RGD-43/2005

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU RGD.411 - 17/05/CF Gda ń sk, dnia 9 grudnia 2005r. D ECYZJA RGD. 43/2005 I. Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (jedn. tekst: Dz.U. Nr 86 z 2003r., poz. 804 ze zm.), stosownie do art. 28 ust. 6 tej ż e ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymono polowego wszcz ę tego na wniosek przedsi ę biorców Anny Sójka i Jowity Tabaczy ń skiej prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Salon Pogrzebowy „KU S Ł O Ń CU” w Policach – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji […] praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Gmin ę Police w Policach pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych w celu przeciw dzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych poprzez przyznanie wy łą cznego prawa wykonywania us ł ug pogrzebowych polegaj ą cych na wykopaniu grobu, umieszczeniu w nim trumny/urny, zakopaniu grobu i uformowaniu mogi ł y na cmentarzach komunalnych znajduj ą cych si ę na terenie Gminy Police, administratorowi tych cmentarzy, tj. Zak ł adowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Policach - zak ł adowi bud ż etowemu Gminy Police i stwierdza zani echanie jej stosowania z dniem 1 lutego 2005r. II. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji [..], stosownie do art. 28 ust. 6 tej ż e ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek przedsi ę biorców Anny Sójka i Jowity Tabaczy ń skiej prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Salon Pogrzebowy „KU S Ł O Ń CU” w Policach – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa 2 Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nie stwierdza si ę stosowania przez Gmin ę Police w Policach praktyki ograniczaj ą cej konkur encj ę , o której mowa 80 - 824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL /F AX (058 PREFIKS ) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji […], polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Gmin ę Police w Policach pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych poprzez uzale ż nianie zgody na przewiezieni e trumny/urny do grobu przez innych przedsi ę biorców pogrzebowych od wykorzystania w tym celu samochodu stanowi ą cego w ł asno ść administratora cmentarza - Zak ł adu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Policach. III. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z d nia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (jedn. tekst: Dz.U. Nr 86 z 2003r., poz. 804 ze zm.), stosownie do art. 28 ust. 6 cytowanej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w zwi ą zku ze stwierdzeniem praktyki okre ś lonej w pkt I sentencji, nak ł ada si ę na Gmin ę Police kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł (s ł ownie: [tajemnica przedsi ę biorstwa] dwa z ł ote), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. U ZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du lub organ antymonopolowy) wp ł yn ął wniosek przedsi ę biorcy Anny Sójka i przedsi ę biorcy Jowity Tabaczy ń skiej prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą w formie spó ł ki cywilnej pod firm ą Salon Pogrzebowy „KU S Ł O Ń CU” w Policach (dalej: wnioskodawcy lub Spó ł ka) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Gminie Police i Zak ł adowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Policach (dalej odpowiednio: Gmina i ZGKiM) pod zarzutem naruszenia zakazu stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji […], polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku, w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji (Karta akt sprawy 1 - 19). W uzasadnieniu wniosku Spó ł ka poinformowa ł a, ż e przedmiotem prowadzonej przez ni ą dzia ł alno ś ci gospodarczej jest ś wiadczenie us ł ug zwi ą zanych z chowaniem zmar ł ych. Aktualnie wykonuje ona tylko czynno ś ci zwi ą zane z tzw. asyst ą ż a ł obn ą , bowiem prawo ś wiadczenia na cmentarzach us ł ug polegaj ą cych na: 1. transporcie trumny ze zw ł okami lub urny z prochami na terenie cmentarza, je ż eli nie korzystaj ą z pojazdu nale żą cego do ZGKiM, 2. przygotowaniu miejsca pochówku (grobu), 3. wykopaniu grobu, 3 4. umieszczeniu trumny(urny) w wykopanym grobie, 5. zakopaniu grobu, 6. uformowaniu mogi ł y, 7. ekshumacji zw ł ok wraz z czynno ś ciami wymienionymi w pkt 1 - 5, przys ł uguje wy łą cznie administratorowi cmentarza, tj. ZGKiM. Utrudnia to w sposób istotny prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej nie tylko Spó ł ce, ale i innym firmom ś wiadcz ą cym us ł ugi pogrzebowe na terenie Gminy Police i ogranicza ich rozwój gospodarczy. W rezultacie Spó ł ka, pomimo, i ż dysponuje specjalistycznym pojazdem do przewozu zw ł ok i ma mo ż liwo ść korzystania z urz ą dze ń s ł u żą cych do mechanicznego op uszczania trumny do grobu, nie mo ż e wykorzysta ć tego sprz ę tu zgodnie z jego przeznaczeniem. Wspomniane ograniczenie rzutuje tak ż e na wielko ść sprzeda ż y innych us ł ug zwi ą zanych z pochówkiem, takich jak np. sprzeda ż trumien, urn i innych podobnych akcesoriów, czy te ż przygotowanie zw ł ok do pogrzebu, bowiem potencjalni (ewentualni) klienci Spó ł ki wol ą skorzysta ć z us ł ug przedsi ę biorcy, który mo ż e wykona ć kompleksow ą us ł ug ę pogrzebow ą . W Gminie Police takim przedsi ę bio rc ą jest ZGKiM (k. 2). Spó ł ka wielokrotnie zwraca ł a si ę do Gminy i ZGKiM o zaprzestanie stosowania praktyk monopolistycznych, polegaj ą cych na ograniczaniu zakresu us ł ug pogrzebowych, które co do zasady na gminnych cmentarzach komunalnych mog ą wykonywa ć in ni - ni ż ZGKiM - przedsi ę biorcy (k. 9 - 15). Na pismo z dnia 28 czerwca 2004r. wystosowane do Zarz ą du Gminy Police i ZGKiM, Spó ł ka otrzyma ł a odpowied ź Gminy, z której wynika ł o, ż e ograniczenie mo ż liwo ś ci wykonywania pochówków przez prywatne zak ł ady pogrzebow e spowodowane jest wy łą cznie obaw ą administratora cmentarzy o to, ż e wskutek ostrej i bezpardonowej konkurencji mi ę dzy firmami pogrzebowymi, mog ł oby doj ść do naruszenia powagi i spokoju ceremonii pogrzebowych (k.3 - 4, 11 - 13,15). W ocenie Spó ł ki wyja ś nienie to dowodzi, ż e przedsi ę biorcy pogrzebowi prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą na obszarze Gminy ponosz ą konsekwencje ewentualnych niedozwolonych zachowa ń innych przedsi ę biorców pogrzebowych, ś wiadcz ą cych us ł ugi na cmentarzach gminnych w bli ż ej nieokre ś lonej przesz ł o ś ci. Gmina, pomimo obietnicy z ł o ż onej w pi ś mie z dnia 9 sierpnia 2004r., przez kilka miesi ę cy, tj. do daty z ł o ż enia wniosku o wszcz ę cie przedmiotowego post ę powania, nie wdro ż y ł a zasad, w oparciu o które konkuruj ą ce ze sob ą firmy pogrzebowe mi a ł yby korzysta ć z cmentarza komunalnego w Policach. W opinii wnioskodawców, wobec faktu, ż e ś wiadczenie us ł ug asysty pogrzebowej oraz kopania i formowania grobów podlega regu ł om wolnej konkurencji, opó ź nianie przez Gmin ę terminu wprowadzenia wspomnianych zasad wskazuje na ch ęć utrzymania przez ni ą , przez jak najd ł u ż szy okres czasu, dotychczasowej pozycji na rynku us ł ug pogrzebowych (k. 4). Przymuszenie Gminy do zaprzestania stosowania praktyk monopolistycznych przyczyni s i ę do ochrony interesu publicznego, bowiem umo ż liwi konsumentom swobod ę wyboru us ł ugodawcy, rodzaju i jako ś ci ś wiadczonych us ł ug, a przede wszystkim wp ł ynie na zmian ę wysoko ś ci cen tych ż e us ł ug, wyznaczanych dotychczas przez Gmin ę i ZGKiM. Po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego i z ł o ż eniu przez Spó ł k ę op ł aconego wniosku, sporz ą dzonego zgodnie z wymogami art. 84 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji […], Prezes Urz ę du wszcz ął w dniu 3 stycznia 2005r. post ę powanie antymonopolowe w zwi ą z ku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Gmin ę Police w Policach pozycji dominuj ą cej poprzez podejmowanie dzia ł a ń polegaj ą cych na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź 4 rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji […]. W celu uzupe ł nienia materia ł u dowodowego organ antymonopolowy wyst ą pi ł do zarz ą dzaj ą cego cmentarzem komunalnym w Szczecinie o przedstawienie zasad ś wiadczenia us ł ug na tym cmenta rzu (k.69, 71 - 73). Postanowieniem Nr 390 z dnia 7 listopada 2005r. do materia ł u dowodowego w łą czona zosta ł a cz ęść materia ł ów (k. 199 - 202) uzyskanych w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego. I. M AJĄC NA UWADZE ZGROMADZONY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW USTALIŁ , CO NASTĘPUJE : Na terenie Gminy znajduje si ę 6 cmentarzy komunalnych (3 w Policach, w tym 1 zamkni ę ty, 1 w Trzebie ż y, 1 w Niek ł o ń czycy i 1 w Prz ę socinie). Administratorem wszystkich gminnych cmentarzy jest zak ł ad bud ż etowy Gminy - Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Policach, który wykonuje na nich zarówno us ł ugi cmentarne, jak i us ł ugi pogrzebowe. ZGKiM nie ś wiadczy kompleksowych us ł ug pogrzebowych - wykonuje wy łą cznie te czynno ś ci pogrzebowe, których miejscem realizacji s ą pozostaj ą ce w jego zarz ą dzie cmentarze. Do daty wszcz ę cia niniejszego post ę powania by ł y to przede wszystkim us ł ugi polegaj ą ce na wykopaniu grobu, opuszczeniu trumny, zasypaniu grobu i uformowaniu mogi ł y. W latach 2002 - 2004 na cmenta rzach komunalnych Gminy wykonano 1.114 pochowa ń , w tym : 377 pochowa ń - w 2002r. 364 pochowania - w 2003r. 373 pochowania - w 2004r. We wszystkich tych pochowaniach, us ł ugi zwi ą zane z wykopaniem grobu, opuszczeniem trumny, zasypaniem grobu i uformowaniem mogi ł y wykona ł ZGKiM. Stan taki utrzymywa ł si ę do m - ca lutego 2005r. Z ogólnej ilo ś ci 1.114 pochowa ń , na cmentarzu przy ul. Tanowskiej w Policach pochowano 919 zmar ł ych. Grob y murowane na cmentarzu komunalnym wykonuje prywatna firma ogólnobudowlana, która wygra ł a przetarg publiczny zorganizowany przez administratora cmentarzy. ZGKiM nie wykonywa ł szeregu czynno ś ci uj ę tych w cenniku us ł ug cmentarnych, obowi ą zuj ą cym od dnia 3 cz erwca 2005r., jak i w cennikach dotycz ą cych okresów wcze ś niejszych. Nale żą do nich czynno ś ci zwi ą zane z us ł ugami denackimi, transportem zw ł ok z miejsca zgonu do domów, ko ś cio ł ów, prosektoriów, kaplic cmentarnych itp. Gmina wyja ś ni ł a, ż e umieszczenie pozycj i w cenniku, oznacza „.. wy łą cznie okre ś lenie zakresu i ceny oferowanej us ł ugi, a nie faktyczne jej wykonywanie.” I tak na przyk ł ad w pozycji 8 cennika umieszczona jest cena za „ubranie zw ł ok”, której to us ł ugi ZGKiM - pomimo, ż e móg ł by j ą wykonywa ć – nie ś wiadczy ł w ostatnich latach, bo zgodnie z wol ą rodzin zmar ł ych, wykonuj ą j ą wy łą cznie prywatne zak ł ady pogrzebowe. Równie ż tylko te zak ł ady zajmuj ą si ę sprzeda żą trumien i akcesoriów pogrzebowych oraz ś wiadcz ą us ł ugi polegaj ą ce na przygotowaniu zmar ł ych do pochowania oraz przewozie zw ł ok do ko ś cio ł a lub kaplicy cmentarnej. Przewóz trumien/urn karawanami w kondukcie ż a ł obnym do grobu oraz asysta ż a ł obników w obr ę bie cmentarzy wykonywana jest zarówno przez administratora cmentarzy, jak i zak ł ady prywa tne, w zale ż no ś ci od woli rodziny osoby zmar ł ej, przy 5 czym wszystkie us ł ugi wykonywane przez firmy prywatne na gminnych cmentarzach komunalnych s ą uzgadniane z administratorem cmentarza. W latach 2002 - 2004 na ogóln ą liczb ę 1.114 pochowa ń , w [tajemnica pr zedsi ę biorstwa] przypadkach korzystano ze ś rodka transportu ZGKiM, przy czym: w 2002r. – [tajemnica przedsi ę biorstwa] przewozów wykonano Meleksem ZGKiM, w 2003r. – [tajemnica przedsi ę biorstwa] przewozów wykonano Meleksem ZGKiM, w 2004r. – [tajemnica przedsi ę biorstwa] przewozów wykonano Meleksem ZGKiM. Pochowania z wykorzystaniem transportu firm pogrzebowych w latach 20022004, mia ł y miejsce:  na cmentarzach w Trzebie ż y, Niek ł o ń czycy, Prz ę socinie i w Policach, na cmentarzu przy ul. Piastów - 195 pochowa ń ,  na cmentarzu w Policach przy ul. Tanowskiej - 70 pochowa ń . Dowód: k. 25 - 27, 199,200, 201 - 202. Gmina poda ł a, ż e zasadniczym powodem ograniczania zakresu us ł ug, które zak ł ady pogrzebowe mog ł y wykonywa ć na gminnych cmentarzach komunalnych, by ł y obawy o zachowanie spokoju i powagi ceremonii pogrzebowych. Wynika ł y one z dotychczasowych obserwacji dotycz ą cych wzajemnych stosunków mi ę dzy lokalnymi konkurentami, którzy dzia ł ali na rynku us ł ug pogrzebowych w latach ubieg ł ych. Aby zapewni ć nale ż yty porz ą dek na cmentarzu i zapobiec ewentualnym konfliktom mi ę dzy firmami pogrzebowymi, konieczne by ł o przygotowanie miejsc pod kolejne groby na cmentarzu w przy ul. Tanowskiej w Policach, na którym wykon ywanych jest oko ł o 90% pogrzebów. Dowód: k. 25, 34, 83 - 84. Z wyja ś nie ń z ł o ż onych przez Gmin ę do materia ł u dowodowego wynika, i ż po otrzymaniu pisma Spó ł ki z dnia 28 czerwca 2004r. zadecydowa ł a ona o podj ę ciu dzia ł a ń umo ż liwiaj ą cych prywatnym zak ł adom po grzebowym wykonywanie wszystkich us ł ug zwi ą zanych z pochówkiem. Konieczne w zwi ą zku z tym by ł o opracowanie wzorów umów, regulaminów i sposobów rozlicze ń , zasad wspó ł pracy administratora cmentarzy z firmami pogrzebowymi oraz przygotowania miejsc grzebalnych. Uaktualnienia wymaga ł tak ż e cennik us ł ug cmentarnych. Ponadto, nie maj ą c do ś wiadcze ń w tym wzgl ę dzie i obawiaj ą c si ę problemów, które mog ł yby wynikn ąć w sytuacji, kiedy ś wiadczeniem us ł ug pogrzebowych na jednym cmentarzu zajmowa ł o si ę b ę dzie kilku konkuruj ą cych ze sob ą przedsi ę biorców, Gmina – aby zapozna ć si ę z zasadami wspó ł dzia ł ania wypracowanymi przez innych administratorów cmentarzy - postanowi ł a skontaktowa ć s i ę z administratorami cmentarzy w niektórych miejscowo ś ciach woj. zachodniopomorskiego i w s ą siednim województwie lubuskim (miejscowo ś ci: Szczecin, Gorzów Wielkopolski, Gryfice, Ł obez i Drezdenko). Wymienione czynno ś ci/dzia ł ania wymaga ł y okre ś lonego czasu i dlatego termin dopuszczenia firm pogrzebowych do ś wiadczenia pe ł nego zakresu us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych zosta ł przez Gmin ę ustalony na IV kwarta ł 2004r. Wnioskodawcy zostali powiadomieni o tym terminie, jak równie ż o przyczynach opó ź n ienia. Wed ł ug o ś wiadczenia ZGKiM, w m - cu listopadzie 2004r. do Urz ę du Gminy w Policach przekazane zosta ł y wszelkie dokumenty reguluj ą ce zasady wspó ł pracy administratora cmentarzy z prywatnymi firmami pogrzebowymi wraz z projektem 6 nowego cennika. Rada Miejska w Policach, na sesji w m - cu grudniu 2004r. powierzy ł a Burmistrzowi Gminy Police prawo do postanawiania o wysoko ś ci cen i op ł at za us ł ugi pogrzebo we ś wiadczone przez ZGKiM na cmentarzach komunalnych gminy Police. Zarz ą dzeniem Burmistrza Gminy Police z dnia 19.01.2005r. cennik taki zosta ł ustalony, z moc ą obowi ą zuj ą c ą od dnia 1 lutego 2005r. Dowód: k. 15, 28, 29, 30 - 31, 104 - 105. W dniu 15 lutego 2005r. ZGKiM zawar ł pierwsze umowy z przedsi ę biorcami, którzy wyrazili ch ęć ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych na obszarze gminy Police, w tym równie ż z wnioskodawcami. Nast ę pne umowy zawierane by ł y w okresie pó ź niej szym, w miar ę zg ł aszania si ę kolejnych firm pogrzebowych. Za łą cznikiem do ka ż dej takiej umowy jest „Regulamin cmentarzy”. Na terenie Gminy Police zarejestrowane s ą dwa zak ł ady wykonuj ą ce – poza Spó ł k ą – us ł ugi pogrzebowe. Ponadto, na terenie Gminy, us ł ugi tego samego rodzaju, ś wiadcz ą równie ż zak ł ady pogrzebowe ze Szczecina. Dowód: k. 27,34, 50 - 61, 74 - 75, 106. Ilo ść pochowa ń wykonanych przez ZGKiM i innych przedsi ę biorców pogrzebowych w kolejnych miesi ą cach 2005r. przedstawia ł a si ę nast ę puj ą co: Tabela 1 M IESIĄC ZGK I M I NNE ZAKŁADY POGRZEBOWE STYCZEŃ LUTY MARZEC KWIECIEŃ MAJ CZERWIEC LIPIEC [tajemnica przedsi ę biorstwa] - 6 22 30 1 23 2 29 2 25 2 R AZEM [tajemnica przedsi ę biorstwa] 135 1 - w tym [tajemnica przedsi ę biorstwa] pochówków wykonanych przez wnioskodawców, 2 - pochówki wykonane wy łą cznie przez wnioskodawców. Tabel ę sporz ą dzono na podstawie informacji przedstawionych przez Gmin ę . Dowód: k. 34, 80 - 82, 109 - 111, 86 - 87, 199 - 200, 201 - 202. Z przedstawionych przez Gmin ę danych wynika tak ż e, ż e w latach 2002 - 2004:  z ogólnej liczby 1.114 pochowa ń , [tajemnica przedsi ę biorstwa]% stanowi ł y pochowania wykonane bez u ż ycia transportu ZGKiM, z tego [tajemnica przedsi ę biorstwa]% stanowi ł y pochowania n a cmentarzach w Trzebie ż y, Niek ł o ń czycy, Przes ą cinie i Policach (cmentarz na ul. Piastów) oraz [tajemnica przedsi ę biorstwa]% pochowania na cmentarzu przy. ul. Tanowskiej [obliczenia w ł asne UOKiK], 7  z ogólnej liczny pochowa ń na cmentarzu przy ul. Tanowskiej [tajemnica przedsi ę biorstwa]% pochowa ń stanowi ł y pochowania bez u ż ycia transportu ZGKiM [obliczenia w ł asne UOKik],  pochówki na cmentarzu przy ul. Tanowskiej w Policach stanowi ł y [tajemnica przedsi ę biorstwa]% pochówków , jakie mia ł y miejsce na wszystkich gminnych cmentarzach [obliczenia w ł asne UOKiK]. Wnioskodawcy nie zaprzeczyli wyja ś nieniom Gminy, ż e w sytuacji, kiedy żą da ł a tego rodzina osoby grzebanej, mogli oni w trakcie pogrzebu wykorzystywa ć w ł asne karawany. Podnie ś li natom iast, ż e byli „ informowani przez ZGKiM (dok ł adnie administratora cmentarza w Policach) o konieczno ś ci korzystania z pojazdu tupu melex nale żą cego do ZGKiM na terenie cmentarza w Policach ..” oraz ż e korzystanie ze ś rodka transportu ZGKiM wynika ł o wy łą cznie „.. z prezentowania przez ZGKiM stanowiska o braku mo ż liwo ś ci korzystania z obcych b ą d ź w ł asnych ś rodków transportu do przewozu trumien na terenie cmentarza w Policach.” Po podpisaniu umowy z ZGKiM, tj. po dniu 15 lutego 2005r. nie korzystali oni równie ż z w ł asnego karawanu na obszarze cmentarza przy ul. Tanowskiej w Policach, bowiem byli prze ś wiadczeni, co do istnienia takiego zakazu. Dowód: k. 100. II. O RGAN ANTYMONOPOLOWY , ANALIZUJĄC ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE : II. 1. Interes publicznoprawny . Wszczynaj ą c przedmiotowe post ę powanie organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę mo ż liwo ść naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Najwy ż szego (wyrok z dnia 29 maja 2001 r., sygn. Akt I CKN 1217/98), publicznoprawny charakter ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów powoduje, i ż znajduje ona zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony jest interes publiczny, polegaj ą cy na zap ewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Rynek taki mo ż e funkcjonowa ć prawid ł owo, je ż eli zapewniona jest na nim mo ż liwo ść powstania i rozwoju konkurencji. Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w takim rozumieniu nale ż y uzna ć , zda niem s ą du, jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku gospodarczego, a wi ę c gdy dotycz ą konkurencji rozumianej nie jako sytuacja pojedynczego przedsi ę biorcy, lecz jako zjawiska charakteryzuj ą cego funkcjonowani e gospodarki. Wyniki post ę powania wyja ś niaj ą cego wskazywa ł y na mo ż liwo ść naruszenia przez Gmin ę przepisów ustawy o ochronie konkurencji […] poprzez ustanowienie zasad prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie wykonywania us ł ug pogrzebowych, umo ż li wiaj ą cej jej ingerencj ę w sposób funkcjonowania lokalnego rynku ś wiadczenia tych ż e us ł ug, relacje panuj ą ce na nim oraz pozycj ę konkurencyjn ą , nie tylko wnioskodawców, ale wszystkich innych jego uczestników. Gmina mog ł a bowiem tak ż e wywiera ć wp ł yw na decyzje konsumentów, ograniczaj ą c ich suwerenno ść przy dokonywaniu wyboru przedsi ę biorcy, któremu chcieliby zleci ć wykonanie kompletnej us ł ugi pochówku. Przedstawione argumenty pozwoli ł y na ocen ę , ż e sprawa b ę d ą ca przedmiotem niniejszego rozstrzygn i ę cia, dotyczy konkurencji jako ogólnej kategorii charakteryzuj ą cej stosunki gospodarcze na rynku lokalnym, a wi ę c tak ż e interesu 8 publicznego, co w pe ł ni uzasadnia podj ę cie przez organ antymonopolowy dzia ł a ń przewidzianych ustaw ą o ochronie konkurencji. II. 2. Rynek w ł a ś ciwy, pozycja rynkowa skar ż onego przedsi ę biorcy. Istot ą praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę jest bezprawne wykorzystanie przez przedsi ę biorc ę si ł y rynkowej, jak ą daje mu okre ś lona pozycja na rynku w ł a ś ciwym, podejmowane w celu ograniczenia samodzielno ś ci pozosta ł ych uczestników obrotu oraz przymuszenia ich do funkcjonowania na rynku w warunkach narzuconych, z regu ł y mniej korzystnych, ni ż te, które panowa ł yby na rynku konkurencyjnym. Punktem wyj ś cia do ustale ń dotycz ą cych si ł y (pozycji) rynkowej skar ż onego przedsi ę biorcy i oceny czy naruszy ł on (b ą d ź nie) przepisy ustawy o ochronie konkurencji [...] jest ustalenie rynku w ł a ś ciwego, dokonywane ka ż dorazowo dla potrzeb konkretnego post ę powania tocz ą cego si ę przed Prezesem Urz ę du. Zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy o ochronie konkurencji przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę – „rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę i w ł a ś ciwo ś ci (w tym jako ść ) s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. Dla potrzeb niniejszego post ę powania, z pu nktu widzenia konkurencji i interesów uczestników rynku, podstawowe znaczenie ma okre ś lenie przedmiotowego (produktowego) i przestrzennego (geograficznego) wymiaru tego rynku. Aby ustali ć , czy skar ż ony przedsi ę biorca poddawany jest realnemu b ą d ź potencjalnemu wspó ł zawodnictwu ze strony konkurentów, konieczne jest tak ż e sprecyzowanie podmiotowej struktury danego rynku. Identyfikacja produktowego wymiaru rynku sprowadza si ę do wyodr ę bnienia towarów (us ł ug), w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o ochr onie konkurencji […], w oparciu o ich szczególne w ł a ś ciwo ś ci, takie jak m.in. przeznaczenie, funkcje u ż ytkowe i cena, tak aby mo ż liwe by ł o odró ż nienie ich od innych towarów i uznanie, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Chodzi wi ę c o towary tak ie same lub z punktu widzenia nabywcy uznawane za substytuty. Post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie zosta ł o przeprowadzone w zwi ą zku z postawionym Gminie Police zarzutem domniemanego nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych po legaj ą cego na podejmowaniu dzia ł a ń przeciwdzia ł aj ą cych ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania konkurencji lub rozwoju konkurencji na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych, tj. naruszenia zakazu okre ś lonego art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie ko nkurencji […]. Podmiotem bezpo ś rednio stosuj ą cym praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę jest ZGKiM, to ze wzgl ę du na fakt, ż e jest to zak ł ad bud ż etowy Gminy Police, post ę powanie antymonopolowe - zgodnie z tre ś ci ą uchwa ł y S ą du Najwy ż szego z dnia 25 kwietnia 1996r. Sygn. akt II CZP/34/96 – wszcz ę to przeciwko Gminie. Ustawa samorz ą dowa nie zawiera przepisów ograniczaj ą cych woln ą konkurencj ę w sferze gospodarki komunalnej. O ile nie ma w tym wzgl ę dzie odmiennych uregulowa ń , praktycznie ka ż da sfera gospodarowania dotycz ą ca towarów i us ł ug stanowi ą cych przedmiot lokalnego obrotu, a wi ę c tak ż e i us ł ug pogrzebowych, podlega kompetencji Prezesa Urz ę du. 9 Us ł ugi cmentarne, tak jak us ł ugi pogrzebowe zwi ą zane s ą z chowaniem zmar ł ych. Us ł ugi cm entarne wykonywane s ą w interesie ogólnym spo ł eczno ś ci lokalnej i polegaj ą na utrzymaniu cmentarzy zgodnie z wymogami technicznymi i porz ą dkowymi oraz na zarz ą dzaniu nimi w taki sposób, aby mo ż liwe by ł o korzystanie z nich i ze znajduj ą cych si ę na nich urz ą dze ń . Wykonanie wspomnianych us ł ug polega przede wszystkim na utrzymaniu i wyposa ż eniu cmentarza w urz ą dzenia cmentarne, utrzymaniu cmentarza jako terenu zielonego, utrzymaniu ł adu i porz ą dku na cmentarzu, urz ą dzeniu cmentarza zgodnie z planem zagospodarow ania oraz na sprawowaniu nadzoru nad korzystaniem z cmentarza, zapewniaj ą cego zgodno ść dzia ł a ń przedsi ę biorców z przepisami prawa, m.in. dotycz ą cego pochowa ń , ekshumacji i zak ł adania grobów. Us ł ugi te wykonywane s ą na rzecz ca ł ej wspólnoty gminnej, a ich organizatorem jest gmina, zgodnie z zapisem art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (jedn. tekst: Dz.U. Nr 142 z 2001r., poz. 1591 ze zm.). Us ł ugi pogrzebowe wykonywane s ą zarówno na cmentarzu, jak i poza nim. Obejmuj ą one takie czynno ś ci, jak: przygotowanie zw ł ok do pochówku, przygotowanie miejsca pochówku, transport zw ł ok, pochówek zw ł ok i zwi ą zan ą z tym asyst ę pogrzebow ą , wykopanie i uformowanie grobu, ekshumacj ę zw ł ok i szcz ą tków ludzkich ora z za ł atwianie formalno ś ci administracyjnych zwi ą zanych z pogrzebem. W odró ż nieniu od us ł ug cmentarnych, s ą to us ł ugi o charakterze indywidualnym, wykonywane na poszczególne zlecenia, w relacji pojedynczy klient - podmiot gospodarczy. W rozumieniu art. 4 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji […], zarówno us ł ugi cmentarne, jak i us ł ugi pogrzebowe s ą towarem. Ró ż nice mi ę dzy zakresem przedmiotowym wymienionych us ł ug pozwalaj ą przyj ąć , ż e w analizowanej sprawie wspó ł istniej ą dwa odr ę bne rynki w ł a ś ciwe o charakt erze lokalnym, silnie funkcjonalnie powi ą zane ze sob ą , a mianowicie:  rynek us ł ug cmentarnych, terytorialnie to ż samy z cmentarzami komunalnymi po ł o ż onymi na terenie gminy Police,  rynek us ł ug pogrzebowych, przynajmniej co do zasady, okre ś lony granicami gminy Police. Na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych zadania Gminy w zakresie utrzymania i zarz ą dzania cmentarzami wykonuje ZGKiM. Jest on jedynym administratorem wszystkich 6 cmentarzy komunalnych znajduj ą cych si ę na jej obszarze. Najwi ę kszym cmentarzem jest cmentarz przy ul. Tanowskiej w Policach (82,5% wszystkich pochówków na cmentarzach komunalnych gminy Police) . Gmina jest tak ż e uczestnikiem rynku us ł ug pogrzebowych. Dla potrzeb niniejszego post ę powania celowym jest wyodr ę bnienie – jako cz ęś ci tego rynku - rynku us ł ug pogrzebowych wykonywanych na cmentarzach, bowiem ZGKiM wykonuje wy łą cznie te us ł ugi pogrzebowe, których miejscem realizacji s ą administrowane przez niego cmentarze. Na tak wydzielonej cz ęś ci rynku w ł a ś ciwego ZGKiM na z asadzie ca ł kowitej wy łą czno ś ci wykonywa ł us ł ugi kopania grobów na wszystkich gminnych cmentarzach do m - ca lutego 2005r. a tak ż e wraz z innymi przedsi ę biorcami pogrzebowymi ś wiadczy ł (i ś wiadczy nadal) us ł ugi przewozu trumny/urny do grobu. W tak wydzielonym segmencie omawianego rynku, zarówno wnioskodawcy, jak i inni przedsi ę biorcy pogrzebowi s ą realnymi b ą d ź potencjalnymi konkurentami Gminy w rozumieniu art. art. 4 ust. 10 ustawy o ochronie konkurencji […]. 10 Skutki ograniczenia konkurencji wyst ą pi ł y na ry nku us ł ug pogrzebowych, ale by ł to skutek dzia ł a ń , które Gmina mog ł a podj ąć dzi ę ki temu, ż e z racji przepisów prawnych w zakresie utrzymania cmentarzy gminnych i administrowania nimi, zajmowa ł a ona i zajmuje nadal bezspornie pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug cmentarnych, w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej. Na rynku tym Gmina nie spotyka si ę z konkurencj ą jakichkolwiek innych przedsi ę biorców i mo ż e podejmowa ć dzia ł ania w znacznym stopniu niezale ż ne od kontrahentów i konsumentów. II. 3. Wyka zanie naruszenia art. 8 ust. 2 pkt. 5. Aby dowie ść , ż e naruszony zosta ł zakaz okre ś lony w art. 8 ust. 2pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji […], nale ż y wykaza ć , ż e skar ż ony przedsi ę biorca:  zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym oraz  nadu ż ywa tej pozycji w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, m.in. poprzez budowanie barier dost ę pu do rynku, które w zale ż no ś ci od stanu faktycznego mog ą przybiera ć ró ż ne formy. Wykazana uprzednio pozycja Gminy na rynku us ł ug cmentarnych i w okre ś lonym sektorze rynku us ł ug pogrzebowych nie budzi w ą tpliwo ś ci i tym samym przes ą dza o mo ż liwo ś ci poddania jej dzia ł a ń ocenie pod k ą tem naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji […]. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego rozstrzygni ę cia ograniczenie (zaburzenie) warunków konkurencji na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych nast ą pi ł o w wyniku wykorzystania przez Gmin ę pozycji dominuj ą cej na rynku us ł u g cmentarnych. Skar ż ona uniemo ż liwiaj ą c innym przedsi ę biorcom swobodne ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych w obr ę bie cmentarzy, ogranicza ł a ich rozwój gospodarczy i uniemo ż liwia ł a im pe ł ne wykorzystanie posiadanego przez nich potencja ł u, w tym wyspecjalizowaneg o sprz ę tu oraz personelu. Wnioskodawcy, w oparciu o art. 8 ust. 2 pkt 5, zarzucili Gminie, ż e: 1/ uniemo ż liwia im kopanie grobów na cmentarzach komunalnych, 2/ ogranicza mo ż liwo ść wykorzystania posiadanych przez nich specjalistycznych samochodów do prz ewozu trumny/urny z kaplicy cmentarnej do grobu. Ad.1. Fakt uniemo ż liwiania przedsi ę biorcom pogrzebowym kopania grobów na cmentarzach komunalnych Gmina t ł umaczy ł a brakiem do ś wiadczenia we wspó ł pracy z tego typu podmiotami oraz obaw ą , ż e wskutek ostrej walki konkurencyjnej mi ę dzy nimi, mo ż e doj ść do przypadków naruszenia porz ą dku na cmentarzu oraz zak ł óce ń powagi i spokoju przeprowadzanych na nim ceremonii pogrzebowych. Zmiana tego stanowiska wi ą za ł a si ę z konieczno ś ci ą przygotowania okr e ś lonych dokumentów (umowy, regulaminy, zasady wspó ł pracy, zmiana cennika), co wymaga ł o odpowiedniego czasu. W ocenie organu antymonopolowego wyja ś nienia Gminy nie zas ł uguj ą na uznanie. Uniemo ż liwiaj ą c konkurentom wykonywanie okre ś lonego rodzaju us ł ug pog rzebowych, tj. us ł ug pogrzebowych, których miejscem wykonania jest cmentarz 11 (kopanie grobów i wi ążą ce si ę z tym umieszczenie trumny/urny w grobie, zasypanie go, a nast ę pnie uformowanie mogi ł y) dzia ł a ł a ona przede wszystkim w obronie w ł asnego interesu ekono micznego, z obawy przed utrat ą dochodów, które uzyskiwa ł a dzi ę ki temu, ż e ZGKiM wykonywa ł wymienione wy ż ej us ł ugi na zasadzie wy łą czno ś ci na wszystkich gminnych cmentarzach komunalnych. W ś wietle dostatecznie ugruntowanego orzecznictwa antymonopolowego do tycz ą cego swobody wykonywania us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych, brak jest prawnych, jak i innych racjonalnych powodów do tego, aby w zakresie takich us ł ug, jak np. us ł ugi kopania grobów, zarz ą dca cmentarza nie mia ł by si ę spotyka ć z konkurencj ą ze strony innych przedsi ę biorców. Przyznanie przez Gmin ę w ł asnej jednostce organizacyjnej wy łą cznych uprawnie ń do ś wiadczenia us ł ug wykraczaj ą cych poza zakres realizacji jej zada ń w ł asnych oznacza bezpo ś redni ą – nie znajduj ą c ą oparcia w ż adnej podstawie p rawnej - ingerencj ę skar ż onej w obszar us ł ug konkurencyjnych, wykonywanych na zasadach i wed ł ug kryteriów charakterystycznych dla prawa prywatnego. Dzia ł anie takie pozostaje w sprzeczno ś ci z obowi ą zuj ą c ą zasad ą swobody prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej , a w sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego rozstrzygni ę cia skutkowa ł o tym, ż e z faktycznej (realnej) konkurencji w ś wiadczeniu us ł ug pogrzebowych wy łą czona zosta ł a us ł uga kopania grobów i czynno ś ci z tym zwi ą zanych (tj. umieszczenia trumny/urny w mogile , zasypanie grobu i uformowanie mogi ł y). Osoby zlecaj ą ce wykonanie pogrzebu/pochówku w przypadku tej us ł ugi nie mia ł y mo ż liwo ś ci wyboru jej wykonawcy, a co za tym idzie, równie ż jej ceny i poziomu ś wiadczenia. Sytuacja ta uleg ł a zmianie po wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego (m - c stycze ń 2005r.). Gmina wycofa ł a si ę z ogranicze ń skierowanych przeciwko swoim konkurentom na rynku us ł ug pogrzebowych z dniem 1 lutego 2005r., bowiem z tym dniem zacz ęł y obowi ą zywa ć nowe zasady ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych n a cmentarzach komunalnych Gminy, umo ż liwiaj ą ce zak ł adom pogrzebowym na wykonywanie tych ż e us ł ug w pe ł nym zakresie. W dniu 15 lutego 2005r. zawar ł a z przedsi ę biorcami pogrzebowymi, którzy zamierzali ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe na cmentarzach komunalnych gmi ny Police pierwsze umowy – na okres 1 roku – zezwalaj ą ce na wykonywanie pochówków zmar ł ych na cmentarzach komunalnych oraz reguluj ą ce zasady korzystania z cmentarzy i wysoko ść op ł at nale ż nych Gminie z tego tytu ł u. W ś ród przedsi ę biorców, którzy podpisali um owy, byli równie ż wnioskodawcy. Wycofanie si ę przez Gmin ę ze stosowania ogranicze ń w kopaniu grobów umo ż liwi ł o rozwój konkurencji w tej cz ęś ci wydzielonego sektora rynku us ł ug pogrzebowych i w stosunkowo krótkim okresie spowodowa ł o zmian ę w rozk ł adzie si ł y rynkowej mi ę dzy poszczególnymi uczestnikami tego rynku. Jak wynika z materia ł u dowodowego w m - cu styczniu 2005r. ZGKiM wykona ł - na zasadzie wy łą czno ś ci - 38 pochówków na administrowanych przez siebie cmentarzach. Po podpisaniu umów umo ż liwiaj ą cych przed si ę biorcom pogrzebowym wykonywanie wszystkich us ł ug pogrzebowych na cmentarzach gminnych, ilo ść pochówków wykonywanych przez ZGKiM zdecydowanie si ę zmniejszy ł a. Udzia ł Gminy w omawianym rynku wynosz ą cy w m - cu lutym 2005r. oko ł o [tajemnica przedsi ę biorstwa] %, w m - cu marcu 2005r. spad ł do [tajemnica przedsi ę biorstwa]% [(por. tabela 1, cz. II decyzji, obliczenia w ł asne UOKiK na podstawie danych z tabeli 1]. Ilo ść wykonanych pochówków i mo ż liwo ść pe ł nego wykorzystania posiadanego sprz ę tu specjalistycznego ora z odpowiednio przygotowanych pracowników, w sposób oczywisty przek ł ada si ę na wielko ść obrotów poszczególnych przedsi ę biorców 12 prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na wykonywaniu us ł ug pogrzebowych (k. 34). Dane obrazuj ą ce zmiany w ilo ś ci pochówk ów wykonanych przez Gmin ę i innych przedsi ę biorców pogrzebowych w okresie od m - ca lutego do m - ca lipca 2005r. stanowi ą dostateczne potwierdzenie zasadno ś ci postawionego Gminie zarzutu, ż e w okresie poprzedzaj ą cym zawarcie umów zezwalaj ą cych na wykonywanie pochówków na cmentarzach gminnych, wykorzystuj ą c pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug cmentarnych i stanowi ą c bariery dost ę pu do okre ś lonego – ze wzgl ę du na miejsce wykonania i rodzaj us ł ugi – sektora rynku us ł ug pogrzebowych, ogranicza ł a ona nie tylko wnioskodawcom, ale i innym swoim potencjalnym konkurentom mo ż liwo ść rozwoju gospodarczego. Jak wykazano, ograniczenie innym przedsi ę biorcom swobodnego dost ę pu do rynku mia ł o nie tylko charakter antykonkurencyjny, ale i antykonsumencki. Dzia ł ania Gminy polegaj ą ce na ograniczaniu swobody dzia ł ania innym przedsi ę biorcom pogrzebowym dotyka ł y równie ż konsumentów i to w sposób bezpo ś redni, pozbawiaj ą c ich mo ż liwo ś ci wyboru wykonawcy us ł ug. Warunki dotycz ą ce wykonania us ł ugi kopania grobu( tym spusz czenia trumny do grobu i uformowania mogi ł y) by ł y im przez Gmin ę dyktowane, zarówno co do ceny, jak i jako ś ci ś wiadczenia. Wobec spe ł nienia przes ł anek analizowanego przepisu ustawy o ochronie konkurencji [...] zarzut stosowania przez Gmin ę Police praktyk monopolistycznych polegaj ą cych na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towania si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych poprzez uniemo ż liwianie innym przedsi ę biorcom pogrzebowym kopania grobów na cmentarzach komunalnych nale ż y uzna ć za udowodniony. Organ antymonopolowy nie podziela stanowiska wnioskodawców, ż e zawarcie wspomnianych umów ogranicza im swobod ę prowadzenia dzia ł alno ś ci, czy te ż uniemo ż liwia dost ę p do cmentarzy na terenie gminy Police, a zapisy zawarte w tej umowie „daj ą mo ż liwo ść samowolnego wprowadzania zakazów, nakazów przez Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Policach” [podkr. Prezesa Urz ę du] i ż e takim warunkiem jest uj ę ty w § 2 umow y zapis dotycz ą cy np. obowi ą zku zabezpieczenia przez zniszczeniem, uszkodzeniem czy zanieczyszczeniem wszystkich mogi ł i nagrobków znajduj ą cych si ę wokó ł przygotowanego grobu. Zarówno ustawa z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (teks t jedn. Dz.U. Nr 23 z 2000r., poz. 295 ze zm.), jak i rozporz ą dzenie Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Ś rodowiska oraz Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej z dnia 20 pa ź dziernika 1972r. w sprawie urz ą dzania cmentarzy, prowadzenia ksi ą g cmentarnych oraz chowa nia zmar ł ych (Dz.U. Nr 47, poz. 299 ze zm.) nie reguluj ą wszystkich kwestii porz ą dkowych zwi ą zanych z chowaniem zmar ł ych na cmentarzach. Administrator cmentarza odpowiada za ł ad i porz ą dek na nim oraz za ewentualne zniszczenia, np. grobowców i nagrobków, j e ż eli niedostatecznie nadzoruje prace budowlane na cmentarzu (np. kopanie grobów). Powszechnie znane problemy z ograniczon ą powierzchni ą grzebaln ą wymagaj ą , aby zarz ą dzaj ą cy nimi dysponowa ł ś rodkiem, który pozwoli mu na egzekwowanie zasad odpowiedniego zac howania si ę firm pogrzebowych na cmentarzach. Od 1 lutego 2005r. ka ż dy przedsi ę biorca pogrzebowy mo ż e zawrze ć umow ę z PGKiM i ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe na cmentarzach komunalnych w Gminie Police. Z samego faktu zawarcia umowy – zawieraj ą cej, jak przyznali to wnioskodawcy – jednakowe warunki dla wszystkich kontrahentów przedsi ę biorcy posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą , nie sposób wywie ść , ż e jest dowód ś wiadcz ą cy o nadu ż ywaniu przez niego pozycji dominuj ą cej. Nale ż y tu wspomnie ć , ż e administ rator jednej z najwi ę kszych nekropolii w Polsce, komunalnego Cmentarza Centralnego w Szczecinie równie ż zawiera umowy z firmami ś wiadcz ą cymi us ł ugi pogrzebowe. Je ż eli 13 umowa zawierana jest po raz pierwszy – podpisywana jest na okres jednego roku i „jest to uzasadnione konieczno ś ci ą sprawdzenia wiarygodno ś ci firmy” [podkr. Prezesa Urz ę du]. Nast ę pna umowa z takim przedsi ę biorc ą zawierana jest na czas nieokre ś lony. Zarzut wnioskodawców stanowi ą cy, ż e zawarcie przez administratora cmentarzy gminnych umowy na o kres jednego roku stanowi dla nich uci ąż liwy warunek, skutkuj ą cy czasowym ograniczeniem zakresu wykonywanych przez nich us ł ug pogrzebowych, je ż eli nie dojdzie do podpisania nast ę pnej umowy, nie zosta ł rozpatrzony, bowiem ocena dzia ł ania Gminy pod tym k ą tem nie by ł a przedmiotem niniejszego post ę powania, za ś wnioskodawca nie wyst ę powa ł o jego rozszerzenie. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę orzeczono, jak w punkcie I sentencji. Ad. 2 Zarzut ten wi ąż e si ę z mo ż liwo ś ci ą wykorzystania w ł asnych pojazdów w celu prz ewiezienia trumny/urny z kaplicy do grobu na cmentarzu przy ul. Tanowskiej w Policach, na którym odbywa si ę ponad 80% pochowa ń . Sk ł adaj ą c wyja ś nienia w trakcie niniejszego post ę powania Gmina poda ł a, i ż specjalistyczny samochód wnioskodawców móg ł by ć u ż yty, je ż eli ż yczy ł a sobie tego rodzina osoby zmar ł ej. Osoby zlecaj ą ce wykonanie pogrzebu mia ł y wobec tego mo ż liwo ść wyboru karawanu, którym trumna/urna by ł a transportowana do grobu. Co prawda pogrzeby, które mia ł y miejsce na cmentarzu przy ul. Tanowskiej w wym ienionym okresie, w [tajemnica przedsi ę biorstwa]% przypadków odby ł y si ę z wykorzystaniem ś rodka transportu nale żą cego do ZGKiM, to jednak brak jest dowodów, ż e przedsi ę biorcy pogrzebowi zwracali si ę do administratora cmentarzy o wyra ż enie zgody na wykorzys tanie w ł asnego samochodu i ż e spotkali si ę z odmow ą . Wyja ś nienie wnioskodawców, ż e nie byli oni ś wiadomi, ż e po podpisaniu umowy, tj. po dniu 15 lutego 2005r., nie musz ą o tak ą zgod ę wyst ę powa ć , nie mo ż e by ć uznane za dostateczn ą przes ł ank ę pozwalaj ą c ą na uznanie, ż e Gmina nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych i ogranicza im mo ż liwo ść korzystania z w ł asnego karawanu do przewozu trumny/urny z kaplicy do grobu, tym bardziej i ż nie przedstawili oni jakiegokolwiek dowodu, ż e we wspomnianym okresie ZGKiM odmówi ł im prawa do korzystania z w ł asnego karawanu w celu przewiezienia trumny/urny z kaplicy cmentarnej do lub spoza cmentarza do grobu. W warunkach umowy zezwalaj ą cej konkretnemu przedsi ę biorcy pogrzebowemu (w tym i wnioskodawcom) na wyko nywanie pochówków zmar ł ych na cmentarzach po ł o ż onych na terenie gminy Police i administrowanych przez ZGKiM zawarty jest zapis (§ 4 ust. 2 umowy), zgodnie z którym przedsi ę biorcy pogrzebowi wnosz ą okre ś lon ą op ł at ę za m.in. wjazd pojazdów obs ł uguj ą cych cere moni ę pogrzebow ą na cmentarz. Gmina wyja ś ni ł a, ż e jedynym dokumentem upowa ż niaj ą cym do wielokrotnego i nieodp ł atnego wjazdu ś rodków transportu przedsi ę biorców pogrzebowych na teren cmentarza, w tym równie ż w celu przewiezienia zw ł ok z kaplicy do grobu jest aktualne zlecenie pogrzebu i ż e nie jest jej znany przypadek, aby któremukolwiek przedsi ę biorcy odmówiono wykorzystania w ł asnego ś rodka transportu na terenie cmentarza, je ż eli mia ł o si ę to odbywa ć w godzinach otwarcia cmentarza i w zwi ą zku z wykonywanym pogrzebem. Brak jest przes ł anek, aby nie uzna ć wyja ś nie ń Gminy, ż e jedynym dokumentem upowa ż niaj ą cym do wielokrotnego i nieodp ł atnego wjazdu ś rodków transportu przedsi ę biorców pogrzebowych na teren cmentarza, w tym równie ż w celu p rzewiezienia zw ł ok z kaplicy do grobu, jest aktualne zlecenie pogrzebu i ż e nie jest mu znany przypadek, aby któremukolwiek przedsi ę biorcy odmówiono wykorzystania w ł asnego ś rodka transportu na terenie cmentarza, je ż eli mia ł o si ę to odbywa ć w godzinach otwa rcia cmentarza i w zwi ą zku z wykonywanym pogrzebem. 14 Dowód: k. 50 - 61, 110 - 111. Koniecznym warunkiem dla u ż ycia sankcji za stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę jest udowodnienie tego faktu. W ocenie Prezesa Urz ę du w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest dostatecznych dowodów na to, aby uzna ć ż e Gmina nadu ż ywa ł a pozycji dominuj ą cej w ten sposób, ż e wymusza ł a na przedsi ę biorcach pogrzebowych korzystanie z nale żą cego do niej ś rodka transportu do przewozu trumny do grobu. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono, jak w pkt II sentencji. III. Kara za stosowanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Bior ą c pod uwag ę wszystkie wymienione okoliczno ś ci organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć na Gmin ę Police kar ę pieni ęż n ą . Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy antymonopolowej wymierzenie kary ma charakter uznaniowy, z tym, ż e maksymalna jej wysoko ść nie mo ż e by ć wy ż sza od 10% przychodu osi ą gni ę tego przez przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Na k ł adaj ą c kar ę organ antymonopolowy kierowa ł si ę stopniem zagro ż enia interesu publicznoprawnego w nast ę pstwie wykazanej praktyki. Dzia ł ania Gminy narusza ł y interes publiczny, gdy ż wywiera ł y negatywne skutki na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych, nie dopuszczaj ą c do powstania konkurencji w ś wiadczeniu cz ęś ci us ł ug pogrzebowych, tj. us ł ug kopania grobów. By ł y one skierowane nie tylko przeciwko przedsi ę biorcom uczestnicz ą cym w rynku, ale i tym, którzy rozwa ż ali (mogli rozwa ż a ć ) wej ś c ie na lokalny rynek us ł ug pogrzebowych, a tak ż e konsumentom i innym osobom zlecaj ą cym wykonanie pogrzebu. Organ antymonopolowy ustali ł , w oparciu o przedstawione przez Gmin ę sprawozdanie Rb - NDS za 2004r. (k. 93), ż e maksymalny wymiar kary, zgodnie z art . 101 ust. 1pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji […], móg ł by wynie ść [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł ., przy przychodzie Gminy z tytu ł u ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych w 2004r. wynosz ą cym [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł . Ustalaj ą c i miarkuj ą c wysoko ść kary organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę nast ę puj ą ce okoliczno ś ci i kierowa ł si ę nast ę puj ą cymi przes ł ankami:  udowodnione Gminie praktyki mia ł y ograniczony terytorialnie zasi ę g oddzia ł ywania i ograniczony wp ł yw na rynek, st ą d te ż mo ż na by ł o je zakwalifikowa ć jako drobne naruszenia konkurencji,  praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę dotyczy ł y tylko cz ęś ci (segmentu) rynku us ł ug pogrzebowych,  Gmina zaprzesta ł a stosowania zarzucanego jej czynu, okre ś lonego zakazem zawartym w art. 8 ust. 2 pkt. 5 cytowanej ustawy, w pocz ą tkowej fazie niniejszego post ę powania,  Gmina aktywnie wspó ł dzia ł a ł a z Urz ę dem w trakcie prowadzonego post ę powania zarówno antymonopolowego, jak i wyja ś niaj ą cego,  Gmina nie dopu ś ci ł a si ę dotychczas naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji […],  kara, która zosta ł a na ł o ż ona w celu zachowania i przestrzegania obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego, ma mie ć g ł ównie charakter prewencyjny, a jej celem jest podkre ś lenie naganno ś ci dzia ł a ń Gminy, 15 skierowanych przeciwko przedsi ę biorcom wykonuj ą cym us ł ugi pogrzebowe i zaburzaj ą cych konkurencj ę na rynku ś wiadczenia tych ż e us ł ug. Maj ą c na uwadze zarówno wag ę naruszenia, jak i okoliczno ś ci ł agodz ą ce, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów na ł o ż y ł na Gmin ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci [tajemnica prz edsi ę biorstwa] z ł (s ł ownie: [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł ), co stanowi 0,5% przychodów Gminy uzyskiwanych ze ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę orzeczono, jak w punkcie III sentencji. Pouczenie: Sto sownie do art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (jedn. tekst: Dz. U. Nr 86 z 2003r., poz. 804 ze zm.), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kpc, od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencj i i Konsumentów, w terminie 14 dni od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji na rachunek Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pl. Powsta ń ców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa, w Narodowym Banku Polskim, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, nr rachunku: 51101010100078782231000000. Z UP . PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D YREKTOR D ELEGATURY W G DAŃSKU R OMAN J ARZABEK O TRZYMUJĄ : 1. G MINA P OLICE U RZ Ą D G MINY ul. Stefana Batorego 3 72 - 010 P OLICE 2.