RKR-13/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5, Tel/fax (012) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-411-4/05/DN-14/06 Kraków, dn. 10 kwietnia 2006 r. DECYZJA NR RKR - 13/2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172, ze zm.) , po przeprowadzeniu – na wniosek Krynickiej Spó ł dzielni Mieszkaniowej Lokatorsko- W ł asno ś ciowej z siedzib ą w Krynicy-Zdroju, przy ul. Wspólnej 5 – post ę powania antymonopolowego - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - na podstawie art. 11 ust. 1, w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 wymienionej na wst ę pie ustawy, nie stwierdza si ę nadu ż ywania przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedziba w Krynicy-Zdroju, przy ul. Kraszewskiego 37, pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Krynicy-Zdroju, polegaj ą cego na narzucaniu Krynickiej Spó ł dzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-W ł asno ś ciowej uci ąż liwych, przynosz ą cych Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Krynicy-Zdroju nieuzasadnione korzy ś ci, warunków umowy, w ś wietle których ww. Spó ł dzielnia ponosi op ł aty za wod ę w wysoko ś ci przewidzianej w taryfie w sytuacji, gdy finansuje koszty eksploatacji hydroforni usytuowanych w budynkach Spó ł dzielni przy ul. Wspólnej i przy ul. Pi ł sudskiego w Krynicy- Zdroju. Uzasadnienie Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie – zwanego dalej „organem antymonopolowym” – wp ł yn ął wniosek Krynickiej Spó ł dzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-W ł asno ś ciowej z siedzib ą w Krynicy-Zdroju, przy ul. Wspólnej 5 (zwanej dalej „Spó ł dzielni ą ” lub „Wnioskodawc ą ”) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Krynicy-Zdroju, przy ul. Kraszewskiego 37 (zwanemu dalej „MPGK”). Wnioskodawca postawi ł MPGK zarzut narzucania uci ąż liwych warunków umowy, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, poprzez pobieranie od Wnioskodawcy op ł at za wod ę w wysoko ś ci przewidzianej w taryfie w sytuacji, gdy Spó ł dzielnia finansuje koszty eksploatacji hydroforni usytuowanych w budynkach przy ul. Wspólnej i przy ul. Pi ł sudskiego w Krynicy-Zdroju. Spó ł dzielnia wskaza ł a, i ż hydrofornie s ą urz ą dzeniami reguluj ą cymi ci ś nienie wody i umo ż liwiaj ą prawid ł owe dostarczanie wody do lokali mieszkalnych. Tym samym, umo ż liwiaj ą wype ł nienie obowi ą zku ci ążą cego na MPGK, które jako przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne winno zapewni ć zdolno ść posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci i pod odpowiednim 2 ci ś nieniem. W zwi ą zku z tym – w ocenie Wnioskodawcy – koszty eksploatacji hydrofornii winny obci ąż a ć MPGK. Spó ł dzielnia podnios ł a, i ż pomimo, ż e to ona, a nie MPGK, ponosi koszty utrzymania i eksploatacji hydroforni, MPGK nie zmniejszy ł o stosowanej wobec niej wysoko ś ci op ł at. Spó ł dzielnia poda ł a, i ż zgodnie z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , ceny i stawki op ł at pobieranych przez przedsi ę biorstwa wodno-kanalizacyjne s ą ró ż nicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców us ł ug na podstawie udokumentowanych ró ż nic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków (art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę o zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. nr 72 poz. 747 ze zm.) – zwanej dalej „ ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę ” . Spó ł dzielnia poda ł a równie ż , i ż zaproponowa ł a MPGK przej ę cie na jego maj ą tek przedmiotowych hydroforni, na co MPGK nie wyrazi ł o zgody. Odmówi ł o te ż obni ż enia wysoko ś ci op ł at. Spó ł dzielnia podkre ś li ł a, i ż MPGK przej ęł o od niej inne osiedlowe hydrofornie, które eksploatuje na w ł asny koszt. Ponadto, zdaniem Spó ł dzielni, woda do budynków zlokalizowanych przy ul. Wspólnej nr 2, 5 i 7 oraz przy ul. Pi ł sudskiego nr 39 dostarczana jest przy zbyt niskim ci ś nieniu, co jest sprzeczne z § 5 – wi ążą cej strony - umowy na zaopatrzenie w wod ę o odprowadzanie ś cieków. W ocenie Spó ł dzielni, skutkiem dzia ł a ń MPGK jest uprzywilejowanie tych odbiorców wody, którzy nie ponosz ą kosztów utrzymania hydroforni, w stosunku do odbiorców obci ąż anych kosztami dzia ł ania tych urz ą dze ń pomimo, ż e obie grupy ponosz ą op ł aty za wod ę w tej samej wysoko ś ci. Po wst ę pnej analizie zarzutów i informacji zawartych we w wniosku organ antymonopolowy – postanowieniem Nr RKR-185/2005 – wszcz ął w dniu 16 maja 2005 r. post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku podejrzeniem nadu ż ywania przez MPGK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Krynicy-Zdroju, poprzez narzucanie Krynickiej SM Lokatorsko – W ł asno ś ciowej uci ąż liwych, przynosz ą cych MPGK Sp. z o.o. w Krynicy nieuzasadnione korzy ś ci, warunków umowy, w ś wietle których ww. Spó ł dzielnia ponosi op ł aty za wod ę w wysoko ś ci przewidzianej w taryfie w sytuacji, gdy finansuje koszty eksploatacji hydroforni usytuowanych w budynkach przy ul. Wspólnej i przy ul. Pi ł sudskiego w Krynicy, tj. ewentualnego naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) , zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego (karty nr 24- 49) MPGK nie zgodzi ł o si ę z postawionymi zarzutami. Ustosunkowuj ą c si ę do żą dania Spó ł dzielni zastosowania wobec niej specjalnej, odr ę bnie wyliczonej wysoko ś ci op ł at za wod ę MPGK poda ł o, i ż jest ono niezasadne, poniewa ż w ś wietle § 14 pkt 2 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26 poz. 257 ze zm) – ró ż nicowanie taryf dla gospodarstw domowych mo ż e dotyczy ć jedynie op ł at abonamentowych. 3 MPGK wskaza ł o na art. 31 pkt 1 ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę stanowi ą cy, i ż osoby, które wybudowa ł y z w ł asnych ś rodków urz ą dzenia wodoci ą gowe i kanalizacyjne, mog ą je przekazywa ć odp ł atnie gminie lub przedsi ę biorstwu wodoci ą gowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie. MPGK podkre ś li ł o jednak, i ż przedmiotem takiej umowy mog ą by ć wy łą cznie urz ą dzenia wodoci ą gowe znajduj ą ce si ę w sieci wodoci ą gowej. MPGK wskaza ł o, i ż instalacja wodoci ą gowa w budynku powinna by ć zaprojektowana w sposób zapewniaj ą cy odpowiednie zaopatrzenie w wod ę . Na zako ń czeniu przy łą cza, tj. urz ą dzenia łą cz ą cego instalacj ę wewn ę trzn ą odbiorcy z sieci ą wodoci ą gow ą , powinien by ć umieszczony wodomierz i zawór g ł ówny. Ilo ść dostarczanej wody mierzona jest na wodomierzu g ł ównym instalowanym i utrzymywanym na koszt dostawcy wody. W ś wietle powy ż szego – zdaniem MPGK - sporne hydrofornie s ą elementami wewn ę trznej instalacji wodoci ą gowej i jako takie nie musz ą by ć przej ę te na jego maj ą tek. Przej ę cie tych hydroforni bez racjonalnego uzasadnienia mog ł oby skutkowa ć podobnymi roszczeniami innych odbiorców. MPGK poda ł o równie ż , i ż od dnia obowi ą zywania ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (tj. od dnia 7 grudnia 2001 r.-przyp. UOKiK) nie przej ęł o na swój maj ą tek ż adnej - wybudowanej ze ś rodków w ł asnych odbiorców - hydroforni znajduj ą cej si ę w sieci, a tym bardziej znajduj ą cej si ę na wewn ę trznej instalacji wodoci ą gowej w nieruchomo ś ci. Odnosz ą c si ę do zarzutu dostarczania wody o zbyt niskim ci ś nieniu MPGK poda ł o, i ż dokonane pomiary wykaza ł y, ż e ci ś nienie dostarczanej wody, mierzone na wodomierzu g ł ównym jest wy ż sze od ci ś nienia wymaganego przepisami okre ś laj ą cymi jego minimaln ą warto ść oraz wy ż sze od warto ś ci okre ś lonej w warunkach technicznych ci ś nienia na przy łą czu wodoci ą gowym. W toku przedmiotowego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Strony post ę powania wi ąż e Umowa nr 181/2004 o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, zawarta w dniu 10 listopada 2004 r., zwana dalej „Umow ą ” (karty nr 8-12). Zgodnie z tre ś ci ą § 3 pkt 1 ww. umowy miejscem dostarczania wody jest zawór za wodomierzem g ł ównym. Do obowi ą zków MPGK nale ż y m.in. zapewnienie zdolno ś ci posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci i pod odpowiednim ci ś nieniem (§ 4 umowy). Ponadto, umowa stanowi, i ż dostarczanie wody do nieruchomo ś ci Spó ł dzielni nast ą pi zgodnie z warunkami technicznymi przy łą cza, o ci ś nieniu w miejscu zamontowania wodomierza g ł ównego, umo ż liwiaj ą cym normalne u ż ytkowanie wody z przeznaczeniem na cele gospodarstw domowych i socjalno bytowe (§5 umowy). Z kolei, zgodnie z § 7 pkt 1 ww. umowy, naprawa, remont oraz konserwacja instalacji wodoci ą gowych i przy łą cza wodoci ą gowego z wy łą czeniem wodomierza g ł ównego, licz ą c od strony budynku, nale ż y do Spó ł dzielni. Ponadto, Spó ł dzielnia zobowi ą zana jest m.in. do utrzymania w ł a ś ciwego stanu technicznego nale żą cych do niej instalacji i urz ą dze ń wodoci ą gowych (§9 pkt 1). Umowa przewiduje równie ż (§ 16) mo ż liwo ść domagania si ę przez Spó ł dzielni ę obni ż enia nale ż no ś ci okre ś lonej w taryfie w przypadku dostarczenia wody o pogorszonej b ą d ź z ł ej jako ś ci. Sposób ustalania wysoko ś ci nale ż no ś ci za ś wiadczone us ł ugi zosta ł uregulowany w § 11 Umowy, zgodnie z którym nale ż no ś ci te ustala si ę jako iloczyny taryfowych cen i stawek op ł at oraz odpowiadaj ą cych im ilo ś ci ś wiadczonych us ł ug. W dniu wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego obowi ą zywa ł a Decyzja Nr 56/2004 Zarz ą du MPGK z dnia 10 grudnia 2004 r. (karta nr 13) wprowadzaj ą ca taryf ę za wod ę 4 pobieran ą z urz ą dze ń zaopatrzenia w wod ę , uwzgl ę dniaj ą ca 2 grupy taryfowe tj. op ł aty za wod ę dostarczon ą dla: - gospodarstw domowych i na cele socjalno-bytowe, - pozosta ł ych odbiorców. W budynkach, usytuowanych przy ul. Wspólnej 5 i przy ul. Pi ł sudskiego 39 w Krynicy- Zdroju funkcjonuj ą hydrofornie zimnej wody, które – podobnie jak same budynki – s ą w ł asno ś ci ą Spó ł dzielni. Koszty eksploatacji tych urz ą dze ń ponosi Spó ł dzielnia, a ich wysoko ść w skali roku wynosi 22 ty ś . z ł otych. Pismem z dnia 16 czerwca 2004 r. (karta nr 33) Spó ł dzielnia zaproponowa ł a przekazanie ww. hydroforni na maj ą tek MPGK. Odpowiadaj ą c na propozycj ę Spó ł dzielni (pismo z dnia 26 czerwca 2004 r., znak TW-1488/2004 (karta nr 32) MPGK stwierdzi ł o, i ż nie jest ni ą zainteresowane. Pismem z dnia 12 lipca 2004 r., Spó ł dzielnia ponowi ł a propozycj ę przekazania MPGK przedmiotowych hydroforni. Odpowiadaj ą c na powy ż sze (pismo z dnia 21 lipca 2004 r., znak TW-14/2004 (karta nr 31) MPGK podtrzyma ł o swoje stanowisko. Wyja ś ni ł o ponadto, i ż wszystkie hydrofornie osiedlowe, zlokalizowane na Osiedlu Tysi ą clecia i Osiedlu Ż ródlana II etap, zosta ł y wydzielone z zabudowy mieszkalnej na etapie projektowania i MPGK przej ęł o je na swój maj ą tek razem z sieci ą osiedlow ą . Jak wynika z akt sprawy (pismo MPGK z dnia 21 lipca 2007 r., znak TD-1856/2005, karta nr 56) przej ę cie to mia ł o miejsce w latach 70-tych ub. wieku. Hydrofornie w budynkach przy ul. Wspólnej oraz ul. Pi ł sudskiego zosta ł y wykonane jako element instalacji wewn ę trznej budynku, zgodnie z warunkami technicznymi przy łą cza. Hydrofornie te znajduj ą si ę poza wodomierzem, stanowi ą element instalacji wewn ę trznej budynku i jako takie s ą w ł asno ś ci ą Spó ł dzielni. Uwzgl ę dniaj ą c interwencje mieszka ń ców w sprawie niskiego ci ś nienia wody, Spó ł dzielnia zwróci ł a si ę do MPGK o dokonanie pomiaru ci ś nienia wody w miejscu zamontowania wodomierzy g ł ównych dla budynków nr 2, 5 i 7 przy ul. Wspólnej oraz budynku nr 39 przy ul. Pi ł sudskiego (pismo z dnia 15 listopada 2004 r., karta nr 16). Spó ł dzielnia powo ł a ł a si ę na § 5 Umowy, zgodnie z którym MPGK zobowi ą zane jest dostarcza ć wod ę o ci ś nieniu umo ż liwiaj ą cym normalne u ż ytkowanie wody z przeznaczeniem na cele gospodarstw domowych i socjalno bytowe. Pomiary ci ś nienia wody w ww. miejscach zosta ł y dokonane przez MPGK w dniu 24.11.2004 r., przy czym w pomiarach tych nie brali udzia ł u przedstawiciele Spó ł dzielni. Wyniki pomiarów zosta ł y udokumentowane w Protokole Nr 3/2004 (karta nr 57) i wskazuj ą , i ż ci ś nienie wody na wodomierzu g ł ównym przed budynkami nr 2, 5 i 7 przy ul. Wspólnej wynosi ł o 0,34 MPa, natomiast przed budynkiem nr 39 przy ul. Pi ł sudskiego – 0,22 Mpa. Pomiary zosta ł y powtórzone w dniu 19 lipca 2005 r., tym razem w obecno ś ci przedstawiciela Spó ł dzielni i jak wynika z Protoko ł u Nr 1/2005 (karta nr 58) ci ś nienie wody mia ł o te same warto ś ci, co w poprzednich pomiarach. Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Interes publiczny. Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) - ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w ustawie jest zatem, aby dzia ł ania przedsi ę biorców – którym zarzucono naruszenie jej 5 przepisów – stanowi ł y potencjalne zagro ż enie interesu publicznego, nie za ś jednostki lub grupy. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawniej S ą d Antymonopolowy). W wyroku z dnia 27.06.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e „Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swych wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy”. Podobnie na temat interesu publicznego S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wypowiedzia ł w wielu innych wyrokach, np. z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00), z dnia 4.07.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00), z dnia 6.06.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 78/00). Powy ż sze stanowisko znalaz ł o równie ż potwierdzenie w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji” . W uzasadnieniu do wyroku z dnia 26.02.2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) S ą d Najwy ż szy doda ł , i ż naruszenie indywidualnego interesu (w powo ł anym wyroku – konsumenta), nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ś wietle powy ż szego przyj ąć nale ż y, i ż zagra ż aj ą ce interesowi publicznemu s ą wszelkie dzia ł ania sprzeczne z ustaw ą o ochronie (...), podejmowane przez podmiot o dominuj ą cej pozycji na rynku w ł a ś ciwym, niezale ż nie od zasi ę gu terytorialnego tego rynku. W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy dzia ł ania MPGK, które eksploatuje sie ć wodoci ą gowo-kanalizacyjn ą na terenie Krynicy-Zdroju oraz dominuje na lokalnym rynku us ł ug zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ś cieków – wywieraj ą okre ś lone skutki na otoczenie. Skutki dzia ł a ń MPGK mog ą odczu ć wszyscy kontrahenci, w tym mieszka ń cy Krynicy-Zdroju, korzystaj ą cy z us ł ug dostaw wody i odprowadzania ś cieków. Wobec powy ż szego nale ż y zatem stwierdzi ć , i ż niniejsze post ę powanie prowadzone by ł o w interesie publicznym. Rynek w ł a ś ciwy i pozycja MPGK. Art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (…) zawiera bezwzgl ę dny zakaz nadu ż ywania przez przedsi ę biorców pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Aby zatem, dzia ł ania przedsi ę biorcy mo ż na by ł o zakwalifikowa ć jako jedn ą , z wymienionych w art. 8 ust. 2 tej ustawy, praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , nale ż y uprzednio dowie ść , i ż przedsi ę biorca ten pozycj ę dominuj ą c ą faktycznie posiada. Stron ą post ę powania antymonopolowego jest Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Krynicy-Zdroju, którego dzia ł alno ść polega na ś wiadczeniu us ł ug zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Krynicy- Zdroju. 6 Powy ż szy rodzaj dzia ł alno ś ci i jego zasi ę g wyznaczaj ą w niniejszej sprawie wymiar produktowy i zasi ę g terytorialny rynku w ł a ś ciwego, o którym mowa w art. 4 ust. 8 ustawy o ochronie (…). Zgodnie z tym przepisem rynek w ł a ś ciwy to „rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. W niniejszej sprawie towarem, w rozumieniu definicji ustawowej, s ą us ł ugi dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) – rynek w ł a ś ciwy w uj ę ciu geograficznym ograniczony jest do sieci wodno-kanalizacyjnej nale żą cej do MPGK i obejmuje teren Krynicy-Zdroju. Przez pozycj ę dominuj ą c ą – zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (…) – rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. MPGK na wy ż ej zdefiniowanym rynku w ł a ś ciwym jest monopolist ą naturalnym, co wynika z faktu sieciowego charakteru urz ą dze ń s ł u żą cych do dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. To w ł a ś nie dzi ę ki sieci, przedsi ę biorstwo w stosunku do swoich odbiorców posiada pozycj ę monopolu naturalnego. Podmioty ubiegaj ą ce si ę o przy łą czenie do sieci wodoci ą gowo-kanalizacycjnej nie maj ą mo ż liwo ś ci alternatywnego zakupu us ł ug dostawy wody i odprowadzania ś cieków od innego przedsi ę biorcy. MPGK posiada zatem na tym rynku si łę techniczn ą i ekonomiczn ą , dzi ę ki której mo ż e dzia ł a ć w znacznym stopniu niezale ż nie od kontrahentów, a w szczególno ś ci eksploatowa ć swoj ą pozycj ę ich kosztem. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze nale ż y stwierdzi ć , i ż zachowanie MPGK na wy ż ej okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym podlega ocenie na gruncie przepisów ustawy o ochronie (…). Ocena zachowa ń MPGK pod k ą tem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…). Dokonuj ą c oceny zachowa ń MPGK pod k ą tem nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ś cieków, nale ż y uwzgl ę dni ć , i ż zgodnie z żą daniem Wnioskodawcy post ę powanie antymonopolowe zosta ł o wszcz ę te i by ł o prowadzone pod zarzutem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…). Przes ł ankami naruszenia tego przepisu by ł a odmowa MPGK obni ż enia wysoko ś ci pobieranych od Spó ł dzielni op ł at za wod ę , w zwi ą zku z ponoszonymi przez ni ą kosztami eksploatacji hydroforni. Art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…) stanowi, i ż zakazanym nadu ż yciem przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym jest uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Omawiana praktyka jest typow ą praktyk ą kontraktow ą o charakterze eksploatacyjnym, polegaj ą c ą na wyzyskiwaniu przez dominanta przewagi kontraktowej nad kontrahentami. Eksploatacyjny charakter tej praktyki oznacza, ż e bezpo ś rednie jej skutki dotykaj ą podmiotów, przeciwko którym jest skierowana (tak: E.Modzelewksa-W ą chal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Twigger Warszawa 2002 r., s. 117). 7 Dla stwierdzenia stosowania powy ż szej praktyki, niezb ę dne jest spe ł nienie łą cznie czterech, wynikaj ą cych z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…) przes ł anek, a mianowicie: ƒ zajmowanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na danym rynku w ł a ś ciwym, ƒ narzucanie kontrahentowi przez dominanta rynkowego - okre ś lonych warunków umów, ƒ uci ąż liwo ść tych warunków, ƒ uzyskiwanie przez dominanta rynkowego nieuzasadnionych korzy ś ci. W poprzedniej cz ęś ci uzasadnienia zosta ł o wykazane, i ż MPGK posiada niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Krynicy-Zdroju. Pierwsza z powy ż szych przes ł anek zosta ł a zatem spe ł niona. Narzucanie warunków umów musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. Jego ź ród ł em jest si ł a rynkowa przedsi ę biorstwa pozwalaj ą ca na jednostronne dyktowanie warunków umów kontrahentom. Narzucanie warunku umowy ma miejsce wówczas, gdy dominant wykorzystuj ą c posiadan ą si łę rynkow ą i sytuacj ę przymusow ą kontrahenta, wynikaj ą c ą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, wymusza na nim okre ś lone zachowania. MPGK, jako dostawca us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków zajmuje pozycj ę monopolisty naturalnego. Prowadzi swoj ą dzia ł alno ść gospodarcz ą w warunkach, w których - odizolowane od potencjalnych konkurentów, zarówno barier ą kosztów niezb ę dnych dla uruchomienia dzia ł alno ś ci w danej dziedzinie, jak i ustanowion ą wcze ś niej struktur ą organizacyjn ą lub technologiczn ą - dysponuje potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swojemu kontrahentowi warunków umowy. O tym, czy w konkretnej sytuacji tre ść umowy zosta ł a kontrahentowi narzucona, czy te ż umowa by ł a rezultatem negocjacji w ramach przys ł uguj ą cej stronom swobody kontraktowania decyduje ostatecznie tre ść umowy oraz okoliczno ś ci jej zawarcia. Do narzucania warunków umowy dochodzi ć mo ż e zarówno w drodze dzia ł a ń (aktywnego narzucania warunków w negocjacjach), jak równie ż zaniechania (odmowy podejmowania jakichkolwiek negocjacji w przedmiocie spornych kwestii). W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy strony post ę powania zwi ą zane s ą Umow ą od 10 listopada 2004 r. Przed ta dat ą Spó ł dzielnia usi ł owa ł a negocjowa ć z MPGK problem kosztów eksploatacji spornych hydroforni. Pierwotn ą propozycj ą Spó ł dzielni, przed ł o ż on ą jeszcze przed zawarciem ww. Umowy, by ł o przekazanie hydroforni na maj ą tek MPGK (pismo z dnia 16 czerwca 2004 r., karta nr 33). W tym wzgl ę dzie MPGK jednoznacznie okre ś li ł o swoje stanowisko stwierdzaj ą c, i ż nie jest zainteresowane propozycj ą Spó ł dzielni (pismo z dnia 24 czerwca 2004 r., karta nr 32). Spó ł dzielnia nie przed ł o ż y ł a innych, poza wy ż ej wskazanymi, dokumentów traktuj ą cych o dalszych próbach negocjacji z MPGK. Jak wynika z akt sprawy, po wymianie dwóch pism, zosta ł a - w dniu 10 listopada 2004 r. - zawarta Umowa, która w ż adnym punkcie nie reguluje kwestii finansowania kosztów spornych hydroforni. Spó ł dzielnia nie wskaza ł a równie ż dowodów na okoliczno ść podj ę cia próby negocjacji wysoko ś ci op ł at za wod ę , o której mowa we wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego (karta nr 3). W tym stanie rzeczy nale ż y uzna ć , i ż nie zosta ł o wykazane, ż e MPGK rzeczywi ś cie narzuci ł o Spó ł dzielni warunki umowy. 8 Jednak ż e gdyby uzna ć nawet, i ż MPGK wykorzysta ł o sw ą si łę rynkow ą i Umowa zosta ł a Spó ł dzielni narzucona lub te ż , i ż narzucenie warunków umowy nast ą pi ł o poprzez odmow ę MPGK negocjacji w sprawie wysoko ś ci op ł at, to i tak dla stwierdzenia, ż e MPGK naruszy ł o art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…) niezb ę dne jest wykazanie, i ż narzucane warunki by ł y rzeczywi ś cie uci ąż liwe, a ich skutkiem – uzyskanie przez MPGK nieuzasadnionych korzy ś ci. Ocen ę dzia ł a ń MPGK w tym aspekcie nale ż y poprzedzi ć analiz ą przepisów szczegó ł owych dotycz ą cych przedmiotowej sprawy. Zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, w tym zasady dzia ł alno ś ci przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych reguluje, obowi ą zuj ą ca od 7 grudnia 2001 r. ww. ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Zgodnie z art. 31 ust. 1 tej ustawy osoby, które wybudowa ł y z w ł asnych ś rodków urz ą dzenia wodoci ą gowe i urz ą dzenia kanalizacyjne, mog ą je przekaza ć odp ł atnie gminie lub przedsi ę biorstwu wodoci ą gowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie. W tym miejscu nale ż y rozwa ż y ć , czy sporne hydrofornie stanowi ą urz ą dzenia wodoci ą gowe, które w my ś l art. 2 pkt. 16 ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę stanowi ą uj ę cia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urz ą dzenia s ł u żą ce do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodoci ą gowe oraz urz ą dzenia reguluj ą ce ci ś nienie wody. Urz ą dzenia hydroforowe (hydrofornie) to zespó ł urz ą dze ń doprowadzaj ą cych wod ę do sieci wodoci ą gowej, g ł ównie lokalnej (w ma ł ych osiedlach), lub w wysokich budynkach, w których panuj ą ce w sieci ci ś nienie wody, nie zapewnia zasilania w ni ą pomieszcze ń na wy ż szych pi ę trach (tak: Multimedialna Encyklopedia Powszechna PWN, dost ę pna na stronie internetowej encyklopedia.pwn.pl ). W okoliczno ś ciach faktycznych sprawy sporne hydrofornie stanowi ą urz ą dzenia reguluj ą ce ci ś nienie wody w budynkach. Wynika to zarówno z korespondencji stron (karty nr 15, 18) jak i samego wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w którym Spó ł dzielnia stwierdza, i ż sporne hydrofornie to urz ą dzenia reguluj ą ce ci ś nienie wody podawanej do trzech spó ł dzielczych budynków. Nie bez znaczenia jest równie ż fakt, i ż hydrofornie te znajduj ą w zasobach Spó ł dzielni, przed wodomierzem g ł ównym na przy łą czu wodoci ą gowym, który – jak stanowi art. 2 pkt 6. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę – jest odcinkiem przewodu łą cz ą cego sie ć wodoci ą gow ą z wewn ę trzn ą instalacj ą wodoci ą gow ą w nieruchomo ś ci odbiorcy us ł ug wraz zaworem za wodomierzem g ł ównym. W ś wietle powy ż szego nale ż y uzna ć , i ż pomimo, ż e sporne hydrofornie s ą urz ą dzeniami reguluj ą cymi ci ś nienie wody, nie s ą urz ą dzeniami wodoci ą gowymi, o których mowa w art. 2 pkt 16 ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , poniewa ż stanowi ą element wewn ę trznej instalacji wodoci ą gowej Wnioskodawcy. Skoro zatem przedmiotowe hydrofornie stanowi ą cz ęść wewn ę trznej instalacji wodoci ą gowej, nale ż y rozstrzygn ąć , po czyjej stronie, Spó ł dzielni czy MPGK, le ż y obowi ą zek zastosowania urz ą dze ń technicznych zapewniaj ą cych odpowiednie ci ś nienie wody w budynku. Powy ż sz ą kwesti ę reguluj ą przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zawarte w rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada ć budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z tre ś ci ą § 113 pkt 4 instalacja wodoci ą gowa powinna by ć zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniaj ą cy zaopatrzenie w wod ę budynku, zgodnie z jego przeznaczeniem, oraz spe ł nia ć wymagania okre ś lone w Polskiej Normie dotycz ą cej projektowania instalacji 9 wodoci ą gowych. Wprawdzie powy ż szy przepis nie wskazuje wyra ź nie czyim staraniem i na czyj koszt ma to nast ą pi ć , jednak ż e bior ą c pod uwag ę , i ż przepisy ww. rozporz ą dzenia stosuje si ę m.in. przy projektowaniu i budowie budynków (§ 2 pkt 1 rozporz ą dzenia), nale ż y uzna ć , i ż § 113 pkt 4 rozporz ą dzenia odnosi si ę do inwestorów b ą d ź w ł a ś cicieli budynków. Oznacza to zatem, i ż wybudowanie jak i u ż ytkowanie spornych hydroforni le ż y po stronie Spó ł dzielni. Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w wyroku z dnia 13 maja 2004 r. (sygn. akt III SK 39/04) podkre ś li ł , ż e stosownie do tre ś ci art. 5 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę , je ż eli umowa nie stanowi inaczej, to odbiorca us ł ug odpowiada za zapewnienie niezawodnego dzia ł ania posiadanych instalacji i przy łą czy wodoci ą gowych, lub instalacji i przy łą czy kanalizacyjnych. S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł równie ż , i ż „ trudno wyobrazi ć sobie, aby powinno ść zapewnienia niezawodnego dzia ł ania posiadanych instalacji i przy łą czy obci ąż a ł a inny podmiot ni ż ich w ł a ś ciciela”. Odnosz ą c si ę do twierdzenia Wnioskodawcy, jakoby MPGK dostarcza ł o wod ę o zbyt niskim ci ś nieniu i to powodowa ł o konieczno ść zainstalowania przedmiotowych hydroforni, nale ż y stwierdzi ć , i ż nie znajduje oparcia w dokonanych ustaleniach. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ma obowi ą zek zapewni ć zdolno ść posiadanych urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilo ś ci i pod odpowiednim ci ś nieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ś cieków w sposób ci ą g ł y i niezawodny, a tak ż e zapewni ć nale ż yt ą jako ść dostarczanej wody i odprowadzanych ś cieków. Stosownie do § 114 ust. 1 przywo ł anego wy ż ej rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., ci ś nienie wody w instalacji wodoci ą gowej w budynku powinno wynosi ć przed ka ż dym punktem czerpalnym nie mniej ni ż 0,05MPa i nie wi ę cej ni ż 0,6 Mpa. Jak wynika natomiast z protoko ł ów pomiarów dokonanych w dniach 24 listopada 2004 r. (karta nr 57) i 19 lipca 2005 r. (karta nr 58) – ci ś nienie wody przy wodomierzach g ł ównych przed budynkami przy ul. Wspólnej i ul. Pi ł sudskiego wynosi ł o odpowiednio 0,34 MPa i 0,22 MPa, a zatem by ł o wy ż sze od minimalnego ci ś nienia, okre ś lonego w § 114 ust. 1 ww. rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury. W ś wietle decyzji nr 56/2004 Zarz ą du MPGK (karta nr 13), op ł aty za dostaw ę wody pobierane s ą na podstawie taryfy ilo ś ciowej (tzn. stosowanej przy opomiarowanych systemach dostaw wody) w wysoko ś ciach przewidzianych dla dwóch grup taryfowych, tj. dla gospodarstw domowych i na cele socjalno-bytowe oraz dla pozosta ł ych odbiorców. Zgodnie § 14 ust. 2 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r., w sprawie okre ś lenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257 ze zm.) ró ż nicowanie taryf dla gospodarstw domowych mo ż e dotyczy ć tylko op ł aty abonamentowej. Nale ż y zatem uzna ć , i ż ewentualnie uwzgl ę dnienie przez MPGK żą dania Spó ł dzielni obni ż enia pobieranych od niej op ł at – niezale ż nie od tego, ż e żą danie to jest nieuzasadnione – stanowi ł oby naruszenie przywo ł anego wy ż ej § 14 ust. 2 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , nale ż y stwierdzi ć , i ż dzia ł ania MPGK maj ą swoje oparcie w obowi ą zuj ą cym porz ą dku prawnym. Przywo ł ane wy ż ej przepisy w jednakowym stopniu obowi ą zuj ą wszystkich uczestników rynku, a wi ę c zarówno MPGK jak i Wnioskodawc ę i nie sposób uzna ć obowi ą zuj ą cych norm prawnych za uci ąż liwe. 10 Nieuzasadnione korzy ś ci w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…) s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów i oznaczaj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Nieuzasadnione korzy ś ci powinny pozostawa ć w normalnym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umowy. Wnioskodawca uzasadniaj ą c zarzut w zakresie mo ż liwo ś ci osi ą gania przez MPGK nieuzasadnionych korzy ś ci wskaza ł , i ż korzy ś ci ą dla dostawcy wody jest unikni ę cie kosztów zwi ą zanych z eksploatacj ą spornych hydroforni. Maj ą c na uwadze, i ż – jak wykazano powy ż ej – to na Wnioskodawcy spoczywa obowi ą zek ponoszenia tych kosztów, nie mo ż e by ć mowy o tym, aby MPGK, nie eksploatuj ą c tych hydroforni i równocze ś nie obci ąż aj ą c Spó ł dzielni ę taryfowymi op ł atami za dostaw ę wody osi ą ga ł jakiekolwiek korzy ś ci finansowe, w szczególno ś ci korzy ś ci nieuzasadnione. Reasumuj ą c uwzgl ę dniaj ą c, i ż w toku post ę powania antymonopolowego: ƒ nie wykazano, aby MPGK rzeczywi ś cie narzuci ł o Spó ł dzielni warunki umów, a zatem nie wykazano, ż e spe ł niona zosta ł a druga z omówionych wy ż ej czterech przes ł anek, ƒ wykazano, ż e dzia ł ania MPGK nie skutkowa ł y narzuceniem Spó ł dzielni uci ąż liwych warunków umów, a wi ę c, i ż nie zosta ł a spe ł niona trzecia z ww. przes ł anek, ƒ wykazano, i ż w wyniku pobierania od Spó ł dzielni op ł at za dostaw ę wody przewidzianych w taryfie w sytuacji, gdy finansuje ona koszty eksploatacji hydroforni przy ul. Wspólnej i przy ul. Pi ł sudskiego – MPGK nie uzyska ł o nieuzasadnionych korzy ś ci, co oznacza, ż e nie zosta ł a równie ż spe ł niona czwarta z ww. przes ł anek organ antymonopolowy uzna ł , i ż nie istniej ą podstawy do stwierdzenia naruszenia przez MPGK art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…). Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury UOKiK w Krakowie, 30-011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Delegatury UOKiK w Krakowie Leszek Piekarz Otrzymuj ą : 1. Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. ul. Kraszewskiego 37 33-380 Krynica Zdrój 2. Krynicka Spó ł dzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko – W ł asno ś ciowa ul. Wspólna 5 33-380 Krynica Zdrój 3. RKR a/a.