RPZ-21/2003

URZ Ą D OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , dnia 8 wrze ś nia 2003 r. RPZ- 500/16/03/JK DECYZJA Nr RPZ - 21/2003 Na podstawie art. 85 ust 1 ustawy z dnia15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity Dz.U 2003 nr 86, poz. 804 ) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 w/w ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 roku w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( Dz.U. 2002 nr 18, poz. 172 ), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, na wniosek Przedsi ę biorstwa Produkcyjno - Us ł ugowego “DOMEK” Sp. z o. o. z siedzib ą w Rad ł owie, gmina Raszków, ul. Wojska Polskiego 14, w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Grup ę Energetyczn ą ENEA S.A z siedzib ą w Poznaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej, poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umowy “kupna – sprzeda ż y projektu budowlanego, rozbudowanej sieci oraz o przy łą czenie do sieci.” Uzasadnienie W dniu 1 wrze ś nia 2003 roku do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu wp ł yn ął wniosek Przedsi ę biorstwa Produkcyjno – Us ł ugowego “DOMEK” Sp. z o. o. z siedzib ą w Rad ł owie skierowany przeciwko Grupie Energetycznej ENEA S.A. w Poznaniu (zwanej dalej Spó ł k ą ENEA). Z tre ś ci z ł o ż onego wniosku, mimo powo ł ania b łę dnej podstawy prawnej oraz przedstawienia żą dania uznania przez Prezesa UOKiK za nieobowi ą zuj ą cy § 14 ust. 1 umowy z dnia 25 pa ź dziernika 1999 roku, zawartej mi ę dzy Wnioskodawc ą a Spó ł k ą ENEA (wtedy jeszcze Energetyk ą Pozna ń sk ą S.A. w Poznaniu),wynika, i ż Przedsi ę biorstwo “DOMEK” Sp. z o. o. domaga si ę od Prezesa UOKiK wydania decyzji administracyjnej stwierdzaj ą cej, ż e Spó ł ka ENEA nadu ż y ł a pozycji dominuj ą cej, na lokalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej, poprzez narzucenie w w/w umowie uci ąż liwych warunków, przynosz ą cych jej nieuzasadnione korzy ś ci. Przedmiotem dzia ł alno ś ci przedsi ę biorstwa “DOMEK” Sp. z o. o., jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz do łą czonych do niego dokumentów (odpis z rejestru przedsi ę biorców KRS) jest m. in. budowa, monta ż , wyposa ż enie i wynajem lokali mieszkalnych, u ż ytkowych, budynków i budowli. Zasad ą jest, jak twierdzi Wnioskodawca, ż e po zako ń czeniu inwestycji, wszystkie lokale mieszkalne w budynku przez niego wybudowanym s ą sprzedawane i Przedsi ę biorstwo nie posiada prawa w ł asno ś ci do ż adnego 1 z tych lokali. W celu zapewnienia dostaw energii elektrycznej do jednego z takich budynków, znajduj ą cego si ę w Poznaniu przy ul. Roboczej 37, Przedsi ę biorstwo “DOMEK” Sp. z o. o. zwróci ł o si ę do Energetyki Pozna ń skiej S. A. o zawarcie umowy na dostaw ę energii elektrycznej. Energetyka Pozna ń ska S. A., jak twierdzi Wnioskodawca, przed ł o ż y ł a do podpisania umow ę , maj ą c ą adhezyjny charakter. Warunki w niej okre ś lone, zdaniem Wnioskodawcy nie podlega ł y negocjacji i jedynym sposobem na zapewnienie dostaw energii do w/w budynku by ł o jej zawarcie na okre ś lonych przez Energetyk ę Pozna ń sk ą S.A. warunkach. Ostatecznie umowa ta zosta ł a przez Strony zawarta w dniu 25 pa ź dziernika 1999 roku w Poznaniu. W § 14 ust. 1 umowy znajduje si ę zapis, który zobowi ą zywa ł Przedsi ę biorstwo “DOMEK” Sp. z o. o. do nieodp ł atnego u ż yczenia Energetyce Pozna ń skiej S. A. pomieszczenia, w celu zapewnienia prawid ł owej eksploatacji urz ą dze ń znajduj ą cych si ę w budynku, s ł u żą cych do dostarczania energii elektrycznej. W pomieszczeniu tym, które pierwotnie by ł o przeznaczone na gara ż , umieszczono trafostacj ę . Energetyka Pozna ń ska mia ł a tak ż e zagwarantowane prawo do pobierania po ż ytków z rzeczy tj. w/w pomieszczenia. Powy ż sza sytuacja zmusi ł a Wnioskodawc ę do pozostania w ł a ś cicielem, wbrew przyj ę tej przez niego zasadzie, w/w pomieszczenia. Z tego tytu ł u ponosi on koszty zwi ą zane z op ł atami na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej oraz zobowi ą zany jest do op ł acania podatku od nieruchomo ś ci. W zwi ą zku z tym Przedsi ę biorstwo “DOMEK” Sp. z o. o. , pismem z dnia 13 czerwca 2003 roku wezwa ł o Grup ę Energetyczn ą ENEA S. A. (prawnego nast ę pc ę Energetyki Pozna ń skiej S.A.) do zap ł aty z u ż ytkowane pomieszczenie. Wobec braku dzia ł a ń ze strony Spó ł ki ENEA zmierzaj ą cych do zaspokojenia roszcze ń , Przedsi ę biorstwo “DOMEK” Sp. z o. o. powtórnie, pismem z dnia 23 lipca 2003 roku, wezwa ł o Spó ł k ę ENEA do zap ł aty. Tak ż e i tym razem Spó ł ka ENEA uzna ł a skierowane wobec niej roszczenia za nieuzasadnione. Urz ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje : W przedmiotowej sprawie Prezes UOKiK nie móg ł post ą pi ć inaczej jak wyda ć decyzj ę o odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. Wskazuje na to jednoznacznie dyspozycja normy prawnej zawartej w przepisie art. 93 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 86, poz. 804), stanowi ą ca, i ż nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, up ł yn ął rok. Taka w ł a ś nie sytuacja wyst ę puje w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego (wyrok SN z dnia 19 marca 2003 roku, I CKN 81/01 – nie publ.) stwierdzi ć mo ż na, ż e o pocz ą tku biegu rocznego terminu, o którym mowa w wymienionym przepisie, decyduje chwila zaprzestania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Katalog praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, okre ś lony w przepisie art. 8 ust. 2, wskazuje na ich du żą ró ż norodno ść . Nie sposób zatem sformu ł owa ć jakiej ś ogólnej zasady, wedle której mo ż na by ł oby oceni ć , kiedy nast ę puje zaprzestanie stosowania praktyki. Jednak z istoty praktyki polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, poprzez narzucanie przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, wynika, ż e pocz ą tek biegu terminu dla wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, stosownie do art. 93 w/w ustawy, rozpoczyna si ę najpó ź niej z ko ń cem roku, w którym zawarto umow ę narzucaj ą c ą uci ąż liwe warunki. A zatem zaprzestanie stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę ma miejsce z chwil ą zawarcia umowy. Natomiast nieuzasadnione korzy ś ci przedsi ę biorcy naruszaj ą cego, które mog ą pojawi ć si ę w okresie znacznie 2 pó ź niejszym ni ż zawarcie umowy, s ą tylko koniecznym skutkiem, nie za ś stosowaniem praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . W przedmiotowej sprawie, w sytuacji, w której umowa mi ę dzy stronami zosta ł a zawarta w dniu 25 pa ź dziernika 1999 roku, termin do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w sprawie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej, poprzez stosowanie uci ąż liwych warunków umowy, przynosz ą cych przedsi ę biorcy naruszaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci, up ł yn ął z ko ń cem roku 2000. Odmowa wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego nie wyklucza jednak dochodzenia przez Przedsi ę biorstwo “DOMEK” Sp. z o. o. roszcze ń cywilnoprawnych przed s ą dem powszechnym. W tej sytuacji orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji, za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuj ą : Przedsi ę biorstwo Produkcyjno – Us ł ugowe “DOMEK” Sp. z o. o. ul. Wojska Polskiego 14 Rad ł ów 63 – 400 Ostrów Wielkopolski 3