RGD-29/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Gda ń sku 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL / FAX (058) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL Gda ń sk, dnia 30 listopada 2004r. RGD.410-1/04/MLM DECYZJA Nr RGD.29/2004 I. Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity z dnia 14 kwietnia 2003r.: Dz.U. Nr 86, poz. 804 z pó ź niejszymi zmianami), oraz stosownie do tre ś ci art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 roz- porz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania an- tymonopolowego przeciwko: 1. B TAXI w S, 2. E – TAXI w S, 3. ZTP w S, 4. M – TAXI w S 5. I TAXI w S 6. L TAXI w S, 7. A TAXI w S, 8. S TAXI w S, 9. TAXI G w S, 10. G TAXI w S, 11. GTAXI w S, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, praktyk ę ujawniaj ą c ą si ę na lokalnym rynku us ł ug przewozowych, wy- konywanych taksówkami w S, zlecanych radiowo, po telefonicznym z ł o ż eniu zamó- wienia przez klienta, polegaj ą c ą na zawarciu przez ww. zwi ą zki przedsi ę biorców po- rozumienia, poprzez ustalenie bezpo ś rednio i po ś rednio ujednoliconych, minimalnych stawek za przejazd taksówk ą na terenie miasta S w wysoko ś ci: - 4 z ł 50 gr. – start i przejazd pierwszego kilometra, - 1 z ł 60 gr. – za 1 km na I taryfie (w godzinach od 6 do 22), - 2 z ł 40 gr. – za 1 km na II taryfie (w godzinach od 22 do 6), oraz na odst ą pieniu od przyznawania rabatów za ś wiadczone us ł ugi, i na- kazuje si ę zaniechania jej stosowania. II. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów […], nak ł ada si ę na przedsi ę biorców wymienionych w pkt I niniejszej decyzji kar ę pieni ęż n ą , p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, w wysoko ś ci: 1. B TAXI w S – ….. 2. E – TAXI w S – …. 3. ZTP w S – ….. 4. M – TAXI w S – …. 5. TAXI P w S – ….. 6. L TAXI w S – …… 7. A TAXI w S – …… 8. S TAXI w S – …… 9. TAXI G w S – …… 10. G TAXI w S – …… 11. G TAXI w S – …… U ZASADNIENIE W dniu 29 grudnia 2003r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku wp ł yn ął wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Szczecinie o wszcz ę cie post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie ustalenia, czy dzia ł a- nia podj ę te przez korporacje taksówkowe, ś wiadcz ą ce us ł ugi na terenie miasta S, polegaj ą ce na ustaleniu jednakowych cen za us ł ugi przewozowe nie maj ą charakteru porozumienia skutkuj ą cego ograniczeniem konkurencji mi ę dzy nimi. Maj ą c na uwadze wskazane przez Rzecznika okoliczno ś ci, które mog ł y uzasadnia ć domniemanie, ż e w sygnalizowanej sprawie dosz ł o do z ł amania regu ł konkurencji, organ antymonopolowy podj ął czynno ś ci sprawdzaj ą ce, prowadz ą c w okresie od 8 stycznia 2004r. do 8 marca 2004r., post ę powanie wyja ś niaj ą ce, w spra- wie badania kszta ł towania si ę wysoko ś ci op ł at za us ł ugi przewozów pasa ż erskich na rynku us ł ug taksówkowych w S. Zebrane w jego toku dokumenty i informacje uprawdopodobni ł y fakt naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji [...]. W zwi ą zku z tym postanowiono o wszcz ę ciu z urz ę du, z dniem 10 marca 2004r., post ę - powania antymonopolowego pod zarzutem zawarcia przez firmy taksówkowe poro- zumienia, na lokalnym rynku organizowania i ś wiadczenia us ł ug zarobkowego prze- wozu osób taksówkami w S, polegaj ą cego na ustaleniu bezpo ś rednio i po ś rednio, ujednoliconych, minimalnych stawek za przejazd taksówk ą na terenie miasta S, w wysoko ś ci: • 4 z ł 50 gr. – start i przejazd pierwszego kilometra, • 1 z ł 60 gr. – za 1 km na I taryfie (w godzinach od 6 do 22), • 2 z ł 40 gr. – za 1 km na II taryfie (w godzinach od 22 do 6), oraz na odst ą pieniu od przyznawania rabatów za ś wiadczone us ł ugi, co mo ż e stano- wi ć naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 powo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkuren- cji [...]. Wyniki przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł y podstaw ę do postawienia zarzutu zawarcia domniemanego porozumienia cenowego 11 przedsi ę - biorcom tj.: 1) B TAXI w S, 2) E – TAXI w S, 2 3) ZTP w S, 4) M – TAXI w S, 5) I TAXI P w S, 6) L TAXI w S, 7) A TAXI. w S, 8) S TAXI w S, 9) TAXI G w S, 10) GTAXI w S, 11) G TAXI w S. Do akt sprawy, postanowieniem nr 57, z dnia 22 marca 2004r., w łą czono materia ł dowodowy zebrany w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego. Dodatkowo, w ramach post ę powania antymonopolowego zosta ł y, prze- prowadzono kontrole bezpo ś rednie u przedsi ę biorców obj ę tych tym post ę powaniem. W WYNIKU PODJ Ę TYCH CZYNNO Ś CI ORGAN ANTYMONOPOLOWY USTALI Ł , CO NAST Ę PUJE . I. Podstawowym aktem prawnym reguluj ą cym zagadnienia zwi ą zane z wykonywaniem us ł ug przewozowych jest ustawa z dnia 6 wrze ś nia 2001r. o trans- porcie drogowym. (Dz.U. Nr 125 poz. 1371 ze zmianami). Zgodnie z art. 5 tej ustawy wykonywanie transportu drogowego, w tym i ś wiadczenie us ł ug taksówkowych, wy- maga uzyskania licencji, która udzielana jest na wniosek przedsi ę biorcy, na okre ś lony pojazd i obszar obejmuj ą cy gmin ę (art. 6.ust. 4). Udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana lub cofni ę cie licencji nast ę puje w drodze decyzji administracyjnej. Organem w ł a ś ciwym w tym zakresie jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Przedsi ę biorca, który uzyska ł licencj ę uprawniony jest do wykonywania transportu drogowego na obszarze w niej oznaczonym. Dopuszczona jest mo ż liwo ść wykonywania przewozu z obszaru okre ś lonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa ś wiadczenia tam us ł ug przewozowych, z wyj ą tkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku z ł o ż enia zamówienia przez klienta z innego ob- szaru (art. 6 ust. 4 pkt 5 ww. ustawy). Wykonywanie transportu drogowego taksów- k ą bez wymaganej licencji podlega karze. W ł a ś ciwa rada gminy po zasi ę gni ę ciu opinii organizacji zrzeszaj ą cych miej- scowych taksówkarzy i organizacji, których statutowym celem jest ochrona praw konsumenta, okre ś la na dany rok kalendarzowy, nie pó ź niej jednak ni ż do dnia 30 listopada roku poprzedniego, liczb ę przeznaczonych do wydania nowych licencji. Nie- dotrzymanie tego terminu oznacza zachowanie dotychczasowej liczby licencji. Rada gminy uprawniona jest ponadto, ma mocy przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 zm.), do ustalania cen urz ę dowych za us ł ugi przewo- zowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. Ceny te maj ą charakter cen maksymalnych (art. 9 ustawy o cenach). II. W dniu 11 stycznia 1999 r. Rada Miasta S podj ęł a uchwa łę Nr w spra- wie ustalenia cen urz ę dowych za przejazd taksówkami osobowymi na obszarze Gmi- ny – Miasta S, w której ustalono: • op ł at ę pocz ą tkow ą – 4,50 z ł , • Taryf ę I (w granicach administracyjnych Gminy - Miasta S, w dni po- wszednie, w godzinach 6,00-22,00 – 1,60 z ł /km, 3 • Taryf ę II (w granicach administracyjnych Gminy - Miasta S, w dni po- wszednie wy ż sza o 50%, w godzinach 6,00-22,00 od taryfy I oraz w niedziele i ś wi ę ta w ci ą gu ca ł ej doby) – 2,40 z ł /km, • op ł at ę za 1 godzin ę postoju (we wszystkich taryfach) – 32 z ł . Ww. op ł aty mia ł y charakter cen maksymalnych. Poniewa ż uchwa ł a, w zwi ą zku nowelizacj ą ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 zm.), przesta ł a obowi ą zywa ć , w pa ź dzierniku 2001r. przygotowano projekt nowej uchwa ł y w sprawie ustalenia cen urz ę dowych za prze- jazdy taksówkami. Projekt przewiduj ą cy podwy ż szenie cen za us ł ugi taksówkowe zo- sta ł jednak negatywnie zaopiniowany przez S Ś rodowisko Taksówkowe (reprezentan- ci taksówkarzy), w zwi ą zku z czym na sesji, w dniu 12 grudnia 2001r., Rada Miasta S nie podj ęł a nowej uchwa ł y w tej sprawie i nie ustali ł a nowych stawek cen urz ę do- wych za us ł ugi taksówkowe. W dniu 3 grudnia 2003r., dosz ł o do ponownego spotkania z przedstawicie- lami S Ś rodowiska Taksówkowego dotycz ą cego nowego projektu uchwa ł y w sprawie cen urz ę dowych za us ł ugi taksówkowe. Przedstawiono wówczas propozycj ę nowych wysoko ś ci maksymalnych cen urz ę dowych, tj.: • op ł ata pocz ą tkowa – 5 z ł , • Taryfa I – 2,40 z ł /km, • Taryfa II – 3,60 z ł /km. Na propozycj ę w ł adz miasta przedstawiciele taksówkarzy zaproponowali ustalenie cen, jednak nie w wysoko ś ci maksymalnej ale minimalnej, na poziomie: • op ł ata pocz ą tkowa 4,50 z ł , • Taryfa I – 1,60 z ł /km, a nast ę pnie, w dniu 9 grudnia 2003r., S Ś rodowisko Taksówkarzy przedstawi ł o now ą propozycj ę cen, zak ł adaj ą c ą ustalenie ich wysoko ś ci zarówno na poziomie minimal- nym, jak i maksymalnym, tj.: Tabela 1 Zestawienie propozycji cen z ł o ż onej przez S Ś T Wyszczególnienie Op ł aty minimalne Op ł aty maksymalne Op ł ata pocz ą tkowa 4,50 z ł . 5,00 z ł . Taryfa I 1,60 z ł /km 2,40 z ł /km Taryfa II 2,40 z ł /km 3,60 z ł /km Taryfa III 3,20 z ł /km 4,80 z ł /km Taryfa IV 4,80 z ł /km 7,20 z ł /km Op ł ata za 1 godz. postoju 32,00 z ł . 32,00 z ł . Ostatecznie w dniu 26 kwietnia 2004r. Rada Miasta S podj ęł a uchwa łę nr i ustali ł a ceny urz ę dowe za przewozy taksówkami na obszarze miasta S, w maksymal- nej wysoko ś ci, tj.: • op ł ata pocz ą tkowa – 5,00 z ł , • Taryfa I – 2,40 z ł /km, • Taryfa II – 3,60 z ł ./km, • op ł ata za 1 godzin ę postoju – 32,00 z ł . Uchwa ł a wesz ł a w ż ycie z dniem 6 lipca 2004r. III. W dniu 17 grudnia 2003r. na stadionie w S odby ł o si ę zebranie otwar- te taksówkarzy, w którym uczestniczyli kierowcy firmy radiowych, i trakcie którego przedstawiciele firm (kierowcy) opowiedzieli si ę za ujednoliceniem stawek za przejaz- dy i przyj ę li nast ę puj ą ce uzgodnienia: 4 1. „W grupach radiowych je ź dzimy bez rabatów!” 2. „Minimalna obowi ą zuj ą ca stawka za przejazd wynosi: - 4z ł 50 gr. – start i przejazd pierwszego kilometra. - 1 z ł 60 gr. – za 1 km na I taryfie. - 2 z ł 40 gr. – za 1 km na II taryfie.” Ustalono równie ż , ż e stawki te „obowi ą zuj ą od dnia 19 grudnia 2003r ”. W sporz ą dzonej notatce ze spotkania [karta. 114 – teczka nr 1], zatytu ł o- wanej „Postanowienie …. Taksówkarzy” umieszczono tak ż e zapis o tre ś ci: „O ś wiad- czenie taksówkarzy zosta ł o przedstawione Prezesom, W ł a ś cicielom firm i zaakcepto- wane”. Do notatki sporz ą dzono list ę firm [karta 115 – teczka nr 1], które zobowi ą - za ł y si ę do stosowania stawek ustanowionych przez taksówkarzy. Na li ś cie znajduje si ę 16 podpisów przedstawicieli ró ż nych korporacji taksówkowych, w tym i podpisy przedstawicieli skar ż onych firm tj.: B Taxi, E Taxi, ZTP, M Taxi, P Taxi, LTaxi, ATaxi, S Taxi, Taxi G i G Taxi. W wyniku przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono, ż e ww. przedsi ę biorcy zastosowali si ę do warunków porozumienia i odst ą pili od udziela- nia rabatów za ś wiadczone us ł ugi taksówkowe. Firmom tym zosta ł postawiony zarzut zawarcia porozumienia skutkuj ą cego organiczniem konkurencji na rynku us ł ug prze- wozowych. IV. U CZESTNICY POROZUMIENIA 1. B TAXI W S – Spó ł ka rozpocz ęł a dzia ł alno ść w lipcu 1992r. Kapita ł za- k ł adowy Spó ł ki wyniós ł …. z ł . Udzia ł owcem Spó ł ki jest …, pe ł ni ą cy jednocze ś nie funkcj ę Prezesa Zarz ą du. Spó ł ka nie ś wiadczy bezpo ś rednio us ł ug przewozowych i nie zatrudnia, ani nie zrzesza kierowców taksówek. Przedmiotem jej dzia ł ania jest sprzeda ż taksówka- rzom us ł ug informacyjno-dyspozytorskich, która odbywa si ę na podstawie zawartej umowy o ś wiadczenie us ł ug teleinformatycznych. Kontrahent Spó ł ki zobowi ą zany jest do zap ł aty na rzecz us ł ugodawcy (tu Spó ł ka) okre ś lonego wynagrodzenia oraz do przestrzegania przepisów Regulaminu ś wiadczenia us ł ug teleinformatycznych. Aby otrzymywa ć zlecenia, ka ż dy kierowca wykupuje co miesi ą c us ł ugi ra- diowe. W grudniu 2003r. (na dzie ń spotkania kierowców na stadionie „A”), z us ł ug Spó ł ki korzysta ł o ….. taksówkarzy. Spó ł ka stosuje geograficzny podzia ł obszaru miasta S na 14 rejonów. Dys- pozytorka po zg ł oszeniu przez taksówkarza gotowo ś ci ś wiadczenia us ł ug manualnie na mapie ustawia „klocek” z numerem taksówkarza i nast ę pnie przydziela zlecenia wg. kolejno ś ci „klocków” umieszczonych w danym rejonie. Spó ł ka nie stosuje kompu- terowego systemu ewidencji zlece ń , które nie s ą rejestrowane, ani archiwizowane. Nie prowadzi te ż systemu dy ż urów jazd. Ka ż dy kierowca prowadzi dzia ł alno ść gospo- darcz ą na w ł asny rachunek i sam decyduje kiedy i ile czasu je ź dzi. Od 1999r. ceny w korporacji, za us ł ugi przewozowe, kszta ł tuj ą si ę na tym samym poziomie, tj. w wysoko ś ci uchwalonej przez Rad ę Miasta Szczecina, w dniu 11 stycznia 1999 r., uchwa łą Nr. W okresie od 1999r. do grudnia 2003r. klienci mogli uzyska ć rabat w wy- soko ś ci od …. do ….%. Po zebraniu kierowców (na stadionie „A”) wszyscy kierowcy zaprzestali udzielania rabatów. Jedynym rabatem jaki pozosta ł jest darmowy dojazd do klienta. 5 Mimo, i ż w kwietniu 2004r. Rada Miasta S podwy ż szy ł a poziom cen mak- symalnych za us ł ugi przewozowe, kierowcy B TAXI nie zmienili wysoko ś ci op ł at ani, zasad polityki rabatowej. Materia ł y reklamowe s ą zamawiane przez firm ę dla wszystkich taksówka- rzy. Dotyczy to zarówno nalepek z logo firmy umieszczanych na pojazdach, jak i transparentu reklamowego. Oprócz tego w gazecie zamieszczana jest reklama firmy, w zamian za reklam ę gazety na pojazdach. 2. E – TAXI W S . Spó ł ka zosta ł a zarejestrowana w 1992r. Wysoko ść kapi- ta ł u zak ł adowego wynosi …… z ł . Wspólnikami Spó ł ki s ą … osoby fizyczne. Podstawowym przedmiotem dzia ł ania Spó ł ki jest ś wiadczenie na rzecz przedsi ę biorców (taksówkarzy), w oparciu o zawarte umowy, us ł ug informacyjno- dyspozytorskich za pomoc ą urz ą dze ń łą czno ś ci radiowej na cz ę stotliwo ś ci u ż ytkowej, na zasadzie wy łą czno ś ci zleceniobiorcy, czyli Spó ł ki. Przydzia ł zlece ń odbywa si ę zgodnie z kolejno ś ci ą zg ł osze ń gotowo ś ci ś wiadczenia us ł ug przez poszczególnych taksówkarzy. Za przekazywanie zlece ń za pomoc ą urz ą dze ń radiowych taksówkarze uiszczaj ą miesi ę cznie op ł at ę zrycza ł towan ą . Ka ż dy z nich zobowi ą zany jest do prze- strzegania zasad pracy obowi ą zuj ą cych w E TAXI Zgodnie z pkt 10 tego regulaminu „Op ł ata za kurs musi by ć naliczona zgodnie z ustalon ą przez zleceniodawców (tu tak- sówkarze) taryf ą obowi ą zuj ą c ą na dany okres, którzy ustalaj ą jej wysoko ść na pod- stawie…”. Na dzie ń 17 grudnia 2003r. z us ł ug Spó ł ki korzysta ł o …. kierowców, z któ- rych ka ż dy prowadzi w ł asn ą dzia ł alno ść zarobkow ą i sam decyduje o swoim czasie pracy. Od 1999r. ceny w korporacji, za us ł ugi przewozowe, kszta ł tuj ą si ę na tym samym poziomie, tj., w wysoko ś ci uchwalonej przez Rad ę Miasta S, w dniu 11 stycz- nia 1999 r., uchwa łą Nr. Od dnia 20 grudnia 2003r., obowi ą zuj ą ce dotychczas rabaty nie s ą ju ż sto- sowane. Po uchwaleniu, przez Rad ę Miasta S, nowych cen urz ę dowych, kierowcy E- TAXI nie zmienili stawek. Oprócz ś wiadczenia us ł ug radiowych, Spó ł ka zamawia i zaopatruje wspó ł - pracuj ą cych z ni ą taksówkarzy we wszelkie materia ł y reklamowe, tzn.: 9 logo firmy i oznaczenie na poje ź dzie – koszty ponosz ą taksówkarze, 9 wizytówki, ulotki – dot. reklamy us ł ug firmy, na koszty Spó ł ki. 3. ZTP W S - ZTP jest organizacj ą zawodow ą osób ś wiadcz ą cych us ł ugi zwi ą zane z transportem, dzia ł aj ą ca na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1989r. o samorz ą dzie zawodowym niektórych podmiotów gospodarczych (Dz.U. z 1989r. Nr 35, poz. 194). Posiada osobowo ść prawn ą , jest zarejestrowane w KRS, a zasady jego dzia ł ania okre ś la statut. ZTP zrzesza …. cz ł onków ( w tym …. taksówkarzy w S i …. w woj….). Funkcjonuj ą w nim dwie grupy radiowe tj.: grupa radiowa RT … i RT ….. Cz ł onkowie ZTP otrzymuj ą zlecenia przydzielane komputerowo wg. kolejno ś ci zg ł oszenia si ę w rejonie. Ka ż dy nowy cz ł onek musi spe ł nia ć wszystkie warunki statutowe, co m.in. oznacza, ż e nie mo ż e on nale ż e ć do innych, poza ZTP, korporacji. Za nieprzestrzega- nie zapisów statutowych sankcj ą jest wykluczenie ze ZTP. Decyzje o wysoko ś ci tak op ł at uiszczanych przez taksówkarzy na rzecz ZTP, jak i op ł at za ś wiadczone us ł ugi przewozu oraz o rodzajach i wysoko ś ciach udzielanych rabatów podejmuje Zarz ą d, na podstawie wniosków grup radiowych. Zatwierdzane przez Zarz ą d stawki s ą stawkami maksymalnymi. 6 Od 2000r. ceny w korporacji, za us ł ugi przewozowe, kszta ł tuj ą si ę na tym samym poziomie, tj. w wysoko ś ci uchwalonej przez Rad ę Miasta S, w dniu 11 stycz- nia 1999 r., uchwa łą Nr. Do grudnia 2003r. taksówkarze ZTP, cho ć nie stosowali kart rabatowych, udzielali rabatów i stosowali promocje uchwalone przez Zarz ą d. W okresie od stycz- nia do kwietnia 2004r. Zarz ą d nie ustali ł ż adnych zasad udzielania zni ż ek od op ł at za przejazd taksówk ą . Dokonana w 2004r. przez Rad ę Miasta S zmiana cen maksymal- nych nie wp ł yn ęł a na zmian ę stawek stosowanych dotychczas w ramach ZTP. Wszystkie pojazdy cz ł onków ZTP s ą oznakowane pojazdy logo ZTP. ZTP zach ę caj ą c do korzystania z taksówek, wykorzystuje nast ę puj ą ce no- ś niki i formy reklamy: 9 logo i oznaczenia na pojazdach, 9 karty reklamowe (z jednej strony umieszczana jest reklama firmy np. si ł ownia F…., a z drugiej strony reklama ZTP; karty wykonywane s ą na koszt firmy np. F…, karty te rozdawane s ą klientom przez taksówka- rzy), 9 wspó ł prac ę z gazet ą … - reklama gazety umieszczona jest na logo wszystkich taksówek z grupy …, w zamian za to gazeta umieszcza og ł oszenia ZTP, 9 og ł oszenia p ł atne w prasie (….), og ł oszenia dla obu grup radiowych op ł aca ZTP. W siedzibie ZTP odby ł o si ę spotkanie przedstawicieli firm radiowych, na którym zosta ł a przekazana wiadomo ść o decyzji kierowców, podj ę tej podczas spo- tkania na stadionie „A”. 4. M– TAXI W S . zosta ł o zarejestrowane w Rejestrze z dat ą 9 marca 1994r. Cz ł onami mog ą by ć osoby prowadz ą ce dzia ł alno ś ci gospodarcz ą z zakresie us ł ug transportowych. Na dzie ń 17 grudnia 2003r. cz ł onkami by ł o ….. taksówkarzy. Nie mog ą oni nale ż e ć do innych stowarzysze ń lub korporacji taksówkowych. Cz ł on- kowie uiszczaj ą op ł aty cz ł onkowskie. Od 1999r. w S… obowi ą zuj ą ceny, za us ł ugi przewozowe, w wysoko ś ci uchwalonej przez Rad ę Miasta S, w dniu 11 stycznia 1999r., uchwa łą Nr . O wysoko ś ci rabatów decyduje Walne Zebranie S…. Do 19 grudnia dla sta- ł ych klientów i dla klientów zamawiaj ą cych taksówki na telefon obowi ą zywa ł y rabaty ustalone w wysoko ś ci do….%. W dniu 20 grudnia 2003r., a wi ę c po zebraniu kierow- ców na stadionie „A” , Walne Zebranie podj ęł o decyzje o odst ą pieniu od udzielania rabatów za kursy wykonywane na terenie miasta S. Do dalszego stosowania pozo- stawiono jedynie zni ż k ę w postaci „darmowego dojazdu do klienta” oraz rabat na wyjazdy poza granice miasta, w wysoko ś ci do ….%. Karty rabatowe nie s ą stosowa- ne. S stosuj ą c okre ś lone zasady polityki cenowej ma mo ż liwo ść dyscyplinowania swo- ich cz ł onków. Za nieudzielanie ustalonego rabatu sankcj ą mo ż e by ć np. zawieszenie lub ostatecznie wykluczenie ze S. S organizuj ą c ś wiadczenie us ł ug na terenie S, wyodr ę bni ł o w mie ś cie 16 rejonów. Dyspozytorka, po zg ł oszeniu przez taksówkarza gotowo ś ci do pracy, manu- alnie na mapie ustawia „znaczek” z numerem kierowcy, a nast ę pnie przydziela zlece- nia wg. kolejno ś ci zg ł osze ń w danym rejonie. S.. nie prowadzi dy ż urów. Wszystkie materia ł y reklamowe zamawia Zarz ą d. Wydatki na reklam ę op ł acane s ą ze sk ł adek cz ł onkowskich. Rodzaje stosowanych reklam to: 7 9 logo i oznaczenia na poje ź dzie, 9 og ł oszenia prasowe Spó ł ki w gazecie …., 9 wizytówki. Wizytówka dost ę pna jest w …., w zamian na taksówkach MAXI TAXI umieszczona jest reklama…... 5. I TAXI P W S ( aktualnie nazwa firmy brzmi; TAXI P) Spó ł ka zosta ł a utworzona w 1996r. Obecnie kapita ł zak ł adowy Spó ł ki wy- nosi …. z ł . Udzia ł owcami Spó ł ki s ą … osoby fizyczne. Przedmiotem dzia ł ania Spó ł ki jest: 9 przewóz osób, towarów, 9 naprawa i konserwacja pojazdów samochodowych, 9 techniczne doradztwo samochodowe, 9 pomoc drogowa, 9 handel cz ęś ciami i akcesoriami samochodowymi, 9 oferowanie us ł ug zwi ą zanych z wykorzystaniem mobilnych no ś ników reklamy. Spó ł ka wspó ł pracuje z taksówkarzami prowadz ą cymi w ł asn ą dzia ł alno ść gospodarcz ą , na zasadach wy łą czno ś ci, co oznacza, ż e dany taksówkarz mo ż e nale- ż e ć tylko do tej korporacji radiowej. Wspó ł praca z ta polega na przekazywaniu, drog ą radiow ą , zlece ń przewo- zu taksówk ą , za co przewo ź nicy uiszczaj ą na rzecz Spó ł ki op ł at ę zrycza ł towan ą . Zle- cenia w danym dniu rozdzielane s ą wg kolejno ś ci zg ł osze ń gotowo ś ci ś wiadczenia us ł ug. Ceny za przewozy ustalane s ą w oparciu o uchwa ł y Rady Miasta, nato- miast decyzje o wysoko ś ci i rodzajach rabatów podejmuje Zarz ą d Spó ł ki na wniosek kierowców. W okresie od 2000r. do ko ń ca 2003r. rabaty by ł y ustalone w wysoko ś ci od … do ….%. W grudniu 2003r. rabaty zosta ł y zniesione. Od 1999r. ceny, za us ł ugi przewozowe, kszta ł tuj ą si ę na tym samym po- ziomie, tj. w wysoko ś ci uchwalonej przez Rad ę Miasta S, w dniu 11 stycznia 1999 r., uchwa łą Nr. Obecnie z firm ą wspó ł pracuje …. taksówkarzy, natomiast na dzie ń 17 grudnia 2003r. (dzie ń zawarcia porozumienia) tylko …. taksówkarzy korzysta ł o z us ł ug Spó ł ki. Wykonanie materia ł ów reklamowych zlecane jest bezpo ś rednio przez Spó ł k ę . Rodzaje wykorzystywanych ś rodków reklamowych: 9 logo i oznaczenia na poje ź dzie – za pierwszym razem koszty ponosz ą taksówkarze nast ę pne s ą na koszt korporacji, 9 og ł oszenia prasowe 2 razy w miesi ą cu w lokalnej gazecie …. – na koszt korporacji, 9 wizytówki, ulotki breloczki – koszt ponosi TAXI P. Aktualnie, mimo i ż z dniem 6 lipca br. na terenie miasta S obowi ą zuj ą wy ż sze maksymalne stawki za us ł ugi przewozowe Spó ł ka stosuje op ł aty w niezmie- nionej wysoko ś ci. Rabaty nie s ą stosowane. Zgodnie z o ś wiadczeniem Spó ł ki wyst ę puje mo ż - liwo ść negocjowania ceny za us ł ugi wykonane na terenie miasta i poza jego grani- cami. 6. L TAXI W S. L TAXI jest firm ą …, ś wiadcz ą c ą us ł ugi w zakresie łą czno- ś ci radiowej pomi ę dzy klientami a kierowcami taxi, na podstawie umowy barterowej. 8 W zamian za us ł ugi telefoniczno-radiowe strona umowy (taksówkarz) zobowi ą zuje si ę reklamowa ć firm ę L – TAXI na poje ź dzie. O wysoko ś ci cen, jak i rodzajach rabatów decydowali wszyscy kierowcy taksówek. Wynika ł o to z potrzeby zapewnienia jednoli- to ś ci op ł at. Do grudnia 2003r. (do spotkania kierowców na stadionie) taksometry w taksówkach je ż d żą cych z logo L TAXI wykazywa ł y : • 2,99 – op ł ata pocz ą tkowa, • 1 z ł /km - Taryfa I. Stawki te wynika ł y ze stosowania ….% rabatu sta ł ego, bez wzgl ę du na d ł ugo ść kursu. Po zebraniu taksówkarzy, w grudniu 2003r., kierowcy L TAXI postanowili odej ść od rabatów i stosowa ć ceny w wysoko ś ci uchwalonej, w dniu 11 stycznia 1999 r., przez Rad ę Miasta S, uchwa łą Nr. Zachowano nadal karty sta ł ego klienta (rabat w wysoko ś ci ….%) i z ł ot ą kart ę (rabat w wysoko ś ci ….%). Karty te rozdaj ą sami kierowcy, oni te ż decyduj ą komu i kiedy je wr ę czaj ą . Na dzie ń 17 grudnia 2003r. z przedsi ę biorc ą wspó ł pracowa ł o …. kierow- ców. Obecnie jest ich …. i firma zamierza zmieni ć przedmiot dzia ł ania. Dla zapewnienia w ł a ś ciwej organizacji przewozów teren podzielono, ze wzgl ę dów logistycznych, na 10 rejonów. Dyspozytorka ustawia „klocki” z numerami kierowców na mapie i przydziela zlecenia zgodnie z kolejno ś ci ą zg ł osze ń . Kierowców nie obowi ą zuj ą dy ż ury. Materia ł y reklamowe s ą zamawiane przez firm ę dla wszystkich taksówka- rzy. Aby ograniczy ć koszty na kartach reklamowych (karta sta ł ego klienta i z ł ota kar- ta) wr ę czanych klientom L TAXI, z drugiej strony, znajduje si ę reklama firmy poligra- ficznej drukuj ą cej karty. W ten sposób obie firmy odnosz ą korzy ś ci poprzez wzajem- n ą reklam ę . Koszty znosz ą si ę wzajemnie. Po wej ś ciu w ż ycie uchwa ł y Rady Miasta S, ustalaj ą cej wy ż sze ceny mak- symalne za us ł ugi taksówkowe, kierowcy L TAXI nie zmienili stosowanej dotychczas polityki cenowej. 7. A TAXI W S - Spó ł ka rozpocz ęł a dzia ł alno ść w czerwcu 1991r. Kapita ł zak ł adowy Spó ł ki wyniós ł ….. z ł . Udzia ł y zosta ł y obj ę te przez …. wspólników (….). Przedmiotem dzia ł ania Spó ł ki jest: 9 prowadzenie o ś rodka informacji i obs ł uga dyspozytorska za pomoc ą urz ą dze ń łą czno ś ci radiowej transportu taksówkowego, 9 ś wiadczeniu us ł ug reklamowych i handel artyku ł ami reklamowymi. Spó ł ka nie zatrudnia, ani nie zrzesza taksówkarzy, ale wspó ł pracuje z kie- rowcami, prowadz ą cymi w ł asn ą dzia ł alno ść gospodarcz ą , na podstawie umowy o ś wiadczenie us ł ug i dzier ż awy. Obowi ą zuj ą cy od 1999r. cennik A TAXI przewiduje stawki, których wyso- ko ść jest taka sama jak w uchwalonej przez Rad ę Miasta S, w dniu 11 stycznia 1999 r., uchwale Nr . Do grudnia 2003r. taksówkarze zwi ą zani z A TAXI stosowali rabat w wyso- ko ś ci ….%. Obecnie, jedynie przy du ż ych zamówieniach stosowany jest rabat w wy- soko ś ci …%, a na specjalne oferty np. dojazd na pola golfowe, stosowany jest rabat od …. do ….%. Odr ę bny cennik obowi ą zuje równie ż na przewozy m ł odzie ż y du ń skiej ucz ą cej si ę na terenie S. Na dzie ń 17 grudnia 2003r. z firm ą wspó ł pracowa ł o ….. kierowców. 9 Materia ł y reklamowe zamawia A – TAXI. Rodzaje wykorzystywanych form reklam to: 9 logo i oznaczenia na pojazdach, 9 wizytówki, ulotki, karty rabatowe, 9 og ł oszenia w G, 9 do lutego 2004r. stosowano og ł oszenia radiowe. Obecnie, pomimo zmiany stawek przez Rad ę Miasta taksówkarze je ż d żą cy z logo ATAXI nie podj ę li decyzji o zmianie wysoko ś ci op ł at i nadal obowi ą zuj ą w fir- mie op ł aty z 1999r. 8. S TAXI W S - Spó ł ka rozpocz ęł a dzia ł alno ść w 1991r. Kapita ł zak ł adowy Spó ł ki wynosi….. z ł . Udzia ł owcami Spó ł ki jest …... Wspó ł praca z kierowcami taksó- wek odbywa si ę na podstawie umowy o ś wiadczeniu us ł ug, przedmiotem której jest odp ł atne wykonywanie na rzecz zleceniodawców (taksówkarze) us ł ug informacyjno- dyspozytorskich za pomoc ą urz ą dze ń łą czno ś ci radiowej, na cz ę stotliwo ś ci u ż ytkowej na zasadzie wy łą czno ś ci przez zleceniobiorc ę (Spó ł ka). Stawki za przejazdy taksówk ą na terenie miasta obowi ą zuj ą w wysoko ś ci uchwalonej przez Rad ę Miasta S, w dniu 11 stycznia 1999 r., uchwa łą Nr. Decyzj ę o wysoko ś ci rabatów podejmuje, na wniosek kierowców, Zarz ą d Spó ł ki. Do dnia 29 grudnia 2003r. kierowcy je ż d żą cy z logo Spó ł ki stosowali rabaty w wysoko ś ci od …. do …..%, od 29 grudnia 2003r. rabaty nie obowi ą zuj ą . Zgodnie z regulaminem pracy kierowców S TAXI, taksówkarz obowi ą zany jest do pobierania op ł at w wysoko ś ci ustalonej przez Zarz ą d Spó ł ki. Na pocz ą tku 2004r. ze Spó ł k ą wspó ł pracowa ł o…… kierowców. Spó ł ka ponosi koszty reklamy. Rodzaje reklam to: 9 logo i reklama na poje ź dzie, 9 ulotki i wizytówki rozdawane klientom, 9 reklama, informacja umieszczona na ksi ąż eczkach op ł at Z…. Rabaty obowi ą zuj ą ce obecnie to; rabaty dla sta ł ych klientów oraz przy wy- jazdach poza granice miasta. Dnia 1 maja 2004r. utworzono now ą grup ę pod nazw ą H Taxi, która dys- ponuje „ gorszymi samochodami” i stosuje ni ż sze ceny, tj.: • op ł ata pocz ą tkowa – 3,50 z ł , • Taryfa I – 1,60 z ł /km, • Taryfa II – 2,40 z ł /km. Od ww. cen obowi ą zuj ą obligatoryjnie rabaty w wysoko ś ci …..%. 9. TAXI G W S - powsta ł o w 1995r. Celem jego dzia ł ania jest stworzenie lepszych warunków do wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej i stworzenie bazy so- cjalnej w ramach grupy kole ż e ń skiej. Cz ł onkami stowarzyszenia s ą taksówkarze, prowadz ą cy dzia ł alno ś ci go- spodarcz ą na w ł asny rachunek. Do dnia 22 grudnia 2003r. ceny za ś wiadczone us ł ugi przewozowe ustalo- ne by ł y na poziomie: • 3,50 z ł op ł ata pocz ą tkowa, • 1,60 z ł /km I taryfa, • 2,40 z ł /km II taryfa. Od op ł at udzielane by ł y rabaty w granicach ….%, w zale ż no ś ci od d ł ugo ś ci trasy. Realnie rabat wynosi ł ok. ….%. 10 Dnia 22 grudnia 2003r. cz ł onkowie podj ę li uchwa łę o zmianie wysoko ś ci op ł at i ustalili stawki na poziomie zgodnym z uchwa łą Rady Miasta S, z dnia 11 stycz- nia 1999 r. Obecnie zamiast rabatów klienci otrzymuj ą talony na bezp ł atny przejazd taksówkami, na kwot ę 10 z ł . O przyznaniu talonów (ile i komu) decyduje Zarz ą d. Co miesi ą c rozdawanych jest ok…..talonów. Dany klient maksymalnie mo ż e uzyska ć do …. talonów. Materia ł y reklamowe zamawia Zarz ą d, a wydatki pokrywane s ą ze sk ł adek cz ł onkowskich. Rodzaje reklam to: 9 logo i oznaczenia na poje ź dzie, 9 ulotki i wizytówki, 9 reklama w windach, 9 og ł oszenia w bezp ł atnej gazecie– dwutygodnik. Mimo podwy ż szenia przez Rad ę Miasta wysoko ś ci cen maksymalnych, S nie podj ęł o uchwa ł y o zmianie w ł asnych op ł at i obecnie stosowane stawki za us ł ugi taksówkowe obowi ą zuj ą w niezmienionej wysoko ś ci. Cz ł onkami jest …. taksówkarzy. 10. G TAXI W S, 11. G TAXI W S - Spó ł ka dzia ł a na rynku od 1992r. Wspó ł praca z kierowcami odbywa si ę na warunkach umowy o ś wiadczenie us ł ug, zgodnie z któr ą strona umowy (taksówkarz) zleca Spó ł ce ś wiadczenie us ł ug informa- cyjnych za pomoc ą urz ą dze ń łą czno ś ci radiowej, na prawach i zasadach okre ś lonych w regulaminie Pracy Kierowców. Zgodnie z przepisem I pkt. 2 ww. regulaminu „Kie- rowca stosuje taryf ę ustalona przez Rad ę Miasta S, za ś ….a koniec grudnia 2003r. z firm ą wspó ł pracowa ł o …. kierowców. Do dnia 18 grudnia 2003r. obowi ą zywa ł y nast ę puj ą ce stawki op ł at; • 3,00 z ł op ł at pocz ą tkowa, • 1,60 z ł /km - I Taryfa, • 2,40 z ł /km - II Taryfa Z zastosowaniem rabatu w wysoko ś ci od …. do ….% w zale ż no ś ci od prze- jechanej odleg ł o ś ci. Od dnia 18 grudnia 2003r. obowi ą zuj ą stawki w wysoko ś ci uchwalonej przez Rad ę Miasta S, w dniu 11 stycznia 1999 r., uchwa łą …... Decyzj ę o dost ą pieniu od przyznawania rabatów podj ę li kierowcy na Wal- nym Zebraniu w grudniu 2003r. W miesi ą cu kwietniu 2004r. kierowcy wspó ł pracuj ą cy ze Spó ł k ą zapropo- nowali przyst ą pienie do podj ę tej w kraju akcji „Bezpieczna taksówka”. Wszyscy tak- sówkarze G TAXI s ą oznaczeni logo tej akcji. Za kurs taksówk ą wezwan ą na has ł o „….” kierowcy zobowi ą zaniu s ą do udzielania rabatu w wysoko ś ci min. ….%. Wszystkie materia ł y reklamowe finansuje Spó ł ka. 9 logo i oznaczenia na pojazdach, 9 na samochodach G TAXI umieszczona jest reklama firmy …, wieczorem pracownice tej firmy odwo ż one s ą przez taksówki GTAXI natomiast w zamian wszystkie samochody Spó ł ki s ą myte taniej. 9 Klub…. Spó ł ka wozi reklam ę klubu i odwozi za darmo pracowników klu- bu, w zamian za to taksówki Spó ł ki wzywane s ą dla klientów klubu. Us ł uga wykonywana jest z …..% rabatem. 11 Obecnie, mimo podwy ż szenia stawek maksymalnych przez Rad ę Miasta, op ł aty za us ł ugi przewozowe w G TAXI nie zosta ł y zmienione. M AJ Ą C NA UWADZE ZEBRANY MATERIA Ł DOWODOWY P REZES U RZ Ę DU OCHRO- NY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW ZWA Ż Y Ł , CO NAST Ę PUJE . Ustawa o ochronie konkurencji […] zakazuje zawierania porozumie ń , któ- rych celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkuren- cji na rynku w ł a ś ciwym. Porozumienia te mog ą przybra ć nast ę puj ą ce formy (art. 4 ust. 4 ustawy) a) umów zawieranych pomi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre posta- nowienia tych umów, b) uzgodnie ń dokonanych w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, c) uchwa ł lub innych aktów zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych Nie wszystkie jednak porozumienia podlegaj ą prawu konkurencji, a jedynie te, które spe ł niaj ą m.in. nast ę puj ą ce kryteria: a) uczestnikami porozumienia s ą przynajmniej dwa niezale ż ne podmioty posiadaj ą ce status przedsi ę biorcy lub zwi ą zki przedsi ę biorców (nie podlegaj ą ocenie relacje pomi ę dzy przedsi ę biorc ą zale ż nym a dominuj ą cym) , b) nast ą pi ł o zgodne o ś wiadczenie woli dwóch lub wi ę cej stron, z których przynajmniej jedna zobowi ą zana jest, prawnie lub faktycznie, do pewnego dzia ł ania lub zaniechania, przez co nast ę puje eliminacja lub przynajmniej znaczna redukcja niepewno ś ci co do zachowania na rynku, c) porozumienie to zak ł óca lub mo ż e zak ł óca ć konkurencj ę (cel lub sku- tek), d) zak ł ócenie konkurencji ma odczuwalny wp ł yw na funkcjonowanie ryn- ku (regu ł a de minimis). Poj ę cie „przedsi ę biorca” zosta ł o zdefiniowane w art. 4 ust. 1, a „zwi ą zek przedsi ę biorców” w art. 4 ust. 2 ustawy, który stanowi, ż e przez zwi ą zek przedsi ę - biorców rozumie si ę izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców oraz zwi ą zki tych organizacji. Jak wskazuje si ę w literaturze przedmiotu 1 , z uwagi na szeroki zakres po- j ę cia przedsi ę biorca 2 , równie ż poj ę cie zwi ą zku powinno by ć odpowiednio szerzej in- 1 E. Modzelewska-W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, wyd. Twigger, W-wa 2002r., s. 37-39 . 2 Por. m.in. wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 7 kwietnia 2004r., sygn. akt III SK 22/04, w uzasadnieniu, którego podniesiono m.in. „….sama ustawa zdefiniowa ł a – na u ż ytek tej ustawy - poj ę - cie „przedsi ę biorcy” bardzo szeroko, obejmuj ą c nim oprócz podmiotów definiowanych jako przedsi ę - biorcy w innych ustawach (por. te ż art. 431 Kodeksu cywilnego) tak ż e podmioty, których dzia ł alno ść nie kojarzy si ę z typow ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Wyra ź nie t ę zasad ę regulacji mo ż na uchwyci ć poprzez analiz ę ca ł o ś ci definicji „przedsi ę biorcy” zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, to jest nie tylko w obr ę bie powo ł anej wy ż ej cz ęś ci tego przepisu i odpowiadaj ą cej jej cz ęś ci definicji przedsi ę biorcy, ale tak ż e przez uwzgl ę dnienie podmiotów, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. b (np. odno ś nie osoby fizycznej wykonuj ą cej zawód we w ł asnym imieniu) oraz o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. C (np. odno ś nie osoby fizycznej posiadaj ą cej akcje lub udzia ł y zapewniaj ą ce jej co najmniej 25% g ł osów w organach co najmniej jednego przedsi ę biorcy). Wnioski z wyk ł adni art. 4 pkt 12 terpretowane poprzez uwzgl ę dnienie nie tylko zwi ą zków przedsi ę biorców w rozumie- niu ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, ale tak ż e zwi ą zków innych osób i podmiotów maj ą cych status przedsi ę biorcy w kontek ś cie przepisów ustawy antymo- nopolowej. Nale ż y wi ę c przyj ąć , ż e zawiera ono wszelkie dopuszczalne prawem orga- nizacyjne formy zrzeszenia si ę przedsi ę biorców lub zwi ą zków, które tworzone s ą dla osi ą gni ę cia celów prawem dopuszczalnych; albo ekonomicznych, albo zawodowych, albo ekonomicznych i zawodowych. Osoby fizyczne, b ę d ą ce przedsi ę biorcami, mog ą tworzy ć zwi ą zki lub przy- st ę powa ć do organizacji, o ile ich dzia ł alno ść ma s ł u ż y ć ochronie ich interesów go- spodarczych jako uczestników rynku. Zwi ą zki przedsi ę biorców, na gruncie prawa antymonopolowego, uznaje si ę za legalne je ż eli spe ł niaj ą trzy podstawowe warunki 3 : 1) otwarte cz ł onkostwo, 2) niedyskryminowanie cz ł onków, 3) brak celów antykonkurencyjnych. Celem zrzeszenia si ę przedsi ę biorców jest stworzenie organizacji umo ż li- wiaj ą cej uczestnikom wspólne wyra ż anie interesów oraz ich reprezentowanie i ochro- n ę wobec innych podmiotów 4 . Legalna dzia ł alno ść zwi ą zków mo ż e przyk ł adowo do- tyczy ć : publikacji pism bran ż owych, prowadzenia bada ń poprzedzaj ą cych faz ę konku- rencyjn ą , szkolenia, wspólnej reklamy, kontroli jako ś ci itp. Zarzut zwarcia porozumienia, stanowi ą cego przedmiot niniejszego post ę - powania zosta ł postawiony: 1) trzem przedsi ę biorcom posiadaj ą cym status zwi ą zku przedsi ę biorców; tj. TAXI G, M TAXI i ZTP; cz ł onkami których s ą przedsi ę biorcy uprawnieni do ś wiad- czenia us ł ug przewozowych taksówkami, 2) pi ę ciu przedsi ę biorcom ….tj.; B TAXI, E - TAXI, TAXI P, A TAXI, S TAXI, ś wiadcz ą cym us ł ugi informacyjno-dyspozytorskie na rzecz taksówkarzy, 3) trzem …. prowadz ą cym dzia ł alno ś ci gospodarcz ą , pod firm ą ; L TAXI i G TAXI, ś wiadcz ą cym us ł ugi informacyjno-dyspozytorskie na rzecz taksówkarzy. Mimo, i ż przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy, drog ą radiow ą , us ł ugi informacyjno - dyspozytorskie na rzecz taksówkarzy sami nie wykonuj ą us ł ug przewozowych, to w ocenie organu antymonopolowego istniej ą jednak przes ł anki uzasadniaj ą ce twierdze- nie, i ż firmy te wraz z wspó ł pracuj ą cymi z nimi taksówkarzami, tworz ą zwi ą zek przedsi ę biorców, w rozumieniu zapisu art. 4 ust. 2 ustawy antymonopolowej, i to niezale ż nie od formy organizacyjnej i formy powi ą za ń (cz ł onkowstwo, umowa o wspó ł pracy) Przemawiaj ą za tym nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 9 Taksówkarze je ż d żą cy w danej korporacji radiowej tworz ą wyodr ę bnio- n ą , jednoznacznie identyfikowaln ą na rynku, grup ę , realizuj ą c ą wspól- ne dla wszystkich jej cz ł onków cele i spe ł niaj ą c ą okre ś lone zadania. Przewo ź nicy nale żą cy do korporacji, wykonuj ą te same us ł ugi transpor- 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dodatkowo, ale tak ż e bardzo silnie – wbrew stanowi- sku kasacji- wzmacnia zawarta w wyroku interpretacja zakresu tej ustawy okre ś lonego w jej art. 1 i 3 oraz zakres dzia ł ania Prezesa UOKiK, okre ś lony w art. 26”. 3 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa ….., s. 39 4 St. Gronowski Ustawa antymonopolowa. Komentarz. CH Beck, W-wa 1996 s. 41-47. 13 towe, a kryterium optymalizacyjnym ich dzia ł alno ś ci jest maksymaliza- cja ilo ś ci zlece ń , pozyskiwanych dla ca ł ej grupy i rozdzielanych na in- dywidualnych taksówkarzy. Cele cz ą stkowe s ą wi ę c ca ł kowicie zbie ż ne z celem ogólnym grupy, stanowi ą cym o sensie jej istnienia na rynku. Cho ć podmiot przyjmuj ą cy i rozdzielaj ą cy zlecenia sam nie ś wiadczy przewozów, to je organizuje. Obie us ł ugi realizowane w grupie s ą wi ę c ze sob ą ś ci ś le, funkcjonalnie zwi ą zane, a byt i interes ekonomiczny Spó ł ki uzale ż niony jest od wspó ł pracy z taksówkarzami. Poza ni ą jej samodzielne, istnienie na rynku nie jest ani mo ż liwe, ani celowe. Spo- sób organizacji pracy oraz obowi ą zuj ą ce zasady rozdysponowywania zlece ń w grupie powoduj ą , ż e nale żą cy do niej taksówkarze faktycznie nie rywalizuj ą ze sob ą , a konkurencja mi ę dzy nimi zast ą piona zosta ł a kooperacj ą , koordynowan ą przez centrum dyspozytorskie. W ten spo- sób ka ż dy z elementów tak funkcjonuj ą cej organizacji 5 wspó ł przyczy- nia si ę do powodzenia grupy jako ca ł o ś ci. Maj ą c to na uwadze, za ca ł - kowicie uprawnione nale ż y przyj ąć stwierdzenie, ż e ka ż da korporacja – przesadzaj ą o tym m.in. wewn ę trzne regu ł y jej funkcjonowania - two- rzy odr ę bny i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci co do jego identyfikacji, zwi ą zek przedsi ę biorców, tj. taksówkarzy i jednego centrum informacyjno- dyspozytorskiego. 9 W otoczeniu rynkowym, a zw ł aszcza przez konsumentów, korporacja postrzegana jest jako jeden podmiot rynkowy. Przes ą dzaj ą o tym: identyczne oznaczenie pojazdów, jedno logo firmy, ukazuj ą ce si ę re- klamy grupy, a nie indywidualnych, wspó ł pracuj ą cych z ni ą taksówka- rzy, a przede wszystkim nieodczuwalno ść – z punktu widzenia pasa ż era – ró ż nicy pomi ę dzy podmiotem przyjmuj ą cym zlecenie a wykonuj ą cym zamówiony kurs. Przyj ę cie zg ł oszenia przewozu i jego wykonanie trak- towane jest jako jedna us ł uga, 9 Jak zaznaczono zwi ą zki przedsi ę biorców tworzone s ą dla osi ą gni ę cia celów prawem dopuszczalnych; albo ekonomicznych albo zawodowych albo ekonomicznych i zawodowych. Zwi ą zki taksówkarzy wspó ł tworz ą - cych poszczególne korporacje spe ł niaj ą wszystkie te kryteria. Osoby fi- zyczne b ę d ą ce przedsi ę biorcami mog ą tworzy ć zwi ą zki lub przyst ę po- wa ć do organizacji, maj ą cych za zadanie ochron ę interesów gospodar- czych ich cz ł onków. Dla taksówkarzy przynale ż no ść do danej korporacji u ł atwia pozyskiwanie klientów, bowiem forma telefonicznego wezwania taksówki jest - ze wzgl ę du na brak konieczno ś ci poszukiwania ś rodka transportu, cen ę , czas oczekiwania i bezpiecze ń stwo - preferowana przez pasa ż erów. Ka ż dy z taksówkarzy korzysta z us ł ug danej spó ł ki radiowej dobrowolnie (na podstawie zawartej umowy), zlecenia tak- sówkarze otrzymuj ą kolejno, po zg ł oszeniu gotowo ś ci ś wiadczenia us ł ug. Zasady pracy przyj ę te w grupie reguluj ą w sposób niedydkrymi- nacyjny, sposób i kolejno ść przydzia ł u zlece ń . Celem zwi ą zku nie jest 5 Zgodnie z definicj ą Tadeusza Kotarbi ń skiego „organizacja jest to pewien rodzaj ca ł o ś ci ze wzgl ę du na stosunek do niej jej w ł asnych elementów, mianowicie taka cz ęść , której wszystkie sk ł adniki wspó ł przyczyniaj ą si ę do powodzenia ca ł o ś ci”. 14 prowadzenie dzia ł a ń ograniczaj ą cych, ale wzmocnienie pozycji rynko- wej grupy i pozyskanie na jej rzecz jak najwi ę kszej ilo ś ci klientów. Ma- j ą c to na uwadze brak jest podstaw ku temu, by - na gruncie prawa antymonopolowego – kwestionowa ć legalno ść funkcjonowania korpo- racji jako zwi ą zku przedsi ę biorców. 9 Spó ł ki radiowe wielokrotnie podkre ś la ł y, ż e to je ż d żą cy w danej grupie taksówkarze wspólnie decyduj ą zarówno o wysoko ś ci cen jak i o rodza- jach i wysoko ś ci przyznawanych rabatów. Wspólna reklama, a tak ż e konieczno ść zdobycia zaufania klientów zlecaj ą cych firmie przewozy w przekonaniu gwarantowania przez ni ą niezmiennych jako ś ciowych i ce- nowych standardów obs ł ugi klienta, determinuj ą konieczno ść stosowa- nia jednolitej, w ramach ca ł ej grupy, polityki cenowej. Niemo ż liwa jest zatem sytuacja, aby nale ż no ść za dan ą us ł ug ę , co zasady, by ł a ustala- na indywidualnie pomi ę dzy klientem i taksówkarzem. Konsument decy- duj ą cy si ę na przejazd taksówk ą nie wybiera bowiem okre ś lonego tak- sówkarza, ale dokonuje wyboru danej korporacji i musi mie ć pewno ść , ż e niezale ż nie od przewo ź nika, nale ż no ść za kurs ustalona b ę dzie we- d ł ug cennika obowi ą zuj ą cego w grupie taksówkowej, z której us ł ug zdecydowa ł si ę skorzysta ć . 9 Przynale ż no ść do jednej grupy wyklucza uczestnictwo w innym zwi ą zku o takim charakterze. Ka ż da firma ma w ł asn ą cz ę stotliwo ść radiow ą oraz w ł asne oznaczenia. Praktycznie nie jest mo ż liwa sytuacja, aby kie- rowca w poje ź dzie np. instalowa ł dwa urz ą dzenia radiowe lub jedno takie urz ą dzenie nastawione by ł o w tym samym czasie na kilka cz ę sto- tliwo ś ci, co za tym idzie, aby taksówkarz zg ł aszaj ą cy gotowo ść do pra- cy móg ł przyjmowa ć i wykonywa ć zlecenia uzyskane od ró ż nych firm dyspozytorskich. Konsekwencj ą przynale ż no ś ci do korporacji jest bo- wiem wy łą czno ść na otrzymywanie zlece ń drog ą radiow ą tylko z jed- nego ź ród ł a. 9 Stosowane przez korporacje programy lojalno ś ciowe, karty rabatowe, karty sta ł ego klienta, czy talony, oznaczane symbolem korporacji, ho- norowane s ą we wszystkich taksówkach danej grupy radiowej. Druk materia ł ów reklamowych, w łą czaj ą c w to oznaczenia umieszczane na pojazdach, zlecany jest przez korporacj ę i wykorzystywany przez wszystkich taksówkarzy grupy. Wszyscy taksówkarze je ż d żą cy w danej grupie radiowej oznaczeni s ą identycznie i identyfikowani z dan ą korpo- racj ą przewozow ą . Z tych te ż powodów uzna ć nale ż y, i ż stronami niniejszego post ę powania s ą zwi ą zki przedsi ę biorców (taksówkarzy), oferuj ą cy us ł ugi przewozowe pod firmami: 1) B TAXI, 2) E TAXI, 3) ZTP, 4) M TAXI, 5) TAXI P, 6) L TAXI, 7) A TAXI, 8) S TAXI, 9) TAXI G, 15 10) GTAXI. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje zawierania poro- zumie ń , których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub narusze- nie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Zakaz ten ma zastosowanie za- równo do porozumie ń zawieranych pomi ę dzy konkurentami (tzw. porozumienia hory- zontalne lub poziome), jak i zawieranych pomi ę dzy partnerami rynkowymi dzia ł aj ą - cymi na ró ż nych szczeblach obrotu (porozumienia wertykalne lub pionowe). Pierwsze z nich zawierane s ą miedzy konkurentami, a wi ę c przedsi ę biorcami funkcjonuj ą cymi na tym samym szczeblu produkcji lub obrotu, drugie natomiast przez partnerów ryn- kowych (kontrahentów) znajduj ą cych si ę na ró ż nych szczeblach produkcji lub obrotu. Niezale ż nie od rodzaju porozumienia mo ż e ono doj ść do skutku jedynie w stosunkach mi ę dzy samodzielnymi przedsi ę biorcami, którzy dobrowolnie, ś wiadomie do niego przyst ą pili, dla osi ą gni ę cia zakazanego ustaw ą celu, wymierzonego przeciwko innym uczestnikom obrotu towarowego. Efektem takich dzia ł a ń jest zniekszta ł cenie i zama- zanie relacji konkurencyjnych na rynku, rozumianym nie jako ogólna kategoria eko- nomiczna, ale rynku w ł a ś ciwym w danej, konkretnej sprawie. Stad te ż merytoryczne rozpatrzenie zarzutów, postawionych skar ż onym przedsi ę biorcom, wymaga łą cznego przeprowadzenia przez organ antymonopolowy, co najmniej nast ę puj ą cych czynno ś ci: 9 delimitacji rynku w ł a ś ciwego, 9 ustalenie, czy uczestnicy tego rynku zawarli porozumienie skutkuj ą ce ograniczeniem lub naruszeniem konkurencji na tym rynku. Zgodnie z definicj ą zawart ą w art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę „rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. W danej, konkretnej spra- wie, aby rynek taki wyznaczy ć , trzeba wzi ąć pod uwag ę , co najmniej nast ę puj ą ce jego elementy: przedmiot rynku (towar), faz ę obrotu towarowego uwzgl ę dniaj ą c ą jej pionow ą specyfik ę , funkcje strony obrotu (poda ż , popyt), czasowy aspekt obrotu oraz terytorium. Brak jednoczesnej identyfikacji, dla badanych relacji rynkowych, cho ć by jednego z tych elementów, wskazywa ć mo ż e, i ż w danej sprawie mamy do czynienia nie z jednym, ale z wi ę ksz ą ilo ś ci ą rynków w ł a ś ciwych. Identyfikacja wymiaru produktowego rynku sprowadza si ę do wyodr ę b- nienia towarów, w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji [...], w oparciu o ich szczególne w ł asno ś ci, tak, aby odró ż ni ć te towary od innych w taki spo- sób, by nie istnia ł a mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. S ą to towary takie same lub - z punktu widzenia nabywcy, a nie dostawcy - uznane za substytuty. W niniejszym post ę powaniu przedmiot rynku konstytuuj ą , zlecane drog ą radiow ą , wykonywane na wezwania telefoniczne, us ł ugi przewozowe ś wiadczone tak- sówkami. Definicja rynku w uj ę ciu geograficznym wyra ż a ogó ł stosunków wymiany oraz stosunków równoleg ł ych zachodz ą cych mi ę dzy jego uczestnikami, usytuowany- mi na danym obszarze. W niniejszej sprawie jest nim rynek terytorialnie identyfiko- walny z obszarem miasta S, a to z uwagi na nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: 9 zawarte porozumienie dotyczy ujednolicenia stawek za przejazd tak- sówk ą , na terenie miasta S. 16 9 us ł ugi przewozowe, w ramach posiadanych przez taksówkarzy upraw- nie ń (licencji), wykonywane s ą na tym terenie, 9 wysoko ść maksymalnych cen urz ę dowych za us ł ugi przewozowe uchwalona zosta ł a przez Rad ę Miasta S i ma zastosowanie do us ł ug wykonywanych m.in. na obszarze tego miasta. Struktur ę podmiotow ą rynku w ł a ś ciwego, okre ś lonego produktowo i tery- torialnie jak wy ż ej, tworz ą – po stronie poda ż y – zwi ą zki przedsi ę biorców zorganizo- wanych w grupy radiowe, ś wiadcz ą ce us ł ugi taksówkowe zlecane telefonicznie. Pozo- staj ą one wzgl ę dem siebie w stosunku konkurencji, zarówno w aspekcie realnym, jak i potencjalnym, bowiem oferuj ą ten sam rodzaj us ł ug w ramach jednego rynku geo- graficznego. Stron ę popytow ą tworz ą natomiast nabywcy tych us ł ug, zarówno osoby fizyczne jak i prawne, zakupuj ą cy us ł ugi przewozowe do celów tak konsumpcyjnych, jak i w zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Maj ą c na uwadze poczynione ustalenia, nale ż y przyj ąć , ż e – w przedmio- towej sprawie – rynkiem w ł a ś ciwym jest, ograniczony do terenu miasta S, lokalny rynek us ł ug przewozowych taksówkami, zlecanych radiowo, po telefonicznym z ł o ż e- niu zamówienia przez klienta . Okre ś lony wy ż ej rynek w ł a ś ciwy uzna ć nale ż y za subrynek lokalnego, szer- szego rynku us ł ug przewozu osób taksówkami, bowiem us ł ugi przewozowe w S ś wiadcz ą równie ż posiadaj ą cy licencje, nie zrzeszeni lub nie korzystaj ą cy z us ł ug firm radiowych, taksówkarze wykonuj ą cy swój zawód w sposób „tradycyjny”, tzn. oczeku- j ą c na klienta na postojach taxi. Udzia ł u skar ż onych na rynku przewozów taksówkami w S okre ś lono sto- sunkiem ich liczby na liczby wydanych zezwole ń na prowadzenie tego rodzaju dzia- ł alno ś ci. Na dzie ń 31 grudnia 2003r. uprawnienia do wykonywania transportu dro- gowego taksówk ą na terenie Gminy Miasto S posiada ł o ….. przedsi ę biorców (taksów- karzy). Natomiast dane dotycz ą ce udzia ł u skar ż onych zwi ą zków przedsi ę biorców na rynku us ł ug taksówkowych prezentuje ni ż ej zamieszczona tabela. Tabela 2 Zestawienie ilo ś ci taksówkarzy stowarzyszonych lub wspó ł pracuj ą cych z dan ą korporacj ą taksówkow ą . N AZWA FIRMY L ICZBA T AKSÓWKARZY W GRUPIE 1. BTAXI 2 .E TAXI 3. ZPT 4. M TAXI 5. TAXI P 6. L TAXI 7. A TAXI 8. S TAXI 9. TAXI G 10. G TAXI RAZEM TAJMENICA PRZEDSI Ę BIORCY 17 Do wszystkich wskazanych wy ż ej korporacji radiowych nale ż a ł o (stowarzy- szeni/wspó ł pracuj ą cy) łą cznie …. taksówkarzy, co w relacji z ilo ś ci ą ogó ł em ….. tak- sówkarzy uprawnionych do wykonywania transportu drogowego taksówk ą na terenie Gminy Miasto (stan na koniec roku 2003), stanowi …..% . Gdyby wi ę c nawet przyj ąć za ł o ż enie, ż e okre ś lony w sprawie rynek w ł a- ś ciwy jest to ż samy z rynkiem us ł ug zarobkowego przewozu osób taksówkami w S (jest to rynek szerszy, ni ż w ł a ś ciwy w sprawie), to i tak udzia ł skar ż onych w tak sze- roko okre ś lonym rynku przekracza …. %, co równocze ś nie przes ą dza o braku mo ż li- wo ś ci zastosowania wobec nich wy łą czenia z art. 5 ustawy o ochronie [...], zgodnie z którym, zakazu zawierania porozumie ń nie stosuje si ę do: 9 porozumie ń zawieranych mi ę dzy konkurentami, których łą czny udzia ł w rynku nie przekracza 5% – art. 6 ust. 1 pkt 1, 9 porozumie ń zawieranych pomi ę dzy przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na ró ż nych szczeblach obrotu, których łą czny udzia ł w rynku nie przekra- cza 10% – art. 6 ust. 1 pkt 2. W przedmiotowej sprawie udzia ł uczestników porozumienia w rynku w ł a- ś ciwym jest o wiele wy ż szy, co tylko potwierdza, ż e zawarta zmowa cenowa nie ma charakteru bagatelnego i obejmuje istotn ą cz ęść rynku. Podstawowym zarzutem, jaki postawiono skar ż onym przedsi ę biorcom jest podj ę cie przez nich praktyk uzgodnionych, polegaj ą cych na wspólnym ustalaniu i sto- sowaniu w jednakowej wysoko ś ci, cen minimalnych za ś wiadczone us ł ugi przewozo- we oraz na odst ą pieniu od przyznawania rabatów. Bezspornym jest, co potwierdza zgromadzony materia ł dowodowy, ż e w dniu 17 grudnia 2003r. na stadionie „A” w S, odby ł o si ę zebranie taksówkarzy, w którym uczestniczyli kierowcy firmy radiowych. W wyniku zebrania poczynione zosta ł y ustalenia dot. wyznaczenia minimalnych ceny za ś wiadczone us ł ugi przewozowe oraz odst ą pienia od przyznawania rabatów. Bezpo- ś rednim tego dowodem jest sporz ą dzony na t ę okoliczno ść i podpisany przez delega- tów uczestników zebrania dokument. Po zebraniu, w siedzibie ZTP, odby ł o si ę spotkanie przedstawicieli firm ra- diowych, na którym zosta ł y przekazane ustalenia kierowców. Sporz ą dzon ą list ę firm, które zobowi ą za ł y si ę do stosowania stawek ustanowionych przez taksówkarzy, pod- pisali przedstawiciele poszczególnych korporacji w tym: BTaxi, E Taxi, ZTP, M Taxi, P Taxi, L Taxi, A Taxi, S Taxi, Taxi G i G Taxi. Fakt, i ż przedsi ę biorcy ci przyst ą pili do porozumienia, akceptuj ą c jego wa- runki potwierdzaj ą równie ż dowody po ś rednie wskazuj ą ce na pe ł n ą realizacj ę zmowy cenowej, co prezentuje tabela 3. Tabela 3 Wysoko ść op ł at oraz rabatów obowi ą zuj ą cych w korporacjach taksówkowych, w okresie: przed i po zawarciu porozumienia. W YSOKO ŚĆ OP Ł AT PRZED POROZUMIE- NIEM W YSOKO ŚĆ OP Ł AT PO ZAWARCIU PORO- ZUMIENIA F IRMA STAWKI RABAT STAWKI RABAT B TAXI E TAXI ZTP M TAXI TAXI P L TAXI A TAXI Tajemnica przedsi ę biorcy 18 S TAXI TAXI G G TAXI Analiza danych zwartych w tabeli wskazuje wyra ź nie, ż e we wszystkich wymienionych korporacjach ceny zosta ł y ustalone na tym samym poziomie. Wszyst- kie korporacje znios ł y równie ż obowi ą zuj ą ce i stosowane rabaty. Fakt, i ż cze ść z przedsi ę biorców zast ą pi ł a rabaty innymi formami upustów np. rabaty specjalne lub talony, czy karty rabatowe, nie ma znaczenia w sprawie, bowiem jako generaln ą za- sad ę przyj ę to ś wiadczeniu us ł ug bez rabatów. Opracowane nowe formy upustów ma- j ą zastosowanie wy łą cznie do okre ś lonych us ł ug lub dotycz ą wybranej i ograniczonej grupy klientów. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e po dniu 17 grudnia do pocz ą tku stycznia 2004r., wszyscy skar ż eni wprowadzili w ż ycie warunki porozumienia, tj.: ustalili stawki na poziomie: • 4,50 z ł op ł ata pocz ą tkowa, • 1,60 z ł /km - I taryfa, • 2,40 z ł /km - II taryfa, oraz odst ą pili od udzielania rabatów. Co wi ę cej, mimo, i ż od dnia 6 lipca 2004r. Rada Miasta S uchwali ł a nowe stawki cen urz ę dowych za us ł ugi taksówkowe, ż aden ze skar ż onych nie dokona ł zmiany w ł asnych cen. Podkre ś lenia wymaga okoliczno ść , i ż rynek us ł ug przewozowych wykony- wanych w ramach transportu drogowego, co zosta ł o zaznaczone ju ż wcze ś niej, ma cechy rynku regulowanego przez w ł adze publiczne. Odpowiednie organy gminy, po- przez wydawanie licencji oraz okre ś lania limitu nowych licencji na dany rok, mog ą kszta ł towa ć struktur ę podmiotow ą tego rynku, jak i okre ś la ć , w drodze stanowienia op ł at za te us ł ugi, parametry cenowe jego funkcjonowania. Wykorzystanie tych in- strumentów regulacyjnych, w szczególno ś ci dot. limitów licencji jak i ustalania cen urz ę dowych za us ł ugi taksówkowe, nie ma jednak charakteru obligatoryjnego, co oznacza, ż e stosowne organy samorz ą dowe mog ą , ale nie musz ą z administracyjnych narz ę dzi regulowania korzysta ć . W okoliczno ś ciach stanu faktycznego, w okresie od 2001r., kiedy utraci ł a moc obowi ą zuj ą c ą uchwa ł a Rady Miasta S z dnia 11 stycznia 1999r. dot. wysoko ś ci cen urz ę dowych za us ł ugi taksówkowe na terenie gminy S, do dnia 6 lipca 2004r., kiedy to wesz ł a w ż ycie nowa uchwa ł a w tej sprawie, a wi ę c tak ż e i w dacie zawarcia porozumienia, taksówkarzy praktycznie nie obwi ą zywa ł y ż adne ograniczenia, co do wysoko ś ci cen za ś wiadczone us ł ugi. Ka ż dy z tych przedsi ę biorców móg ł dowolnie kszta ł towa ć wysoko ś ci cen za w ł asne us ł ugi i ustali ć je na poziomie gwarantuj ą cym zwrot poniesionych kosztów i osi ą gniecie zysku. Zgodnie z przepisem art. 5 ustawy antymonopolowej zakazem zawierania porozumie ń obj ę te s ą , nie wszelkiego typu umowy dokonywane pomi ę dzy uczestni- kami tego samego rynku w ł a ś ciwego (konkurenci) ale takie uzgodnienia, na skutek których dochodzi do wyeliminowania, ograniczenia lub naruszenia zasad konkurencji. Konkurencja zak ł ada zarówno swobod ę dzia ł ania i podejmowania nieza- le ż nych decyzji przez wszystkie dzia ł aj ą ce na rynku przedsi ę biorstwa, jak równie ż swobod ę wyboru konsumentów, maj ą c ą na celu harmonijny rozwój ż ycia gospo- darczego. 19 Zgodnie z tym, ograniczenie konkurencji nast ę puje wówczas gdy przedsi ę - biorstwa rezygnuj ą z samodzielno ś ci w zakresie podejmowania niezale ż nych decyzji co do tego jak ą polityk ę rynkow ą realizowa ć i za pomoc ą jakich parametrów dzia ł ania (cena, jako ść , warunki dystrybucji) to czyni ć , jak równie ż gdy w skutek dzia ł a ń przedsi ę biorców konsumenci maj ą ograniczon ą swobod ę w ł asnego wyboru. W przypadku przedmiotowego porozumienia, zawartego przez skar ż onych, mamy do czynienia z kartelem cenowym skutkuj ą cym ujednoliceniem cen i warun- ków kszta ł towania op ł at za ś wiadczone us ł ugi przewozowe. Ustalenie op ł at w jednakowej wysoko ś ci przy jednoczesnym odst ą pieniu od przyznawania rabatów skutkuje ograniczeniem konkurencji na lokalnym rynku us ł ug przewozowych wykonywanych taksówkami w S. W wyniku zawartego porozu- mienia konkurencja cenowa, pomi ę dzy skar ż onymi, ograniczona zosta ł a jedynie do podj ę tych prób zast ą pienia rabatów innymi formami upustów przyznawanych wy- łą cznie okre ś lonym kategoriom odbiorców. Tym samym naruszona zosta ł a zasada niezale ż no ś ci przedsi ę biorców (cz ł onków porozumienia) w zakresie samodzielnych decyzji cenowych. W wyniku podj ę tych dzia ł a ń klienci skar ż onych (konsumenci) pozbawieni zostali mo ż liwo ś ci wyboru ta ń szego oferenta lub mo ż liwo ś ci otrzymania us ł ugi na bardziej korzystnych warunkach. W sytuacji ujednolicenia polityki cenowej przez wszystkie licz ą ce si ę korporacje taksówkowe konsumentom pozosta ł a jedynie formal- na swoboda podejmowania decyzji rynkowych, które w du ż ej mierze oparte s ą na kryterium wysoko ś ci ceny za zlecon ą us ł ug ę . Eliminuj ą c ten element wspó ł zawodnic- twa o klienta i zast ę puj ą c je - w pe ł ni ś wiadomie i w sposób zamierzony - kooperacj ą i unifikacj ą zachowa ń , skar ż eni - w sposób odczuwalny - ograniczyli konkurencj ę na rynku w ł a ś ciwym, przez co strategia zachowa ń opartych na po ś cigu i ucieczce ust ą pi- ł a miejsce strategii przetrwania, z której korzy ś ci czerpi ą jedynie uczestnicy kartelu. Maj ą c na uwadze ustalenia stanu faktycznego, postawiony zarzut narusze- nia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie […], uznaje si ę za w pe ł ni udowodniony.. Skar ż eni zawarli porozumienie polegaj ą ce na ujednoliceniu cen oraz odst ą pieniu od rabatów za ś wiadczone us ł ugi, co skutkowa ł o ograniczeniem konkurencji pomi ę dzy grupami taksówkowymi na rynku w ł a ś ciwym. Fakt istnienia porozumienia potwierdza równie ż pó ź niejsze zachowanie skar ż onych, ju ż po wej ś ciu w ż ycie nowej uchwa ł y Rady Miasta S, ustalaj ą cej od dnia 6 lipca br., nowe wy ż sze ceny maksymalne za us ł ugi taksówkowe. Mimo, i ż – na co wskazywali skar ż eni - przyczyn ą odst ą pienia od rabatów i wprowadzenia identycznych co do wysoko ś ci cen by ł a trudna sytuacja ekonomiczna us ł ugodawców (kierowców), rosn ą ce koszty, spadek ilo ś ci zlece ń , to jednak zarówno wcze ś niej jak i ju ż po zmianie wysoko ś ci cen maksymalnych, ż aden ze skar ż onych nie dokona ł korekty w ł asnych stawek op ł at i nie wprowadzi ł cennika innego ni ż ten, któ- ry zacz ął obowi ą zywa ć w wyniku zawarcia kartelu, ani te ż nie zmieni ł w ł asnej polityki rabatowej. Wymaga podkre ś lenia, ż e ani trudna sytuacja finansowa przedsi ę biorców, ani funkcjonowanie rynku w warunkach nadpoda ż y us ł ug i – w zwi ą zku z tym – utrzymywanie si ę na nim niskiego poziomu cen, co dla niektórych przedsi ę biorców oznacza brak pokrycia ponoszonych przez nich kosztów, a tak ż e nieuczciwe zacho- wania cz ęś ci uczestników rynku nie mog ą by ć uznane za podstaw ę dla legalizacji sprzecznych z regu ł ami konkurencji dzia ł a ń , takich jak zawieranie i stosowanie niele- galnych karteli. 20 Wprawdzie na gruncie przepisów prawa antymonopolowego za porozu- mienie mog ą zosta ć uznane wszelkiego rodzaju uzgodnienia dokonane pomi ę dzy przedsi ę biorcami, w dowolnej formie, jednak zasadniczo za podstawowe ź ród ł o poro- zumie ń uznaje si ę zgodne o ś wiadczenie woli dwóch lub wi ę cej stron 6 . Taka sytuacja ma miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Akceptuj ą c warunki uzgodnienia kierowców firm radiowych, poprzez sygnowanie przed ł o ż onej listy jak i pó ź niejsze dzia ł ania polegaj ą ce na ujednoliceniu cen oraz likwidacji rabatów, skar ż eni z ł o ż yli o ś wiadczenie woli, w rozumieniu art. 60 k.c. Mo ż na tym samym przyzna ć , ż e wol ą ich by ł o zawarcie porozumienia skutkuj ą cego ograniczeniem konkurencji mi ę dzy nimi. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej, akt ten okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Wyk ł adni terminu „ interes pu- blicznoprawny” dokona ł m.in. S ą d Najwy ż szy, w swoim wyroku z dnia 29 maja 2001r., sygn. akt CKN 1217/98, S ą d stwierdzi ł tam, ż e chroniony w ustawie antymo- nopolowej interes publicznoprawny na charakter instytucjonalny i nale ż y go uto ż sa- mia ć z istnieniem warunków funkcjonowania rynku. Rynek prawid ł owo mo ż e funk- cjonowa ć tylko wówczas gdy zapewniona jest mo ż liwo ść powstania i rozwoju konku- rencji, za ś dzia ł ania godz ą ce w konkurencj ę jako pojmowane szeroko zjawisko ryn- kowe a nie jako sytuacja rynkowa jednego przedsi ę biorcy nale ż y uto ż samia ć z zagro- ż eniem i naruszeniem interesu publicznoprawnego. W przedmiotowej sprawie dzia ł a- nia uczestników post ę powania, polegaj ą ce na ustaleniu jednolitych cen za ś wiadczo- ne us ł ugi przewozowe, skutkowa ł y, co zosta ł o dowiedziony wy ż ej, ograniczeniem konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, a tym samym dosz ł o i do naruszenia interesu pu- blicznoprawnego. Reasumuj ą c, uzna ć wi ę c nale ż y, i ż postawiony skar ż onym zarzut zawarcia porozumienia, okre ś lonego art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie [..] zosta ł w pe ł ni udowodniony. Wymienieni przedsi ę biorcy zawarli porozumienie skutkuj ą ce ograni- czeniem konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Z uwagi na fakt, i ż porozumienie zosta ł o zawarte przez przedsi ę biorców pozostaj ą cych wzgl ę dem siebie w relacji konkurencji uzgodnienie to, ma tym samym charakter porozumienia horyzontalnego. Przyjmuj ą c, i ż poszczególni taksówkarze je ż d żą cy w danej grupie radiowej i korzystaj ą cy z jednej centrali tworz ą odr ę bny zwi ą zek przedsi ę biorców zorganizo- wany wokó ł centrum dyspozytorskiego, który na rynku postrzegany jest - i faktycznie dzia ł a - jako jednolita struktura gospodarcza, organ antymonopolowy uzna ł , ż e tym samym brak jest podstaw do twierdzenia, aby uzgodnienia dokonywane wewn ą trz danej grupy przybiera ł y formy zakazanych porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę , bowiem nie maj ą charakteru rynkowego, a wewn ą trzkorporacyjny. Dotyczy to tak porozumie ń horyzontalnych (zawartych pomi ę dzy kierowcami), jak i wertykalnych (dokonanych pomi ę dzy kierowcami i przedsi ę biorc ą ś wiadcz ą cym us ł ugi informacyj- no-dyspozytorskie). Poszczególni taksówkarze, cz ł onkowie grupy taksówkowej repre- zentuj ą zwi ą zek, który tworz ą . Z punktu widzenia nabywcy, korzysta on z us ł ug ofe- rowanych przez dan ą korporacj ę taksówkow ą , a nie z us ł ug ś wiadczonych przez po- szczególnego taksówkarza. Ponadto wszelkiego rodzaju zastrze ż enia, czy reklamacje nie s ą kierowane do bezpo ś redniego wykonawcy us ł ugi, ale do korporacji (centrali – miejsca z ł o ż enia zamówienia), bowiem klient nie uto ż samia przewo ź nika z okre ś lo- 6 St. Gronowski Ustawa antymonopolowa. Komentarz. CH BECK, W-wa 1996, s. 54 21 nym kierowc ą , ale z danym zwi ą zkiem. Nadto, ka ż dy z przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi radiowe, na rzecz taksówkarzy, mimo i ż sam nie wykonuje us ł ug przewozo- wych, posiada jednak regulamin lub inne przepisy porz ą dkowe, obowi ą zuj ą ce kierow- ców, a zmierzaj ą ce do zapewnienia wysokiej jako ś ci us ł ug przewozowych, dobrej opinii oraz pozyskania zaufania i przychylno ś ci klientów (pasa ż erów). Niew ą tpliwie uzgodnienia dokonywane w obr ę bie danej grupy radiowej s ą porozumieniami, ale jak ju ż zaznaczono nie s ą one dokonywane na rynku, ale wewn ą trz korporacji. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze ustalenia, orzeczono jak w pkt I sentencji. Wp ł yw porozumie ń poziomych, zawieranych pomi ę dzy konkurentami, wy- wiera dla konkurencji negatywne skutki na rynku. Przyj ę cie wspólnej polityki cenowej powoduje bowiem, i ż cena przestaje by ć dla poszczególnych sprzedawców us ł ug, uczestników porozumienia, instrumentem konkurencji mi ę dzy nimi. Wspólne ustala- nie cen przez konkurentów uznawane jest za nielegalne, niezale ż nie czy dochodzi do tego w sposób bezpo ś redni, czy po ś redni, a samo zwi ą zanie zmowy cenowej trakto- wane jest jako szczególnie ra żą ce naruszenie regu ł wolnego rynku. Bior ą c pod uwag ę wszystkie wymienione okoliczno ś ci organ antymonopo- lowy postanowi ł na ł o ż y ć na przedsi ę biorców – uczestników przedmiotowego porozu- mienia kary pieni ęż ne. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy antymonopolowej wymierze- nie kary ma charakter uznaniowy, z tym, ż e maksymalna jej wysoko ść nie mo ż e by ć wy ż sza ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego przez przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Nak ł adaj ą c kary organ antymonopolowy kierowa ł si ę stopniem zagro ż enia interesu publiczno-prawnego w nast ę pstwie udowodnionej praktyki, a ich indywidu- aln ą skal ę ustali ł bior ą c za podstaw ę wykazany przez skar ż onych przychód, osi ą gni ę - ty za rok 2003, w wysoko ś ci (w zaokr ą gleniu do pe ł nych z ł otych) stanowi ą cej ok. ….% przychodu uzyskanego przez poszczególnych przedsi ę biorców. Dane dotycz ą ce wielko ś ci uzyskanych, przez skar ż onych, przychodów znajduj ą si ę w aktach sprawy. Przy ustalaniu wysoko ś ci kar Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę zarówno przes ł anki wymienione w art. 104 ustawy antymonopolowej jak równie ż kondycj ę finansow ą przedsi ę biorców - dokumenty finansowe, za rok 2003, wykazuj ą , ż e wi ę k- szo ść skar ż onych z tytu ł u wykonywanej dzia ł alno ś ci ponios ł a strat ę lub uzyska ł a nie- znaczny zysk. Organ antymonopolowy uzna ł , i ż kara ma mie ć charakter g ł ównie dyscy- plinuj ą cy i okre ś laj ą c wysoko ść kary przyj ął za ł o ż enie, i ż nie musi ona stanowi ć zna- cz ą cej dolegliwo ś ci dla ukaranych przedsi ę biorców, bowiem o skuteczno ś ci zastoso- wanych sankcji nie decyduje stopie ń surowo ś ci, lecz sama ich istota, a w szczególno- ś ci stwierdzenie naganno ś ci stosowania praktyk monopolistycznych, wykazanych w pkt I niniejszej decyzji. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, orzeczono jak w pkt II sentencji. z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Roman Jarz ą bek Dyrektor Delegatury w Gda ń sk 22 23