RPZ-25/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Pozna ń Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl Pozna ń , 28.11.2003 r. RPZ – 562/2/03/D.O./..... D e c y z j a nr RPZ - 25/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 86 z 2003 r. poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i par. 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18 poz. 172), w imieniu Prezesa Ochrony Konkurencji i Konsumentów odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Obornikach w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Iwon ę Kubera oraz Rafa ł a Kubera – w ł a ś cicieli spó ł ki jawnej zarejestrowanej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalno-Transportowych „VIKOM” z siedzib ą w Poznaniu, pozycji dominuj ą cej na rynku wywozu odpadów komunalnych poprzez oferowanie oraz stosowanie nieuczciwych, ra żą co niskich cen w celu pozyskania zleceniodawców na us ł ugi wywozu sta ł ych odpadów komunalnych oraz nakazania zaniechania jej stosowania. Uzasadnienie Pismem z dnia 20 pa ź dziernika 2003 r., dor ę czonym w dniu 31 p ź dziernika 2003 r. Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Obornikach (zwana dalej Wnioskodawc ą ) zwróci ł a si ę z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przez Iwon ę Kubera oraz Rafa ł a Kubera – w ł a ś cicieli spó ł ki jawnej zarejestrowanej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalno-Transportowych „VIKOM” z siedzib ą w Poznaniu (zwanych dalej PUKT „VIKOM”) art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. Nr 86 z 2003 r. poz.804). Zdaniem Wnioskodawcy PUKT „VIKOM” oferuj ą i stosuj ą nieuczcie, ra żą co niskie ceny za wykonanie us ł ug wywozu sta ł ych odpadów komunalnych w kontenerach. W uzasadnieniu wniosku poda ł , i ż we wrze ś niu 2003 r. Obornicka Spó ł dzielnia Mieszkaniowa og ł osi ł a przetarg nieograniczony na 2 ś wiadczenie us ł ug w zakresie wywozu sta ł ych odpadów komunalnych w swoich zasobach mieszkaniowych. Zgodnie ze specyfikacj ą , najwy ż sza ilo ść punktów przewidziana zosta ł a dla oferenta, który przedstawi najni ż sz ą cen ę . Wnioskodawca zaoferowa ł wykonanie przedmiotu zamówienia za cen ę w dwóch wariantach. W pierwszym wariancie, przy zastosowaniu kontenerów Spó ł dzielni, oferowana cena wynosi ł a 25 z ł za wywóz 1 m 3 odpadów. W wariancie drugim, przy wykorzystaniu kontenerów oferenta, zaproponowana zosta ł a cena 26 z ł za wywóz 1 m 3 odpadów. Obok us ł ugi podstawowej Wnioskodawca zaoferowa ł w cenie us ł ugi szereg ś wiadcze ń dodatkowych, zwi ą zanych ze prawid ł owym utrzymaniem kontenerów, zagwarantowaniem wywozu odpadów wielkogabarytowych, selektywn ą zbiórk ą odpadów. PUKT „VIKOM” zaoferowa ł wykonanie przedmiotu zamówienia za cen ę odpowiednio 13 z ł oraz 12 z ł za wywóz 1 m 3 odpadów, a tak ż e, podobnie jak Wnioskodawca, szereg us ł ug dodatkowych o zbli ż onym zakresie. Jako miejsce wywozu odpadów PUKT „VIKOM” wskaza ł wysypisko opdadów komunalnych w Suchym Lesie. Zdaniem Wnioskodawcy zaoferowana przez PUKT „VIKOM” cena jest ni ż sza od cen obowi ą zuj ą cych na tym oraz na innych, okolicznych wysypiskach (23 z ł za 1 m 3 za sk ł adowanie odpadów w Suchym Lesie, 15 z ł w Czmoniu Gmina Kórnik, 15 z ł w Bia ł o łę gach k. Murowanej Go ś liny). Zdaniem Wnioskodawcy przychody uzyskiwane na wykonywaniu pozosta ł ych oferowanych us ł ug, w tym transportu odpadów, nie gwarantuj ą pokrycia kosztów zwi ą zanych z ich wykonaniem, co wskazuje na stosowanie przez PUKT „VIKOM” nierealnych, ra żą co niskich cen, których stosowania zakazuje ustawa antymonopolowa. Zdaniem Wnioskodawcy oferta, która zosta ł a przez przyj ę ta przez Obornick ą Spó ł dzeilni ę Mieszkaniow ą , promuje cen ę ra żą co nisk ą , która nie pokrywa rzeczywistych kosztów oferowanej us ł ugi. Narusza to zasady konkurencji, chronione w interesie publicznym, w szczególno ś ci zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przyj ę cie nieuczciwej, ra żą co niskiej ceny, okre ś lony w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z art. 85 ust. 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie stosowano praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę okre ś lonych w art. 5, rozumianych jako zakaz zawierania porozumie ń w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, oraz art. 8 rozumianych jako zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku. W niniejszej sprawie Wnioskodawca wskazywa ł na naruszenie przez PUKT „VIKOM” art. 8 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, poprzez przyj ę cie nieuczciwej, ra żą co niskiej ceny. Aby skutecznie zarzuci ć danemu przedsi ę biorcy naruszenie ww. przepisu konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca ten zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ww. ustawy przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Zdaniem Urz ę du w niniejszej sprawie nie zosta ł a spe ł niona podstawowa przes ł anka uzasadniaj ą ca wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego pod zarzutem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, z uwagi na niemo ż no ść przypisania PUKT „VIKOM” pozycji dominuj ą cej na rynku. Tre ść wniosku, za łą czony do niego materia ł dowodowy oraz fakty znane z urz ę du pozwoli ł y przyj ąć nast ę puj ą ce tezy odnosz ą ce si ę do istoty rynku w niniejszej sprawie: 3 W ł a ś ciwy w sprawie rynek produktowy nale ż y okre ś li ć jako rynek wykonywania us ł ug wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z obszaru miasta i gminy Oborniki . Uczestnikami tego rynku s ą przedsi ę biorcy zainteresowani wykonywaniem us ł ug wywozu odpadów komunalnych na ww. obszarze, którzy spe ł niaj ą wymogi okre ś lone w ustawie z dnia 13 wrze ś nia 1996 r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (Dz.U. 132 poz. 622 z pó ź niejszymi zmianami), w tym uzyskaj ą zezwolenie w ł a ś ciwego organu w ł adz gminy na wykonywanie tych us ł ug na danym obszarze. Z uwagi na koszty transportu, wykonywanie us ł ug wywozu odpadów jest op ł acalne dla tych przedsi ę biorców, którzy dysponuj ą baz ą transportow ą w stosunkowo niewielkiej odleg ł o ś ci od obszaru, na którym us ł ugi maj ą by ć wykonywane. Obszar ten, zdaniem Urz ę du, obejmuje promie ń co najmniej 20-30 km od miejsca wykonywania us ł ugi. Na tak zakre ś lonym geograficznie rynku, w promieniu 20-30 km od miasta Oborniki, dzia ł a wielu przedsi ę biorców specjalizuj ą cych si ę w ś wiadczeniu us ł ug wywozu odpadów komunalnych. Teoretycznie, ka ż dy z tych przedsi ę biorców mo ż e uzyska ć zezwolenie na wykonywanie tych us ł ug, tym samym ustalaj ą c pozycj ę rynkow ą PUKT „VIKOM” nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkich dzia ł aj ą cych w tych granicach przedsi ę biorców. Przedsi ę biorców takich jest kilkudziesi ę ciu, w tym na obszarze miasta i gminy Oborniki wa ż ne aktualnie zezwolenia ma pi ę ciu. Stwierdzenie to oparte zosta ł o na wynikach przeprowadzonego w br. badania rynku, obejmuj ą cego obszar województwa wielkopolskiego, w ramach którego aktualne listy przedsi ę biorców zajmuj ą cych si ę wywozem odpadów komunalnych na podleg ł ym im terenie przed ł o ż y ł y urz ę dy gmin i powiatów. Urz ą d nie ma wprawdzie aktualnych danych na temat wielko ś ci wykonywanych przez nich us ł ug, ale bez jakiegokolwiek ryzyka pope ł nienia b łę du mo ż na przyj ąć , ż e PUKT „VIKOM” nie mo ż na przypisa ć udzia ł u w rynku cho ć by zbli ż onego do 40 %, co uzasadnia ł oby przyj ę cie domniemania, o którym mowa w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zdaniem Urz ę du rynku geograficznego w niniejszej sprawie, ze wzgl ę du na pe ł ne otwarcie rynku dla wszystkich zainteresowanych przedsi ę biorców i mo ż liwo ść wykonywania przez nich us ł ug wywozu odpadów na obszarach, które ze wzgl ę dów ekonomicznych s ą dla nich atrakcyjne, nie mo ż na ograniczy ć do obszaru miasta i gminy Oborniki. Lecz nawet na tym obszarze pozycja PUKT „VIKOM” nie osi ą gn ęł aby progu 40%, co wynika chocia ż by ze stwierdzenia zawartego w ko ń cowej cz ęś ci wniosku, gdy Wnioskodawca sam stwierdzi ł , i ż warto ść wywozu odpadów na rzecz Obornickiej Spó ł dzielni Mieszkaniowej stanowi oko ł o 40% warto ś ci wywozu odpadów z obszaru gminy Oborniki. Tym samym obs ł uguj ą c wy łą cznie tego dostawc ę odpadów, równie ż na tam w ą sko zakre ś lonym rynku PUKT „VIKOM” nie móg ł by zosta ć uznany za przedsi ę biorc ę dominuj ą cego w rozumieniu ww. art. 4 pkt 9 ustawy. W tym stanie rzeczy, przyjmuj ą c i ż PUKT „VIKOM” nie posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku, a faktu tego Wnioskodawca nie uprawdopodobni ł , Urz ą d odmówi ł wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, nie rozpatruj ą c merytorycznie zarzutów podniesionych we wniosku. Tre ść wniosku wskazuje, i ż w tym zakresie w sprawie w ł a ś ciwy mo ż e by ć s ą d cywilny, który jest w ł adny skutecznie rozstrzygn ąć , czy konkurent Wnioskodawcy zaoferowa ł cen ę us ł ug poni ż ej kosztów ich wytworzenia. Wy łą cznie od woli Wnioskodawcy zale ż y, czy wyst ą pi w tym zakresie z wezwaniem o zaniechanie stosowania przez konkurenta czynów nieuczciwej konkurencji, a w ostateczno ś ci, czy zdecyduje si ę na wyst ą pienie z powództwem cywilnym. St ą d nale ż a ł o orzec jak w sentencji decyzji. 4 Od niniejszej decyzji przys ł uguje Wnioskodawcy prawo wniesienia odwo ł ania do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Poznaniu Edward Stawicki Otrzymuje: Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. ul. Lipowa 19, 64-600 Oborniki