RBG-18/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. D ł uga 47, 85-034 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17 e-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 21 lipca 2008 r. Znak: RBG-411-09/06/PA DECYZJA NR-18/2008 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Ł uczany Sp. z o.o. w Gi ż ycku – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez Gmin ę Gi ż ycko na lokalnym rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko poprzez narzucanie ra żą co niskich cen za us ł ugi regularnego przewozu osób w celu wyeliminowania konkurencji. II. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) oraz art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek spó ł ki Ł uczany Sp. z o.o. w Gi ż ycku – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez Gmin ę Gi ż ycko na lokalnym rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko poprzez pokrywanie kosztów ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób z innych przychodów z dzia ł alno ś ci gospodarczej, w tym uzyskanych z dowozu dzieci do szkó ł oraz wynajmu pojazdów. UZASADNIENIE W dniu 24 maja 2006 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Bydgoszczy wp ł yn ął wniosek spó ł ki Ł uczany Sp. z o.o. w Gi ż ycku (dalej: Wnioskodawca, Ł uczany Sp. z o.o.) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w sprawie nadu ż ywania przez Gmin ę Gi ż ycko (dalej równie ż : Uczestnik) pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug przewozów osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. Niniejszy wniosek zosta ł uzupe ł niony pismami z dnia 14 czerwca 2006 r. oraz z dnia 29 czerwca 2006 r. Uzasadniaj ą c żą danie wszcz ę cia post ę powania Ł uczany Sp. z o.o. podnios ł a, ż e jest przedsi ę biorc ą ś wiadcz ą cym us ł ugi przewozu osób na terenie gminy miejskiej Gi ż ycko i gminy wiejskiej Gi ż ycko. Oprócz Wnioskodawcy na wskazanym rynku dzia ł aj ą inni przewo ź nicy, w tym od 29 listopada 2005 r. Gmina Gi ż ycko poprzez Gminny Zak ł ad Komunalny w Gi ż ycku. Zdaniem Ł uczany Sp. z o.o., dzia ł alno ść Gminy Gi ż ycko doprowadzi ł a do powa ż nych narusze ń w zakresie swobody konkurencji na rynku us ł ug regularnego przewozu osób. Wnioskodawca zarzuci ł Gminie Gi ż ycko dotowanie dzia ł alno ś ci Gminnego Zak ł adu Komunalnego w Gi ż ycku przynosz ą cej straty (transport drogowy osób) z innych ź róde ł , co umo ż liwia Uczestnikowi stosowanie cen na ś wiadczone us ł ugi poni ż ej kosztów ich wykonania, w tym tak ż e oferowanie przejazdów ulgowych, ograniczaj ą cych konkurencyjno ść innych przewo ź ników wobec grup konsumentów uprawnionych do przejazdów ulgowych. W ocenie Wnioskodawcy, powy ż sze dzia ł anie stanowi po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) oraz przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji (art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). W odpowiedzi na ww. wniosek Gmina Gi ż ycko nie zgodzi ł a si ę z zarzutami Ł uczany Sp. z o.o. (pismo z dnia 4 sierpnia 2006 r.). W szczególno ś ci podnios ł a, ż e jej udzia ł na rynku w ł a ś ciwym w sprawie jest zdecydowanie ni ż szy ni ż 40%. Na poparcie tego twierdzenia Uczestnik wskaza ł , ż e na rynku tym funkcjonuje a ż 14 przewo ź ników, a Gminny Zak ł ad Komunalny w Gi ż ycku dysponuje zaledwie 5 autobusami, z czego 2 wykorzystywane s ą wy łą cznie do przewozu dzieci do szkó ł . Ustosunkowuj ą c si ę natomiast do zarzutu zani ż ania cen Gmina Gi ż ycko wskaza ł a, ż e w momencie wej ś cia Gminnego Zak ł adu Komunalnego w Gi ż ycku na rynek, Rada Gminy podejmuj ą c decyzj ę o wysoko ś ci cen biletów opar ł a si ę na cenach Ł uczany Sp. z o.o. i ustali ł a je na tym samym poziomie. W odpowiedzi na pojawienie si ę nowego przewo ź nika na rynku lokalnym, Ł uczany Sp. z o.o. w dniu 1 lutego 2006 r. wprowadzi ł a obni ż k ę poni ż ej poziomu cen ustalonych przez Rad ę Gmin ę Gi ż ycko. W zwi ą zku z tym Uczestnik przeprowadzi ł ponown ą analiz ę cen biletów w oparciu o pierwsze uzyskiwane przychody i postanowi ł dostosowa ć ceny istniej ą ce na terenie gminy do cen Ł uczany Sp. z o.o., co uczyni ł uchwa łą Rady Gminy z dnia 3 lutego 2006 r., która wesz ł a w ż ycie 1 marca 2006 r. Gmina Gi ż ycko podkre ś li ł a ponadto, ż e nigdy nie stosowa ł a cen ni ż szych od cen Wnioskodawcy. Ł uczany Sp. z o.o. w pi ś mie z dnia 7 wrze ś nia 2006 r. roku podtrzyma ł a swoje wcze ś niejsze zarzuty wobec Gminy Gi ż ycko. W pierwszej kolejno ś ci Wnioskodawca podkre ś li ł , ż e Gmina Gi ż ycko posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. Zdaniem Ł uczany Sp. z o.o., pozycja dominuj ą ca Uczestnika wynika z dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów czy konsumentów. Wnioskodawca wskaza ł , ż e w sferze organizacyjnej uprzywilejowanie Gminy Gi ż ycko wynika ze zwolnienia z szeregu obowi ą zków wynikaj ą cych z ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088), w tym uzyskania licencji i zezwole ń . Powy ż sze uprzywilejowanie 2 organizacyjno-prawne przek ł ada si ę bezpo ś rednio na znaczne zmniejszenie kosztów dzia ł alno ś ci Uczestnika. Jednocze ś nie o posiadanej przez Gmin ę Gi ż ycko pozycji dominuj ą cej ś wiadczy fakt, ż e z ponad 14 przedsi ę biorców wskazanych przez ni ą jako uczestników rynku, zezwolenia na wykonywanie regularnego przewozu osób posiada jedynie kilku. Ponadto, w ocenie wnioskodawcy, nie bez znaczenia pozostaje okoliczno ść , ż e z dniem 31 sierpnia 2006 r. zaprzesta ł on dzia ł alno ś ci w zakresie przewozów regularnych osób. Wobec powy ż szego, Wnioskodawca zarzuci ł Gminie Gi ż ycko nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko poprzez stosowanie cen za us ł ugi regularnego przewozu osób, w tym za przejazdy ulgowe, poni ż ej poniesionych kosztów (naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) oraz na skutek stosowanie polityki cenowej polegaj ą cej na zani ż aniu cen za us ł ugi regularnego przewozu osób, w tym za przejazdy ulgowe, i jednocze ś nie pokrywanie strat zwi ą zanych z t ą dzia ł alno ś ci ą z innych ź róde ł z bud ż etu Gminy oraz wynajmu pojazdów (naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK) wszcz ął na wniosek Ł uczany Sp. z o.o. post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez Gmin ę Gi ż ycko praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę zarzucaj ą c Gminie Gi ż ycko stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko poprzez: 1. narzucanie ra żą co niskich cen za us ł ugi regularnego przewozu osób w celu wyeliminowania konkurencji, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. pokrywanie kosztów ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób z innych przychodów z dzia ł alno ś ci gospodarczej, w tym uzyskanych z dowozu dzieci do szkó ł oraz wynajmu pojazdów, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 przywo ł anej wy ż ej ustawy. Postanowieniem z dnia 28 wrze ś nia 2006 r. Prezes UOKiK w łą czy ł do akt post ę powania antymonopolowego o sygn. RBG-411-09/06/RK-J/PA informacje i dokumenty uzyskane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego o sygn. RBG-400-11/06/RK-J. W toku post ę powania antymonopolowego Prezes UOKiK przeprowadzi ł przekrojowe badania maj ą ce na celu ustalenie struktury, stopnia koncentracji oraz specyfiki funkcjonowania rynku ś wiadczenia us ł ug regularnego transportu osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. W badaniach ankietowych uczestniczyli przedsi ę biorcy posiadaj ą ce zezwolenie na wykonywanie regularnego przewozu osób na obszarze obj ę tym badaniem. Rezultatem tych bada ń s ą dane oraz materia ł y charakteryzuj ą ce rynek w ł a ś ciwy w sprawie oraz jego uczestników. Kontynuuj ą c post ę powanie antymonopolowe, Prezes UOKiK uzupe ł ni ł materia ł dowodowy zgromadzony w aktach sprawy o wielko ść przychodów i kosztów przypadaj ą cych na jeden wozokilometr na wykonywanych przez Uczestnika post ę powania trasach. Analizie w niniejszej decyzji zosta ł y poddane dane za 2007 r. z uwagi na fakt, ż e Gmina Gi ż ycko uzyska ł a pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko po 31 sierpnia 2006 r., a pe ł ne zestawienie danych rynkowych mog ł o zosta ć adekwatnie ocenione wy łą cznie w uj ę ciu rocznym. 3 Stanowisko stron: A) Wnioskodawca Ł uczany Sp. z o.o. wskaza ł a, ż e rynkiem w ł a ś ciwym w sprawie jest rynek przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. Zdaniem Ł uczany Sp. z o.o., rywalizacja prywatnych przewo ź ników, w tym Wnioskodawcy, z podmiotem publicznoprawnym jakim jest Gmina Gi ż ycko oraz jej efekty w postaci ca ł kowitego zaniku konkurencji maj ą miejsce na ca ł ym obszarze Gminy i Miasta Gi ż ycko. W opinii Ł uczany Sp. z o.o., pozycja dominuj ą ca Gminy Gi ż ycko wynika z posiadania przez ni ą mo ż liwo ś ci zapobiegania skutecznej konkurencji na tak okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym oraz dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów czy konsumentów. Istotn ą okoliczno ś ci ą umo ż liwiaj ą c ą Gminie Gi ż ycko posiadanie pozycji dominuj ą cej jest jej uprzywilejowanie w sferze organizacyjnej, wynikaj ą ce ze zwolnienia z szeregu obowi ą zków, w tym konieczno ś ci uzyskania licencji i zezwole ń . Ł uczany Sp. z o.o. uzasadniaj ą c przewag ę konkurencyjn ą Gminy Gi ż ycko wskaza ł a jednocze ś nie na dofinansowanie dzia ł alno ś ci transportowej zak ł adu komunalnego z bud ż etu gminy. Odno ś nie zarzutu narzucania przez Gmin ę Gi ż ycko ra żą co niskich cen za us ł ugi regularnego przewozu osób w celu wyeliminowania konkurencji Ł uczany Sp. z o.o. podnios ł a, ż e 40% kosztów dzia ł alno ś ci transportowej Gminy Gi ż ycko (wykonania us ł ugi) nie ma pokrycia w normalnych, „rynkowych” ź ród ł ach (przychody ze sprzeda ż y biletów). W ocenie Wnioskodawcy, mo ż na to wprost prze ł o ż y ć na zarzut stosowania cen za us ł ugi regularnego przewozu osób poni ż ej kosztów. Zdaniem Ł uczany Sp. z o.o., dzia ł ania te by ł y obliczone na wyeliminowanie z rynku g ł ównego konkurenta o porównywalnym potencjale. Na potwierdzenie powy ż szego zamiaru Wnioskodawca przedstawi ł nast ę puj ą c ą wypowied ź panii Lidii Nale ż yty, sekretarza Gminy Gi ż ycko zmieszczon ą w Gazecie Gi ż ycko z dnia 4-10 wrze ś nia 2006 r. jako komentarz do wycofania si ę Ł uczan Sp. z o.o. ze ś wiadczenia us ł ug komunikacji zbiorowej: „B ę dziemy organizowa ć komunikacj ę na terenie miasta, przecie ż i tak je ź dzimy po ulicy Warszawskiej, wi ę c dochodzi nam tylko wyznaczenie kilku nowych tras po obrze ż ach miasta. Powsta ł a sytuacja likwidacji „ Ł uczan” nie zaskoczy ł a nas. Ju ż od po ł owy lipca przewidywali ś my zako ń czenie dzia ł alno ś ci przez t ę Spó ł k ę tylko nie znali ś my dok ł adnej daty kiedy to mia ł oby nast ą pi ć . (…)” Natomiast na potwierdzenie zarzutu subsydiowania skro ś nego Ł uczany Sp. z o.o. wskaza ł a, ż e wynika ono z kalkulacji finansowania dzia ł alno ś ci transportowej Gminnego Zak ł adu Bud ż etowego w Gi ż ycku. Dotacja przedmiotowa stanowi bowiem ok. 1/3 jej przychodów. Ponadto, zdaniem Wnioskodawcy, za ukryt ą dotacj ę mo ż na uzna ć przychody z tytu ł u najmu autobusów na potrzeby Urz ę du Gminy i jednostek organizacyjnych Urz ę du Gminy stanowi ą cych 13,5% przychodów. Zdaniem Wnioskodawcy, dotowanie z bud ż etu Gminy dzia ł alno ś ci transportowej Gminnego Zak ł adu Komunalnego w Gi ż ycku przeciwdzia ł a kszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania i rozwoju konkurencji na rynku regularnych przewozów osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. B) Uczestnik Gmina Gi ż ycko zaprzeczy ł a posiadaniu pozycji dominuj ą cej na rynku przewozów regularnych osób obejmuj ą cego teren Gminy i Miasta Gi ż ycko. W szczególno ś ci podnios ł a, ż e jej udzia ł na rynku w ł a ś ciwym w sprawie jest zdecydowanie ni ż szy ni ż 40%. Na poparcie tego twierdzenia wskaza ł a, ż e na rynku tym funkcjonuje a ż 14 przewo ź ników, a Gminny Zak ł ad Komunalny w Gi ż ycku dysponuje zaledwie 5 autobusami, z czego 2 wykorzystywane s ą wy łą cznie do przewozu dzieci do szkó ł . Pozosta ł e trzy autobusy s ą natomiast 4 wykorzystywane zarówno do przewozu pasa ż erów jak i do dowozu dzieci do szkó ł gminnych. Zdaniem Gminy Gi ż ycko, te dwa czynniki tj. posiadany tabor oraz ilo ść przewo ź ników na rynku wskazuj ą , ż e Gminny Zak ł ad Komunalny w Gi ż ycku nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku. Jednocze ś nie Gmina Gi ż ycko wskaza ł a, ż e zosta ł a „zmuszona” przez Ł uczany Sp. z o.o. do zorganizowania w ł asnej komunikacji, gdy ż Wnioskodawca odmawia ł obs ł ugi linii mniej rentownych, jak te ż uwzgl ę dniania wniosków dotycz ą cych potrzeb przewozowych mieszka ń ców. Wobec licznych skarg mieszka ń ców gminy wiejskiej, Rada Gminy Gi ż ycko podj ęł a decyzj ę o powierzeniu transportu lokalnego Gminnemu Zak ł adowi Komunalnemu w Gizycku. Ustosunkowuj ą c si ę natomiast do zarzutu zani ż ania cen Gmina Gi ż ycko wskaza ł a, ż e ustali ł a je na tym samym poziomie co Ł uczany Sp. z o.o. i nigdy nie stosowa ł a cen ni ż szych. Ponadto, pomimo, ż e Wnioskodawca zaprzesta ł ś wiadczenia us ł ug transportowych ju ż w sierpniu 2006 r., Gmina Gi ż ycko podnios ł a ceny dopiero z dniem 1 stycznia 2008 r., po dok ł adnym oszacowaniu wzrostu cen paliwa. Jednocze ś nie Uczestnik zaprzeczy ł stosowaniu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na subsydiowaniu skro ś nym. Gmina Gi ż ycko w szczególno ś ci podkre ś li ł a, ż e ani dochody z dowozy dzieci do szkó ł , ani z innych przewozów nie by ł y przeznaczane na koszty pozosta ł ych us ł ug. Prezes UOKiK ustali ł , co nast ę puje. Wnioskodawca Ł uczany Sp. z o.o. jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do KRS pod nr 0000193298, dzia ł aj ą c ą zgodnie z prawem polskim w formie spó ł ki z ograniczon ą dzia ł alno ś ci ą . Przedmiotem dzia ł alno ś ci Wnioskodawcy jest m.in. przewóz osób (PKD 60, 23, Z) oraz zbiorowy transport osób (PKD 60, 21, A). Ł uczany Sp. z o.o. ś wiadczy ł a us ł ugi przewozu osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko w ramach realizowania umowy zawartej w dniu 28 lipca 1997 r. z Gmin ą Miasta Gi ż ycko. Stosownie do § 1 niniejszej umowy Wnioskodawca wykonywa ł us ł ugi zbiorowego transportu osób na rzecz spo ł eczno ś ci lokalnej na obszarze miasta Gi ż ycka i okolicznych miejscowo ś ci. W ramach rekompensaty Gmina Miasto Gi ż ycko zobowi ą za ł o si ę do pokrywania cz ęś ciowo kosztów Ł uczan Sp. z o.o., wynikaj ą cych z utrzymania linii, w formie dop ł aty do jednego kilometra. Wnioskodawca ś wiadczy ł przewozy osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko na nast ę puj ą cych trasach: zezwolenie nr 0000002 – Gi ż ycko – Wilkasy – Sulimy – Pierkunowo – Bystry – Grajwo – Gi ż ycko; zezwolenie nr 0000003 – Gi ż ycko – Wilkasy – Bystry – Ster ł awki – Gi ż ycko; zezwolenie nr 0000004 – Gi ż ycko – Sulimy – Wilkasy – Pi ę kna Góra – Gi ż ycko; zezwolenie nr 0000005 – Gi ż ycko – Bystry – Wilanów – Ś widry – Pierkunowo – Grajwo – Upa ł ty – Kruklin – Gi ż ycko; zezwolenie nr 0000006 – Gi ż ycko – Bystry – Sulimy – Ko ż uchy – Wilkasy – Gi ż ycko; zezwolenie nr 0000007 – Gi ż ycko – Bystry – Pierkunowo – Pi ę kna Góra – Ster ł awki – Wilkasy – Grajwo – Wilanów – Ś widry; zezwolenie nr 0000008 – Gi ż ycko – os. Wilanów – Pierkunowo – Wilkasy – Bystry – Grajwo; 5 zezwolenie nr 0000009 – Gi ż ycko – Wilkasy – Pi ę kna Góra – Os. Wilanów – Bystry – Wrony – Ster ł awki; zezwolenie nr 0000010 – Gi ż ycko – Bystry – Sulimy – Wilanów – Pierkunowo – Gi ż ycko; zezwolenie nr 0000014 – Gi ż ycko – Bogacko – Gi ż ycko; zezwolenie nr 0000015 – Ster ł awki – Wilkasy; zezwolenie nr 0000017 – Gi ż ycko Wiejska – Ś widry. Jednocze ś nie w dniu 25 marca 2003 r. Wnioskodawca zawar ł z Gmin ą Gi ż ycko (wiejsk ą ) umow ę ustalaj ą c ą zasady ś wiadczenia us ł ug w zakresie transportu zbiorowego lokalnego na terenie Gminy Gi ż ycko do miejscowo ś ci Wilkasy, Pi ę kna Góra, Sulimy, Bystry, Perkunowo, Ster ł awki, na mocy której Uczestnik mia ł finansowa ć utracone przez Ł uczany Sp. z o.o. wp ł ywy z tytu ł u ulgowych przejazdów szczególnych kategorii osób. Zgodnie z przedmiotow ą umow ą kwota dop ł aty zosta ł a przekazana Ł uczany Sp. z o.o. jednorazowo w terminie do dnia 30 grudnia 2003 r. Pomimo wymiany korespondencji pomi ę dzy stronami, przedmiotowa umowa nie zosta ł a przed ł u ż ona na nast ę pne lata. Prezes UOKiK ustali ł równie ż , ż e Ł uczany Sp. z o.o. z dniem 31 sierpnia 2006 r. zaprzesta ł y dzia ł alno ś ci w zakresie przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. Uczestnik Gmina Gi ż ycko utworzy ł a Gminny Zak ł ad Komunalny w Gi ż ycku (dalej: GZK, Zak ł ad) na podstawie uchwa ł y Rady Gminy z dnia 15 kwietnia 2003 r. nr VII/76/03 w sprawie utworzenia zak ł adu bud ż etowego pod nazw ą Gminny Zak ł ad Komunalny w Gi ż ycku. Zasady dzia ł ania GZK okre ś la statut stanowi ą cy za łą cznik do ww. uchwa ł y. Stosowanie do postanowie ń statutu, GZK wykonuje zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej pod nadzorem wójta. W tym celu Zak ł ad otrzyma ł wydzielon ą cz ęść mienia Gminy Gi ż ycko do u ż ytkowania. Zgodnie z uchwa łą Rady Gminy nr XXVII/260/05 z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie zmiany Statutu Gminnego Zak ł adu Komunalnego w Gi ż ycku, poszerzono zakres jego dzia ł alno ś ci o dowóz dzieci do szkó ł gminnych i prowadzenie lokalnego transportu zbiorowego. Dzia ł alno ść w powy ż szym zakresie GZK podj ął w dniu 29 listopada 2005 r. Zgodnie z ustaleniami decyzji Warmi ń sko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 grudnia 2005 r., Zak ł ad nie ma obowi ą zku uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego osób oraz zezwole ń na wykonywanie transportu regularnego osób na poszczególnych trasach. GZK wykonuje us ł ugi w zakresie lokalnego transportu zbiorowego na nast ę puj ą cych trasach, których przebieg korygowany jest w zale ż no ś ci od potrzeb mieszka ń ców Gminy Gi ż ycko: 1. Bystry – Wilkasy, 2. Bystry – Pierkunowo, 3. Wilkasy – Sulimy, 4. Bystry – Nowe So ł dany, 5. Bystry – Doba, 6. Bystry – Bogaczewo, 7. Pierkunowo – Sulimy. 6 Regularny transport osób na terenie Miasta Gi ż ycko i Gminy Gi ż ycko W toku przekrojowego badania, maj ą cego na celu poznanie struktury, stopnia koncentracji oraz specyfiki ś wiadczenia us ł ug regularnego transportu osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko, Prezes UOKiK ustali ł , ż e us ł ugi w przedmiotowym zakresie na obszarze obj ę tym badaniem oferuj ą , oprócz Wnioskodawcy i Uczestnika, nast ę puj ą cy przedsi ę biorcy: 1. Antoni Lelo, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „LELO” w Mazuchówce; 2. Krzysztof Zieli ń ski, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przewozy Pasa ż erskie Autobusem Krzysztof Zieli ń ski w Bia ł ej Gi ż yckiej; 3. Jaros ł aw Ga ł as, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Autobusowy Przewóz Osób Jaros ł aw Ga ł as w Rynie; 4. Eugeniusz Juhas, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Prywatny Transport Osobowy Eugeniusz Juhas w Gi ż ycku; 5. Spó ł ka Oleszkiewicz Sp. z o.o. w W ę gorzewie; 6. Przedsi ę biorstwo Pa ń stwowej Komunikacji Samochodowej w Mr ą gowie. Analiza udzia ł u poszczególnych przedsi ę biorców w przewozach regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko zosta ł a przeprowadzona wed ł ug nast ę puj ą cych kryteriów: A) ś redniodziennej liczby osób przewiezionych na obszarze Miasta Gi ż ycko i Gminy Gi ż ycko, B) przebiegu km na ww. obszarze. 1 Z uwagi na fakt zaprzestania przez Ł uczany Sp. z o.o. dzia ł alno ś ci w zakresie ś wiadczenia us ł ug przewozów regularnych osób z dniem 31 sierpnia 2006 r., maj ą cego zasadniczy wp ł yw na wyniki badania, analiza zebranych danych zosta ł a dokonana odr ę bnie dla okresu przed i po 31 sierpnia 2006 r. Jednocze ś nie Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł , ż e spó ł ka Oleszkiewicz Sp. z o.o. w W ę gorzewie rozpocz ęł a obs ł ug ę linii regularnych dopiero z dniem 6 sierpnia 2006 r., wobec czego dane udost ę pnione przez t ą spó ł k ę zosta ł y uwzgl ę dnione dopiero za okres po 31 sierpnia 2006 r. Z powy ż szych informacji wynika, ż e liczba przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi przewozów regularnych osób na obszarze Gminy i Miasta Gi ż ycko nie zmieni ł a si ę w wyniku wyj ś cia z rynku Ł uczan Sp. z o.o. Jednocze ś nie bowiem pojawi ł si ę na rynku nowy podmiot. W zwi ą zku z tym, w ci ą gu ca ł ego okresu podlegaj ą cego badaniu w toku post ę powania antymonopolowego liczba uczestników rynku by ł a sta ł a (razem 7 przedsi ę biorców). A) Pod wzgl ę dem liczby osób przewo ż onych dziennie na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko udzia ł Gminy Gi ż ycko wynosi ł 22% przed 31 sierpnia 2006 r. natomiast po tej dacie wzrós ł do 53%. Udzia ł Wnioskodawcy do momentu wycofania si ę z rynku wynosi ł 32%. Struktur ę lokalnego rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko ilustruje wykres nr 1 „Udzia ł y wed ł ug ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów przed 31 sierpnia 2006 r.” oraz wykres nr 2 „Udzia ł y wed ł ug ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów po 31 sierpnia 2006 r.”. 1 Przedmiotowe kryteria stosuje si ę najcz ęś ciej przy ustalaniu udzia ł ów w rynku przewozów regularnych osób. Por. wyrok SOKiK z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt XVII Ama 40/04, wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2005 r. sygn. akt VI ACa 678/05 (niepubl.). 7 Wykres nr 1: Udzia ł y wed ł ug ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów przed 31 sierpnia 2006 r. Ł uczany 32% Gmina Gi ż ycko 22% Lelo 8% Zieli ń ski 4% Ga ł as 2% Juhas 5% PKS Mr ą gowo 27% Ł uczany Gmina Gi ż ycko Lelo Zieli ń ski Ga ł as Juhas PKS Mr ą gowo Ź ród ł o: Opracowanie w ł asne UOKiK na podstawie danych zebranych w toku badania struktury rynku zawartych na kartach akt 339, 346, 373-378, 411, 414, 438-448, 564, 594. Wykres nr 2: Udzia ł y wed ł ug ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów po 31 sierpnia 2006 r. Gmina Gi ż ycko 53% Lelo 1% Zieli ń ski 5% Ga ł as 3% Juhas 5% PKS Mr ą gowo 31% Oleszkiewicz 2% Gmina Gi ż ycko Lelo Zieli ń ski Ga ł as Juhas PKS Mr ą gowo Oleszkiewicz Ź ród ł o: Opracowanie UOKiK na podstawie danych zebranych w toku badania struktury rynku zawartych na kartach akt 339, 346, 373-378, 411, 414, 438-448, 564, 594, 610, 616, 620, 641, 643, 651, 654. B) Udzia ł Gminy Gi ż ycko w rynku przewozów regularnych osób, mierzony liczb ą kilometrów przejechanych na obszarze Gminy i Miasta Gi ż ycko, wynosi ł przed 31 sierpnia 8 2006 r. 23%, a nast ę pnie wzrós ł do 56%. Natomiast udzia ł Ł uczany Sp. z o.o. do chwili zaprzestania wykonywania przewozów regularnych osób wynosi ł 40%. Struktur ę lokalnego rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko ilustruje wykres nr 3 „Udzia ł y wed ł ug liczby przejechanych kilometrów przed 31 sierpnia 2006 r.” oraz wykres nr 4 „Udzia ł y wed ł ug liczby przejechanych kilometrów po 31 sierpnia 2006 r.”. Wykres nr 3: Udzia ł y wed ł ug liczby przejechanych kilometrów przed 31 sierpnia 2006 r. Ł uczany 40% Gmina Gi ż ycko 23% Lelo 5% Zieli ń ski 6% Ga ł as 4% Juhas 2% PKS Mr ą gowo 20% Ł uczany Gmina Gi ż ycko Lelo Zieli ń ski Ga ł as Juhas PKS Mr ą gowo Ź ród ł o: Opracowanie UOKiK na podstawie danych zebranych w toku badania struktury rynku zawartych na kartach akt 489, 521, 553, 555, 557, 561, 561, 564, 593. Wykres nr 4: Udzia ł y wed ł ug przejechanych kilometrów po 31 sierpnia 2006 r. Gmina Gi ż ycko 56% Lelo 7% Zieli ń ski 8% Ga ł as 6% Juhas 3% PKS Mr ą gowo 17% Oleszkiewicz 3% Gmina Gi ż ycko Lelo Zieli ń ski Ga ł as Juhas PKS Mr ą gowo Oleszkiewicz Ź ród ł o: Opracowanie UOKiK na podstawie danych zebranych w toku badania struktury rynku zawartych na kartach akt 489, 521, 553, 555, 557, 561, 561, 564, 593, 607, 615, 619, 641, 643, 651. 9 Porównanie kosztów i przychodów W trakcie post ę powania antymonopolowego Prezes UOKiK dokona ł równie ż porównania przychodów i kosztów Gminy Gi ż ycko w zakresie dzia ł alno ś ci transportowej w 2007 r. Przychody wynios ł y łą cznie 992 306,17 z ł i obejmowa ł y nast ę puj ą ce pozycje: - przewozy regularne osób – 654 265,26 z ł , - dowóz dzieci do szkó ł – 330 660,93, - wynajem autobusów na potrzeby Urz ę du Gminy i jednostek organizacyjnych Gminy Gi ż ycko – 7 380,36 z ł . Prezes UOKiK ustali ł ponadto, ż e przychody Gminy Gi ż ycko z przewozów regularnych osób w 2007 r. obejmowa ł y: - wp ł ywy ze sprzeda ż y biletów – ok. 385 400 z ł , - dotacje z Urz ę du Gminy Gi ż ycko – ok. 126 300 z ł , - dop ł at ę do biletów ulgowych z Gminy Miasta Gi ż ycko – ok. 139 400 z ł - wp ł ywy z reklam – ok. 2 600 z ł . Po u ś rednieniu przychód z jednego wozokilometra wykonanego przez Gmin ę Gi ż ycko w przewozach regularnych osób wyniós ł 2,58 z ł . Natomiast koszty dzia ł alno ś ci Gminy Gi ż ycko w zakresie dzia ł alno ś ci transportowej w 2007 r. wynios ł y 1 217 930,51 z ł . W tej kwocie zawiera si ę : - koszt ś wiadczenia przewozów regularnych osób – 879 058,55 z ł . Koszty te obejmuj ą : ƒ zu ż ycie paliw i innych materia ł ów – 258 830,36 z ł , ƒ remonty – 26 793,29 z ł , ƒ gara ż owanie – 36 583,30 z ł , ƒ delegacje i rycza ł ty za przejazdy – 907,15 z ł , ƒ ubezpieczenie pojazdów – 11 181,84 z ł , ƒ wynagrodzenia i narzuty – 290 382,01 z ł , ƒ ekwiwalent za odzie ż i za prawnie odzie ż y – 5 394,08 z ł , ƒ amortyzacja – 174 574,34 z ł , ƒ koszty ogólnego zarz ą du – 74 412,58 z ł , - koszt dowozu dzieci do szkó ł – 331 490,81 z ł , - koszt zwi ą zany z przewozami na rzecz Urz ę du Gminy i jednostek organizacyjnych Urz ę du Gminy – 7 381,10 z ł . Bior ą c pod uwag ę , ż e koszty eksploatacji typowego autobusu u ż ywanego w regularnych przewozach osób s ą w przybli ż eniu jednakowe na ka ż dej linii przewozowej, a wyst ę puj ą ce ró ż nice w jednostkowych kosztach zmiennych, b ę d ą cych funkcj ą 10 przejechanych kilometrów, nie zmieniaj ą si ę w zale ż no ś ci od linii w sposób istotny, Prezes UOKiK ustali ł , ż e koszt jednego wozokilometra Gminy Gi ż ycko wyniós ł 3,46 z ł . dowód karty akt 671-673 Polityka cenowa Ceny stosowane przez Ł uczany Sp. z o.o. i GZK okre ś lane by ł y w drodze uchwa ł odpowiednio Rady Miasta Gi ż ycko i Rady Gminy Gi ż ycko wydawanych na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1050 ze zm.). Stosownie do ww. przepisu rada gminy mo ż e ustala ć ceny urz ę dowe za us ł ugi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. Jakkolwiek wskazany przepis mo ż e stanowi ć podstaw ę prawn ą regulowania maksymalnych cen obowi ą zuj ą cych wszystkich przewo ź ników ś wiadcz ą cych us ł ugi na terenie gminy, a postanowienia uchwa ł wydanych na tej podstawie prawnej stanowi ą wy łą cznie wytyczne dla podmiotów nie b ę d ą cych jednostkami komunalnymi w zakresie zasad i trybu kszta ł towania cen us ł ug przewozowych okre ś lonego rodzaju to ceny okre ś lane w uchwa ł ach Rady Miasta Gi ż ycko by ł y stosowane przez Wnioskodawc ę . Natomiast uwzgl ę dniaj ą c tre ść art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1996 r., Nr 9, poz. 43 ze zm.), zgodnie z którym organy stanowi ą ce jednostek samorz ą du terytorialnego postanawiaj ą o wysoko ś ci cen i op ł at albo o sposobie ustalania cen i op ł at za us ł ugi komunalne o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, GZK jest obowi ą zany stosowa ć ceny okre ś lone uchwa ł ami Rady Gminy Gi ż ycko. 2 Zgodnie z za łą cznikiem do uchwa ł y Rady Gminy Gi ż ycko Nr XXXII/302/05 z dnia 18 pa ź dziernika 2005 r. w sprawie zasad przewozów komunikacj ą gminn ą oraz cen za przewóz, która wesz ł a w ż ycie w dniu 29 listopada 2005 r. ceny biletów za jednorazowe przewozy komunikacj ą gminn ą od momentu rozpocz ę cia jej ś wiadczenia przez GZK wynosi ł y 2,40 z ł (dla osób uprawnionych do korzystania z op ł at ulgowych 1,20 z ł ). Od dnia 18 lutego 2006 r., na podstawie uchwa ł y Nr XXXV/357/06 Rady Gminy Gi ż ycko z dnia 3 lutego 2006 r. w sprawie zmiany uchwa ł y nr XXXII/302/05, ceny biletów za przewóz komunikacj ą gminn ą uleg ł y zmianie poprzez wprowadzenie dwóch stref. W pierwszej strefie, le żą cej w promieniu 5 km od siedziby Urz ę du Gminy w Gi ż ycku obejmuj ą cej miejscowo ś ci Wilkasy, Pi ę kna Góra, Pierkunowo, Gajewo, Sulimy, Bystry cena zosta ł a obni ż ona do wysoko ś ci 2 z ł (bilet ulgowy 1 z ł oty). W drugiej strefie obejmuj ą cej teren od granicy pierwszej strefy do granicy gminy cena zosta ł a ustalona w wysoko ś ci 3 z ł (bilet ulgowy 1,50 z ł ). Natomiast ceny stosowane przez Ł uczany Sp. z o.o. by ł y okre ś lone w za łą czniku do uchwa ł y Rady Miejskiej w Gi ż ycku z dnia 23 maja 2003 r. nr IX/37/03 w sprawie zasad przewozów miejsk ą komunikacj ą masow ą . Uchwa ł a ta wprowadzi ł a w strefie pierwszej obejmuj ą cej granice administracyjne miasta Gi ż ycka cen ę za jednorazowe przewozy osób ś rodkami miejskiej komunikacji masowej 1,80 z ł (bilet ulgowy 0,90 z ł ). Natomiast na liniach wychodz ą cych poza granice administracyjne miasta cena wynosi ł a za przewóz jednej osoby 2,40 z ł (bilet ulgowy – 1,20 z ł ). Z dniem 14 stycznia 2006 r. ceny zosta ł y okre ś lone na poziomie 2 z ł za przewóz jednej osoby (bilet ulgowy 1 z ł ) bez podzia ł u na strefy (vide: uchwa ł a Rady Miejskiej w Gi ż ycku nr XXXVII/132/05 z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie zmiany uchwa ł y Rady Miejskiej w Gi ż ycku z dnia 23 maja 2003 r. nr IX/37/03 w sprawie zasad przewozów miejsk ą komunikacj ą masow ą ). Po wycofania si ę w dniu 31 sierpnia 2006 r. Ł uczany Sp. z o.o. ze ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób na obszarze Gminy i Miasta Gi ż ycko, cena stosowana przez 2 por. wyrok Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 19 lipca 2005 r. sygn. akt I OSK 130/2005 (LexPolonica nr 382463). 11 Gmin ę Gi ż ycko nie zmieni ł a si ę a ż do dnia 1 stycznia 2008 r. Zgodnie z uchwa łą nr XI/119/07 Rady Gminy Gi ż ycko z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie cen biletów za przewóz w lokalnym transporcie zbiorowym na obszarze Gminy Miejskiej Gi ż ycko i Gminy Gi ż ycko cena w I strefie zosta ł a ustalona na poziomie 2,80 z ł (bilet ulgowy 1,40 z ł ), a w II strefie 4,00 z ł (bilet ulgowy 2,00 z ł ). Uczestnik uzasadni ł podwy ż k ę znacznym wzrostem kosztów paliw. W oparciu o ustalony powy ż ej stan faktyczny Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje. Zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. Bior ą c pod uwag ę , ż e post ę powanie antymonopolowe w sprawie podejrzenia nadu ż ywaniu przez Gmin ę Gi ż ycko pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko zosta ł o wszcz ę te w dniu 28 wrze ś nia 2006 r. (tj. przed 21 kwietnia 2007 r. - dat ą wej ś cia w ż ycie nowych przepisów), nale ż y przyj ąć , ż e dla wszelkich czynno ś ci prawnych zwi ą zanych z tym post ę powaniem stosuje si ę przepisy dotychczasowe, tj. ustaw ę z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. I. Interes publiczny Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nale ż y do dziedziny prawa publicznego, a prawo to ma na celu ochron ę interesu ogólnospo ł ecznego. Zgodnie z tre ś ci ą art. 1 ust. 1 tej ustawy, okre ś la ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowane w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. W toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji Prezes UOKiK jest tym samym rzecznikiem interesu publicznego. Wynika to równie ż z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – m.in. z art. 7 k.p.a. Decyzja administracyjna mo ż e bowiem dotyczy ć nie tylko stron, lecz jej skutki mog ą rozci ą ga ć si ę tak ż e na inne osoby – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 57). W rozstrzyganych przez Prezesa UOKiK post ę powaniach zasadnym jest zatem ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznoprawnego. W niniejszej sprawie konkurencja pomi ę dzy stronami post ę powania, zw ł aszcza w zakresie cen biletów, wywo ł uje powa ż ne skutki dla szerokiego kr ę gu uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci-pasa ż erowie, korzystaj ą cy z us ł ug przewozu regularnego osób, co oznacza, i ż do prowadzonej przed Prezesem UOKiK sprawy maj ą zastosowanie przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego by ł o z tego powodu uzasadnione. Dla stwierdzenia naruszenia interesu publicznego jest wystarczaj ą ce, a zarazem niezb ę dne, dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 27 sierpnia 2003 r. (Sygn. akt I CK 185/03) orzek ł , i ż „celem interwencji Prezesa Urz ę du jest przede wszystkim ochrona rynku przed jego dezorganizacj ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą dominuj ą c ą pozycj ę , a ochrona interesów indywidualnych konsumentów lub ich grup jest nast ę pstwem zakazania przedsi ę biorcom niektórych zachowa ń typowych dla podmiotów dominuj ą cych, uznanych przez ustawodawc ę jako zagra ż aj ą ce interesowi publicznemu”. W tym stanie rzeczy przyj ąć nale ż y, ż e w niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznego. 12 II. Strony post ę powania Post ę powanie antymonopolowe, podobnie jak ka ż de inne post ę powanie administracyjne, toczy si ę z udzia ł em podmiotów maj ą cych przymiot strony. Zgodnie z art. 86 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stron ą post ę powania antymonopolowego jest ka ż dy, kto wnosi o wydanie decyzji w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , lub wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie o stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę lub naruszenie innych przepisów ustawy. W niniejszej sprawie stron ą , która z ł o ż y ł a wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego jest Ł uczany Sp. z o.o., a podmiotem, wobec którego zosta ł o wszcz ę te post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym jest Gmina Gi ż ycko. Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przepisów tej ustawy mo ż e wyst ą pi ć : 1) przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, którzy wyka żą swój interes prawny; 2) organ samorz ą du terytorialnego; 3) organ kontroli pa ń stwowej; 4) rzecznik konsumentów; 5) organizacja konsumencka. Natomiast przy pomocy norm prawa antymonopolowego realizowana jest ochrona uczestników rynku przed antykonkurencyjnymi praktykami ze strony innych przedsi ę biorców. Przepisy okre ś laj ą ce zakaz stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zawarte w art. 5 i 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosuje si ę zatem jedynie do przedsi ę biorców i ich zwi ą zków. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 86 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), pod poj ę ciem przedsi ę biorcy nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z po ź n. zm.) oraz: a/ osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b/ osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, c/ osob ę fizyczn ą , która posiada kontrol ę , nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, pod poj ę ciem przedsi ę biorcy nale ż y rozumie ć osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą i jednostk ę organizacyjn ą nieb ę d ą c ą osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Stosownie do art. 2 ww. ustawy, w ł a ś ciwa dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ść gospodarcza to zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Ł uczany Sp. z o.o. jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego, prowadz ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . 13 Gmina Gi ż ycko za po ś rednictwem GZK ś wiadczy us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, ż e ww. podmioty posiadaj ą status przedsi ę biorcy w rozumieniu powo ł ywanego powy ż ej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ł uczany Sp. z o.o. by ł a uprawniona zatem do z ł o ż enia wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, natomiast Gmina Gi ż ycko podlega rygorom prawa antymonopolowego, a jej dzia ł ania podlegaj ą ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, Prezes UOKiK uzna ł Gmin ę za przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stanowisko takie odpowiada pogl ą dowi wyra ż anemu dotychczas w orzecznictwie S ą du Okr ę gowego w Warszawie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów 3 , S ą du Apelacyjnego w Warszawie 4 , które wielokrotnie uznawa ł y jednostki samorz ą du terytorialnego – w tym gminy – za przedsi ę biorc ę . III. Rynek w ł a ś ciwy Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, którego dotyczy powo ł any wy ż ej przepis, ujawnia si ę na rynku w ł a ś ciwym. Dominacja rynkowa nie wyst ę puje przy tym na rynku pojmowanym ogólnie (w znaczeniu ekonomicznym), rozumianym jako ogó ł stosunków zachodz ą cych mi ę dzy podmiotami uczestnicz ą cymi w procesach wymiany towarowej. Zatem stwierdzenie, czy przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , b ę dzie w ostatecznym rachunku determinowane przez ustalenie rynku, na jakim okre ś lona praktyka ma miejsce. 5 Przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Poj ę cie towarów obejmuje rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 6 ww. ustawy). Przy wyznaczaniu rynku w ł a ś ciwego niezb ę dne jest zatem uwzgl ę dnienie szczególnych cech danego produktu (wyodr ę bnienie rynku produktowego) oraz okre ś lenie obszaru, na którym jest ona ś wiadczona i gdzie warunki konkurencji s ą wystarczaj ą co jednorodne (wyodr ę bnienie rynku geograficznego). Nawi ą zuj ą c do ustawowej definicji rynku w ł a ś ciwego, stwierdzi ć nale ż y, ż e produktem w niniejszej sprawie jest us ł uga regularnego przewozu osób, która odbywa si ę w zwyk ł ej komunikacji autobusowej. Nabywcami tego produktu s ą pasa ż erowie – korzystaj ą cy z us ł ug przewozowych w celu codziennego dojazdu do pracy i szkó ł ponadgimnazjalnych (z wy łą czeniem obowi ą zkowych dowozów dzieci do szkó ł ) g ł ównie do miejscowo ś ci Gi ż ycko. Z us ł ug przewozu korzystaj ą równie ż pasa ż erowie doje ż d ż aj ą cy do Gi ż ycka jako siedziby administracyjnej, gospodarczej i kulturalnej gminy miejskiej i wiejskiej oraz 3 por. np. wyrok z dnia 12 marca 2007r., sygn. akt Ama 49/06, z dnia 16 listopad 2005r., sygn. akt XVII Ama 97/04, z dnia 7 lipca 2004r., sygn. akt XVII Ama 65/03, z dnia 17 stycznia 2007r., sygn. akt XVII Ama 29/06 (niepubl.). 4 por. np. wyrok z dnia 21 czerwca 2007r., sygn. akt VI ACa 1260/06 (niepubl.). 5 por.: wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 55/97 (niepubl.). 14 podró ż uj ą cy do ró ż nych miejscowo ś ciami Gminy Gi ż ycko. Substytutem komunikacji zwyk ł ej z tego wzgl ę du nie jest autobusowa komunikacja po ś pieszna, gdy ż obejmuje ona po łą czenia pomi ę dzy Gi ż yckiem a wi ę kszymi miastami le żą cymi poza terenem Gminy Gi ż ycko. Ponadto przystanki po ś rednie, znajduj ą ce si ę w ma ł ych miejscowo ś ciach, które s ą obs ł ugiwane przez komunikacj ę zwyk łą , w przypadku kursów po ś piesznych na ogó ł s ą pomijane. Tym samym te dwa rodzaje komunikacji odpowiadaj ą innym potrzebom komunikacyjnym. Od strony poda ż owej, us ł ugi regularnego przewozu osób w zwyk ł ej komunikacji autobusowej dostarczane s ą przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych licencj ę na przewozy osób w transporcie krajowym oraz zezwolenie na wykonywanie us ł ug zbiorowego transportu osób na danej trasie. Na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko funkcjonuje siedmiu przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych tego typu us ł ugi na wielu trasach, które pokrywaj ą si ę w znacznym stopniu. Jako rynek geograficzny w sprawie, Prezes UOKiK uzna ł rynek lokalny obejmuj ą cy teren Gminy i Miasta Gi ż ycko (obszar gminy miejskiej Gi ż ycko zawiera si ę w granicach administracyjnych gminy wiejskiej Gi ż ycko), na terenie którego toczy si ę walka konkurencyjna pomi ę dzy firmami dzia ł aj ą cymi na rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą . Za takim wyodr ę bnieniem rynku geograficznego przemawia fakt, ż e nabywcami us ł ugi oferowanej przez strony post ę powania s ą mieszka ń cy Gminy i Miasta Gi ż ycko, korzystaj ą cy regularnie ze zwyk ł ej komunikacji autobusowej g ł ównie w celu dojazdu do szkó ł i pracy lub za ł atwiaj ą cych inne sprawunki w miejscowo ś ciach po ł o ż onych w niedu ż ych odleg ł o ś ciach. 6 W rozpatrywanej sprawie do bezpo ś redniego konkurowania pomi ę dzy stronami post ę powania dochodzi ł o na ca ł ym terenie wyznaczonego obszaru. Zarówno Wnioskodawca jak i Uczestnik oraz pozostali uczestnicy rynku oferowali swoje us ł ugi na liniach komunikacyjnych pomi ę dzy miejscowo ś ciami le żą cymi na terenie gminy miejskiej i wiejskiej w ró ż nych konfiguracjach, zazwyczaj z przejazdem przez centrum Gi ż ycka. Ponadto, Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł równie ż potencjaln ą mo ż liwo ść rozszerzenia przez wspomnianych przedsi ę biorców prowadzonej dzia ł alno ś ci o przewozy równie ż na innych trasach w obr ę bie Gminy i Miasta Gi ż ycko. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e Ł uczany Sp. z o.o. oraz Gmina Gi ż ycko prowadzi ł y podobn ą polityk ę cenow ą , polegaj ą c ą na stosowaniu takiej samej ceny za przewóz na wszystkich obs ł ugiwanych przez siebie trasach, ewentualnie z podzia ł em na strefy. Ten sposób okre ś lania ceny charakteryzuje si ę tym, ż e zmiana taryfy powoduje wzrost lub spadek cen na ka ż dej linii komunikacyjnej, mieszcz ą cej si ę w granicach strefy. Jednocze ś nie nale ż y podkre ś li ć , ż e zmiana cennika przez Ł uczany Sp. z o.o. wywo ł a ł a niezw ł oczn ą reakcj ę Gminy Gi ż ycko. Z powy ż szego wynika, ż e gra konkurencyjna pomi ę dzy Wnioskodawc ą a Uczestnikiem toczy ł a si ę na ca ł ym obszarze Gminy i Miasta Gi ż ycko, kszta ł tuj ą c na nim zbli ż one warunki konkurencji. Pozostali uczestnicy rynku, o sile rynkowej odbiegaj ą cej od dwóch g ł ównych rywali (Juhas, Lelo) lub koncentruj ą cy si ę na us ł ugach poza terenem Gminy i Miasta Gi ż ycko (PKS Mr ą gowo), musieli dostosowywa ć swoje strategie konkurencyjne (ceny, przebieg tras) do specyficznych warunków maj ą cych miejsce na tym obszarze. Wzajemna rywalizacja pomi ę dzy stronami post ę powania spowodowa ł a jednocze ś nie wyodr ę bnienie przedmiotowego rynku geograficznego od s ą siednich pod wzgl ę dem panuj ą cych na nim warunków konkurencji. Wnioskodawca wskaza ł ponadto, ż e rywalizacja prywatnych przewo ź ników, - w tym Ł uczan Sp. z o.o. – z podmiotem publicznoprawnym jakim jest Gmina Gi ż ycko oraz jej efekty w postaci ca ł kowitego zaniku konkurencji, maj ą miejsce na ca ł ym terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. Gmina Gi ż ycko odnosz ą c si ę do tez stawianych przez Ł uczany Sp. z o.o. równie ż nie zakwestionowa ł a sposobu wyznaczenia rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie. 6 Por. Decyzja Prezesa UOKiK z dnia 3 listopada 2006 r. nr RWR 42/2006. 15 W zwi ą zku z powy ż szym w celu rozstrzygni ę cia niniejszej sprawy za rynek w ł a ś ciwy przyj ę to zatem lokalny rynek przewozów regularnych osób obejmuj ą cy obszar Gminy i Miasta Gi ż ycko. IV. Pozycja Gminy Gi ż ycko na rynku w ł a ś ciwym Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, ż e przedsi ę biorca posiada na zidentyfikowanym w sprawie rynku w ł a ś ciwym pozycj ę dominuj ą c ą . Ustalaj ą c, czy dany podmiot posiada pozycj ę dominuj ą c ą na okre ś lonym rynku, nale ż y mie ć na uwadze definicj ę zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z powo ł anym przepisem, przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym stopniu niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę przy tym, ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Okre ś laj ą c pozycj ę rynkow ą Gminy Gi ż cyko niezb ę dne jest zatem ustalenie, czy si ł a ekonomiczna tej spó ł ki umo ż liwia prowadzenie dzia ł alno ś ci w znacznym stopniu niezale ż nie od konkurentów i kontrahentów. Przeprowadzone przez Prezesa UOKiK badanie rynku regularnego przewozu osób na terenie Gminy Gi ż ycko i Miasta Gi ż ycko wykaza ł y, ż e zaprzestanie przez Ł uczany Sp. z o.o. dzia ł alno ś ci w zakresie ś wiadczenia us ł ug przewozów regularnych osób z dniem 31 sierpnia 2006 r. mia ł o zasadniczy wp ł yw na struktur ę tego rynku. Wobec czego nale ż a ł o rozwa ż y ć odr ę bnie sytuacj ę na rynku w ł a ś ciwym w sprawie z uwzgl ę dnieniem aspektu czasowego. * do 31 sierpnia 2006 r. Z analizy przeprowadzonej przez Prezes UOKiK, która zosta ł a zilustrowana na wykresie nr 1 „Udzia ł y wed ł ug ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów przed 31 sierpnia 2006 r.” i wykresie nr 3 „Udzia ł y wed ł ug liczby przejechanych kilometrów przed 31 sierpnia 2006 r.” znajduj ą cych si ę na str. 8 i 9 niniejszej decyzji wynika, ż e udzia ł Gminy Gi ż ycko na zakre ś lonym wy ż ej rynku wyniós ł od 22% do 23%, w zale ż no ś ci od kryterium, wed ł ug którego obliczano wska ź nik udzia ł u w rynku. Z uwagi na ilo ść przejechanych kilometrów udzia ł ten wyniós ł 22%, za ś wed ł ug kryterium ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów, uwzgl ę dniaj ą cego pasa ż erów z biletami miesi ę cznymi, udzia ł Gminy Gi ż ycko w rynku w ł a ś ciwym wyniós ł 23%. Zatem zgodnie z powy ż szymi kryteriami Gmina Gi ż ycko osi ą gn ęł a 22%-23% udzia ł u rynku przy bardzo du ż ej konkurencji ze strony innych przewo ź ników, co ś wiadczy o tym, ż e nie posiada ł a ona w tym czasie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Dodatkowo, po zbadaniu pozycji Ł uczany Sp. z o.o., okaza ł o si ę , ż e na tym rynku Wnioskodawca mia ł przewag ę nad Gmin ą Gi ż ycko. Nie mo ż na zatem stwierdzi ć , ż e Gmina Gi ż ycko posiada ł a pozycj ę , która umo ż liwia ł a jej dzia ł anie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Sytuacja na rynku w ł a ś ciwym w sprawie mia ł a posta ć oligopolu, przy którym ż aden z konkurentów nie mia ł dostatecznej si ł y rynkowej do prowadzenia dzia ł alno ś ci w sposób niezale ż ny od konsumentów i konkurentów i tym samym zdolno ś ci do nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. * po 31 sierpnia 2006 r. Struktur ę rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko po wycofaniu si ę Ł uczan Sp. z o.o. ilustruje wykres 2 „Udzia ł y wed ł ug ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów po 31 sierpnia 2006 r.” oraz wykres nr 4 „Udzia ł y wed ł ug liczby przejechanych kilometrów po 31 sierpnia 2006 r.”, które znajduj ą si ę na stronach 8 i 9 16 niniejszej decyzji. W pierwszej kolejno ś ci nale ż y zauwa ż y ć , ż e po zaprzestaniu dzia ł alno ś ci przez Wnioskodawc ę najwi ę kszy udzia ł w rynku uzyska ł a Gmina Gi ż ycko. Z uwagi na ilo ść przejechanych kilometrów udzia ł ten wyniós ł 53%, natomiast wed ł ug ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów, uwzgl ę dniaj ą c pasa ż erów z biletami miesi ę cznymi, udzia ł Gminy Gi ż ycko w rynku w ł a ś ciwym wyniós ł 56%. Gmina Gi ż ycko sta ł a si ę zatem najwi ę kszym przedsi ę biorc ą ś wiadcz ą cym us ł ugi regularnego przewozu osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. Pozycja Uczestnika – wysoki udzia ł w rynku ś wiadcz ą cy o pozycji dominuj ą cej, jego si ł a finansowa oraz brak przeciwwa ż nej si ł y rynkowej – pozwala mu na dzia ł ania niezale ż ne od konkurentów i konsumentów. Wobec powy ż szego Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e Gmina Gi ż ycko posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku przewozów regularnych osób obejmuj ą cym obszar Gminy i Miasta Gi ż ycko, któr ą uzyska ł a po 31 sierpnia 2006 r. W zwi ą zku z tym, Prezes UOKiK ocenia ł pod k ą tem naruszenia zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej dzia ł ania Gminy Gi ż ycko podj ę te po tej dacie. Ze wzgl ę du na adekwatno ść danych dotycz ą cych przychodów i kosztów przedsi ę biorcy w uj ę ciu rocznym, analizie w niniejszej sprawie zosta ł y poddane informacje o dzia ł aniach Gminy Gi ż ycko w 2007 r. V. Nadu ż ywanie przez Gmin ę Gi ż ycko pozycji dominuj ą cej A) Praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę naruszaj ą c ą zakaz, o której mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą ca na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez Gmin ę Gi ż ycko na lokalnym rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko poprzez narzucanie ra żą co niskich cen za us ł ugi regularnego przewozu osób w celu wyeliminowania konkurencji. Zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 15 grudnia 2000 r. za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznaje si ę nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. W doktrynie przyjmuje si ę , ż e nieuczciwym kszta ł towaniem cen jest m.in. strategia walki konkurencyjnej stosowana przez dominuj ą cego sprzedawc ę , zak ł adaj ą ca stosowanie cen na tak niskim poziomie, ż e równie efektywny konkurent, jednak ż e dysponuj ą cy mniejszymi zasobami finansowymi lub w mniejszym stopniu zdeterminowany by prowadzi ć wojn ę cenow ą , jest zmuszony do wyj ś cia z rynku lub zniech ę cony do wej ś cia na rynek. Stanowisko, ż e „drapie ż na” polityka cenowa przedsi ę biorcy o pozycji dominuj ą cej mo ż e stanowi ć nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej jest potwierdzone równie ż w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci, który stworzy ł podstawowy test s ł u żą cy ocenie polityki cenowej dominanta. Po pierwsze nale ż y wskaza ć , ż e sprzeda ż poni ż ej ś rednich kosztów zmiennych jest uwa ż ana za nadu ż ycie. Za ł o ż enie, ż e obni ż enie ceny poni ż ej takich kosztów jest przejawem „drapie ż nictwa cenowego” wynika z faktu, ż e przedsi ę biorca nie ma ż adnego innego interesu w stosowaniu takich cen z wyj ą tkiem eliminacji konkurentów z rynku, po to aby nast ę pnie podnie ść ceny korzystaj ą c z pozycji monopolistycznej. Po drugie, Trybuna ł podniós ł , ż e ceny poni ż ej ś rednich kosztów ca ł kowitych, ale powy ż ej ś rednich kosztów zmiennych mog ą by ć uwa ż ane za nadu ż ycie dopiero, je ż eli s ą stosowane w ramach planu wyeliminowania konkurentów. 7 Z praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę poprzez stosowanie cen poni ż ej kosztów wytworzenia produktu w celu eliminacji konkurentów mamy zatem do czynienia w razie kumulatywnego spe ł nienia nast ę puj ą cych przes ł anek: 7 Wyrok ETS z dnia 3 lipca 1991, AKZO Chemie BV v. Komisja, sprawa C-62/86, pkt. 71 i 72, Zbiory orzecznictwa Trybuna ł u Europejskiego 1991 Strona I-03359. 17 1. ponoszenia przez podmiot o pozycji dominuj ą cej krótkoterminowych strat; 2. ustalenia, ż e strategia podmiotu o pozycji dominuj ą cej jest ukierunkowana na wyeliminowanie konkurentów; 3. osi ą gni ę cie d ł ugoterminowych korzy ś ci przez podmiot o pozycji dominuj ą cej, pozwalaj ą ce pokry ć mu krótkotrwa ł e straty. Ad 1) Prawid ł owa ocena ustalania ceny przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego wymaga zbadania relacji przychody-koszty w danej firmie lub w danym segmencie rynku. Wobec powy ż szego Prezes UOKiK przeprowadzi ł kalkulacj ę kosztów i przychodów ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób przez GZK opart ą na nast ę puj ą cych za ł o ż eniach: a) Prezes UOKiK okre ś laj ą c przychód GZK w zakresie ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób, zaliczy ł do niego oprócz kwoty uzyskiwanej ze sprzeda ż y biletów i wp ł ywów z reklam równie ż dotacje przedmiotow ą z Gminy Gi ż ycko oraz dop ł at ę do biletów ulgowych z Gminy Miasta Gi ż ycko. Okre ś lenie dotacji przedmiotowej jako przychodu b ę d ą cego rezultatem ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób wynika z faktu zobowi ą zania Gminnego Zak ł adu Komunalnego w Gi ż ycku przez Gmin ę Gi ż ycko, dzia ł aj ą c ą jako podmiot prawa publicznego, do ś wiadczenia us ł ug publicznych obejmuj ą cych prowadzenie dzia ł alno ś ci transportowej. Uchwa ł a Nr XXVII/260/05 Rady Gminy Gi ż ycko z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie zmiany statutu GZK bezpo ś rednio nak ł ada na Zak ł ad obowi ą zek prowadzenia lokalnego transportu zbiorowego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) lokalny transport zbiorowy jest zadaniem w ł asnym gminy. W my ś l art. 9 ust. 4 ww. ustawy jest to zadanie o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, a zgodnie z ust. 3 wskazanego artyku ł u formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gmin ę zada ń o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, okre ś la odr ę bna ustawa, tj. ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1996 r., Nr 9, poz. 43 ze zm.). Stosownie do art. 2 tej ustawy gospodarka komunalna mo ż e by ć prowadzona w formie zak ł adu bud ż etowego o ile nie stanowi dzia ł alno ś ci wykraczaj ą cej poza zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Tym samym dzia ł alno ść GZK w zakresie regularnych przewozów osób stanowi us ł ug ę o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Zobowi ą zanie do prowadzenia dzia ł alno ś ci transportowej w zakresie regularnych przewozów osób wywo ł a ł o konieczno ść udzielenia Zak ł adowi rekompensaty dla obci ąż e ń finansowych, które z niego wynikaj ą . Pokrywanie przez podmiot publiczny – Gmin ę Gi ż ycko - niekorzystnych skutków gospodarczych ś wiadczenia us ł ugi regularnego przewozu osób ma form ę dotacji przedmiotowej przyznanej zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104 ze zm.). Wskazana dotacja przedmiotowa dla GZK jest zatem ś ci ś le zwi ą zana ze ś wiadczeniem us ł ug regularnego przewozu osób. Innymi s ł owy, gdyby GZK zaprzesta ł dzia ł alno ś ci w tym konkretnym zakresie, nie otrzyma ł by dotacji przedmiotowej. Podobn ą form ę dofinansowania otrzymywa ł Wnioskodawca w formie dop ł aty do wozokilometra przekazywanej przez Miasto Gi ż ycko. Równocze ś nie nale ż y podkre ś li ć , ż e traktowa ł j ą jako przychód wynikaj ą cy bezpo ś rednio z dzia ł alno ś ci na rynku przewozów regularnych osób, zaliczaj ą c j ą do ś redniego przychodu uzyskanego z jednego wozokilometra przed ł o ż onego do akt sprawy. Dop ł ata przedmiotowa przekazywana przez Gmin ę Gi ż ycko stanowi zatem zap ł at ę za realizacj ę zadania w ł asnego gminy zmierzaj ą cego do zaspokojenia zbiorowej potrzeby wspólnoty poprzez zapewnienie mieszka ń com gminy lokalnego transportu zbiorowego. Powierzaj ą c realizacj ę us ł ug regularnego transportu osób jednostka organizacyjna samorz ą du jest zobligowana do zapewnienia jej op ł acalno ś ci, 18 w szczególno ś ci w sytuacji, gdy w normalnych warunkach rynkowych jest to wykluczone lub istotnie ograniczone. Jednocze ś nie gmina dysponuje swobod ą w zakresie form realizacji tego obowi ą zku. W niniejszym przypadku Gmina Gi ż ycko uzna ł a, ż e wykonywanie regularnych przewozów osób na terenie obj ę tym jej w ł a ś ciwo ś ci ą powierzy w ł asnemu zak ł adowi bud ż etowemu, co zrodzi ł o potrzeb ę odpowiedniego jego dofinansowania. Natomiast dop ł ata do biletów ulgowych wyp ł acana przez Gmin ę Miasta Gi ż ycka stanowi rekompensat ę w zakresie obci ąż e ń finansowych, które na ł o ż one s ą na GZK w zwi ą zku ze stosowaniem w stosunku do transportu osób stawek i warunków na ł o ż onych w interesie jednej lub wielu szczególnych kategorii osób. Stosownie do art. 18a ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088), przewo ź nik wykonuj ą cy regularne przewozy osób uwzgl ę dnia bowiem uprawnienia pasa ż erów do innych ulgowych przejazdów, je ż eli podmiot, który ustanawia te ulgi, ustali z przewo ź nikiem, w drodze umowy, warunki zwrotu kosztów stosowania tych ulg. Obie wymienione formy dofinansowania dzia ł alno ś ci GZK w zakresie regularnych przewozów tj. dotacja przedmiotowa z Gminy Gi ż ycko oraz dop ł ata do biletów ulgowych z Gminy Miasta Gi ż ycko s ą przewidziane przez Rozporz ą dzenie Rady Nr 1191/69 z dnia 26 czerwca 1969 r. w sprawie dzia ł ania Pa ń stw Cz ł onkowskich dotycz ą cych zobowi ą za ń zwi ą zanych z poj ę ciem us ł ugi publicznej w transporcie kolejowym, drogowym i ż egludze ś ródl ą dowej. Kieruj ą c si ę wskazanymi powy ż ej przes ł ankami Prezes UOKiK okre ś li ł przychód z jednego wozokilometra us ł ug regularnych przewozów osób wykonanych przez GZK w Gi ż ycku w wysoko ś ci 2,58 z ł . b) Stosunek kosztów ś wiadczenia regularnego przewozu osób do liczby przejechanych kilometrów równa si ę ś rednim kosztom ca ł kowitym ponoszonym przez Gmin ę Gi ż ycko na jeden wozokilometr w wysoko ś ci 3,46 z ł . Rozró ż niaj ą c koszty sta ł e, czyli koszty, które nie s ą zale ż ne od wielko ś ci produkcji (np. koszty administracyjne) oraz koszty zmienne, które zmieniaj ą si ę w zale ż no ś ci od wielko ś ci produkcji (np. cena paliwa) Prezes UOKiK uzna ł , ż e do kosztów zmiennych zwi ą zanych ze ś wiadczeniem us ł ug przewozów regularnych osób GZK nale ż y zaliczy ć nast ę puj ą ce kategorie: zu ż ycie paliw i innych materia ł ów, remonty, gara ż owanie, delegacje i rycza ł ty za przejazdy, ubezpieczenie pojazdów, wynagrodzenia i narzuty, ekwiwalent za odzie ż i za prawnie odzie ż y. Pozosta ł e koszty tj. amortyzacje oraz koszt ogólnego zarz ą du Prezes UOKiK zaliczy ł do kosztów sta ł ych. Tak okre ś lony ś redni koszt zmienny na jeden wozokilometr wyniós ł 2,48 z ł . Analiza kszta ł towania si ę kosztów Gminy Gi ż ycko zwi ą zanych ze ś wiadczeniem us ł ugi regularnego przewozu osób w stosunku do przychodów z tej dzia ł alno ś ci wykaza ł a, ż e Gmina Gi ż ycko sprzedawa ł a swoje us ł ugi poni ż ej ś rednich kosztów ca ł kowitych, jednak ż e uzyskiwane przychody pokrywa ł y w ca ł o ś ci ś redni koszt zmienny. Równocze ś nie nale ż y zauwa ż y ć , ż e przychody Gminy Gi ż ycko z regularnych przewozów osób pokrywa ł y ca ł o ść kosztów mo ż liwych do unikni ę cia generowanych przez t ą form ę aktywno ś ci gospodarczej GZK. Ad 2) Prezes UOKiK rozwa ż y ł , czy przyj ę ta przez Gmin ę Gi ż ycko strategia ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób po cenach, które mieszcz ą si ę w przedziale mi ę dzy ś rednimi kosztami zmiennymi a ś rednimi kosztami ca ł kowitymi mia ł a na celu wyparcie konkurentów z rynku. Zgodnie z tym co zosta ł o powy ż ej przedstawione nale ż y uzna ć , ż e Gmina Gi ż ycko swoj ą polityk ę cenow ą opar ł a si ę na cenach stosowanych przez swojego g ł ównego konkurenta Ł uczany Sp. z o.o. Uczestnik wchodz ą c na rynek ustali ł je na tym samym poziomie, co Wnioskodawca. W efekcie wej ś cia nowego konkurenta na rynek 19 Wnioskodawca zacz ął stosowa ć ni ż sze ceny, co z kolei wywo ł a ł o kolejn ą reakcj ę dostosowuj ą c ą ze strony Gminy Gi ż ycko. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e Gmina Gi ż ycko wchodz ą c na rynek by ł a zmuszona dorówna ć kroku konkurencji (meeting comptetition). Z natury rzeczy by ł o to dzia ł anie niezb ę dne (brak innych mo ż liwo ś ci przyci ą gni ę cia klientów) oraz odpowiednie do celu (jakim by ł o wej ś cie na rynek), a skala obni ż ek by ł a proporcjonalna do zamierzonego rezultatu. Tak ustalon ą cen ę za us ł ugi regularnego przewozu osób Gmina Gi ż ycko stosowa ł a równie ż przez okres 15 miesi ę cy po wyj ś ciu Wnioskodawcy z rynku. Nie mo ż na zatem stwierdzi ć w niniejszej sprawie, ż e Gmina Gi ż ycko prowadzi ł a wojn ę cenow ą z konkurentami ukierunkowan ą na wyeliminowanie z rynku konkretnego przedsi ę biorcy. Fakt zaprzestania dzia ł alno ś ci przez Wnioskodawc ę nale ż y raczej wi ą za ć z brakiem rentowno ś ci ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób pomimo otrzymywania dotacji do wozokilometra. Dodatkowo nale ż y zauwa ż y ć , ż e pozostali uczestnicy rynku nie zostali z niego wyeliminowani, a ich udzia ł w rynku nie uleg ł zasadniczej zmianie. Jednocze ś nie nale ż y podkre ś li ć , ż e niemal równocze ś nie z zaprzestaniem przez Ł uczany Sp. z o.o. dzia ł alno ś ci polegaj ą cej na regularnych przewozach osób, na rynku pojawi ł si ę nowy przedsi ę biorca Oleszkiewicz Sp. z o.o. w W ę gorzewie. Wyklucza to mo ż liwo ść okre ś lenia polityki cenowej Gminy Gi ż ycko jako odstraszaj ą cej potencjalnych konkurentów. Ad 3) Wobec ustalenia przez Prezesa UOKiK, ż e Gmina Gi ż ycko sprzedawa ł a swoje us ł ugi powy ż ej ś rednich kosztów zmiennych, a jej strategia nie by ł a ukierunkowana na wyeliminowanie konkurentów konieczno ść oceny, czy Uczestnik ma mo ż liwo ść odzyskania poniesionych strat w perspektywie d ł ugoterminowej zosta ł a wy łą czona. Niejako na marginesie Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł równie ż , ż e ś wiadczenie us ł ug przewozów regularnych osób, w szczególno ś ci pe ł ni ą cej - jak w niniejszym przypadku - równie ż rol ę komunikacji miejskiej, charakteryzuje si ę do ść znaczn ą deficytowo ś ci ą . 8 Przy czym dotowanie komunikacji zbiorowej stanowi narz ę dzie polityki spo ł ecznej, co pozwala na niepe ł n ą odp ł atno ść przez bezpo ś rednich odbiorców us ł ugi – mieszka ń ców Gminy i Miasta Gi ż ycko. Prezes UOKiK oceni ł , ż e na ceny stosowane przez Gmin ę Gi ż ycko w niniejszej sprawie ma wp ł yw pe ł niona przez ni ą funkcja spo ł eczna. Wype ł niaj ą c j ą , Uczestnik powinien zapewni ć mo ż liwo ść w miar ę nie ograniczonej ruchliwo ś ci komunikacyjnej wszystkim grupom ludno ś ci, nie zale ż nie od dochodów. Jej realizacja przez w ł adze publiczne polega w ł a ś nie na okre ś leniu poziomu cen poprzez przyznanie dop ł aty do wozokilometra, a tak ż e ustaleniu prawa szczególnych grup spo ł ecznych do ulg i bezp ł atnych przejazdów w drodze dop ł at do przejazdów ulgowych. Nale ż y wspomnie ć , ż e gmina jako jednostka samorz ą du terytorialnego finansuje nie tylko ni ż sze koszty przemieszczania si ę na jej terenie oraz przejazdy ulgowe i bezp ł atne. Jej zadaniem jest równie ż utrzymanie tzw. linii nierentownych. W ocenie Prezesa UOKiK, zadaniem Gminy Gi ż ycko jest zapewnienie powszechnej dost ę pno ś ci do us ł ug regularnego przewozu osób wszystkim grupom ludno ś ci. Determinuje to nadanie komunikacji zbiorowej statusu u ż yteczno ś ci publicznej i podj ę cia przez w ł adz ę publiczn ą odpowiedzialno ś ci za jej funkcjonowanie. Pe ł nienie przez GZK funkcji u ż yteczno ś ci publicznej nie pozwala na przyj ę cie przez ten podmiot wszystkich zasad gospodarki rynkowej. Istnieje bowiem uzasadnienie dla ingerencji przez w ł adz ę publiczn ą w uk ł ad tras i linii, rozk ł ad jazdy oraz poziom i struktur ę cen za us ł ugi przewozu regularnego osób. Ingerencja ta stanowi podstaw ę do dotowania GZK w celu wyrównania strat w dzia ł alno ś ci gospodarczej w zwi ą zku z wprowadzeniem okre ś lonych rozwi ą za ń nie determinowanych bezpo ś rednio przez rynek. Dotowanie to ma charakter refundacji nieuzyskiwania wy ż szych przychodów w zwi ą zku z realizowaniem przewozów po cenach ni ż szych od wolnorynkowych, w tym na podstawie uprawnie ń do 8 por. Olgierd Wyszomirski, Komunikacja miejska w gospodarce rynkowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Gda ń skiego 1997 r. 20 przejazdów ulgowych i bezp ł atnych. S ł u ż y tak ż e refundacji kosztów realizowania kursów w cz ęś ci nie pokrytej przychodami, które nie by ł yby wykonane w sytuacji decydowania o zakresie dzia ł alno ś ci przewozowej bezpo ś rednio przez rynek. Nale ż y ponadto zauwa ż y ć , ż e wycofanie si ę Ł uczan Sp. z o.o. z rynku nie wp ł yn ęł o na podj ę cie przez Gmin ę Gi ż ycko dzia ł a ń w celu uzyskania renty monopolowej ze ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób. Podwy ż ka wprowadzona 1 stycznia 2008 r. odpowiada ł a bowiem wzrostowi kosztów prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej. Konkluduj ą c, nast ę pstwem stanowienia cen w regularnych przewozach osób przez organy samorz ą dowe jest silne ograniczenie oddzia ł ywania mechanizmu rynkowego oraz wprowadzanie do polityki cenowej elementów polityki spo ł ecznej. Realizowane za po ś rednictwem cen za przewozy ś rodkami komunikacji zbiorowej zada ń polityki spo ł ecznej wp ł ywa z jednej strony na poziom tych cen, z drugiej natomiast na zakres ulg i uprawnie ń do przejazdów bezp ł atnych i ulgowych. Zgodnie z powy ż szym, a tak ż e kieruj ą c si ę za ł o ż eniem przyj ę tym w orzecznictwie ETS, ż e w przypadku stosowania cen, które mieszcz ą si ę w przedziale mi ę dzy ś rednimi kosztami zmiennymi a ś rednimi kosztami ca ł kowitymi, brak elementu subiektywnego polegaj ą cego na zamiarze wyparcia z rynku konkurentów wyklucza mo ż liwo ść stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , Prezes UOKiK nie stwierdzi ł stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez Gmin ę Gi ż ycko na lokalnym rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko poprzez narzucanie ra żą co niskich cen za us ł ugi regularnego przewozu osób w celu wyeliminowania konkurencji. B) Praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą ca na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez Gmin ę Gi ż ycko na lokalnym rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko poprzez pokrywanie kosztów ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób z innych przychodów z dzia ł alno ś ci gospodarczej, w tym uzyskanych z dowozu dzieci do szkó ł oraz wynajmu pojazdów. Zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznaje si ę nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Przepis ten nak ł ada na przedsi ę biorc ę posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą obowi ą zek nie stwarzania barier dla rozwoju konkurencji na rynku. Praktyka obj ę ta tym przepisem ma przede wszystkim charakter antykonkurencyjny, cho ć mo ż e równie ż godzi ć w bezpo ś rednie interesy kontrahentów. Potencjalny zakres stanów faktycznych mieszcz ą cych si ę w hipotezie normy wyprowadzanej z komentowanego przepisu jest bardzo szeroki. Istotne dla organu antymonopolowego jest natomiast skonkretyzowanie takiego dzia ł ania podmiotu posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą , które przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków umo ż liwiaj ą cych funkcjonowanie zdrowej konkurencji. W tym celu organ antymonopolowy powinien okre ś li ć praktyk ę b ę d ą c ą przejawem nadu ż ycia oraz wskaza ć rzeczywiste lub potencjalne skutki wywieraj ą ce negatywny efekt dla swobody konkurowania na rynku. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 7 wrze ś nia 1991 r. o systemie o ś wiaty (tekst jedn.: Dz. U. 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.) obowi ą zkiem gminy jest zapewnienie uczniom bezp ł atnego transportu i opieki w czasie przewozu lub zwrot kosztów przejazdu ś rodkami komunikacji publicznej. Gmina Gi ż ycko ww. obowi ą zek realizuje za pomoc ą GZK. Ponadto, Zak ł ad wynajmuje autobusy na potrzeby Urz ę du Gminy Gi ż ycko i jej jednostek organizacyjnych. Wobec powy ż szego Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e na dzia ł alno ść 21 transportow ą GZK sk ł ada si ę ś wiadczenie us ł ug regularnego przewozu osób, dowóz dzieci do szkó ł oraz wynajem autobusów na potrzeby Urz ę du Gminy. Nale ż y w tym miejscu podkre ś li ć , ż e cz ęść kosztów wygenerowanych przy ś wiadczeniu us ł ug transportowych jest poniesiona niezale ż nie od zakresu ś wiadczonych us ł ug (przewozów regularnych osób, dowozu dzieci do szkó ł , wynajmu autobusów). Takie wydatki jak op ł aty administracyjne zwi ą zane z utrzymaniem nieruchomo ś ci, czy amortyzacja autobusów powstaj ą bowiem niezale ż nie od wymiaru ich wykorzystania. Podobnie nale ż y rozpatrywa ć wynagrodzenia osobowe. Racjonalna eksploatacja posiadanych zasobów osobowych i sprz ę towych (w szczególno ś ci w przypadku ograniczonego zapotrzebowania na ś wiadczenie us ł ug transportu zbiorowego) wymaga wykorzystania ich na innych mo ż liwych polach dzia ł alno ś ci. W niniejszym przypadku polega to na ś wiadczeniu us ł ug dowozu dzieci do szkó ł oraz wynajmu autobusów. Osi ą gane w ten sposób korzy ś ci zakresu polegaj ą na optymalizacji wykorzystania przez GZK posiadanych zasobów. Jednak ż e, dotychczasowe orzecznictwo S ą du Ochrony Konsumentów i Konkurencji uznaje za niedozwolon ą praktyk ę tzw. subsydiowanie skro ś ne, czyli pokrywanie kosztów dotycz ą cych jednego rodzaju dzia ł alno ś ci lub jednej z grup odbiorców, przychodami pochodz ą cymi z innego rodzaju prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej lub innej grupy odbiorców. Tym samym Prezes UOKiK dokona ł oceny przychodów i kosztów Gminy Gi ż ycko. W jej wyniku Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e Gmina Gi ż ycko nie pokrywa ł a kosztów ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób przychodami pochodz ą cymi z dowozu dzieci do szkó ł oraz wynajmu autobusów na potrzeby Urz ę du Gminy. W szczególno ś ci, z zestawienia finansowania dzia ł alno ś ci transportowej GZK w 2007 r. wynika, ż e przychody uzyskiwane z poszczególnych rodzajów dzia ł alno ś ci gospodarczej nie s ą przenoszone na pokrycie kosztów ś wiadczenia us ł ug regularnych przewozów osób. Koszty dowozu dzieci do szkó ł wynios ł y bowiem 331 490,81 z ł , a przychody z nimi zwi ą zane 330 660,93 z ł . Podobnie koszty zwi ą zane z przewozami na rzecz Urz ę du Gminy i jednostek organizacyjnych Urz ę du Gminy wynios ł y 7 381,10 z ł , a wygenerowa ł y przychody w wysoko ś ci 7 380,36 z ł . Ponadto, nale ż y zauwa ż y ć , ż e zgodnie z przepisami rozporz ą dzenia Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowo ś ci oraz planów kont dla bud ż etu pa ń stwa, bud ż etów jednostek samorz ą du terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz. U. nr 142, poz. 1020) amortyzacja w zak ł adzie bud ż etowym pokrywana jest wy łą cznie z funduszu jednostki. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę oraz uwzgl ę dniaj ą c fakt, ż e koszty ogólnego zarz ą du w zak ł adzie bud ż etowym powinny by ć pokrywane z przychodów wynikaj ą cych z wszystkich form dzia ł alno ś ci ekonomicznej zak ł adu, nale ż y stwierdzi ć , ż e koszty wynikaj ą ce bezpo ś rednio ze ś wiadczenia regularnych przewozów osób przez GZK w wysoko ś ci 630 071,63 z ł w 2007 r. s ą w ca ł o ś ci pokrywane z przychodów zwi ą zanych wy łą cznie z t ą form ą aktywno ś ci Zak ł adu wynosz ą cych 654 265,26 z ł w 2007 r. Prezes UOKiK uzna ł , ż e uzyskiwanie przez Gmin ę Gi ż ycko korzy ś ci zakresu przy jednoczesnym uwzgl ę dnieniu kosztów poszczególnych form dzia ł alno ś ci nie przeciwdzia ł a kszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania i rozwoju konkurencji na rynku regularnych przewozów osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko. Tym samym zarzut, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cy na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej przez Gmin ę Gi ż ycko na lokalnym rynku przewozów regularnych osób na terenie Gminy i Miasta Gi ż ycko poprzez pokrywanie kosztów ś wiadczenia us ł ug regularnego przewozu osób z innych przychodów z dzia ł alno ś ci gospodarczej, w tym uzyskanych z dowozu dzieci do szkó ł oraz wynajmu pojazdów nale ż y uzna ć za niestwierdzony. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w sentencji. 22 Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 (28) § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. z 1964r. Nr 43, poz. 296 ze zmian.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. Otrzymuj ą : 1. Radca prawny Krzysztof Górecki Kancelaria Prawnicza „Lex – Consulting” ul. Ko ś ciuszki 13 10-501 Olsztyn 2. Gmina Gi ż ycko ul. Mickiewicza 33 11-500 Gi ż ycko 23