Numer decyzji
RGD-32/2005
Decyzja UOKiK RGD-32/2005
- Data decyzji
- 1 lipca 2005
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA U RZ Ę DU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW W GDA Ń SKU 80-824 G DA Ń SK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./F AX (058) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @UOKIK . GOV . PL RGD.400-8/05/WW Gda ń sk, dnia 1 lipca 2005r. D ECYZJA NR RGD. 32/2005 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 86 poz. 804 ze zmianami) oraz sto- sownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej dele- gatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18 z 2002r., poz. 172 ze zmianami), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, od- mawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, na wniosek X, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą , wspólnika spó ł ki cywilnej z S., w sprawie stosowania prak- tyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu przez Zak ł ad Ener- getyczny S.A. w B. pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dystrybucji energii elek- trycznej poprzez: 9 bezprawne wstrzymanie od dnia 15 listopada 2004r. dostaw energii elektrycznej do Hotelu „Ha ń cza” w S., w wyniku którego to dzia ł ania wspólnicy Spó ł ki zostali nara ż eni „na niepowetowane straty finanso- we”; 9 odmow ę rozlicze ń „ z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania nieruchomo ś ci s.c. Ha ń cza zabudowanej stacj ą transformatorow ą wraz z liniami ener- getycznymi (kablowymi i napowietrznymi) wykorzystywanymi przez Zak ł ad Energetyczny do zasilania swoich odbiorców”, 9 odmow ę dokonania zap ł aty przez Zak ł ad za korzystanie z gruntu wchodz ą cego w sk ł ad maj ą tku trwa ł ego Spó ł ki HA Ń CZA; tj.: - dzia ł ki nr 31387/1, zabudowanej stacj ą transformatorow ą , - dzia ł ki nr 31387/2, zaj ę tej pod linie energetyczne, zakazanych z mocy art. 8 ust. 2 pkt 1, 2, 4, 6 i 7 ww. ustawy. UZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji w Warszawie (zwanego dalej Pre- zesem UOKiK lub zamiennie organem antymonopolowym) w dniu 10 grudnia 2004r. wp ł yn ął , podpisany przez X z S, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako wspól- nik spó ł ki cywilnej HA Ń CZA (zwanego dalej HA Ń CZ Ą lub zamiennie wnioskodawc ą , skar żą cym), wniosek o wszcz ę cie „post ę powania administracyjnego w sprawie sto- sowania praktyk monopolistycznych przez Zak ł ad Energetyczny w B.”. W ocenie wnioskodawcy, Zak ł ad Energetyczny w B., (zwany dalej Zak ł a- dem, Zak ł adem Energetycznym lub dostawc ą , skar ż onym) dopuszcza si ę stosowania wobec niego praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 1, 2, 4, 6 i 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, (zwanej dalej ustaw ą an- tymonopolow ą lub ustaw ą o ochronie konkurencji […]). Praktyki te polegaj ą na: 9 bezprawnym wstrzymaniu w dniu 15 listopada 2004r. dostaw energii elek- trycznej do Hotelu Ha ń cza w S.. W wyniku tego dzia ł ania wspólnicy Spó ł ki zo- stali nara ż eni „na niepowetowane straty finansowe”. Do dnia wyst ą pienia z wnioskiem do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie, tj. do 7 grudnia 2004r., dostawy energii nie zosta ł y wznowione. 9 odmowie rozlicze ń „z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania nieruchomo ś ci s.c. Ha ń cza zabudowanej stacj ą transformatorow ą wraz z liniami energetycznymi (kablowymi i napowietrznymi) wykorzystywanymi przez Zak ł ad Energetyczny do zasilania swoich odbiorców”, 9 odmowie dokonania zap ł aty przez Zak ł ad za korzystanie z gruntu wchodz ą ce- go w sk ł ad maj ą tku trwa ł ego Spó ł ki HA Ń CZA; tj.: - dzia ł ki nr 31387/1, zabudowanej stacj ą transformatorow ą , - dzia ł ki nr 31387/2, zaj ę tej pod linie energetyczne. Wnioskodawca wniós ł ponadto o: 9 „nakazanie dokonania rozliczenia z tytu ł u bezumownego u ż ywania cudzej w ł a- sno ś ci (art. 224 i nast. K.c., w zwi ą zku z art. 405 i nast. K.c.)”, 9 wszcz ę cie z urz ę du post ę powania dyscyplinarnego i na ł o ż enia na Prezesa Za- k ł adu Energetycznego S.A. w B. kary pieni ęż nej za „uporczywe stosowanie praktyk monopolistycznych zwi ą zanych z odmow ą dokonania finansowego roz- liczenia ze swoim kontrahentem oraz sprzecznego z prawem, pozbawienia swego kontrahenta dostaw energii elektrycznej, w sytuacji gdy ZE S.A. sam posiada nieuregulowane wierzytelno ś ci wzajemne, co wielokrotnie przyznaje (art. 229 i 230 kpc), udzielaj ą c Prezesowi Urz ę du nieprawdziwych informacji o dokonaniu rozliczenia (art. 101 ust. 2 pkt b i art. 103 ust. 1 pkt 1 oraz art. 103 ust. 2 Ustawy)”, 9 przeprowadzenie post ę powania administracyjnego w trybie art. 55, 56 i 57 ust. 5 pkt 2 oraz art. 49 ustawy antymonopolowej, 9 uznanie w prowadzonym post ę powaniu antymonopolowym takich dowodów, jak: - wyroku s ą du powszechnego, sygn. akt VII Ga 73/97 z dnia 17 pa ź dzier- nika 1998r., 2 - decyzji administracyjnej nr RLU 16/00 z dnia 2 pa ź dziernika 2000r., - opinii bieg ł ego s ą dowego w sprawie o sygn. akt VII GC 448/03 ustalaj ą - cej wysoko ść wynagrodzenia za u ż ywanie gruntu zaj ę tego pod stacj ę transformatorow ą i linie energetyczne w 1998r. W uzasadnieniu wniosku skar żą cy wskaza ł m.in., ż e zaistnia ł y nowe oko- liczno ś ci w sprawie rozliczenia wzajemnych wierzytelno ś ci, bowiem w dniu 15 listo- pada 2004r. Zak ł ad Energetyczny S.A. dokona ł wy łą czenia dostawy energii elektrycz- nej do Hotelu „Ha ń cza”, czym dopu ś ci ł si ę stosowania „zabronionych przepisami prawa praktyk monopolistycznych wobec swego kontrahenta s.c. Ha ń cza w S.”. Prak- tyki te stosowane s ą od lat, pomimo, ż e Prezes UOKiK w dniu 2 pa ź dziernika 2000r. wyda ł decyzj ę nr RLU 16/00 „nakazuj ą c ą dokonanie rozliczenia z tytu ł u zwrotu na- k ł adów inwestycyjnych poniesionych na wybudowanie stacji trafo wraz z liniami energetycznymi, przej ę tymi bezp ł atnie na maj ą tek ZE”. Decyzja ta jest prawomocna. W ocenie wnioskodawcy, skar ż ony przedsi ę biorca, nie wykonuj ą c przedmiotowej de- cyzji nie tylko post ą pi ł niezgodnie z przepisami art. 405 i nast. K.c. w zwi ą zku z art. 286 kk, ale naruszy ł tak ż e art. 8 ust. 2 pkt 7 ustawy antymonopolowej, poprzez stwarzanie konsumentom uci ąż liwych warunków dochodzenia ich praw. Skar żą cy przedsi ę biorca wskaza ł równie ż , i ż od momentu zakupu nieru- chomo ś ci, tj. od dnia 12 stycznia 1994r., prowadzi ł z dostawc ą energii negocjacje w przedmiocie ustalenia wysoko ś ci wynagrodzenia z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania nale żą cej do s.c. HA Ń CZA nieruchomo ś ci. Co prawda, strony sporu zawar ł y w dniu 1 czerwca 1999r. ugod ę , jednak jej warunki nigdy, z winy Zak ł adu Energetycznego, nie zosta ł y zrealizowane, przez co dostawca energii, osi ą ga nieuzasadnione korzy ś ci. Odmawiaj ą c dokonania takich rozlicze ń ZE naruszy ł w ten sposób przepisy art. 224 i nast. K.c., art. 8 ust. 2 pkt 4 i 6 ustawy o ochronie […], w zwi ą zku z art. 229 i 230 K.p.c. W ocenie skar żą cego, wy łą czenie dostaw energii elektrycznej skutecznie uniemo ż liwiaj ą ce prowadzenie bie żą cej dzia ł alno ś ci gospodarczej, mia ł o na celu wy- muszenie zap ł aty „nieistniej ą cej wierzytelno ś ci pieni ęż nej”, „skutecznie potr ą conej pismem z dn. 15 listopada 2004 roku”. Tym samym „ZE S.A. dopu ś ci ł si ę prawem zakazanego, naruszenia przepisów Ustawy z dn. 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów, a w szczególno ś ci przepisu art. 8 ust. 2 pkt 1,2,4,6 i 7”, a wi ę c zasadnym i koniecznym jest wszcz ę cie post ę powania administracyjnego, w tym dyscyplinarnego, „bowiem ZE S.A. uzyskuj ą c, kosztem swego kontrahenta, nie- uzasadnione korzy ś ci maj ą tkowe, nie tylko dopuszcza si ę naruszenia Ustawy o ochro- nie konkurencji i konsumentów, ale równie ż dopuszcza si ę przest ę pstwa oszustwa w rozumieniu art. 286 kk, bowiem przejmuj ą c maj ą tek wielkiej warto ś ci odmawiaj ą c za to bezp ł atne przej ę cie zap ł aty, uzyska ł kosztem swego kontrahenta nieuzasadnione korzy ś ci maj ą tkowe. Równie ż , odmawiaj ą c zap ł aty za bezumowne u ż ywanie nieru- chomo ś ci, w tym gruntu zaj ę tego pod stacj ę trafo i linie energetyczne, wykorzystuj ą c je do prowadzenia w ł asnej dzia ł alno ś ci gospodarczej, osi ą ga nieuzasadnione korzy ś ci maj ą tkowe, wbrew przepisom art. 405 i nast. Kc”. Wstrzymanie dostaw nie tylko stoi w sprzeczno ś ci z normami okre ś lonymi ustaw ą antymonopolow ą , ale równie ż narusza przepisy K.k., „wymuszaj ą c nienale ż ne ś wiadczenie pieni ęż ne szanta ż em i gro ź b ą , zmuszaj ą c wspólników s.c. Ha ń cza do okre ś lonych zachowa ń , w tym do poniesienia nieuzasadnionych kosztów w celu zabezpieczenia dostawy energii elektrycznej z nie- 3 zawodowych ź róde ł wytwarzania energii elektrycznej”. Przedmiotowy wniosek wp ł yn ął do tut. Delegatury w Gda ń sku w dniu 11 lutego 2005r. za po ś rednictwem Departamentu Ochrony Konkurencji Urz ę du w War- szawie. Delegacj ę do jego rozpatrzenia otrzymano na podstawie upowa ż nienia z dnia 03 lutego 2005r. Prezesa UOKiK, który na podstawie z art. 28 ust. 5 ustawy antymo- nopolowej przekaza ł spraw ę do za ł atwienia Delegaturze w Gda ń sku. P REZES U RZ Ę DU OCHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW USTALI Ł , CO NA- ST Ę PUJE . W dniu 02 pa ź dziernika 2000r. Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie wyda ł a decyzj ę nr RLU Nr 16/00, ko ń cz ą c ą post ę powanie antymonopolowe z wniosku Wspólników s.c. HA Ń CZA z S. przeciwko Zak ł adowi Ener- getycznemu S.A. w B. o stosowanie praktyk monopolistycznych okre ś lonych ustaw ą z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz. U. z 1999r., Nr 52, poz. 547), zwan ą dalej ustaw ą o przeciwdzia ł aniu […]. W punkcie I decyzji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakaza ł Zak ł adowi Energetycznemu S.A. w B. „… zaniechanie stosowania praktyki monopolistycznej polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku i narzu- ceniu uci ąż liwych warunków zwi ą zanych z przej ę ciem na w ł asno ść stacji transforma- torowej i linii kablowej oraz odmow ą sfinansowania tych urz ą dze ń elektroenerge- tycznych wybudowanych staraniem i na koszt odbiorcy energii elektrycznej, którego nast ę pc ą prawnym zosta ł a Spó ł ka HA Ń CZA, a które Zak ł ad przej ął na swój maj ą tek uzyskuj ą c w zamian za to nieuzasadnione korzy ś ci”. W punkcie II przedmiotowej de- cyzji Prezes Urz ę du okre ś li ł ponadto, ż e zaniechanie stosowania praktyki powinno nast ą pi ć w drodze rozliczenia nak ł adów poniesionych na t ę inwestycj ę pomniejszo- nych o op ł at ę przy łą czeniow ą , zgodnie z obowi ą zuj ą cymi w tym zakresie przepisami prawa energetycznego. Od wydanej decyzji ż adna ze stron nie wnios ł a odwo ł ania i - tym samym - sta ł a si ę ona prawomocna. W dniu 10 stycznia 2001r. Zak ł ad Energetyczny poinformowa ł Prezesa UOKiK, ż e z ł o ż y ł Wspólnikom Spó ł ki Cywilnej HA Ń CZA: X i Y propozycj ę rozliczenia nak ł adów w celu wykonania decyzji RLU Nr 16/00, przedstawiaj ą c zasady i wyliczenie kwoty, która podlega ć mia ł aby zwrotowi. Łą czna kwota zwrotu nak ł adów zapropo- nowanych przez Zak ł ad wynios ł a a z ł i zosta ł a pomniejszona o op ł at ę przy łą czeniow ą w wysoko ś ci b z ł , tak wi ę c dostawca zadeklarowa ł rozliczenie spornej inwestycji w wysoko ś ci a z ł . Dostawca energii wskaza ł ponadto, ż e w latach siedemdziesi ą tych dla potrzeb zasilania Hotelu „Ha ń cza” wybudowano budynek stacji transformatorowej, zamontowano w nim dwa transformatory, po ł o ż ono lini ę kablow ą SN, linie kablowe nN, zamontowano rozdzielnic ę SN i nN. Cztery spo ś ród ww. ś rodków trwa ł ych, a mianowicie dwa transformatory – 400 i 250 kVA, linia kablowa SN oraz linie kablowe nN znajduj ą si ę od wielu lat na jego maj ą tku. Tym samym rozliczeniem pomi ę dzy stronami powinny by ć obj ę te tylko nak ł ady poniesione na nabycie od poprzednika Ha ń cza s.c. dwóch ś rodków trwa ł ych znajduj ą cych si ę na nieruchomo ś ci Ha ń cza s.c. tj. budynku stacji transformatorowej oraz rozdzielnicy SN i nN. 4 W dniu 20 stycznia 2001r. Pan X - Wspólnik spó ł ki cywilnej HA Ń CZA s.c. z S. z ł o ż y ł wniosek o: 9 wznowienie post ę powania administracyjnego przeciwko dostawcy naru- szaj ą cemu przepisy ustawy o przeciwdzia ł aniu praktykom monopoli- stycznym i ochronie interesów konsumentów, 9 nakazanie zaniechania stosowania praktyki monopolistycznej polegaj ą - cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku i narzuceniu uci ąż li- wych warunków zwi ą zanych z przej ę ciem na w ł asno ść stacji transfor- matorowej i linii kablowej i odmow ą sfinansowania tych urz ą dze ń elek- troenergetycznych - wybudowanych staraniem i na koszt odbiorcy energii, którego nast ę pc ą prawnym zosta ł wnioskodawca - w drodze rozliczenia nak ł adów poniesionych na t ę inwestycj ę , 9 wszcz ę cie post ę powania administracyjnego na podstawie przepisów art. 15 ust. 1 ustawy antymonopolowej w sprawie ukarania Zak ł adu za nie- wykonanie decyzji nr RLU 16/00 z dnia 02 pa ź dziernika 2000r., skut- kiem czego uzyska ł nieuzasadnione korzy ś ci. W dniu 13 lutego 2001r. Delegatura UOKiK w Lublinie poinformowa ł a wnioskodawc ę , ż e wszcz ęł a post ę powanie wyja ś niaj ą ce w celu ustalenia, czy Zak ł ad wykona ł decyzj ę RLU Nr 16/00 z dnia 2 pa ź dziernika 2000r., natomiast w pozosta ł ym zakresie odmówiono wszcz ę cia post ę powania, powo ł uj ą c si ę na powag ę rzeczy os ą - dzonej. Równocze ś nie zobowi ą zano wnioskodawc ę do ustosunkowania si ę do propo- zycji z ł o ż onej przez dostawc ę w zakresie rozlicze ń zwi ą zanych z przej ę ciem na w ł a- sno ść urz ą dze ń i linii energetycznych. Dnia 15 lutego 2001r. Pan X poinformowa ł Delegatur ę UOKiK w Lublinie, i ż nie przyj ął po raz drugi oferty Zak ł adu odnosz ą cej si ę do rozliczenia nak ł adów in- westycyjnych w zwi ą zku z wykonaniem decyzji RLU Nr 16/00 i podtrzyma ł - w pe ł - nym zakresie - z ł o ż ony w dniu 20 stycznia 2001r. wniosek. Wszcz ę te w zwi ą zku z tym post ę powanie administracyjne zako ń czy ł o si ę wydaniem w dniu 15 maja 2001r. decyzji administracyjnej RLU Nr 11/01 umarzaj ą cej post ę powanie w sprawie, bowiem – w ocenie organu antymonopolowego – by ł a ju ż ona rozstrzygni ę ta we wcze ś niej- szym post ę powaniu. W dniu 08 marca 2001r., Delegatura UOKiK w Lublinie wszcz ęł a z urz ę du post ę powanie administracyjne w sprawie niewykonania prawomocnej decyzji nr RLU 16/00, które nast ę pnie, na podstawie art. 97 pkt 4 K.p.a. zawieszono, zobowi ą zuj ą c strony do przedstawienia wyników rozstrzygni ę cia sporu, tocz ą cego si ę przed s ą dem powszechnym (sygn. akt VII GC 365/99). W dniu 25 listopada 2003r. przedmiotowe post ę powanie zosta ł o na nowo podj ę te. W jego toku Zak ł ad Energetyczny ponowi ł swoj ą propozycj ę dokonania rozlicze ń na warunkach przedstawionych w 2001r. i za- proponowa ł 60.095,80 z ł , jako ostateczn ą kwot ę do przekazania Wspólnikom Ha ń cza s.c. z tytu ł u wykonania decyzji RLU 16/00. Spó ł ka HA Ń CZA nie przyj ęł a jednak ż ad- nej z propozycji rozliczenia z tytu ł u spornych urz ą dze ń elektroenergetycznych, żą da- j ą c zwrotu - w zale ż no ś ci od metody wylicze ń - b ą d ź to c z ł (kwota wynikaj ą ca z po- rozumienia pomi ę dzy Zak ł adem, a s.c. Ha ń cza), b ą d ź d z ł (warto ś ci nowych budyn- ków i urz ą dze ń , odpowiadaj ą cej wyliczonej przez bieg ł ego wg cen z 1977r.). 5 Prezes UOKiK, decyzj ą RLU Nr 16/2004 z dnia 06 kwietnia 2004r., uzna ł , i ż przedstawiona przez Zak ł ad propozycja nie jest wykonaniem w ca ł o ś ci decyzji RLU 16/00 i z tego tytu ł u na ł o ż y ł na Zak ł ad kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci e z ł . Wydaj ą c przedmiotowe rozstrzygni ę cie organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę m.in. t ę oko- liczno ść , ż e „niewykonanie przez Zak ł ad Energetyczny Bia ł ystok S.A. decyzji Prezesa UOKiK RLU 16/00 z dnia 02.10.2000r. w cz ęś ci dotycz ą cej rozliczenia nak ł adów za przej ę t ą lini ę kablow ą ” dotyczy ł o okre ś lonego zakresu rzeczowego i czasowego, co wyra ź nie wyartyku ł owano w uzasadnieniu decyzji, z którego w sposób jednoznaczny wynika, ż e: 9 uznano za niewykonanie przez ZEB tylko cz ęś ci pkt II decyzji RLU Nr 16/00 w odniesieniu do rozliczenia nak ł adów na lini ę kablow ą , 9 niewykonanie decyzji mia ł o charakter czasowy i obejmowa ł o okres od dnia 16 stycznia 2001r. do dnia 30 marca 2001r. oraz od dnia 08 pa ź - dziernika 2003r. do dnia 02 kwietnia 2004r., 9 „…zadeklarowanie przez ZE w marcu 2004r. kwoty b z ł , jako zwrot na- k ł adów za przej ę te od poprzednika Ha ń czy s.c. urz ą dzenia energetycz- ne i linie kablow ą stanowi wykonanie decyzji RLU Nr 16/00” . Rozstrzygni ę cie to zosta ł o zaskar ż one do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zarówno przez Zak ł ad Energetyczny, jak i Spó ł k ę HA Ń CZA. Obecnie znajduje si ę na etapie odwo ł awczym, a wyrok w sprawie, w dniu wydania niniejszej decyzji jeszcze nie zapad ł . Nie oczekuj ą c na prawomocny wyrok SOKiK, strony sporu, podtrzymuj ą c zgo ł a odmienne stanowiska, co do stanu wzajemnych rozlicze ń , nadal dzia ł aj ą w ten sposób, ż e; 9 Zak ł ad Energetyczny nie uznaj ą c roszcze ń wysuwanych przez skar żą ce- go w okre ś lonej przez niego wysoko ś ci, wystawia bie żą ce faktury za dostarczon ą energi ę elektryczn ą , żą daj ą c ich zap ł aty, 9 Skar żą cy, nie reguluje bie żą cych p ł atno ś ci, uzasadniaj ą c to twierdze- niem, ż e decyzja RLU Nr 16/00 nie zosta ł a wykonana, a ugoda z dnia 01 czerwca 1999r. nadal wi ąż e strony. W jego ocenie, to Zak ł ad Ener- getyczny nie wywi ą zuje si ę ze zobowi ą za ń wobec odbiorcy, których wy- soko ść znacznie przekracza sum ę dotychczasowych nale ż no ś ci za do- starczan ą s.c. HA Ń CZA energi ę elektryczn ą . Konsekwencj ą braku konsensusu w zakresie wysoko ś ci salda wzajemnych rozlicze ń by ł o wstrzymanie w dniu 15 listopada 2004r. przez Zak ł ad Energetyczny S.A. dostaw energii elektrycznej do obiektu Hotelu „Ha ń cza”. Okoliczno ść t ę skar żą cy uzna ł za jeszcze jeden przejaw nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej ze strony swojego kontra- henta i w zwi ą zku z tym w dniu 07 grudnia 2004r. z ł o ż y ł przedmiotowy wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Tre ść tego wniosku wskazuje na to, ż e – z jednej strony – skar żą cy, w du- ż ej cz ęś ci, wi ąż e zarzuty stawiane Zak ł adowi Energetycznemu S.A. z materi ą uprzed- nio toczonego przed organem antymonopolowym i nie zako ń czonego jeszcze sporu, z drugiej natomiast na to, ż e wnioskodawca nie uprawdopodobni ł naruszenia przepi- sów ustawy o ochronie konkurencji […], w tym przede wszystkim nie wykaza ł , ż e - w przedmiotowej sprawie – zachowania rynkowe dostawcy energii nara ż aj ą na uszczer- bek nie tylko i wy łą cznie indywidualny interes skar żą cego przedsi ę biorcy, ale godz ą w interes publicznoprawny, co jest warunkiem koniecznym dla mo ż liwo ś ci urucho- 6 mienia instrumentów ustawy antymonopolowej. W zwi ą zku z tym, Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy dzia ł ania Zak ł adu Energetycznego S.A. w B. w kontaktach z odbiorcami, w zakresie obj ę tym wnioskiem wspólnika s.c. HA Ń CZA nie stoj ą w sprzeczno ś ci z regu ł ami kon- kurencji, a tak ż e w celu ustalenia, czy sprawa ma charakter antymonopolowy . Zgod- nie bowiem z art. 85 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji […] „ przed wydaniem po- stanowienia o wszcz ę ciu lub decyzji o odmowie wszcz ę cia post ę powania antymono- polowego Prezes Urz ę du mo ż e przeprowadzi ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce…., maj ą ce na celu uzyskanie dodatkowych informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę - ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego”. Po wydaniu postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego or- gan antymonopolowy wyst ą pi ł do Zak ł adu Energetycznego., z wezwaniem do przed- stawienia m.in. obowi ą zuj ą cych w Spó ł ce zasad normuj ą cych kwestie zwi ą zane ze wstrzymywaniem dostaw energii, a tak ż e wyja ś nienia przyczyn, dla których zaprze- stano dostaw energii do Hotelu „Ha ń cza”. W wyst ą pieniu tym zobowi ą zano równie ż Zak ł ad do przedstawienia zestawienia obrazuj ą cego wszystkie przypadki wy łą cze ń energii oraz ilo ś ci sporów rozstrzyganych przez Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki dot. wstrzymania dostaw energii w latach 2000-2004. Z zestawienia wszystkich przypadków wy łą cze ń energii elektrycznej z ty- tu ł u braku zap ł aty, sporz ą dzonego przez dostawc ę , wynika, i ż we wszystkich grupach taryfowych w okresie 2000-2004 wstrzymano dostarczanie energii 83-krotnie, z cze- go w poszczególnych latach mia ł y miejsce nast ę puj ą ce liczby wy łą cze ń dostaw ener- gii: - 2000r. – 6 - 2001r. – 13 - 2002r. – 18 - 2003r. – 24 - 2004r. – 22 W Y ŁĄ CZENIA ENERGII DOKONANE PRZEZ Z AK Ł AD ENERGETYCZNY B IA Ł YSTOK S.A. W LA- TACH 2000-2004 I SPOSÓB ZAKO Ń CZENIA SPORU . Ilo ść spraw wed ł ug sposobu zako ń czenia sporu w poszczególnych latach: L. P . Sposób zako ń czenia sporu zwi ą zanego z wy łą czeniem energii elektrycznej w zwi ą zku z niezap ł aceniem rachunku: 2000 2001 2002 2003 2004 1. Wy łą czenie i zdj ę cie licznika, spisanie d ł ugu w koszty 4 2 2 2 0 2. Egzekucja komornicza 2 9 6 7 6 3. Zg ł oszenie wierzytelno ś ci do masy upad ł o ś ciowej przedsi ę - biorcy 0 1 3 2 0 4. Op ł acenie nale ż no ś ci po krótko- 0 1 4 7 8 7 trwa ł ym wy łą czeniu 5. Przekazanie sprawy o wyegze- kwowanie d ł ugu do s ą du go- spodarczego 0 0 3 5 8 6. Odst ą pienie od wyegzekwowa- nia d ł ugu ze wzgl ę du na brak mo ż liwo ś ci ustalenia nowego adresu odbiorcy 0 0 0 1 0 Prezes URE rozstrzygn ął w latach 2000-2004 dwa spory dot. wstrzymania energii elektrycznej przez Zak ł ad Energetyczny. I tak: 9 w 2002r. wstrzymano dostaw ę z tyt. braku wp ł aty przez osob ę fizyczn ą kwoty za nielegalny pobór energii. Prezes URE stwierdzi ł , i ż takie dzia- ł anie Zak ł adu nie by ł o uzasadnione. Dostawy wznowiono. 9 w 2003r. 1 przypadek wy łą czenia energii elektrycznej przedsi ę biorcy – Prezes URE uzna ł , ż e wstrzymanie dostaw by ł o uzasadnione. Zak ł ad wyst ą pi ł do s ą du powszechnego o wyegzekwowanie d ł ugu. Zak ł ad Energetyczny potwierdzi ł , i ż rzeczywi ś cie w dniu 15 listopada 2004r. wstrzyma ł dostawy energii elektrycznej do nieruchomo ś ci po ł o ż onej w Suwa ł - kach przy ulicy Wojska Polskiego 2, co nie nosi ł o cech bezprawno ś ci, ale by ł o zgodne – w jego ocenie - z art. 6 ust. 3a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energe- tyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 153, poz. 1504 z pó ź n. zm.). Dzia ł ania te podj ę te zosta ł y - „w zwi ą zku z nieop ł aceniem przez wspólników spó ł ki nale ż no ś ci za bie żą ce dostawy energii elektrycznej do hotelu Ha ń cza, a które to nale ż no ś ci nie s ą obj ę te pozwami s ą dowymi Zak ł adu Energetycznego o zap ł at ę za energi ę elektrycz- n ą ”. Na potwierdzenie tego dostawca przedstawi ł wezwania do zap ł aty z dnia 04.08.2004r. (kwoty f z ł , stanowi ą cej nale ż no ść za dostarczon ą energi ę elektryczn ą w okresie od pa ź dziernika 2003r. do lipca 2004r.) oraz z dnia 05.10. 2004r. obejmuj ą ce dodatkowo nale ż no ś ci bie żą ce na łą czn ą kwot ę g z ł . Wed ł ug Zak ł adu „nieop ł acenie nale ż no ś ci bie żą cych nie obj ę tych pozwami s ą dowymi stanowi ł o podstaw ę do wstrzymania dostarczania energii elektrycznej w dniu 15 listopada 2004r.” Z ESTAWIENIE FAKTUR DOT . NALE Ż NO Ś CI W WYSOKO Ś CI 29.580,04 Z Ł . N R FAKTURY T ERMIN P Ł ATNO Ś CI K WOTA FAKTURY a 15/10/2003 X b 14/11/2003 X b 15/12/2003 X d 15/01/2004 X e 16/02/2004 X f 16/03/2004 X g 16/04/2004 X h 17/05/2004 X 8 i 15/06/2004 X j 16/07/2004 X k 16/08/2004 X l 15/09/2004 X OGÓ Ł EM X Wed ł ug o ś wiadczenia z ł o ż onego przez Zak ł ad Energetyczny w B., zad ł u- ż enie Spó ł ki HA Ń CZA z tyt. dostarczonej energii do Hotelu „Ha ń cza” w S. za okres od 04 kwietnia 1996r. do 15 czerwca 2005r. wynosi ogó ł em x z ł , z tego y z ł obj ę tych jest pozwami, z którymi dostawca wyst ą pi ł do s ą du gospodarczego. Na potwierdze- nie tego faktu przedstawiono kopie pozwów o zap ł at ę za dostarczon ą energie elek- tryczn ą : - z dnia 23.09.1998r., za okres od 05.11.1996r. do 04.08.1998r. na łą czn ą kwot ę 70.938,45 z ł , - z dnia 29.09.2000r., za okres 01.10.1998r. do 11.08.2000r., na łą czn ą kwot ę 69.158,67 z ł , - z dnia 18.08.2002r., za okres od 11.10.2000r. do 16.07.2002r., na łą czn ą kwot ę 57.837,24 z ł , - z dnia 16.01.2004r., za okres od 15.08.2002r. do 16.09.2003r., na łą czn ą kwot ę 34.763,74 z ł . Post ę powania s ą dowe dot. zap ł aty nale ż no ś ci za dostarczon ą energi ę elektryczn ą zosta ł y zawieszone z uwagi na tocz ą ce si ę przed S ą dem Ochrony Konku- rencji i Konsumentów post ę powanie w sprawie sygn. akt XVII Ame 54/03, które nie zosta ł o jeszcze zako ń czone. Zak ł ad poinformowa ł równocze ś nie, i ż wspólnicy s.c. HA Ń CZA – jak do- t ą d - nie op ł acili ż adnych nale ż no ś ci z tytu ł u dostarczenia energii elektrycznej (w tym równie ż odsetek za zw ł ok ę ) od dnia 23 wrze ś nia 1998r. (data pierwszego pozwu s ą - dowego). W wezwaniu z dnia 15 lutego 2005r. organ antymonopolowy zobowi ą za ł ponadto dostawc ę do przedstawienia obowi ą zuj ą cych w Spó ł ce zasad rozlicze ń do- konywanych z odbiorcami za u ż ytkowanie urz ą dze ń energetycznych, stanowi ą cych ich w ł asno ść , oraz zasad korzystania z nieruchomo ś ci stanowi ą cych w ł asno ść odbior- ców, na których posadowione s ą urz ą dzenia energetyczne, nale żą ce do Spó ł ki. W odpowiedzi Zak ł ad poinformowa ł , ż e ceny nabycia nieruchomo ś ci ustalane s ą w wyniku negocjacji stron lub na podstawie operatów szacunkowych. S ą to d ł ugotrwa ł e procedury ze wzgl ę du na konieczno ść wydzielenia nieruchomo ś ci i przeprowadzenia stosownych procedur po obu stronach transakcji zmierzaj ą cych do jej sfinalizowania. W przypadkach braku mo ż liwo ś ci zakupu nieruchomo ś ci negocjo- wana jest umowa dzier ż awy. W nielicznych przypadkach w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci wyst ę puj ą dodatkowo z roszczeniami dotycz ą cymi bezumownego korzystania z nieru- chomo ś ci. W tych przypadkach ocenia si ę zasadno ść roszczenia i negocjuje si ę jego wysoko ść . Wszelkie negocjacje podlegaj ą zatwierdzeniu przez Zarz ą d ZE S.A. W la- tach 2000-2004 do Spó ł ki wp ł yn ęł o 11 wniosków z czego: 9 dwa s ą w trakcie negocjacji, 9 jeden w trakcie rozpoznania, 9 9 w jednym przypadku wyp ł acono odszkodowanie z tyt. bezumownego korzystania z gruntu, a wydzielone nieruchomo ś ci zakupiono, 9 w jednym przypadku nie udzielono jeszcze odpowiedzi na propozycj ę Zak ł adu, 9 zawarto dwie umowy dzier ż awy, 9 w czterech przypadkach wynegocjowano umowy dzier ż awy a wysoko ść odszkodowania podlega zatwierdzeniu przez Zarz ą d. Dostawca poinformowa ł równie ż , i ż w drugim kwartale 1998r. poszcze- gólne rejony energetyczne, na wniosek Wydzia ł u Organizacji i Nadzoru W ł a ś ciciel- skiego, przeprowadzi ł y spis stacji transformatorowych, pod którymi ZEB S.A. ma nie- uregulowany stan prawny ich posiadania. W wyniku tego spisu w kolejnych latach wyst ą piono do poszczególnych gmin, powiatów, urz ę dów, spó ł dzielni mieszkanio- wych, firm pa ń stwowych i prywatnych oraz osób prywatnych z pismami, i ż Zak ł ad jest zainteresowany nabyciem nieruchomo ś ci pod stacjami transformatorowymi i oczekuje na przedstawienie warunków sprzeda ż y. W chwili obecnej Zak ł ad u ż ytkuje 171 nieruchomo ś ci pod stacjami trans- formatorowymi na podstawie umów dzier ż awy, natomiast nieodp ł atnie, na podstawie umów u ż yczenia - 2 nieruchomo ś ci pod stacjami transformatorowymi do czasu ich wykupu i 2 dzia ł ki pod stacjami transformatorowymi nieodp ł atnie na czas nieokre ś lo- ny. Ponadto przed s ą dami powszechnymi toczy si ę oko ł o 30 spraw o: 9 zap ł at ę z tytu ł u bezumownego korzystania z nieruchomo ś ci, 9 usuni ę cie urz ą dze ń elektroenergetycznych z nieruchomo ś ci, 9 nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem, 9 zaniechanie narusze ń . Z posiadanych przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów informacji wynika, ż e wspólnicy s.c. HA Ń CZA wyst ę powali do s ą dów powszech- nych z pozwami o zap ł at ę nale ż no ś ci z tytu ł u bezumownego korzystania z nierucho- mo ś ci Spó ł ki w latach 1995, 1996, 1997, 2001 (faktury VAT Nr 1/03/11/E z dnia 03.11.1997r., Nr 1/14/09/E z dnia 14.09.1998r., Nr 2/14/09/E z dn. 14.09.1998r. i faktura VAT z dnia 22 grudnia 2004r. wystawione za bezumowne u ż ytkowanie stacji transformatorowej w latach 1995, 1996, 1997 i 2001, ka ż da na kwot ę z z ł ). W sprawie zap ł aty nale ż no ś ci za lata 1995 i 1996 zapad ł ju ż prawomocny wyrok S ą du Apelacyjnego I Wydzia ł u Cywilnego w Bia ł ymstoku (wyrok z 15 marca 2005r., sygn. akt I ACa 88/05). W sprawie tej wytoczonej z powództwa X o zas ą dze- nie kwoty z z ł z odsetkami ustawowymi od 8 listopada 1997r., maj ą cej stanowi ć na- le ż no ść za u ż ywanie przez Zak ł ad Energetyczny w B. urz ą dze ń energetycznych S ą d oddali ł : 1. „powództwo X o zap ł at ę kwoty y z ł z odsetkami ustawowymi od dnia 8 listopada 1997r. 2. „..powództwo X o zap ł at ę kwoty x z ł z odsetkami ustawowymi od dnia 23 wrze ś nia 1998r.”, 10 Uzasadniaj ą c powo ł any wyrok, S ą d stwierdzi ł m.in., i ż prawo w ł asno ś ci budynku stacji transformatorowej i urz ą dze ń energetycznych przys ł uguje pozwane- mu Zak ł adowi Energetycznemu i w zwi ą zku z tym powód nie mo ż e domaga ć si ę za- p ł aty za korzystanie z jego rzeczy „zwa ż ywszy, i ż brak po jego stronie przymiotu w ł a- ś ciciela (a wi ę c i prawa podmiotowego) nie pozwala na formu ł owanie skutecznych roszcze ń w tym zakresie”……. Powodowie ograniczyli roszczenie o zap ł at ę za rok 1995 do kwoty x z ł , co po prawomocnym uwzgl ę dnieniu ich roszcze ń do kwot – z z ł i y z ł skutkuje oddaleniem powództwa w zakresie okre ś lonym w wyroku” . Z kolei w wyrokach S ą du Okr ę gowego S ą du Gospodarczego VII Wydzia ł Gospodarczy w Bia ł ymstoku w sprawach o zap ł at ę nale ż no ś ci: - za rok 1997 (wyrok z dnia 29 kwietnia 2005r. sygn. akt VII GC 430/04); S ą d oceniaj ą c zasadno ść roszczenia, którego wysoko ść okre ś la ł a faktu- ra VAT nr 2/14/09/E z dn. 14.09.1998r. stwierdzi ł , ż e „ … powodowie nie b ę d ą c w ł a ś cicielami stacji transformatorowej nie mog ą wyst ę powa ć z żą daniem zap ł aty odszkodowania z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania tego urz ą dzenia” i oddali ł powództwo X i Y o zap ł at ę z tytu ł u bezu- mownego u ż ywania przez ZE S.A. stacji transformatorowej. Jednocze- ś nie S ą d - wobec uprawomocnienia si ę wyroku S ą du Okr ę gowego w Bia ł ymstoku z dnia 29 kwietnia 2004r., okre ś laj ą cego wysoko ść wyna- grodzenia za grunt, na którym zbudowana jest stacja transformatoro- wa, w kwocie x z ł wraz z odsetkami ustawowymi - oddali ł powództwo o zap ł at ę za korzystanie ze stacji transformatorowej, jako bezzasadne, - za rok 2001 (wyrok z dnia 04 maja 2005r. sygn. akt VII GC 75/05), w sprawie o zas ą dzenie od Zak ł adu Energetycznego kwoty x z ł , okre ś lonej faktur ą VAT z dnia 22.12.2004r. z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania przez pozwanego nieruchomo ś ci nale żą cej do powoda za 2001r. S ą d, konsekwentnie podtrzyma ł stanowisko, ż e powodowie nie b ę d ą c w ł a ś ci- cielami stacji transformatorowej nie mog ą żą da ć za jej u ż ytkowanie wynagrodzenia. Wobec nie kwestionowania zasadno ś ci roszcze ń po- zwanego Zak ł adu za bezumowne korzystanie z gruntu pod stacj ą trans- formatorow ą S ą d orzek ł o wysoko ś ci wynagrodzenie z tego tytu ł u usta- laj ą c je na poziomie y z ł wraz z ustawowymi odsetkami. Jednocze ś nie S ą d odrzuci ł żą danie powoda w zakresie wynagrodzenia za grunt zaj ę ty pod linie energetyczne. Dwa ostatnie wyroki nie s ą jeszcze prawomocne. Niezale ż nie od wytaczanych powództw, jak to wynika z materia ł ów zgro- madzonych w sprawie, i co potwierdzaj ą „Zarzuty od nakazu zap ł aty” z dnia 24.10.2002r. w sprawie z powództwa ZE S.A. o zap ł at ę nale ż no ś ci za dostarczon ą energi ę elektryczn ą za rok 2001, Spó ł ka HA Ń CZA dokonywa ł a potr ą ce ń nale ż no ś ci m.in. z tytu ł u bezumownego korzystania z nieruchomo ś ci. Ponadto w dniu 15 listopada 2004r. Spó ł ka HA Ń CZA powo ł uj ą c si ę na art. 498 i 499 Kodeksu cywilnego o ś wiadczy ł a, ż e dokonuje cz ęś ciowego potr ą cenia wzajemnej wierzytelno ś ci w kwocie x z ł za wystawione przez dostawc ę faktury z ter- minami zap ł aty od 15 pa ź dziernika 2003r. do 15 wrze ś nia 2004r. z nale ż nej w jego ocenie „kwoty x z ł otych z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania nieruchomo ś ci /art. 224 k.c./ oraz kwoty y z ł tytu ł em poniesionych nak ł adów inwestycyjnych niezb ę dnych na 11 wybudowanie stacji trafo wraz z liniami kablowymi /art. 487 k.c./ wg dwustronnego protoko ł u z uzgodnie ń z dnia 1 czerwca 1999r. spisanego w siedzibie ZE S.A. /fakt przyznany przez ZE S.A. – art. 229 k.p.c./ pod rygorem zarachowania nale ż no ś ci na poczet zap ł aty za dostarczon ą energi ę elektryczn ą ”. Równocze ś nie Spó ł ka wezwa ł a Zak ł ad do zwrotu nadp ł aconych ś wiad- cze ń z tytu ł u „b łę dnie zastosowanej taryfy C-11” zamiast taryfy B-11, co potwierdza m.in. wyrok S ą du Antymonopolowego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2000r., w nie- przekraczalnym terminie do 20 listopada 2004r. pod rygorem dochodzenia roszcze ń na drodze post ę powania s ą dowego, lub zarachowania nadp ł aty na poczet dostarczo- nej energii do Hotelu „Ha ń cza”. Ponadto, jak wynika z tre ś ci orzecze ń s ą dów przekazanych przez skar ż o- nego, S ą d Najwy ż szy postanowieniem z dnia 12 maja 2005r., sygn. akt IV CK 144/05 odmówi ł przyj ę cia kasacji do rozpoznania w sprawie z powództwa wspólników s.c. HA Ń CZA od postanowienia S ą du Apelacyjnego w Bia ł ymstoku z dnia 13 grudnia 2004r., sygn. akt I Acz 854/04 o zap ł at ę kwoty x z ł stanowi ą cej nale ż no ść za urz ą - dzenia energetyczne znajduj ą ce si ę na nieruchomo ś ci stanowi ą cej w ł asno ść Spó ł ki HA Ń CZA (kwota żą dana na podstawie dwustronnego protoko ł u uzgodnie ń z dnia 01 czerwca 1999r.). W czasie prowadzenia post ę powania wyja ś niaj ą cego powzi ę to wiado- mo ść , ż e do Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki wp ł yn ął wniosek wspólników s.c. HA Ń CZA o rozstrzygni ę cie sporu dotycz ą cego przerwania dostarczania energii przez Zak ł ad Energetyczny. Poniewa ż jednym z podstawowych zarzutów wniosku by ł o nie- uzasadnione i bezprawne wstrzymanie dostaw energii elektrycznej do obiektu, w któ- rym skar żą cy prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą , a zagadnienia z tego zakresu uregu- lowane s ą wprost w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 1997r. Nr 54, poz. 348 ze zmianami), wyst ą piono do Wschodniego Oddzia ł u Tereno- wego URE w Lublinie o udzielenie informacji odno ś nie tocz ą cego si ę sporu. Z uzyskanej odpowiedzi wynika ł o, ż e w dniu 18 listopada 2004r. Prezes Urz ę du Regulacji Energetyki wszcz ął post ę powanie administracyjne w tej sprawie. W dniu 11 stycznia 2005r. zapad ł o postanowienie nr OLB-5111-4(15)/2004/TD, w któ- rym Prezes URE odmówi ł uwzgl ę dnienia wniosku Wspólników o nakazanie podj ę cia i kontynuowania dostaw energii elektrycznej do czasu ostatecznego rozstrzygni ę cia sporu, w którego uzasadnieniu wskazano m.in., i ż „Zgromadzony w sprawie materia ł dowodowy nie daje podstaw do uznania, ż e po wydaniu postanowienia okre ś laj ą cego warunki podj ę cia i kontynuacji dostaw energii elektrycznej do obiektu Wnioskodaw- ców do czasu ostatecznego rozstrzygni ę cia sporu, b ę d ą oni systematycznie i termi- nowo uiszcza ć op ł aty za dostarczon ą na podstawie tego postanowienia energi ę elek- tryczn ą . Powy ż sze jest istotne, gdy ż w takim przypadku, poprzez wydanie postano- wienia, Prezes URE na ł o ż y ł by na ZE S.A. obowi ą zek dostarczania energii elektrycznej bez zapewnienia pokrycia nale ż no ś ci za dostarczon ą energi ę . Wydane przez Prezesa URE postanowienie o kontynuacji dostaw nie mo ż e s ł u ż y ć do obej ś cia obowi ą zuj ą - cych przepisów prawa, w tym do nieuprawnionej ochrony odbiorcy przed skutkami niewywi ą zywania si ę z ci ążą cych na nim obowi ą zków, jako strony umowy sprzeda ż y energii elektrycznej”. Z tre ś ci uzasadnienia postanowienia wynika ponadto, ż e w dniu 22 grud- nia 2004r. Prezes URE wezwa ł wnioskodawców (Wspólników Spó ł ki HA Ń CZA) do przedstawienia informacji, na jakich warunkach domagaj ą si ę oni wznowienia dostaw 12 energii elektrycznej do nale żą cego do nich obiektu, w szczególno ś ci podania propo- zycji warunków ekonomicznych w zakresie p ł atno ś ci za dostarczon ą energi ę elek- tryczn ą , celem uwzgl ę dnienia tych warunków w ewentualnym postanowieniu o pod- j ę ciu i kontynuacji dostaw energii elektrycznej. Kolejne wezwanie wys ł ane zosta ł o w dniu 3 stycznia 2005r. Dotyczy ł o ono m.in. wyra ż enia zgody na zainstalowanie uk ł a- du przedp ł atowego w Hotelu „Ha ń cza”. Nast ę pnie w dniu 5 stycznia 2005r. „przesy ł - k ą kuriersk ą ” zosta ł o wnioskodawcom przes ł ane kolejne wezwanie w sprawie zaj ę cia stanowiska dotycz ą cego warunków kontynuacji dostaw. Na ż adne z tych wezwa ń Urz ą d Regulacji Energetyki nie otrzyma ł odpowiedzi. Nast ę pnie, dnia 25 lutego 2005r., w zwi ą zku z tym samym wnioskiem z dnia 18 listopada 2004r., Prezes URE wyda ł kolejne postanowienie nr OLB-5111- 4(31)/2004/TD, tym razem, o zawieszeniu prowadzonego post ę powania. Wydaj ą c je kierowano si ę tre ś ci ą art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowi ą cego, i ż organ administracji publicznej zawiesza post ę powanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zale ż y od uprzedniego rozstrzygni ę cia zagadnienia wst ę pnego przez inny organ lub s ą d. W okoliczno ś ciach sprawy, kwestie wzajemnych rozlicze ń stron za sprzedan ą /kupion ą energi ę elektryczn ą nie zosta ł y, jak dot ą d, prawomocnymi wyrokami rozstrzygni ę te, gdy ż sprawy te nadal si ę tocz ą przed s ą dami powszechnymi. Dotycz ą one wierzytel- no ś ci z tytu ł u bezumownego korzystania przez Zak ł ad z gruntu pod stacj ą trafo i li- niami energetycznymi na nieruchomo ś ci po ł o ż onej w S., ustalenia tre ś ci umowy sprzeda ż y energii elektrycznej łą cz ą cej strony tej umowy (w tym taryfy dla energii elektrycznej), jak równie ż nale ż no ś ci za energi ę elektryczn ą dostarczon ą do Hotelu „Ha ń cza”. Z dotychczasowych ustale ń , poczynionych m.in. w zwi ą zku z orzeczenia- mi Prezesa UOKiK (decyzja RLU Nr 16/00 oraz RLU Nr 16/04) oraz z dowodów wska- zanych przez wnioskodawc ę , wynika, ze spór toczony pomi ę dzy Wspólnikami s.c. HA Ń CZA oraz Zak ł adem Energetycznym dotyczy dwóch, odr ę bnych rynków, którymi s ą : 9 rynek dostawy energii elektrycznej, na którym Zak ł ad Energetyczny po- siada pozycj ę dominuj ą c ą , 9 „wyra ź nie wyodr ę bniony rynek dzia ł ek b ę d ą cych przedmiotem dzier ż a- wy na cele handlowo-us ł ugowe. Obszar rynku – miasto S.”. Ustalenia takie zawarte s ą w opinii bieg ł ego s ą dowego, sporz ą dzonej w sprawie sygn. akt VII GC 448/03, przez A, o dopuszczenie dowodu z której wnioskowa ł skar żą cy. Na tak wyznaczonym rynku w ł a ś ciwym wniosko- dawca reprezentuje jego stron ę poda ż ow ą (jako jeden z wielu w ł a ś ci- cieli dzia ł ek), natomiast ZE stron ę popytow ą (jako jeden z wielu korzy- staj ą cych z cudzych nieruchomo ś ci). Na rynku wydzier ż awiania nieru- chomo ś ci i dzia ł ek w S. Zak ł ad Energetyczny ma znikomy udzia ł , w ż adnym przypadku nie zbli ż ony nawet do quasi-monopsonu. P REZES U RZ Ę DU OCHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW ZWA Ż Y Ł , CO NA- ST Ę PUJE . 13 Wnioskodawca, oczekuj ą c ochrony na gruncie ustawy antymonopolowej, domaga si ę stwierdzenia, ż e Zak ł ad Energetyczny nadu ż ywa pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku dostaw energii elektrycznej, co przejawia si ę w postaci: 9 wstrzymania dostaw energii od dnia 15 listopada 2004r. bez wyma- ganego tytu ł u prawnego, 9 narzucania uci ąż liwych warunków umów, co zwi ą zane jest z odmo- w ą rozliczenia i zap ł aty z tytu ł u: - „ bezumownego u ż ytkowania nieruchomo ś ci s.c Ha ń cza zabu- dowanej stacj ą transformatorow ą wraz z liniami energetycz- nymi (kablowymi i napowietrznymi) wykorzystywanymi przez Zak ł ad Energetyczny do zasilania swoich odbiorców”, - „wynagrodzenia za grunt zaj ę ty pod linie energetyczne i stacj ę transformatorow ą w granicach dzia ł ek nr 31387/1 31387/2 wchodz ą cych w sk ł ad maj ą tku trwa ł ego s.c. Ha ń cza”. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, skar ż ony przedsi ę biorca, dzia ł aj ą c w sposób opisany wy ż ej, dopu ś ci ł si ę tym samym, naruszenia przepisów art. 8 ust. 2 pkt 1,2,4,6 i 7 ustawy ochronie konkurencji […]. Ponadto skar żą cy wniós ł o: 9 nakazanie dokonania rozliczenia, z tytu ł u u ż ytkowania cudzej w ł a- sno ś ci, 9 wszcz ę cie z urz ę du post ę powania dyscyplinarnego i na ł o ż enie na Prezesa Zak ł adu Energetycznego kary pieni ęż nej za: - uporczywe stosowanie praktyk monopolistycznych zwi ą zanych z odmow ą dokonania finansowego rozliczenia ze swoim kon- trahentem, - sprzeczne z prawem pozbawienie swego kontrahenta dostaw energii elektrycznej, - udzielenie Prezesowi UOKiK nieprawdziwych informacji o doko- naniu rozliczenia, 9 przeprowadzenie post ę powania administracyjnego, 9 dopuszczenie dowodów zgromadzonych w post ę powaniu przed s ą - dem powszechnym. Z tre ś ci art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wyni- ka, i ż ustawa: „ okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmo- wanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów.” Tre ść tej normy prawnej w sposób nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci wskazuje, ż e Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów jeszcze na etapie rozpoznawania wniosku, a wi ę c przed podj ę ciem decyzji o uruchomieniu instrumentów przewidzia- nych ustaw ą antymonopolow ą , powinien – w pierwszej kolejno ś ci – dokona ć oceny, czy w danej, konkretnej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Poniewa ż pojecie to nie jest w prawie ś ci ś le definiowane, pomocne w tym wzgl ę dzie jest uwzgl ę dnienie wskazówek p ł yn ą cych z obowi ą zuj ą cego orzecznictwa. 14 I tak, S ą d Najwy ż szy, odnosz ą c si ę do publicznoprawnego charakteru us- tawy antymonopolowej, w wyroku z dnia 29 maja 2001r., sygn. akt I CKN 1217/98, stwierdzi ł m.in., i ż nie ma ona zastosowania do roszcze ń indywidualnych. Oznacza to mo ż liwo ść zastosowania tego aktu prawnego jedynie w takich sytuacjach, gdy wyka- zane zostanie nie tylko, ż e zachowanie przedsi ę biorcy w konkretnym stanie faktycz- nym stanowi praktyk ę zakazan ą ustaw ą , ale przede wszystkim, ż e w danym sporze dosz ł o do zagro ż enia lub naruszenia interesu publicznego, a tym samym kwestiono- wane dzia ł anie godzi w warunki w ł a ś ciwego funkcjonowania gospodarki wolnoryn- kowej, charakteryzuj ą cej si ę m.in. swobod ą podejmowania i prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej i nie podlegaj ą cym ograniczeniom, inne ni ż ustawowe, wspó ł zawodnic- twem rynkowym pomi ę dzy przedsi ę biorcami. W uzasadnieniu powo ł anego wy ż ej wy- roku SN stwierdzi ł m.in.: „ Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w takim rozu- mieniu uzna ć nale ż y jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku gospodarczego, a wi ę c gdy dotycz ą konkurencji rozumianej nie jako sytuacje pojedynczego przedsi ę biorcy, lecz jako zjawisko charakteryzuj ą ce funkcjonowanie gospodarki. Ingerencja organów dzia ł aj ą cych na podstawie ustawy antymonopolowej uzasadniona by ł a tylko wówczas, gdy s ł u ż y ł a ochronie tak poj ę tej konkurencji”. Pogl ą d ten konsekwentnie podtrzymywany jest równie ż w orzecznictwie s ą dowym w sprawach antymonopolowych. 1 I tak, S ą d Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów (dawnej S ą d Antymonopolowy), interpretuj ą c tre ść kategorii „ interesu pu- blicznego” 2 , podniós ł m.in., i ż : „ interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i kon- kretyzowany. Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu […]. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nieokre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup ę ”. A zatem, podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepi- sów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki, czy te ż grupy. Maj ą c na uwadze wytyczne p ł yn ą ce z orzecznictwa odnosz ą ce si ę do kate- gorii interesu publicznoprawnego, w pierwszej kolejno ś ci nale ż y wiec ustali ć , czy za- rzucane skar ż onemu Zak ł adowi Energetycznemu dzia ł ania w zakresie: 9 wstrzymania dostaw energii do obiektu Hotelu „Ha ń cza”, 9 odmowy rozlicze ń i zap ł aty z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania nie- ruchomo ś ci stanowi ą cej w ł asno ść s.c. HA Ń CZA oraz z tytu ł u przej ę - tych urz ą dze ń energetycznych, naruszaj ą ten interes. Rozpatruj ą c pierwsz ą kwesti ę dotycz ą c ą wstrzymania dostaw energii do obiektu Hotelu „Ha ń cza” nale ż y wzi ąć pod uwag ę przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 1997r. Nr 54, poz. 348 ze zmianami) oraz prze- pisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zmia- nami). Zgodnie z przepisem zawartym w art. 6 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne „ Przedsi ę biorstwa energetyczne, o których mowa w ust. 1, mog ą wstrzyma ć dostar- 1 Por. np. wyrok SA z dnia 4 lipca 2001r., sygn. akt XVII Ama 100/00. 2 Por. wyrok SA z dnia 4 lipca 2002r., sygn. akt XVII Ama 108/00. 15 czanie paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciep ł a w przypadku, gdy odbiorca zwleka z zap ł at ą za pobrane paliwo gazowe, energi ę elektryczn ą lub ciep ł o albo ś wiadczone us ł ugi co najmniej miesi ą c po up ł ywie terminu p ł atno ś ci, pomimo uprzedniego powiadomienia na pi ś mie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyzna- czenia dodatkowego, dwutygodniowego terminu do zap ł aty zaleg ł ych i bie żą cych na- le ż no ś ci”. Równocze ś nie, w odniesieniu do dostaw energii, podobnie jak do innych rodzajów towarów i us ł ug, zastosowanie znajduje zasada ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń i nie mo ż na wymaga ć od dostawcy, by ten dostarcza ł towar (tu: energi ę elektryczn ą ) bez otrzymania nale ż nej mu z tego tytu ł u zap ł aty. Wnioskodawca mia ł zaleg ł o ś ci w regulowaniu nale ż no ś ci bie żą cych, nie obj ę tych pozwami s ą dowymi. Fakt ten potwierdzaj ą wezwania do zap ł aty wystoso- wywane do odbiorcy: w dniu 04.08.2004r. na kwot ę x z ł , stanowi ą cej nale ż no ść za dostarczon ą energi ę elektryczn ą w okresie od pa ź dziernika 2003r. do lipca 2004r. z wyznaczonym terminem p ł atno ś ci do dnia 30.09.2004r., a nast ę pnie w dniu 05.10.2004r. na łą czn ą kwot ę y z ł , z wyznaczeniem dodatkowego dwutygodniowego terminu do zap ł aty. Brak jej dokonania by ł bezpo ś redni ą przyczyn ą wstrzymana w dniu 15.11.2004r. dostaw energii do Hotelu „Ha ń cza”. W tym te ż dniu wnioskodawca wystosowa ł pismo o dokonaniu cz ęś ciowego potr ą cenia wzajemnej wierzytelno ś ci z kwoty x z ł z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania nieruchomo ś ci oraz kwoty y z ł z tytu- ł u zwrotu nak ł adów na wybudowanie stacji trafo z liniami kablowymi. Z kolei rosz- czenia Zak ł adu Energetycznego z tytu ł u dostaw energii elektrycznej wg stanu na dzie ń 15.09.2004r. wynosi ł y łą cznie x z ł , z czego y z ł obj ę tych jest pozwami s ą do- wymi. Jak ju ż wcze ś niej wykazano Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji nie ma kompetencji do ustalania salda wzajemnych rozlicze ń stron wynikaj ą cych z wysuwa- nych przez nie roszcze ń cywilnoprawnych, ani do orzekania o ich zasadno ś ci. Nie po- dejmuj ą c si ę takiej oceny, nale ż y mie ć jednak na uwadze fakt, ż e w decyzji RLU Nr 16/04 propozycja z ł o ż ona przez Zak ł ad Energetyczny zap ł aty kwoty x z ł , jako zwrot nak ł adów za przej ę te od poprzednika HA Ń CZY s.c. urz ą dzenia energetyczne i linie kablowe, stanowi wykonanie decyzji RLU Nr 16/00. Hipotetycznie przyjmuj ą c, i ż żą - dana przez wnioskodawc ę nale ż no ść w kwocie y z ł za bezumowne korzystanie z nie- ruchomo ś ci zosta ł aby ostatecznie zas ą dzona na rzecz skar żą cego, to i tak poczynio- ne, przy takim za ł o ż eniu, szacunki wskazywa ł yby na niedop ł at ę za dostarczon ą ener- gi ę w kwocie przekraczaj ą cej z z ł . Oczywistym jest, ż e przy przyj ę ciu innych za ł o ż e ń co do wysoko ś ci wzajemnych nale ż no ś ci, b ę d ą ce ich wynikiem saldo kszta ł towa ć by si ę mog ł o – tak co do warto ś ci wzgl ę dnej, jak i bezwzgl ę dnej – na zupe ł nie ró ż nych poziomach. Szacunki te nie maj ą jednak znaczenia dla oceny zaistnia ł ego sporu w kontek ś cie przepisów ustawy o ochronie konkurencji […], a wskazuj ą jedynie na in- dywidualny charakter sporu, w którym strony, reprezentuj ą c zgo ł a odmienne metody wylicze ń , broni ą swych interesów ekonomicznych podejmuj ą c przewidziane prawem ś rodki ich ochrony, tak jak ka ż dy racjonalnie dzia ł aj ą cy przedsi ę biorca, co jest zupe ł - nie niezale ż ne od pozycji, jak ą na rynku zajmuje którykolwiek z nich. W tej sytuacji dzia ł ania wierzyciela powoduj ą ce wstrzymanie dostaw ener- gii elektrycznej do Hotelu „Ha ń cza”, podj ę te po uprzednich wezwaniach d ł u ż nika do zap ł aty, aczkolwiek dolegliwe dla niego, znajduj ą – zdaniem Prezesa UOKiK – wy- starczaj ą ce oparcie zarówno w obowi ą zuj ą cych przepisach prawa, jak i w okoliczno- ś ciach faktycznych rozpatrywanego sporu, co nie pozwala si ę dopatrywa ć w takim 16 zachowaniu przejawów nadu ż ycia przez dostawc ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej. Nie ka ż dy bowiem przypadek podejmowania przez podmiot o silniejszej pozycji kontraktowej jednostronnych dzia ł a ń wymierzo- nych przeciwko interesom kontrahenta uzasadnia postawienie zarzutu stosowania zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . W okoliczno ś ciach faktycznych ni- niejszej sprawy dostawca odmówi ł dalszego finansowania odbiorcy nie z powodu nadu ż ycia zajmowanej pozycji, lecz z uwagi na niewywi ą zywanie si ę Wspólników Spó ł ki HA Ń CZA z bie żą cych zobowi ą za ń wobec dostawcy. Na rzecz takiego stanowiska Prezesa Urz ę du przemawia równie ż orzecz- nictwo S ą du Najwy ż szego, który w wyroku z dnia 25 maja 2004r., sygn. akt III SK 48/04, podtrzyma ł wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 1 pa ź - dziernika 2003r., sygn. akt XVII Ama 138/02, podnosz ą c w uzasadnieniu: „ Niesporne jest w sprawie, ż e strony wysuwaj ą wzgl ę dem siebie roszczenia cywilnoprawne, w tym zainteresowany o zap ł at ę za dostarczon ą energi ę . Wbrew zarzutom powoda, po- zwany nie rozstrzygn ął o zasadno ś ci tych roszcze ń , co narusza ł oby wy łą czn ą kompe- tencj ę w tym zakresie s ą dów powszechnych […]. Istotne znaczenie ma fakt konfliktu pomi ę dzy stronami, który uzasadnia subiektywne odczucie zainteresowanego, ż e po- wód nie jest wiarygodnym kontrahentem. Bez znaczenia jest przy tym, czy roszczenia zainteresowanego wzgl ę dem powoda s ą zasadne, czy nie. Znaczenie ma fakt, ż e za- interesowany podejmuje aktywne zachowanie w celu wyegzekwowania swoich rosz- cze ń , decyduj ą c si ę na ponoszenie zwi ą zanych z tym kosztów. Uzasadnia to twier- dzenie, ż e w tej sytuacji, ka ż dy racjonalnie dzia ł aj ą cy na rynku konkurencyjnym przedsi ę biorca uzna ł by swojego kontrahenta za niewiarygodnego i odmówi ł by kredy- towania go. […] W ś wietle powy ż szego, skoro zachowanie si ę zainteresowanego od- powiada zachowaniu si ę racjonalnego przedsi ę biorcy na rynku konkurencyjnym, to nie mo ż e by ć ono wi ą zane z posiadan ą pozycj ą rynkow ą , a zatem nie mo ż e by ć uznane jako jej nadu ż ycie. Nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej na rynku ma bowiem miej- sce wtedy, gdy przedsi ę biorca zachowuje si ę w taki sposób, który nie by ł by mo ż liwy, gdyby nie posiada ł on pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym.” Skorzystanie wi ę c przez dostawc ę energii z mo ż liwo ś ci przewidzianych w art. 6 ust. 3a ustawy Prawo energetyczne, po uprzednim wykorzystaniu procedur w nim przewidzianych, nie naruszy ł o interesu publicznego, a jedynie godzi ć mog ł o w indywidualny interes odbiorcy i nie mo ż e by ć traktowane jako dzia ł anie bezprawne. Ponadto, przepis ten nie przewiduje, poza konieczno ś ci ą uprzedniego powiadomienia na pi ś mie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, dwutygo- dniowego terminu do zap ł aty zaleg ł ych i bie żą cych nale ż no ś ci, ż adnego innego tytu ł u prawnego. Stanowiska tego nie zmienia fakt wydania przez Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki postanowienia nr OLB-5111-4(31)/2004/TD z dnia 25 lutego 2005r. o za- wieszeniu post ę powania administracyjnego w sprawie rozstrzygni ę cia, w trybie art. 8 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, sporu dotycz ą cego nieuzasadnionego wstrzyma- nia dostaw energii, zapad ł e przy powo ł aniu si ę m.in. na argumentacj ę , i ż dopiero wydanie prawomocnych orzecze ń s ą dów powszechnych, w zakresie ustalenia wza- jemnych zobowi ą za ń stron sporu, b ę d ą mia ł y wp ł yw na ustalenie, czy wstrzymanie dostaw energii elektrycznej do Hotelu „Ha ń cza” dokonane przez Zak ł ad by ł o uzasad- nione. Prezes URE, w odró ż nieniu od Prezesa UOKiK, ma bowiem uprawnienia do rozstrzygania sporów indywidualnych. 17 Równocze ś nie, z materia ł ów zgromadzonych w sprawie nie wynika w ż a- den sposób, by stosowane przez Zak ł ad zasady i praktyka polityki handlowej, w tym zasady dyscyplinowania kontrahentów zalegaj ą cych z p ł atno ś ciami, mia ł y - wynikaj ą - cy z zajmowanej na rynku pozycji – eksploatacyjny, czy dyskryminuj ą cy charakter. Ugodowe podej ś cie do d ł u ż ników oraz minimalna liczba sporów rozstrzyganych przez Prezesa URE w latach 2000-2004, ś wiadcz ą o tym, ż e Zak ł ad korzystaj ą c z ustawo- wych mo ż liwo ś ci nie dzia ł a w sposób bezprawny, a kwestionowane przez wniosko- dawc ę dzia ł ania nie reguluj ą relacji dostawcy z szerszym kr ę giem odbiorców energii elektrycznej, ale dotycz ą jednostkowej sytuacji, silnie uwarunkowanej indywidualny- mi okoliczno ś ciami sporu, powsta ł ego na tle ró ż nic w stanowiskach w zakresie salda wzajemnych rozlicze ń . Dokonana ocena faktów, okoliczno ś ci i przyczyn wstrzymania dostaw energii elektrycznej do obiektu Hotelu „Ha ń cza”, wskazuje jednoznacznie, ż e przed- miotowy spór – w analizowanym zakresie – z uwagi na swój wy łą cznie indywidualny charakter, nie podlega kognicji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, i nie mo ż e by ć przez niego rozstrzygni ę ty. Nie zosta ł a bowiem spe ł niona podstawowa przes ł anka z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie [….], tzn. nie nast ą pi ł o naruszenie inte- resu publicznego. W zwi ą zku z tym podniesione przez wnioskodawc ę zarzuty, ż e Za- k ł ad Energetyczny „wstrzymuj ą c dostaw ę energii elektrycznej do Hotelu Ha ń cza na- rusza…przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – art. 8 ust. 2 pkt 2, 6, i 7…. ” , uznano za bezzasadne, w ś wietle przepisów ustawy o ochronie […], i nie podlegaj ą ce rozpatrzeniu przez organ antymonopolowy. Nale ż y przy tym wskaza ć , ż e: 9 art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie […] zakazuje ograniczenia produk- cji, zbytu lub post ę pu technicznego ze szkod ą dla kontrahentów lub konsumentów. W przedmiotowym sporze ograniczenie zbytu, tj. wstrzymanie sprzeda ż y energii elektrycznej nie jest jednak – jak ju ż za- znaczono – skutkiem nadu ż ycia przez ZE S.A. pozycji dominuj ą cej na rynku dostaw energii, ale wynikiem indywidualnie toczonego sporu po- mi ę dzy dostawc ą i odbiorc ą w przedmiocie salda wzajemnych rozlicze ń . Racjonalnie dzia ł aj ą cy dostawca energii zainteresowany jest zwi ę ksze- niem, a nie ograniczeniem wolumenu sprzeda ż y, od którego uzale ż nio- na jest wysoko ść zysku. W sytuacji braku zap ł aty za dostarczony towar prawo antymonopolowe nie mo ż e jednak nakazywa ć i nie nakazuje do- stawcy kontynuacji sprzeda ż y, zmuszaj ą c go w ten sposób do ponosze- nia dalszych strat. 3 Z tych te ż powodów dzia ł a ń skar ż onego nie mo ż na zakwalifikowa ć jako naruszaj ą cych interes publiczno-prawny. 9 art. 8 ust. 2 pkt 6 stanowi, ż e praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest narzucanie przez dominanta rynkowego uci ąż liwych warunków umów, 3 Jak wynika z orzecznictwa antymonopolowego: „ Sprzedaj ą cy nie ma obowi ą zku kredy- towania kupuj ą cego, a zatem odmowy odroczenia p ł atno ś ci nie mo ż na uwa ż a ć za warunek uci ąż liwy. […] Zwa ż y ć równie ż nale ż y, ż e dzia ł anie podmiotu, nawet je ś li posiada on pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, polegaj ą ce na dochodzeniu lub zaniechaniu dochodzenia ró ż nego rodzaju roszcze ń odszkodo- wawczych, roszcze ń o zap ł at ę odsetek, roszcze ń z tytu ł u r ę kojmi i gwarancji nie podlega ocenie w ramach ustawy o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. Roszczenia te nie s ą bowiem nast ę pstwem nierównorz ę dnej pozycji rynkowej lecz skutkiem nienale ż y- tego lub nieterminowego regulowania przez ten podmiot wcze ś niejszych zobowi ą za ń ” (por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 15 listopada 2000r., sygn. akt XVII Ama 78/99). 18 przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. W sytuacji prowadzonego przez dostawc ę i odbiorc ę sporu trudno nie uzna ć za ekonomicznie i prawnie uzasadnione dzia ł a ń dostawcy zmierzaj ą cych do wyegzekwo- wania zap ł aty za wydany towar. Z faktu skorzystania przez dostawc ę z mo ż liwo ś ci przewidzianej w art. 6 ust. 3 a ustawy Prawo energetyczne nie sposób te ż wywie źć wniosku, ż e wykorzystanie tego uprawnienia stanowi uci ąż liwy warunek wspó ł pracy, a wstrzymanie dostaw jest ź ró- d ł em nieuzasadnionych korzy ś ci osi ą ganych kosztem odbiorcy energii. W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy zarówno spór, jak i je- go wynik maj ą charakter indywidualny, a tym samym nie spe ł niona jest przes ł anka okre ś lona w art. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów, co przes ą dza o barku mo ż liwo ś ci oceny zaistnia ł ego konfliktu na gruncie tej ustawy. 9 przepis okre ś lony art. 8 ust. 2 pkt 7 uznaje za nadu ż ywanie pozycji do- minuj ą cej dzia ł ania polegaj ą ce na „stwarzaniu konsumentom uci ąż li- wych warunków dochodzenia swoich praw”. Norma ta odnosi si ę wi ę c wy łą cznie do konsumentów, podczas gdy Pan Jan Nowak wyst ę puj ą c, na podstawie art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie [….], z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania przeciwko Zak ł adowi Energetycznemu, ma przymiot przedsi ę biorcy. Takie stanowisko organu antymonopolowego nie oznacza, ż e skar żą cy przedsi ę biorca pozbawiony jest jakichkolwiek mo ż liwo ś ci dochodzenia swoich praw, je ś li nadal b ę dzie podtrzymywa ł twierdzenie, ż e zosta ł y one naruszone, jednak ż e, jak ju ż wskazano wy ż ej, jedyn ą drog ą ochrony interesu indywidualnego jest post ę powa- nie przed s ą dem powszechnym, a w zakresie naruszenia przepisów ustawy energe- tycznej – przed Prezesem URE. Ingerencja organu antymonopolowego w jednostko- we dzia ł ania pe ł noprawnych uczestników obrotu gospodarczego by ł aby nie tylko nie- zgodna z przepisami ustawy o ochronie […], co ś wiadczy ł oby o przekroczeniu posia- danych przez Prezesa Urz ę du uprawnie ń , ale równie ż stanowi ł aby niedopuszczaln ą prób ę zaw ł aszczenia kompetencji s ą dów powszechnych i Prezesa URE, jedynie w ł a- ś ciwych dla rozstrzygania tego typu spraw. Maj ą c na uwadze poczynione wy ż ej ustalenia i oceny, uzna ć nale ż a ł o, ż e zarzut nadu ż ywania przez Zak ł ad Energetyczny pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez wstrzymywanie dostaw energii elektrycznej do Hotelu Ha ń cza jest, w ś wietle ustawy o ochronie […], bezzasadny z powodu – wykazanego wcze ś niej – braku spe ł nienia przes ł anki naruszenia interesu publicznoprawnego. Odnosz ą c si ę do drugiej z sygnalizowanych kwestii nale ż y mie ć na uwa- dze, ż e sprawy o charakterze prywatnoprawnym nale żą do wy łą cznych kompetencji s ą dów powszechnych, z której to drogi – na co wskazuj ą wyroki tych s ą dów, tym np. równie ż za łą czony do wniosku wyrok S ą du Wojewódzkiego z dnia 17 pa ź dziernika 1997r., sygn. akt VII Ga 73/97, oraz inne rozstrzygni ę cia przywo ł ane w ustaleniach stanu faktycznego – wnioskodawca korzysta ł , s ł usznie oceniaj ą c, ż e toczone przez niego spory maj ą wy łą cznie indywidualny, cywilnoprawny charakter (jako dotycz ą ce u ż ytkowania konkretnej nieruchomo ś ci i ujawniaj ą cych si ę na tym tle rozbie ż no ś ci w ocenie wzajemnych roszcze ń ). 19 Prezes Urz ę du nie kwestionuje stanowiska, i ż fakt bezumownego korzy- stania z cudzej w ł asno ś ci rodzi po stronie korzystaj ą cego z niej obowi ą zek zap ł aty stosownego wynagrodzenia. Zapisy art. 224 Kodeksu cywilnego i nast ę pne, powo ł a- ne we wniosku, uprawniaj ą w ł a ś ciciela rzeczy, w sytuacji gdy korzystaj ą z niej – bez stosownego tytu ł u prawnego – osoby trzecie, do wyst ą pienia z roszczeniem windy- kacyjnym oraz do dochodzenia szeregu innych roszcze ń , w tym te ż wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy. Kolejne przepisy okre ś laj ą zakres wzajemnych roszcze ń i obowi ą zków stron, w zale ż no ś ci od tego czy posiadacz rzeczy by ł posiadaczem w dobrej, czy z ł ej wierze. Z kolei, zgodnie z art. 405 K.c. uzyskanie korzy ś ci maj ą tkowej kosztem innej osoby bez podstawy prawnej stanowi samoistne ź ród ł o zobowi ą zania, rodz ą ce po stronie uzyskuj ą cego korzy ść (wzbogaconego) obowi ą zek zwrotu zubo ż o- nemu korzy ś ci lub jej warto ś ci. Prezes Urz ę du nie jest jednak ż e podmiotem w ł a ś ciwym do rozstrzygni ę cia żą dania w przedmiocie ustalenia wysoko ś ci roszczenia finansowego, a tym bardziej skonkretyzowania kwoty, jak ą winien zap ł aci ć Zak ł ad Energetyczny za bezumowne korzystanie z rzeczy b ę d ą cej w ł asno ś ci ą wnioskodawcy, czego w istocie żą da skar żą - cy. W tych okoliczno ś ciach domaganie si ę przez skar żą cego przedsi ę biorc ę „nakazania dokonania rozliczenia z tyt. bezumownego u ż ywania cudzej w ł asno ś ci (art. 224 i nast. K.c., w zwi ą zku art. 405 i nast. K.c.)” uzna ć nale ż y za bezzasadne, bowiem kwestia wzajemnych roszcze ń – w sporach o charakterze indywidualnym – nie mo ż e by ć rozstrzygana na gruncie przepisów ustawy o ochronie […], co wynika chocia ż by z orzecznictwa S ą du Najwy ż szego 4 . Stanowisko to dotyczy równie ż roszcze ń wysuwanych przez skar żą cego w zwi ą zku z przej ę ciem na w ł asno ść przez ZE S.A. urz ą dze ń energetycznych sfinanso- wanych przez przedsi ę biorc ę , którego wnioskodawca jest nast ę pc ą prawnym. Organ antymonopolowy, stwierdzaj ą c w decyzji RLU Nr 16/04, ż e pozostawanie przez Za- k ł ad Energetyczny w zw ł oce z cz ęś ciowym wykonaniem decyzji RLU Nr 16/00 i przyjmuj ą c, ż e zadeklarowanie kwoty w wysoko ś ci x z ł , obejmuj ą cej ju ż rozliczenie nak ł adów za lini ę kablow ą stanowi wykonanie tej decyzji, nie przes ą dzi ł ostatecznie, jak powinien kszta ł towa ć si ę stan wzajemnych rozlicze ń pomi ę dzy stronami sporu. Zgodnie bowiem z orzeczeniem S ą du Najwy ż szego 5 , „ Stwierdzenie w post ę powaniu administracyjnym stosowania praktyk monopolistycznych nie przes ą dza natomiast o kierunkach ani o wynikach ewentualnych indywidualnych sporów cywilnoprawnych, poniewa ż decyzje administracyjne dotykaj ą ce lub zwi ą zane z niezb ę dn ą ocen ą relacji cywilnoprawnych, które mog ą by ć uznane za przejawy praktyk monopolistycznych, poddaj ą si ę weryfikacji w post ę powaniu antymonopolowym, natomiast zawarte w nich oceny prawne spornych stosunków cywilnoprawnych mog ą by ć ponadto weryfi- kowane przede wszystkim w procedurach cywilnych rozstrzygaj ą cym konkretne in- dywidualne spory cywilnoprawne, co nale ż y do domeny s ą dów cywilnych. Ocena zja- wisk cywilnoprawnych nale ż y do obu tych procedur spornych, […], ale równocze ś nie oceny post ę powania antymonopolowego w zakresie dotykaj ą cym indywidualnych roszcze ń cywilnoprawnych nie wi ążą w post ę powaniu cywilnym”. Wynika st ą d jedno- znacznie, ż e cho ć dla potrzeb prowadzonego post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary 4 Por. wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 26 lutego 2004r, sygn. akt III SK 2/04. 5 Tam ż e. 20 za niedokonanie rozlicze ń z tytu ł u zwrotu nak ł adów inwestycyjnych poniesionych na wybudowanie urz ą dze ń energetycznych przej ę tych na maj ą tek Zak ł adu Energetycz- nego uznano, ż e skar ż ony przedsi ę biorca wywi ą za ł si ę ostatecznie z obowi ą zku na ł o- ż onego na ń decyzj ą nr RLU Nr 16/00, to jednak rozstrzygni ę cie to nie zamyka wnio- skodawcy mo ż liwo ś ci ustalenia konkretnej wysoko ś ci roszcze ń w zakresie nale ż nej zap ł aty za przej ę te przez dostawc ę urz ą dzenia energetyczne w post ę powaniu cywil- nym. Post ę powanie takie wi ąż e si ę jednak bezpo ś rednio si ę z ochron ą interesu pry- watnoprawnego, a nie interwencj ą podejmowan ą w interesie publicznoprawnym. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie mo ż e wi ę c, podejmowa ć de- cyzji w sprawach zastrze ż onych do kompetencji innych organów Pa ń stwa; takie kompetencje posiada jedynie s ą d powszechny i jak wynika z materia ł ów za łą czonych do wniosku, w kwestii tej zapad ł y b ą d ź zapadn ą prawomocne rozstrzygni ę cia s ą do- we. W ocenie organu antymonopolowego, tak zarzuty wniosku sformu ł owane w tym zakresie, jak i żą danie rozstrzygni ę cia sporu przez Prezesa UOKiK jest w isto- cie swej żą daniem ustalenia przez Prezesa Urz ę du salda wzajemnych rozlicze ń i rosz- cze ń cywilnoprawnych stron wysuwanych przez nie i nierozstrzygni ę tych, ostatecznie, wyrokami s ą dowymi. Sam fakt, i ż w konflikcie uczestnicz ą jedynie dwaj przedsi ę bior- cy, a konflikt ten w ż aden sposób nie dotyczy szerszego kr ę gu uczestników rynku, wskazuje na jego indywidualny charakter. Spór ten – abstrahuj ą c od jego zasadno ś ci i przyznania racji którejkolwiek ze stron – nie mo ż e by ć jednak przedmiotem oceny dokonanej przez organ antymonopolowy, ze wzgl ę du – co wy ż ej wykazano – na pry- watnoprawny, a nie publicznoprawny charakter sygnalizowanej sprawy 6 . Maj ą c na uwadze wytyczne p ł yn ą ce z orzecznictwa antymonopolowego oraz dokonan ą analiz ę charakteru sporu dotycz ą cego rozlicze ń wzajemnych nale ż no- ś ci uzna ć nale ż a ł o, ż e przedmiotowy spór dotyczy tylko i wy łą cznie dwóch podmio- tów, tj.: wnioskodawcy i ZE., jego meritum stanowi brak zgodno ś ci stron w zakresie uzyskania konsensusu w ocenach relacji: w ł a ś ciciel nieruchomo ś ci – podmiot korzy- staj ą cy z w ł asno ś ci w ł a ś ciciela. Ka ż dy z uczestników sporu stara si ę chroni ć swój in- dywidualny interes ekonomiczny, którego w ż aden sposób nie mo ż na uto ż samia ć z interesem publicznoprawnym, odnosz ą cym si ę do ogó ł u, a nie jednostki czy grupy. Spór ten ma wi ę c wy łą cznie indywidualny wymiar, nie zwi ą zany z naruszeniem inte- resu publicznoprawnego, a ze wzgl ę du na wy łą cznie cywilnoprawny charakter wysu- wanych roszcze ń podlega on rozstrzygni ę ciu przez s ą dy powszechne. Ocena powy ż sza uzasadnia odmow ę rozpoznania zarzutów zawartych we wniosku, w zakresie „narzucania uci ąż liwych warunków umów zwi ą zanych z odmow ą z tytu ł u bezumownego u ż ytkowania nieruchomo ś ci s.c. Ha ń cza zabudowanej stacj ą transformatorow ą wraz z liniami energetycznymi (kablowymi i napowietrznymi) wy- korzystywanymi przez Zak ł ad Energetyczny do zasilania swoich odbiorców” oraz „na- rzucania uci ąż liwych warunków umowy zwi ą zanych z odmow ą rozliczenia z tytu ł u 6 Z zebranego w trakcie prowadzenia post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł u dowodo- wego wynika, i ż w dniu 18 stycznia 2005r. Wspólnik s.c. Ha ń cza wyst ą pi ł z pozwem do S ą du Okr ę go- wego (I Wydzia ł Cywilny) przeciwko Zak ł adowi Energetycznemu w B. o zap ł at ę odszkodowania w wy- soko ś ci x. z ł , m.in. z tyt. bezprawnego wstrzymania dostawy energii elektrycznej do Hotelu „Ha ń cza” w S. Równie ż i w tym przypadku, co prawid ł owo oceni ł skar żą cy, nie wyst ę puj ą c z takim żą daniem, Prezes UOKiK nie jest w ł a ś ciwy do oceny poniesionych strat materialnych. Problematyka ta jest za- strze ż ona do w ł a ś ciwo ś ci s ą dów cywilnych i tylko one s ą kompetentne j ą rozstrzyga ć . 21 wynagrodzenia za grunt zaj ę ty pod linie energetyczne i stacj ę transformatorow ą w granicach dzia ł ek nr 31387/1 i 31387/2 wchodz ą cych w sk ł ad maj ą tku trwa ł ego s.c. Ha ń cza” , a tak ż e braku „..dokonania rozliczenia z tytu ł u u ż ywania cudzej w ł asno ś ci, na której terenie znajduje si ę stacja transformatorowa wraz z sieci ą linii energetycz- nych integralnie zwi ą zanych ze stacj ą ..”, którymi to dzia ł aniami – w ocenie wniosko- dawcy – ZE S.A. narusza przepisy art. 8 ust. 2 pkt 4 i 6 ustawy antymonopolowej. Stanowisko takie organ antymonopolowy wywodzi z faktu, ż e – w analizowanym za- kresie – nie zosta ł a spe ł niona podstawowa przes ł anka z art. 1 ust. 1 ustawy o ochro- nie [….], tzn. nie nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznego – co wykazano wy ż ej 7 . Równocze ś nie, z materia ł ów zgromadzonych w sprawie nie wynika w ż a- den sposób, by stosowane przez Zak ł ad zasady i praktyka polityki handlowej, w tym zasady dyscyplinowania kontrahentów zalegaj ą cych z p ł atno ś ciami, mia ł y – wynika- j ą cy z zajmowanej na rynku pozycji – eksploatacyjny, czy dyskryminuj ą cy charakter. Ugodowe podej ś cie do d ł u ż ników oraz minimalna ilo ść sporów rozstrzyganych przez Prezesa URE w latach 2000-2004 ś wiadcz ą o tym, ż e Zak ł ad, korzystaj ą c z ustawo- wych mo ż liwo ś ci, nie dzia ł a w sposób bezprawny, a kwestionowane przez wniosko- dawc ę zachowania nie reguluj ą relacji dostawcy z szerszym kr ę giem odbiorców ener- gii elektrycznej, ale dotycz ą jednostkowej sytuacji, silnie uwarunkowanej indywidual- nymi okoliczno ś ciami sporu, powsta ł ego na tle ró ż nic w stanowiskach w zakresie sal- da wzajemnych rozlicze ń . Z tego m.in. powodu za bezzasadne nale ż a ł o uzna ć równie ż inny zarzut skar żą cego, tzn. naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie […]. Przepis ten stanowi, ż e zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polegaj ą ce na „bezpo- ś rednim lub po ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygó- rowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów”. Cho ć nie wynika to wprost z tre ś ci wniosku nale ż y domniemywa ć , ż e zarzut ten zwi ą zany jest z naliczaniem przez ZE S.A. op ł at za do- starczan ą energi ę elektryczn ą wed ł ug – jak to ocenia skar żą cy – niew ł a ś ciwej taryfy dla energii elektrycznej. Mo ż na to wywie źć m.in. z tre ś ci dokumentu w łą czonego do akt sprawy pn. „Zarzuty od nakazu zap ł aty” z dnia 24.10.2002r., skierowanego przez wspólników s.c. HA Ń CZA do S ą du Okr ę gowego VII Wydzia ł Gospodarczy w Bia ł ym- stoku (sygn. akt GN c 744/02), w którym podnosi si ę , i ż : „dochodzona kwota jest zawy ż ona z tytu ł u nienale ż nie stosowanej taryfy C-11” (jak wynika z kopii dostarczo- nych przez dostawc ę faktur uj ę tych m.in. w „ Zestawieniu faktur dot. nale ż no ś ci w wysoko ś ci x z ł ” faktury te wystawiane by ł y dla odbiorcy z grupy taryfy B-11). Nale ż y przy tym wskaza ć , ż e sprawy zwi ą zane z zatwierdzaniem i kontrol ą stosowania taryf nale żą jednak do wy łą cznej kompetencji Prezesa URE. Jak wynika z materia ł ów 7 Na marginesie wy ż ej poczynionych rozwa ż a ń organ antymonopolowy dodaje, ż e wobec braku po stronie ZE pozycji dominuj ą cej na „wyra ź nie wyodr ę bnionym rynku dzia ł ek b ę d ą cych przed- miotem dzier ż awy na cele handlowo-us ł ugowe. Obszar rynku – miasto S.”, zarzuty o narzucaniu uci ąż - liwych warunków umów w zakresie bezumownego korzystania z nieruchomo ś ci w granicach dzia ł ek nr 31387/1 i 31387/2 – nawet w hipotetycznej sytuacji naruszenia interesu publicznoprawnego, co bez ż adnych w ą tpliwo ś ci w okoliczno ś ciach sprawy nie mia ł o miejsca – nale ż a ł oby uzna ć za niepodlegaj ą - ce rozstrzygni ę ciu przez organ antymonopolowy. Ponadto, jak wskazuj ą na to ustalenia przeprowa- dzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego, brak jest podstaw, abstrahuj ą c od pozycji zajmowanej na rynku, które uprawdopodobnia ł yby naruszenie przez Zak ł ad przepisów ustawy antymonopolowej w zakresie stosowanych zasad przejmowania i u ż ytkowania nieruchomo ś ci, na których posadowione s ą urz ą dzenia energetyczne dostawcy energii. 22 zgromadzonych w niniejszym post ę powaniu S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów, rozpatruj ą c odwo ł anie od decyzji Prezesa URE Nr DNI 6/2000 z dnia 13 marca 2000r., wyrokiem z dnia 6 grudnia 2000r. orzek ł zawarcie umowy sprzeda ż y energii elektrycznej pomi ę dzy wspólnikami s.c. HA Ń CZA i ZE S.A., uznaj ą c, ż e w umowie na- le ż y stosowa ć taryf ę B-11. Od wyroku tego Zak ł ad Energetyczny wniós ł kasacj ę . S ą d Najwy ż szy uchyli ł w ca ł o ś ci zaskar ż ony wyrok i przekaza ł spraw ę do ponownego roz- poznania. SOKiK wyrokiem z dnia 16 lutego 2005r. (sygn. akt XVII AmE 54/03) nie podzieli ł pogl ą du Zak ł adu odno ś nie przypisania mu w ł asno ś ci urz ą dze ń elektroener- getycznych znajduj ą cych si ę na dzia ł ce nale żą cej do wspólników s.c. HA Ń CZA i uzna ł , ż e strony powinny rozlicza ć si ę za energi ę wed ł ug taryfy B-11. Od wydanego orze- czenia odwo ł a ł si ę Zak ł ad Energetyczny, a ostateczny wyrok, na którego tre ść wp ł yw mo ż e mie ć powo ł ane wcze ś niej orzeczenie S ą du Apelacyjnego w Bia ł ymstoku I Wy- dzia ł Cywilny z dnia 15 marca 2005r., jeszcze nie zapad ł . Odnosz ą c si ę do żą dania wniosku wszcz ę cia, z urz ę du, post ę powania dys- cyplinarnego i na ł o ż enia na Prezesa ZEB S.A. kary pieni ęż nej wskaza ć nale ż y, ż e ustawa o ochronie [….] nie przewiduje ani instytucji, ani procedury „post ę powania dyscyplinarnego”. Wskazane we wniosku podstawy prawne takiego żą dania to art. 101 ust. 2 pkt b i art. 103 ust. 1 pkt 1 oraz 103 ust. 2 ustawy [w redakcji ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów; Dz. U. Nr 122, poz. 1319 ze zm. – przyp. UOKiK]. Art. 101 ust. 2 pkt 2 (uprzednio 101 ust. 2 pkt b) stanowi, ż e „Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą …., je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, …..udzieli ł nieprawdziwych lub wprowadza- j ą cych w b łą d informacji”. Prezes Zak ł adu Energetycznego S.A. nie ma przymiotu przedsi ę biorcy i cho ć by z tego wzgl ę du cytowany wy ż ej przepis nie ma wobec niego zastosowana. Poza tym zarzut udzielenia nieprawdziwych informacji o dokonaniu roz- liczenia (nale ż y domniemywa ć , ż e chodzi o informacje przekazywane przez ZE w trakcie post ę powania prowadzonego przez Delegatur ę UOKiK w Lublinie) zosta ł ju ż podniesiony przez wnioskodawc ę w jego odwo ł aniu z dnia 12 maja 2004r. wniesio- nym od decyzji RLU Nr 16/04 i obecnie w ł a ś ciwym dla jego rozpatrzenia jest obecnie S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z kolei art. 103 ust. 1 pkt 1 stanowi, ż e „Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć na osob ę pe ł ni ą c ą funkcj ę kierownicz ą lub wchodz ą c ą w sk ł ad orga- nu zarz ą dzaj ą cego przedsi ę biorcy lub zwi ą zku przedsi ę biorców kar ę pieni ęż n ą w wy- soko ś ci do pi ęć dziesi ę ciokrotno ś ci przeci ę tnego wynagrodzenia, je ż eli osoba ta umy ś lnie albo nieumy ś lnie nie wykona ł a decyzji, postanowie ń lub wyroków, o któ- rych mowa w art. 102”. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e przepis ten dotyczy wy łą cznie nie- wykonania rozstrzygni ęć prawomocnych b ą d ź zaopatrzonych w rygor natychmiasto- wej wykonalno ś ci. Tymczasem, jak wynika z ustale ń stanu faktycznego, kwestia wy- konania b ą d ź niewykonania decyzji nr RLU 16/00, która ma zasadnicze znaczenie dla zako ń czenia zaistnia ł ego sporu nie zosta ł a jeszcze rozstrzygni ę ta przez SOKiK. Tak wi ę c mo ż liwo ść ewentualnego wszcz ę cia post ę powania w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej mo ż liwe b ę dzie dopiero po uzyskaniu prawomocnego wy- roku w tym przedmiocie. Z tych samych powodów domaganie si ę przez wnioskodawc ę wszcz ę cia z urz ę du post ę powania dyscyplinarnego i na ł o ż enia na Prezesa Zak ł adu Energetyczne- 23 go kary pieni ęż nej z tytu ł u niewykonania decyzji nr RLU 16/00 jest żą daniem nieuza- sadnionym. Ponadto wskazany we wniosku art. 103 ust. 2 ustawy o ochronie […] ma zastosowanie jedynie do osób wskazanych w art. 59 ust. 1 tej ustawy. Z akt sprawy nie wynika, aby w Zak ł adzie Energetycznym kiedykolwiek by ł a przeprowadzona kon- trola w zwi ą zku z post ę powaniem podj ę tym z wniosku skar żą cego . Rozpatruj ą c przedmiotow ą spraw ę Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie uwzgl ę dni ł równie ż pozosta ł ych zarzutów i żą da ń skar żą cego, a to z nast ę puj ą cych powodów: 9 zarzut naruszenia przez skar ż ony Zak ł ad przepisów kodeksu karne- go, tj. art. 231 oraz 286 K.k. – wniosek w tym zakresie skierowany winien by ć nie do organu antymonopolowego, lecz w ł a ś ciwych rze- czowo organów ś cigania. Ponadto, jak wynika z materia ł ów zgro- madzonych w sprawie Pan X w pi ś mie z dnia 16.11.2004r. wyst ą pi ł do Prezesa UOKiK z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania karnego w zwi ą zku ze wstrzymaniem dostaw energii elektrycznej do Hotelu „Ha ń cza”. Wniosek ten zosta ł przekazany do Prokuratury Rejonowej w B. Post ę powanie o sygnaturze 2 Ds. 1406/04 nadzorowane jest obecnie przez Prokuratur ę Rejonow ą w S. 9 wniosek „ o ś ciganie z Urz ę du przez Prezesa UOKiK, skorumpowa- nych urz ę dników przekraczaj ą cych swoje uprawnienia, w celu ochrony monopolisty, zapewne za stosowna gratyfikacj ę pieni ęż n ą , wbrew dotychczas zebranym dowodom na pi ś mie” – w sprawie tej Dyrektor Delegatury UOKiK w Lublinie z ł o ż y ł a w dniu 26 sierpnia 2004r. do Prokuratury Rejonowej w S. zawiadomienie o pope ł nieniu przest ę pstwa pomówienia i zniewa ż enia funkcjonariusza publiczne- go. Prokuratura uwzgl ę dniaj ą c ten wniosek z ł o ż y ł a do S ą du Grodz- kiego w S. akt oskar ż enia przeciwko Panu X Wspólnikowi s.c. HA Ń - CZA (jak dot ą d, sprawa nie zosta ł a rozstrzygni ę ta). 9 wniosek o przeprowadzenie post ę powania administracyjnego – z u- wagi na tre ść niniejszego rozstrzygni ę cia. W ocenie organu anty- monopolowego zarówno informacje b ę d ą ce dotychczas w jego po- siadaniu, jak i uzyskane w trakcie trwania post ę powania wyja ś nia- j ą cego s ą w zupe ł no ś ci wystarczaj ą ce dla ca ł o ś ciowej oceny sprawy i nie wymagaj ą ich uzupe ł nienia poprzez przeprowadzenie rozprawy (art. 55), przes ł uchanie ś wiadków (art. 56), przeprowadzenia kon- troli (art. 57), a tak ż e wezwania jednego lub kilku bieg ł ych w celu zasi ę gni ę cia ich opinii (art. 49). Znane okoliczno ś ci sprawy – co wy- kazano wy ż ej – wskazuj ą bez ż adnych w ą tpliwo ś ci, ż e sygnalizowa- ny przez skar żą cego spór ma wy łą cznie indywidualny wymiar, a je- go wynik, aczkolwiek godzi w indywidualny interes ekonomiczny wnioskodawcy, to jednak nie narusza interesu publicznego. St ą d podejmowanie dodatkowych czynno ś ci, o które wnosi ł wnioskodaw- ca, a maj ą cych na celu jedynie potwierdzenie znanych Prezesowi UOKiK faktów i dowodów uzna ć nale ż a ł o za oczywi ś cie bezzasadne. 24 Sk ł adaj ą c przedmiotowy wniosek skar żą cy wskaza ł na zaistnienie „…nowych okoliczno ś ci dotycz ą cych wzajemnych wierzytelno ś ci…”, co uzasadnia, je- go zdaniem, wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Zak ł adowi Ener- getycznemu, który – nie zaspokajaj ą c wierzytelno ś ci skar żą cego – wy łą czy ł dostawy energii, i który – pomimo, ż e decyzja Prezesa Urz ę du z dnia 2 pa ź dziernika 2000r. RLU 16/00 jest prawomocna – odmawia jej wykonania. W ocenie organu antymonopolowego tak sformu ł owany pogl ą d zmierza w swej istocie do rewizji stanowiska Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów zaj ę tego w decyzji nr RLU 16/04, ko ń cz ą cej post ę powanie antymonopolowe w sprawie na ł o ż enia kary za niewykonanie uprzednio wydanego rozstrzygni ę cia zawar- tego w decyzji nr RLU 16/00 i podj ę cia post ę powania na nowo. Pogl ą d ten nie zas ł uguje jednak na uwzgl ę dnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 79 ustawy o ochronie […] od decyzji Prezesa Urz ę du, stronie nie przys ł uguj ą ś rodki prawne wzruszenia decyzji przewidziane w Ko- deksie post ę powania administracyjnego, dotycz ą ce wznowienia post ę powania, uchy- lenia, zmiany lub stwierdzenia niewa ż no ś ci decyzji. Oznacza to, ż e nie ma jakichkol- wiek podstaw faktycznych i prawnych mog ą cych stanowi ć ewentualne uzasadnienie dla żą dania przez stron ę wznowienia post ę powania w sprawie. Pomijaj ą c nawet wy- ra ź ne i jednoznaczne brzmienie art. 79 ustawy ochronie konkurencji, organ antymo- nopolowy podnosi, i ż w ś wietle art. 145 K.p.a. brak by ł oby przes ł anek do wznowienia post ę powania. Zgodnie bowiem z § 1 pkt 5 tego ż artyku ł u, wznawia si ę post ę powa- nie, je ż eli wyjd ą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczno ś ci faktyczne lub nowe dowody istniej ą ce w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wyda ł decyzj ę . W rozpatrywanej przez Prezesa UOKiK sprawie, z tre ś ci wniosku i formu ł owanych zarzutów wynika, i ż powo ł ane i podnoszone przez skar ż onego nowe okoliczno ś ci za- istnia ł y ju ż po wydaniu decyzji. Tak wi ę c nie mog ł y by ć one znane w momencie jej wydawania. Reasumuj ą c, uwzgl ę dniaj ą c art. 79 ustawy o ochronie [...] oraz art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie […], brak jest podstaw do wznowienia post ę powania zako ń czonego decyzj ą Nr RLU 16/2004, bowiem w spra- wie nie zaistnia ł y ż adne nowe istotne okoliczno ś ci, które mog ł yby mie ć wp ł yw na jej odmienne rozstrzygni ę cie. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy antymonopolowej, Prezes UOKiK, mo ż e – w drodze decyzji – odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez organ antymono- polowy informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8. Dowody zgromadzone w sprawie b ę d ą ce zarówno w posiadaniu Prezesa Urz ę du jak i uzyskane w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego, w sposób nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci wskazuj ą na spe ł nienie dyspozycji tego przepisu, ze wzgl ę du na brak na- ruszenia interesu publicznego. St ą d orzeczono jak w sentencji. 25 Pouczenie: Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003r., Nr 86, poz. 804 ze zmianami) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 K.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo- ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Gda ń sku. OTRZYMUJ Ą : 1. X Wspólnik s.c. „HA Ń CZA” 2. Y Wspólnik s.c. „HA Ń CZA” 26
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RGD-400-8/05/WW
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 35.1 Wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel energią elektryczną
- Region
- Podlaskie
- Strony
- Zakład Energetyczny S.A. w Białymstoku
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów