorowego zaopatrzenia w wod ę na terenie Miasta i Gminy Pleszewa oraz Gminy Go ł uchów; • lokalny rynek zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Pleszewa oraz Gminy Go ł uchów. Pozycja dominuj ą ca PK sp. z o.o. na rynku w ł a ś ciwym Art. 4 pkt 9 Ustawy definiuje pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40% . W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego post ę powania ustalono, ż e Spó ł ka zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą zarówno na rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę jak i na rynku zbiorowego odprowadzania ś cieków, które obejmuj ą Miasto i Gmin ę Pleszew oraz Gmin ę Go ł uchów. PK sp. z o.o. jest bowiem wy łą cznym dostawc ą us ł ug w zakresie zaopatrzenia w wod ę i odbioru ś cieków na obszarze ww. gmin, posiadaj ą cym zintegrowan ą sie ć wodoci ą gowo-kanalizacyjn ą . Spó ł ka jest zatem tzw. monopolist ą naturalnym, co wynika z faktu sieciowego charakteru urz ą dze ń s ł u żą cych do dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Na wyznaczonym wy ż ej rynku w ł a ś ciwym PK sp. z o.o. nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , a oferowane przez ni ą us ł ugi produktowe nie posiadaj ą bliskich substytutów, w zwi ą zku z czym zajmuje niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą . Posiada wi ę c na tym rynku si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale i dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od zachowania swych kontrahentów, a w szczególno ś ci eksploatowa ć swoj ą pozycj ę rynkow ą ich kosztem. W zwi ą zku z powy ż szym pierwsza z przes ł anek praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 zosta ł a spe ł niona. Praktyka narzucania uci ąż liwych warunków umów Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie narusza prawa. Narusza prawo dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Nie wszystkie jednak zachowania przedsi ę biorcy posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą maj ą posta ć takich praktyk, a tylko takie, które naruszaj ą przepisy ustawy antymonopolowej. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 6 Ustawy zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, polegaj ą ce na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. 7 Do naruszenia zakazu wskazanego w art. 8 ust. 2 pkt 6 Ustawy dochodzi, gdy: o zakwestionowane warunki umów s ą uci ąż liwe o zostaj ą narzucone o przynosz ą nieuzasadnione korzy ś ci Tego rodzaju praktyka jest praktyk ą o charakterze eksploatacyjnym, polegaj ą c ą na wyzyskiwaniu przez dominanta przewagi kontraktowej nad kontrahentami. Kontrahenci dominanta, który ze wzgl ę du na posiadan ą si łę rynkow ą ma mo ż liwo ść nieliczenia si ę z konkurentami, znajduj ą si ę w sytuacji przymusowej i zmuszeni s ą zaakceptowa ć proponowane przez niego warunki umów nawet wówczas, gdy obiektywnie s ą one na tyle nierównoprawne, ż e w przypadku gdyby umowy te negocjowane by ł y na rynku konkurencyjnym, nigdy nie dosz ł oby do ich zawarcia (E. Modzelewska-W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 117). Uci ąż liwym warunkiem umowy jest warunek, którego dominant w hipotetycznej sytuacji istnienia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym, tj. realizacji swobody zawierania umów i kszta ł towania ich tre ś ci, nie by ł by w stanie wynegocjowa ć dla danej umowy (por. wyroki w spr. XVII Amr 68/93 z dnia 29 grudnia 1993 r., XVII Ama 28/99 z dnia 23 czerwca 1999 r.). Narzucenie warunków umowy ma miejsce wówczas gdy dominant nie podejmuje negocjacji i w ogóle nie zmienia swojego stanowiska w celu zmiany propozycji warunków umowy na takie, które respektuj ą interesy obu stron. Sprzyja temu zw ł aszcza sytuacja gdy przedsi ę biorca pos ł uguje si ę przygotowanymi przez siebie wzorami umowy i jedynie przedstawia je do podpisu odbiorcom swoich us ł ug, przy czym jest jedynym ś wiadczeniodawc ą tych us ł ug na danym rynku. Z kolei nieuzasadnione korzy ś ci uzyskiwane przez dominanta na skutek narzucania kontrahentowi uci ąż liwych warunków umowy stanowi ą stworzenie dominantowi sytuacji korzystniejszej, ani ż eli taka, która odzwierciedla ekwiwalentno ść w danym i w podobnych stosunkach umownych (por. E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 119). Wszystkie te okoliczno ś ci zachodz ą w niniejszej sprawie. Z tych wzgl ę dów postawiony zarzut narzucania przez TP PK sp. z o.o. uci ąż liwych warunków umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków obejmuje: o ograniczenie wobec odbiorców, którzy maj ą zamontowane odr ę bne wodomierze mo ż liwo ś ci odliczania od ilo ś ci ś cieków wody bezpowrotnie zu ż ytej zu ż ywanej do podlewania ogródków przydomowych tylko do okresu od 1 maja do 31 sierpnia o naliczanie op ł at za wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą dla celów podlewania ogródków przydomowych wy łą cznie wed ł ug taryfy jak dla odbiorców pozosta ł ych. „Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. w Pleszewie” z czerwca 2002 r. przewiduje w § 19 jedyne uwarunkowanie realizacji uprawnienia odbiorców us ł ug do odliczania od ilo ś ci ś cieków ilo ś ci wody bezpowrotnie zu ż ytej, którym jest zainstalowanie odr ę bnego dla tych celów wodomierza. Regulamin zosta ł zatwierdzony przez Rad ę Miejsk ą w Pleszewie. Z kolei umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przewiduje dodatkowe, wspomniane wy ż ej warunki. Umowa ta nie podlega kontroli Gminy Pleszew i 8 Gminy Go ł uchów, a zatem nie ma w ą tpliwo ś ci, i ż Prezes Urz ę du Konkurencji i Konsumentów ma kompetencj ę do prowadzenia niniejszego post ę powania. Pierwszy z zakwestionowanych warunków dotyczy mo ż liwo ś ci uwzgl ę dnienia w ilo ś ci ś cieków ilo ś ci wody bezpowrotnie zu ż ytej do podlewania ogródków przydomowych wy łą cznie w okresie od maja do sierpnia. PK sp. z o.o. t ł umaczy to ograniczenie okresem dojrzewania i wegetacji ro ś lin oraz ch ę ci ą niedopuszczenia do u ż ywania tej wody na inne cele, np. do mycia samochodów i utwardzonej powierzchni. Zdaniem organu antymonopolowego zapis ten ani przes ł anki, którymi kieruje si ę Spó ł ka nie znajduj ą uzasadnienia faktycznego ani prawnego. Odbiorca us ł ug, który chce skorzysta ć z uprawnienia do odliczania wody bezpowrotnie zu ż ytej zobowi ą zany jest do zamontowania w tym celu, na w ł asny koszt, odr ę bnego wodomierza. W zwi ą zku z tym przez ca ł y czas sprawnego dzia ł ania wodomierza mo ż liwa jest rejestracja jej zu ż ycia. Zarówno ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków z dnia 7 czerwca 2001 r. (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z pó ź n. zm.) w art. 27 ust. 6 jak i Regulamin PK sp. z o.o. oraz nawet jeszcze zapis § 11 ust. 4 Umowy wskazuj ą , ż e dopuszczalne jest odliczanie wody bezpowrotnie zu ż ytej. Z kolei ust. 5 i 6 § 11 Umowy wprowadza dodatkowe ograniczenia dla odbiorców wody zu ż ywaj ą cej j ą do podlewania ogródków. Ż aden przepis z kolei ani te ż powo ł ane wy ż ej Regulamin i Umowa nie definiuj ą poj ę cia wody bezpowrotnie zu ż ytej. Wed ł ug zapisów w § 11 Umowy Spó ł ka z jednej strony – w ust. 4 – dopuszcza generalne uprawnienie do odliczania tej wody od ilo ś ci ś cieków w przypadku posiadania osobnego wodomierza, natomiast niejako oddzielnie reguluje to w ust. 5 i 6 wskazuj ą c, ż e je ś li zu ż ycie nast ę puje dla celów podlewania ogródka to odliczanie to odbywa si ę od 1 maja do 31 sierpnia. Odnosz ą c si ę zatem do argumentów PK sp. z o.o. co do odliczania wody zauwa ż y ć nale ż y, ż e okres dojrzewania i wegetacji ro ś lin rozpoczyna si ę w niektórych latach w kwietniu, a ko ń czy si ę nawet w pa ź dzierniku, gdy nadal piel ę gnowane s ą np. trawniki i ozdobne drzewka. Jest to fakt powszechnie znany i nie wymaga udowodnienia, zgodnie z art. 228 § 1 k.p.c. w zw. z art. 81 Ustawy. Nale ż y przy tym wskaza ć , ż e zgodnie z Rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie okre ś lenia przeci ę tnych norm zu ż ycia wody (Dz. U. Nr 8, poz.70) okre ś laj ą cym m.in. przeci ę tne normy zu ż ycia wody do podlewania ogródków przydomowych i upraw rolniczych, przyjmuje si ę , ż e przeci ę tnie podlewanie upraw odbywa si ę w ci ą gu: 1) 15 dni/m-c w okresie 15.04-15.09 – ogródki przydomowe, dzia ł ki 2) 20 dni/m-c w ci ą gu ca ł ego roku – szklarnie i tunele foliowe. Nie ma zatem przes ł anek do zastosowania ustalonego przez PK sp. z o.o. ograniczenia uprawnie ń odbiorców i uniemo ż liwienia odliczania tej wody przez ca ł y czas dzia ł ania wodomierza, skoro w ł a ś nie dla tych celów wodomierz zosta ł zainstalowany. Zgodnie z powo ł anym przepisem przyjmuje si ę , ż e okres ten jest nawet d ł u ż szy ni ż okre ś lony przez PK sp. z o.o., a mo ż e tak ż e wynosi ć ca ł y rok w przypadku szklarni i tuneli foliowych. Zgodnie z o ś wiadczeniem PK sp. z o.o. zawartym w pi ś mie z dnia 14 grudnia 2004 r. odczyt wodomierzy i fakturowanie zarejestrowanego przez nie zu ż ycia wody odbywa si ę co miesi ą c przez ca ł y rok, a zatem przez ca ł y rok istnieje podstawa do odliczenia z ilo ś ci ś cieków wody bezpowrotnie zu ż ytej. Skoro odbiorcy wody bezpowrotnie zu ż ytej maj ą prawo do odliczania jej od ilo ś ci ś cieków przez ca ł y rok, w tym wskazane przez PK sp. z o.o. 9 gospodarstwa ogrodniczo – szklarniowe, niczym nieusprawiedliwione jest wprowadzenie zaw ęż onego do czterech miesi ę cy ograniczenia tego uprawnienia dla osób podlewaj ą cych ogródki przydomowe, skoro oni równie ż maj ą zamontowane dla tych celów odr ę bne wodomierze. Zauwa ż y ć te ż nale ż y, ż e bezzasadne jest ograniczenie przez PK sp. z o.o. uprawnienia do odliczania wody bezpowrotnie zu ż ytej dostarczanej do gospodarstw domowych, tylko do wody przeznaczonej wy łą cznie do podlewania ogródków przydomowych. Zdaniem Prezesa Urz ę du skoro odbiorca nale żą cy do taryfowej grupy gospodarstw domowych zamontowa ł odr ę bny licznik do odliczania wody bezpowrotnie zu ż ytej, wówczas przys ł uguje mu uprawnienie do odliczania tej wody od ilo ś ci ś cieków bez wzgl ę du na to, czy zosta ł a ona przeznaczona do podlewania ogródka czy te ż do sp ł ukania utwardzonej powierzchni przy posesji. Zakwestionowany zapis przynosi Spó ł ce nieuzasadnione korzy ś ci. Zgodnie z nim PK sp. z o.o. obci ąż a odbiorców maj ą cych zainstalowane odr ę bne wodomierze do wody bezpowrotnie zu ż ytej – do podlewania ogródków przydomowych, a de facto na potrzeby gospodarstwa domowego - op ł at ą za ś cieki w okresie od 1 wrze ś nia do 30 kwietnia zgodnie z ilo ś ci ą pobranej wody. Skoro woda przeznaczona zosta ł a tak ż e w tym okresie do zu ż ycia bezpowrotnego - zgodnie ze wskazaniem odr ę bnego wodomierza – ilo ść tej wody powinna zosta ć umniejszona w op ł acie za odprowadzane ś cieki. Obci ąż enie zatem odbiorcy op ł at ą za ś cieki tak ż e na podstawie ilo ś ci wody zu ż ytej wed ł ug wskaza ń odr ę bnego wodomierza w ww. okresie przysparza Spó ł ce nieuzasadnione przychody wynikaj ą ce z przemno ż enia ilo ś ci pobranej wody bezpowrotnie zu ż ytej z op ł at ą za odprowadzanie ś cieków wed ł ug obowi ą zuj ą cej taryfy. Op ł aty te – w chwili obecnej – naliczane s ą dla stu dwudziestu siedmiu odbiorców, którzy zamontowali odr ę bne wodomierze, a mo ż liwo ść odliczania ilo ś ci ś cieków przys ł uguje dwudziestu gospodarstwom ogrodniczo – szklarniowym. Drugim uci ąż liwym warunkiem Umowy jest zapis § 11 ust. 5 in fine , zgodnie z którym „ Op ł at ę za wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą ustala si ę wed ł ug taryfy jak dla odbiorców pozosta ł ych .” Zgodnie z „Wyja ś nieniami dot. uwag zawartych w pi ś mie z dnia 22.01.2004 r. Klubu Radnych „Forum Samorz ą dowe Ziemi Pleszewskiej”” PK sp. z o.o. dokonuje podzia ł u na dwie taryfowe grupy: gospodarstwa domowe i pozostali dostawcy ś cieków / odbiorcy wody. PK sp. z o.o. wskaza ł a, ż e zastosowanie powy ż szej stawki op ł aty za wod ę bezpowrotnie zu ż yt ą wynika z definicji poj ę cia „gospodarstwo domowe” – kategoria ta to odbiorcy wody zu ż ywaj ą cy j ą na cele zwi ą zane bezpo ś rednio z prowadzeniem gospodarstwa domowego (mycie, pranie, gotowanie itp.). Nie mie ś ci si ę w tej definicji swoiste wytwarzanie dóbr, któremu s ł u żą ogródki przydomowe, mimo ż e warzywa s ą na u ż ytek gospodarstwa domowego. Spó ł ka opar ł a si ę na definicji uzyskanej od Izby Gospodarczej Wodoci ą gi Polskie. PK sp. z o.o. zakwestionowa ł a przy tym wyra ź n ą interpretacj ę Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e ww. ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków pos ł uguje si ę w art. 2 pkt 18 poj ę ciem wody przeznaczonej do spo ż ycia przez ludzi , co oznacza wod ę przeznaczon ą do picia, gotowania, przygotowywania po ż ywienia lub do innych celów w gospodarstwach domowych oraz ka ż d ą wod ę u ż ywan ą do produkcji ż ywno ś ci, ś rodków farmaceutycznych i kosmetycznych, a tak ż e na potrzeby basenów k ą pielowych i p ł ywalni . W definicji tej mowa jest o wodzie przeznaczonej do picia, gotowania, przygotowywania po ż ywienia i innych celów w gospodarstwach domowych. Nie ma podstaw by uzna ć , tak jak PK sp. z o.o., ż e innym celem w gospodarstwie domowym jest 10 tylko pranie i mycie. Pod definicj ę celów zwi ą zanych z gospodarstwem domowym podpada te ż zatem wykorzystanie wody do podlewania ogródka, który s ł u ż y na potrzeby tego gospodarstwa, a tak ż e do mycia samochodów i sp ł ukiwania utwardzonej powierzchni wokó ł posesji. Bezzasadno ść stosowania innej stawki wynika te ż z samych „Wyja ś nie ń dot. uwag zawartych w pi ś mie z dnia 22.01.2004 r. Klubu Radnych „Forum Samorz ą dowe Ziemi Pleszewskiej”, w których Spó ł ka poda ł a, ż e dokonuje alokacji kosztów dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na dwie grupy: gospodarstwa domowe i pozostali dostawcy. Zastosowana metoda alokacji kosztów uwzgl ę dniona jest w systemie ksi ę gowym, który zapewnia ewidencjonowanie ponoszonych kosztów na poszczególne grupy odbiorców. W zwi ą zku z tym skoro dostarczana jest woda do gospodarstw domowych, które nast ę pnie obci ąż ane s ą – zgodnie z ponoszonymi przez Spó ł k ę kosztami w tej grupie – wed ł ug taryfy dla gospodarstw domowych, nie ma podstaw aby wydziela ć dla danego gospodarstwa taryf ę za wod ę zu ż ywan ą bezpowrotnie wed ł ug stawki jak dla pozosta ł ych odbiorców. Znamienne jest to zw ł aszcza w sytuacji gdy odbiorca nie ma odr ę bnego wodomierza, a wówczas obci ąż any jest za pobran ą wod ę do podlewania ogródka wed ł ug stawki jak dla gospodarstw domowych, tyle ż e nie mo ż e odlicza ć tej wody od ilo ś ci ś cieków. Skoro podstaw ą okre ś lania taryf dla poszczególnych grup odbiorców s ą koszty ponoszone przez przedsi ę biorstwo w ś wiadczeniu us ł ug z osobna dla ka ż dej z tych grup, a w przedmiotowym przypadku koszt dostarczania wody dla gospodarstwa domowego nie zmienia si ę , a jedyn ą zmian ą jest zainstalowanie dodatkowego wodomierza – na koszt odbiorcy – zastosowanie innej taryfy jest niezgodne z art. 20 ust. 2 ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz z § 10, 11 i 15 ust. 1 okre ś laj ą cymi zasady alokacji kosztów i ustalania taryf oraz § 14 ust. 2 Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków ( Dz. U. Nr 26, poz. 257), zgodnie z którym „ Ró ż nicowanie taryf dla gospodarstw domowych mo ż e dotyczy ć tylko op ł aty abonamentowej ”. W innym stanie prawnym, jednak tak ż e pos ł uguj ą c si ę kryterium kosztowym, podzieli ł o ten pogl ą d Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, w pi ś mie przed ł o ż onym przez Spó ł k ę z dnia 30 stycznia 1996 r. Takie okre ś lenie op ł aty – maj ą ce znaczenie dla gospodarstw domowych – przysparza PK sp. z o.o. nieuzasadnione korzy ś ci w postaci uzyskiwania za wod ę dostarczon ą do tych odbiorców a rozliczan ą na podstawie odr ę bnego licznika wy ż szych przychodów, zgodnie ze stawk ą dla odbiorców pozosta ł ych, która np. w 2004 wynosi w PK sp. z o.o. 2,08 z ł netto, podczas gdy dla gospodarstw domowych wynosi 1,89 z ł netto za 1 m 3 . Nie ma przy tym znaczenia fakt, i ż odbiorcy ci p ł ac ą w ostatecznym rozrachunku mniej, poniewa ż nie ponosz ą op ł aty za ś cieki. Przypomnie ć przy tym nale ż y, ż e odbiorcy zu ż ywaj ą cy wod ę na potrzeby gospodarstw domowych korzystaj ą z mo ż liwo ś ci odliczenia wody od ilo ś ci ś cieków tylko w ci ą gu czterech miesi ę cy w roku, co zosta ł o zakwestionowane w niniejszej decyzji. Prezes Urz ę du nie kwestionuje przy tym stosowania przez Spó ł k ę stawki za wod ę wed ł ug taryfy dla odbiorców pozosta ł ych, gdy woda ta dostarczana jest do gospodarstw ogrodniczo – szklarniowych. Gospodarstwa te przeznaczaj ą t ę wod ę dla celów produkcyjnych, zwi ą zanych z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą – dzia ł alno ś ci ą zarobkow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Zgodnie z kryterium kosztowym okre ś lania taryfowych grup odbiorców koszt dostarczania im wody jest wy ż szy ni ż w przypadku gospodarstw domowych. Przedsi ę biorstw tych jest jednak dwadzie ś cia ze stu czterdziestu siedmiu odbiorców, którzy zamontowali odr ę bne wodomierze do wody bezpowrotnie zu ż ytej (pismo PK sp. z o.o. z 28 grudnia 2004 r.). 11 Zakwestionowane warunki umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzenie ś cieków s ą narzucane odbiorcom us ł ug PK sp. z o.o. – stanowi ą wzorzec który opracowany przez jedynego ś wiadczeniodawc ę w powy ż szym zakresie jest przedk ł adany odbiorcy do podpisu i nie podlega negocjacji. W odniesieniu do us ł ug powszechnych, jakim jest dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków, wystarczaj ą c ą przes ł anka do uznania, ż e nast ę puje narzucenie warunków umów jest oferowanie ich przez dominanta w stosunkach danego rodzaju (E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 118). Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 Ustawy Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 Ustawy. Z tre ś ci przepisu wynika, i ż na ł o ż enie kary ma charakter fakultatywny. W zwi ą zku z tym Prezes Urz ę du w ramach uznania administracyjnego decyduje czy zasadne jest w danej sprawie na ł o ż enie kary. Ustawa nie zawiera katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest decyzja o na ł o ż eniu kary. W art. 104 Ustawy jedynie wskazano, i ż ustalaj ą c wysoko ść kary Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Na decyzj ę o ukaraniu przedsi ę biorcy stosuj ą cego praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę musi mie ć wp ł yw stopie ń zagro ż enia lub naruszenia interesu publicznoprawnego podj ę tymi dzia ł aniami oraz cele jakie kara ma osi ą gn ąć . Rozwa ż aj ą c te okoliczno ś ci Prezes Urz ę du uzna ł przede wszystkim, i ż nie ma podstaw do represyjnego oddzia ł ywania na PK sp. z o.o., albowiem w toku wcze ś niejszego post ę powania wyja ś niaj ą cego wspó ł pracowa ł z Prezesem Urz ę du, przedstawiaj ą c niezw ł ocznie wszelkie informacje, dokumenty i wyja ś nienia niezb ę dne dla rozstrzygni ę cia sprawy, wykraczaj ą ce nawet poza zakres zadawanych pyta ń . Ponadto Spó ł ka z ł o ż y ł a ustn ą deklaracj ę , i ż zapis § 11 ust. 6 zostanie uchylony. Natomiast cel prewencyjny i edukacyjny spe ł ni, w przekonaniu organu antymonopolowego, sama decyzja stwierdzaj ą ca stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . W gruncie rzeczy bowiem wskazuje ona PK sp. z o.o., które postanowienia Umowy stanowi ą zakazan ą praktyk ę i na czym polega ich wadliwo ść skutkuj ą ca – zgodnie z art. 8 ust. 3 Ustawy – niewa ż no ś ci ą Umowy w zakwestionowanym zakresie. Bior ą c to pod uwag ę , podstawowa sankcja zwi ą zana ze stwierdzeniem stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , tj. nakaz ich zaniechania, uznana zosta ł a za wystarczaj ą c ą . Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuje ¾ Przedsi ę biorstwo Komunalne sp. z o.o. ul. Fabryczna 5, 63-300 Pleszew 12