RBG-23/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W BYDGOSZCZY 85-097 Bydgoszcz, ul. Jagiello ń ska 34 Tel. (0-52) 345-56-44, Fax (0-52) 345-56-17, Tel. Centrala (0-52) 3254-265 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dn. 22 pa ź dziernika 2003 r. Znak: RBG-500-00005/03/RK-J DECYZJA NR RBG-23/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Przedsi ę biorstwa Handlowo-Us ł ugowego MARTOM-TRAVELAND Sp. z o.o. w Olsztynie (zwanego dalej PHU), w sprawie uznania za ograniczaj ą ce konkurencj ę praktyki polegaj ą ce na: I. stwarzaniu konsumentom przez Zak ł ad Energetyczny S.A. w Olsztynie (zwany dalej ZEO) uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw poprzez: 1. wydanie PHU warunków technicznych przy łą czenia urz ą dze ń do sieci elektroenergetycznej okre ś laj ą cych standardy jako ś ciowe energii elektrycznej odbiegaj ą ce od okre ś lonych w § 32 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 wrze ś nia 2000 r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, obrotu energi ą elektryczn ą , ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców (Dz. U. Nr 85 poz. 957), zwanego dalej rozporz ą dzeniem przy łą czeniowym, oraz opó ź nianie ich wydania, 2. okre ś lenie w umowie o ś wiadczenie us ł ug przesy ł owych i sprzeda ż y energii elektrycznej (zwanej dalej umow ą o ś wiadczenie (...)) standardów jako ś ciowych energii elektrycznej odmiennie ni ż w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym, przy jednoczesnym nieuregulowaniu – w ocenie PHU- odpowiedzialno ś ci ZEO za obni ż on ą w stosunku do okre ś lonej w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym jako ść energii elektrycznej, 3. niedookre ś lenie w umowie o ś wiadczenie (...) dopuszczalnych czasów wy łą cze ń awaryjnych czy przerw jednorazowych, zgodnych z § 32 ust. 2 i 3 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego, 4. zawarcie w umowie o ś wiadczenie (...) postanowienia § 8 ust. 6, zgodnie z którym nale ż y umo ż liwi ć upowa ż nionym przedstawicielom dostawcy nieodp ł atny dost ę p do elementów sieci i uk ł adu pomiarowego na terenie lub w obiekcie odbiorcy w celu przeprowadzenia prac eksploatacyjnych, usuni ę cia awarii, dokonania odczytów, kontroli uk ł adu pomiarowego, przy jednoczesnym braku – w ocenie PHU- uregulowania odpowiedzialno ś ci ZEO za ewentualne zniszczenia, 5. zawarcie w umowie o ś wiadczenie (...) postanowienia § 12 jako zabezpieczaj ą cego ZEO od zakupu przez odbiorc ę energii od innego dostawcy, II. narzucaniu przez Zak ł ad Energetyczny S.A. w Olsztynie nieuczciwej ceny poprzez: 1. naliczenie wygórowanej op ł aty za przy łą czenie do sieci, 2. przedwczesne zastosowanie op ł at okre ś lonych w nowej taryfie dla energii elektrycznej zamiast od 1 lipca 2002 r. ju ż od dnia 26 czerwca 2002 r. 3. okre ś lenie w umowie o ś wiadczenie (...), i ż w przypadku korygowania mocy umownej w ci ą gu roku z miesi ę cznym wyprzedzeniem dla okresu obj ę tego korekt ą op ł ata przesy ł owa sta ł a b ę dzie rozliczana wed ł ug stawki podwy ż szonej o 30%, 4. okre ś lenie w umowie o ś wiadczenie (...), i ż w przypadku stwierdzenia przez dostawc ę samowolnego zwi ę kszenia wielko ś ci zabezpieczenia przedlicznikowego odbiorca ponosi op ł at ę stanowi ą ca 5-krotn ą warto ść sk ł adnika sta ł ego op ł aty przesy ł owej wynikaj ą c ą z ró ż nicy pomi ę dzy rzeczywist ą i umown ą wielko ś ci ą mocy za ostatni okres rozliczeniowy, podczas gdy w przypadku innych narusze ń warunków umowy op ł ata ta jest 2-krotna. III. narzucaniu przez Zak ł ad Energetyczny S.A. w Olsztynie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci poprzez: 1. naliczenie wygórowanej op ł aty za przy łą czenie do sieci, 2. wcze ś niejsze wprowadzenia op ł at okre ś lonych w nowej taryfie dla energii elektrycznej tj. zamiast od 1 lipca 2002 r. ju ż od dnia 26 czerwca 2002 r., 3. opó ź nienie wdro ż enia grupy taryfowej B23 dla wnioskodawcy i pobieranie w tym czasie op ł at wed ł ug grupy taryfowej C22b. Uzasadnienie Przedsi ę biorstwo Handlowo-Us ł ugowe MARTOM-TRAVELAND Sp. z o.o. z siedzib ą w Olsztynie (zwane dalej Przedsi ę biorstwem) – prowadz ą ce dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na prowadzeniu Hotelu „ANDERS” w miejscowo ś ci Stare Jab ł onki w gminie Ostróda - wyst ą pi ł o o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Zak ł adowi Energetycznemu S.A. z siedzib ą w Olsztynie pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej poprzez stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zakazanych z mocy art. 8 ust. 2 pkt 1, 6, 7 powo ł anej ustawy o ochronie (...) polegaj ą cych na: I. stwarzaniu konsumentom przez ZEO uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw poprzez: a. wydanie PHU warunków technicznych przy łą czenia urz ą dze ń do sieci elektroenergetycznej okre ś laj ą cych standardy jako ś ciowe energii elektrycznej odbiegaj ą ce od okre ś lonych w § 32 ust. 1 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego, oraz opó ź nianie ich wydania, b. okre ś lenie w umowie o ś wiadczenie us ł ug przesy ł owych i sprzeda ż y energii elektrycznej, zwanej dalej umow ą o ś wiadczenie (...), standardów jako ś ciowych energii elektrycznej odmiennie ni ż w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym, przy jednoczesnym nieuregulowaniu – w ocenie PHU- odpowiedzialno ś ci ZEO za obni ż on ą w stosunku do okre ś lonej w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym jako ść energii elektrycznej, 2 c. niedookre ś lenie w umowie o ś wiadczenie (...) dopuszczalnych czasów wy łą cze ń awaryjnych czy przerw jednorazowych, zgodnie z § 32 ust. 2 i 3 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego, d. zawarcie w umowie o ś wiadczenie (...) postanowienia § 8 ust. 6, zgodnie z którym nale ż y umo ż liwi ć upowa ż nionym przedstawicielom dostawcy nieodp ł atny dost ę p do elementów sieci i uk ł adu pomiarowego na terenie lub w obiekcie odbiorcy w celu przeprowadzenia prac eksploatacyjnych, usuni ę cia awarii, dokonania odczytów, kontroli uk ł adu pomiarowego, przy jednoczesnym braku –w ocenie PHU- uregulowania odpowiedzialno ś ci ZEO za ewentualne zniszczenia, e. zawarcie w umowie o ś wiadczenie (...) postanowienia § 12 jako zabezpieczaj ą cego ZEO od zakupu przez odbiorc ę energii od innego dostawcy, II. narzucaniu przez ZEO nieuczciwej ceny poprzez: a. naliczenie wygórowanej op ł aty za przy łą czenie do sieci, b. przedwczesne zastosowanie op ł at okre ś lonych w nowej taryfie dla energii elektrycznej zamiast od 1 lipca 2002 r. ju ż od dnia 26 czerwca 2002 r. c. okre ś lenie w umowie o ś wiadczenie (...), i ż w przypadku korygowania mocy umownej w ci ą gu roku z miesi ę cznym wyprzedzeniem dla okresu obj ę tego korekt ą op ł ata przesy ł owa sta ł a b ę dzie rozliczana wed ł ug stawki podwy ż szonej o 30%, d. okre ś lenie w umowie o ś wiadczenie (...), i ż w przypadku stwierdzenia przez dostawc ę samowolnego zwi ę kszenia wielko ś ci zabezpieczenia przedlicznikowego odbiorca ponosi op ł at ę stanowi ą ca 5-krotn ą warto ść sk ł adnika sta ł ego op ł aty przesy ł owej wynikaj ą c ą z ró ż nicy pomi ę dzy rzeczywist ą i umown ą wielko ś ci ą mocy za ostatni okres rozliczeniowy, podczas gdy w przypadku innych narusze ń warunków umowy op ł ata ta jest 2- krotna. III. narzucaniu przez ZEO uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci poprzez: a. naliczenie wygórowanej op ł aty za przy łą czenie do sieci, b. wcze ś niejsze wprowadzenia op ł at okre ś lonych w nowej taryfie dla energii elektrycznej tj. zamiast od 1 lipca 2002 r. ju ż od dnia 26 czerwca 2002 r., c. opó ź nienie wdro ż enia grupy taryfowej B23 dla wnioskodawcy i pobieranie w tym czasie op ł at wed ł ug grupy taryfowej C21. W uzasadnieniu swego wyst ą pienia PHU podniós ł , i ż : 1/ W dniu 09 pa ź dziernika 2001 r. wyst ą pi ł do ZEO z wnioskiem o wydanie warunków przy łą czenia do sieci w celu zmiany grupy przy łą czeniowej z IV na III i zmiany grupy taryfowej z C21 na B23. Realizacja inwestycji zako ń czy ł a si ę 21 listopada 2002 r. podpisaniem umowy o ś wiadczenie (...). W tym okresie, w ocenie PHU ZEO stosowa ł praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę okre ś lone w art. 8 ust. 2 pkt 1, 6 i 7 ustawy o ochronie (...). W odpowiedzi na wniosek o wydanie warunków przy łą czenia do sieci ZEO wyda ł warunki z dnia 26 pa ź dziernika 2001 r., które zwiera ł y niekorzystne, w ocenie PHU, standardy jako ś ciowe energii elektrycznej. W ocenie PHU zgodnie z zapisem § 44 rozporz ą dzenia z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegó ł owych zasad kszta ł towania i kalkulacji taryf oraz zasad rozlicze ń w obrocie energi ą elektryczn ą (Dz. U. z 2001 r. Nr 1 poz. 7), zwanego dalej rozporz ą dzeniem taryfowym odbiorcy nale ż y si ę upust za niedotrzymanie poziomu napi ę cia znamionowego wed ł ug podanego w rozporz ą dzeniu wzoru. Wobec powy ż szego, w zwi ą zku z okre ś leniem w warunkach przy łą czenia odmiennie od rozporz ą dzenia przy łą czeniowego standardów jako ś ciowych, co w jego ocenie 3 uniemo ż liwia ł o naliczenie upustu, wyst ą pi ł on do ZEO o wydanie nowych warunków przy łą czenia, w których zostan ą okre ś lone standardy jako ś ciowe to ż same z okre ś lonymi w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym. ZEO wyda ł nowe warunki przy łą czenia z dnia 13 lutego 2002 r. uwzgl ę dniaj ą ce standardy jako ś ciowe, o których mowa w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym. PHU stwierdzi ł , i ż oba w/w warunki nie ró ż ni ł y si ę od siebie od strony technicznej, ró ż ni ł y si ę one jedynie standardami jako ś ciowymi energii elektrycznej. PHU podnosi, i ż ZEO post ą pi ł niezgodnie z § 7 ust. 4 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego, bowiem wydane pierwotnie warunki przy łą czenia wa ż ne s ą dwa lata od dnia ich okre ś lenia. 2/ ZEO pomimo okre ś lenia w nowych warunkach przy łą czenia standardów jako ś ciowych identycznych jak w § 32 ust. 1 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego, w umowie o ś wiadczenie (...) okre ś li ł standardy jako ś ciowe takie same jak w pierwotnie wydanych warunkach przy łą czenia. W ocenie PHU, zgodnie z umow ą (§ 7 ust. 6) oraz taryf ą powinien mie ć mo ż liwo ść dochodzenia upustu z tytu ł u dostaw energii o standardach „gorszych” ni ż w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym, co w jego ocenie nie ma mo ż liwo ś ci nast ą pi ć , poniewa ż ZEO w umowie o ś wiadczenie (...) zapewni ł sobie mo ż liwo ść ci ą g ł ych dostaw energii o „gorszej” jako ś ci. 3/ ZEO, w ocenie PHU, nierzetelnie okre ś li ł czas dopuszczalnych czasów wy łą cze ń awaryjnych i jednorazowych przerw. Rozporz ą dzenie przy łą czeniowe okre ś la czas wy łą cze ń awaryjnych w ci ą gu roku i przerw jednorazowych jedynie dla grup przy łą czeniowych IV i V. PHU nale ż y do grupy III, dla której czas ten powinien by ć okre ś lony w umowie sprzeda ż y lub w umowie przesy ł owej. Przedsi ę biorca zauwa ż a, i ż postanowienia § 7 ust. 3.1 i 3.2 s ą to ż same z zapisami § 32 ust 2 i 3 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego, jednak ż e czas trwania wy łą cze ń awaryjnych i przerw jednorazowych uwzgl ę dnia wielko ś ci obowi ą zuj ą ce do ko ń ca roku 2002, bez uwzgl ę dnienia zmniejszania czasu tych wy łą cze ń do ko ń ca roku 2004 i 2005. 4/ Zapis § 8 ust. 6 umowy o ś wiadczenie (...) dotycz ą cy umo ż liwienia upowa ż nionym pracownikom ZEO nieodp ł atnego dost ę pu do elementów sieci dostawcy i uk ł adu pomiarowego w celu przeprowadzenia prac eksploatacyjnych, usuni ę cia awarii, dokonania odczytów i kontroli rozliczeniowego pomiaru energii nie zawiera jednoczesnego uregulowania odpowiedzialno ś ci ZEO za ewentualne zniszczenia. Przedsi ę biorca przywo ł a ł na poparcie swych twierdze ń Decyzj ę Prezesa UOKiK Nr RKT 13/2001 z dnia 30 marca 2001 r., stwierdzaj ą c ą , ż e takie zachowanie przedsi ę biorcy stanowi praktyk ę ograniczaj ą ca konkurencj ę . 5/ Zapis § 12 umowy stanowi ą cy, i ż „w przypadku zamiaru wypowiedzenia umowy na rzecz innego dostawcy przez odbiorc ę , który naby ł prawo do korzystania z us ł ug przesy ł owych na podstawie obowi ą zuj ą cych przepisów, istnieje konieczno ść z ł o ż enia o ś wiadczenia o wypowiedzeniu umowy i wyst ą pienia do ZEO o okre ś lenie warunków technicznych na ś wiadczenie us ł ugi przesy ł owej”, co, w ocenie PHU, zabezpiecza ZEO przez zakupem przez odbiorc ę energii od innego dostawcy oraz uniemo ż liwia dokonanie kalkulacji op ł acalno ś ci przedsi ę wzi ę cia. 6/ ZEO nieprawid ł owo wyliczy ł op ł at ę z tytu ł u przy łą czenia do sieci, tj. wyliczy ł j ą w wygórowanej wysoko ś ci. 7/ ZEO wprowadzi ł przedwcze ś nie podwy ż szone op ł aty okre ś lone w nowej taryfie dla energii zamiast od 01 lipca 2002 r. ju ż od 26 czerwca 2002 r. PHU przedstawi ł faktur ę dotycz ą ca zakupu energii w lipcu 2002 r., gdzie okres rozliczeniowy jest przyj ę ty od 26 czerwca do 29 lipca 2002 r. 8/ Okre ś lenie w umowie o ś wiadczenie (...), i ż w przypadku korygowania mocy umownej w ci ą gu roku z miesi ę cznym wyprzedzeniem dla okresu obj ę tego korekt ą op ł ata przesy ł owa sta ł a b ę dzie rozliczana wed ł ug stawki podwy ż szonej o 30%, powoduje, i ż w rzeczywisto ś ci cena 1 kW tak zakupionej energii jest znacznie wy ż sza ni ż zakupionej zgodnie z moc ą umown ą . 4 9/ Wszystkie naruszenia postanowie ń umowy obwarowane s ą sankcj ą w postaci uiszczenia op ł aty stanowi ą cej 2-krotn ą warto ść sk ł adnika sta ł ego op ł aty przesy ł owej wynikaj ą cej z ró ż nicy mi ę dzy rzeczywist ą i umown ą wielko ś ci ą mocy za ostatni okres rozliczeniowy z wyj ą tkiem przypadku, gdy w razie stwierdzenia przez dostawc ę samowolnego zwi ę kszenia wielko ś ci zabezpieczenia przedlicznikowego odbiorca ponosi t ę op ł at ę powi ę kszon ą pi ę ciokrotnie, co w ocenie wnioskodawcy narusza § 46 ust. 1 rozporz ą dzenia taryfowego. W ocenie PHU w niniejszej sprawie zosta ł naruszony interes publiczny z uwagi na to, ż e wysoko ść op ł aty przy łą czeniowej dotyczy wszystkich odbiorców przy łą czanych do sieci elektroenergetycznej, a umowa o ś wiadczenie zosta ł a zawarta na standardowym formularzu stosowanym przy zawieraniu umów ze wszystkimi odbiorcami. Z uwagi na to, ż e ani z wniosku o wszcz ę cie post ę powania ani z za łą czonych do niego dokumentów nie wynika ł o w sposób jednoznaczny, ż e w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy, zosta ł o przeprowadzone post ę powanie wyja ś niaj ą ce. W odpowiedzi na powy ż sze zarzuty ZEO wyja ś ni ł , i ż : 1/ Warunki przy łą czenia do sieci elektroenergetycznej dla PHU zosta ł y wydane na podstawie i zgodnie z zapisami Taryfy zatwierdzonej decyzj ą Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki z dnia 15 czerwca 2001 r. ZEO podniós ł , i ż § 32 ust. 1 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego dopuszcza zastosowanie standardów jako ś ciowych innych ni ż okre ś lone w tym rozporz ą dzeniu. ZEO podniós ł , i ż przyj ął standardy jako ś ciowe energii elektrycznej wzoruj ą c si ę na postanowieniach norm PN-IEC 60038:1999, która zosta ł a wprowadzona do obligatoryjnego stosowania rozporz ą dzeniem Ministra Gospodarki z dnia 14 wrze ś nia 1999 r. w sprawie wprowadzenia obowi ą zku stosowania niektórych Polskich Norm (Dz. U Nr 80, poz. 911, utraci ł o moc dnia 1 stycznia 2003 r.- przyp. UOKiK). PHU w tej kwestii podniós ł , i ż stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, normy PN-EN 50160-1998 r. nie ma w wykazie do obowi ą zkowego stosowania. 2/ Stosuje takie same dopuszczalne czasy przerw dla wszystkich grup przy łą czeniowych. 3/ W przypadku wyrz ą dzenia szkody przez pracowników dostawcy w trakcie wykonywania prowadzenia prac eksploatacyjnych, usuwania awarii itd. (o czym mowa w § 8 ust. 6 umowy o ś wiadczenie (...)) w ł a ś ciwym do rozstrzygni ę cia ewentualnie zaistnia ł ego sporu stosownie do tre ś ci § 14 ust. 8 umowy b ę dzie s ą d powszechny. 4/ W ocenie ZEO w § 12 prawid ł owo sformu ł owa ł on kwesti ę spe ł nienia warunków niezb ę dnych do wypowiedzenia umowy na rzecz innego dostawcy. 5/ W korespondencji prowadzonej z PHU(w okresie przed wszcz ę ciem post ę powania wyja ś niaj ą cego przez organ antymonopolowy), ZEO przedstawi ł sposób wyliczenia op ł aty przy łą czeniowej. 6/ Dla wszystkich odbiorców rozliczanych w cyklu miesi ę cznym rozliczanie nale ż no ś ci na dzie ń wprowadzenia nowych cen i stawek op ł at odbywa si ę na podstawie odczytów dokonanych w ostatnim dniu przed wprowadzan ą zmian ą cen lub w oparciu o wskazania liczników szacowane na dzie ń zmiany cen i stawek w oparciu o ś redniodobowe zu ż ycie energii, w przypadku odczytów dokonanych w innym dniu. 7/ Zgodnie z Taryf ą dla energii elektrycznej zatwierdzon ą decyzj ą Prezesa URE z dnia 15 czerwca 2002 r., obowi ą zuj ą c ą w dniu zawierania umowy o ś wiadczenie (...), moc umowna okre ś lona w umowie powinna by ć –zasadniczo- zamawiana w jednakowej wielko ś ci na wszystkie miesi ą ce roku. Taryfa ta dopuszcza ł a korygowanie mocy umownej w ci ą gu roku z miesi ę cznym wyprzedzeniem na zasadach okre ś lonych w umowie. ZEO wyja ś ni ł ponadto, i ż od 1 lipca br. zgodnie z zapisami Taryfy dla energii elektrycznej zatwierdzonej decyzj ą 5 Prezesa URE z dnia 12 czerwca 2003 r. w takich przypadkach stosowana stawka op ł at powi ę kszona zosta ł a o 20%. 8/ Umow ę z PHU o ś wiadczenie (...) zawar ł na zdezaktualizowanym formularzu, w zwi ą zku z czym w § 11 umowy zamiast zapisu „odbiorca ponosi op ł at ę stanowi ą c ą 5-krotn ą warto ść sta ł ego sk ł adnika op ł aty przesy ł owej”, winno by ć „odbiorca ponosi op ł at ę stanowi ą c ą 2- krotn ą warto ść sta ł ego sk ł adnika op ł aty przesy ł owej”. ZEO wyja ś ni ł jednak ż e, i ż w przypadkach nielegalnego poboru energii stosowa ł sposób naliczania op ł aty za nielegalny pobór energii w tym zakresie zgodny z aktualn ą taryf ą . Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Ze zgromadzonych w aktach sprawy informacji nie wynika, aby dosz ł o do naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 2 pkt 1, 6 i 7 ustawy o ochronie (...). Zakazan ą praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polegaj ą ce na bezpo ś rednim lub po ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów, natomiast praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polegaj ą ce na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 7 tej ustawy jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polegaj ą ce na stwarzaniu konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw. Problematyka dostaw energii elektrycznej regulowana jest zasadniczo przepisami ustawy z dnia 10.04.1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. Nr 54, poz. 348), zwan ą dalej prawem energetycznym, a ponadto Rozporz ą dzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25.09.2000r. w sprawie szczegó ł owych warunków przy łą czenia podmiotów do sieci elektroenergetycznych, obrotu energi ą elektryczn ą , ś wiadczenia us ł ug przesy ł owych, ruchu sieciowego i eksploatacji sieci oraz standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców (Dz. U. Nr 85, poz. 957), zwanym dalej rozporz ą dzeniem przy łą czeniowym. Kwestie kszta ł towania i kalkulacji taryf reguluje Rozporz ą dzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegó ł owych zasad kszta ł towania i kalkulacji taryf oraz zasad rozlicze ń w obrocie energi ą elektryczn ą (Dz. U. z 2001 r. Nr 1 poz.7). I tak § 7 ust. 1 pkt 1-15 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego wskazuje co powinny okre ś la ć warunki przy łą czenia. Ż aden z wymienionych warunków nie wskazuje na konieczno ść okre ś lenia w warunkach przy łą czenia standardów jako ś ciowych energii elektrycznej. Zgodnie z § 32 ust. 1 tego ż rozporz ą dzenia, je ż eli strony nie okre ś li ł y w umowie sprzeda ż y standardów jako ś ciowych energii elektrycznej, obowi ą zuj ą standardy okre ś lone w tym przepisie. Przepis ten zatem dopuszcza mo ż liwo ść zastosowania w umowie sprzeda ż y standardów innych ni ż w rozporz ą dzeniu. Jednak ż e przepis wskazuje precyzyjnie, ż e standardy te okre ś lane s ą w umowie sprzeda ż y, a nie w warunkach przy łą czenia. Zatem bezzasadne jest domaganie si ę okre ś lenia standardów jako ś ciowych w warunkach przy łą czenia, skoro przepis mówi, ż e okre ś la si ę je w umowie sprzeda ż y oraz domaganie si ę okre ś lenia ich to ż samo jak w rozporz ą dzeniu przy łą czeniowym, skoro rozporz ą dzenie dopuszcza okre ś lenie ich odmiennie ni ż w tych przepisach. Warunki przy łą czenia zgodnie z § 7 ust. 5 s ą wa ż ne dwa lata od chwili ich okre ś lenia. Skoro warunki wydane PHU pierwotnie w zakresie warunków technicznych nie ró ż ni ą si ę z wydanymi wtórnie, a zawieraj ą jedynie odmienne standardy jako ś ciowe, które zgodnie z rozporz ą dzeniem przy łą czeniowym, okre ś la si ę w umowie sprzeda ż y, to w ocenie organu 6 antymonopolowego, ZEO nie naruszy ł powo ł anego wy ż ej przepisu. Kwestionowane przez PHU dzia ł ania ZEO -w ś wietle powy ż szego- w ocenie organu antymonopolowego, nie powodowa ł y opó ź nienia wdro ż enia grupy taryfowej B23. W okresie pomi ę dzy wydaniem pierwszych i drugich warunków przy łą czenia PHU podejmowa ł czynno ś ci zmierzaj ą ce do zawarcia w umowie przy łą czenia do sieci zapisu gwarantuj ą cego zawarcie przez strony umowy specjalnej sprzeda ż y energii elektrycznej i stosowanie cen i stawek dla grupy taryfowej B23 ni ż szych o 20% ni ż okre ś lone w taryfie. Brak porozumienia stron w tym zakresie spowodowa ł opó ź nienie inwestycji. Ponadto organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż stosownie do tre ś ci § 7 ust. 6 umowy o ś wiadczenie (...)„za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych obs ł ugi odbiorców, okre ś lonych w obowi ą zuj ą cych przepisach, odbiorcy przys ł uguje upust rycza ł towy, okre ś lony w taryfie, na jego pisemny wniosek z ł o ż ony w terminie 7 dni od wyst ą pienia zdarzenia”. Zatem bezzasadny jest zarzut nieuregulowania odpowiedzialno ś ci ZEO za niedotrzymanie standardów jako ś ciowych. W kwestii zapisu § 7 ust. 3 organ antymonopolowy podkre ś la, i ż § 32 ust. 2 i ust. 3 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego reguluje łą czny czas wy łą cze ń awaryjnych i jednorazowych przerw dla grup przy łą czeniowych IV i V, natomiast ust. 4 wskazuje, ż e dla grup I-III i VI kwestie te okre ś la umowa sprzeda ż y lub umowa przesy ł owa. Skoro przepis dopuszcza regulowanie tej kwestii przez umow ę oznacza to, ż e istnieje mo ż liwo ść zastosowania analogicznych lub innych okresów ni ż wymienione w przepisie. ZEO wyja ś ni ł , i ż czas przerw i wy łą cze ń s ą to ż same dla wszystkich grup przy łą czeniowych. Odnosz ą c si ę do zarzutu dotycz ą cego zapisu § 8 ust. 6 umowy organ antymonopolowy zauwa ż a, zapis ten jest analogiczny do § 16 pkt 6 rozporz ą dzenia przy łą czeniowego. Jedyn ą kwesti ą odmienn ą jest nieodp ł atno ść tego ż dost ę pu, co nie by ł o jednak przedmiotem wniosku. W ocenie PHU nie zosta ł a uregulowana kwestia odpowiedzialno ść ZEO za ewentualnie wywo ł ane szkody w czasie dokonywania przez niego okre ś lonych w umowie czynno ś ci. W ocenie organu antymonopolowego kwestia ta jest jednak ż e uregulowana w zapisie § 14 ust. 9 umowy, który mówi, i ż „w pozosta ł ych sprawach spory mi ę dzy stronami rozstrzyga ć b ę dzie w ł a ś ciwy s ą d powszechny” (por wyrok S ą du Antymonopolowego – obecnie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- z dnia 17 kwietnia 2002 r. sygn. akt XVII Ama 81/01. Ubocznie organ antymonopolowy wyja ś nia, i ż przywo ł ana przez wnioskodawc ę w uzasadnieniu wyst ą pienia decyzja Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Nr RKT 13/2001 z dnia 30 marca 2001 r. zosta ł a zmieniona w/w wyrokiem S ą du Antymonopolowego). Kwestionowany przez PHU zapis § 12 umowy nie narusza, w ocenie organu antymonopolowego, interesów konsumentów poprzez okre ś lenie w nim obowi ą zku odbiorcy do z ł o ż enia o ś wiadczenia o wypowiedzeniu umowy i konieczno ś ci wyst ą pienia do dostawcy o okre ś lenie warunków technicznych na ś wiadczenie us ł ugi przesy ł owej w przypadku zamiaru wypowiedzenia umowy na rzecz innego dostawcy przez odbiorc ę , który naby ł prawo do korzystania z us ł ug przesy ł owych na podstawie obowi ą zuj ą cych przepisów. W ocenie organu antymonopolowego zapis ten jedynie zabezpiecza s ł uszne interesy ZEO, który w takim przypadku utraci przymiot dostawcy a b ę dzie jedynie ś wiadczy ł us ł ug ę przesy ł u. Odno ś nie kwestii wysoko ś ci op ł aty przy łą czeniowej organ antymonopolowy podnosi, i ż stosownie do tre ś ci art. 47 prawa energetycznego „przedsi ę biorstwa energetyczne posiadaj ą ce koncesj ę ustalaj ą taryfy dla....energii elektrycznej...które podlegaj ą zatwierdzeniu przez Prezesa URE”, a „prezes URE..... zatwierdza taryf ę lub odmawia jej zatwierdzenia w przypadku stwierdzenia niezgodno ś ci taryfy z zasadami i przepisami...”. Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporz ą dzenia taryfowego przedsi ę biorstwo energetyczne zajmuj ą ce si ę przesy ł aniem i dystrybucj ą energii elektrycznej ustala w taryfie stawki op ł at za przy łą czenie do sieci. Tak wi ę c zatwierdzenie przez organ regulacyjny taryfy dla energii elektrycznej skutkuje 7 domniemaniem, i ż zawarte w taryfie ceny s ą skalkulowane w oparciu o koszty uzasadnione. W takim stanie rzeczy niemo ż liwym jest uznanie cen zawartych w taryfie za ceny nadmiernie wygórowane, czyli narzucone ceny nieuczciwe, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie ma uprawnie ń , które pozwala ł yby mu weryfikowa ć dzia ł alno ść Prezesa URE, którego decyzja o zatwierdzeniu taryfy ma charakter prejudycjalny wobec dzia ł alno ś ci organu antymonopolowego. Jedynie organ regulacyjny jest uprawniony do prowadzenia z urz ę du kontroli taryfy. Zgodnie z tre ś ci ą art. 56 ust. 1 pkt 6 Prawa energetycznego „karze pieni ęż nej podlega ten, kto stosuje ceny i taryfy wy ż sze od zatwierdzonych”. Stosownie do tre ś ci art. 56 ust. 2 tej ustawy „kar ę pieni ęż n ą , o której mowa w ust. 1 wymierza Prezes URE”. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż stosownie do tre ś ci art. 45 ust. 1 Prawa energetycznego taryfa powinna zapewnia ć pokrycie uzasadnionych kosztów dzia ł alno ś ci przedsi ę biorstwa energetycznego. W kwestii wcze ś niejszego zastosowania –w ocenie PHU- nowej taryfy dla energii elektrycznej zamiast od 01 lipca 2002 r. od 26 czerwca 2002 r., organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż co prawda PHU przedstawi ł faktur ę dotycz ą c ą rozliczenia zakupu energii w miesi ą cu lipcu 2002 r., gdzie okres rozliczeniowy obejmowa ł 26 czerwiec - 27 lipiec 2002 r., jednak ż e, jak wyja ś ni ł ZEO, w przypadku dokonania odczytów zu ż ycia energii w innym dniu ni ż ostatni w miesi ą cu nale ż no ść zostaje szacowana na dzie ń zmiany cen i stawek w oparciu o ś redniodobowe zu ż ycie energii. Przy tak du ż ej liczbie odbiorców, u których nale ż a ł oby dokona ć odczytów zu ż ycia energii, post ę powanie ZEO w tym zakresie jest, w ocenie organu antymonopolowego, prawid ł owe. Odno ś nie zapisu § 9 umowy organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż zgodnie z zatwierdzon ą przez Prezesa URE Taryf ą dla energii elektrycznej dla odbiorców zakwalifikowanych do grup taryfowych o mocy umownej wi ę kszej od 40kw „moc umowna okre ś lona w umowie powinna by ć zamawiana w jednakowej wielko ś ci na wszystkie miesi ą ce w roku”, jednak ż e zgonie z Taryf ą „dopuszcza si ę , za zgod ą ZEO S.A., zamawianie ró ż nej wielko ś ci mocy umownej na poszczególne miesi ą ce. Zasady rozlicze ń i wysoko ść op ł at za moc umown ą okre ś la umowa o ś wiadczenie us ł ug przesy ł owych i sprzeda ż y energii elektrycznej”. W ocenie organu antymonopolowego powo ł any zapis taryfy jednoznacznie wskazuje, ż e zasad ą jest zamawianie mocy umownej jednakowej na poszczególne miesi ą ce roku. Odst ę pstwem od zasady jest mo ż liwo ść jej dostarczania w ró ż nych w ilo ś ciach na poszczególne miesi ą ce. Stosownie do zapisu § 9 ust 3 pkt 2 korygowanie mocy z miesi ę cznym wyprzedzeniem skutkowa ć b ę dzie rozliczeniem stawki przesy ł owej sta ł ej podwy ż szonej o 30% dla okresu obj ę tego korekt ą . W ocenie organu antymonopolowego, zapis ten dotyczy sytuacji, gdy zaistniej ą wyj ą tkowe okoliczno ś ci po stronie odbiorcy, w których zaistnieje potrzeba nag ł ego, radykalnego zmniejszenia zapotrzebowania na energi ę . W taryfie jednoznacznie wskazuje si ę , i ż mo ż na zamawia ć ró ż n ą wielko ść mocy umownej na poszczególne miesi ą ce wy łą cznie za zgod ą ZEO, a warunki tych rozlicze ń okre ś la umowa. Kwestionowany przez PHU zapis dotyczy mo ż liwo ś ci zmniejszenia mocy umownej nawet z zaledwie miesi ę cznym wyprzedzeniem. W ocenie organu antymonopolowego, odbiorca – tu przedsi ę biorca b ę d ą cy profesjonalist ą w obrocie gospodarczym, powinien dochowa ć nale ż ytej staranno ś ci w planowaniu i organizowaniu swojej dzia ł alno ś ci, natomiast dostawca winien umo ż liwi ć odbiorcy zmniejszenie mocy umownej. Wprowadzaj ą c przedmiotowy zapis dostawca umo ż liwi ł odbiorcy w ten sposób regulowanie wielko ś ci ą mocy umownej jedynie, jak si ę wydaje, w sytuacjach nag ł ych. W kwestii zapisu § 11 pkt 2 umowy organ antymonopolowy zauwa ż a, i ż stosownie do tre ś ci § 46 rozporz ą dzenia taryfowego, je ż eli energia elektryczna pobierana jest niezgodnie z warunkami okre ś lonymi w umowie przedsi ę biorstwo energetyczne mo ż e obci ąż y ć odbiorc ę op ł atami w wysoko ś ci dwukrotno ś ci cen i stawek op ł at okre ś lonych w taryfie dla danej grupy 8 taryfowej, o ile umowa sprzeda ż y energii elektrycznej nie stanowi inaczej. ZEO wyja ś ni ł , i ż co prawda, zawar ł umow ę na zdezaktualizowanym egzemplarzu umownym, jednak ż e w rzeczywisto ś ci stosowa ł w tym zakresie stawki za nielegalny pobór energii okre ś lone w taryfie. Art. 57 ust. 1 prawa energetycznego stanowi, i ż w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii z sieci przedsi ę biorstwo energetyczne pobiera op ł aty za nielegalnie pobrane paliwo lub energi ę w wysoko ś ci okre ś lonej w taryfie lub dochodzi odszkodowania na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 6 prawa energetycznego karze pieni ęż nej podlega ten, kto stosuje ceny i taryfy wy ż sze od zatwierdzonych. Ponadto nale ż y zauwa ż y ć , i ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów chroni interes publiczny, co wynika z tre ś ci art. 1 ust. 1 tej ustawy. Art. 1 ust. 1 w/w ustawy brzmi: „Ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów”. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nie okre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. Nale ż y zatem przyj ąć , i ż podstaw ą do zastosowania ustawy o ochronie (...) jest stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes prawny jednostki czy te ż grupy (por. wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 27.06.2001 r., sygn. akt XVII Ama 92/00, z dnia 6.06.2001 r., sygn. akt XVII Ama 78/00). Nie znajduje uzasadnienia kwestia naruszenia w niniejszej sprawie interesu publicznego poprzez wskazanie faktu, i ż umowa o ś wiadczenie(...) zosta ł a zawarta na standardowym formularzu umownym (wzorcu umownym). Organ antymonopolowy w roku 2002 przeprowadzi ł kontrole wzorców umów stosowanych przez ZEO pod k ą tem wykazania naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów poprzez stosowanie niedozwolonych postanowie ń umownych zakazanych z mocy art. 385 1 i n. kodeksu cywilnego. Nieprawid ł owo ś ci nie stwierdzono. Tak ż e w roku bie żą cym, w tym zakresie, organ antymonopolowy prowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce. Sprawy zasygnalizowane ZEO (w kwestiach innych ni ż w wyst ą pieniu wnioskodawcy) zosta ł y natychmiast skorygowane. Odno ś nie kalkulacji op ł aty przy łą czeniowej dla odbiorców energii, jako argumentacji w zakresie naruszenia interesu publicznego, w ocenie organu antymonopolowego, nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sytuacji, z uwagi na brak kompetencji organu antymonopolowego do kontrolowania cen i stawek (w tym za przy łą czenie) zatwierdzonych decyzj ą organu regulacyjnego, o czym by ł a mowa powy ż ej. Maj ą c powy ż sze na uwadze nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Antymonopolowego – stosownie do tre ś ci art. 479 28 kpc - za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie dwutygodniowym od daty dor ę czenia niniejszej decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Andrzej Chaj ę cki Otrzymuje: 1. Zarz ą d Przedsi ę biorstwa Handlowo - Us ł ugowego MARTOM-TRAVELAND Sp. z o.o. ul. Dworcowa 48a 9 10-437 Olsztyn 2. a/a 10