RBG-37/2001

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy 85-097 Bydgoszcz, ul. Jagiellońska 34 Tel. (0-52) 345-56-44, Fax (0-52) 345-56-17, Tel. Centrala (0-52) 3254-100 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, 24 września 2001 roku RBG-036-46/00/MW/2311 Decyzja nr RGB- 37/2001 Na podstawie art. 105 Kpa, w związku z art. 1 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000 roku nr 122 poz. 1319), działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, wszczętego na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Nowym Mieście Lubawskim przeciwko Miejskiemu Zakładowi Komunalnemu w Nowym Mieście Lubawskim umarza się postępowanie , w przedmiocie - pobierania nadmiernie wygórowanych cen za ciepło; - narzucania lokatorom uciąŜliwych warunków umów, przynoszących Miejskiemu Zakładowi Komunalnemu z siedzibą w Nowym Mieście Lubawskim nieuzasadnionych korzyści w wyniku obciąŜania lokatorów stratami ciepła między licznikiem ciepła, oddalonym Uzasadnienie: Powiatowy Rzecznik Konsumentów z siedzibą w Nowym Mieście Lubawskim (zwany dalej Rzecznikiem) wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko Miejskiemu Zakładowi Komunalnemu z siedzibą w Nowym Mieście Lubawskim (zwanym dalej MZK). Rzecznik – w niniejszej sprawie – reprezentuje lokatorów budynku przy ul. Grunwaldzkiej 12a w Nowym Mieście Lubawskim. Rzecznik zarzucił MZK naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990 roku o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999 roku nr 52 poz. 547). Na poparcie swego wniosku Rzecznik przytoczył trzy wyroki Sądu Antymonopolowego: - z dnia 25 czerwca 1992 roku, XVII Amr 10/92; - z dnia 19 listopada 1992 roku, XVII Amr 23/92; - z dnia 12 kwietnia 1995 roku, XVII Amr 7/94. Do wniosku Rzecznik załączył skargę lokatorów budynku usytuowanego przy ul. Grunwaldzkiej 12a. Ze skargi wynika, iŜ z chwilą zmiany czynnika grzewczego na olej opałowy mieszkańcy mają zainstalowane liczniki ciepła. SkarŜący podnoszą, iŜ „ oszczędności opłat za pobór ciepła w okresie grzewczym 1998-1999 sięgały od 200 do 900 zł, które zostały zaliczone na poczet czynszów mieszkaniowych. W otrzymanym rozliczeniu za rok 1999-2000, gdzie odczytane zuŜycie wg liczników jest minimalnie się róŜniące w poz. Koszty Dostawy Ciepła na cele C.O. jednostki rozliczeniowej widnieje suma 27.097,12 zł gdzie w rozliczeniu za okres grzewczy 1998-1999 ta sama pozycja uwidoczniona jest kwota 18.808,77 co daje róŜnicę 44% ”. Według mieszkańców powodem wzrostu kosztów ogrzewania jest nie oszczędzanie ciepła dostarczanego do budynków administracji państwowej. Do wniosku dołączono równieŜ kserokopie rozliczenia kosztów ogrzewania za okresy: 01.01.1999-30.09.1999 roku i 1.10.1999-31.08.2000 roku. W toku postępowania Rzecznik kwestionował sposób obliczania naleŜności za pobór energii c.o. (jako- według niego-sprzeczny z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 12 października 2000 roku w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz zasad rozliczeń w obrocie ciepłem, opubl. W Dz.U. z 2000 roku nr 96 poz. 1053), co według niego, powoduje, Ŝe konsument płaci za energię, której nie zuŜył. Ponadto Rzecznik podnosi, iŜ nie informuje się mieszkańców, o tym co wchodzi w skład kosztów całkowitych nieruchomości. Według Rzecznika zachodzi duŜe prawdopodobieństwo, Ŝe do kosztów ogrzewania wlicza się ubytki energii zaistniałe w trakcie przesyłania na odcinku od kotłowni do miejsca spełnienia świadczenia. MZK nie zgadza się z zarzutami Rzecznika. MZK potwierdza, Ŝe dostarcza ciepło do węzła cieplnego budynku zamieszkiwanego przez lokatorów, w imieniu których występuje Rzecznik. Cena energii cieplnej stosowana przez MZK jest ceną z roku 1998, zatwierdzoną decyzja Ministra Finansów z dnia 30.04.1998 roku, znak GUS-660-115/98/4700. MZK podnosi, iŜ mieszkańcy posiadają na grzejnikach podzielniki kosztów, a grzejniki wyposaŜone są w głowice termostatyczne, za pomocą których mogą regulować temperaturę w pomieszczeniach, a co za tym idzie zuŜycie energii cieplnej. Mieszkańcy wnoszą zaliczkę na pokrycie kosztów c.o. w wysokości 3,20 zł/m2 powierzchni miesięcznie, zgodnie z uchwałą wspólnoty mieszkaniowej lub umową najmu. MZK podnosi równieŜ, iŜ w załączonych do wniosku o wszczęcie postępowania rozliczeniach za ciepło pierwszy okres rozliczeniowy (01.01.99-30.09.99) róŜni się od drugiego (01.10.99-31.08.00) W pierwszym przypadku okres wnoszenia zaliczki wyniósł 7 miesięcy a w drugim 11 miesięcy. W pierwszym przypadku okres tworzenia kosztów głównych (wówczas gdy zuŜycie energii jest największe) wyniósł 4 miesiące (styczeń-kwiecień), natomiast w drugim przypadku okres ten trwał 7 miesięcy (październik-kwiecień). Ponadto MZK wskazał, iŜ Starostwo Powiatowe, w administrowanych przez siebie budynkach stosuje duŜo wyŜsze ceny ogrzewania. Organ antymonopolowy, decyzją nr 11/2001 z dnia 3 kwietnia 2001 roku odmówił wszczęcia postępowania antymonopolowego w sprawie naduŜywania pozycji dominującej na rynku przez MZK poprzez niezgodne z prawem (zdaniem wnioskodawcy) rozliczanie cen ciepła do lokali mieszkalnych. Postępowanie antymonopolowe wszczęte zostało natomiast w przedmiocie ewentualnego stwierdzenia naduŜywania przez MZK pozycji dominującej na rynku poprzez pobieranie nadmiernie wygórowanych cen za ciepło oraz narzucania uciąŜliwych warunków umów, w wyniku obciąŜania lokatorów stratami ciepła między licznikiem ciepła oddalonym (według wnioskodawcy) o kilkadziesiąt metrów od ogrzewanego budynku. W toku postępowania ustalono: Granicą własności instalacji dostarczającej ciepło do budynku przy ul. Grunwaldzkiej 12a są: a. zawory zlokalizowane za pompą C.O. po stronie zasilania; b. zawór przed urządzeniem pomiarowym po stronie powrotu instalacji C.O. zlokalizowany jest w węźle ciepłowniczym, mieszczącym się w wydzielonym pomieszczeniu piwnicznym budynku przy ulicy Grunwaldzkiej 12a. MZK przedłoŜył organowi antymonopolowemu umowę z dnia 4 stycznia 1999 roku o dostarczanie energii cieplnej z dnia 4 stycznia 1999 roku zawartą ze Wspólnotą Mieszkaniową budynku przy ul. Grunwaldzkiej 12a (zwaną w umowie odbiorcą). Umowa ta określa warunki dostarczania energii cieplnej do obiektów odbiorcy oraz zasady rozliczania naleŜności za świadczenia będące jej przedmiotem. Według § 2 pkt 2 zd. 2 umowy, miejscem rozgraniczenia urządzeń i instalacji dostawcy od instalacji odbiorcy są zawory za węzłem cieplnym. Paragraf 4 umowy zobowiązuje odbiorcę do wydzielenia i utrzymania w naleŜytym stanie pomieszczenia na zainstalowanie węzła cieplnego. Prezes zwaŜył, co następuje MZK jest jedynym podmiotem dostarczającym ciepło do budynku przy ul. Grunwaldzkiej 12A w Nowym Mieście Lubawskim. W pierwszym rzędzie zwrócić naleŜy uwagę na obowiązującą obecnie linie orzeczniczą Sądu Antymonopolowego. Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iŜ „ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Wyrokiem z dnia 28 maja 2001 roku (sygn. akt XVII Ama 82/00) Sąd Antymonopolowy oddalił odwołanie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach, występującego w imieniu konsumenta. W ocenie Sądu sprawa nie dotykała interesu publicznoprawnego. Słowo „publiczny”, według Sądu oznacza „dotyczący ogółu” a nie indywidualnej osoby czy określonej grupy. Podobne stanowisko Sąd zaprezentował w wyroku z dnia 27 czerwca 2001 roku (sygn. akt XVII Ama 87/00), w sprawie w której wnioskodawcami byli przedstawiciele plantatorów rzepaku. W niniejszej sprawie równieŜ stwierdzić naleŜy, Ŝe interes publicznoprawny nie został naruszony, gdyŜ zarzuty przeciw dostarczycielowi ciepła wysuwane są w imieniu jedynie „określonej grupy” mieszkańców budynku przy ul. Grunwaldzkiej 12 A. Osoby te mogą dochodzić swych roszczeń przed sądem powszechnym (np. podstawą roszczeń mógłby być art. 405 KC). W związku z tym zakończenie postępowania antymonopolowego, poprzez jego umorzenie uznać naleŜy za zasadne. W tym miejscu, niejako na marginesie, naleŜy wskazać, iŜ to na wnioskodawcy – w duŜej mierze - spoczywa cięŜar udowodnienia podnoszonych zarzutów. Z art. 84 ust. 2 ustawy wynika, iŜ wnioskodawca, we wniosku o wszczęcie postępowania, obowiązany jest uprawdopodobnić naruszenie przepisów ustawy. Ustawodawca połoŜył jednak silny nacisk na aktywność wnioskodawcy w toku postępowania. Wyrazem tego jest art. 67 pkt 3 ustawy, pozwalający Prezesowi Urzędu umorzyć postępowanie w przypadku bezczynności wnioskodawcy, uniemoŜliwiającej prowadzenie postępowania w sprawach praktyk ograniczających konkurencję. Rzecznik, jeśli stawiał zarzuty, nie popierał ich stosownymi dowodami. Co więcej: w wyniku prowadzonego postępowania dowodowego okazało się, iŜ nieprawdą jest, jakoby węzeł cieplny znajdował się kilkadziesiąt metrów od budynku przy ul. Grunwaldzkiej 12 A. Ustalenie tego faktu nie wymagało, w opinii organu antymonopolowego, Ŝadnych uprawnień kontrolnych i konieczności sprawdzenia miejsca lokalizacji węzła przez pracownika Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. NajwaŜniejsze dowody w sprawie (co naleŜy podkreślić: równieŜ dostępne osobom, które reprezentował Rzecznik) przedkładał uczestnik niniejszego postępowania czyli MZK. Abstrahując od powyŜszych rozwaŜań, zarzut obciąŜania lokatorów kosztami, wynikającymi z istnienia strat ciepła, powstałych między licznikiem ciepła, oddalonym (według Rzecznika) od budynku o kilkadziesiąt metrów a budynkiem, uznać naleŜy za oczywiście bezzasadny. Umowa z 4 stycznia 1999 roku wyraźnie wskazuje, iŜ węzeł cieplny znajduje się w budynku przy ul. Grunwaldziej 12 A(vide: § 2 i 4 umowy). W związku z tym nie ma moŜliwości aby dochodziło do jakichkolwiek strat między budynkiem a węzłem cieplnym. Dodatkowo MZK wyraźnie wskazał na mapie uzbrojenia terenu miejsce usytuowania węzła cieplnego (w obrębie budynku przy ul. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Andrzej Chajęcki Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Grunwaldzkiej 12 A). Nie ma równieŜ podstaw do uznania, iŜ cena ciepła, dostarczanego do budynku przy ul. Grunwaldzkiej 12 A jest nadmiernie wygórowana. Z zebranych przez organ antymonopolowy informacji jednoznacznie wynika, iŜ cena 2,83 zł/m3 nie tylko nie odbiega od innych cen stosowanych w Nowym Mieście Lubawskim ale jest znacznie niŜsza od cen ustalonych przez Starostwo Powiatowe, gdzie cena ogrzania 1 m3 wynosi 3,70 zł. NiezaleŜnie jednak od powyŜszych rozwaŜań, postępowanie umorzono z przyczyn formalnych tj. z powodu braku naruszenia interesu publicznoprawnego. Mając na uwadze powyŜsze, naleŜało orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem niniejszej Delegatury w terminie dwutygodniowym od daty doręczenia niniejszej decyzji.