RBG-30/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENÓW W BYDGOSZCZY 85-097 Bydgoszcz, ul. Jagiello ń ska 34 Tel. (0-52) 345-56-44, Fax (0-52) 345-56-17, Tel. (0-52) 3254-267 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 11 grudnia 2003 roku RBG-561-03/03/MW Decyzja nr RBG 30/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 2003 nr 86 poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek International Business Center Sp. z o.o. z siedzib ą w Olsztynie przeciwko Gminie Stawiguda. Uzasadnienie: International Business Center Sp. z o.o. z siedzib ą w Olsztynie, zwana dalej Wnioskodawc ą zwróci ł a si ę do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem Urz ę du), w imieniu którego dzia ł a ł Dyrektor bydgoskiej delegatury Urz ę du o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Gminie Stawiguda. Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostarczania wody i odprowadzania ś cieków poprzez odmow ę pokrycia kosztów budowy sieci wodoci ą gowo – kanalizacyjnej i przepompowni ś cieków. Odmowa pokrycia kosztów wymienionej wy ż ej infrastruktury narusza, zdaniem Wnioskodawcy art. 8 ust. 2 pkt 1,6,7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Przedmiotem dzia ł alno ś ci Wnioskodawcy s ą : - hotele; - pozosta ł e obiekty noclegowe turystyki i inne miejsca krótkotrwa ł ego zakwaterowania; - restauracje i inne placówki gastronomiczne; - bary; - dzia ł alno ść sto ł ówek i katering; - transport l ą dowy i pozosta ł y; 1 - dzia ł alno ść wspomagaj ą ca transport; dzia ł alno ść zwi ą zana z turystyk ą ; - obs ł uga nieruchomo ś ci; - wynajem maszyn i urz ą dze ń bez obs ł ugi oraz wypo ż yczanie artyku ł ów u ż ytku osobistego i domowego; - produkcja mebli; dzia ł alno ść produkcyjna, gdzie indziej nie sklasyfikowana; - budownictwo. Zdaniem Wnioskodawcy, Gmina Stawiguda odmawia pokrycia kosztów budowy sieci wodoci ą gowo – kanalizacyjnej i przepompowni ś cieków w miejscowo ś ci Dorotowo. Inwestycja ta przeprowadzona zosta ł a przez Wnioskodawc ę . Rozliczenie inwestycji, przed ł o ż one przez Wnioskodawc ę , przedstawia si ę nast ę puj ą co: L.p. Wyszczególnienie Koszt inwestycji Podatek VAT 7% Obs ł uga geodezyj na Op ł ata przy łą czeniowa – energia elektryczna Razem 1. 2. 3. Kanalizacja sanitarna Sie ć wodoci ą gowa Przepompownia ś cieków [tajemnica przedsi ę bi orstwa] [tajemnic a przedsi ę b iorstwa] [tajemnica przedsi ę biorst wa] [tajemnica przedsi ę bi orstwa] [tajemnica przedsi ę bi orstwa] [tajemnic a przedsi ę b iorstwa] [tajemnic a przedsi ę b iorstwa] [tajemnica przedsi ę biorst wa] [tajemnica przedsi ę bi orstwa] Dowód: Za łą cznik do protoko ł u przekazania – sprzeda ż y do UG Stawiguda, stanowi ą cy za łą cznik do wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Miejscowo ść Dorotowo znajduje si ę na terenie Gminy Stawiguda. W ł a ś cicielem sieci i przepompowni, b ę d ą cych przedmiotem sporu jest Wnioskodawca. Gmina Stawiguda, w korespondencji z Wnioskodawc ą prezentowa ł a stanowisko, zgodnie z którym z tre ś ci art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. z 2001 roku nr 72 poz. 747) nie wynika obowi ą zek przej ę cia sieci wodoci ą gowo – kanalizacyjnej i przepompowni ś cieków z mocy prawa, a jedynie uprawnienie do przekazania tych urz ą dze ń gminie. Dowód: pismo Urz ę du Gminy Stawiguda z dnia 12.12.2002 roku Wnioskodawca z kolei powo ł a ł si ę we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego na decyzj ę Prezesa Urz ę du nr RWA 15/2001 z dnia 21 marca 2001 roku, w której Prezes Urz ę du stan ął na stanowisku, i ż przej ś cie sfinansowanych przez konsumentów urz ą dze ń na rzecz przedsi ę biorstwa, bez rekompensowania poniesionych nak ł adów na budow ę jest z jednej strony uci ąż liwo ś ci ą dla odbiorcy a z drugiej strony przysparza przedsi ę biorcy nieuzasadnionych korzy ś ci, gdy ż z naruszeniem zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń wynikaj ą cych z umów wzajemnych uzyska ł o mienie znacznej warto ś ci, które wykorzystuje do prowadzenia w ł asnej dzia ł alno ś ci gospodarczej. W tej 2 sytuacji przedsi ę biorstwo nie mo ż e uchyli ć si ę od rozlicze ń tych nak ł adów w umowie, z tym, ż e partycypacja (i jej zakres) mo ż e przybiera ć ró ż ne formy. Gmina Stawiguda uzna ł a stanowisko Wnioskodawcy za ca ł kowicie bezzasadne. Zdaniem Gminy, w niniejszej sprawie nie nast ą pi ł o naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego a sprawa nie ma charakteru antymonopolowego. W szczególno ś ci Gmina zauwa ż a, i ż nie łą czy j ą z Wnioskodawc ą ż aden stosunek zobowi ą zaniowy. Tak wi ę c – zdaniem Gminy – chybione s ą zarzuty b ę d ą ce konsekwencj ą istnienia wi ę zi cywilnoprawnej – tj. zarzut polegaj ą cy na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych podmiotowi narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci oraz nieuczciwych cen. Gmina wskaza ł a równie ż , i ż Wnioskodawca nie wykaza ł , na czym mia ł oby polega ć stwarzanie konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw. Gmina, odnosz ą c si ę do wniosku o wszcz ę cie post ę powania, podnios ł a równie ż , i ż relacje pomi ę dzy stronami w przedmiotowej sprawie maj ą charakter cywilnoprawny, za ś organ antymonopolowy nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych. Zdaniem Gminy Stawiguda, ocena jej zachowania w toku post ę powania antymonopolowego mo ż e mie ć wy łą cznie na celu analiz ę tego, czy w przedmiotowej sytuacji nast ą pi ł o naruszenie regu ł ustanowionych ustaw ą antymonopolow ą , któr ą zalicza si ę do dziedziny prawa publicznego nie za ś cywilnego. Odnosz ą c si ę do zaprezentowanej wy ż ej argumentacji Gminy, Wnioskodawca podniós ł , i ż oczywistym jest naruszenie interesu publiczno – prawnego w niniejszej sprawie. Nie mo ż e równie ż , zdaniem Wnioskodawcy, budzi ć w ą tpliwo ś ci, i ż w ś wietle art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ... na Gmin ę zosta ł na ł o ż ony obowi ą zek zawarcia umowy wskazanej w tym przepisie. W oparciu o ustalony stan faktyczny, Prezes Urz ę du zwa ż y ł co nast ę puje: Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty, z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 8. W oparciu o zebrane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego informacje, jednoznacznie nale ż y stwierdzi ć , i ż rozpatrywana sprawa nie ma charakteru antymonopolowego. Wst ę pn ą , niezb ę dn ą przes ł ank ą do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego jest naruszenie przez przedsi ę biorc ę posiadaj ą cego na rynku w ł a ś ciwym pozycj ę dominuj ą c ą (w tym poj ę ciu uj ąć równie ż nale ż y monopolistów naturalnych) interesu publicznoprawnego. Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zdefiniowanym w jej art. 1 ust. 1 jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. zatem znajduje ona zastosowana, gdy naruszony jest interes publiczny polegaj ą cy na naprawieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Rynek ten funkcjonuje prawid ł owo, gdy zapewniona jest mo ż liwo ść powstania i rozwoju konkurencji. Za zagro ż enie dla konkurencji uznaje si ę wobec tego tylko takie post ę powanie przedsi ę biorcy, jakie narusza interesy szerszego kr ę gu uczestników rynku. Dlatego dzia ł ania naruszaj ą ce interes publiczny dotyczy ć musz ą konkurencji rozumianej nie jako sytuacji poszczególnego przedsi ę biorcy lecz jako zjawisko charakteryzuj ą ce funkcjonowanie gospodarki (vide wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 29. 05. 2001 r. sygn. akt I CKN 1217/98, wyrok SOKiK z dnia 22 stycznia 2003 roku, sygn. akt XVII Ama 3/02). 3 W ocenie Prezesa Urz ę du mamy do czynienia ze spraw ą prywatnoskargow ą . Przedsi ę biorca który wybudowa ł infrastruktur ę w miejscowo ś ci Dorotowo prowadzi spór o charakterze maj ą tkowym z Gmin ą Stawiguda. Nie odmawiaj ą c s ł uszno ś ci argumentom Wnioskodawcy, zwi ą zanymi z interpretacj ą art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków z ca ł ym naciskiem stwierdzi ć trzeba, i ż spór ten – jako spór maj ą tkowy - powinien by ć rozstrzygni ę ty przez s ą d powszechny po wniesieniu powództwa o ukszta ł towanie stosunku prawnego. Nale ż y odró ż ni ć dzia ł anie monopolisty sieciowego polegaj ą ce na odmowie rozliczenia kosztów poniesionych przy budowie infrastruktury wodno – kanalizacyjnej, gdy odmowa ta wywo ł uje skutek antykonkurencyjny (np. dyskryminacja) lub godzi w zbiorowe interesy konsumentów od rozpatrywanego przypadku, w którym Wnioskodawca, profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego ma indywidualne, cywilnoprawne roszczenie, na podstawie art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków o przej ę cie infrastruktury na warunkach uzgodnionych w umowie. Nie sposób tak ż e uzna ć , aby ingerencj ę organu antymonopolowego uzasadnia ł wzgl ą d na ochron ę konsumentów jako podj ę t ą w interesie publicznym. Wynik sprawy niniejszej jest zarówno prawnie jak i faktycznie indyferentny dla sytuacji konsumentów korzystaj ą cych z us ł ug dostawcy wody. Odnosz ą c si ę do podstaw prawnych wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, Prezes Urz ę du podzieli ł pogl ą d Gminy Stawiguda, zgodnie z którym, skoro nie łą czy Wnioskodawcy z Gmin ą ż aden stosunek zobowi ą zaniowy, chybione s ą zarzuty b ę d ą ce konsekwencj ą istnienia wi ę zi cywilnoprawnej – tj. zarzut polegaj ą cy na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych podmiotowi narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci oraz nieuczciwych cen. Gmina nie narzuca ł a uci ąż liwych warunków umów, ani tym bardziej nieuczciwych cen, gdy ż umowy dotycz ą cej przej ę cia infrastruktury nie zawarto. Zupe ł nie niezrozumia ł e jest natomiast podawanie jako podstawy prawnej wniosku, art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jak równie ż powo ł ywanie si ę na art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków jako na podstaw ę prawn ą ewentualnego dzia ł ania Prezesa Urz ę du. Art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej poprzez stwarzanie konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia swoich praw. Norma ta nie ma ż adnego zastosowania do Wnioskodawcy, który jest przedsi ę biorcom. Z kolei cyt. wy ż ej art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków dotyczy jednej z kompetencji Prezesa Urz ę du Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Ż aden organ administracji publicznej nie ma mo ż liwo ś ci dzia ł ania w sferach zastrze ż onych dla wy łą cznej kompetencji s ą dów powszechnych, a tak ą spraw ą jest ukszta ł towanie istnienia stosunku prawnego. Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem bydgoskiej delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów . 4 Otrzymuje: International Business Center Sp. z o.o. Ul. Ż o ł nierska 4 10-557 Olsztyn 5