RGD-31/2004

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA W G DAŃSKU RGD.411 - 4/04/CF Gda ń sk, dnia 17 grudnia 2004r. D ECYZJA N R RGD.31/2004 Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Przedsi ę biorstwa Pa ń stwowego Polska Ż egluga Morska w Szczecinie - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - nie stwierdza si ę stosowania przez Zak ł ad Us ł ug Ż eglugowych Sp. z o.o. w Szczecinie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w a rt. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji […], polegaj ą cych na nadu ż ywaniu przez ww. przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku ś wiadczenia us ł ug holowniczych, poprzez bezpo ś rednie narzucanie nieuczciwych, nadmiernie wygór owanych op ł at za us ł ugi holownicze oraz na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów o ś wiadczenie us ł ug holowniczych, przynosz ą cych temu przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. U ZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Urz ę du wp ł yn ął wnio - sek Przedsi ę biorstwa Pa ń stwowego Polska Ż egluga Morska w Szczecinie (zwanego dalej P Ż M lub wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Zak ł adowi Us ł ug Ż eglugowych Sp. z o.o. w Szczecinie (zwanej dalej Spó ł k ą ZU Ż ) i uznanie, i ż Spó ł ka ta stosuje praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , zakazane art. 8 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji […] (karta akt sprawy 1 - 2 i 4). W uzasadnieniu wniosku P Ż M podnios ł o, ż e zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepi - sami prawa - ze wzgl ę du na charakter prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej – zobowi ą zane jest do korzystania z us ł ug przedsi ę biorców zajmuj ą cych si ę obs ł ug ą statków w polskich portach, a szczególnie wykonuj ą cych us ł ugi pilotowe i us ł ugi holownicze. Rynek 2 80 - 824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (058) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL ś wiadczenia wspomnianych us ł ug podzielony jest w ten sposób, i ż w ka ż dym z portów (lub grupy portów) us ł ugi realizowane s ą przez jeden, dominuj ą cy podmiot, który na w ł a ś ciwym sobie rynku jednostronnie ustala warunki ich ś wiadczenia (k. 2). Na obszarze portów w Szczecinie i Policach us ł ugi holownicze wykonywane s ą przez Zak ł ad Us ł ug Ż eglugowych Sp. z o.o. w Szczecinie, która na wskazanym rynku w ł a ś ciwym zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą w ś wietle art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji [...] (k. 2). Spó ł ka ta nie zawiera z us ł ugobiorcami sta ł ych (terminowych) umów, które „w sposób trwa ł y i wi ążą cy okre ś la ł yby zasady obs ł ugi statków w danym porcie” [podkr. UOKiK]. Z tego te ż powodu wnioskodawca, za ka ż dym razem, kiedy sk ł ada Spó ł ce zlecenie na wykonanie us ł ugi holowania zmuszony jest do przyj ę cia ustalonych przez ni ą jednostronnie warunków, w tym równie ż dotycz ą cych wynagrodzenia, obliczanego na po dstawie stosowanej przez Spó ł k ę taryfy op ł at. Wykorzystuj ą c pozycj ę rynkow ą , Spó ł ka ZU Ż jednostronnie wprowadzi ł a zmiany w sposobie naliczania wynagrodzenia nale ż nego za holowania. Dokona ł a tego zmieniaj ą c rodzaj waluty rozliczeniowej w taryfie, z waluty U SD na walut ę euro, z zastosowaniem przelicznika 1 USD = 1 euro (k.2). O tym, ż e ceny za us ł ugi holowania od 1 lipca 2003r. b ę d ą wyra ż ane w euro, wnioskodawca zosta ł powiadomiony pismem Spó ł ki z dnia 9 czerwca 2003r.(k.3). W ocenie P Ż M, dzia ł anie Spó ł ki ZU Ż w przedmiocie zmiany waluty w taryfie, w sposób opisany wy ż ej, wskazuje na nadu ż ycie przez ni ą pozycji dominuj ą cej, zakazane art. 8 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji [...]. Istot ą stosowanych przez ni ą praktyk jest bezprawne nadu ż ywanie si ł y rynkowej, podejmowane w celu ograniczenia swobody pozosta ł ych uczestników rynku, tj. kontrahentów (w tym wnioskodawcy) i konkurentów oraz wymuszanie na nich uczestnictwa w obrocie na zasadach narzuconych, mniej korzystnych, ni ż by mia ł o to miej sce w warunkach istnienia konkurencji. Wspomniane dzia ł ania maj ą charakter powszechny, bowiem odnosz ą si ę do wszystkich, dzia ł aj ą cych na rynku krajowym i zagranicznym, armatorów i agentów, przez co godz ą w interes publiczny (k.2). Bior ą c pod uwag ę argum enty podane w uzasadnieniu, Prezes Urz ę du, na wniosek Przedsi ę biorstwa Pa ń stwowego Polska Ż egluga Morska w Szczecinie, wszcz ął z dniem 12 stycznia 2004r. post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez zak ł ad Us ł ug Ż eglugowych Sp. z o.o. w Szczecinie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug holowniczych, poprzez dzia ł ania przejawiaj ą ce si ę w postaci bezpo ś redniego narzucania nieuczciwych op ł at, w tym op ł at nadmiernie wygórowanych oraz narzucania uci ąż liwych warunków umów, przynos z ą cych przedsi ę biorcy narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione korzy ś ci, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji [...]. Spó ł ka ZU Ż , w odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego, wn ios ł a o wydanie decyzji nie stwierdzaj ą cej nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej i zaprzeczy ł a stawianym jej zarzutom. Wed ł ug jej oceny s ą one ogólnikowe, a P Ż M zyska ł o finansowo, a nie - jak podaje - straci ł o na zmianie waluty rozliczeniowej w taryfie (k. 13). Powo ł ywanie si ę we wniosku na rzekome nadu ż ywanie przez ni ą pozycji rynkowej wobec innych armatorów i agentów jest nie uzasadnione, bowiem P Ż M nie zna warunków umów łą cz ą cych Spó ł k ę z innymi kontrahenta mi, jako ż e dane takie Spó ł ka 3 traktuje – równie ż w odniesieniu do wnioskodawcy – jako tajemnic ę handlow ą . Pismem z dnia z dnia 6.01.2004r. oraz nast ę pnymi (z dnia 5.02.2004r., 18.05.2004r., 3.09.2004r.10.11.2004r.), Spó ł ka ZU Ż wyja ś ni ł a, co nast ę puje:  Zaj mowana przez ni ą pozycja dominuj ą ca – w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji [...], szacowana na […]% udzia ł u na rynku ś wiadczenia us ł ug holowniczych obejmuj ą cym porty Szczecin i Police, wynika z dawnego systemu organizacyjnego portów [Spó ł ka by ł a jednostk ą organizacyjn ą Zarz ą du Portu Szczecin - Ś winouj ś cie], a nie z braku konkurencji na tych akwenach. Oprócz niej, w wymienionych portach us ł ugi holowania wykonuj ą tak ż e: Project Ż egluga Sp. z o.o. w Szczecinie [port Szczecin i port Police)] or az Szczeci ń ska Stocznia Remontowa „Gryfia” S.A. w Szczecinie [port Szczecin] (k. 12, 39 - 40, 306).  Podstaw ą ustalania op ł at za wspomniane us ł ugi statkowe jest taryfa oparta w ca ł o ś ci na taryfie op ł at za us ł ugi portu Szczecin - Ś winouj ś cie, obowi ą zuj ą cej od 1.01.1994r. Zawarte w niej stawki dotycz ą ce us ł ug holowniczych wyra ż one s ą w jednostkach taryfowych (j.t.), których wielko ść (ilo ść ) zale ż y od pojemno ś ci statku. Równowa ż nikiem jednostki taryfowej od 1 lipca 2003r. jest 0,30 euro (poprzednio - 0,30 USD).  Stawki okre ś lone w taryfie s ą w praktyce stawkami wyj ś ciowymi, bowiem regu łą jest udzielanie rabatów poprzez obni ż anie ceny podstawowej lub niestosowanie przewidzianych w taryfie dodatków. Rabaty udzielane s ą tym wszystkim kontrahentom, którzy o nie wyst ą pi ą , tak ż e w praktyce korzysta z nich […]% klientów Spó ł ki. Warunkiem udzielenia rabatu jest regularne uiszczanie nale ż no ś ci za wykonywane przez Spó ł k ę us ł ugi. W pocz ą tkowej fazie wspó ł pracy przyznawane s ą ra baty ni ż sze, a w miar ę wzrostu obrotów wielko ść udzielanych upustów ro ś nie. W 2003r. Spó ł ka udzieli ł a rabatu […] kontrahentom (k. 13, 40 - 41, 44, 47 - 52 – aktualna taryfa Spó ł ki).  Wnioskodawcy odmówiono udzielenia rabatu - na okre ś lony czas - z powodu […](k. 18 - 34).  Op ł aty za us ł ugi Spó ł ki s ą ustalane na takim poziomie, aby port szczeci ń ski by ł atrakcyjny cenowo dla armatorów. W tym celu, mi ę dzy innymi, Spó ł ka obni ż y ł a znacznie dodatki za us ł ugi wykonywane w niedziele, ś wi ę ta i d ni ś wi ą teczne.  Sta ł e umowy, okre ś laj ą ce warunki p ł atno ś ci, Spó ł ka zawiera z kontrahentami sta ł ymi lub cz ę sto korzystaj ą cymi z jej us ł ug. W 2003r. Spó ł ka ś wiadczy ł a us ł ugi holownicze w oparciu o […] umów sta ł ych ([…] % przychodu z us ł ug holowniczych) ora z […] umów jednorazowych ([…]% przychodu Spó ł ki). Wnioskodawca nie wyst ą pi ł do niej o zawarcie umowy i do dnia z ł o ż enia wniosku do organu antymonopolowego nie zg ł asza ł ż adnych oczekiwa ń co do cen us ł ug holowniczych. W takiej sytuacji nieuprawniony jest jeg o zarzut, ż e by ł zmuszony do ka ż dorazowego przyj ę cia warunków jednostronnie ustalonych przez Spó ł k ę (k. 13, 16 i 17). 4  Wprowadzenie waluty euro, jako waluty rozliczeniowej mia ł o na celu u ł atwienie rozlicze ń z kontrahentami. Podstawowy wp ł yw na decyzj ę o zmianie waluty okre ś laj ą cej warto ść 1 j.t. mia ł o pismo Zarz ą du Morskich Portów Szczecin i Ś winouj ś cie S.A. skierowane do wszystkich spó ł ek portowych, w którym Zarz ą d poinformowa ł o tym, ż e od dnia 1 stycznia 2003r. wszystkie op ł aty portowe b ę dzie okre ś la ł w euro i zaleci ł im stosowanie - w taryfach za us ł ugi portowe, w tym szczególnie za us ł ugi ś wiadczone na rzecz statku - jednolitej waluty. Pod uwag ę wzi ę te zosta ł o równie ż rosn ą ce znaczenie waluty euro (k. 13,53). Wnioskodawca – odpowiadaj ą c na wezw anie organu antymonopolowego – pismem z dnia 24.03.2004r. ustosunkowa ł si ę do wyja ś nie ń z ł o ż onych przez Spó ł k ę w odpowiedzi na wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego (k. 56 - 57). Podniós ł w nim, ż e intencj ą z ł o ż enia wniosku o wszcz ę cie przedmiotowego post ę powania by ł o poddanie weryfikacji organu antymonopolowego legalno ś ci „stosowanej lawinowo przez podmioty ś wiadcz ą ce us ł ugi portowe w polskich portach, w tym uczestnika, praktyki polegaj ą cej na dowolnej zamianie dotychczas stosowanej waluty rozliczeniowej na inn ą walut ę ” Istot ą zarzutu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej przez Spó ł k ę ZU Ż by ł fakt dokonania przez ni ą zmiany waluty rozliczeniowej w taryfie, w oparciu o któr ą ustala ona nale ż no ś ci za wykonane us ł ugi holownicze, z pomini ę ciem ró ż nic kursu walut, „ co w oczywisty sposób skut - kowa ł o nieuzasadnion ą , arbitralnie narzucon ą kontrahentom podwy ż k ą cen ś wiadczonych us ł ug” Wprowadzenie nowej waluty rozliczeniowej nast ą pi ł o, w jego ocenie, z naruszeniem powszechnie uznanych zasad rynkowych i dobrych obyczajó w kupieckich, w ca ł kowitym oderwaniu od oficjalnych kursów walut. Wnioskodawca nie kwestionuje zastosowanych wobec niego sankcji w postaci ograniczenia rabatów, ani celowo ś ci ujednolicenia w polskich portach waluty rozliczeniowej. Uwa ż a on jednak ż e, ż e zas tosowany przez Spó ł k ę przelicznik powoduje istotny wzrost kosztów po stronie kontrahentów, a jej samej przysparza nieuzasadnionych, wymiernych korzy ś ci. Wprowadzona przez ni ą zmiana warunków ś wiadczenia us ł ug holowniczych mia ł a charakter powszechny, przy czym Spó ł ka – poza przedstawieniem wzajemnych relacji z P Ż M - nie poda ł a ż adnego racjonalnego prawnego, ani ekonomicznego uzasadnienia dla zastosowanego sposobu zmiany waluty rozliczeniowej. Odnosz ą c si ę do przedstawionego w y ż ej stanowiska wnioskodawcy, Spó ł ka ZU Ż w pi ś mie z dnia 18.05.2004r. podnios ł a, i ż ż aden inny podmiot korzystaj ą cy z jej us ł ug nie wyst ą pi ł wobec niej z podobnymi zarzutami. Spó ł ka zmieni ł a walut ę rozliczeniow ą w ś lad za Zarz ą dem Morskich Portów Szczecin i Ś winouj ś cie, któremu wnioskodawca ż adnych zarzutów nie stawia i nie widzi w dokonanej zmianie naruszenia interesu publicznego. Decyzja o zmianie waluty mia ł a charakter przystosowawczy, a wobec zjawiska tzw. ryzyka kursowego, trudno jest o szczególne uzas adnienie ekonomiczne, czy te ż prawne podj ę tej decyzji. Spó ł ka rekompensuje wszystkim swoim kontrahentom skutki zmiany waluty rozliczeniowej poprzez udzielanie rabatów i upustów. W jej ocenie wnioskodawca nie tylko nie straci ł na zamianie waluty w taryfie, ale dzi ę ki wspomnianym upustom i rabatom - zyska ł (k. 13, 85). Do materia ł u dowodowego Spó ł ka do łą czy ł a: kopie faktur wystawionych wnio - skodawcy w okresie od 1.01.2003r. do 31.07.2004r. (k.100 - 295) oraz zestawienie tych faktur, obrazuj ą ce wielko ść obci ą ż enia w USD i euro w wymienionym okresie (k. 306313). W trakcie mniejszego post ę powania, Prezes Urz ę du - w celu uzupe ł nienia ma - 5 teria ł u dowodowego - wyst ą pi ł z pisami do Ministra Infrastruktury i Ministra Finansów o zaj ę cie stanowiska, co do sposobu dokonania zmiany waluty w taryfie op ł at za us ł ugi pilotowe i holownicze, jak i co do poziomu tych op ł at (k. 62 - 63) oraz do Project Ż egluga Sp. z o.o. w Szczecinie (k. 58, 64 - 84), Szczeci ń skiej Stoczni Remontowej „GRYFIA” S.A. w Szczecinie (k. 59, 62 - 63) oraz do PORT - HOL S.A. w Ś winouj ś ciu (k. 296, 297 - 303) – w celu ustalenia poziomu op ł at za holowanie, stosowanych przez wymienionych przedsi ę biorców. M AJĄC NA UWADZE ZGROMADZONY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . Istot ą praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę jest bezprawne wykorzystanie przez okre ś lonego przedsi ę biorc ę si ł y rynkowej wynikaj ą cej z jego pozycji na rynku w ł a ś ciwym 1 , podejmowane w celu ograniczenia samodzie lno ś ci pozosta ł ych uczestników obrotu oraz przymuszenia ich do funkcjonowania na rynku w warunkach narzuconych, z regu ł y mniej korzystnych, ni ż te, które panowa ł yby na rynku konkurencyjnym. Ustalenie rynku w ł a ś ciwego, dla potrzeb konkretnego post ę powania tocz ą cego si ę przed Prezesem Urz ę du, pozwala na ustalenie si ł y (pozycji) rynkowej skar ż onego przedsi ę biorcy i stanowi podstaw ę dokonania oceny, czy naruszy ł on przepisy ustawy o ochronie konkurencji[...]. Dla potrzeb niniejszego post ę powania pods tawowe znaczenie, z punktu wi - dzenia konkurencji i interesów uczestników rynku, ma okre ś lenie przedmiotowego, przestrzennego (geograficznego) i czasowego wymiaru tego rynku. Aby ustali ć , czy skar ż ony przedsi ę biorca podawany jest realnemu b ą d ź potencjalnem u wspó ł zawodnictwu ze strony konkurentów, niezb ę dne jest równie ż sprecyzowanie jego podmiotowej struktury. Identyfikacja produktowego wymiaru rynku sprowadza si ę do wyodr ę bnienia towarów (us ł ug), w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji [ …], w oparciu o ich szczególne w ł a ś ciwo ś ci, takie jak m.in. przeznaczenie, funkcje u ż ytkowe i cena, tak aby mo ż liwe by ł o odró ż nienie ich od innych towarów i uznanie, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Chodzi wi ę c tutaj o towary takie same lub z punktu widzenia nabywcy uznawane za substytuty. W przedmiotowym post ę powaniu wymiar produktowy rynku zwi ą zany jest z us ł ugami holowniczymi wykonywanymi na rzecz statków w portach (holowania wewn ą trzportowe). Ich wykonanie polega na wprowadzeniu statku z redy do portu, wyprowadzeniu z portu na red ę oraz na przeholowaniach na obszarze portu. Dla statków o okre ś lonych parametrach technicznych, korzystanie z tej us ł ugi na ko ń cowym (pocz ą tkowym) odcinku transportu ł adunku drog ą morsk ą , jak i w trakcie przemieszczania si ę na akwenie portu, jest obowi ą zkowe. O tym, z jakiej formy holowania statek b ę dzie korzysta ł (holowania na linie lub asysta holowników) decyduje kapitanat portu w oparciu o przepisy bezpiecze ń stwa portowego. To on tak ż e podejmuje decyzj ę o ewentualnym zwolnieniu z obowi ą zku holowania statku o pojemno ś ci wi ę kszej ni ż dozwolona w przepisach portowych, je ż eli samodzielne manewrowanie statku w porcie (wej ś cie, przemieszczanie w basenie portowym, wyj ś cie) nie zagrozi bezpie cze ń stwu w porcie. Us ł ugi holownicze s ą us ł ugami towarzysz ą cymi i zabezpieczaj ą cymi wykonywanie przewozu 1 Zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy o ochronie konkurencji przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę - „ ry - nek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę i w ł a ś ciwo ś ci (w tym jako ść ) s ą uznawane przez ich nabywców za substytut y oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji ” 6 ł adunku na odcinku z punktu A do punktu B, b ę d ą cego cz ęś ci ą wytyczonej trasy transportowej. Granice rynku geograficznego 2 w stanie faktycznym niniejs zej sprawy obejmu - j ą akweny: portu Szczecin i portu Police, w których nadzór nad ruchem statków i bezpiecze ń stwem ż eglugi sprawowany jest przez jeden kapitanat portu w Szczecinie 3 . Taka delimitacja rynku w aspekcie geograficznym determinowana jest wytyczo n ą uprzednio tras ą , po której przemieszcza si ę ł adunek – us ł ugi holowania wykonywane s ą na niej na rzecz statków, które wchodz ą c na akwen, opuszczaj ą c go lub przemieszczaj ą c si ę na nim, dostarczaj ą /odbieraj ą ł adunek, którego trasa i port docelowy – jako miejsce wy ł adunku (za ł adunku) ustalony jest w umowie na jego transport. Rynkiem w ł a ś ciwym w sprawie jest zatem lokalny rynek ś wiadczenia us ł ug ho - lowniczych wykonywanych na obszarze portu Szczecin i portu Pol ice (holowania wewn ą trzportowe). Stanowi on jedno z wielu ogniw d ł u ż szych ci ą gów i tras transportowych, wykonywanych i ś ci ś le okre ś lonych przez miejsca: nadania, prze - i wy ł adunku oraz dostarczenia ł adunku. Nie istnieje przy tym realna mo ż liwo ść dowolnej z amiany raz wytyczonych w dokumentach przewozowych odcinków drogi transportowej, bez konieczno ś ci zmiany szeregu za ł o ż e ń logistycznych transportu w obrocie l ą dowo - morskim. Obecnie na obszarze wy ż ej wskazanych portów us ł ugi holownicze ś wiadczy skar ż ona Sp ó ł ka ZU Ż , Project Ż egluga Sp. z o.o. w Szczecinie i Szczeci ń ska Stocznia Remontowa „Gryfia” S.A. w Szczecinie. Podejmowanie dzia ł a ń okre ś lanych, jako praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , zakazane jest przedsi ę biorcom o pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciw ym. Stosownie do tre ś ci art. 4 ust. 9 ustawy o ochronie konkurencji [...] przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę „ pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym stopniu niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , i ż przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%” . Dominacja ta winna mie ć zasadniczo stabilny i trwa ł y charakter, bowiem d opiero wtedy jest ona ź ród ł em si ł y podmiotu dominuj ą cego, daj ą cej mu przewag ę nad innymi uczestnikami rynku 4 . Na wyznaczonym dla potrzeb niniejszego post ę powania rynku w ł a ś ciwym Spó ł ka ZU Ż zajmuje siln ą pozycj ę dominuj ą c ą , bowiem jej udzia ł w tym ż e rynku wynosi oko ł o […]%. Us ł ugi holownicze ś wiadcz ą - co prawda - tak ż e i inne podmioty, ale wobec faktu, i ż łą czny ich udzia ł wynosi oko ł o […]%, a jeden z nich, tj. SSR”Gryfia” wykonuje holowania g ł ównie na w ł asne potrzeby, nie stanowi ą one skutecznej konkurencji dla skar ż onej. Pozycja rynkowa Spó ł ki ZU Ż pozwala na rozpatrywanie jej dzia ł a ń w zakresie wyznaczonym art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji [...]. 2 Rynek w ł a ś ciwy w aspekcie przestrzennym (rynek geograficzny) obejmuje obszar, na którym warunki konkurencji, w zakresie ustalonego rynku produktowego, s ą dla przedsi ę biorcy lub grupy przedsi ę biorców zbli ż one. 3 Wynika to z zarz ą dzenia Dyrektora Urz ę du Morskiego w Szczecinie Nr 4/2002 z dnia 17 wrze - ś nia 2002r. z pó ź n. zm., zgodnie z którym port Szczecin i port w Z.CH Police S.A. obj ę te s ą jednym systemem zarz ą dzania i kierowania ruchem 4 Por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 26 kwietnia 1995r., sygn. akt XVII 73/94 7 Ustawa antymonopolowa – zgodnie z zapisem zawartym w jej art. 1 ust. 1 – mo ż e by ć zastosowana jedynie w sytuacji naruszenia lub zagro ż enia interesu publicznego, tj. wówczas, gdy dzia ł ania dotykaj ą ce sfery interesów nieokre ś lonej liczby uczestników rynku godz ą w konkurencj ę rozumian ą jako zjawisko charakteryzuj ą ce funkcjonowanie gospodarki. W ocenie organu antymonopolowego w przedmiotowej sprawie mog ł o doj ść do takiego zagro ż enia, bowiem skutkiem podwy ż ki op ł at za us ł ugi holownicze dotkni ę ty zosta ł sze roki kr ą g uczestników rynku w ł a ś ciwego, za ś samo jej wprowadzenie - w sposób dokonany przez Spó ł k ę – mog ł o by ć dokonane z pozycji si ł y rynkowej, wynikaj ą cej z faktu silnego zdominowania rynku w ł a ś ciwego przez jednego przedsi ę biorc ę . Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , przedmiotowe post ę powanie zosta ł o przeprowa - dzone w zwi ą zku z postawionym Spó ł ce ZU Ż zarzutem nadu ż ycia pozycji rynkowej poprzez: 1. narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych przedsi ę biorcy narzucaj ą cemu te warunki nieuzasadnione k orzy ś ci, co stanowi naruszenie przepisu art. 8 pkt 2 ust. 6 ustawy o ochronie [...], 2. bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie wnioskodawcy nieuczciwej ceny, w tym ceny nadmiernie wygórowanej, co stanowi naruszenie przepisu art. 8 pkt 2 ust. 1 ustawy o ochron ie [...]. A D . 1. Aby okre ś lone dzia ł anie przedsi ę biorcy, zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, mog ł o by ć zakwalifikowane jako naruszaj ą ce zakaz okre ś lony w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej, nale ż y wykaza ć , ż e:  narzuca on kontrahentom warunki zawieranych umów  warunki wspó ł pracy s ą obiektywnie uci ąż liwe,  warunki te stanowi ą dla narzucaj ą cego je ź ród ł o nieuzasadnionych korzy ś ci. Stosowanie przez skar ż onego przedsi ę biorc ę praktyki, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 uwa ż a si ę za udowodnione, je ż eli – wobec pozostaj ą cej poza sporem jego pozycji rynkowej – dowiedzione zostanie, ż e wszystkie wymienione wy ż ej przes ł anki wyst ą pi ł y jednocze ś nie. 5 Jest to praktyka o charakterze eksploatacyjnym, której bezpo ś redn ie skutki godz ą w interesy przedsi ę biorców, przeciwko którym s ą skierowane. Ponoszone przez nich okre ś lonego rodzaju straty, b ę d ą ce odpowiednikiem nieuzasadnionych korzy ś ci dominanta, powoduj ą , i ż cz ę sto pozostaj ą oni w gorszej sytuacji konkurencyjnej ni ż inni przedsi ę biorcy - ich potencjalni i rzeczywi ś ci konkurenci, dzia ł aj ą cy na innych, paralelnie zorganizowanych rynkach - nie dotkni ę ci takimi praktykami. Ustawa antymonopolowa nie definiuje poj ęć „uci ąż liwy” , „ narzucanie” i „nie - uzasadnione korzy ś ci” . Zgodnie jednak ż e z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem antymonopolowym za uci ąż liwy uznaje si ę ka ż dy warunek umowy, który dla jednej ze stron oznacza ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tego w stosunkach danego rodzaju, a „ narzucanie” tych waru nków wi ąż e si ę z wyst ą pieniem – po stronie kontrahenta – przymusu wynikaj ą cego z uprzywilejowanej pozycji rynkowej zajmowanej przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego. Kryterium pozwalaj ą cym odró ż ni ć t ę sytuacj ę od okoliczno ś ci, w których ma miejsce swobodne kont raktowanie stron ( w granicach swobody umów wynikaj ą cej z art. 353 Kc.), jest zasada racjonalnego post ę powania kontrahenta 5 Por. wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 8 listopada 2001r., Sygn. Akt I CKN 494/99 8 przedsi ę biorcy dominuj ą cego. Nieuzasadnione korzy ś ci maj ą z regu ł y posta ć nadwy ż ki finansowej (co nie jest jednoznaczne z op ł acalno ś c i ą gospodarcz ą ), któr ą dominant osi ą gn ął w wyniku zachwiania ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń w relacjach z kontrahentami. W rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie […] przes ł anka narzucania warunków umowy przez podmiot dominuj ą cy mo ż e zosta ć spe ł niona w sytuacji, kiedy rynek w ł a ś ciwy jest rynkiem niekonkurencyjnym i kontrahenci przedsi ę biorcy, którego dzia ł ania poddane s ą ocenie, s ą pozbawieni b ą d ź to mo ż liwo ś ci negocjacji zasad na jakich odbywa si ę wspó ł praca stron, b ą d ź wyboru, np. innego dostaw cy us ł ug. Wnioskodawca wskazuj ą c na naruszenie przez Spó ł k ę ZU Ż art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji […] podniós ł , i ż wykorzystuj ą c si łę rynkow ą , jednostronnie i arbitralnie narzuca ona kontrahentom nowe, bardziej niekorzystne warunki ś wia dczenia us ł ug holowniczych, po wy ż szej cenie, co w efekcie pozwala jej na osi ą ganie nieuzasadnionych korzy ś ci z tego tytu ł u. B ę d ą c zobligowanym do korzystania z us ł ug holowniczych jest on zmuszony do ka ż dorazowego sk ł adania zlece ń na te us ł ugi i przyjmowania warunków ich wykonania, z tej przede wszystkim przyczyny, ż e skar ż ona nie zawiera z us ł ugobiorcami sta ł ych umów, które w sposób trwa ł y i wi ążą cy okre ś la ł yby szczegó ł owe zasady obs ł ugi statków, w tym tak ż e statków P Ż M. Odpieraj ą c ten za rzut Spó ł ka ZU Ż poinformowa ł a, ż e z przewa ż aj ą c ą liczb ą swoich kontrahentów zawiera umowy sta ł e (za takie uwa ż a umowy roczne, przed ł u ż ane na kolejne okresy), a regu łą jej wspó ł pracy ze wszystkimi klientami jest stosowanie rabatów lub jednorazowych upustów - korzysta z nich ponad […]% kontrahentów Spó ł ki (k. 40). Po zmianie waluty w stosowanej przez ni ą taryfie, rabaty i upusty maj ą stanowi ć wyrównanie skutków finansowych spowodowanych podwy ż szeniem – w przeliczeniu na PLN – warto ś ci 1 jednostki taryfowej, wynik ł ej z ró ż nicy kursów mi ę dzy walut ą USD i walut ą euro (k. 37, 40,). Zasada ta stosowana jest równie ż w odniesieniu do wnioskodawcy, z wyj ą tkiem okresów, w których obni ż enie wysoko ś ci udzielanych rabatów (lub ich zawieszenie) by ł o podejmowane w celu zd yscyplinowania go do uregulowania zaleg ł ych nale ż no ś ci za wykonane przez Spó ł k ę us ł ugi holowania (k.12,33,37). Wnioskodawca nie wyst ą pi ł o zawarcie umowy na 2003r., a po powiadomieniu go o zmianie waluty w taryfie Spó ł ki ZU Ż , nie zg ł osi ł do niej ż adnych uwag dotycz ą cych poziomu op ł at za holowanie (k. 13). W ocenie organu antymonopolowego wyja ś nienia Spó ł ki ZU Ż zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie i jako takie znajduj ą potwierdzenie w materiale dowodowym. Z przedstawionych wyja ś nie ń i dokumentów wynika bo wiem, ż e w 2003r. Spó ł ka ZU Ż ś wiadczy ł a us ł ugi holownicze na warunkach okre ś lonych w umowach sta ł ych w odniesieniu do 20 kontrahentów oraz na podstawie zlece ń jednorazowych wykonanych dla […] kontrahentów. Rabaty przyznano […] kontrahentom, w tym wnioskod awcy. Oznacza to, ż e po zmianie waluty w taryfie, nie tylko mia ł on wp ł yw na poziom ustalonego na jego rzecz obci ąż enia za us ł ugi holownicze, ale ż e przyznano mu upusty od nale ż nej op ł aty (k.37, 44, 307 - 312). Wnioskodawca w ż aden sposób nie wykaza ł , ż e zw raca ł si ę do skar ż onej o zawarcie umowy lub o udzielenie rabatu i ż e spotka ł si ę w tym zakresie z odmow ą . Ponadto, pomimo, ż e Spó ł ka ZU Ż posiada siln ą dominuj ą c ą pozycj ę na rynku w ł a ś ciwym, to jej kontrahenci – chocia ż by potencjalnie - maj ą mo ż liwo ść wyboru innego wykonawcy us ł ugi, w tym równie ż Project Ż egluga Sp. z o.o. w Szczecinie. Tym samym zarzut wnioskodawcy, ż e zarówno on, jak i inni armatorzy i agenci morscy zawijaj ą cy do portu w Szczecinie i Policach - przy wyznaczonym obowi ą zku korzystania z pomocy holowników – zmuszeni s ą do korzystania wy łą cznie z us ł ug Spó ł ki ZU Ż i do akceptowania 9 w zwi ą zku z tym narzucanych przez ni ą warunków cenowych przy ka ż dorazowym zleceniu, nie mo ż e si ę osta ć . Powy ż sze ustalenia pozwalaj ą przyj ąć , ż e nie zosta ł a spe ł niona pierwsza z przes ł anek warunkuj ą cych uznanie stosowania praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6. Ceny towarów (tu: us ł ug) winny by ć ekwiwalentne w dacie ich ustalania. Spó ł - ka ZU Ż wyja ś ni ł a, i ż zmiany waluty w taryfie dokona ł a przede wszystkim dlatego, ż eby przystosowa ć si ę do ogólnego systemu rozlicze ń za us ł ugi portowe, które powszechnie ustalane i pobierane s ą w euro, a w celu zrekompensowania kontrahentom podwy ż ki op ł at wynikaj ą cej z faktu, ż e w dacie zmiany waluty, jak i w nast ę pnym okresie, kurs euro by ł wy ż szy od kursu USD, stosuje w szerokim zakresie rabaty i upusty od nale ż no ś ci za wykonane holowanie (k. 37). Z materia ł u dowodowego wynika, ż e okresie od 1 lipca 2003r. do 31 grudnia 2003r. na rzecz P Ż M wystawiono […] faktur. Zestawienie faktycznego obci ąż enia w skali poszczególnych miesi ę cy, przy obliczeniu którego zastosowano obni ż enie o […]% dodatków do op ł at przy wprowadzaniu i wyprowadzaniu statków do i z portów Szczecin i Police przewidzianych w § 77 taryfy stoso wanej przez Spó ł k ę ZU Ż (1 j.t=0,30 euro, rabat 50%), z wielko ś ci ą obci ąż enia, które by ł oby naliczone w sposób stosowany przed zmian ą waluty (1 j.t.=0,30 USD, rabat 20%) przedstawia si ę nast ę puj ą co: M IESIĄC N UMERY FAKTUR W YSOKOŚĆ OPŁAT W PLN PRZELICZONA Z USD ( NA ZASADACH OBOWIĄZUJĄCYCH DO DNIA 30 CZERWCA 2003 R .) W YSOKOŚĆ OPŁAT W PLN FAKTYCZ - NIE NALICZONA ( WARTOŚĆ W PLN W POSZCZEGÓLNYCH MIESIĄCACH STANOWI SUMĘ FAKTYCZNYCH OBCIĄŻEŃ Z FAKTUR WYMIENIONYCH W KOLUMNIE 2) (4 - 3) W PLN (5/3) X 100% Ś REDNIOMIESIĘCZ - NY KURS USD WG NBP Ś REDNIO - MIESIĘCZNY KURS E URO WG NBP % RÓŻNI - CA MIĘDZY WARTO - ŚCIĄ KURSU USD I EURO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 2003r . VII 3.9064 4.4429 VIII 3.9184 4.3668 IX 3,9815 4,4669 X 3,9221 4,5895 XI 3,9488 4,6254 XII 3,7879 4,6547 R AZEM . . . 2004r. I 3,7349 4,7116 II 3,8457 4,8542 III 3,8903 4,7683 IV 3,9587 4,7581 V 3,9360 4,7290 10 VI 3,7867 4,5932 VII 3,6430 4,4686 R AZEM . . Uwaga: W warto ś ci niektórych faktur (dotycz ą cych us ł ug wykonywanych przez ZU Ż w porcie w Szczecinie) zawarta jest te ż op ł ata za cumowanie. Nie wyodr ę bniano jej w powy ż szym zestawieniu, bowiem jest to tak ż e op ł ata statkowa, zawarta w tej samej tabeli (kolumna A – holowanie, kolumna B – cumowanie) i w przewa ż aj ą cej ilo ś ci przypadków wykonywania w obr ę bie jednego zlecenia. Od dnia 1 lipca 2003r. jest ona tak ż e okre ś lana w euro. Warto ś ci przedstawione w tabeli potwierdzaj ą wyja ś nienia skar ż onej, ż e po zmianie waluty rozliczeniowej, która w rezultacie powodowa ł a wzrost obci ąż e ń jej klientów za us ł ugi holownicze, faktycznie stara ł a si ę ona - rabatami i upustami – w znacznym stopniu rekompensowa ć ( ł agodzi ć ) skutki wzrostu warto ś ci 1 j.t. i ż e wnioskodawca - do ko ń ca 2003r. - faktycznie nie tylko nie poniós ł dodatkowych kosztów, ale wr ę cz – ze wzgl ę du na poziom przyznanych rabatów – zyska ł na zmianie waluty w taryfie. Istotna zmiana kursu USD i euro w m - cu grudniu 2003r. i nast ę pnych miesi ą - cach I pó ł ro cza 2004r. spowodowa ł a, ż e obci ąż enia w euro by ł y wy ż sze, ni ż gdyby je naliczono w oparciu o warto ść jednostki taryfowej wyra ż onej w USD. Maksymalna wysoko ść podwy ż ki op ł at w 2003r. wynios ł a […] %, za ś w 2004r. – […]%. Procentowa ró ż nica mi ę dzy warto ś ci ą ś redniomiesi ę cznego kursu USD i euro waha ł a si ę w II pó ł roczu 2003r. w granicach od 11,44% do 22,88%, za ś w I pó ł roczu 2004r. w granicach od 20,19% do 26,22%. W takich granicach móg ł by zatem kszta ł towa ć si ę wzrost op ł at, którymi obci ąż ony by ł by wnioskodawca, gdyby nie udzielono mu rabatów. Skoro zatem w I pó ł roczu 2004r. rzeczywista podwy ż ka op ł at ponoszonych przez wnioskodawc ę wynosi ł a oko ł o […]%, przy wzro ś cie ś redniomiesi ę cznego kursu euro/USD nawet do poziomu 1,2622, brak jest dostateczne go uzasadnienia, pozwalaj ą cego uzna ć , by obowi ą zuj ą ce warunki wspó ł pracy mia ł y obiektywnie uci ąż liwy charakter (za taki, w sensie subiektywnym, postrzegany jest przez p ł atnika ka ż dy wzrost op ł at i ś wiadcze ń , niezale ż nie od tego czy ma on uzasadnienie, czy brak jest ku niemu podstaw), i by skar ż ona osi ą ga ł a kosztem swoich kontrahentów nieuzasadnione korzy ś ci. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , organ antymonopolowy uzna ł , ż e brak jest do - statecznych dowodów pozwalaj ą cych na stwierdzenie, ż e zmiana waluty w taryfie op ł at za us ł ugi holownicze dokonana przez Spó ł k ę bez uwzgl ę dnienia ró ż nic mi ę dzy kursem waluty stosowanej do 1 lipca 2003r. i po tej dacie, przysporzy ł a jej nieuzasadnionych korzy ś ci, szczególnie zwa ż ywszy na fakt, ż e warto ść jednostki taryfowej pozostawa ł a przez 9 lat (lata 1994 – 2003) na tym samym poziomie, tj. wynosi ł a 0,30 USD. Pó ź niejszy wzrost obci ąż e ń wynikaj ą cy z dalszego wzrostu warto ś ci euro w stosunku do PLN stanowi nieuniknione ryzyko w sytuacji, kiedy jakiekolwi ek op ł aty ustalane s ą w walucie obcej, przy czym nie mo ż na wykluczy ć , ż e w przysz ł o ś ci dojdzie do sytuacji, kiedy warto ść kursów wspomnianych walut powróci do odwrotnej relacji. Maj ą c na uwadze wskazane wy ż ej okoliczno ś ci uzna ć nale ż a ł o, ż e równie ż dru - ga i trzecia z przes ł anek, decyduj ą cych o uznaniu, ż e poddany post ę powaniu przedsi ę biorca stosuje praktyk ę o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji […] nie zosta ł a spe ł niona. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę orzeczono, jak w sentencji A D . 2. 11 Aby udowodni ć fakt nadu ż ycia pozycji rynkowej przez dominanta w sposób zakazany przepisem art. 8 ust. 2 pkt 1, nale ż y wykaza ć , ż e:  mia ł o miejsce bezpo ś rednie narzucanie cen,  narzucone ceny maj ą nieuczciwy charakter, czego jednym z mo ż liwych przejawów jest ich nadmierne wygórowanie. Dla bytu omawianej praktyki niezb ę dnym jest wykazanie, ż e wymienione wy - ż ej warunki wyst ą pi ł y łą cznie, na zasadach koniunkcji, bowiem nie spe ł nienie chocia ż by jednego z nich, skutkuje brakiem podstaw do u znania, ż e skar ż ony przedsi ę biorca stosowa ł wspomnian ą praktyk ę , godz ą c ą w interesy jego kontrahentów. Jak wykazano wy ż ej, dokonuj ą c analizy i rozstrzygni ę cia pierwszego zarzutu, w istniej ą cych okoliczno ś ciach stanu faktycznego, przes ł anka o bezpo ś redni m narzucaniu cenowych warunków wspó ł pracy nie zosta ł a wykazana. W ocenie organu antymonopolowego, brak jest równie ż podstaw do twierdze - nia by stosowane przez skar ż on ą Spó ł k ę ceny mia ł y charakter nieuczciwy. Jednym z warunków umowy o wykonanie okre ś lonego ś wiadczenia jest nie - w ą tpliwie cena. Celem ka ż dej umowy zawartej mi ę dzy kontrahentami, niezale ż nie od jej formy, jest przyj ę cie takich uzgodnie ń , aby ś wiadczenia mi ę dzy nimi by ł y ekwiwalentne wzgl ę dem siebie. Wnioskodawca zarzucaj ą c Spó ł ce stosowan ie – od dnia 1 lipca 2003r. - nadmiernie wygórowanych op ł at za us ł ugi holownicze, podnosi ł , i ż do ich istotnego i nieuzasadnionego podwy ż szenia dosz ł o w ten sposób, ż e Spó ł ka zmieniaj ą c walut ę rozliczeniow ą w taryfie na dro ż sz ą , tj. z USD na euro, pomin ęł a ró ż nic ę wynikaj ą c ą z kursów obu walut, bowiem zmiany dokona ł a stosuj ą c przelicznik, zgodnie z którym 1 USD=1 euro. Skutkiem tego by ł bezwzgl ę dny wzrost kosztów us ł ug holowniczych ponoszonych przez wnioskodawc ę , przy czym Spó ł ka w ż aden ekonomiczny, ani prawny sposób nie uzasadni ł a tak ra żą cej podwy ż ki cen ś wiadczonych us ł ug. Op ł aty za us ł ugi holownicze stanowi ą ceny w rozumieniu art. 4 ust. 7 ustawy o ochronie konkurencji [...] i mog ą by ć rozpatrywane jako mieszcz ą ce si ę w katego riach cen nieuczciwych - ceny nadmiernie wygórowane. Jakkolwiek brak jest definicji zarówno ceny nieuczciwej, jak i ceny nadmiernie wygórowanej, to zgodnie z literatur ą przedmiotu oraz orzecznictwem antymonopolowym, zarówno krajowym, jak i unijnym, uznaje si ę , i ż jest to cena, która nie znajduje uzasadnienia w ekonomicznej warto ś ci sprzedanego towaru (tu: us ł ugi), ra żą co zawy ż ona w stosunku do jego warto ś ci i naruszaj ą ca przez to zasad ę równowa ż no ś ci ś wiadcze ń mi ę dzy uczestnikami (stronami) umowy. Ustaleni e czy okre ś lona cena nosi znamiona nadmiernie wygórowanej doko - nywane jest w oparciu o kryterium porównawcze lub kosztowe. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego rozstrzygni ę cia organ antymo - nopolowy, aby zrewidowa ć ocen ę wnioskodawcy co do wysoko ś ci op ł at pobieranych przez Spó ł k ę ZU Ż od dnia 1 lipca 2003r., pomocniczo zastosowa ł kryterium komparatywne, porównuj ą c stawki, które s ą podstaw ą ustalania op ł at za us ł ugi holownicze przez skar ż on ą i ze stawkami stosowanymi przez PORT - HOL Sp. z o.o. w s ą siednim porcie w Ś winouj ś ciu, która zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku ś wiadczenia us ł ug holowniczych wewn ą trzportowych obejmuj ą cym swoim zasi ę giem akwatorium portu Ś winouj ś cie. Spó ł ka ta - co prawda - nie ma ustanowionej w ł asnej taryfy, ale jak poda ł a, przy obliczaniu nale ż no ś ci za holowanie pos ł uguje si ę jednostk ą taryfow ą w wysoko ś ci równej 0,30 euro, tj. na poziomie takim, jak skar ż ona. Konkurentem Spó ł ki na rynku w ł a ś ciwym jest Project Ż egluga Sp. z o.o. w Szczecinie. Aktualnie nie stanowi ona licz ą cej si ę konkurencji dla ZU Ż 12 na tym ż e rynku, ale potencjalnie mo ż liwe jest – chocia ż by z racji nabycia przez ni ą wy ż szej klasy holowników pozwalaj ą cych na obni ż enie kosztów holowania i co za tym idzie i obni ż enia ceny za te us ł ugi – ż e mo ż e ona przej ąć cze ść rynku w ł a ś ciwego, nale żą c ą obecnie do skar ż onej. Z analizy materia ł ów uzyskanych w trakcie post ę powania antymonopolowego wynika, i ż obie spó ł ki (Spó ł ka ZU Ż i Project Ż egluga Sp. z o.o.) ustalaj ą op ł aty - za us ł ugi stanowi ą ce przedmiot rynku w ł a ś ciwego - na podstawie ilo ś ci jednostek taryfowych okre ś lonych dla holowanie statku o obj ę to ś ci wyra ż onej w m 3 (V), mieszcz ą cej si ę okre ś lonym w przedziale obj ę to ś ci od – do , przy czym warto ść 1 j.t. = 0,30 euro (k . 47 - 52, 66 - 80). Ilo ść jednostek taryfowych pr zypisanych V statku mieszcz ą cego si ę w kolejnych przedzia ł ach obj ę to ś ci jest - w porównywanych tabelach op ł at stosowanych przez wymienione spó ł ki – identyczna i w ka ż dej pozycji odpowiada ilo ś ci jednostek taryfowych zawartych w Taryfie za us ł ugi portu Sz czecin - Ś winouj ś cie z 1994r. Tabela Project Ż egluga Sp. z o.o. ma dodatkowo wprowadzone przeliczenie warto ś ci jednostek taryfowych na euro (k. 67). Powy ż sze ustalenia, pozwalaj ą na zaj ę cie stanowiska, ż e brak jest przes ł anek, aby op ł atom za holowanie statków, obliczanym przez Spó ł k ę ZU Ż na podstawie wspomnianej tabeli (k.50), przypisa ć cech ę nadmiernego wygórowania, tym bardziej, ż e powszechnym zjawiskiem jest udzielanie przez ni ą rabatów i upustów od nale ż no ś ci ustalonych na podstaw ie stawek okre ś lonych w taryfie. Nale ż y przy tym zastrzec, ż e powy ż sza ocena jest obarczona pewnym b łę dem wynikaj ą cym z faktu, ż e zarówno Spó ł ka ZU Ż , jak i Spó ł ka PORT - HOL s ą przedsi ę biorcami o silnej pozycji dominuj ą cej na rynkach ś wiadczenia us ł ug holown iczych, tym nie mniej wskazuje na poziom cen za holowanie w s ą siednim porcie, a potencjalnie i na rynku w ł a ś ciwym w sprawie. Jak ju ż wspomniano, brak jest przeszkód, aby Spó ł ka PORT - HOL wykonywa ł a us ł ugi holowania w porcie w Szczecinie i w porcie w Policac h. W ocenie organu antymonopolowego równie ż wykazany uprzednio (w pkt 1 niniejszego uzasadnienia) brak dowodów przemawiaj ą cych za tym, ż e cenowe warunki wspó ł pracy mi ę dzy stronami mia ł y charakter uci ąż liwy, pozwala uzna ć , ż e ceny żą dane przez skar ż on ą za us ł ugi holownicze nie maj ą charakteru cen nadmiernie wygórowanych. Sam fakt podwy ż ki cen, nawet znacznej, nie daje podstaw do domniemania, i ż s ą to ceny nieuczciwe lub nadmiernie wygórowane, bowiem ka ż dy przedsi ę biorca ma prawo do żą dania ceny, któr a nie tylko pokryje koszty wykonania us ł ugi, ale równie ż przyniesie przy tym uczciwy zysk. 6 Bior ą c powy ż sze pod uwag ę orzeczono, jak w sentencji P OUCZENIE : Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (jedn. tekst: Dz. U. Nr 86 z 2003r., poz. 804 ze zm.), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 K.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delega tury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów 6 Por. wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 czerwca 2003r., sygn. Akt XVII Ama 75/02 13 Dyrektor Delegatury w Gda ń sku Roman Jarz ą bek O TRZYMUJĄ : 1. K ANCELARIA R ADCY P RAWNEGO R ADCA PRAWNY L ES Ł AW B ARCEW UL . M IESZKA I 82/83 71 - 700 S ZCZECIN 2.