RGD-13/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (058) 346-29-32, T EL /F AX (058) 346-29-33, T EL . C ENTRALA (058) 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL Gda ń sk, dnia 8 sierpnia 2003r. RGD.57-3/02/03 D ECYZJA N R RGD.13/2003 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r., Nr 122, poz. 1319 z pó ź niejszymi zmianami) oraz sto- sownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy, a tak ż e § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Mini- strów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczo- wej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek przedsi ę biorcy S ZPITAL S PECJALISTYCZNY W G. przeciwko N ARODOWEMU F UNDUSZOWI Z DROWIA Z SIEDZIB Ą W W ARSZAWIE (w dacie wszcz ę cia post ę powania: P OMORSKIEJ R EGIONALNEJ K ASIE C HORYCH Z SIEDZIB Ą W GDA Ń SKU ), wyst ę puj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nie stwierdza si ę stosowania przez skar ż onego przedsi ę biorc ę praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , zakazanych z mocy art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […], polegaj ą cych na nadu ż ywaniu przez niego pozycji dominuj ą cej zajmowanej na rynku realizacji powszechnych ś wiadcze ń zdro- wotnych, ograniczonym terytorialnie do obszaru województwa pomorskiego, poprzez umieszczenie w umowach o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie lecznictwa stacjonarnego (nr 11R/000004/101/2002), procedur terapeutycznych (nr 11R/000004/202/2002) i diagnostycznych (nr 11R/000004/203/2002), a tak ż e ambu- latoryjnych ś wiadcze ń specjalistycznych (nr 11R/000004/102/2002), postanowie ń do- tycz ą cych prawa stron do wypowiedzenia cz ęś ci umowy, w szczególno ś ci z powodu zmian systemu kontraktowania lub rozliczania us ł ug zdrowotnych lub zmian w zapo- trzebowaniu na us ł ugi zdrowotne, jak i prawa do wypowiedzenia umowy bez podania przyczyny, w drodze trzymiesi ę cznego wypowiedzenia na koniec miesi ą ca kalenda- rzowego. II. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r., Nr 122, poz. 1319 z pó ź niejszymi zmianami) oraz sto- sownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy, a tak ż e § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Mini- strów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczo- wej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek przedsi ę biorcy S ZPITAL S PECJALISTYCZNY W G. przeciwko N ARODOWEMU F UNDUSZOWI Z DROWIA Z SIEDZIB Ą W W ARSZAWIE (w dacie wszcz ę cia post ę powania: P OMORSKIEJ R EGIONALNEJ K ASIE C HORYCH Z SIEDZIB Ą W GDA Ń SKU ), wyst ę puj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkuren- cj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […], praktyk ę , polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez skar ż onego przedsi ę biorc ę pozycji domi- nuj ą cej zajmowanej przez niego na rynku realizacji powszechnych ś wiadcze ń zdro- wotnych, ograniczonym terytorialnie do obszaru województwa pomorskiego, poprzez prób ę narzucenia, w aneksie nr 2/03 z dnia 13 marca 2003r. do umowy nr 11R/000004/102/2002, zapisu dozwalaj ą cego skar ż onemu przedsi ę biorcy, w wypad- ku pogorszenia si ę – wskutek spadku wp ł ywów ze sk ł adek– jego sytuacji finansowej, na jednostronn ą zmian ę warunków tej umowy w drodze jednomiesi ę cznego wypo- wiedzenia. U ZASADNIENIE Do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku wp ł yn ął wniosek przedsi ę biorcy Szpital Specjalistyczny w G. zawieraj ą cy żą danie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego przeciwko Pomorskiej Regionalnej Kasie Chorych z siedzib ą w Gda ń sku (od dnia 1 kwietnia 2003r.: Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w Warszawie) „ nadu ż ywaj ą cej – zdaniem wnioskodawcy – swej pozycji dominuj ą cej” i „ uznanie praktyki […] za ograniczaj ą c ą konkurencj ę ”. W uzasadnieniu wyst ą pienia podniesiono, co nast ę puje. 1. Szpital zawar ł z Kas ą trzy umowy o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych, tj. w zakresie: 9 lecznictwa stacjonarnego (umowa nr 11R/000004/101/2002), 9 procedur terapeutycznych (umowa nr 11R/000004/202/2002), 9 procedur diagnostycznych (umowa nr 11R/000004/203/2002). 2. Wymienione w punkcie 1 umowy, okre ś laj ą ce w szczególno ś ci maksy- maln ą kwot ę zobowi ą zania Kasy wobec Szpitala w roku 2002, zosta ł y zawarte na czas okre ś lony. Celem umowy na czas okre ś lony oraz zapisu przewiduj ą cego maksy- malny poziom zobowi ą zania Kasy jest „ zapewnienie trwa ł o ś ci stosunku prawnego i ochrony stron umowy.” Tymczasem Kasa, „ nadu ż ywaj ą c swojej pozycji dominuj ą cej wymusi ł a na Szpitalu zawarcie umów na warunkach przez ni ą narzuconych, o wiele mniej korzystnych ni ż by to wynika ł o z nieskr ę powanych mechanizmów rynkowych, w warunkach istnienia konkurencji.” 3. Podstawowym przedmiotem zaskar ż enia jest wprowadzenie do za- wartych umów przepisów umo ż liwiaj ą cych Kasie ich wypowiedzenie b ą d ź to na pod- stawie „ jakiejkolwiek przyczyny” 1 , b ą d ź nawet „ bez podawania przyczyny” 2 . Przyzna- 1 W powo ł anych § 26 i § 28 przedmiotowych umów ust. 1 posiada brzmienie: „ Ka ż dej ze 2 nie Szpitalowi praw analogicznych „ zosta ł o uczynione tylko i wy łą cznie dla pozoru, aby +na papierze+ nie zosta ł a z ł amana zasada równo ś ci stron umowy.” Równocze- ś nie, „ prawo wypowiedzenia umowy po stronie Szpitala jest prawem martwym, al- bowiem w przypadku wypowiedzenia takiej umowy i jej rozwi ą zania Szpital utraci ł by podstawowe ź ród ł o finansowania i racj ę swojego bytu, wobec dominuj ą cej pozycji Kasy.” 4. Kasa, pismami z dnia 29 lipca 2002r., korzystaj ą c z dyspozycji – odpo- wiednio – § 26 ust. 1, § 28 ust. 1 i § 28 ust. 1, wypowiedzia ł a umowy – odpowiednio – o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie: lecznictwa stacjonarnego (11R/000004/101/2002), procedur terapeutycznych (11R/000004/202/2002) i proce- dur diagnostycznych (11R/000004/202/2002) w cz ęś ci dotycz ą cej ceny kontraktowa- nych ś wiadcze ń zdrowotnych oraz warto ś ci maksymalnego poziomu finansowania. 5. Narzucanie w umowach prawa do jednostronnego wypowiedzenia w trakcie ich realizacji, w sytuacji, kiedy stanowi ą one podstaw ę konstruowania przez Szpital swojego bud ż etu, oraz zmiany w poziomie cen i maksymalnej warto ś ci kon- traktów stanowi ą „ ewidentne pogwa ł cenie zasady równowagi stron kontraktu w na- st ę pstwie nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej Kasy Chorych.” Zdaniem wnioskodawcy, wymienione wy ż ej dzia ł ania skar ż onej pozostaj ą w sprzeczno ś ci z przepisami ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2000r., Nr 122, poz. 1319 z pó ź niejszymi zmianami) i jako takie powinny by ć przez organ antymonopolowy zakazane. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, bior ą c pod uwag ę za- rzuty podniesione przez Szpital Specjalistyczny w G., wszcz ął na wniosek ww. przed- si ę biorcy, postanowieniem z dnia 2 pa ź dziernika 2002r., post ę powanie antymonopo- lowe w sprawie nakazania zaniechania przez Pomorsk ą Regionaln ą Kas ę Chorych z siedzib ą w Gda ń sku (obecnie: Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzib ą w Warszawie) stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu po- zycji dominuj ą cej zajmowanej przez skar ż onego przedsi ę biorc ę na lokalnym rynku powszechnych ś wiadcze ń zdrowotnych wskutek narzucania uci ąż liwych warunków umów o ich udzielanie, co mo ż e wyczerpywa ć znamiona dzia ł a ń zakazanych z mocy art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […]. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopo- lowego Kasa wnios ł a, pismem z dnia 17 pa ź dziernika 2002r., o jego umorzenie ze wzgl ę du na oczywist ą bezprzedmiotowo ść lub o wydanie decyzji niestwierdzaj ą cej stron przys ł uguje prawo wypowiedzenia umowy co do jej cz ęś ci w drodze trzymiesi ę cznego wypowie- dzenia dokonanego na koniec miesi ą ca kalendarzowego, w szczególno ś ci je ś li wynika to ze zmian systemu kontraktowania lub rozliczania us ł ug zdrowotnych lub zmian w zapotrzebowaniu na dane us ł ugi zdrowotne.”, natomiast ust. 2: „ W przypadku nie uzgodnienia przez Strony nowych warunków umowy w zakresie b ę d ą cym przedmiotem wypowiedzenia umowy, do ko ń ca okresu wypowiedzenia umowy, umowa ulega w tym zakresie rozwi ą zaniu z up ł ywem tego okresu.” 2 W powo ł anych umowach § 27 i § 29 posiadaj ą brzmienie: „ Ka ż dej ze stron przys ł uguje prawo wypowiedzenia umowy bez podania przyczyn w drodze trzymiesi ę cznego wypowiedzenia na koniec miesi ą ca kalendarzowego.” 3 naruszenia zakazów okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […]. Na rzecz takiego stanowiska podniesiono, co nast ę puje: 1. Post ę powanie nale ż y uzna ć za bezprzedmiotowe dlatego, ż e decyzja Urz ę du Nadzoru Ubezpiecze ń Spo ł ecznych, która by ł a przyczyn ą wypowiedzenia u- mów zawartych ze Szpitalem, zosta ł a zmieniona, a w konsekwencji – wypowiedzenia umów cofni ę te. 2. Gdyby nawet wypowiedzenia pozosta ł y w mocy, zarzut Szpitala nale- ż a ł oby i tak uzna ć za „ oczywi ś cie bezzasadny” z nast ę puj ą cych powodów: 9 Ocena tre ś ci umów o ś wiadczenie us ł ug zdrowotnych, zawieranych przez Kas ę , nie mo ż e abstrahowa ć od tego, ż e s ą one „ umowami bardzo specyficznymi i zawieranymi w oparciu o plan finansowy Ka- sy, który Kasa mo ż e by ć zmuszona zweryfikowa ć .” 9 Wypowiedzenie umów, nie wynika ł o ze „ z ł ej woli”, lecz by ł o spowo- dowane decyzj ą Prezesa Urz ę du Nadzoru Ubezpiecze ń Zdrowotnych z dnia 15 lipca 2002r. zobowi ą zuj ą c ą Kas ę do zmiany, w terminie 30 dni od jej otrzymania, planu finansowego w zakresie kosztów ś wiadcze ń zdrowotnych poprzez przeznaczenie wi ę kszej kwoty na refundacj ę leków, i, wskutek tego, zmniejszenie o 34,9mln z ł wyso- ko ś ci kwoty przeznaczonej na finansowanie pozosta ł ych ś wiadcze ń Tej decyzji Kasa powinna by ł a si ę podporz ą dkowa ć ; dok ł adaj ą c jed- nak ż e nale ż ytej staranno ś ci z ł o ż y ł a wniosek do Prezesa UNUZ o po- nowne rozpatrzenie sprawy i po uzyskaniu w tym przedmiocie pozy- tywnej decyzji – cofn ęł a wypowiedzenia umów. 9 W zwi ą zku z tym, i ż , z definicji, umowa jest zgodnym o ś wiadcze- niem woli dwóch lub wi ę cej stron, za bezpodstawne nale ż y uzna ć twierdzenie Szpitala, jakoby „ PRKCh, nadu ż ywaj ą c swojej pozycji dominuj ą cej wymusi ł a na Wnioskodawcy zawarcie umów na warun- kach przez ni ą narzuconych.” Kasa nie ma ani mo ż liwo ś ci, ani woli, wymusza ć czegokolwiek na ś wiadczeniodawcach, a jedynie kieruj ą c si ę dobrem ubezpieczonych d ąż y do zapewnienia im ś wiadcze ń w ramach posiadanych ś rodków. 9 Jako nieuzasadniony nale ż y traktowa ć zarzut, jakoby kwestionowa- ne przez Szpital czyny wyczerpywa ł y znamiona dzia ł a ń zakazanych z mocy art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […], tj. nadu ż ywania przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego pozycji zajmowanej przez niego na rynku w ł a ś ciwym poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków u- mów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, albowiem takich Kasa, nie b ę d ą c podmiotem gospodarczym, który dzia ł a ł by kieruj ą c si ę kryterium maksymalizacji zysku, nie osi ą ga, tym bardziej, ż e, jak wynika z ustawy, „ ma obowi ą zek kierowa ć si ę dobrem ubezpieczo- nego i tak w ł a ś nie post ę puje.” 9 W dostarczonych Kasie przez Ministerstwo Zdrowia ogólnych wa- runkach umów, które mia ł yby obowi ą zywa ć od roku 2003, znajduje 4 si ę postanowienie nast ę puj ą cej tre ś ci: „ Umowa mo ż e by ć rozwi ą za- na przez ka ż d ą ze stron z zachowaniem trzymiesi ę cznego okresu wypowiedzenia, w formie pisemnej pod rygorem niewa ż no ś ci.” Oz- nacza to, ż e tak ż e Ministerstwo Zdrowia jest ś wiadome ewentual- nego wyst ą pienia zdarze ń , które mog ł yby powodowa ć konieczno ść rozwi ą zania przez jedn ą ze stron stosunku zobowi ą zaniowego, i go- dzi si ę na uwzgl ę dnienie we wzorcu umowy odpowiedniego zapisu tak ą sytuacj ę sankcjonuj ą cego. Szpital, ustosunkowuj ą c si ę pismem z dnia 12 listopada 2002r. do argu- mentów Kasy, o ś wiadczy ł , co nast ę puje: 9 Zarówno fakt cofni ę cia przez skar ż on ą o ś wiadcze ń o wypowiedzeniu umów, jak i przes ł anki, którymi si ę kierowa ł a uprzednio podejmuj ą c tak ą decyzj ę , pozostaj ą dla niniejszego post ę powania bez znacze- nia, albowiem ma ono doprowadzi ć do rozstrzygni ę cia, czy dzia ł ania Kasy b ę d ą ce, zdaniem wnioskodawcy, przejawem nadu ż ywania po- zycji dominuj ą cej, a polegaj ą ce na narzuceniu mu wysoce nieko- rzystnych warunków umów, umo ż liwiaj ą cych Kasie ich wypowie- dzenie „ w ka ż dym czasie i na podstawie dowolnej przyczyny”, ograniczaj ą konkurencj ę . Podstaw ą takiego stanowiska skar żą cego jest m.in. to, i ż nie ma on – w warunkach obowi ą zywania dotych- czasowych zapisów umów – ż adnej pewno ś ci, czy w przysz ł o ś ci nie otrzyma kolejnego wypowiedzenia w trybie postanowie ń wykorzy- stanych wcze ś niej. Jego zdaniem, „ taki permanentny stan niepew- no ś ci uniemo ż liwia normalne funkcjonowanie Szpitala, nie mówi ą c ju ż o planowaniu jakichkolwiek inwestycji.” 9 Kasa jest podmiotem samorz ą dnym, posiadaj ą cym osobowo ść prawn ą , dzia ł aj ą cym w oparciu o uchwalany przez siebie plan finan- sowy, który powinien obejmowa ć równie ż fundusz rezerwowy prze- znaczany, w wypadku zaistnienia takiej okoliczno ś ci, na pokrycie nadwy ż ki kosztów nad przychodami; oznacza to, ze skar ż ona po- siada wszelkie atrybuty samodzielnego podmiotu funkcjonuj ą cego w otoczeniu rynkowym, osi ą gaj ą cego przychody z okre ś lonych ź ró- de ł i ponosz ą cego koszty. 9 Nie do przyj ę cia jest pogl ą d, jakoby Kasa by ł a „ ubezw ł asnowolnio- na przez Urz ą d Nadzoru Ubezpiecze ń Zdrowotnych”, a to dlatego, ż e organ ten kontroluje jedynie zgodno ść jej dzia ł a ń z przepisami prawa. 9 Szpital nie ma ż adnej mo ż liwo ś ci zweryfikowania przyczyny wypo- wiedzenia umowy, o ile ta nie zostanie ujawniona przez Kas ę . Rów- nocze ś nie, „ gdyby przedmiotowe umowy zosta ł y zawarte w nieskr ę - powanych mechanizmach rynkowych, w warunkach istnienia konku- rencji, przez równorz ę dne podmioty, zapis o wypowiedzeniu umowy przez Kas ę , z przyczyn le żą cych po jej stronie, zosta ł by obwarowa- ny przynajmniej karami umownymi, nie mówi ą c o obowi ą zku wy- równania szkody Szpitala w pe ł nej wysoko ś ci.” 5 9 Ministerstwo Zdrowia nie jest prawodawc ą w porz ą dku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej, st ą d proponowane przez nie ogólne wa- runki umów mog ą by ć badane pod k ą tem nadu ż ywania pozycji do- minuj ą cej przez Kasy Chorych. W odpowiedzi na pismo Szpitala, ska ż ony przedsi ę biorca podniós ł nast ę - puj ą ce kwestie, które maj ą , jego zdaniem, znaczenie dla rozstrzygni ę cia niniejszego sporu: 9 Trudno zgodzi ć si ę z twierdzeniem, jakoby zarówno cofni ę cie przez Kas ę o ś wiadcze ń o wypowiedzeniu umów, jak i przes ł anki, którymi si ę kierowa ł a wypowiadaj ą c sporne umowy, pozostawa ł y bez zna- czenia dla przedmiotu post ę powania, a to dlatego, ż e w ł a ś nie wy- powiedzenie umów by ł o, jej zdaniem, g ł ównym zarzutem podno- szonym we wniosku i „ bezsprzecznym jest, ż e gdyby powy ż sze wy- powiedzenia nie mia ł y miejsca, Szpital […] nie wyst ą pi ł by z przed- miotowym wnioskiem.” 9 Tak Szpital, jak i Kasa nie maj ą ż adnej pewno ś ci, czy w przysz ł o ś ci ka ż da ze stron nie skorzysta z mo ż liwo ś ci wypowiedzenia umowy, a w wypadku Kasy – czy, w takiej sytuacji, zdo ł a zapewni ć ś wiadcze- nia zdrowotne ubezpieczonym. Jak dot ą d, Kasa „ nigdy nie korzysta- ł a z tych zapisów umowy, które umo ż liwiaj ą jej wypowiedzenie bez uzasadnionego powodu.” 9 Nie jest prawd ą , jakoby w stosunkach mi ę dzy stronami sporu pano- wa ł „ permanentny stan niepewno ś ci uniemo ż liwiaj ą cy normalne funkcjonowanie Szpitala, nie mówi ą c o planowaniu jakichkolwiek inwestycji”, albowiem o mo ż liwo ś ci wyst ą pienia konieczno ś ci podj ę - cia decyzji o wypowiedzeniu umów, w zwi ą zku z poleceniem zmiany planu finansowego otrzymanym od Urz ę du Nadzoru Ubezpiecze ń Zdrowotnych, szpitale zosta ł y poinformowane wcze ś niej, na spo- tkaniu Zwi ą zku Zawodowego Pracodawców i przedstawicieli Kasy. 9 Kasa ani „ nie jest ubezw ł asnowolniona przez UNUZ”, ani nigdy ta- kiego pogl ą du nie prezentowa ł a. Jej zdaniem, w pi ś mie Szpitala „ widoczny jest brak znajomo ś ci rzeczywistych funkcji pe ł nionych przez Urz ą d”, a stwierdzenie to dotyczy w szczególno ś ci tezy, i ż „ UNUZ kontroluje jedynie zgodno ść dzia ł ania Kasy z przepisami prawa.” Tymczasem, kompetencje tego organu s ą du ż o szersze, a z nich wynikaj ą szczegó ł owe obowi ą zki Kasy, która m.in. nie mo ż e odmówi ć „ podporz ą dkowania si ę poleceniom organu prze ł o ż onego” (to wskutek tej przyczyny nast ą pi ł o wypowiedzenie spornych u- mów). 9 Niezrozumia ł e dla Kasy jest twierdzenie Szpitala, jakoby zapis o prawie wypowiadania umów zosta ł mu w negocjacjach, wbrew jego woli, narzucony. Wed ł ug Kasy, „ umowa to porozumienie stron z na- tury swej dobrowolne”, zatem po przeprowadzeniu negocjacji kon- trahent mia ł mo ż liwo ść nie tylko zapoznania si ę z tre ś ci ą umowy przed jej podpisaniem, ale i odst ą pienia od niej w wypadku braku 6 zgody na zawarte w niej zapisy. 9 Zarzut zawarty w pi ś mie Szpitala, ż e ten nie posiada mo ż liwo ś ci zweryfikowania przyczyny wypowiedzenia umowy, wskazuje na b łę - dne rozumienie przez skar żą cego tej konstrukcji, albowiem tak Ka- sa, jak ś wiadczeniodawca korzystaj ą cy z tego zapisu nie maj ą ani o- bowi ą zku podawania przyczyny wypowiedzenia, ani powodu doma- gania si ę jej podania przez drug ą stron ę . Fakt, i ż Kasa t ę przyczyn ę wskaza ł a, jest tylko dowodem na jej dobr ą wol ę , albowiem z samej natury wypowiedzenia umowy bez podania przyczyny wynika, i ż strona korzystaj ą ca z tej instytucji nie musi podawa ć przyczyn b ę - d ą cych podstaw ą wypowiedzenia. 9 Nawet skar żą cemu trudno jest wskaza ć nieuzasadnione korzy ś ci, które mia ł aby odnie ść Kasa wypowiadaj ą c umowy. 9 Kasa nigdy nie twierdzi ł a, by Ministerstwo Zdrowia by ł o ustawo- dawc ą , nie mo ż e jednak nie wskaza ć , i ż Minister Zdrowia, na pod- stawie stosownych delegacji ustawowych, wydaje akty prawne po- wszechnie obowi ą zuj ą ce, w tym m.in. rozporz ą dzenia. Odpowiadaj ą c na zapytanie organu antymonopolowego z dnia 31 marca 2003r., b ę d ą ce m.in. konsekwencj ą wej ś cia w ż ycie, z dniem 1 kwietnia 2003r., us- tawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Fundu- szu Zdrowia (Dz.U. z 2003r., Nr 45, poz. 391), a dotycz ą ce oczekiwa ń zwi ą zanych z merytorycznym rozstrzygni ę ciem sporu, Szpital podtrzyma ł swoje wcze ś niejsze żą da- nia, wskazuj ą c, i ż dokonuj ą ce si ę zmiany prawne w ż aden sposób nie wp ł yn ą na stan faktyczny niniejszego post ę powania, a to dlatego, ż e, zgodnie z art. 198 ust 1 ww. ustawy, Narodowy Fundusz Zdrowia „ wst ę puje w prawa i obowi ą zki kas chorych wy- nikaj ą ce z umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych zawartych przed dniem wej ś cia w ż ycie ustawy” (umowy te zachowuj ą swoj ą aktualno ść do czasu zawarcia nowych na warunkach wynikaj ą cych z ustawy po powszechnym ubezpieczeniu w […]), a za- tem w dalszym ci ą gu b ę d ą obowi ą zywa ł y narzucone Szpitalowi „ wyj ą tkowo nieko- rzystne warunki umów, umo ż liwiaj ą ce Narodowemu Funduszowi Zdrowia ich wypo- wiedzenie w ka ż dym czasie i na podstawie dowolnej przyczyny.” Równocze ś nie, zdaniem skar żą cego, dzia ł ania podejmowane ju ż przez NFZ nie odbiegaj ą od wcze ś niejszych dzia ł a ń Kasy kwestionowanych we wniosku o wszcz ę cie niniejszego post ę powania antymonopolowego, a dowodem na rzecz tak sformu ł owanej tezy mia ł aby by ć reakcja skar ż onego przedsi ę biorcy na odmow ę przy- j ę cia przez Szpital zaproponowanego mu aneksu nr 2/03 z dnia 13 marca 2003r. do umowy nr 11R/000004/102/2002 o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie ambulatoryjnych ś wiadcze ń specjalistycznych, zawartej w dniu 2 lipca 2002r., w któ- rym zapisano m.in. umo ż liwienie NFZ, w wypadku „ pogorszenia si ę sytuacji finanso- wej […], na skutek obni ż enia wp ł ywów ze sk ł adek nale ż nych do poziomu uniemo ż li- wiaj ą cego finansowanie na dotychczasowych warunkach”, jednostronnej zmiany wa- runków finansowych umowy w drodze jednomiesi ę cznego wypowiedzenia, polegaj ą - ca na wypowiedzeniu, z dniem 30 kwietnia 2003r., w trybie § 34 (tj. bez podania przyczyny), umowy w ca ł o ś ci (ze skutkiem na dzie ń 31 lipca 2003r.). Ponadto, wobec faktu, i ż pierwotna tre ść postanowie ń § 33 i § 34 umowy 7 nr 11R/000004/102/2002 nie odbiega od podobnych zapisów znajduj ą cych si ę w u- mowach stanowi ą cych podstaw ę wniosku o wszcz ę cie przedmiotowego post ę powa- nia 3 , równie ż one zosta ł y przez Szpital zakwestionowane i uznane za ograniczaj ą ce konkurencj ę , tym bardziej, i ż podj ę ta poprzez wykorzystanie jednego z nich, tj. § 34, „ próba narzucenia […] tak niekorzystnego […] zapisu, uniemo ż liwiaj ą cego zarz ą dza- nie jednostk ą i robienie jakichkolwiek planów wykraczaj ą cych poza 1 miesi ą c, jest ra żą cym i oczywistym przejawem nadu ż ycia przez NFZ swej pozycji dominuj ą cej, przynosz ą cym mu nieuzasadnione korzy ś ci w postaci przerzucenia ryzyka finansowe- go w ł asnej dzia ł alno ś ci na Szpital”. NFZ, ustosunkowuj ą c si ę do przedstawionych przez Szpital nowych mate- ria ł ów dowodowych, podniós ł , w pi ś mie z dnia 5 maja 2003r., i ż system finansowania s ł u ż by zdrowia opiera si ę „ w g ł ównym stopniu na ś rodkach finansowych pozyskanych przez Zak ł ad Ubezpiecze ń Spo ł ecznych jako sk ł adka z tytu ł u ubezpieczenia zdrowot- nego (w 2003 roku w wysoko ś ci 8% podstawy wymiaru).” Zwa ż ywszy na to, i ż kontrakty ze ś wiadczeniodawcami powinny by ć zawie- rane w taki sposób, by zapewnia ł y równowag ę dochodów i kosztów ś wiadcze ń , NFZ uzna ł , wobec „ obserwowanego zmniejszonego sp ł ywu sk ł adki nale ż nej”, i ż taka sytu- acja wymaga „ p ł ynnego reagowania”, a w konsekwencji – wprowadzenia do umowy nr 11R/000004/102/2002, w drodze aneksu, uzupe ł nienia § 33 o ust ę p 3, dozwalaj ą - cy na jednostronne jej wypowiedzenia przez skar ż onego przedsi ę biorc ę , w terminie jednego miesi ą ca, w ka ż dym wypadku pojawiaj ą cego si ę w „ systemie ochrony zdro- wia” niedoboru ś rodków pieni ęż nych; proponowana zmiana mia ł aby umo ż liwi ć zatem „ szybkie i elastyczne dostosowanie warto ś ci zawartych kontraktów ze ś wiadczenio- dawcami do zmiany planu finansowego na 2003 rok w zakresie kosztów ś wiadcze ń zdrowotnych dla ubezpieczonych, a tak ż e do mo ż liwo ś ci finansowych […] uwzgl ę d- niaj ą cych sp ł yw sk ł adki nale ż nej.” Równocze ś nie, wobec tego, i ż w niepodpisanym przez Szpital aneksie nr 2/03 z dnia 13 marca 2003r. zaproponowano równie ż zmian ę maksymalnego pozio- mu finansowania ś wiadcze ń zdrowotnych obj ę tych umow ą , konieczne sta ł o wypo- wiedzenie ca ł ej umowy, tak, aby „ dostosowa ć j ą do aktualnego planu finansowego na rok 2003r.” Po zapoznaniu si ę ze stanowiskiem NFZ, Szpital podniós ł m.in., i ż „ szybkie i elastyczne dostosowanie w ł asnego planu [przez NFZ – dop. Prezesa UOKiK] do ak- tualnie posiadanych […] ś rodków”, jako uzasadnienie propozycji wprowadzenia do łą cz ą cej strony umowy nr 11R/000004/102/2002 zmian m.in. w § 33, stanowi, w is- tocie, narz ę dzie pozwalaj ą ce na przerzucenie ca ł ego ryzyka dzia ł alno ś ci skar ż onego przedsi ę biorcy na Szpital, a to dlatego, ż e „ nawet nie wiadomo przy jak nieudolnym zarz ą dzaniu gospodark ą finansow ą skar ż onego, nigdy nie wyka ż e on straty, zawsze jego przychody b ę d ą si ę bilansowa ł y z wydatkami, poniewa ż w ostateczno ś ci wypo- wie umowy kilku szpitalom, co szybko przywróci stabilno ść planu finansowego.” Po- nadto, kwestionowane w aneksie postanowienia nie sprzyjaj ą tak ż e podejmowaniu przez NFZ stara ń o egzekwowanie wp ł ywów sk ł adek z ubezpieczenia zdrowotnego, wi ę cej, „ wr ę cz toleruj ą […] ca ł kowit ą bierno ść NFZ, który, niezale ż nie od tego, jakie 3 Tre ść § 33 umowy nr 11R/000004/102/2002 jest analogiczna do tre ś ci § 26 i 28 (patrz przypis 1), podobnie jak tre ść § 34 – do tre ś ci § 27 i § 29 (patrz przypis 2) 8 osi ą gnie wp ł ywy z tego tytu ł u, […] i tak nie poniesie ż adnej straty.” Odnosz ą c si ę do stanowiska NFZ odno ś nie mo ż liwo ś ci rozpatrywania sta- wianych skar ż onemu zarzutów w ś wietle art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […], skar żą cy wskaza ł m.in., i ż : 9 Narzucenie warunku umowy ma miejsce wówczas, gdy dominant, wykorzystuj ą c sytuacj ę przymusow ą kontrahenta, wynikaj ą c ą z bra- ku rzeczywistych alternatyw na rynku (szpitale nie maj ą ż adnej al- ternatywy poza NFZ), wymusza na nim okre ś lone dzia ł ania; za na- rzucenie uwa ż a si ę równie ż odmow ę zaakceptowania żą da ń kontra- henta zawarcia w umowie postanowie ń uwzgl ę dniaj ą cych s ł uszny jego interes na tle danego stosunku umownego, z tym, ż e w ka ż - dym z ww. przypadków bez znaczenia jest to, ż e w sferze cywilno- prawnej dochodzi do zgodnego z ł o ż enia o ś wiadczenia woli stron, a to dlatego, ż e brak jest wewn ę trznej zgodno ś ci stron dla tre ś ci u- mowy, która obiektywnie jest umow ą nierównoprawn ą . 9 Nieuzasadnione korzy ś ci nie musz ą by ć korzy ś ciami materialnymi, albowiem ustawa o ochronie […] takiego wymogu nie nak ł ada. Ko- rzy ś ci mo ż na uzna ć za nieuzasadnione, je ż eli na tle umowy stwa- rzaj ą przedsi ę biorcy sytuacj ę korzystniejsz ą ani ż eli taka, która od- zwierciedla ekwiwalentno ść w danym i podobnych stosunkach umownych. Nale ż y doda ć , ż e korzy ś ci te powinny by ć osi ą gni ę te kosztem kontrahenta i pozostawa ć w normalnym zwi ą zku przyczy- nowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umo- wy. Nieuzasadnione korzy ś ci, które przynosz ą Szpitalowi zapisy o sposobie wypowiedzenia umowy, to „ cho ć by brak jakichkolwiek konsekwencji finansowych dla Skar ż onego w przypadku wypowie- dzenia takiej umowy, z przyczyn le żą cych po jego stronie, oraz przerzucenie ryzyka dzia ł alno ś ci NFZ na Skar żą cy Szpital.” Ponadto, gdyby przedmiotowe umowy zosta ł y zawarte w „ nieskr ę powanych mechanizmach rynkowych, w warunkach istnienia konkurencji, przez równorz ę dne podmioty, zapis o wypowiedzeniu umowy przez NFZ, z przyczyn le żą cych po jego stronie, zosta ł by obwarowany przynajmniej karami umownymi, nie mówi ą c ju ż o obowi ą zku wy- równania szkody Szpitalowi w pe ł nej wysoko ś ci.” ORGAN ANTYMONOPOLOWY ZWA Ż Y Ł , CO NAST Ę PUJE : Przedmiotem niniejszego post ę powania antymonopolowego jest rozstrzy- gni ę cie, czy kwestionowane przez Szpital Specjalistyczny w G. dzia ł ania Pomorskiej Regionalnej Kasy Chorych z siedzib ą w Gda ń sku, a od dnia 1 kwietnia 2003r. – Naro- dowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą w Warszawie, polegaj ą ce, zdaniem skar żą cego, na nadu ż ywaniu przez skar ż onego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej zajmowanej na rynku w ł a ś ciwym poprzez narzucenie b ą d ź prób ę narzucenia kontrahentowi okre ś lo- nych zapisów (odpowiednio: § 33 i § 34 oraz uzupe ł nienia § 34 o ust. 3), „ wysoce dla niego niekorzystnych”, w umowach o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakre- sie lecznictwa stacjonarnego, procedur terapeutycznych i procedur diagnostycznych, a tak ż e w zakresie ambulatoryjnych ś wiadcze ń specjalistycznych, wyczerpuj ą znamio- 9 na praktyk zakazanych z mocy art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […]. W kontek ś cie powy ż szego, kwesti ą wymagaj ą c ą rozwa ż enia jest, w pierw- szej kolejno ś ci, to, czy skar ż onemu podmiotowi przys ł uguje przymiot przedsi ę biorcy – w znaczeniu art. 4 ust. 1 powo ł anej ustawy – i czy, tym samym, jego dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów pod k ą - tem ewentualnego naruszenia przepisów tej ustawy. Odpowiednio do tre ś ci ww. przepisu, przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę nie tylko przedsi ę biorc ę , o którym mowa w ustawie z dnia 19 listopada 1999r. Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 1999r., Nr 101, poz. 1178 z pó ź niejszymi zmiana- mi), ale równie ż m.in. osoby fizyczne i prawne, a tak ż e jednostki organizacyjne nie posiadaj ą ce osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ce lub ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie wyczerpuj ą przes ł anek dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu tej ustawy. Kasy Chorych, jako instytucje samorz ą dowe, reprezentuj ą ce ubezpieczo- nych, posiadaj ą ce z mocy art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o powszechnym […] – osobowo ść prawn ą , nie spe ł nia ł y pierwszego kryterium przytoczonej definicji, tzn. nie prowadzi ł y – wskutek zakazu wynikaj ą cego z art. 4 ust. 7 tej ustawy – dzia ł alno ś ci gospodarczej (w sensie ustawy Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej), spe ł nia ł y jednak bezsprzecznie drugi warunek, tzn. organizowa ł y us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Dzia ł alno ść prowadzona w tym zakresie ma t ę w ł asno ść , i ż wi ąż e si ę za- zwyczaj z brakiem ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń (odbiorcy ponosz ą jedynie cz ęść real- nych kosztów ich uzyskania), nie jest nastawiona na osi ą ganie zysku (aczkolwiek powinna by ć prowadzona w oparciu o zasady racjonalno ś ci gospodarczej) i wymaga zewn ę trznego zasilania finansowego ze ś rodków publicznych (patrz: Kosikowski C., Prawo gospodarcze publiczne, Warszawa 1994). Ś wiadczenie us ł ug zdrowotnych, wyczerpuj ą c powy ż sze przes ł anki, mo ż e by ć zatem uznane za dzia ł alno ść o charakte- rze publicznym. Nie budzi w ą tpliwo ś ci, i ż podmiotami ś wiadcz ą cymi us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, a wi ę c przedsi ę biorcami z punktu widzenia ustawy o ochro- nie […], s ą niew ą tpliwie publiczne i niepubliczne zak ł ady opieki zdrowotnej. Kasy Chorych, co oczywiste, nie zajmuj ą c si ę bezpo ś rednio ś wiadczeniem us ł ug tego ro- dzaju, by ł y jednak zobowi ą zane do zapewnienia ubezpieczonym szeregu ś wiadcze ń wymienionych w art. 31 ust. 2 ustawy o powszechnym […], a obowi ą zek ten realizo- wa ł y zarówno poprzez zawieranie stosownych umów z zak ł adami opieki zdrowotnej i osobami wykonuj ą cymi zawód medyczny (art. 53 ust. 1 ww. ustawy), uprzednio okre ś laj ą c warunki dotycz ą ce udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych, zapewnienia ich ja- ko ś ci i dost ę pno ś ci, rozliczania kosztów i mechanizmów ograniczania wzrostu tych kosztów (art. 53 ust. 2), jak i kontrol ę wykonania zawartych umów (art. 61). Maj ą c na wzgl ę dzie wyniki powy ż szej analizy, Prezes UOKiK, przyj ął , i ż dzia ł ania Pomorskiej Regionalnej Kasy Chorych, jako osoby prawnej „ kreuj ą cej [sze- roko rozumiany] rynek us ł ug publicznych”, a tym samym – przedsi ę biorcy, w sensie art. 4 ust. 1 o ochronie […], mog ł y – w okresie jej istnienia, tj. do dnia 31 marca 2003r. – podlega ć ocenie z punktu widzenia przepisów tej ustawy. 4 4 Por. w tej kwestii: Modzelewska-W ą chal E., Ustawa o ochronie konkurencji i konsumen- tów. Komentarz, Warszawa 2002, s. 34. 10 Podobne stanowisko organ antymonopolowy zajmuje mutatis mutantis w odniesieniu do Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzib ą w Warszawie, utworzonego – z dniem 1 kwietnia 2003r. – z mocy ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszech- nym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. z 2003r., Nr 45, poz. 391 z pó ź niejszymi zmianami), który, b ę d ą c pa ń stwow ą jednostk ą organizacyjn ą po- siadaj ą c ą osobowo ść praw ą (art. 36 ust. 1), wykonuje nie tylko zadania zwi ą zane z „ zabezpieczeniem ubezpieczonym ś wiadcze ń zdrowotnych s ł u żą cych zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, udzielanych w przypadku choroby, ura- zu, ci ąż y, porodu i po ł ogu oraz w celu zapobiegania chorobom” (art. 39 ust. 1 pkt 1) oraz z „ przeprowadzaniem konkursów ofert, rokowa ń i zawieraniem umów o udziela- nie ś wiadcze ń zdrowotnych” (art. 39 ust. 1 pkt 2), ale tak ż e „ zapewnia ci ą g ł o ść udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych ubezpieczonym, w szczególno ś ci wst ę puje w pra- wa i obowi ą zki kas chorych wynikaj ą ce z umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych zawartych przed dniem wej ś cia w ż ycie ustawy mi ę dzy kasami chorych a ś wiadcze- niodawcami” (art. 198 ust. 1), a w konsekwencji – staje si ę podmiotem wszelkich praw i obowi ą zków dotychczasowych Kas Chorych (art. 202 ust. 1). Ewaluacja zachowa ń skar ż onego przedsi ę biorcy, kwestionowanych przez Szpital, ma, z konieczno ś ci, ograniczony zakres: pomija, z oczywistych wzgl ę dów, odpowied ź na pytanie, czy w sposób w ł a ś ciwy realizuje na ł o ż one na niego ustawowo obowi ą zki, tj. czy skutecznie zabezpiecza potrzeby osób ubezpieczonych, w których imieniu wyst ę puje, bowiem kompetencje w tym zakresie posiada ł do dnia 31 marca 2003r. Urz ą d Nadzoru Ubezpiecze ń Spo ł ecznych, a od 1 kwietnia 2003r. minister w ł a ś ciwy dla spraw zdrowia, koncentruje si ę natomiast na analizie wp ł ywu czynno ś ci podejmowanych przez Kas ę , a w nast ę pstwie zmian w stanie prawnym – Narodowy Fundusz Zdrowia, w obszarze procedur zwi ą zanych z zawieraniem umów z podmio- tami ś wiadcz ą cymi us ł ugi zwi ą zane z ochron ą zdrowia i realizacj ą tych umów, na stan konkurencji na rynku w ł a ś ciwym oraz zgodno ś ci ą (niezgodno ś ci ą ) tych czynno- ś ci z tre ś ci ą odpowiednich przepisów ustawy o ochronie […]. Wype ł nienie postulatu zapewnienia poprawno ś ci metodologicznej tak zde- finiowanego zakresu oceny wymaga łą cznego przeprowadzenia, co najmniej, nast ę - puj ą cych dzia ł a ń : 9 delimitacji rynku relewantnego (istotnego, w ł a ś ciwego w sprawie), 9 ustalenia, czy na tak zdefiniowanym rynku mo ż na skar ż onemu przed- si ę biorcy przypisa ć pozycj ę dominuj ą c ą , 9 zbadania, czy, w wypadku pozytywnego rozstrzygni ę cia poprzedniej kwestii, pozycja ta zosta ł a przez niego nadu ż yta, w szczególno ś ci poprzez narzucenie kontrahentowi uci ąż liwych warunków w zawieranych przez strony umowach, przy- nosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę w ka ż dym wypadku ujawniaj ą si ę na rynku, a w ł adza rynkowa przedsi ę biorcy nie realizuje si ę na rynku poj ę tym ogólnie, lecz na rynku istotnym w konkretnej sprawie (w wymiarach, co najmniej, przedmio- towym, przestrzennym i czasowym), z w ł a ś ciwymi mu relacjami konkurencyjno ś ci obejmuj ą cymi uczestników tocz ą cej si ę na nim „ gry rynkowej”. Delimitacja rynku re- lewantnego i ustalenie pozycji zajmowanej na nim najpierw przez Kas ę , a nast ę pnie przez Narodowy Fundusz Zdrowia stanowi zatem kluczowy punkt dalszych rozwa ż a ń odno ś nie naruszenia (b ą d ź nie) przez skar ż onego przedsi ę biorc ę przepisów ustawy o 11 ochronie […]. Dla potrzeb ustalenia rynku relewantnego, odnosz ą cego si ę do podmiotu, w stosunku do którego toczy si ę post ę powanie antymonopolowe i zarazem wskazu- j ą cego, czy i w jakim stopniu jest on poddany wspó ł zawodnictwu ze strony konku- rentów, tj. innych podmiotów dzia ł aj ą cych w porównywalnych warunkach, konieczna jest analiza tych wszystkich elementów, które maj ą decyduj ą ce znaczenie dla tre ś ci relacji konkurencyjnych. W ś wietle powo ł anej definicji wida ć , ż e okre ś lenie rynku relewantnego nie mo ż e zosta ć ograniczone do wymiaru przedmiotowego (towaru lub ś wiadczonej us ł ugi), lecz powinno zawiera ć równie ż inne sk ł adniki, m.in. terytorialny i czasowy. W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy szeroko rozumiany wy- miar przedmiotowy rynku nale ż y wywie ść , zdaniem Prezesa UOKiK, wprost z zapisów ustawy o powszechnym […], obowi ą zuj ą cej do dnia 31 marca 2003r. (tj. w czasie, kiedy mia ł y miejsce dzia ł ania kwestionowane przez Szpital), a wprowadzaj ą cej w art. 1 „ powszechne obowi ą zkowe ubezpieczenia zdrowotne” i zlecaj ą cej czynno ś ci z nimi zwi ą zane, zgodnie z postanowieniem art. 4 ust. 1, instytucjom ubezpieczenia zdro- wotnego, zwanym Kasami Chorych. Oznacza to, i ż na rynku przedmiotowym, obejmuj ą cym realizacj ę pow- szechnych ś wiadcze ń zdrowotnych, a na u ż ytek niniejszego post ę powania ograniczo- nym do ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie lecznictwa stacjonarnego, procedur tera- peutycznych i procedur diagnostycznych oraz ambulatoryjnych ś wiadcze ń specjalis- tycznych, instytucje te uzyska ł y szczególn ą pozycj ę : wy łą cznie im – w warunkach przypisanego ustawowo „ monopolu” i w granicach wskazanego przez ustawodawc ę obszaru dzia ł ania – przyznano uprawnienie do „ gromadzenia ś rodków finansowych s ł u żą cych realizacji ś wiadcze ń zdrowotnych, zarz ą dzania nimi oraz zawierania umów na udzielanie tych ś wiadcze ń ” (art. 4 ust. 2 ustawy o powszechnym […]). Poczynione uwagi organ antymonopolowy odnosi w szczególno ś ci do Po- morskiej Regionalnej Kasy Chorych z siedzib ą w Gda ń sku, któr ą powo ł ano na pod- stawie § 1 i § 2 pkt 11 rozporz ą dzenia Ministra Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej z dnia 7 grudnia 1998r. w sprawie utworzenia regionalnych Kas Chorych i ich oddzia ł ów, okre ś lenia ich siedzib i obszaru dzia ł ania oraz nadania im statutów (Dz.U. z 1998r., Nr 152, poz. 989), i która, od tego momentu, sta ł a si ę de facto jedyn ą , na lokalnym rynku województwa pomorskiego, instytucj ą uprawnion ą do zawierania i fi- nansowania umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych na rzecz ubezpieczonych, w tym – w zakresie b ę d ą cym przedmiotem zaskar ż enia przez Szpital. Ta, nadana jej, z mocy prawa, pozycja, wyczerpywa ł a znamiona, o któ- rych mowa w art. 4 ust. 9 ustawy o ochronie […], i powodowa ł a, i ż dzia ł ania Kasy, podejmowane do dnia 31 marca 2003r., mog ą by ć rozpatrywane pod k ą tem ewentu- alnego niew ł a ś ciwego wykorzystania tej pozycji, w szczególno ś ci poprzez sprzeczne z prawem – jej „ nadu ż ycie”. Podobnie, ze wzgl ę du na fakt, i ż Narodowy Fundusz Zdrowia wst ą pi ł – z mocy art. 198 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia – w „ prawa i obowi ą zki kas chorych wynikaj ą ce z umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych zawartych przed dniem wej ś cia w ż ycie ustawy mi ę dzy kasami chorych a ś wiadczeniodawcami”, równie ż jego zachowania, poczynaj ą c od dnia 1 kwietnia 2003r., mog ą by ć , zdaniem Prezesa UOKiK, badane w 12 kontek ś cie ich zgodno ś ci z ustaw ą o ochronie […]. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, organ antymonopolowy rozwa ż y ł nast ę pnie, czy Kasa, poprzez umieszczenie w umowach o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie lecznictwa stacjonarnego (nr 11R/000004/101/2002), procedur terapeutycz- nych (nr 11R/000004/202/2002) i diagnostycznych (nr 11R/000004/203/2002), a tak ż e ambulatoryjnych ś wiadcze ń specjalistycznych (nr 11R/000004/102/2002), po- stanowie ń dotycz ą cych prawa stron do wypowiedzenia cz ęś ci umowy, w szczególno- ś ci z powodu zmian systemu kontraktowania lub rozliczania us ł ug zdrowotnych lub zmian w zapotrzebowaniu na us ł ugi zdrowotne, jak i prawa do wypowiedzenia umo- wy bez podania przyczyn, a tak ż e prób ę narzucenia, w aneksie nr 2/03 z dnia 13 marca 2003r. do umowy nr 11R/000004/102/2002, m.in. zapisu dozwalaj ą cego jej, w wypadku pogorszenia si ę , wskutek spadku wp ł ywów ze sk ł adek, sytuacji finansowej, na jednostronn ą zmian ę warunków tej umowy w drodze jednomiesi ę cznego wypo- wiedzenia, nadu ż y ł a uprzywilejowanej pozycji na rynku w ł a ś ciwym. Rozstrzygaj ą c t ę kwesti ę Prezes UOKiK wzi ął pod uwag ę m.in. nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 1. Rynek relewantny, b ę d ą cy przedmiotem analizy w niniejszym post ę - powaniu (realizacja powszechnych ś wiadcze ń zdrowotnych, w szcze- gólno ś ci z zakresu lecznictwa stacjonarnego, procedur terapeutycz- nych i procedur diagnostycznych oraz ambulatoryjnych ś wiadcze ń spe- cjalistycznych), posiada t ę immanentn ą cech ę , i ż „ gra rynkowa” pro- wadzona pomi ę dzy jego uczestnikami, tj. ś wiadczeniodawcami i za- mawiaj ą cym us ł ugi, nie ma, jak w wypadku tradycyjnych rynków, cha- rakteru ci ą g ł ego, przejawiaj ą cego si ę w permanentnych fluktuacjach popytu, poda ż y i cen oraz wielokrotnych zachowaniach dostosowaw- czych „ graczy”, lecz ogranicza si ę do – w zasadzie – jednorazowego, w d ł u ż szym, najcz ęś ciej rocznym lub kilkuletnim, okresie czasu, zetkni ę - cia si ę zapotrzebowania zg ł aszanego przez Kasy (Narodowy Fundusz Zdrowia) i ofert jego zaspokojenia przedstawianych przez przedsi ę - biorców posiadaj ą cych zdolno ść ś wiadczenia po żą danych us ł ug, ubie- gaj ą cych si ę , w wypadku akceptacji dla tych ofert, o podpisanie w tym przedmiocie stosownych umów. Pochodn ą takiej struktury i organizacji rynku jest to, ż e oceny tre ś ci umów zawieranych przez Kas ę z jej kontrahentami nie sposób ograni- czy ć wy łą cznie do, jak chcia ł by tego skar żą cy, kontekstu „ nieskr ę po- wanych mechanizmów rynkowych, w warunkach istnienia konkuren- cji”, a to dlatego, ż e z woli ustawodawcy, aktywna i ci ą g ł a konkuren- cja wewn ą trzrynkowa, zosta ł a zast ą piona jednorazow ą (w okre ś lonym przedziale czasowym) konkurencj ą przedsi ę biorców o dost ę p do ryn- ku, z uprzywilejowan ą , z mocy prawa, pozycj ą Kasy – jako „ regulato- ra” tego rynku. 2. Ustawodawca, przyznaj ą c skar ż onemu przedsi ę biorcy wy łą czne uprawnienia do kszta ł towania przedmiotowego rynku i ukierunkowuj ą c jego aktywno ść , m.in. z powodu tego, ż e powinien dzia ł a ć na rzecz i w dobrze poj ę tym interesie ubezpieczonych, na zapewnienie odpowied- niej efektywno ś ci ponoszonych wydatków, postanowi ł (art. 54 ust. 1 ustawy o powszechnym […]), i ż zwieranie przez niego umów o udzie- 13 lanie ś wiadcze ń zdrowotnych b ę dzie ka ż dorazowo poprzedzone kon- kursem ofert, procedury i sposoby rozstrzygania którego okre ś li ł o roz- porz ą dzenie Ministra Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej z dnia 27 listopada 1998r. w sprawie konkursu ofert […]. 3. Powo ł ane rozporz ą dzenie nie wskazuje explicite kryteriów, jakimi za- mawiaj ą cy powinien kierowa ć si ę przy wyborze ś wiadczeniodawców, w § 13 ust. 1 i 2 stanowi jednak, ż e komisja konkursowa mo ż e: wybra ć najkorzystniejsz ą ofert ę , dokona ć wyboru wi ę kszej liczby ofert, je ż eli wykonanie ś wiadcze ń zdrowotnych b ę d ą cych przedmiotem konkursu przez jednego oferenta jest niemo ż liwe lub utrudnione, wzgl ę dnie wy- bra ć kilka ofert w celu wykonania ca ł o ś ci zadania. Równocze ś nie, przepis § 13 ust. 1 dopuszcza, cho ć takiego obowi ą zku na komisj ę nie nak ł ada, by ta – przed rozstrzygni ę ciem konkursu i zawarciem umów z przedsi ę biorcami, którzy z ł o ż yli najkorzystniejsze oferty – przeprowa- dzi ł a rokowania w celu ustalenia ilo ś ci i ceny planowanych do udziele- nia ś wiadcze ń zdrowotnych 4. Pomimo, i ż akty prawne maj ą ce zastosowanie w niniejszym post ę po- waniu nie definiuj ą poj ę cia „ oferty najkorzystniejszej”, to przepisy us- tawy o powszechnym […] zaleca ł y, aby (co najmniej): 9 ś wiadczenia zdrowotne udzielane by ł y ubezpieczonym w ramach ś rodków finansowych posiadanych przez Kas ę i odpowiada ł y aktu- alnej wiedzy i praktyce medycznej oraz nie przekracza ł y granic koniecznej potrzeby (art. 4 ust. 3 ustawy), 9 Kasy Chorych przestrzega ł y przy zawieraniu umów zasady równo- wa ż enia wydatków z przychodami oraz aby suma ich zobowi ą za ń wobec ś wiadczeniodawców ze wszystkich zawartych umów mie ś ci- ł a si ę w planie finansowym (art. 53 ust. 3). 5. Aczkolwiek w art. 53 ust. 4 ustawy o powszechnym […] zosta ł y zdefi- niowane essentialia negoti ka ż dej umowy o ś wiadczenie us ł ug zdro- wotnych, które obejmuj ą m.in.: rodzaj i zakres udzielanych ś wiadcze ń zdrowotnych, warunki i zasady udzielania ś wiadcze ń , zasady rozlicze ń ze ś wiadczeniodawcami, maksymaln ą kwot ę zobowi ą zania Kasy Cho- rych wobec ś wiadczeniodawcy, to nale ż y zauwa ż y ć , ż e nie obj ę to nimi uregulowa ń dotycz ą cych trybu i sposobów ewentualnego wypowiada- nia umów, pozostawiaj ą c uzgodnienie tych kwestii decyzji stron. 6. W dacie zaistnienia zdarze ń b ę d ą cych przedmiotem niniejszego post ę - powania nadzór nad dzia ł alno ś ci ą Kas Chorych zwi ą zan ą z realizacj ą powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego sprawowa ł , na podstawie przepisów rozdzia ł u 10 ustawy o powszechnym […], Urz ą d Nadzoru Ubezpiecze ń Zdrowotnych, który – wype ł niaj ą c swoje obowi ą zki – kie- rowa ł si ę , w odniesieniu do gospodarki finansowej Kas Chorych – kry- terium legalno ś ci, rzetelno ś ci, celowo ś ci i gospodarno ś ci oraz zgodno- ś ci dokumentacji ze stanem faktycznym. I tak, je ż eli uchwa ł a podejmowana przez uprawnione do tego organy Kasy Chorych narusza ł a prawo lub stwarza ł a zagro ż enie wyst ą pienia ujemnego wyniku finansowego, Urz ą d Nadzoru stwierdza ł jej niewa ż - 14 no ść w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci; w szczególno ś ci – w wypadku uznania za niewa ż n ą , w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, uchwa ł y dotycz ą cej planu finanso- wego wyznacza ł termin usuni ę cia nieprawid ł owo ś ci, a po jego prze- kroczeniu sam ustala ł plan finansowy Kasy w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci uznanej za niewa ż n ą . Ponadto, do uprawnie ń Urz ę du Nadzoru nale ż a ł o m.in. przeprowadza- nie „ w ka ż dym czasie” kontroli dzia ł alno ś ci Kasy i jej stanu maj ą tko- wego, a w wypadku stwierdzenia nieprawid ł owo ś ci – wydawanie, w trybie decyzji administracyjnej, zalece ń maj ą cych na celu ich usuni ę cie i dostosowanie dzia ł alno ś ci kontrolowanego podmiotu do obowi ą zuj ą - cych przepisów prawa. Rozpatruj ą c dzia ł ania skar ż onego przedsi ę biorcy w ś wietle przepisów usta- wy o ochronie […], Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł tak ż e nast ę puj ą ce przes ł anki: 1. Jest poza sporem to, i ż Kasa, przedstawiaj ą c kontrahentom wybranym po wcze ś niejszym przeprowadzeniu czynno ś ci, o których mowa w roz- porz ą dzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej z dnia 27 listopada 1998r. w sprawie konkursu ofert […], w tym – Szpitalowi, warunki u- mów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie lecznictwa sta- cjonarnego, procedur terapeutycznych i diagnostycznych oraz ambula- toryjnych ś wiadcze ń specjalistycznych – wykorzysta ł a, w ka ż dym z tych przypadków, uprzywilejowan ą , „ z woli ustawodawcy”, pozycj ę zajmowan ą na rynku relewantnym, dyskusyjne jest jednak to, wbrew stanowisku Szpitala, czy tej pozycji nadu ż y ł a – b ą d ź to poprzez wpro- wadzenie do ww. umów, zawieranych na czas okre ś lony, postanowie ń dotycz ą cych prawa stron do wypowiedzenia „ co do ich cz ęś ci”, w szczególno ś ci z powodu zmian systemu kontraktowania lub rozliczania us ł ug zdrowotnych lub zmian w poziomie zapotrzebowaniu na nie, jak i prawa do wypowiedzenia bez podania przyczyn, b ą d ź to poprzez prób ę narzucenia, w odniesieniu do umowy nr 11R/000004/102/2002, zapisu dozwalaj ą cego jej, w wypadku pogorszenia si ę – wskutek „ zmniejszonego sp ł ywu sk ł adki nale ż nej” – sytuacji finansowej, na jed- nostronn ą zmian ę warunków tej umowy w drodze jednomiesi ę cznego wypowiedzenia. 2. Analiza tak sformu ł owanego zagadnienia nie mo ż e abstrahowa ć od faktu, i ż umow ę o ś wiadczenie us ł ug zdrowotnych w zakresie lecznict- wa stacjonarnego podpisano w dniu 26 czerwca 2001r., w zakresie procedur terapeutycznych – w dniu 17 czerwca 2002r., w zakresie procedur diagnostycznych – w dniu 17 czerwca 2002r., natomiast w zakresie ambulatoryjnych ś wiadcze ń specjalistycznych – w dniu 2 lipca 2002r., tj. przed datami odpowiednich wyst ą pie ń skar żą cego do orga- nu antymonopolowego, czyli, w wypadku trzech pierwszych umów – przed dniem 2 wrze ś nia 2002r., a w wypadku czwartej umowy – przed dniem 8 kwietnia 2003r. Je ż eli tak, to oznacza to, ż e Szpital nie tylko wiedz ą c, i ż ww. umowy zawiera na czas okre ś lony, ale i znaj ą c ich po- stanowienia, w szczególno ś ci te, które sta ł y si ę przedmiotem zaskar- ż enia w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym, nie postrzega ł ich wcze ś niej jako niezgodnych z przepisami ustawy o ochronie […] – 15 tak przed zawarciem umów, jak i w okresie pomi ę dzy dat ą ich zawar- cia i datami interwencji kierowanych do organu antymonopolowego (powodowanych wykorzystaniem przez Kas ę jednego z tych zapisów jako podstawy wypowiedzenia). 5 Powy ż sze pozwala domniemywa ć , i w tym zakresie Prezes UOKiK po- dziela stanowisko skar ż onego przedsi ę biorcy, i ż rzeczywistym powo- dem kwestionowania spornych w niniejszym post ę powaniu zapisów dotycz ą cych trybu rozwi ą zania umów, i uznania ich za „ uci ąż liwe” (w rozumieniu ustawy o ochronie […]), by ł a nie tyle ich obiektywna i trwa ł a dolegliwo ść dla skar żą cego (skoro tego nie podnosi ł przed przekazaniem mu o ś wiadcze ń Kasy z dnia 29 lipca 2002r. o wypowie- dzeniu umów w cz ęś ci oraz aneksu nr 2/03 z 13 marca 2003r., doty- cz ą cego umowy nr 11R/00004/102/2002), ile raczej okoliczno ś ci fak- tyczne zwi ą zane z ich uruchomieniem. 3. Nie budzi w ą tpliwo ś ci, co do zasady, teza Szpitala, i ż „ celem umowy na czas okre ś lony oraz zapisu przewiduj ą cego maksymalny poziom zobowi ą zania Kasy jest +zapewnienie trwa ł o ś ci stosunku prawnego i ochrony stron umowy+”, jednak ż e by ł oby istotnym b łę dem metodolo- gicznym oderwanie jej, w niniejszym post ę powaniu, od uwarunkowa ń strukturalno-organizacyjnych rynku w ł a ś ciwego, charakteryzuj ą cego si ę zarówno ograniczon ą swobod ą podejmowania decyzji przez ś wiad- czeniodawców, jak i przez zamawiaj ą cego us ł ugi, tj. Kas ę (NFZ). Aczkolwiek jest prawd ą , i ż skar ż ony przedsi ę biorca nigdy nie by ł „ u- bezw ł asnowolniony przez UNUZ”, to jednak funkcje tego organu wo- bec niego nie ogranicza ł y si ę , jak b łę dnie podnosi ł Szpital, wy łą cznie do badania „ zgodno ś ci dzia ł ania Kasy z przepisami prawa”, ale obej- mowa ł y tak ż e mo ż liwo ść wydawania wi ążą cych decyzji, w tym, co istotne w niniejszym post ę powaniu, dotycz ą cych konieczno ś ci wpro- wadzenia zmian w planie finansowym, oraz – w wypadku uchylania si ę od ich wprowadzenia lub wprowadzenia po wyznaczonym terminie – zmieniaj ą cych plan Kasy w cz ęś ci b ą d ź nawet w ca ł o ś ci. W tych okoliczno ś ciach twierdzenia skar ż onego przedsi ę biorcy, i ż za- wierane przez niego umowy o ś wiadczenie us ł ug zdrowotnych s ą „ u- mowami bardzo specyficznymi i zawieranymi w oparciu o plan finan- sowy Kasy, który Kasa mo ż e by ć zmuszona zweryfikowa ć ”, nie mo ż na okre ś li ć jako pozbawionego podstaw, tym bardziej, ż e równie ż z po- wodu obliguj ą cych go przepisów art. 4 ust. 3 oraz art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy o powszechnym […], nakazuj ą cych, odpowiednio, by ś wiad- czenia zdrowotne by ł y udzielane ubezpieczonym w ramach dost ę p- nych ś rodków finansowych, a tak ż e by suma kwot zobowi ą za ń wobec kontrahentów ze wszystkich zawartych umów mie ś ci ł a si ę w planie fi- 5 Konstatacja ta nie jest jednak równoznaczna z tym, by Szpital nie podnosi ł tej kwestii w kontaktach z Kas ą , przynajmniej w odniesieniu do wypowiedzenia umowy bez podania przyczyny (por. pismo z dnia 19 marca 2002r., zawieraj ą ce uwagi dotycz ą ce umowy nr 11R/000004/203/2002, w tym propozycj ę skre ś lenia w niej § 29, motywowan ą tym, ż e w umowach zawartych na czas okre ś lony wypowiedzenie mo ż e nast ą pi ć w przypadkach szczególnych, okre ś lonych w umowie). 16 nansowym – nie móg ł on w sposób dowolny tego planu kszta ł towa ć . 4. Wprowadzenie do czterech umów obj ę tych niniejszym post ę powaniem postanowie ń uprawniaj ą cych obie strony do ich wypowiedzenia b ą d ź to na podstawie wskazania okre ś lonych przyczyn, b ą d ź bez podania przyczyny, w drodze trzymiesi ę cznego wypowiedzenia, nawet wtedy, gdy s ą to umowy na czas okre ś lony, które powinny gwarantowa ć , co do zasady, stabilno ść warunków wspó ł pracy stron, a zw ł aszcza ceny zakontraktowanych ś wiadcze ń zdrowotnych oraz warto ś ci maksymal- nego zobowi ą zania Kasy wobec Szpitala, by ł o, zdaniem Prezesa UOKiK, konsekwencj ą opisanego wy ż ej stanu rzeczy, tj. obiektywnych, systemowych ogranicze ń swobody podejmowania decyzji przez Kas ę , a tak ż e niepewno ś ci co do kierunków zmian w systemie ubezpiecze ń zdrowotnych 6 , i konieczno ś ci uwzgl ę dnienia tych czynników w zawie- ranych przez ni ą kontraktach, a nie jej „ z ł ej woli” lub – w kategoriach ustawy o ochronie […] – nadu ż ycia przez ni ą uprzywilejowanej pozycji na rynku w ł a ś ciwym poprzez narzucanie kontrahentowi uci ąż liwych warunków umów, tj. dzia ł ania zakazanego z mocy art. 8 ust. 2 pkt 6 powo ł anej ustawy. Gdyby intencj ą Kasy by ł o takie nadu ż ycie, o jakim wspomina we wnio- sku Szpital, to ta, otrzymawszy decyzj ę Prezesa Urz ę du Nadzoru Ubez- piecze ń Zdrowotnych z dnia 15 lipca 2002r., zobowi ą zuj ą c ą j ą do zmiany, w terminie 30 dni od daty otrzymania, planu finansowego, nie poczyni ł aby zapewne ż adnych stara ń zmierzaj ą cych do jej uchylenia lub neutralizacji skutków dla ś wiadczeniodawców, lecz biernie wpro- wadzi ł aby j ą w ż ycie; tymczasem Kasa, „ dok ł adaj ą c nale ż ytej staran- no ś ci”, z ł o ż y ł a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i po otrzy- maniu pozytywnej decyzji UNUZ z dnia 30 wrze ś nia 2002r., cofn ęł a wypowiedzenia umów. Formu ł uj ą c powy ż sz ą ocen ę zachowa ń Kasy (NFZ) organ antymono- polowy wzi ął pod uwag ę i to, ż e wbrew twierdzeniu Szpitala, jakoby przyznanie kontrahentom takich samych praw, w zakresie wypowiada- nia umów na podstawie kwestionowanych przez skar żą cego zapisów, „ zosta ł o uczynione tylko i wy łą cznie dla pozoru, aby +na papierze+ nie zosta ł a z ł amana zasada równo ś ci stron umowy”, istniej ą przes ł anki by s ą dzi ć , i ż prawa te by ł y jednak wykorzystywane tak ż e przez ś wiad- czeniodawców. 7 5. Odmiennie ni ż w wypadku analizowanych wy ż ej postanowie ń ju ż b ę - d ą cych sk ł adnikami umów obowi ą zuj ą cych strony, próba wprowadze- nia przez skar ż onego przedsi ę biorc ę aneksem nr 2/03 z dnia 13 marca 2003r. do umowy o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie am- 6 Jak podnios ł a Kasa w pi ś mie z dnia 17 pa ź dziernika 2002r., „ Nie sposób […] przewidzie ć wszelkich powodów, które […] w okresie zmian w systemie opieki zdrowotnej b ę d ą zmusza ł y Kas ę i Ś wiadczeniodawc ę do wypowiedzenia cz ęś ci lub ca ł o ś ci umowy.” 7 Stwierdzenie to odnosi si ę do wypowiedze ń umów bez podania przyczyny, a jego pod- staw ą jest materia ł dowodowy znajduj ą cy si ę w aktach sprawy o sygn. RGD.57-8/02/03/HK, prowa- dzonej przez Prezesa UOKiK przeciwko temu samemu przedsi ę biorcy, jak w niniejszym post ę powaniu. 17 bulatoryjnych ś wiadcze ń specjalistycznych nr 11R/000004/102/2002 zapisu o tre ś ci „ W przypadku pogorszenia si ę sytuacji finansowej Kasy, na skutek obni ż enia wp ł ywów ze sk ł adek nale ż nych do poziomu unie- mo ż liwiaj ą cego finansowanie na dotychczasowych warunkach nale ż - no ś ci wynikaj ą cych z niniejszej umowy, Kasa Chorych zastrzega sobie prawo do jednostronnej zmiany warunków finansowych umowy w drodze jednomiesi ę cznego wypowiedzenia, dokonanego na koniec miesi ą ca kalendarzowego.” nie tylko nie znajduje, w przekonaniu Pre- zesa UOKiK, ż adnego racjonalnego usprawiedliwienia, ale, nadto, wy- czerpuje znamiona praktyki zakazanej z mocy art. 8 ust. 2 pkt 6 usta- wy o ochronie […].. Najpierw dlatego, ż e cel, któremu cytowany zapis mia ł by s ł u ż y ć , tj. dostosowanie warunków finansowych umowy uprzednio zawartej do rzeczywistej, aktualnej sytuacji ekonomicznej Kasy, móg ł by by ć , co do zasady, osi ą gni ę ty równie ż za pomoc ą postanowie ń ju ż w tej umowie umieszczonych, tj. § 33 ust. 1 b ą d ź § 34, cho ć nie w okresie krótszym ni ż 3 miesi ą ce. Nast ę pnie dlatego, i ż nowa regulacja dopuszcza ł aby, odmiennie ni ż dotychczasowe, tak formaln ą , jak i realn ą jednostron- no ść oddzia ł ywa ń oraz niczym nie skr ę powan ą swobod ę dzia ł a ń skar- ż onego przedsi ę biorcy w zakresie ewentualnych zmian dotycz ą cych „ warunków finansowych umowy”, i powodowa ł aby ca ł kowite „ przerzu- cenie [przez niego] ryzyka finansowego w ł asnej dzia ł alno ś ci na Szpi- tal”, a wskutek tego – uzyskanie niczym nie uzasadnionej korzy ś ci w postaci dzia ł ania w warunkach niemo ż liwych do osi ą gni ę cia w ka ż dej innej sytuacji. Wreszcie i dlatego, ż e proponowany przez skar ż onego przedsi ę biorc ę jednomiesi ę czny okres wypowiedzenia uniemo ż liwi ł by w praktyce, jak s ł usznie podniós ł to Szpital, „zarz ą dzanie jednostk ą i robienie jakichkolwiek planów wykraczaj ą cych poza 1 miesi ą c”. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, orzeczono, jak w sentencji. P OUCZENIE : Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie [...], w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 K.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w War- szawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów w Gda ń sku. Z upowa ż nienia Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK w Gda ń sku Roman Jarz ą bek 18