Numer decyzji
RBG-18/2003
Decyzja UOKiK RBG-18/2003
- Data decyzji
- 18 września 2003
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENÓW W BYDGOSZCZY 85-097 Bydgoszcz, ul. Jagiello ń ska 34 Tel. (0-52) 345-56-44, Fax (0-52) 345-56-17, Tel. (0-52) 3254-267 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dn. 18.09.2003 r. Znak: RBG-5001-001/03/AB Aleksander S ę kowski radca prawny prowadz ą cy Kancelari ę Prawnicz ą przy ul. Ody ń ca 29/94 93-150 Ł ód ź reprezentuj ą cy Wies ł awa Lewandowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą Firma „W. Lewandowski” PHU w Ł odzi Decyzja nr RBG 18/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm. – zwanej dalej ustaw ą ) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Wies ł awa Lewandowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma „W. Lewandowski” Produkcja-Handel-Us ł ugi w Ł odzi przy ul. Piotrkowskiej 41, w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę Pomorskiej Spó ł ki Gazownictwa Sp. z o.o. Oddzia ł Zak ł ad Gazowniczy w Bydgoszczy polegaj ą c ą na: 1 żą daniu nieuzasadnionych op ł at z tytu ł u dostarczania gazu ziemnego o wy ż szym ni ż nominalne ciep ł o spalania, co stanowi narzucanie uci ąż liwych warunków umowy sprzeda ż y paliwa gazowego (art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy) i nakazania jej zaniechania. Uzasadnienie W dniu 11.08.2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy wyst ę puj ą cego w niniejszym post ę powaniu w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezesem Urz ę du, b ą d ź organem antymonopolowym) wp ł yn ął wniosek Wies ł awa Lewandowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma „W. Lewandowski” Produkcja-Handel-Us ł ugi w Ł odzi (zwany dalej wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Pomorskiej Spó ł ce Gazownictwa Sp. z o.o. Oddzia ł owi Zak ł ad Gazowniczy w Bydgoszczy (zwany dalej Zak ł adem), pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku dostaw gazu ziemnego wysokometanowego za pomoc ą sieci na terenie dzia ł ania Zak ł adu, poprzez żą danie nieuzasadnionych (zawy ż onych) op ł at z tytu ł u wy ż szego ni ż nominalne ciep ł a spalania gazu (jego wy ż szej kaloryczno ś ci) – w okresie od listopada 2001 r. do dnia z ł o ż enia wniosku. Poniewa ż ani z wniosku o wszcz ę cie post ę powania, ani z za łą czonych do niego dokumentów nie wynika ł o w sposób jednoznaczny, ż e w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy, na podstawie postanowienia nr RBG 126/03 z dnia 13.08.2003 r. przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce. W oparciu o zebrany w powy ż szym trybie materia ł dowodowy, organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Wnioskodawca zawar ł z PGNiG S.A. Oddzia ł em Zak ł ad Gazowniczy w Bydgoszczy (którego Zak ł ad jest nast ę pc ą prawnym na podstawie przej ę cia cz ęś ci maj ą tku w wyniku podzia ł u) umow ę nr 95/HO/2000 z dnia 15.11.2000 r. o przy łą czenie do sieci gazowej instalacji gazowej znajduj ą cej si ę w budynku produkcyjnym we W ł oc ł awku przy ul. Łę gskiej 12. Umowa zawiera w §3 pkt 3 zd. 2 zapis, zgodnie z którym „Cena za paliwo gazowe b ę dzie wynika ł a z obowi ą zuj ą cej taryfy dla paliw gazowych. Przed zawarciem powy ż szej umowy, wnioskodawca otrzyma ł od Zak ł adu symulacj ę op ł at za paliwo gazowe dla mocy zamówionej 260 m 3 /h i zu ż ycia rocznego ok. 2.000.000 m 3 , zgodnie z któr ą mia ł p ł aci ć netto kwot ę 1.290.250,00 z ł ( ś rednio 0,645 z ł za m 3 gazu). Przed zawarciem umowy sprzeda ż y gazu, wnioskodawca otrzyma ł od Zak ł adu symulacj ę miesi ę cznych op ł at za zu ż yty gaz, zgodnie z któr ą mia ł p ł aci ć od 55.245,47 z ł do 81.273,38 z ł miesi ę cznie (w zale ż no ś ci od stopnia wykorzystania mocy) dla mocy umownej 230 m 3 /h, b ą d ź od 48.048,28 z ł do 70.681,24 z ł miesi ę cznie (w zale ż no ś ci od stopnia wykorzystania mocy) dla mocy umownej 200 m 3 /h. Wnioskodawca prowadzi ł z Zak ł adem rokowania w celu zawarcia umowy sprzeda ż y paliwa gazowego. Strony zawar ł y umow ę tzw. rozruchow ą nr HH/211/2000 z dnia 22.12.2000 r. na okres od 3.01.2001 do dnia 19.01.2001 r., a nast ę pnie umow ę nr HH/211/2/2001 z dnia 16.01.2001 r. na okres od 20.01.2001 r. do 31.03.2001 r. (okres obowi ą zywania umowy zosta ł przed ł u ż ony w drodze aneksu do dnia 30.04.2001 r.), w której kupuj ą cy zobowi ą za ł si ę do zawarcia umowy na czas nieokre ś lony. Od dnia 1.05.2001 r. Zak ł ad dostarcza ł gaz bezumownie na dotychczasowych warunkach okre ś lonych w umowie na czas okre ś lony. Jednocze ś nie strony prowadzi ł y negocjacje w sprawie zawarcia umowy wieloletniej na dostaw ę gazu ziemnego. Jednym z 2 punktów spornych by ł a kwestia dotycz ą ca op ł at za podwy ż szon ą kaloryczno ść gazu. Zdaniem wnioskodawcy, Zak ł ad nie by ł uprawniony do dostarczania gazu o kaloryczno ś ci wy ż szej ni ż nominalna i żą dania z tego tytu ł u dodatkowych op ł at. W odpowiedzi Zak ł ad powo ł ywa ł si ę na brzmienie pkt 3.2.2 Taryfy dla paliw gazowych. Za pismem z dnia 19.03.2002 r. wnioskodawca przes ł a ł do Zak ł adu podpisan ą przez siebie – z zastrze ż eniem dostarczania gazu o nominalnej warto ś ci spalania – umow ę nr HH/211/3/2001 z dnia 17.12.2001 r. o dostaw ę – odbiór gazu ziemnego wysokometanowego na okres od 1.01.2002 r. do 30.06.2002 r. Za pismem z dnia 28.06.2002 r. wnioskodawca przes ł a ł do Zak ł adu podpisan ą przez siebie – z zastrze ż eniami: 1. Normy Zak ł adowe nie mog ą by ć podstaw ą sprzeda ż y gazu, poniewa ż wnioskodawca nie móg ł si ę z nimi zapozna ć ; 2. przedmiotem sprzeda ż y jest gaz o nominalnym cieple spalania okre ś lonym w taryfie. Warto ść dostarczonego gazu nie mo ż e by ć zwi ę kszana na podstawie stwierdzenia podwy ż szonego ciep ł a spalania; 3. wnioskodawca nie zgodzi ł si ę na ograniczenie odpowiedzialno ś ci zawarte w §7 ust. 2 umowy; 4. umow ę mo ż na rozwi ą za ć za jednomiesi ę cznym wypowiedzeniem, umow ę wieloletni ą nr HH/211/4/2001 z dnia 26.06.2002 o dostaw ę – odbiór gazu ziemnego wysokometanowego od 1.07.2002 r. na czas nieokre ś lony. Zastrze ż enia wnioskodawcy s ą interpretowane przez Zak ł ad jako kontroferta (art. 68 k.c.), a sama umowa jako niezawarta. Tymczasem wnioskodawca jest zdania, i ż umowa jest zawarta, o czym ś wiadczy fakt kontynuowania dostaw przez Zak ł ad. Stanowisko wnioskodawcy dotycz ą ce zawarcia umowy wieloletniej uzyska ł o potwierdzenie przez pismo Zak ł adu z dnia 30.01.2003 r. i za łą czone do niego o ś wiadczenie odbiorcy o wyra ż eniu zgody na przeniesienie na Zak ł ad wszelkich praw i obowi ą zków PGNiG S.A. Oddzia ł Zak ł ad Gazowniczy w Bydgoszczy wynikaj ą cych z zawartej umowy sprzeda ż y paliwa gazowego nr HHH/211/4/2001 oraz przez pismo Zak ł adu z dnia 30.07.2003 r. informuj ą ce o wypowiedzeniu tej umowy (z zachowaniem miesi ę cznego okresu wypowiedzenia, co ś wiadczy o przyj ę ciu zastrze ż e ń wnioskodawcy). Mimo stanowiska wyra ż onego w cytowanych pismach, w dalszej korespondencji (pismo z dnia 27.08.2003 r.) Zak ł ad obstaje przy twierdzeniu, i ż umowa wieloletnia nr HH/211/4/2001 z dnia 26.06.2002 r. nie zosta ł a zawarta oraz proponuje wnioskodawcy zawarcie umowy nr HH/124/27/2003 wed ł ug przes ł anego wnioskodawcy projektu. Wnioskodawca wyra ż a wol ę zawarcia umowy na warunkach umowy nr HH/211/4/2001 z dnia 26.06.2002 r. z jego wcze ś niejszymi zastrze ż eniami. Wszystkie umowy sprzeda ż y, o których mowa powy ż ej, zawiera ł y/zawieraj ą postanowienia, zgodnie z którymi sprzeda ż gazu odbywa si ę na podstawie m.in. taryfy dla paliw gazowych (§2 umów). W okresie dostaw paliwa gazowego dla wnioskodawcy, Zak ł ad obowi ą zywa ł y taryfy dla paliw gazowych nr 1/2000 (decyzja Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki nr DTA- 822/652-A/2/2000/AK z dnia 1.03.2000 r.), zmieniona decyzj ą Prezesa URE nr DTA- 822/652-A/4/2001/AK z dnia 28.02.2001 r. oraz taryfa nr 1/2002 r. (decyzja Prezesa URE nr DTA-822/652-B/6/2002/AK z dnia 15.03.2002 r.). Zgodnie z pkt 3.2.2. taryf, o których mowa, przy dostawie paliw gazowych o cieple spalania innym ni ż okre ś lone w pkt 3.2.1. (nominalne ciep ł o spalania – 38,147 MJ/m 3 ) cena za dostarczone paliwo gazowe podlega korekcie wspó ł czynnikiem koryguj ą cym. Faktur ą VAT nr 1459/111/11/2001 z dnia 30.11.2001 r. wnioskodawca zosta ł obci ąż ony na kwot ę brutto 3.563,52 z ł z tytu ł u op ł aty za jako ść paliwa gazowego. 3 Wnioskodawca odmówi ł zap ł aty tej faktury, jak równie ż kolejnych faktur w cz ęś ci za ciep ł o spalania. Do tego czasu faktury nie zawiera ł y dodatku za jako ść paliwa i by ł y regulowane przez wnioskodawc ę . Nale ż no ś ci z tytu ł u nie zap ł aconych faktur s ą dochodzone przez Zak ł ad na drodze post ę powania s ą dowego, który ponadto informuje wnioskodawc ę , i ż brak zap ł aty oraz nie podpisanie umowy sprzeda ż y gazu spowoduje wstrzymanie dostawy gazu do obiektów wnioskodawcy. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Przyst ę puj ą c do analizy ustalonego stanu faktycznego, Prezes Urz ę du uzna ł za bezsporny fakt zajmowania przez Zak ł ad pozycji dominuj ą cej (art. 4 pkt 9 ustawy) na wskazanym przez wnioskodawc ę rynku w ł a ś ciwym, którym jest rynek dostarczania gazu ziemnego wysokometanowego za pomoc ą sieci na terenie dzia ł ania Zak ł adu, na którym Zak ł ad nie posiada konkurencji – jest jedynym dystrybutorem gazu ziemnego za po ś rednictwem sieci gazowej (naturalny monopol sieciowy). Za spe ł nion ą nale ż y równie ż uzna ć przes ł ank ę okre ś lon ą w art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym Prezes Urz ę du podejmuje si ę ochrony naruszonych, b ą d ź zagro ż onych interesów konsumentów jedynie w interesie publicznym. Interes publiczny w niniejszej sprawie zosta ł ustalony poprzez przyj ę cie, i ż ewentualna niedozwolona praktyka Zak ł adu dotyka w równym stopniu wszystkich jego odbiorców – uczestników rynku w ł a ś ciwego od strony popytowej, którym Zak ł ad nalicza op ł aty za ciep ł o spalania wy ż sze od nominalnego. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy, Prezes Urz ę du mo ż e w drodze decyzji odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, lub zakazu okre ś lonego w art. 8 ustawy. Podstaw ą prawn ą wniosku jest art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy, zgodnie z którym zakazane jest nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę /przedsi ę biorców pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, które polega na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych przedsi ę biorcom nieuzasadnione korzy ś ci. Konieczn ą podstaw ą praktyki wskazanej w cyt. przepisie s ą nast ę puj ą ce przes ł anki: 1. uci ąż liwe warunki umów – w analizowanym przypadku uci ąż liwe warunki umów sprzeda ż y paliwa gazowego narzucane odbiorcom; 2. narzucanie uci ąż liwych warunków umów jest skutkiem posiadanej przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku; 3. przedsi ę biorca narzucaj ą cy uci ąż liwe warunki umów osi ą ga z tego tytu ł u nieuzasadnione korzy ś ci. Co do pierwszej przes ł anki, Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e z danych zawartych we wniosku wynika w sposób oczywisty, ż e warunek stosowanych przez Zak ł ad umów sprzeda ż y paliwa gazowego, zgodnie z którym Zak ł ad obci ąż a odbiorców op ł at ą za podwy ż szon ą kaloryczno ść gazu, nie jest warunkiem uci ąż liwym w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy. Zak ł ad posiada nie tylko prawo, lecz równie ż obowi ą zek naliczania odbiorcom op ł at z tytu ł u wy ż szej kaloryczno ś ci gazu (przekraczaj ą cej 38,147 MJ/ m 3 ). Podstaw ą uprawnienia Zak ł adu jest taryfa dla paliw gazowych ustalana decyzj ą regulatora – Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki, w zakresie kompetencji którego le ż y zatwierdzanie i kontrolowanie taryf paliw gazowych, energii elektrycznej i ciep ł a pod wzgl ę dem zgodno ś ci z zasadami okre ś lonymi w art. 45 i 46 ustawy Prawo energetyczne (art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 4 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne Dz.U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 z pó ź n. zm. – zwana dalej ustaw ą Prawo energetyczne). Prezes Urz ę du zauwa ż y ł , i ż ka ż da z umów jakie łą czy ł y/ łą cz ą (Prezes Urz ę du nie ma uprawnie ń do ustalania ich istnienia, b ą d ź nie istnienia) wnioskodawc ę z Zak ł adem zawiera w sobie postanowienia (w szczególno ś ci §2), które odwo ł uj ą si ę do obowi ą zuj ą cych taryf. Zgodnie z taryfami obowi ą zuj ą cymi Zak ł ad w czasie trwania stosunku umownego pomi ę dzy wnioskodawc ą i Zak ł adem (zarówno na podstawie umów zawartych na pi ś mie, jak i umów dorozumianych), przy dostawie paliw gazowych o cieple spalania innym ni ż okre ś lone w pkt 3.2.1. (nominalne ciep ł o spalania) cena za dostarczone paliwo gazowe podlega korekcie wspó ł czynnikiem koryguj ą cym... (pkt 3.2.2 taryfy dla paliw gazowych nr 1/2000 i pkt 3.2.2 taryfy nr 1/2002 r.). Organ antymonopolowy nie jest kompetentny do oceny, czy op ł ata, która posiada oparcie w obowi ą zuj ą cych Zak ł ad taryfach jest op ł at ą ustalon ą w oparciu o koszty uzasadnione, przychyla si ę jednak do argumentacji Zak ł adu, który podnosi, i ż jako przedsi ę biorstwo energetyczne zajmuj ą ce si ę obrotem paliwami gazowymi (b ę d ą c wy łą cznie dystrybutorem gazu ziemnego) kalkuluje ustalane w taryfie ceny paliw gazowych kieruj ą c si ę kosztami ich pozyskania, które s ą bezpo ś rednio zale ż ne od rzeczywistej warto ś ci energetycznej (kaloryczno ś ci), a nie od fizycznej ilo ś ci paliw gazowych (uzasadnione koszty pozyskania paliw oraz koszty w ł asne zwi ą zane z obrotem paliwami – §25 ust. 1 pkt 1 rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki z dnia 20.12.2000 r. w sprawie szczegó ł owych zasad kszta ł towania i kalkulacji taryf oraz zasad rozlicze ń w obrocie paliwami gazowymi Dz.U. z 2001 r. Nr 1, poz. 8 – zwane dalej rozporz ą dzeniem taryfowym). W ten sposób kalkulowana jest cena gazu w kontraktach zawieranych przez przedsi ę biorstwo. Taki sposób ustalania ceny gazu musi znale źć odzwierciedlenie w obowi ą zuj ą cej taryfie, która z konieczno ś ci jest konstruowana w oparciu o nominalne ciep ł o spalania. Taka praktyka Zak ł adu znajduje uznanie Prezesa URE i nie mo ż e by ć kwestionowana przez organ antymonopolowy. Je ś li wnioskodawca kwestionuje zasadno ść op ł aty za podwy ż szone ciep ł o spalania, to mo ż e dochodzi ć na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne ustalenia warunków sprzeda ż y gazu w żą dany przez siebie sposób. Organem jedynie kompetentnym w tym zakresie jest Prezes URE, który dzia ł a na wniosek strony (art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo energetyczne). Odr ę bn ą , zauwa ż on ą przez Prezesa Urz ę du kwesti ą (która jednak nie by ł a podniesiona przez wnioskodawc ę jako zarzut antymonopolowy) jest kwestia dotycz ą ca przekazanych wnioskodawcy symulacji op ł at, które nie zawiera ł y informacji, i ż s ą to op ł aty wyliczone w oparciu o nominalne ciep ł o spalania, a op ł aty rzeczywiste mog ą si ę od nich ró ż ni ć o tzw. wspó ł czynnik koryguj ą cy (pkt 3.2.2 taryf). W tej sytuacji, istniej ą przes ł anki do oceny, czy symulacje op ł at dor ę czone wnioskodawcy przed podpisaniem umów sprzeda ż y gazu, nale ż y traktowa ć jako element oferty (art. 66 i nast. k.c.) i czy winny one obowi ą zywa ć strony umowy wy łą czaj ą c w tym zakresie stosowanie taryf dla paliw gazowych (jako korzystniejsze dla odbiorcy). Oceny takiej mo ż e dokona ć jedynie s ą d powszechny, przed którym wnioskodawca mo ż e dochodzi ć od Zak ł adu ewentualnej odpowiedzialno ś ci na podstawie art. 471 i nast. k.c., b ą d ź z tytu ł u winy w kontraktowaniu (culpa in contrahendo) w oparciu o art. 415 i nast. k.c., o ile udowodni win ę Zak ł adu w takim prowadzeniu negocjacji prowadz ą cych do zawarcia umowy sprzeda ż y, których celem by ł o wprowadzenie odbiorcy w b łą d co do wysoko ś ci prognozowanych op ł at za dostarczane paliwo gazowe. Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł , i ż wnioskodawca jako przedsi ę biorca – profesjonalista jest zobowi ą zany do wy ż szej staranno ś ci w dba ł o ś ci o w ł asne interesy. Tym samym, winien on skonfrontowa ć przekazane mu symulacje op ł at z otrzyman ą od Zak ł adu taryf ą (dostarczon ą wraz z projektem umowy) oraz żą da ć wyja ś nienia ewentualnych nie ś cis ł o ś ci. W ocenie organu antymonopolowego, dzia ł anie Zak ł adu polegaj ą ce na nie uwzgl ę dnianiu w 5 przekazywanych odbiorcom – przedsi ę biorcom symulacjach op ł at (Zak ł ad przyzna ł , i ż do czasu podpisania umowy sprzeda ż y gazu z Firm ą „W. Lewandowski by ł a to praktyka powszechna), nie by ł o wynikiem nadu ż ywania przez Zak ł ad pozycji dominuj ą cej na rynku i nie mia ł o na celu osi ą gni ę cia nieuzasadnionych korzy ś ci. W zwi ą zku z informacj ą Zak ł adu, i ż obecnie we wszystkich symulacjach op ł at do łą czanych do projektów umów sprzeda ż y gazu uwzgl ę dniana jest dodatkowo korekta ceny wynikaj ą ca z dostawy paliwa o cieple spalania wy ż szym ni ż nominalne, odpada równie ż przes ł anka do wszcz ę cia z urz ę du post ę powania w sprawie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów (odbiorców Zak ł adu pobieraj ą cych gaz dla celów zwi ą zanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego), polegaj ą cej na nierzetelnym informowaniu konsumentów o prognozowanej wysoko ś ci op ł at za paliwo gazowe (art. 23 a ustawy). Zdaniem Prezesa Urz ę du, udzielenie wnioskodawcy bonifikaty polegaj ą cej na zwolnieniu go z op ł aty za podwy ż szon ą kaloryczno ść gazu mog ł oby stanowi ć praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę polegaj ą c ą na stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji (art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy), je ś li nast ą pi ł oby wy łą cznie na rzecz wnioskodawcy. Skutkiem uprzywilejowanego traktowania wnioskodawcy, a wi ę c niejednolitego traktowania swoich kontrahentów przez Zak ł ad, by ł oby w takim przypadku przeciwdzia ł anie rozwojowi konkurencji na rynku przedmiotowym, na którym funkcjonuje wnioskodawca. W takim kontek ś cie, w opinii Prezesa Urz ę du, Zak ł ad mia ł nie tylko prawo, lecz równie ż obowi ą zek obci ąż ania wnioskodawcy op ł atami za podwy ż szon ą kaloryczno ść gazu, a w przeciwnym razie móg ł by zosta ć poci ą gni ę ty przez Prezesa Urz ę du do odpowiedzialno ś ci na podstawie ustawy (decyzja o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuj ą ca zaniechanie jej stosowania – art. 9 ustawy). Natomiast w przypadku udzielenia jednakowego rabatu wszystkim przedsi ę biorcom, mog ł oby doj ść do poniesienia przez Zak ł ad straty, która mog ł aby zosta ć pokryta jedynie z przychodów pochodz ą cych od innych grup odbiorców (tzw. subsydiowanie skro ś ne, o którym mowa w §2 pkt 10 rozporz ą dzenia taryfowego), co jest niedopuszczalne zgodnie z §3 pkt 3 rozporz ą dzenia taryfowego nakazuj ą cym przedsi ę biorstwom energetycznym opracowywanie taryf w sposób zapewniaj ą cy m.in. eliminowanie subsydiowania skro ś nego. Co wi ę cej, bonifikata ta nie mia ł aby oparcia w obowi ą zuj ą cych przepisach ustawy Prawo energetyczne i jej aktów wykonawczych. Zgodnie z §39 ust. 2 rozporz ą dzenia taryfowego, wysoko ść bonifikaty powinna wynika ć z taryfy, a stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo energetyczne, stosowanie cen i taryf, nie przestrzegaj ą c obowi ą zku ich przedstawienia Prezesowi URE do zatwierdzenia, grozi na ł o ż eniem kary pieni ęż nej. Obowi ą zuj ą ca Zak ł ad taryfa przewiduje w cz ęś ci A pkt 6, i ż odbiorcy przys ł uguje stosowna bonifikata w przypadkach, o których mowa w §39 cyt. rozporz ą dzenia: ograniczenia ci ś nienia dostarczanego paliwa gazowego poni ż ej wielko ś ci okre ś lonych w umowie, niespe ł nienia przez paliwo gazowe standardów jako ś ciowych okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. Stosowanie w jednostkowych przypadkach innych bonifikat, w tym bonifikaty której domaga si ę wnioskodawca jest niedopuszczalne, gdy ż zarówno przepisy ustawy Prawo energetyczne i jej aktów wykonawczych, jak równie ż wydana na ich podstawie taryfa dla paliw gazowych dokonuj ą podzia ł u odbiorców na grupy jednolite pod wzgl ę dem stosowanych cen i stawek op ł at. Mo ż liwo ść stosowania innych bonifikat mo ż e wchodzi ć w gr ę jedynie w przypadkach szczególnych i mie ć na celu przywrócenie ekwiwalentno ś ci ś wiadczenia dostawcy, je ś li w konkretnych przypadkach okaza ł o si ę by ć ono niezgodne z umow ą (art. 487 §2 k.c. – ekwiwalentno ść ś wiadcze ń stron w umowie wzajemnej), lecz w tym przypadku z ograniczeniami wynikaj ą cymi z art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy. Konkluduj ą c, uznanie, i ż cena paliwa gazowego okre ś lona w taryfie jest cen ą maksymaln ą , a tym samym istnieje mo ż liwo ść negocjowania jej wysoko ś ci (bonifikat) nie 6 mo ż e prowadzi ć do wniosku, i ż jest to dopuszczalne bez ż adnych ogranicze ń , o których mowa powy ż ej. Nale ż y równie ż podkre ś li ć , i ż zgodnie z jednolitym stanowiskiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, przedsi ę biorstwa energetyczne maj ą obowi ą zek stosowania cen, op ł at i bonifikat, które wynikaj ą wprost z obowi ą zuj ą cej taryfy – tak m.in. S ą d w wyrokach z dnia 4.06.2001 r. sygn. akt XVII Ame 31- 35/00, w którym ponadto wypowiedzia ł pogl ą d, i ż przedsi ę biorstwo energetyczne posiadaj ą ce pozycj ę dominuj ą c ą na rynku nie mo ż e w sposób dowolny czy uznaniowy ró ż nicowa ć cen dla poszczególnych odbiorców, poniewa ż stanowi ł oby to niedozwolon ą praktyk ę monopolistyczn ą okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy , oraz w wyroku z dnia 8.01.2001 r. sygn. akt XVII Ame 45/00. Prezes Urz ę du poprzesta ł na rozpoznaniu pierwszej z przes ł anek koniecznych dla oceny dzia ł a ń Zak ł adu pod k ą tem naruszenia przepisu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy. Przes ł anki, o których mowa powy ż ej, nale ż y rozpatrywa ć łą cznie, co sprawia, i ż brak jednej z nich czyni niecelowym rozpoznanie pozosta ł ych. Tym samym, nale ż a ł o uzna ć , ż e naliczanie przez Zak ł ad op ł at w cz ęś ci za tzw. podwy ż szone ciep ł o spalania w wysoko ś ci ustalonej na podstawie obowi ą zuj ą cej taryfy – b ę d ą cej za łą cznikiem do decyzji Prezesa URE oraz swoistego rodzaju ogólnym warunkiem umów sprzeda ż y paliw gazowych – w sposób oczywisty nie stanowi praktyki, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy, co czyni koniecznym odmow ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy. W ocenie Prezesa Urz ę du w niniejszej sprawie istniej ą przes ł anki pozwalaj ą ce na wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego pod zarzutem ograniczenia przez Zak ł ad zbytu poprzez odmow ę dostarczania gazu ziemnego wysokometanowego do przedsi ę biorstwa wnioskodawcy (art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy) – o ile Zak ł ad wstrzyma ł dostawy, co zapowiedzia ł pismem z dnia 4.09.2003 r. adresowanym do wnioskodawcy. Stosowne post ę powanie zostanie wszcz ę te odr ę bnym postanowieniem pod warunkiem sprecyzowania takiego zarzutu przez wnioskodawc ę . W toku post ę powania, o którym mowa, organ antymonopolowy jest w ł adny zbada ć zasadno ść przes ł anek jakimi kierowa ł si ę Zak ł ad wstrzymuj ą c dostawy gazu. Wobec powy ż szego orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 §2 k.p.c. od decyzji niniejszej przys ł uguje wnioskodawcy odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwo ł anie nale ż y przes ł a ć na adres Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy. 7
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RBG-5001-001/03/AB
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 35.22 Dystrybucja paliw gazowych w systemie sieciowym
- Region
- Kujawsko-Pomorskie
- Strony
- Pomorska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w Bydgoszczy
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów