Numer decyzji
RWA-11/2003
Decyzja UOKiK RWA-11/2003
- Data decyzji
- 10 października 2003
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI i KONSUMENTÓW W WARSZAWIE RWA-56/12/647/2003/GM Warszawa, dn. 10 pa ź dziernika 2003 r. DECYZJA nr RWA – 11/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zm.) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Pani Krystyny Michalak-Wyrody, prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Krystyna Michalak- Wyroda Us ł ugi Asenizacyjne w Warszawie, w sprawie uznania dzia ł a ń podejmowanych przez Miejski Zak ł ad Oczyszczania w Pruszkowie Sp. z o.o. w Pruszkowie za praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 3 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – i nakazania ich zaniechania. UZASADNIENIE W dniu 19 listopada 2002 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie wp ł yn ął wniosek (uzupe ł niony pismami z dnia 17 grudnia 2002 r., z dnia 3 stycznia 2003 r. oraz z dnia 16 stycznia 2003 r.) Pani Krystyny Michalak-Wyrody, prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Krystyna Michalak-Wyroda Us ł ugi Asenizacyjne w Warszawie (dalej: Wnioskodawca), o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w sprawie stosowania przez Miejski Zak ł ad Oczyszczania w Pruszkowie Sp. z o.o. w Pruszkowie (dalej: MZO) praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę okre ś lonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 3 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W uzasadnieniu Wnioskodawca podniós ł , i ż jest przedsi ę biorc ą prowadz ą cym dzia ł alno ść polegaj ą c ą na odbiorze nieczysto ś ci ciek ł ych od indywidualnych w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Wnioskodawca prowadzi swoj ą dzia ł alno ść m.in. na terenie Miasta Pruszkowa. Ze wzgl ę du na w ą ski zakres ś wiadczonych us ł ug Wnioskodawca jest zmuszony do zawierania umów z przedsi ę biorcami dysponuj ą cymi punktami zlewnymi przyjmuj ą cymi nieczysto ś ci ciek ł e z danego obszaru. Na terenie powiatu pruszkowskiego przedsi ę biorc ą takim jest MZO. W ocenie Wnioskodawcy, MZO posiada pozycj ę dominuj ą c ą w zakresie odbioru nieczysto ś ci ciek ł ych z terenu Miasta Pruszkowa do punktów zlewnych, gdy ż eksploatuje (dzier ż awi) wszystkie stacje zlewne na terenie powiatu pruszkowskiego. W zwi ą zku z tym przedsi ę biorca ś wiadcz ą cy us ł ugi wywozu nieczysto ś ci nie mo ż e usuwa ć ich do punktów zlewnych innych ni ż eksploatowane przez MZO. MZO prowadzi ponadto dzia ł alno ść w zakresie odbioru nieczysto ś ci ciek ł ych przy pomocy transportu asenizacyjnego – w tym zakresie jest konkurentem Wnioskodawcy. W ocenie Wnioskodawcy MZO nadu ż ywa posiadanej pozycji na rynku odbioru nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych, ustalaj ą c ceny za odbiór tych nieczysto ś ci w sposób powoduj ą cy obni ż enie konkurencyjno ś ci innych przedsi ę biorców wywo żą cych nieczysto ś ci ciek ł e z nieruchomo ś ci znajduj ą cych si ę na terenie Miasta Pruszków. Jak poda ł Wnioskodawca, w dniu 31 pa ź dziernika 2002 r. MZO przedstawi ł mu now ą umow ę na odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych na punktach zlewnych MZO (umowa nr 17593 z dnia 31 pa ź dziernika 2002 r. – za łą cznik do pisma Wnioskodawcy z dnia 12 listopada 2002 r.). MZO zaproponowa ł Wnioskodawcy op ł at ę za odbiór 1 m 3 nieczysto ś ci ciek ł ych do punktu zlewnego MZO w wysoko ś ci 6,93 z ł + VAT. Tymczasem w poprzedniej umowie dotycz ą cej odbioru przez MZO nieczysto ś ci ciek ł ych od Wnioskodawcy (umowa nr 14627 z dnia 1 sierpnia 2000 r. – za łą cznik do pisma Wnioskodawcy z dnia 12 listopada 2002 r.) op ł ata za odbiór nieczysto ś ci do punktu zlewnego MZO wynosi ł a 5,67z ł za 1 m 3 dostarczonych odpadów. Uznaj ą c wysoko ść op ł aty zaproponowanej mu w dniu 31 pa ź dziernika 2002 r. za nadmiernie wysok ą , Wnioskodawca nie podpisa ł przedstawionej mu umowy. Oprócz eksploatacji punktów zlewnych MZO prowadzi dzia ł alno ść w zakresie wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych przy pomocy transportu asenizacyjnego. W tym zakresie konkuruje z innymi przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi us ł ugi asenizacyjne. W cenie us ł ugi wywozu nieczysto ś ci, oferowanej w ł a ś cicielom nieruchomo ś ci, MZO kalkuluje wielokrotnie ni ż sz ą cen ę za spust nieczysto ś ci ciek ł ych do swoich punktów zlewnych ni ż ta, któr ą oferuje innym przedsi ę biorcom ś wiadcz ą cym us ł ugi asenizacyjne: w koszcie wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych MZO kalkuluje od dnia 1 marca 2002 r. jedynie 2,65 z ł z tytu ł u kosztu usuni ę cia 1 m 3 tych nieczysto ś ci do swojego punktu zlewnego (pismo Wnioskodawcy z dnia 17 grudnia 2002 r.), co stanowi mniej ni ż po ł ow ę ceny, któr ą zaproponowa ł Wnioskodawcy w umowie z dnia 31 pa ź dziernika 2002 r. Zdaniem Wnioskodawcy, powy ż sze okoliczno ś ci mog ą dowodzi ć , i ż MZO nie kalkuluje w cenie ś wiadczonych us ł ug wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych wszystkich kosztów ponoszonych z tytu ł u odbioru tych nieczysto ś ci w swoich punktach zlewnych i przerzuca te koszty swojej dzia ł alno ś ci na pozosta ł ych przedsi ę biorców. MZO narusza równie ż – jak podniós ł Wnioskodawca – zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę , okre ś lony w art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Powo ł ywany przepis narusza umowa, jak ą MZO zawar ł z Miejskim Przedsi ę biorstwem Wodoci ą gów i Kanalizacji w m.st. Warszawie S.A. w Warszawie (dalej: MPWiK) – w ł a ś cicielem sieci kanalizacyjnej, do której odprowadzane s ą nieczysto ś ci ciek ł e z terenu Miasta Pruszków. Wskazuj ą c podstaw ę podwy ż ek op ł aty za odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych, MZO powo ł uje si ę na zapisy umów zawartych z MPWiK. Wed ł ug Wnioskodawcy, MZO d ąż y ł ponadto do przerzucenia na niego, poprzez system kar umownych, odpowiedzialno ś ci za przestrzeganie przepisów dotycz ą cych jako ś ci ś cieków wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej. Wnioskodawca podniós ł , i ż tylko w ograniczonym zakresie mo ż e kontrolowa ć jako ść nieczysto ś ci ciek ł ych, wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej. Poza tym to nie on wprowadza te nieczysto ś ci do kanalizacji, tylko MZO. Tym samym to na MZO powinna – wed ł ug Wnioskodawcy – spoczywa ć odpowiedzialno ść za wprowadzane nieczysto ś ci. W ocenie Wnioskodawcy powy ż sze okoliczno ś ci uzasadniaj ą postawienie MZO zarzutu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , okre ś lonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 3 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przed wydaniem postanowienia o wszcz ę ciu lub decyzji o odmowie wszcz ę cia post ę powania 2 antymonopolowego Prezes Urz ę du mo ż e przeprowadzi ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce, o którym mowa w art. 43, maj ą ce na celu uzyskanie dodatkowych informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. Poniewa ż ani z wniosku o wszcz ę cie post ę powania, ani z za łą czonych do niego dokumentów nie wynika ł o w sposób jednoznaczny, ż e poprzez dzia ł ania podejmowane przez MZO w zakresie odbioru nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych w powiecie pruszkowskim nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce. W ramach post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du uzyska ł od MZO informacje i dokumenty pozwalaj ą ce na dokonanie jednoznacznej i ostatecznej oceny, czy w przedmiotowej sprawie istniej ą podstawy wystarczaj ą ce do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. W zwi ą zku z tym, postanowieniem z dnia 29 wrze ś nia 2003 r., ww. post ę powanie zosta ł o zamkni ę te. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , co nast ę puje. Zawarte we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego zarzuty Wnioskodawcy dotycz ą nadu ż ywania przez MZO pozycji dominuj ą cej poprzez narzucanie przedsi ę biorcom nadmiernie wygórowanych op ł at za zrzut nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych MZO, kalkulowanie innego kosztu odbioru nieczysto ś ci ciek ł ych w punktach zlewnych dla transportu asenizacyjnego MZO i dla innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi asenizacyjne, a tak ż e poprzez narzucanie w zawieranych z kontrahentami umowach na odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych kar umownych za przekroczenie przez nich dopuszczanych wska ź ników zanieczyszcze ń . Wnioskodawca zarzuca ponadto MZO naruszenie zakazu porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę poprzez zawarcie z MPWiK umowy, na któr ą MZO powo ł uje si ę jako na podstaw ę podwy ż ek op ł aty za odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych do swoich punktów zlewnych. W oparciu o materia ł dowodowy przekazany przez Wnioskodawc ę oraz zebrany w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustali ł , i ż MZO jest spó ł k ą prawa handlowego, przekszta ł con ą z zak ł adu bud ż etowego Miasta Pruszków (m.in. pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r.). Przedmiotem dzia ł alno ś ci MZO jest w szczególno ś ci usuwanie i oczyszczanie ś cieków komunalnych oraz usuwanie, sk ł adanie i utylizacja odpadów komunalnych (akt za ł o ż ycielski spó ł ki z ograniczona odpowiedzialno ś ci ą – za łą cznik do pisma MZO z dnia 14 marca 2003 r.). Tym samym MZO prowadzi dzia ł alno ść stanowi ą c ą , zgodnie z ustaw ą z dnia 16 wrze ś nia 1996 r. o utrzymaniu porz ą dku i czysto ś ci w gminach (Dz. U. Nr 132, poz. 622 ze zm.), zadanie w ł asne gminy. Skar ż ony przez Wnioskodawc ę MZO eksploatuje (dzier ż awi) na terenie Miasta Pruszków stacje zlewne przy ul. Jastrz ę biej i przy ul. Pozna ń skiej, do których przyjmuje nieczysto ś ci ciek ł e odprowadzane przy pomocy transportu asenizacyjnego – z terenu Miasta Pruszków i z terenu powiatu pruszkowskiego (pismo MZO z dnia 17 kwietnia 2003 r., s. 1). Z informacji i danych przekazanych przez MZO wynika, i ż niemal ca ł o ść nieczysto ś ci ciek ł ych z terenu Miasta Pruszków jest odprowadzana do zlewni MZO. Inaczej wygl ą da sytuacja, je ś li wzi ąć pod uwag ę teren powiatu pruszkowskiego. Ś cieki z tego terenu s ą przyjmowane w punktach zlewnych MZO, a tak ż e w punktach zlewnych prowadzonych przez innych przedsi ę biorców, m.in.: Oczyszczalni Ś cieków w Falentach i Gminnej Oczyszczalni Ś cieków w Nadarzynie. W odleg ł o ś ci jedynie kilkunastu kilometrów od Pruszkowa s ą zlewnie w Grodzisku Mazowieckim, w B ł oniu i w Warszawie, do których – w ocenie MZO – 3 równie ż mo ż na transportowa ć nieczysto ś ci ciek ł e z Pruszkowa (pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r.). Z przekazanych przez MZO danych liczbowych wynika, i ż w latach 2001-2003 do obu punktów zlewnych MZO zrzucanych by ł o miesi ę cznie ok. 50% wszystkich nieczysto ś ci odprowadzonych z terenu powiatu pruszkowskiego przy pomocy transportu asenizacyjnego (pismo MZO z dnia 17 kwietnia 2003 r.). Wysoko ś ci op ł at za przyj ę cie nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych MZO jest ustalana w drodze zarz ą dzenia Dyrektora MZO (za łą czniki do pisma MZO z dnia 14 marca 2003 r.). Na wysoko ść op ł at za przyj ę cie nieczysto ś ci ciek ł ych sk ł adaj ą si ę koszty po ś rednie i bezpo ś rednie. Nieczysto ś ci wprowadzane do punktów zlewnych MZO s ą nast ę pnie odprowadzane do sieci kanalizacyjnej i oczyszczane w oczyszczalni ś cieków, której w ł a ś cicielem jest MPWIK. W zwi ą zku z tym MZO i MPWiK zawar ł y w dniu 14 maja 1998 r. umow ę nr 5537, na podstawie której MZO zleci ł MPWiK ca ł odobowe odprowadzanie ś cieków z nieruchomo ś ci po ł o ż onych na terenie Miasta Pruszków. Niniejsza umowa okre ś la zasady odp ł atno ś ci za wprowadzanie przez MZO nieczysto ś ci ciek ł ych do sieci kanalizacyjnej MPWiK. Stosownie do jej § 9, nale ż no ś ci za odprowadzane ś cieki s ą pobierane wg op ł at ustalonych przez Zarz ą d m.st. Warszawy obowi ą zuj ą cych w okresie rozliczeniowym. W zwi ą zku z tym ka ż dorazowa zmiana przez Zarz ą d m.st. Warszawy stosowanych przez MPWiK op ł at za odprowadzanie ś cieków skutkuje jednoczesn ą podwy ż k ą op ł at za przyj ę cie nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych MZO (pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r., s. 2). W zwi ą zku ze zmianami wysoko ś ci op ł at za wprowadzanie ś cieków do sieci kanalizacyjnej MPWiK, w latach 2000-2003 MZO zmienia ł czterokrotnie wysoko ść op ł at za wprowadzenie nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych. W dniu 1 lipca 2000 r., Zarz ą dzeniem Dyrektora MZO nr 9/2000 ustalona zosta ł a op ł ata za przyj ę cie nieczysto ś ci w wysoko ś ci 5,67 z ł /m 3 wprowadzanych nieczysto ś ci. Zarz ą dzeniem Dyrektora MZO nr 14/2000 op ł ata za ww. ś wiadczenie zosta ł a podwy ż szona, z dniem 1 pa ź dziernika 2000 r. do 6,00 z ł /m 3 . Od dnia 1 stycznia 2002 r., zarz ą dzeniem Dyrektora MZO nr 15/2001, cen ę przyj ę cia nieczysto ś ci ciek ł ych do stacji zlewnych MZO ustalono na 6,31 z ł /m 3 . Natomiast z dniem 15 marca 2002 r., w zwi ą zku z uchwa łą nr 9/XCVI/2002 Zarz ą du m.st. Warszawy z dnia 8 stycznia 2002 r. dotycz ą c ą zmiany op ł at za wod ę i wprowadzanie ś cieków, zarz ą dzeniem Dyrektora MZO nr 13/02 okre ś lono cen ę przyj ę cia nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych MZO na 6,93 z ł /m 3 (za łą czniki do pisma MZO z dnia 14 marca 2003 r.). W zwi ą zku z powy ż szym równie ż nadmierne, zdaniem Wnioskodawcy, podwy ż szenie przez MZO ceny zrzutu nieczysto ś ci ciek ł ych w przedstawionej Wnioskodawcy w dniu 31 pa ź dziernika 2002 r. umowie, spowodowane by ł o podwy ż k ą ww. op ł at uiszczanych przez MZO na rzecz MPWiK (por.: pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r., s. 2). W czasie post ę powania wyja ś niaj ą cego MZO ustosunkowa ł si ę równie ż do zarzutu niekalkulowania w cenie ś wiadczonych us ł ug wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych wszystkich kosztów ponoszonych z tytu ł u odbioru tych nieczysto ś ci do eksploatowanych przez siebie punktów zlewnych i przerzucania tych kosztów swojej dzia ł alno ś ci na pozosta ł ych przedsi ę biorców. MZO uzna ł ten zarzut za bezpodstawny (pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r., s. 2). Z przekazanych przez MZO danych i informacji wynika, i ż przedsi ę biorca ten wyodr ę bnia dla celów ksi ę gowych koszty prowadzenia poszczególnych dzia ł alno ś ci. W ten sposób w kalkulacji op ł at za spust nieczysto ś ci uj ę te s ą jedynie rzeczywiste koszty eksploatowania punktów zlewnych, a w us ł udze wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych – koszty 4 prowadzenia tylko tej dzia ł alno ś ci. W koszcie ka ż dej z ww. dzia ł alno ś ci kalkulowane s ą równie ż ogólnozak ł adowe koszty wydzia ł owe po ś rednie. S ą to koszty niezwi ą zane bezpo ś rednio z poszczególnymi rodzajami dzia ł alno ś ci MZO, które rozliczane s ą odpowiednio na poszczególne dzia ł alno ś ci (pismo MZO z dnia 15 lipca 2003 r., s. 2-3). Zarówno w op ł acie za spust nieczysto ś ci do punktów zlewnych od innych przedsi ę biorców, jak i w koszcie tego ś wiadczenia skalkulowanym w cenie ś wiadczonej przez MZO us ł ugi wywozu nieczysto ś ci p ł ynnych, MZO kalkuluje takie same koszty zrzutu nieczysto ś ci do punktu zlewnego. Wyst ę puj ą ce ró ż nice mi ę dzy op ł at ą za przyj ę cie nieczysto ś ci od przedsi ę biorców asenizacyjnych oraz kosztem przyj ę cia nieczysto ś ci skalkulowanym w ś wiadczonej przez MZO us ł udze wywozu nieczysto ś ci wynikaj ą z faktu, i ż w tym drugim przypadku MZO nie kalkuluje zysku (pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r., ad. 15). Przedmiotem post ę powania wyja ś niaj ą cego by ł o równie ż ustalenie zasad pobierania przez MZO od przedsi ę biorców kar umownych za przekroczenie dopuszczanych wska ź ników zanieczyszcze ń wprowadzanych do punktów zlewnych MZO. Ustalono, ż e na podstawie umów na odbiór ś cieków w punktach zlewnych, MZO pobiera od przedsi ę biorców, od których przyjmuje nieczysto ś ci ciek ł e, kary umowne za przekroczenie dopuszczanych wska ź ników zanieczyszcze ń (por.: § 11 umowy na odbiór ś cieków w punktach zlewnych, za łą cznik nr 5 do pisma MZO z dnia 14 marca 2003 r.). Zasady wprowadzania nieczysto ś ci ciek ł ych do stacji zlewnych uregulowane s ą w rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 17 pa ź dziernika 2002 r. w sprawie warunków wprowadzania nieczysto ś ci ciek ł ych do stacji zlewnych (Dz. U. Nr 188, poz. 1576). Zgodnie z § 5 ww. rozporz ą dzenia, dopuszczalna wielko ść ł adunku zanieczyszcze ń w nieczysto ś ciach ciek ł ych, wprowadzanych do stacji zlewnej, uzgadniana jest przez w ł a ś ciciela stacji zlewnej z posiadaczem oczyszczalni ś cieków, w której b ę d ą oczyszczane, i wynika z przyj ę tego dla oczyszczalni ś cieków bilansu ilo ś ciowego i jako ś ciowego ś cieków oraz stosowanych w niej procesów oczyszczania i sposobów stosowania osadów ś ciekowych. Natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 ww. rozporz ą dzenia, dostawca nieczysto ś ci ciek ł ych wprowadza je do stacji zlewnej, je ż eli w umowie zawartej z w ł a ś cicielem stacji zlewnej okre ś lono w szczególno ś ci dopuszczaln ą wielko ść ł adunku zanieczyszcze ń w dowo ż onych nieczysto ś ciach ciek ł ych. Stosownie do powo ł ywanych przepisów, równie ż MPWiK (b ę d ą ce w ł a ś cicielem sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ś cieków) okre ś li ł o w umowie z MZO (który wprowadza nieczysto ś ci ciek ł e do sieci kanalizacyjnej MPWiK) dopuszczalne wielko ś ci ł adunków zanieczyszcze ń w nieczysto ś ciach ciek ł ych, wprowadzanych do stacji zlewnej MZO, a tak ż e zasady odpowiedzialno ś ci MZO za przekroczenie ustalonych limitów. Zgodnie z Aneksem nr 2 z dnia 1 pa ź dziernika 1999 r. do ww. umowy nr 5537, w przypadku, gdy nieczysto ś ci ciek ł e wprowadzane przez MZO do sieci kanalizacyjnej MPWiK przekraczaj ą dopuszczane wska ź niki zanieczyszcze ń , MZO uiszcza na rzecz MPWiK stosown ą kar ę umown ą (za łą cznik nr 6 do pisma MZO z dnia 14 marca 2003 r.). W czasie post ę powania wyja ś niaj ą cego MZO podniós ł , i ż cytowane wy ż ej przepisy rozporz ą dzenia w sprawie warunków wprowadzania nieczysto ś ci ciek ł ych do stacji zlewnych ś wiadcz ą , i ż wprowadzenie kar za przekroczenie dopuszczalnych wska ź ników zanieczyszcze ń w ś ciekach zrzucanych na punktach zlewnych nie by ł o przerzuceniem ci ęż arów dzia ł alno ś ci MZO, lecz dostosowaniem do obowi ą zuj ą cego prawa. Zdaniem MZO ww. rozporz ą dzenie zobligowa ł o osoby eksploatuj ą ce punkty zlewne do wprowadzenia do umów kar za przekroczenie dopuszczalnych wska ź ników zanieczyszcze ń w ś ciekach (pisma MZO z dnia 14 marca 2003 r., s. 5 oraz z dnia 15 lipca 2003 r., s. 2). MZO podkre ś li ł przy tym, ż e dot ą d nie obci ąż y ł ż adnego z dostawców kar ą ze wzgl ę du 5 na jako ść nieczysto ś ci ciek ł ych dostarczanych do punktów zlewnych MZO (pismo MZO z dnia 15 lipca 2003 r., s. 4). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje. Wnioskodawca zarzuca MZO naruszenie zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę : porozumie ń , których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w sposób okre ś lony w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej w sposób okre ś lony w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 3 i 6 ww. ustawy. W zwi ą zku z powy ż szym rozpatruj ą c mo ż liwo ść wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Wnioskodawcy Prezes Urz ę du dokona ł analizy posiadanego materia ł u dowodowego w aspekcie mo ż liwo ś ci postawienia MZO zarzutu (I) nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku oraz (II) uczestnictwa w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę . Ad. I Zdaniem Wnioskodawcy MZO nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku w sposób okre ś lony w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 3 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Poniewa ż nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej ujawnia si ę na rynku w ł a ś ciwym, stwierdzenie, czy przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , determinuje ustalenie rynku, na jakim okre ś lona praktyka ma miejsce (por.: wyroki S ą du Antymonopolowego z dnia 26 pa ź dziernika 1994 r., sygn. akt XVII Amr 24/94 oraz z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 55/97). Przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (art. 4 pkt 8 ww. ustawy). Przy czym przez towary nale ż y rozumie ć zarówno rzeczy, jak i energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane (art. 4 pkt 6 ww. ustawy). Niniejsza sprawa dotyczy przyjmowania przez MZO do stacji zlewnych nieczysto ś ci ciek ł ych dowo ż onych pojazdami asenizacyjnymi z terenu powiatu pruszkowskiego. Materia ł zgromadzony w niniejszym post ę powaniu wskazuje na fakt posiadania przez MZO pozycji dominuj ą cej na tak okre ś lonym rynku. Przez punkty zlewne MZO jest bowiem wprowadzana do sieci kanalizacyjnej niemal ca ł o ść nieczysto ś ci ciek ł ych z nieskanalizowanych nieruchomo ś ci na terenie Miasta Pruszkowa i ponad 50% nieczysto ś ci ciek ł ych odprowadzanych przy pomocy transportu asenizacyjnego z ca ł ego powiatu pruszkowskiego. Sam fakt posiadania pozycji dominuj ą cej nie stanowi jeszcze naruszenia prawa. Bezprawne jest dopiero nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę tej pozycji. Do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dochodzi dopiero w przypadku nadu ż ywania przez przedsi ę biorc ę posiadanej pozycji dominuj ą cej, stosownie do art. 8 tej ustawy. 6 Jednak ż e z informacji i danych zawartych we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego oraz zebranych w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika, ż e w niniejszej sprawie nie dosz ł o do nadu ż ycia przez MZO pozycji dominuj ą cej wskutek dzia ł a ń kwestionowanych przez Wnioskodawc ę . W niniejszej sprawie nie istniej ą przes ł anki mog ą ce ś wiadczy ć cho ć by o prawdopodobie ń stwie naruszenia przez MZO zakazu praktyk wskazanych we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. 1. Przeprowadzone post ę powanie nie potwierdzi ł o mo ż liwo ś ci postawienia MZO zarzutu narzucania przedsi ę biorcom nadmiernie wygórowanych op ł at za zrzut nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych MZO (art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ww. ustawy za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznaje si ę nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. Przez cen ę nadmiernie wygórowan ą mo ż na rozumie ć cen ę narzucon ą nabywcy przez przedsi ę biorc ę posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, z racji posiadanej si ł y rynkowej ra żą co zawy ż on ą w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia. Ceny nadmiernie wygórowane a wi ę c nieuczciwe, to ceny sprzeczne z dobrymi obyczajami kupieckimi rozumianymi jako normy post ę powania polegaj ą ce na nienadu ż ywaniu w stosunku do s ł abszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi kontraktowej. Dobry obyczaj nakazuje oparcie ceny o przejrzyste kryteria jej kalkulacji (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 stycznia 2003 r., sygn. akt XVII Ama 12/02). Cen ą nadmiernie wygórowan ą , w rozumieniu przytoczonych wy ż ej przepisów nie jest cena obejmuj ą ca koszty (produkcji, nabycia) i godziwy zysk (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24 kwietnia 2002 r., sygn. akt XVII Ama 73/01). W ś wietle powo ł anego orzecznictwa antymonopolowego, nawet znaczna podwy ż ka cen nie jest jeszcze uzasadnieniem zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Równie ż w niniejszej sprawie podwy ż ka cen tej us ł ugi nie stanowi przejawu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Ma ona bowiem swoje uzasadnienie w zmianie wysoko ś ci op ł at, jakie MZO jest zobowi ą zany uiszcza ć na rzecz MPWiK, do którego sieci kanalizacyjnej wprowadza nieczysto ś ci p ł ynne (pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r., s. 2). Stosownie do § 9 powo ł ywanej wy ż ej umowy, na podstawie której MZO odprowadza nieczysto ś ci ciek ł e do sieci kanalizacyjnej MPWiK, nale ż no ś ci za odprowadzane ś cieki s ą pobierane wg op ł at ustalonych przez Zarz ą d m.st. Warszawy, obowi ą zuj ą cych w danym okresie rozliczeniowym. Tak wi ę c kalkulowana przez MZO w cenie spustu op ł ata dla MPWiK wynika z taryf op ł at za us ł ugi wodoci ą gowo-kanalizacyjne uchwalanych przez m.st. Warszaw ę . Tym samym wszelkie wzrosty kosztu zrzutu nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych MZO s ą de facto niezale ż ne od MZO. W latach 2000-2002 MZO zmienia ł wysoko ść op ł at za zrzut nieczysto ś ci p ł ynnych do swoich punktów zlewnych czterokrotnie. Ka ż da z ww. podwy ż ek uzasadniona by ł a zmian ą wysoko ś ci op ł aty uiszczanej na rzecz MPWiK. Natomiast kalkulowane w op ł acie koszty zale ż ne od MZO pozostawa ł y niezmienne (por.: pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r., s. 2). Równie ż kwestionowane przez Wnioskodawc ę podniesienie w 2002 r. ceny przyj ę cia nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych MZO do 6,93 z ł /m 3 wynika ł o z faktu wprowadzenia przez Zarz ą d m.st. Warszawy, uchwa łą nr 9/XCVI/2002 z dnia 8 stycznia 2002 r., nowych op ł at za wod ę i wprowadzanie ś cieków do sieci kanalizacyjnej MPWiK. Nowe op ł aty za wprowadzanie ś cieków do sieci MPWiK wzros ł y wówczas z 1,74 z ł /m 3 do 2,48 z ł /m 3 (czyli o ponad 40%). 7 W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci znaczna – zdaniem Wnioskodawcy – podwy ż ka op ł aty za odprowadzanie nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych MZO nie mo ż e by ć zakwalifikowana jako cena nadmiernie wygórowana. Jej wzrost wynika bowiem ze wzrostu ponoszonych przez MZO i niezale ż nych od tego przedsi ę biorcy kosztów ś wiadczenia ww. us ł ugi. Dodatkowo nale ż y zauwa ż y ć , i ż na brak podstaw do postawienia MZO zarzutu narzucania nadmiernie wygórowanych cen przyj ę cia nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych wskazuje porównanie wysoko ś ci tych cen stosowanych przez MZO i przez innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych te us ł ugi, na które powo ł ywa ł si ę Wnioskodawca we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie. W za łą czeniu wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego Wnioskodawca przekaza ł informacje o wysoko ś ci op ł at za przyj ę cie ś cieków w Warszawie i jej okolicach, tj.: w punktach zlewnych Miejskiego Przedsi ę biorstwa Oczyszczania w Warszawie oraz punktach zlewnych w Z ą bkach, Otwocku i B ł oniach (por.: pismo Biura Zarz ą du m.st. Warszawy, znak O Ś -IV-703/325/895/2002 – za łą cznik do pisma Wnioskodawcy z dnia 17 grudnia 2002 r.). Koszt przyj ę cia nieczysto ś ci ciek ł ych w wymienionych wy ż ej punktach zlewnych wynosi od 5,84 z ł /m 3 (Otwock) do 9,35 z ł /m 3 (op ł ata za nietypowe odpady w B ł oniach). Kwestionowana przez Wnioskodawc ę wysoko ść op ł aty za t ę us ł ug ę stosowana przez MZO, tj. 6,49 z ł /m 3 , nie jest najwy ż sza spo ś ród cen stosowanych w innych punktach zlewnych w Warszawie i jej okolicach. 2. Z wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego wynika, i ż Wnioskodawca zarzuca MZO naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y zauwa ż y ć , i ż zgodnie z powo ł ywanym przepisem, zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym polegaj ą ce na stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. Istot ą tej praktyki jest dyskryminowanie przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę niektórych swoich kontrahentów w stosunku do innych. Niniejszy przepis ma za zadanie ochron ę uczestników obrotu gospodarczego wchodz ą cych w relacje handlowe z przedsi ę biorc ą posiadaj ą cym pozycj ę dominuj ą c ą , przed skutkami nadu ż ywania przez niego swojej si ł y rynkowej (E. Modzelewska-Wachal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 108). Analiza tre ś ci art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wyra ź nie wskazuje na to, i ż jego hipotez ę wype ł nia sytuacja, w której przedsi ę biorca stosuje odmienne warunki umów w stosunku do poszczególnych swoich kontrahentów (osób trzecich). Tymczasem z informacji zebranych przez Prezesa Urz ę du wynika, i ż MZO nie zachowuje si ę w sposób, który móg ł by wype ł nia ć znamiona praktyki okre ś lonej w powo ł ywanym przepisie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W szczególno ś ci nie mo ż e by ć uznana za sprzeczn ą z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ww. ustawy praktyka MZO – b ę d ą ca przedmiotem zarzutów Wnioskodawcy – kalkulowania ró ż nych kosztów przyj ę cia do swoich punktów zlewnych nieczysto ś ci odprowadzanych przez MZO oraz przez innych przedsi ę biorców. Takie dzia ł anie MZO nie wype ł niaj ą hipotezy ww. przepisu. MZO stosuje bowiem jednolite warunki umów na unieszkodliwianie w swoich punktach zlewnych ś cieków, zawieranych z wszystkimi swoimi kontrahentami. Nie ró ż nicuje wi ę c w nieuzasadniony sposób swoich kontrahentów – czego zakazuje powo ł ywany art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 8 3. Wnioskodawca zarzuci ł MZO przerzucanie na swoich kontrahentów kosztu prowadzenia swojej dzia ł alno ś ci poprzez kalkulowanie innego kosztu odbioru nieczysto ś ci ciek ł ych w punktach zlewnych dla transportu asenizacyjnego MZO oraz dla innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi asenizacyjne. Zdaniem Wnioskodawcy pobierane od przedsi ę biorców op ł aty za spust nieczysto ś ci do punktów zlewnych s ą wielokrotnie wy ż sze od kosztów przyj ę cia nieczysto ś ci kalkulowanych w cenie us ł ugi wywozu nieczysto ś ci p ł ynnych ś wiadczonej przez MZO w ł asnym transportem asenizacyjnym (pismo Wnioskodawcy z dnia 17 grudnia 2002 r.). Zebrany materia ł dowodowy nie potwierdzi ł , by MZO narzuca ł przedsi ę biorcom ś wiadcz ą cym us ł ugi asenizacyjne wielokrotnie wy ż sze op ł aty za spust nieczysto ś ci do punktów zlewnych MZO od kosztów przyj ę cia nieczysto ś ci kalkulowanych w cenie us ł ugi wywozu nieczysto ś ci p ł ynnych ś wiadczonej przez MZO w ł asnym transportem asenizacyjnym (pismo Wnioskodawcy z dnia 17 grudnia 2002 r.). MZO, który eksploatuje punkty zlewne na terenie Pruszkowa, ś wiadczy równie ż us ł ugi wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych do tych punktów. Przedsi ę biorca, który jak w niniejszym przypadku prowadzi dzia ł alno ść na dwóch szczeblach obrotu nieczysto ś ciami (obs ł uguj ą c punkty zlewne oraz ś wiadcz ą c us ł ug ę wywozu nieczysto ś ci transportem asenizacyjnym), ma potencjaln ą mo ż liwo ść subsydiowania ś wiadczenia wywozu nieczysto ś ci wp ł ywami uzyskiwanymi od innych przedsi ę biorców za zrzut nieczysto ś ci do jego punktów zlewnych. W takim przypadku mog ł oby obci ąż a ć swoich kontrahentów cz ęś ci ą kosztów dzia ł alno ś ci prowadzonej na konkurencyjnym rynku wywozu nieczysto ś ci. Przeprowadzone post ę powanie dowiod ł o, ż e opisana sytuacja nie wyst ę puje w niniejszej sprawie. MZO wyodr ę bnia dla celów ksi ę gowych koszty prowadzenia poszczególnych dzia ł alno ś ci. W ten sposób w kalkulacji op ł at za spust nieczysto ś ci uj ę te s ą jedynie rzeczywiste koszty eksploatowania punktów zlewnych, a w us ł udze wywozu nieczysto ś ci ciek ł ych – koszty prowadzenia tylko tej dzia ł alno ś ci. W koszcie ka ż dej z ww. dzia ł alno ś ci kalkulowane s ą równie ż ogólnozak ł adowe koszty wydzia ł owe po ś rednie. S ą to koszty niezwi ą zane bezpo ś rednio z poszczególnymi rodzajami dzia ł alno ś ci MZO, które rozliczane s ą odpowiednio na poszczególne dzia ł alno ś ci (pismo MZO z dnia 15 lipca 2003 r., s. 2-3). Opisane zasady wykluczaj ą mo ż liwo ść subsydiowania przez MZO kosztu prowadzenia jednej dzia ł alno ś ci wp ł ywami z drugiego jej rodzaju. Ponadto ustalono, ż e zarówno w op ł acie za spust nieczysto ś ci do punktów zlewnych od innych przedsi ę biorców oraz w koszcie tego ś wiadczenia skalkulowanym w cenie ś wiadczonej przez MZO us ł ugi wywozu nieczysto ś ci p ł ynnych MZO kalkuluje takie same koszty zrzutu nieczysto ś ci do punktu zlewnego. Wyst ę puj ą ce ró ż nice mi ę dzy op ł at ą za przyj ę cie nieczysto ś ci od przedsi ę biorców asenizacyjnych oraz kosztem przyj ę cia nieczysto ś ci skalkulowanym w ś wiadczonej przez MZO us ł udze wywozu nieczysto ś ci wynikaj ą z faktu, i ż w tym drugim przypadku MZO nie kalkuluje zysku (pismo MZO z dnia 14 marca 2003 r., ad. 15). Powy ż sze informacje nie potwierdzi ł y tym samym zarzutu Wnioskodawcy, i ż MZO przerzuca cz ęść kosztów swojej dzia ł alno ś ci w zakresie wywozu nieczysto ś ci p ł ynnych za pomoc ą transportu asenizacyjnego na konkurencyjnych przedsi ę biorców. 4. Zdaniem Prezesa Urz ę du, z informacji zawartych we wniosku o wszcz ę cie post ę powania oraz w materiale dowodowym zebranym w czasie post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika w sposób oczywisty, i ż w niniejszej sprawie nie naruszono zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej poprzez wprowadzenie do zawieranych z kontrahentami umów na odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych kar umownych za przekroczenie przez nich 9 dopuszczanych wska ź ników zanieczyszcze ń . Wnioskodawca podniós ł , ż e w opisany powy ż ej sposób MZO przerzuca na niego odpowiedzialno ść za przestrzeganie przepisów dotycz ą cych jako ś ci ś cieków wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej, podczas, gdy Wnioskodawca tylko w ograniczonym zakresie mo ż e kontrolowa ć jako ść nieczysto ś ci ciek ł ych, wprowadzanych do punktów zlewnych MZO. Z tre ś ci wniosku wynika, ż e Wnioskodawca zarzuca MZO w tym zakresie naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, zgodnie z którym praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. Z powy ż sz ą praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę mamy do czynienia w razie łą cznego spe ł nienia trzech przes ł anek: 1. uci ąż liwy charakter warunków umowy; 2. narzucanie tych warunków przez podmiot dominuj ą cy; 3. osi ą gni ę cie nieuzasadnionych korzy ś ci przez tego ż przedsi ę biorc ę . W post ę powaniu wyja ś niaj ą cym ustalono, ż e w niniejszej sprawie nie zosta ł a spe ł niona przes ł anka uci ąż liwo ś ci kwestionowanego przez Wnioskodawc ę warunku umowy z MZO, zgodnie z którym Wnioskodawca jest zobowi ą zany do ponoszenia kar umownych za przekroczenie dopuszczanych wska ź ników zanieczyszcze ń . W wyniku wprowadzenia do umów z kontrahentami skar ż onych przez Wnioskodawc ę warunków MZO nie uzyskuje równie ż nieuzasadnionych korzy ś ci. Narzucone przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę warunki umowne musz ą mie ć charakter uci ąż liwy, to znaczy taki, który nak ł ada na podmioty, przeciwko którym praktyka jest skierowana, ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tego w stosunkach danego rodzaju (I. Wiszniewska: Granice kartelowo-prawne wa ż no ś ci licencji patentowych, Warszawa 1991, s. 123). W orzecznictwie antymonopolowym podkre ś la si ę , ż e miar ą uci ąż liwo ś ci warunków umowy jest analiza, czy w razie hipotetycznej sytuacji istnienia wolnej konkurencji, tj. przy istnieniu alternatywnych ź róde ł zaopatrzenia i zbytu, przedsi ę biorca skar ż ony o stosowanie praktyki z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie by ł by w stanie wynegocjowa ć kwestionowanych postanowie ń umowy (wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 23 czerwca 1999 r., sygn. akt XVII Ama 28/99). Analizuj ą c na ł o ż one przez MZO warunki umowy na odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych nale ż y stwierdzi ć , i ż znajduj ą one potwierdzenie w obowi ą zuj ą cych przepisach prawa. Tym samym, nie mo ż na im przypisa ć znamion uci ąż liwo ś ci. Zgodnie § 5 powo ł ywanego wy ż ej rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków wprowadzania nieczysto ś ci ciek ł ych do stacji zlewnych, dopuszczalna wielko ść ł adunku zanieczyszcze ń w nieczysto ś ciach ciek ł ych, wprowadzanych do stacji zlewnej, uzgadniana jest przez w ł a ś ciciela stacji zlewnej z posiadaczem oczyszczalni ś cieków, w której b ę d ą oczyszczane, i wynika z przyj ę tego dla oczyszczalni ś cieków bilansu ilo ś ciowego i jako ś ciowego ś cieków oraz stosowanych w niej procesów oczyszczania i sposobów stosowania osadów ś ciekowych. Oznacza to, ż e na podstawie powo ł anych przepisów MZO (b ę d ą cy podmiotem eksploatuj ą cym stacje zlewne) zosta ł zobligowany do okre ś lenia w umowie z MPWiK (b ę d ą cym w ł a ś cicielem oczyszczalni ś cieków) dopuszczaln ą wielko ść ł adunku zanieczyszcze ń w nieczysto ś ciach ciek ł ych, wprowadzanych do stacji zlewnej. Naturaln ą tego konsekwencj ą by ł o przyj ę cie przez strony w umowie systemu kar z tytu ł u przekroczenia ustalonych warunków, jakim powinny odpowiada ć ś cieki wprowadzone do sieci MPWiK. Ww. rozporz ą dzenie stanowi podstaw ę prawn ą ustalania przez przedsi ę biorc ę eksploatuj ą cego stacje zlewne parametrów zanieczyszcze ń , jakim powinny odpowiada ć nieczysto ś ci ciek ł e wprowadzane do tych stacji. Zgodnie z jego § 7 ust. 1 pkt 2, dostawca 10 nieczysto ś ci ciek ł ych wprowadza je do stacji zlewnej, je ż eli w umowie zawartej z w ł a ś cicielem stacji zlewnej okre ś lono w szczególno ś ci dopuszczaln ą wielko ść ł adunku zanieczyszcze ń w dowo ż onych nieczysto ś ciach ciek ł ych. Zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa dostawca nieczysto ś ci mo ż e zosta ć zobligowany do przestrzegania umówionych parametrów zanieczyszcze ń . Jest ponadto oczywiste, ż e w obrocie cywilnoprawnym mo ż na zastrzec w umowie, ż e naprawienie szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania niepieni ęż nego nast ą pi przez zap ł at ę okre ś lonej sumy (kara umowna) (art. 483 § 1 k.c.). Powy ż sze okoliczno ś ci oznaczaj ą , i ż prawo MZO do okre ś lenia w umowach zawieranych z przedsi ę biorcami kar umownych z wprowadzane do stacji zlewnych MZO nieczysto ś ci przekraczaj ą ce okre ś lone parametry zanieczyszcze ń wynika z norm prawa cywilnego. Natomiast odpowiedzialno ść dostawcy za parametry zanieczyszcze ń wprowadzanych do stacji zlewnej nieczysto ś ci usankcjonuj ą przepisy powo ł ywanego wy ż ej rozporz ą dzenia w sprawie warunków wprowadzania nieczysto ś ci ciek ł ych do stacji zlewnych. W tym stanie rzeczy MZO nie uzyskuje równie ż nieuzasadnionych korzy ś ci w zwi ą zku z faktem wprowadzenia do zawieranych z kontrahentami umów na odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych kar umownych za przekroczenie przez nich dopuszczanych wska ź ników zanieczyszcze ń . Z powo ł anych wy ż ej przepisów prawa wynika bowiem mo ż liwo ść na ł o ż enia na dostawców nieczysto ś ci obowi ą zku przestrzegania odpowiednich norm zanieczyszczenia dostarczanych nieczysto ś ci i egzekwowania tego poprzez system kar umownych. Zarzut Wnioskodawcy naruszenia przez MZO zakazu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej w opisany wy ż ej sposób nie znajduje zatem uzasadnienia. Tym samym z informacji zawartych we wniosku o wszcz ę cie post ę powania oraz w materiale dowodowym zebranym w czasie post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika w sposób oczywisty, i ż w niniejszej sprawie nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ad. II Wnioskodawca zarzuca MZO naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wskutek zawarcia z MPWiK umowy, na któr ą MZO powo ł uje si ę jako na podstaw ę podwy ż ek op ł aty za odbiór nieczysto ś ci ciek ł ych do swoich punktów zlewnych (umowa nr 5537 z dnia 14 maja 1998 r. – za łą cznik nr 6 do pisma MZO z dnia 14 marca 2003 r.). Zdaniem Prezesa Urz ę du z informacji zawartych we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego oraz zebranych w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika niezbicie, ż e zawarta mi ę dzy MZO a MPWiK umowa nie ma znamion porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . W niniejszej sprawie nie istniej ą przes ł anki mog ą ce ś wiadczy ć cho ć by o prawdopodobie ń stwie naruszenia przez MZO zakazu porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje porozumie ń , których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym (art. 5 ust. 1 ww. ustawy). Przy czym przez porozumienia rozumie si ę : (a) umowy zawierane mi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów, (b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, (c) uchwa ł y lub inne akty zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych (art. 4 pkt 4 ustawy). 11 Wnioskodawca zarzuci ł MZO naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w my ś l którego zakazane s ą porozumienia polegaj ą ce na ustalaniu, bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towarów. Omawiany zakaz dotyczy zatem kolektywnego ustalania przez przedsi ę biorców reprezentuj ą cych stron ę popytow ą b ą d ź poda ż ow ą rynku cen lub innych warunków umów z osobami trzecimi. Zakazem obj ę te s ą w szczególno ś ci wspólne uzgadnianie przez przedsi ę biorców cen dla ró ż nych kategorii odbiorców, cen kierunkowych, cen dla poszczególnych gatunków towarów, cen rekomendowanych, które stwarzaj ą pewno ść co do polityki cenowej konkurentów (E. Modzelewska-W ą chal: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 71). Tymczasem kwestionowana przez Wnioskodawc ę umowa z dnia 14 maja 1998 r. mi ę dzy MZO a MPWiK nie zawiera ż adnych takich wspólnych ustale ń . Przedmiotowa umowa mi ę dzy MZO a MPWiK nie dotyczy ani cen, ani innych warunków ś wiadczenia przez tych przedsi ę biorców us ł ug innym osobom. Na jej podstawie MZO zleci ł MPWiK ca ł odobowe odprowadzanie ś cieków z nieruchomo ś ci po ł o ż onych na terenie Miasta Pruszków oraz okre ś la zasady, na jakich si ę ono odbywa. Umowa okre ś la zasady odpowiedzialno ś ci MZO za stan i sk ł ad ś cieków wprowadzanych do miejskich urz ą dze ń kanalizacyjnych (§ 4 ust. 2 umowy) oraz zasady odp ł atno ś ci za wprowadzanie przez MZO nieczysto ś ci ciek ł ych do sieci kanalizacyjnej MPWiK. Stosownie do § 9 umowy, nale ż no ś ci za odprowadzane ś cieki s ą pobierane wg op ł at ustalonych przez Zarz ą d Miasta Sto ł ecznego Warszawy obowi ą zuj ą cych w okresie rozliczeniowym. Oznacza to, ż e kalkulowana przez MZO w cenie spustu op ł ata dla MPWiK wynika z taryf op ł at za us ł ugi wodoci ą gowo-kanalizacyjne uchwalanych przez Zarz ą d m.st. Warszawy. Tak wi ę c MPWiK pobiera od MZO op ł aty za wprowadzenie nieczysto ś ci ciek ł ych do sieci kanalizacyjnej na warunkach ogólnych, obowi ą zuj ą cych równie ż pozosta ł ych odbiorców us ł ug tego przedsi ę biorstwa. Informacje przekazane przez samego Wnioskodawc ę potwierdzaj ą , ż e identyczne jak w umowie MPWiK z MZO zasady odp ł atno ś ci za wprowadzanie nieczysto ś ci ciek ł ych do sieci kanalizacyjnej MPWiK obowi ą zuj ą m.in. w umowie mi ę dzy MPWiK a Miejskim Przedsi ę biorstwem Oczyszczania w Warszawie. MPO, które równie ż ś wiadczy us ł ugi przyjmowania nieczysto ś ci ciek ł ych do punktów zlewnych, uiszcza na rzecz MPWiK op ł at ę za wprowadzenie nieczysto ś ci do sieci kanalizacyjnej MPWiK w wysoko ś ci ustalanej ka ż dorazowo w drodze uchwa ł y Zarz ą du m.st. Warszawy (pismo Biura Zarz ą du m.st. Warszawy, znak O Ś -IV-703/325/895/2002 – za łą cznik do pisma Wnioskodawcy z dnia 17 grudnia 2002 r.). Bior ą c pod uwag ę wszystkie powy ż sze okoliczno ś ci nale ż y stwierdzi ć , i ż umowa mi ę dzy MZO a MPWiK nie zawiera ż adnych postanowie ń , mog ą cych wype ł nia ć znamiona art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dotyczy ona bowiem jedynie relacji mi ę dzy MZO a MPWiK w zakresie organizacji odprowadzania nieczysto ś ci ciek ł ych z terenu Pruszkowa do oczyszczalni ś cieków MPWiK. Nie kszta ł tuje natomiast stosunków mi ę dzy MZO a przedsi ę biorcami wywo żą cymi te nieczysto ś ci do punktów zlewnych MZO. Tym samym nieuzasadniony jest postawiony przez Wnioskodawc ę zarzut, jakoby celem lub skutkiem zawarcia ww. umowy MZO i MPWiK ogranicza ł y lub narusza ł y w inny sposób konkurencj ę na rynku. Z tych samym wzgl ę dów w sposób oczywisty bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez MZO art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który zakazuje porozumie ń polegaj ą cych na stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi 12 uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. Z zapisów zawartej przez MZO i MPWiK umowy nie wynika, by przedsi ę biorcy ci w jakikolwiek sposób uzgodnili skoordynowane stosowanie w stosunkach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. Powo ł ywana umowa dotyczy relacji mi ę dzy MZO a MPWiK, o których mowa wy ż ej. Nie kszta ł tuje natomiast ż adnych stosunków MZO z przedsi ę biorcami wywo żą cymi nieczysto ś ci do punktów zlewnych MZO. W tym wzgl ę dzie omawiana umowa z MPWiK nie ogranicza ł a autonomii MZO i podejmowane przez tego przedsi ę biorc ę decyzje nie wynikaj ą z ż adnych uzgodnie ń z MPWiK. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8. Z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazów okre ś lonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 3 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o odmówi ć wszcz ę cia, na wniosek Pani Krystyny Michalak- Wyrody, post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem niniejszej Delegatury. Otrzymuje: Krystyna Michalak-Wyroda Us ł ugi Asenizacyjne ul. Aksamitna 26 02-287 Warszawa 13
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RWA-56/12/647/2003/GM
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 38 DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA ZE ZBIERANIEM, PRZETWARZANIEM I UNIESZKODLIWIANIEM ODPADÓW, ODZYSK SUROWCÓW
- Region
- Mazowieckie
- Strony
- Miejski Zakład Oczyszczania w Pruszkowie Sp. z o.o. w Pruszkowie
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów