RWR-37/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, 15.12.2004 r. RWR 411-22/04/AG/ DECYZJA RWR 37/2004 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Artura Mejzy - prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Artur Mejza „AUTO-LIDER” z siedzib ą w Mi ę dzyrzeczu przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Gorzowie Wlkp. – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. na podstawie art. 9 wymienionej na wst ę pie ustawy uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. pozycji dominuj ą cej na rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, poprzez po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen ra żą co niskich, wyra ż aj ą ce si ę stosowaniem na ww. trasie cen biletów jednorazowych poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci i nakazuje zaniechania jej stosowania . II . na podstawie art. 9 wymienionej na wst ę pie ustawy uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 powo ł anej wy ż ej ustawy praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. pozycji dominuj ą cej na rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w wyniku stosowania na ww. trasie cen biletów jednorazowych poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci i nakazuje zaniechania jej stosowania . 2 wy ż ej stawy praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. ycji ominuj ą cej na rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na trasie Gorzów . na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dziesi ą t si ę cy pi ęć set osiemdziesi ą t dwa z ł ote dziewi ęć dziesi ą t cztery grosze), p ł atn ą do bud ż etu o post ę powania antymonopolowego, zobowi ą zuje i ę Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Gorzowie lkp. do zwrotu Arturowi Mejzie, prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą rtur Mejza „AUTO-LIDER” z siedzib ą w Mi ę dzyrzeczu, kwoty 909,35 z ł (s ł ownie: ziewi ęć set dziewi ęć z ł otych trzydzie ś ci pi ęć groszy) tytu ł em zwrotu kosztów post ę powania antymonopolowego cji i Konsumentów Delegatura we Wroc ł awiu p ł yn ął wniosek Artura Mejzy - prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Artur III . na podstawie art. 9 wymienionej na wst ę pie ustawy uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 powo ł anej u pozycji dominuj ą cej na rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w wyniku wprowadzenia na ww. trasie kursu nie obj ę tego rozk ł adem jazdy i nakazuje zaniechania jej stosowania . IV. na podstawie art. 11 ust. 1 wymienionej na wst ę pie ustawy nie stwierdza si ę stosowania przez PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu poz d Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w wyniku wprowadzenia na ww. trasie rozk ł adu kursów autobusów w tych samych godzinach, co Wnioskodawca, tj. wprowadzenie rozk ł adu jazdy pokrywaj ą cego si ę z rozk ł adem jazdy Wnioskodawcy. V nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Gorzowie Wlkp. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 70.582,94 z ł (s ł ownie: siedem ty pa ń stwa. VI. na podstawie art. 90 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów decyzji w zakresie pkt I, pkt II i pkt III nadaje si ę rygor natychmiastowej wykonalno ś ci . VII. na podstawie art. 69 ust. 1, art. 70 ust. 1 i art. 75 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów , po rozpatrzeniu wniosku z dnia 23 listopada 2004 r. z ł o ż onego przez pe ł nomocnika Wnioskodawcy oraz uwzgl ę dniaj ą c wynik wy ż ej opisaneg s W A d . UZASADNIENIE Do Urz ę du Ochrony Konkuren w Mejza „AUTO-LIDER” w Mi ę dzyrzeczu, ul. Waszkiewicza 25d, zwan ą dalej Przewo ź nikiem Prywatnym, o wszcz ę cie post ę powania administracyjnego przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. z siedzib ą w Gorzowie Wlkp., ul. Podmiejska 20, zwanego dalej PKS. 3 We w ystanek, który go rozk ł adzie – jest natomiast przystankiem pocz ą tkowym i o ń cowym Wnioskodawcy – zabieraj ą c jego potencjalnych pasa ż erów. Przede wszystkim Gorzowie Wlkp. w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą rzez PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. pozycji do powstania b ą d ź dzaj ą cych odjazd autobusu Wnioskodawcy, Wnioskodawcy ra żą co niskich cen w wyniku stosowania cen h na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz poni ż ej cen stosowanych cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci i tylko dla kursów sie kurs nie obj ę ty ł o si ę te ż z zarzutem stosowania żą co niskich cen, poniewa ż nie wykonuje kursów poni ż ej swoich kosztów. Ponadto uczestnik podniós ł , i ż nie posiada pozycji dominuj ą cej na ww. trasie, dy ż jest ona fragmentem drogi krajowej nr 3, obs ł ugiwanej przez wielu przewo ź ników. owód: karty 57-59. 1. niosku z dnia 17.03.2004 r. Przewo ź nik postawi ł zarzut, i ż PKS stosuje praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę poprzez stosowanie na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz cen biletów ni ż szych, ni ż na innych trasach tej samej d ł ugo ś ci, celem wyeliminowania konkurencji w postaci wnioskodawcy. W uzasadnieniu Wnioskodawca poda ł , i ż PKS jawnie dopuszcza si ę nadu ż y ć w stosunku do Wnioskodawcy, poniewa ż wykonuje swoje kursy niezgodnie z rozk ł adem jazdy, w godzinach odjazdu autobusów Wnioskodawcy podje ż d ż a na prz nie znajduje si ę w je k jednak PKS stosuje na wspólnej trasie ceny biletów znacznie ni ż sze, ni ż na innych trasach o podobnej d ł ugo ś ci i tylko w godzinach odjazdu wnioskodawcy. Dowód: karty 1-2, 21. 2. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem nr 81/2004 z dnia 24.05.2004 r. wszcz ął antymonopolowe post ę powanie administracyjne przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o. w konkurencj ę i nakazania zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu p dominuj ą cej na rynku przewozu osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, poprzez: I. Przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych rozwoju konkurencji w wyniku: 1) stosowania cen biletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci i tylko dla kursów poprze 2) wprowadzenia na ww. trasie kursu nie obj ę tego rozk ł adem jazdy, 3) wprowadzenia na ww. trasie rozk ł adu kursów autobusów w tych samych godzinach, co Wnioskodawca, tj. wprowadzenie rozk ł adu jazdy pokrywaj ą cego si ę z rozk ł adem jazdy Wnioskodawcy, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 powo ł anej wy ż ej ustawy. II. Po ś rednie narzucanie biletów jednorazowyc w poprzedzaj ą cych odjazd autobusu Wnioskodawcy, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Dowód: karty 40-43. 3. W odpowiedzi na stawiane zarzuty, PKS przyzna ł o, i ż na przedmiotowej trasie stosuje elastyczn ą polityk ę cenow ą , co jest efektem reakcji na konkurencj ę , gdy ż obni ż anie cen samo w sobie nie jest zabronione, a wr ę cz po żą dane jako wynik konkurencji na rynku. Jednocze ś nie Uczestnik zaprzeczy ł , jakoby realizowa ł na przedmiotowej tra rozk ł adem jazdy i podniós ł , i ż to w ł a ś nie Wnioskodawca wprowadzi ł kursy w godzinach zbli ż onych do godzin odjazdu Uczestnika, który na przedmiotowej trasie je ź dzi od lat, w zbli ż onych godzinach. PKS nie zgodzi ra g D 4 rzeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów czon ą odpowiedzialno ś ci ą zosta ł o za ł o ż one w dniu 28 grudnia 1999 roku, po Ko ie Wlkp. Przedmiotem dzia ł alno ś ci PKS jest zakresie pasa ż erskiej komunikacji • dycji krajowej i zagranicznej, z turystycznych, prowadzenie dzia ł alno ś ci us ł ugowej, remontowej i handlowej zwi ą zanej z bran żą motoryzacyjn ą , ą pod nazw ą Artur Mejza „AUTO- u. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Wnioskodawcy s ą m.in.: hand z na trasie ego 2004 r. na podstawie zezwolenia nr 0000001 na ykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie rogowym z dnia 27.01.2004 r., wydanego przez Starost ę Mi ę dzyrzeckiego. orzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz. D ł ugo ść tej trasy wynosi 20 km. oni ż ej (Tab. 1) przedstawiona jest historia cen biletów dla przedmiotowej trasy, w tym P post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1. PKS jako Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej w Gorzowie Wlkp. Spó ł ka z ograni prywatyzacji przedsi ę biorstwa pa ń stwowego pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Pa ń stwowej munikacji Samochodowej w Gorzow m.in: • wykonywanie us ł ug przewozowych w samochodowej w kraju i za granic ą , • wykonywanie przewozów towarowych krajowych i zagranicznych, prowadzenie spe • organizowanie impre • Dowód: karty 477-482. adzi dzia ł alno ść gospodarcz 2. Wnioskodawca prow LIDER” w Mi ę dzyrzecz • us ł ugi turystyczne nie wymagaj ą ce zezwole ń , • us ł ugi transportowe, • el hurtowy, detaliczny i obwo ź ny artyku ł ami przemys ł owymi i spo ż ywczymi pochodzenia krajowego i zagranicznego. Przewozy pasa ż erskie na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz Wnioskodawca wykonuje od 14 pa ź dziernika 2003 r. na podstawie zezwolenia nr 0000213 na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym z dnia 2.09.2003 r., wydanego przez Marsza ł ka Województwa Lubuskiego ora Mi ę dzyrzecz – Skwierzyna – od lut w d Dowód: karty 49-51, 285-289, 499. 3. D ł ugo ść przedmiotowej trasy, mierzona od przystanku w Mi ę dzyrzeczu (przy PKP) do ko ń cowego przystanku w Gorzowie Wlkp. (dworzec autobusowy) wynosi 51 km. Dla Wnioskodawcy trasa w Gorzowie Wlkp. ko ń czy si ę 1 km wcze ś niej (przystanek przy Arsenale). Zatem d ł ugo ść wspólnej trasy wynosi 50 km. Ponadto na podstawie odr ę bnego zezwolenia Wnioskodawca wykonuje kursy na trasie Miedzyrzecz – Skwierzyna, zawieraj ą cej si ę w trasie G P dla odcinka Mi ę dzyrzecz – Skwierzyna, stosowanych przez strony post ę powania na przestrzeni lat 2002-2004. 5 Tab. 1. Zestawienie cen biletów jednorazowych zedziale do 20 km (d ł Mi ę dzyrzecz – Skwierzyna) i do 50 km (d ł ugo ść tra ę dzyrzecz – Gorzów Wlkp 2002-2004. PKS Przewo ź nik Prywat w pr sy Mi ugo ść trasy .) w latach ny Cennik o d gólny Trasa Mi ę Gorzów zyrzecz - Wlkp. Data Wydarzenie 16-20 41-50 (maksymalna d ł ugo ść trasy S ) 41-50 km (maksymalna d ł ugo ść trasy do Gorzowa 9-20 km 40-50 km km km 16-20 km do kwierzyny Wlkp.) stycze ń 2 brak ego 4,60 z ł 8,50 z ł 4,60 z ł 8,50 z ł - - 002 r. odr ę bn cennika dla przedmiotowej trasy luty zmi – b 4,80 z ł 8,90 z ł 4,80 z ł 8,90 z ł - - 2003 r. ana cen rak cennika dla przedmiotowej trasy kwiecie ń 20 zmi – p 5,00 z ł 9,30 z ł 5,00 z ł 9,30 z ł - - 03 r. ana cen brak cennika dla rzedmiotowej trasy 2 wrze ś nia 20 . w k (u e 5,00 z ł 9,30 z ł 5,00 z ł 9,30 z ł 3,00 z ł 6,00 z ł 03 r ej ś cie na ryne Przewo ź nika Prywatnego zyskani zezwolenia) 24 w Mi – Gorzów Wlkp. 5,00 z ł 9,30 z ł 2,00 z ł 4,00 z ł 3,00 z ł 6,00 z ł wrze ś nia 2003 r. prowadzenie na trasie ę dzyrzecz odr ę bnego cennika 1 lutego 5,20 z ł 9,30 z ł 2,00 z ł 4,00 z ł 3,00 z ł 6,00 z ł 2004 r. zmiana cen luty 2004 specjalnej linii 5,20 z ł 9,30 z ł 2,00 z ł 4,00 uruchomienie rzez Prywatnego Przewo ź nika p Mi ę dzyrzecz - z ł 3,00 z ł 6,00 z ł Skwierzyna Ź ród ł o: opracowanie UOKiK na podstawie kart 50-52, 360-476. Jak wida ć , do wrze ś nia 2003 r. na przedmiotowej trasie obowi ą zywa ł y te same ceny biletów jednorazowych, co na innych trasach o tej samej d ł ugo ś ci. Dla odleg ł o ś ci 16-20 km cena biletu normalnego wynosi ł a 4,60 z ł , a dla odleg ł o ś ci 41-50 km – 8,50 z ł . 6 aniu przez Przewo ź nika Prywatnego wanie regularnych przewozów osób na trasie Miedzyrzecz – orzów Wlkp., aneksem nr 4 do Zarz ą dzenia Nr 10/2003 Prezesa Zarz ą du PKS, czestnik po raz pierwszy wyodr ę bni ł tras ę Mi ę dzyrzecz-Gorzów Wlkp., wprowadzaj ą c 4. Do k przedmiotowej trasie PKS w dni robocze wykonywa ł 19 kur Wlkp. PKS wykonuje 29 kursów w komunikacji zwyk ł ej. Kursy te wykonywane s ą na lini • rzów Wlkp. – Trzciel – Miedzichowo – nr zezwolenia • r 146806 - Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz – nr zezwolenia 0000225 (8 kursów), Wlkp. – Skwierzyna – Zielona Góra – nr zezwolenia • linia nr 146165 - Gorzów Wlkp. – Mi ę dzychód – nr zezwolenia 0000595/1 (1 kurs). 1, 197-198, 200, 483-487. . Wnioskodawca w dni robocze (od poniedzia ł ku do pi ą tku) na spornej trasie wykonuje 6 kursów oraz 2 kursy tylko do Skwierzyny (razem 18 kursów), ****** tajemnica ucz ę szczanej drogi rajowej nr 3 i oprócz Wnioskodawcy i Uczestnika post ę powania, kursy przelotowe, awieraj ą ce w sobie t ą tras ę , wykonuje 10 innych przewo ź ników. Łą cznie wykonuj ą oni , 304, 307, 310, 329-338. o ź nika k ł ej na trasie Mi ę dzyrzecz - Gorzów lkp. w oparciu o nast ę puj ą ce kryteria: ) liczba kursów wykonywanych na spornej trasie w dni robocze, iodzienna liczba osób przewiezionych na spornej trasie, W lutym 2003 r. nast ą pi ł a podwy ż ka - ceny wzros ł y ś rednio o 6,7% i wynosi ł y odpowiednio 4,80 i 8,90 z ł . Kolejna podwy ż ka nast ą pi ł a w kwietniu 2003 r. – ceny wzros ł y ś rednio 4,3% i wynosi ł y odpowiednio 5,00 i 9,30 z ł . Dowód: karty 360, 365,402, 406. W dniu 24 wrze ś nia 2003 r., tj. ju ż po uzysk zezwolenia na wykony G U dla przejazdów na tej trasie ceny biletów ni ż sze ś rednio o 58% od cen z cennika ogólnego, obowi ą zuj ą cych na trasach tej d ł ugo ś ci. Dowód: karty 274-276. o ń ca sierpnia 2003 r. na sów. Od 1 wrze ś nia do chwili obecnej w dni robocze na trasie Mi ę dzyrzecz – Gorzów ach: linia nr 146065 - Go 0000575/1 (18 kursów), linia n • linia nr 146579 - Gorzów 0000695/1 (2 kursy), ****** tajemnica przedsi ę biorstwa Dowód: karty 19 5 1 przedsi ę biorstwa Wnioskodawca wykonuje na przedmiotowej trasie przewozy osób komunikacj ą zwyk łą . Dowód: karty 286-288, 47-48. 6. Trasa Mi ę dzyrzecz – Gorzów Wlkp. jest fragmentem bardzo k z 37 kursów dziennie, w tym 35 kursów wykonywanych jest w ramach komunikacji po ś piesznej, a 2 kursy wykonywane s ą w komunikacji zwyk ł ej. Dowód: karty 214-223, 283-284, 292-299 7. Organ antymonopolowy przeprowadzi ł analiz ę udzia ł u PKS i Przew Prywatnego w przewozie osób w komunikacji zwy W a b) ś redn 7 c) ś red Udzia ł w przewozach w kom ł ej na analizowanej trasie mierzony liczb ych na niej kursó 2) rozk ł ada si ę nast ę puj Tab. 2. Zestawienie liczby poszc rzewo komu k ł ej, nywanych w latach 2003 - na trasie Gorzów Wlkp. – rzecz, w dni robocze. 2003 r 2004 r. niomiesi ę czna liczba sprzedanych biletów jednorazowych na spornej trasie, d) dzienna zdolno ść przewozowa na spornej trasie. Ad a) unikacji zwyk w (Tab. ą wykonywan ą co: kursów 4 r. zególnych p ź ników w Mi dzy nikacji zwy wyko 200 ę . Przewo ź nik Liczba kursów U Liczba kursów U dzia ł % dzia ł % PKS 29 64,44% 59,18% 29 Przewo nik Prywatny 14 31,11% 18 ź 36,73% PKS G ryfice 2 4,45% 2 4,09% Razem 45 100% 49 100% Ź ród ł o: opracowanie UOKiK na podstawie kart 285-288, 304, 306, 483-487, Jak wida ć , pod wzgl ę dem liczby wykonywanych na przedmiotowej trasie kursów, udzia ł PKS w rynku w dni robocze wynosi ł 64,44% w roku 2003 oraz 59,18% roku 2004, podczas gdy Wnioskodawca zajmowa ł odpowiednio 31,11% i 36,73% rynku. W tej sytuacji udzia ł trzeciego przewo ź nika, wykonuj ą cego na przedmiotowej trasie przewozy komunikacj ą zwyk łą , jest ś ladowy i wynosi ok. 4%. Ponadto PKS Gryfice wspomniane wa kursy wykonuje na trasie Warszawa – Ko ł obrzeg, a trasa Gorzów Wlkp. – rzecz (a dok ł adnie Gorzów Wlkp. – Skwierzyna, poniewa ż autobus nie u) stanowi zaledwie niewielki wycinek trasy Nie ż Prywatny Przewo ź nik dni robocze oraz w soboty. tajemnica przedsi ę biorstwa przedsi ę biorstwa ryterium dziennej zdolno ś ci przewozowej (Tab. 5) ukazuje bezsprzecznie, i ż na spornej z art. 8a ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów d Mi ę dzy zatrzymuje si ę w Mi ę dzyrzecz rzeprowadzano oblicze ń dla kursów w dni wolne, poniewa p wykonuje kursy tylko w d b) A ****** Ad c) ****** tajemnica Ad d) K trasie PKS posiada znacznie wi ę kszy potencja ł przewozowy. ****** tajemnica przedsi ę biorstwa ****** tajemnica przedsi ę biorstwa 7. W trakcie post ę powania Urz ą d dokona ł porównania kosztów i przychodów przypadaj ą cych na jeden wozokilometr na spornej trasie (Tab. 6). Przychody uwzgl ę dniaj ą kwoty dop ł at organów samorz ą dowych do przejazdów ulgowych. Zgodnie 8 y do zada ń przepisami ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o ) stosuje kasy rejestruj ą ce posiadaj ą ce pozytywn ą opini ę ministra w ł a ś ciwego do spraw oszty zosta ł y u ś rednione, bowiem koszty eksploatacji typowego autobusu u ż ywanego w rzybli ż eniu jednakowe na ka ż dej linii przewozowej, a yst ę puj ą ce ró ż nice w jednostkowych kosztach zmiennych, b ę d ą cych funkcj ą rzejechanych kilometrów, nie zmieniaj ą si ę w zale ż no ś ci od linii w sposób istotny. ia ca ł o ś ci kosztów i przychodów zwi ą zanych z przewozem pasa ż erów, przypadaj ą cych na dzia ł alno ść placówki terenowej PKS w Mi ę dzyrzeczu wynika, ż e gdyby nie dop ł aty, PKS zanotowa ł by w roku 2003 strat ę w wysoko ś ci 0,39 z ł na ka ż dym . Podobnie jak PKS, Wnioskodawca prowadzi przewozy uwzgl ę dniaj ą c ulgi ustawowe. a podstawie umowy z dnia 23.02.2004 r. zawartej z Zarz ą dem Województwa, od 2004 ej trasie. W toku tych kontroli przepisów ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o transporcie rogowym (Dz.U. 2001 Nr 125, poz. 1371 ze zm.) m.in. poprzez wprowadzenie przez KS na trasie Mi ę dzyrzecz-Gorzów Wlkp. kursu nie uj ę tego w rozk ł adzie jazdy dla adnej linii komunikacyjnej obejmuj ą cej ww. tras ę . owód: karty 507-510. ś rodkami publicznego transportu zbiorowego (j.t. Dz. U. 2002 r. Nr 175 poz. 1440 ze zm.) finansowanie ustawowych uprawnie ń do ulgowych przejazdów nale ż samorz ą dów województw, jako zadanie z zakresu administracji rz ą dowej, a samorz ą dy województw przekazuj ą przewo ź nikom wykonuj ą cym krajowe przewozy pasa ż erskie dop ł aty do tych przewozów z tytu ł u stosowania obowi ą zuj ą cych ustawowych ulg. Uprawniony do otrzymywania tych dop ł at jest natomiast przewo ź nik, który: 1) posiada zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym, wydane zgodnie z transporcie drogowym (Dz. U. 2001 r. Nr 125 poz. 1371 ze zm.), 2 finansów publicznych, które umo ż liwiaj ą okre ś lenie kwoty dop ł at z podzia ł em na poszczególne kategorie ulg ustawowych, 3) zawar ł umow ę z samorz ą dem województwa, okre ś laj ą c ą zasady przekazywania dop ł at. K przewozach pasa ż erskich s ą w p w p ****** tajemnica przedsi ę biorstwa Z rozliczen wozokilometrze, a w I kwartale roku 2004 – strat ę w wysoko ś ci 0,20 na ka ż dym wozokilometrze. 8 N r. Wnioskodawca otrzymuje dotacj ę do przewozów ulgowych. Dowód: karty 53-55. 9. W dniach 26.09.2003 r. o godz. 14:00, 24.10.2003 r. o godz. 13:10 i o godz. 14:05 oraz 2.12.2003 r. o godz. 6:55 pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Gorzowie Wlkp. przeprowadzili kontrole kursów PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. wykonywanych na przedmiotow stwierdzono naruszenie d P ż D Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: 9 o sprzeda ż y towarów. Wnioskodawca zarzuci ł Uczestnikowi nadu ż ywanie ozycji dominuj ą cej poprzez po ś rednie narzucanie wnioskodawcy ra żą co niskich cen w ynku przed jego dezorganizacj ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą tów c w ar • ek w ł a ś ciwy); nadu ż ywanie tej pozycji przez PKS poprzez po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, ia stosowania praktyki antykonkurencyjnej okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 stawy antymonopolowej kluczowe jest ustalenie, czy obni ż aj ą c ceny biletów przedsi ę biorcy, któremu ceny zosta ł y narzucone. Polega na takim achowaniu przedsi ę biorcy narzucaj ą cego ceny, które zmusza konkurentów do ich kontakty typu dostawca-odbiorca. Obaj przedsi ę biorcy dzia ł aj ą na rynku jako I. Art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznaje nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu alb p wyniku stosowania cen biletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci. Przepis art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż ma ona zastosowanie, gdy wymaga tego interes publiczny. Powy ż sze sformu ł owanie wyklucza zatem mo ż liwo ść podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. W niniejszej sprawie konkurencja pomi ę dzy stronami post ę powania, zw ł aszcza w zakresie cen biletów, wywo ł uje powa ż ne skutki dla szerokiego kr ę gu uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci-pasa ż erowie korzystaj ą cy z us ł ug obu przewo ź ników, co oznacza, i ż do prowadzonej przed Prezesem UOKiK sprawy maj ą zastosowanie przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Podobne stanowisko zawar ł S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 27 sierpnia 2003 r. (Sygn. akt I CK 184/03) twierdz ą c, i ż „ celem interwencji Prezesa Urz ę du jest przede wszystkim ochrona r dominuj ą c ą pozycj ę , a ochrona interesów indywidualnych konsumentów lub ich grup jest nast ę pstwem zakazania przedsi ę biorcom niektórych zachowa ń typowych dla podmio dominuj ą cych, uznanych przez ustawodawc ę jako zagra ż aj ą ce interesowi publicznemu ”. W elu rozstrzygni ę cia sprawy i stwierdzenia naruszenia przez PKS zakazu okre ś lonego t. 8 ust. 1 i 2 pkt. 1 nale ż y zbada ć , czy zosta ł y spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: posiadanie przez PKS pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz (ryn • w tym cen ra żą co niskich, w wyniku stosowania cen biletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci. Dla stwierdzen u jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, pomimo stosowania wy ż szych cen na innych trasach o tej samej d ł ugo ś ci, PKS narzuca po ś rednio Uczestnikowi ceny ra żą co niskie. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , i ż po ś rednie narzucenie cen, w tym przypadku cen ra żą co niskich, ma miejsce wtedy, gdy przedsi ę biorca narzucaj ą cy ceny nie jest bezpo ś rednim kontrahentem z dostosowania si ę do „lidera” pod wzgl ę dem cen, b ą d ź do opuszczenia rynku w wyniku utraty klientów, gdy po ś rednio narzucone ceny uczyni ą dzia ł alno ść s ł abszego rywala nieop ł acaln ą . W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca i Uczestnik nie s ą kontrahentami, tj. nie łą cz ą 10 ków dzia ł ania sposób bezpo ś redni. Mo ż e to uczyni ć w sposób po ś redni, poprzez znaczne obni ż enie st ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty ansportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Na rynek w ł a ś ciwy sk ł ada si ę rynek by ł oby znale źć odmiot o pozycji dominuj ą cej co powodowa ł oby, i ż ograniczenia antymonopolowe ą ski rynek, którym jest trasa autobusowa pomi ę dzy miejscowo ś ciami orzów Wlkp. i Mi ę dzyrzecz. Za takim wyodr ę bnieniem rynku w ł a ś ciwego przemawia a zakre ś lonym wy ż ej rynku poza Wnioskodawc ą i Uczestnikiem post ę powania nkach po ś rednich omi ę dzy Gorzowem Wlkp. a Mi ę dzyrzeczem, „omijaj ą ” niejako znaczn ą cz ęść rynku dostawcy tej samej us ł ugi, a ich klientami s ą pasa ż erowie podró ż uj ą cy na trasie Gorzów Wlkp.-Mi ę dzyrzecz. Ż aden z nich nie mo ż e wi ę c narzuci ć drugiemu warun w cen biletów, które poci ą ga za sob ą konieczno ść obni ż enia cen przez drugiego przewo ź nika, je ś li ten chce utrzyma ć swoich klientów i pozycj ę na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , przez poj ę cie rynku w ł a ś ciwego rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier do tr produktowy oraz rynek geograficzny. Oba te rynki musz ą by ć oznaczone przez Prezesa Urz ę du. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem S ą du Antymonopolowego w sprawach o stosowanie praktyk monopolistycznych, nale ż y d ąż y ć do mo ż liwie w ą skiej segmentacji rynku. Im w ę ziej, bardziej szczegó ł owo, jak wskazuje S ą d Antymonopolowy w orzeczeniu z dnia 4 pa ź dziernika 1993 r. (sygn. akt XVII Amr 29/93, Wokanda 1994 r. Nr 3) uda si ę wyodr ę bni ć rynek, tak w uj ę ciu produktowym (przedmiotowym), jak i terytorialnym, tym wi ę kszy w nim udzia ł mo ż e mie ć okre ś lony przedsi ę biorca, co wyznacza poziom jego dominacji i zarazem wskazuje ograniczenia jakie stwarza mu ustawa antymonopolowa. W przeciwnym bowiem przypadku trudno p straci ł yby sens. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy antymonopolowej (m.in. rzeczy, us ł ugi). Dla rozstrzygni ę cia niniejszej sprawy za rynek produktowy przyj ę to przewóz osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą . Natomiast odno ś nie rynku geograficznego, wyodr ę bniono w G fakt, i ż tylko na tak wydzielonym subrynku dochodzi do bezpo ś redniej rywalizacji obu przewo ź ników. N dzia ł alno ść prowadzi równie ż PKS Gryfice, który na przedmiotowej trasie w komunikacji zwyk ł ej wykonuje dwa kursy dziennie. Przedmiotowa trasa jest fragmentem bardzo ucz ę szczanej drogi krajowej nr 3, która jest obs ł ugiwana przez ró ż nych przewo ź ników, wykonuj ą cych przewozy komunikacj ą po ś pieszn ą . Trasy przez nich obs ł ugiwane s ą jednak znacznie d ł u ż sze ni ż trasa sporna, b ę d ą ca tylko ich niewielkim wycinkiem z przystankami tylko w Gorzowie Wlkp. i Skwierzynie. Poniewa ż inni przewo ź nicy nie zatrzymuj ą si ę na przysta p lokalnego, na którym rywalizuj ą strony post ę powania. Uznanie za rynek produktowy tylko przewozów komunikacj ą zwyk łą jest wi ę c w pe ł ni uzasadnione. Zatem rynkiem w ł a ś ciwym w rozpatrywanej sprawie jest przewóz osób zwyk łą komunikacj ą autobusow ą na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz. 11 kurencji na rynku ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie ych. Kryterium redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów przedstawiono jednak ż e dla inuj ą c ą . W rezultacie, w ocenie Prezesa Urz ę du, osta ł a spe ł niona pierwsza przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie zakazanych praktyk graniczaj ą cych konkurencj ę . Nie wszystkie jednak zachowania przedsi ę biorcy , czy obni ż aj ą c znacznie ceny iletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, pomimo stosowania Art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej definiuje pozycj ę dominuj ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej kon w od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Z analizy przeprowadzonej przez organ antymonopolowy (Tab. 2 – Tab. 5) wynika, i ż udzia ł PKS na zakre ś lonym wy ż ej rynku wynosi od 59% do 84%, w zale ż no ś ci od metody liczenia wska ź nika udzia ł u w rynku. Z uwagi na liczb ę wykonywanych kursów udzia ł w rynku PKS wynosi 59% przy 36 % udziale Przewo ź nika Prywatnego. Przy pomiarze wed ł ug ś redniej miesi ę cznej liczby sprzedanych biletów jednorazowych PKS posiada 73% rynku, za ś wed ł ug dziennej zdolno ś ci przewozowej – 63%. Natomiast bior ą c pod uwag ę kryterium ś redniodziennej liczby przewiezionych pasa ż erów, uwzgl ę dniaj ą cego pasa ż erów z biletami miesi ę cznymi, udzia ł ten wynosi 84%. Wnioskodawca jednak nie prowadzi sprzeda ż y biletów miesi ę cznych, wi ę c nie stanowi w tym zakresie zagro ż enia dla PKS, co ł atwo zauwa ż y ć , poniewa ż ceny biletów miesi ę cznych na spornej trasie pozosta ł y na poziomie cen biletów miesi ę cznych z cennika ogólnego. Do konkurencji pomi ę dzy Wnioskodawc ą a PKS dochodzi zatem wy łą cznie w zakresie sprzeda ż y biletów jednorazowych. St ą d dla oceny pozycji rynkowej Uczestnika post ę powania przyj ę to g ł ównie sprzeda ż biletów jednorazow ś wyra ź niejszego ukazania czynników, jakie sk ł adaj ą si ę na si łę rynkow ą PKS, które posiada bezsprzecznie pozycj ę dominuj ą c ą na wy ż ej zakre ś lonym rynku A zatem, bior ą c pod uwag ę powy ż szy udzia ł PKS w rynku oraz inne kryteria, w tym cenowe zachowania, niezale ż ne od konkurentów i konsumentów, na ww. rynku PKS posiada bezsprzecznie pozycj ę dom z konkurencji i konsumentów, niezb ę dna dla dalszej oceny dzia ł a ń uczestnika post ę powania antymonopolowego. Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie narusza prawa. Narusza prawo dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu o posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą maj ą posta ć takich praktyk, a tylko takie, które naruszaj ą przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kwesti ą sporn ą i kluczow ą dla stwierdzenia praktyki antykonkurencyjnej okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej jest ustalenie b wy ż szych cen na innych trasach o tej samej d ł ugo ś ci, PKS nadu ż ywa posiadanej przez siebie pozycji dominuj ą cej na zakre ś lonym wy ż ej rynku. Wolna konkurencja oznacza otwarty dost ę p do rynku na równych prawach dla wszystkich przedsi ę biorców. Przedsi ę biorcy rywalizuj ą o to, aby w drodze oferowania lepszych cen lub warunków ś wiadczenia us ł ug pozyska ć jak najwi ę ksz ą liczb ę kontrahentów. Mechanizmy rynkowe funkcjonuj ą efektywniej, gdy na rynku dzia ł a wi ę cej przedsi ę biorców i nie wyst ę puj ą na nim ż adne bariery wej ś cia. W okoliczno ś ciach rozpatrywanej sprawy bariery takie niew ą tpliwie istniej ą . Dla ma ł ych przedsi ę biorców, decyduj ą cych si ę na prowadzenie us ł ug przewozu pasa ż erów, powa ż n ą barier ę stanowi ekonomika skali, z której korzysta PKS nie dopuszczaj ą c do rozwoju konkurencji. Daje 12 do zastosowania. Walka cenowa, korzystna przej ś ciowo dla onsumentów, po wyeliminowaniu s ł abszego rywala, którym w rozpatrywanej sprawie , za czyn ieuczciwej konkurencji uznaje si ę utrudnianie innym przedsi ę biorcom dost ę pu do rynku z ą gotowo ść do ponoszenia strat z powodu wojny enowej, jest zmuszony do wyj ś cia z rynku. Jedynym celem przedsi ę biorcy stosuj ą cego , który jest wnie efektywny, co przedsi ę biorca dominuj ą cy, ale który nie wytrzyma konkurencji z ona PKS przewag ę kosztow ą w stosunku do nowych, ma ł ych przewo ź ników, co ujawnia si ę w mo ż liwo ś ci obrony swojej pozycji na rynku poprzez schodzenie z cenami znacznie poni ż ej poziomu dotychczasowego (normalnego), a ż do poziomu, do którego nie mog ą zej ść mniejsze, konkurencyjne firmy z uwagi na brak mo ż liwo ś ci przerzucania kosztów na inne linie komunikacyjne. Wi ę ksza skala dzia ł ania daje PKS równie ż przewag ę finansow ą , tj. mo ż liwo ść pokrywania strat na jednym rodzaju dzia ł alno ś ci przychodami z innego, bardziej rentownego rodzaju dzia ł alno ś ci. Mnogo ść linii autobusowych, które obs ł uguje PKS stwarza temu przewo ź nikowi sposobno ść budowania przewagi konkurencyjnej w ł a ś nie takimi jak w analizowanej sprawie, manipulacjami cenowymi, w celu zachowania swojej silnej pozycji na rynku i usuni ę cia z niego rywala, metodami konkurencji nieuczciwej. Stosowanie zakazanego przez prawo antymonopolowe subsydiowania skro ś nego w celu ograniczenia konkurencji jest dla tak du ż ego przewo ź nika ł atwe k jest „AUTO-LIDER”, przynosi w konsekwencji niekorzystne dla konsumentów skutki - wzrost cen biletów. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e poziom cen to podstawowy czynnik generuj ą cy wp ł ywy ze sprzeda ż y biletów, a jednocze ś nie istotny element konkurencji. Zasadniczo, w ś wietle prawa konkurencji dopuszczalne jest obni ż anie ceny towaru lub us ł ugi w ramach walki konkurencyjnej, o ile cena taka nie zejdzie poni ż ej kosztów wytworzenia towaru lub ś wiadczenia us ł ugi. Np. w ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. Nr 47, poz. 211 z pó ź n. zm.) w art. 15 ust. 1 pkt. 1 n przez sprzeda ż towarów lub us ł ug poni ż ej kosztów ich wytworzenia lub ś wiadczenia albo odsprzeda ż poni ż ej kosztów zakupu w celu eliminacji innych przedsi ę biorców . Analizuj ą c zachowania PKS na gruncie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , sam fakt obni ż ania cen biletów jako element walki konkurencyjnej maj ą cej zwi ę kszy ć sprzeda ż nie jest naganny pod warunkiem, i ż nie s ą to tzw. ceny grabie ż cze (predatory pricing). Z takimi cenami mamy do czynienia, gdy przedsi ę biorca ustala ceny na tak niskim poziomie, ż e równie efektywny konkurent, lecz maj ą cy mniejsze zasoby finansowe lub mniejs c takie ceny staje si ę eliminacja konkurenta i pó ź niejsze podwy ż szenie cen do poprzedniego lub wy ż szego poziomu. Metod ą pomocn ą do stwierdzenia, czy stosowane przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą ceny maj ą charakter zakazanych cen grabie ż czych, jest analiza kosztowo-cenowa, znana w literaturze przedmiotu jako test Areeda-Turnera. Zgodnie z t ą metod ą cenami grabie ż czymi s ą ceny, które kszta ł tuj ą si ę poni ż ej ś rednich kosztów zmiennych (tj. kosztów uzale ż nionych od wielko ś ci produkcji). Skutkiem finansowym sprzeda ż y po zani ż onej cenie jest wyst ę powanie strat, które generuj ą koszty sta ł e oraz cz ęść kosztów zmiennych przypadaj ą c ą na dan ą jednostk ę produkcji. Zgodnie z tym testem za praktyk ę antykonkurencyjn ą uznaje si ę równie ż sprzeda ż po cenie poni ż ej ś rednich kosztów ca ł kowitych (tj. kosztów sta ł ych i zmiennych), ale wy ż szej od ś rednich kosztów zmiennych. Ceny takie mog ą wyeliminowa ć z rynku konkurenta ró powodu zbyt ma ł ych zasobów finansowych (zob. wyrok ETS z dnia 3 lipca 1991 r. w sprawie C-62/86 AKZO Chemie BV p-ko Komisja Wspólnot Europejskich). 13 dykalne obni ż enie cen biletów mo ż e spowodowa ć , ż e dzia ł alno ść przewozowa b ę dzie rowadzonej dzia ł alno ś ci. Istnieje zatem domniemanie faktyczne, ż e gdyby nie dotacje, j ą do momentu osi ą gni ę cia amierzonego wp ł ywu na decyzj ę konkurenta o opuszczeniu rynku (zob. Philip Lowe, W rozpatrywanej sprawie by ł oby nie celowe analizowanie cen i kosztów, poniewa ż z uwagi na specyfik ę bran ż y bardziej zasadne jest analizowanie czynników kszta ł tuj ą cych przychód jednostkowy, tj. przychód z jednego wozokilometra, który nie jest jednak odpowiednikiem ceny jednostkowej. Przychód z jednego wozokilometra zale ż y bowiem od ceny jednostkowej i od poziomu wykorzystania zdolno ś ci przewozowej, natomiast koszt jednego wozokilometra nie zale ż y od ilo ś ci przewiezionych osób i w zasadzie pozostaje wielko ś ci ą sta łą . W zwi ą zku z tym przy sta ł ym koszcie jednostkowym ra wci ąż rentowna, pomimo wzrostu progu rentowno ś ci, pod warunkiem zwi ę kszenia wykorzystania zdolno ś ci przewozowej wskutek przej ę cia pasa ż erów dro ż szego rywala. W prowadzonym post ę powaniu, przy uwzgl ę dnieniu dotacji z tytu ł u realizacji uprawnie ń do przejazdów ulgowych, w ł a ś ciwie nie mo ż na mówi ć o sprzeda ż y przez PKS us ł ug poni ż ej ich kosztów ca ł kowitych. Wp ł ywy ze sprzeda ż y biletów s ą bowiem wy ż sze ni ż koszty dzia ł alno ś ci przewozowej, i to zarówno na ca ł ej dzia ł alno ś ci przewozowej, jak równie ż na wydzielonej przez organ antymonopolowy dla potrzeb niniejszego post ę powania, trasie. Gdyby jednak ż e uczestnik nie otrzymywa ł dop ł at samorz ą dowych, które faktycznie pokrywaj ą cz ęść strat oraz stanowi ą jedyny zysk przedsi ę biorstwa, nie móg ł by on pozwoli ć sobie na tak znaczne obni ż enie cen biletów, jak to mia ł o miejsce w rozpatrywanej sprawie. W porównaniu z kosztem jednostkowym, który w roku 2003 r. wyniós ł 2,34 z ł , gdyby nie dotacja, placówka terenowa PKS w Mi ę dzyrzeczu zanotowa ł aby bowiem strat ę w wysoko ś ci 0,39z ł na ka ż dym wozokilometrze. Z kolei w roku 2004, przy koszcie jednostkowym 2,29 z ł strata wynios ł aby 0,20 z ł na ka ż dym wozokilometrze. (patrz Tab. 7), pomimo, i ż na przedmiotowej trasie PKS wykaza ł o zysk. Zatem to otrzymywane dotacje, które stanowi ą prawie 24% przychodów placówki terenowej PKS w Mi ę dzyrzeczu (karty 205-206), pozwoli ł y uczestnikowi obni ż y ć ceny biletów do poziomu eliminuj ą cego konkurencj ę , a mimo to utrzymywa ć rentowno ść p PKS nie by ł oby zdolne do obni ż enia cen na wyznaczonym rynku do poziomu 2 z ł (odleg ł o ść 16-20 km) i 4 z ł (odleg ł o ść 41-50 km) i utrzymywania tych cen do tej pory. W tym miejscu nale ż y podnie ść , i ż obecnie Komisja Europejska szerzej podchodzi do rozumienia cen grabie ż czych ( predatory pricing ), które obejmuje nie tylko ceny grabie ż cze ( predatory prices ), ale równie ż tzw. grabie ż cze strategie cenowe ( predatoty pricing strategies ). Ceny grabie ż cze s ą zagro ż eniem dla istniej ą cej lub potencjalnej konkurencji, poniewa ż s ą ustalone na tak niskim poziomie, aby wyeliminowa ć równie lub bardziej efektywnych konkurentów lub nie dopu ś ci ć do ich wej ś cia na zdominowany rynek. Klasycznym przyk ł adem takich cen s ą ceny poni ż ej ś rednich kosztów zmiennych (test Areeda-Turnera). Natomiast grabie ż cze strategie cenowe mog ą zawiera ć w sobie m.in. ceny, które same w sobie nie s ą grabie ż cze w sposób jednoznaczny, ale wywo ł uj ą podobne skutki rynkowe jak ceny grabie ż cze . Grabie ż cze strategie cenowe mog ą zawiera ć w sobie ceny nie zawsze ustalone poni ż ej ś rednich kosztów zmiennych. Mog ą to by ć równie dobrze ceny powy ż ej kosztów, ale ustalone celowo na takim poziomie, aby zniszczy ć nowego uczestnika rynku. Istotne w takiej sytuacji s ą intencje przedsi ę biorcy stosuj ą cego tak ą strategi ę – a s ą one wyra ź nie jednoznaczne, je ś li oprócz grabie ż czych cen stosuje on równie ż inne dzia ł ania uderzaj ą ce w konkurenta (w tym przypadku by ł o to uruchomienie kursu nie uwzgl ę dnionego w rozk ł adzie jazdy) . Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e dla wykazania grabie ż czych zamiarów nale ż y wzi ąć pod uwag ę tymczasowo ść danych praktyk, które zwykle trwa z 14 oziomu normalnego, w tym przypadku wyznaczonego przez eny podane w cenniku ogólnym PKS, a tak ż e okoliczno ś ci ich wprowadzenia, udzia ł wyk ł ej, mia ł na celu odzyskanie tej pozycji poprzez wyeliminowanie yniku zmuszenia go do rezygnacji z przewozów lub do obni ż ania as ę Mi ę dzyrzecz-Gorzów Wlkp., wprowadzaj ą c dla przejazdów a tej trasie ceny biletów ni ż sze ś rednio o 58% od cen z cennika ogólnego, oich en do poziomu narzuconego przez PKS. Gdyby tego nie uczyni ł musia ł by zaniecha ć i ę dzyrzeczu. Gwarancja otrzymania kwoty rz ę du 800 tys. z ł otych w skali roku wp ł ywa EU Competition Practice on Predatory Pricing. Introductory address to the seminar „ Pros and Cons of Low Prices ”, Stokholm, 5 December 2003). Rozszerzone rozumienie cen grabie ż czych (cen nieuczciwych) w powy ż szej interpretacji zastosowa ł w niniejszej decyzji równie ż Prezes Urz ę du. Obok analizy cenowo (przychód)-kosztowej wzi ę to pod uwag ę równie ż intencje przedsi ę biorcy stosuj ą cego nagle ceny odbiegaj ą ce od p c przedsi ę biorcy w rynku oraz czy takie zachowanie cenowe w rzeczywisto ś ci ogranicza lub eliminuje konkurencj ę . W rozpatrywanej sprawie, jak wiadomo, ceny biletów jednorazowych na przedmiotowej trasie zosta ł y obni ż one w chwili pojawienia si ę konkurenta - Wnioskodawcy. Uczestnik, który do tej pory by ł niemal monopolist ą w zakresie przewozu osób na tej trasie w komunikacji z konkurenta z rynku w w cen biletów a ż do momentu, gdy przewozy na tej trasie sta ł yby si ę dla niego nieop ł acalne. Jak to przedstawiono w pkt 3 stanu faktycznego (Tab. 1), do wrze ś nia 2003 r. na przedmiotowej trasie PKS stosowa ł o te same ceny biletów jednorazowych, co na innych trasach o tej samej d ł ugo ś ci. Dla odleg ł o ś ci 16-20 km cena biletu normalnego wynosi ł a 4,60 z ł , a dla odleg ł o ś ci 41-50 km – 8,50 z ł . W lutym 2003 r. nast ą pi ł a podwy ż ka - ceny wzros ł y ś rednio o 6,7% i wynosi ł y odpowiednio 4,80 i 8,90 z ł . Kolejna podwy ż ka nast ą pi ł a w kwietniu 2003 r. – ceny wzros ł y ś rednio 4,3% i wynosi ł y odpowiednio 5,00 i 9,30 z ł . W dniu 24 wrze ś nia 2003 r., tj. ju ż po wej ś ciu Przewo ź nika Prywatnego na rynek, aneksem nr 4 do Zarz ą dzenia Nr 10/2003 Prezesa Zarz ą du PKS, Uczestnik po raz pierwszy wyodr ę bni ł tr n obowi ą zuj ą cych na trasach tej d ł ugo ś ci i jednocze ś nie o 33% ni ż sze od cen stosowanych przez Wnioskodawc ę . Pobieranie przez Uczestnika wy łą cznie na rynku relewantnym cen za przewóz osób w wysoko ś ci okre ś lonej w Tab. 1 – ceny okre ś lonej znacznie poni ż ej obowi ą zuj ą cych op ł at ustalonych dla innych tras tej samej d ł ugo ś ci, zawartych w cennikach ogólnych PKS, zmusza po ś rednio konkurencj ę (w tym wypadku Wnioskodawc ę ) do obni ż enia sw c prowadzenia dzia ł alno ś ci na rynku w ł a ś ciwym, albowiem zezwolenie na prowadzenie regularnego zarobkowego przewozu osób precyzyjnie okre ś la lini ę komunikacyjn ą . Istotnym jest, ż e porównuj ą c przychód PKS z kwot ą dop ł at do biletów ulgowych, przekazan ą przez Urz ą d Marsza ł kowski Województwa Lubuskiego, to stanowi ona prawie 24 % przychodu Placówki Terenowej PKS Sp. z o.o. w Gorzowie Wlkp. w M na zwi ę kszenie si ł y ekonomicznej i finansowej Uczestnika i daje mu swobod ę w zakresie kszta ł towania cen, które w tej sytuacji mog ą oscylowa ć na granicy progu op ł acalno ś ci. Z powy ż szego wynika, ze sposób ustalania cen przez PKS nosi charakter dzia ł ania nieuczciwego, gdy ż narzucenie ra żą co niskiej ceny na jednej linii komunikacyjnej nie ma zwi ą zku z jasnymi i czytelnymi kryteriami ekonomicznymi, lecz ma na celu wyeliminowanie konkurentów w ł a ś nie z tej linii i nie chodzi tu o interes konsumenta. 15 lone poni ż ej ś rednich kosztów ca ł kowitych, to jednak s ą one w kutkach podobne do cen grabie ż czych, poniewa ż zosta ł y ustalone na takim poziomie, zwijaj ą cego si ę gospodarczo przewo ź nika, w konsekwencji zniekszta ł ca konkurencj ę j lub podobnej d ł ugo ś ci. A zatem, w ocenie Prezesa UOKiK, spe ł nione a ł y łą cznie wszystkie wymagane przes ł anki dla zakwalifikowania dzia ł a ń PKS z ł i 6 z ł , takie zachowanie by ł oby dopuszczalne. Jednak ż e astosowanie cen ni ż szych a ż o 33% od cen konkurenta nosi charakter praktyki ieuczciwej w celu graniczenia konkurencji. a ż y ć , i ż te same stany faktyczne mog ą spe ł nia ć dyspozycje wi ę cej ni ż dnej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . W danej sprawie postawiony PKS zarzut 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za praktyk ę graniczaj ą c ą konkurencj ę uznaje nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez Gdyby bowiem taki by ł zamiar PKS, to obni ż ono by ceny na wszystkich trasach w przedzia ł ach 16-20 km i 41-50 km. Intencje PKS s ą zatem oczywiste – selektywne i znaczne obni ż enie ceny w stosunku do ceny normalnej (zawartej w cenniku ogólnym) i ceny konkurenta ma na celu „wyrzucenie” tego konkurenta z rynku. Pomimo, i ż przeprowadzone w niniejszej sprawie post ę powanie nie wykaza ł o, aby stosowane przez PKS ceny by ł y usta s aby wyeliminowa ć równie lub bardziej efektywnego, ale s ł abszego ekonomicznie konkurenta z rynku. W efekcie takiego dzia ł ania PKS „odzyskani pasa ż erowie”, którzy nie b ę d ą mieli mo ż liwo ś ci wyboru innego przewo ź nika, zmuszeni b ę d ą korzysta ć z us ł ug PKS i wnosi ć op ł aty za przejazd wed ł ug obowi ą zuj ą cych tabel. Takie dzia ł anie Spó ł ki mog ł oby spowodowa ć dla szerokiego kr ę gu uczestników rynku - pasa ż erów negatywne skutki i naruszy ć ich interes. Jest to nieuczciwa gra rynkowa, albowiem ra żą co niska cena ustalona na przedmiotowej linii, gdzie niezadowolenie PKS wywo ł ywa ł o dzia ł anie ro na rynku w ł a ś ciwym i narusza interes publicznoprawny lokalnej spo ł eczno ś ci. Dzia ł anie PKS polegaj ą ce na po ś rednim narzuceniu ra żą co niskich cen by ł o zamierzone i celowe. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , nale ż y uzna ć , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka wymieniona w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej poprzez po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen ra żą co niskich w wyniku stosowania cen biletów jednorazowych na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej same zost jako praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Prezes Urz ę du pragnie podkre ś li ć , i ż kwalifikacja zachowania cenowego PKS jako praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę nie oznacza, ż e zabrania si ę mu obni ż enia cen poni ż ej cen w cennikach ogólnych. PKS ma bowiem prawo dopasowywa ć si ę do cen swoich konkurentów. W rozpatrywanym przypadku zszed ł on jednak z cen ą do poziomu 2 z ł (16-20 km) i 4 z ł (41-50 km), tj. do poziomu ceny o 33% poni ż ej ceny ustalonej przez Wnioskodawc ę , którego ceny wynosz ą odpowiednio 3 z ł i 6 z ł . Gdyby cena PKS oscylowa ł a w granicach 3 z ograniczaj ą cej konkurencj ę kwalifikowanej jako narzucenie ceny n o W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt I sentencji decyzji. II. Nale ż y zauw je podpada równie ż pod hipotez ę art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Art. 8 ust. o 16 , czy ceny biletów pobierane przez PKS za e uksz b ą d ź rozwoju konkurencji. e • • tania b ą d ź rozwoju konkurencji, w tym przypadku wyra ż aj ą ce si ę stosowaniem przez PKS cen biletów jednorazowych na trasie Gorzów ak zosta ł o wykazane wy ż ej, pierwsza przes ł anka, a mianowicie posiadanie przez ili ,00 z ł , za ś na tras ę o d ł ugo ś ci 41-50 km (odpowiadaj ą cej d ł ugo ś ci trasy z Gorzowa ap ł aci ł 9,30 z ł . Wnioskodawca na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz pobiera za rzystuje woj ą przewag ę rynkow ą i wymusza na Wnioskodawcy obni ż enie cen. Podj ę cie jednak ojny cenowej z silniejszym ekonomicznie przeciwnikiem wcze ś niej czy pó ź niej sko ń czy si ę dla Wnioskodawcy utrat ą p ł ynno ś ci finansowej i wyj ś ciem z rynku. przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. W niniejszej sprawie nale ż y wi ę c rozstrzygn ąć prz wóz osób na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz s ą cenami, które przeciwdzia ł aj ą ta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania Prz s ł ankami dla stwierdzenia tej praktyki s ą : posiadanie przez PKS pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz (rynek w ł a ś ciwy), nadu ż ywanie tej pozycji maj ą ce na celu przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do pows Wlkp. – Mi ę dzyrzecz poni ż ej cen stosowanych w cennikach dla pozosta ł ych tras o tej samej lub podobnej d ł ugo ś ci. J Uczestnika pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, zosta ł a spe ł niona. W niniejszej sprawie, w momencie wej ś cia Prywatnego Przewo ź nika na rynek, tj. 2 wrze ś nia 2003 r., kiedy uzyska ł on zezwolenie na wykonywanie przewozów, ceny biletów PKS na przedmiotowej trasie by ł y takie same jak na innych trasach o tej samej lub zbli ż onej d ł ugo ś ci, okre ś lone w cenniku ogólnym. Za bilet na tras ę o d ł ugo ś ci 16-20 km (odpowiadaj ą cej d ł ugo ś ci trasy z Gorzowa Wlkp. do Skwierzyny) pasa ż erowie p ł ac 5 Wlkp. do Mi ę dzyrzecza) – 9,30 z ł . Prywatny Przewo ź nik faktycznie zacz ął prowadzi ć przewozy dopiero w pa ź dzierniku 2003 r., ale zezwolenie otrzyma ł 2 wrze ś nia 2003 r. W dniu 24 wrze ś nia 2003 r., a wi ę c po wej ś ciu Prywatnego Przewo ź nika na rynek, PKS wprowadzi ł o na przedmiotowej trasie ceny o 33% ni ż sze od cen stosowanych przez Wnioskodawc ę , ale jednocze ś nie ś rednio o ok. 58% ni ż sze od cen z cennika ogólnego. Ceny biletów na przedmiotowej trasie wynosi ł y 2 z ł (odleg ł o ść 16-20 km) oraz 4 z ł (odleg ł o ść 41-50 km), podczas gdy na pozosta ł ych trasach ceny wynosi ł y odpowiednio 5 z ł i 9,30 z ł . Zatem za przejazd na przedmiotowej trasie odleg ł o ś ci wynosz ą cej 50 km, pasa ż er zap ł aci ł 4 z ł , podczas gdy przeje ż d ż aj ą c t ę sam ą odleg ł o ść na innej trasie, z przejazd trasy d ł ugo ś ci 16 -20 km (d ł ugo ść trasy Mi ę dzyrzecz – Skwierzyna) cen ę 3 z ł , za ś na trasie 40-50 km (d ł ugo ść trasy Mi ę dzyrzecz – Gorzów Wlkp.) – pobiera cen ę 6 z ł . Jak ustalono i wykazano w uzasadnieniu pkt I sentencji niniejszej decyzji, zastosowanie tak niskich cen (2 z ł i 4 z ł ), mia ł o na celu zmonopolizowanie przez PKS rynku w zakresie us ł ug przewozu osób w komunikacji zwyk ł ej. Takie zachowanie, przeciwdzia ł aj ą ce ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania i rozwoju konkurencji jest konsekwencj ą narzucenia ra żą co niskiej ceny i narusza dyspozycj ę art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Po żą danym jest bowiem, aby na rynku istnia ł a konkurencja, gdy ż zapewnia to konsumentom (pasa ż erom) mo ż liwo ść dokonania wyboru wykonawcy us ł ugi. Wprowadzaj ą c na przedmiotowej trasie ceny biletów znacznie ni ż sze ni ż na innych trasach tej samej d ł ugo ś ci i znacznie ni ż sze od cen konkurenta, PKS wyko s w 17 zia ł alno ść . Ceny jego s ą bowiem na trasie Gorzów Wlkp.-Mi ę dzyrzecz 58% ni ż sze od cen zawartych w cenniku ogólnym oraz o 33% ni ż sze od cen zuj ą cej go taryfy, na granicy op ł acalno ś ci us ł ugi rzewozowej, celem wyeliminowania z rynku konkurenta” (Wyrok z dnia 17 lipca 2002 cji to pasa ż er owinien wybiera ć przewo ź nika. Dzia ł anie PKS nakierowane jest na osi ą gni ę cie celu stkie wymagane rzes ł anki dla zakwalifikowania dzia ł a ń PKS jako praktyki ograniczaj ą cej zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt II sentencji decyzji. Podobnie jak wcze ś niej zosta ł o to ju ż podkre ś lone, Prezes Urz ę du nie wyklucza mo ż liwo ś ci wprowadzenia na spornej trasie cen ni ż szych od cen z cennika ogólnego. Jest bowiem przyj ę te, ż e przedsi ę biorca dostosowuje si ę do warunków konkurencji panuj ą cych na danym rynku w ł a ś ciwym, w tym do poziomu cen tego rynku. W rozpatrywanej sprawie Uczestnik jednak nie dostosowa ł si ę do cen swojego konkurenta, tylko zastosowa ł strategi ę cenow ą , która ma go wyeliminowa ć z rynku lub znacznie ograniczy ć jego d o Wnioskodawcy. Konkluduj ą c, obni ż enie przez PKS cen biletów na wybranej trasie, skoordynowane w czasie z wej ś ciem na rynek nowego przewo ź nika, wyra ź nie ś wiadczy o tym, ż e dzia ł anie to by ł o zamierzone i mia ł o charakter antykonkurencyjny. W efekcie takiego dzia ł ania konkurent mo ż e wypa ść z rynku, a konsumenci zostan ą pozbawieni korzy ś ci, jakie daje funkcjonowanie na rynku konkurencji. Je ś li rynek znów b ę dzie ca ł kowicie opanowany przez jednego przewo ź nika, ceny ś wiadczonych us ł ug znów b ę d ą wy ż sze ni ż w okresie dzia ł ania na rynku w ł a ś ciwym dwóch przewo ź ników. Stanowisko Prezesa Urz ę du jest tutaj zgodne z wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który stwierdzi ł : „Przejawem nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na rynku ze strony przewo ź nika jest pobieranie cen poni ż ej obowi ą p r., sygn. akt XVII Ama 103/01). Swoim zachowaniem Uczestnik próbuje wyeliminowa ć z rynku jedynego konkurenta, a tak ż e wszystkich innych potencjalnych konkurentów, albowiem nowy przewo ź nik nie wejdzie na rynek, gdzie narzucono ceny ra żą co niskie. Na rynku gdzie zachodz ą opisane relacje prowadz ą cy dzia ł alno ść konkurent ma dwie mo ż liwo ś ci - zmuszony jest do pobierania op ł at na poziomie narzuconym, albowiem pasa ż erowie korzysta ć b ę d ą z ta ń szego przewo ź nika, albo do zaprzestania dzia ł alno ś ci, gdy narzucone ceny s ą ra żą co niskie. Tak wi ę c dzia ł anie PKS godzi w konkurencj ę na rynku. Z punktu widzenia zapewnienia równych szans prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej w oparciu o regu ł y konkurencji nie do przyj ę cia jest sytuacja, gdy nie podlegaj ą cy konkurencji przedsi ę biorca jednostronnie kszta ł tuje struktur ę rynku. Dost ę p do rynku polega na mo ż liwo ś ci uczestnictwa ka ż dego przewo ź nika spe ł niaj ą cego wymagania okre ś lone przepisami prawa do prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej. W konsekwen p sprzecznego z ustaw ą i ma na celu wyeliminowanie walki konkurencyjnej. Bior ą c pod uwag ę wy ż ej wymienione okoliczno ś ci, nale ż y uzna ć , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka wymieniona w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, maj ą ce na celu przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. A zatem, w ocenie Prezesa UOKiK, spe ł nione zosta ł y łą cznie wszy p konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...). W 18 aniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź zwoju konkurencji w wyniku wprowadzenia na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz prze • powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, w tym przypadku wyra ż aj ą ce si ę wprowadzeniem na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz kursu nie przes ł anka, a mianowicie posiadanie przez czestnika pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób na trasie Gorzów jest wymagane stwierdzenie bezprawno ś ci dzia ł ania wykazywanej na odstawie innych przepisów (wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 14.05.1999 r. sygn. akt I nia przez kiego przewo ź nika pozycji dominuj ą cej na danym rynku, podlega ocenie z punktu utaj po raz III. Trzeci ą praktyk ą z art. 8. ust. 2 pkt 5, zarzucon ą Uczestnikowi post ę powania przez Wnioskodawc ę jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku przewozów pasa ż erskich, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł tow ro kursu nie obj ę tego rozk ł adem jazdy. Dla stwierdzenia tego rodzaju praktyki niezb ę dne jest łą czne wyst ą pienie dwóch s ł anek: • posiadanie przez PKS pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz (rynek w ł a ś ciwy), nadu ż ywanie tej pozycji maj ą ce na celu przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do obj ę tego rozk ł adem jazdy. Jak zosta ł o wykazane wy ż ej, pierwsza U Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, zosta ł a spe ł niona. Wykonywanie przez PKS przejazdów nie uwzgl ę dnionych w rozk ł adzie jazdy jest dzia ł aniem niezgodnym z zapisami ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2001, Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i organ antymonopolowy nie jest w ł adny do oceny takiego zachowania. W ł a ś ciwymi w tym zakresie s ą inne organy, o których mowa w ww. ustawie. Ustawa antymonopolowa natomiast jest samodzielnym, kompletnym ź ród ł em prawa dla oceny praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i dla jej zastosowania nie p CKN 1152/97). Tym niemniej uruchomienie kursów nie obj ę tych rozk ł adem jazdy, z zamiarem, „podbierania” pasa ż erów konkurentowi oraz w po łą czeniu z innymi dzia ł aniami skierowanymi przeciw konkurencji, w ocenie Prezesa UOKiK, jest zachowaniem naruszaj ą cym zasady uczciwej konkurencji na rynku i, w sytuacji posiada ta widzenia ustawy antymonopolowej jako praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę . Po wej ś ciu na rynek w dniu 15 wrze ś nia 2003 r. Prywatnego Przewo ź nika, PKS uruchomi ł o dodatkowy, nie uwzgl ę dniony w rozk ł adzie jazdy kurs z Mi ę dzyrzecza do Gorzowa Wlkp. o godz. 7:00. Autobus Wnioskodawcy natomiast odje ż d ż a z tego samego miejsca zgodnie z rozk ł adem jazdy o godz. 7:15. Zatem „nielegalny” kurs zosta ł uruchomiony celowo wcze ś niej, ni ż kurs autobusu Wnioskodawcy, aby zabra ć jego potencjalnych pasa ż erów. Zwa ż ywszy, ż e kursy te odbywaj ą si ę w porze porannego szczytu, a odst ę p czasowy pomi ę dzy jednym a drugim kursem wynosi 15 minut, mo ż na uzna ć , i ż nie odbywa si ę to ze szkod ą dla ż adnego z przewo ź ników, za to z korzy ś ci ą dla konsumentów. Jednak ż e, je ś li wzi ąć pod uwag ę zastosowanie przez PKS cen biletów o 50% ni ż szych ni ż ceny Prywatnego Przewo ź nika, to mo ż na przewidzie ć , ż e potencjalni pasa ż erowie wybior ą ta ń szego przewo ź nika i przyjd ą na przystanek wcze ś niej, a autobus Wnioskodawcy odjedzie 15 minut pó ź niej pusty lub prawie pusty. Nale ż y t 19 i ę dzyrzecz kursu nie obj ę tego zk ł adem jazdy. Tak wi ę c spe ł nione zosta ł y łą cznie wszystkie wymagane przes ł anki ej konkurencj ę kre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...). d ź zwoju konkurencji w wyniku wprowadzenia na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz a, tj. • • dzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, w tym przypadku ak zosta ł o wykazane wy ż ej, pierwsza przes ł anka, a mianowicie posiadanie przez . w ramach dwóch linii :30 ; 22:21. Wyjazdy PKS z Gorzowa Wlkp. w kierunku Mi ę dzyrzecza odbywaj ą si ę w godzinach: kolejny podkre ś li ć , ż e PKS mo ż e pozwoli ć sobie na takie zachowanie z racji posiadanej przewagi ekonomicznej i finansowej opisanej wcze ś niej w niniejszej decyzji. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie nale ż y uzna ć , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka zarzucanej praktyki, dotycz ą ca nadu ż ywania przez PKS pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez wprowadzenie na trasie Gorzów Wlkp. – M ro dla zakwalifikowania dzia ł a ń PKS jako praktyki ograniczaj ą c o W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt III sentencji decyzji. IV. Kolejn ą praktyk ą z art. 8. ust. 2 pkt 5, zarzucon ą Uczestnikowi post ę powania przez Wnioskodawc ę jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku przewozów pasa ż erskich, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą ro rozk ł adu kursów autobusów w tych samych godzinach, co Wnioskodawc wprowadzenie rozk ł adu jazdy pokrywaj ą cego si ę z rozk ł adem jazdy Wnioskodawcy. Dla stwierdzenia tej praktyki niezb ę dne jest łą czne wyst ą pienie dwóch przes ł anek: posiadanie przez PKS pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz (rynek w ł a ś ciwy), nadu ż ywanie tej pozycji maj ą ce na celu przeciw wyra ż aj ą ce si ę wprowadzeniem na ww. trasie rozk ł adu kursów autobusów pokrywaj ą cego si ę z rozk ł adem jazdy Wnioskodawcy. J Uczestnika pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku przewozu osób na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz, zosta ł a spe ł niona. Zgodnie z danymi zawartymi w materiale dowodowym, Wnioskodawca wykonuje przewozy na trasie Mi ę dzyrzecz – Gorzów Wlkp komunikacyjnych ( dowód: karty 50-51, 286-288 ), za ś PKS obs ł uguje przedmiotow ą tras ę w ramach czterech linii komunikacyjnych (dowód: karty 197, 483-487), na które posiada stosowne zezwolenia oraz skoordynowane rozk ł ady jazdy. - Wyjazdy Wnioskodawcy z Mi ę dzyrzecza w kierunku Gorzowa Wlkp. odbywaj ą si ę w godzinach: 5:50; 7:15; 7:50; 11:30; 13:10; 14:15; 16:20 ; 18:20. - Wyjazdy PKS z Mi ę dzyrzecza w kierunku Gorzowa Wlkp. odbywaj ą si ę w godzinach: 5:00; 5:30; 6:05; 6:30; 6:50; 7:45 ; 9:00; 11:45; 13:00; 14:00; 16 - Wyjazdy Wnioskodawcy z Gorzowa Wlkp. w kierunku Mi ę dzyrzecza odbywaj ą si ę w godzinach: 6:48 ; 8:10; 8:50 ; 12:40; 14:05; 15:15 ; 17:15; 19:15. - 6:25; 7:00 ; 7:45; 9:00 ; 10:10; 11:30; 13:00; 13:30; 14:20; 15:10 ; 16:00; 16:30; 18:00; 19:00. Na 42 kursy wykonywane łą cznie przez strony post ę powania na ca ł ym odcinku trasy Mi ę dzyrzecz – Gorzów Wlkp. (nie uwzgl ę dniono kursów Wnioskodawcy z Mi ę dzyrzecza do Skwierzyny oraz kursów Uczestnika ze Skwierzyny do Gorzowa 20 s ą zbli ż one, a ró ż nica odjazdu autobusów Uczestnika i Wnioskodawcy ez pogrubienie czcionki). stron post ę powania, twierdzono: i ż onych” kursów znajduj ą si ę w rozk ł adzie ustalonym w roku 004, co przy wykonywanych na tej trasie 16 kursach Wnioskodawcy, nie stanowi, w Nr 50, poz. 601 ze zm.), wi ę c ustalanie rozk ł adów jazdy nie jest spraw ą lko i wy łą cznie przewo ź nika, ale w rozpatrywanej sprawie wymaga zatwierdzenia przes ł anek prowadzi do twierdzenia, ż e zachowanie PKS, polegaj ą ce na wprowadzeniu na trasie Gorzów Wlkp. ne za praktyk ę graniczaj ą c ą konkurencj ę , wskazan ą w art. 8 ust. 2 pkt 5. ego w art. 8. Przez przychód” nale ż y przy tym rozumie ć przychód uzyskany w roku podatkowym ior ą c pod uwag ę znaczny stopie ń naruszenia interesu publicznego w wyniku stosowania Wlkp.) stwierdzono 18 kursów (9 par kursów – w parze po jednym kursie Uczestnika i Wnioskodawcy), których godziny odjazdów z przystanków kra ń cowych (Gorzów Wlkp. i Mi ę dzyrzecz) wynosi od 5 do 15 minut (kursy „zbli ż one” zaznaczono poprz Tak wi ę c na 9 kursów „zbli ż onych” wyst ę puj ą cych u ka ż dej ze s - 4 kursy PKS poprzedzaj ą ce odjazd autobusu Wnioskodawcy, - 5 kursów Wnioskodawcy poprzedzaj ą cych odjazd autobusu PKS. Zgromadzony w sprawie materia ł dowodowy nie potwierdzi ł zarzutu wprowadzenia przez Uczestnika rozk ł adu jazdy pokrywaj ą cego si ę z godzinami odjazdu autobusów Wnioskodawcy. Wi ę kszo ść rozk ł adów PKS na przedmiotowej trasie zosta ł a skoordynowana bowiem jeszcze przed wej ś ciem Prywatnego Przewo ź nika na rynek, a tylko 2 z czterech „zbl 2 ocenie organu antymonopolowego, przejawu nadu ż ycia ze strony PKS pozycji dominuj ą cej na rynku. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , ż e Wnioskodawca podnosi kwesti ę , która ma swoje uregulowanie w przepisach ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (j.t. Dz. U. 2000, ty przez Zarz ą d Województwa Lubuskiego oraz przez Urz ą d Marsza ł kowski Województwa Lubuskiego. Nie zosta ł a zatem spe ł niona druga przes ł anka zarzucanej praktyki, dotycz ą ca nadu ż ywania przez PKS pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez wprowadzenie na trasie Gorzów Wlkp. – Mi ę dzyrzecz rozk ł adu kursów autobusów pokrywaj ą cego si ę z rozk ł adem jazdy Wnioskodawcy. Niespe ł nienie za ś jednej z s – Mi ę dzyrzecz kursu nie obj ę tego rozk ł adem jazdy, nie mo ż e by ć uzna o W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt IV sentencji decyzji. V. Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć , w drodze decyzji, na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lon „ poprzedzaj ą cym dzie ń wszcz ę cia post ę powania na podstawie ww. ustawy, w rozumieniu obowi ą zuj ą cych przepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15). B opisanych w decyzji praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na PKS kar ę pieni ęż n ą . Decyduj ą c si ę na na ł o ż enie niniejsz ą decyzj ą kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du wzi ął przede wszystkim pod uwag ę szczególnie antykonkurencyjny charakter zachowania uczestnika na lokalnym rynku przewozów pasa ż erskich, które nale ż y potraktowa ć jako dzia ł anie 21 e, poniewa ż godzi w interes publiczny. Poza tym ale ż y doda ć , i ż Prezes UOKiK w decyzji RWR 16/2004 z dnia 9 marca 2004 r. howaniem naruszy ł przepisy art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o chronie konkurencji i konsumentów . ci dla karanego podmiotu, a o skuteczno ś ci zastosowanych ankcji nie decyduje stopie ń ich surowo ś ci, lecz sama istota sankcji, zw ł aszcza niniejszej decyzji raktyk monopolistycznych. I. Zgodnie z art. 90 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e akim jest usuni ę cie konkurenta z rynku. Zaj ę cie innego tanowiska mog ł oby doprowadzi ć do sytuacji, gdzie w wyniku trwaj ą cego wiele miesi ę cy ost ę powania mi ę dzyinstancyjnego, ochrona konkurencji wynikaj ą ca z ustawy mia ł aby wego. Wysoko ść j op ł aty zosta ł a okre ś lona w przepisach rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia subiektywne, ś wiadome i celowo nakierowane na ograniczanie i eliminacj ę konkurencji na wymienionym rynku w ł a ś ciwym, ze szkod ą dla pozosta ł ych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Z do ś wiadczenia organu antymonopolowego wynika, ż e konkurencja na tym rynku rozwija si ę powoli, w zwi ą zku z czym ka ż de jej duszenie w zarodku musi by ć oceniane negatywni n stwierdzi ł , i ż PKS podobnym zac o ****** tajemnica przedsi ę biorstwa Okre ś laj ą c wysoko ść kary, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę za ł o ż enie, i ż kara ta nie ma stanowi ć znacz ą cej dolegliwo ś s uwypuklenie naganno ś ci stosowania wykazanych w pkt. I i pkt. II p W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt V sentencji decyzji. V nada ć rygor natychmiastowej wykonalno ś ci decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, je ż eli wymaga tego ochrona konkurencji lub wa ż ny interes konsumentów. W niniejszej sprawie nadanie rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci punktom I, II i III sentencji decyzji jest w pe ł ni uzasadnione. Jak bowiem wykazano w uzasadnieniu do ww. punktów sentencji decyzji, dzia ł anie PKS jest powa ż nym zagro ż eniem nie tylko dla rozwoju, ale równie ż dla istnienia konkurencji na ww. rynku. Zarówno konieczno ść obni ż enia przez Wnioskodawc ę cen biletów do poziomu narzuconego przez PKS, jak i nie obni ż enie cen i utrata w wyniku tego klientów, mo ż e bowiem doprowadzi ć do osi ą gni ę cia przez PKS celu, j s p charakter czysto abstrakcyjny. VII. Pismem z dnia 23 listopada 2004 r. pe ł nomocnik Wnioskodawcy wniós ł o przyznanie kosztów post ę powania wed ł ug za łą czonego spisu. Podstaw ę rozstrzygni ę cia o kosztach post ę powania w niniejszej sprawie stanowi ą przepisy art. 69 ust. 1 i 3, art. 70 oraz art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z tre ś ci ą przepisu art. 69 ust. 1 cytowanej ustawy w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek strona przegrywaj ą ca spraw ę jest obowi ą zana zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony . Do kosztów tych zaliczy ć nale ż y op ł at ę od wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego wysoko ś ci 500,00z ł ., któr ą poniós ł Wnioskodawca – strona wygrywaj ą ca spór – wnosz ą c o wszcz ę cie post ę powania antymonopolo te 12 kwietnia 2001r. w sprawie wysoko ś ci op ł at od wniosków o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego oraz trybu ich uiszczania (Dz. U. Nr 34, poz. 404). 22 tkowymi kosztami i nie ymaga ł a od radcy prawnego szczególnie du ż ego nak ł adu pracy merytorycznej. Wobec onadto organ antymonopolowy zaliczy ł do kosztów post ę powania antymonopolowego w nieznacznej cz ęś ci. W rozpatrywanej sprawie na cztery zarzuty podniesione rzez Wnioskodawc ę , tylko jeden nie zosta ł przez Prezesa UOKiK uwzgl ę dniony, w przeprowadzonego post ę powania, które potwierdzi ł o asadno ść cz ęś ci podniesionych przez Prywatnego Przewo ź nika zarzutów, jak równie ż niosek dotycz ą cy zwrotu kosztów wg przedstawionego spisu (karty 514-522), Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i onsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów szawie – S ą du Ochrony Konkurencji i onsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Kolejny sk ł adnik kosztów post ę powania antymonopolowego stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, o czym mowa w art. 69 ust. 3 wy ż ej cytowanej ustawy. Przepis ten nakazuje oblicza ć koszty zast ę pstwa procesowego na podstawie przepisów odr ę bnych, tj., w przypadku, kiedy strona wygrywaj ą ca spór by ł a reprezentowana przez radc ę prawnego, na podstawie przepisów rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z pó ź n. zm.). Zgodnie z tre ś ci ą przepisu § 14 ust. 3 pkt 1 rozporz ą dzenia stawka minimalna w sprawach z zakresu ochrony konkurencji wynosi 360,00 z ł . Prezes UOKiK ustalaj ą c wysoko ść wynagrodzenia radcy prawnego, doszed ł do przekonania, i ż niniejsza sprawa nie obci ąż a ł a strony doda w powy ż szego, maj ą c na uwadze tre ść przepisu § 2 cytowanego rozporz ą dzenia, koszty te nale ż a ł o ustali ć w wysoko ś ci stawki minimalnej, tj. 360,00 z ł . P op ł at ę skarbow ą od udzielonego pe ł nomocnictwa w wysoko ś ci 15,00z ł . oraz koszty korespondencji w wysoko ś ci 34,35 z ł . Nale ż y doda ć , i ż , zgodnie z art. 70 ust. 1 zd. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w razie cz ęś ciowego uwzgl ę dnienia żą da ń zawartych we wniosku o wszcz ę cie post ę powania koszty poniesione przez strony b ę d ą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Jednak ż e zgodnie z art. 70 ust. 1 zd. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na jedn ą ze stron obowi ą zek zwrotu wszystkich kosztów, je ż eli wniosek drugiej strony nie zosta ł uwzgl ę dniony jedynie p zwi ą zku z czym mo ż na przyj ąć , i ż wniosek nie zosta ł uwzgl ę dniony tylko w nieznacznej cz ęś ci. Maj ą c na wzgl ę dzie wynik z w *** Na postanowienie zawarte w punkcie VII niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du K - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Zgodnie z tre ś ci ą art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w War K 23 rencji i konsumentów – kar ę ieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej ecyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie : Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk Otr Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Stosownie do tre ś ci art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konku p d NBP O/O Warszawa nr : 51101010100078782231000000 zymuj ą : 1) wne nego ) Adwokat Stanis ł aw Ż ytkowski ul. Mieszka I 39 66-400 Gorzów Wlkp Radca Prawny Bogus ł aw Przybysz Biuro Pra Kancelaria Radcy Praw o 2 ul. Zakaszewskieg 66-300 Mi ę dzyrzecz 2