RWR-12/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wroc ł aw, 6.04.2006 r. RWR 411-16/05/AG/ DECYZJA RWR 12/06 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunalnemu HEMIZ-BIS Sp. z o.o. z siedzib ą w Prochowicach – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. na podstawie art. 9 wymienionej na wst ę pie ustawy uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Przedsi ę biorstwo Komunalne HEMIZ-BIS Sp. z o.o. w Prochowicach pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku oczyszczania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Prochowice, poprzez narzucanie nieuczciwych cen w wyniku obci ąż enia grupy dostawców ś cieków nie pod łą czonych do sieci kanalizacyjnej cz ęś ci ą kosztów zwi ą zanych z jej utrzymaniem i eksploatacj ą i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania , II. na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Komunalne HEMIZ-BIS Sp. z o.o. z siedzib ą w Prochowicach kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 17.450 z ł (s ł ownie: siedemna ś cie tysi ę cy czterysta pi ęć dziesi ą t z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. 2 30.12.2004 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delega nymi, mog ą tórej ta grupa odbiorców nie korzysta. W efekcie Prezes UOKiK uzna ł , i ż zaistnia ł o odejrzenie naruszenia art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . narzucanie nieuczciwych cen w dostawców ś cieków nie posiadaj ą cych sieci kanalizacyjnej z ęś ci ą kosztów zwi ą zanych z jej utrzymaniem i eksploatacj ą , co mo ż e stanowi ć aruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy.” skanalizowanych i nie stwierdzono w tym zakresie d ł owo ś ci. Zdaniem Spó ł ki grupa dostawców ś cieków, nie osiadaj ą cych sieci kanalizacyjnej, nie jest obci ąż ana cz ęś ci ą kosztów zwi ą zanych z trzymaniem sieci kanalizacyjnej. wód: karty 3-4. UZASADNIENIE I 1. Dnia tura we Wroc ł awiu wp ł yn ęł a skarga konsumenta dotycz ą ca wysoko ś ci op ł at za odbiór ś cieków od gospodarstw nie posiadaj ą cych kanalizacji na terenie Gminy Prochowice. W reakcji na zasygnalizowany problem Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce, w trakcie którego ustali ł , i ż ceny odbioru ś cieków ustalone przez Przedsi ę biorstwo Komunalne HEMIZ-BIS Sp. z o.o. dla gospodarstw domowych dostarczaj ą cych ś cieki wozami asenizacyj zawiera ć w sobie koszty zwi ą zane z utrzymaniem i eksploatacj ą sieci kanalizacyjnej, z k p Dowód: karty 1-63, 111-113, 134 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego (RWR 400-2/05/AG). 2. W zwi ą zku z powy ż szymi ustaleniami, postanowieniem nr 217/05 z dnia 1 lipca 2005 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął z urz ę du antymonopolowe post ę powanie administracyjne przeciwko Przedsi ę biorstwu Komunalnemu HEMIZ-BIS Sp. z o.o. z siedzib ą w Prochowicach w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazania zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez ww. przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Prochowice, poprzez narzucanie nieuczciwych cen w wyniku obci ąż enia grupy dostawców ś cieków nie posiadaj ą cych sieci kanalizacyjnej cz ęś ci ą kosztów zwi ą zanych z jej utrzymaniem i eksploatacj ą , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 powo ł anej wy ż ej ustawy o ochronie (...). Nast ę pnie, postanowieniem nr RWR 47/2006 z dnia 6 marca 2006 r. Prezes Urz ę du zmieni ł z urz ę du sentencj ę postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. poniewa ż uzna ł , ż e tre ść sentencji postanowienia z dnia 1 lipca 2005 r. nie jest do ść precyzyjna w zakresie okre ś lenia rynku. Ostatecznie uczestnikowi post ę powania zosta ł postawiony zarzut stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Przedsi ę biorstwo Komunalne HEMIZ-BIS Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku oczyszczania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Prochowice, poprzez wyniku obci ąż enia grupy c n Dowód: karty 1-2, 88-89. 3. W odpowiedzi na stawiane zarzuty, Przedsi ę biorstwo Komunalne HEMIZ-BIS Sp. z o.o., zwane dalej Spó ł k ą , poinformowa ł o, i ż po wszcz ę ciu przez Prezesa UOKiK post ę powania administracyjnego ponownie skontrolowano wyliczenia dla ceny odbioru 1m 3 ś cieków od gospodarstw nie ż adnych nieprawi p u Do 3 I y wcze ś niej prowadzili dzia ł alno ść gospod ą nazw ą . Spó ł ka zosta ł a wpisana do Rejonowy dla Wroc ł awia-Fabrycznej IX 9404. ci Spó ł ki s ą m.in.: adzanie wody, - odpro alno ść w ww. zakresie na obszarze Gminy rochowice oraz gmin o ś ciennych (Ruja, Ś cinawa, Wo ł ów). Spó ł ka wydzier ż awia ca łą frastruktur ę wodoci ą gowo-kanalizacyjn ą od Gminy Prochowice. i gminy Prochowice. sta i Gminy Prochowice dnia 5 lutego 2003 r. Taryfy te obowi ą zywa ł y od dnia 1.03.2003 r. do dnia 30.06.2004 wyniku przeprowadzonego tórym je ż eli rada gminy nie podejmie uchwa ł y u o atwierdzenie taryf okre ś lonych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne. aryfy te obowi ą zywa ł y do 30.05.2005 r. Dowód: karty 4-5, 39-60, 122-123, 125 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego I Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego: 1. Przedsi ę biorstwo Komunalne HEMIZ-BIS Sp. z o.o. zosta ł o za ł o ż one w 2004 r. przez Zygmunta Czes ł awa Kozyr ę , Micha ł a Szabata, Ann ę Sikorsk ą , Eugeniusza Zaborowskiego i Mariusza Brodzika, którz arcz ą w formie spó ł ki cywilnej pod t ą sam Krajowego Rejestru S ą dowego przez S ą d Wydzia ł Gospodarczy pod nr KRS 000021 Przedmiotem dzia ł alno ś - pobór, uzdatnianie i rozprow wadzanie i oczyszczanie ś cieków, - us ł ugi sanitarne i pokrewne, - gospodarowanie odpadami. Przedsi ę biorstwo prowadzi dzia ł P in Dowód: karty 5-8, 14-21 akt w ł a ś ciwych 2. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz. U. 2001 Nr 72, poz. 747 ze zm.), taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków podlegaj ą zatwierdzeniu w drodze uchwa ł y rady gminy. W zwi ą zku z tym Spó ł ka w dniu 23.12.2002 r. z ł o ż y ł a w Urz ę dzie Miasta i Gminy Prochowice wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. We wniosku Spó ł ka, na podstawie niezb ę dnych przychodów dla prowadzenia dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, okre ś li ł a ceny i stawki op ł at w powy ż szym zakresie dla miasta Taryfy te zosta ł y zatwierdzone Uchwa łą Nr V/20/2003 Rady Mia z r. Ceny odbioru 1m 3 ś cieków zawarte s ą w tabeli poni ż ej (Tab. 1). Dowód: karty 9-37 i 122-124 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego 3. W dniu 16 kwietnia 2004 r. odby ł si ę przetarg nieograniczony przeprowadzony przez Miasto i Gmin ę Prochowice na wykonanie zamówienia publicznego pod nazw ą : „Obs ł uga i eksploatacja w ramach dzier ż awy stacji uzdatniania wody, oczyszczalni ś cieków, sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej wraz z przy łą czami.” Spó ł ka z ł o ż y ł a stosown ą dokumentacj ę do przetargu z dniu 16.04.2004 r. W przetargu wybrano ofert ę Spó ł ki HEMIZ-BIS. W tym samym dniu Spó ł ka z ł o ż y ł a w Urz ę dzie Miasta i Gminy Prochowice wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Poniewa ż Rada Miasta i Gminy Prochowice nie podj ęł a uchwa ł y w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, taryfy te wesz ł y w ż ycie w trybie art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu (...), zgodnie z k w terminie 45 dni, taryfy wchodz ą w ż ycie po up ł ywie 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosk z T 4 li ł a nowe ceny dostarczenia wody i odbioru e Uchwa łą Nr XXIX/153/2005 Rady Miasta i miny Prochowice z dnia 30 maja 2005 r. owód: karty 13, 24-52 akt w ł a ś ciwych Tab. ysoko ść op ł at za odprowadzanie ś cieków na terenie Miasta i Gminy wprowadzenia Grupa dostaw Cena odbioru ś cieków za 1 m 3 4. W dniu 18.04.2005 r. Spó ł ka z ł o ż y ł a nowy wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, w którym na podstawie niezb ę dnych przychodów okre ś ś cieków. Taryfy te zosta ł y zatwierdzon G D 1. W Prochowice. Rok cen ców ś cieków (netto) G e ospodarstwa domow 1,61 z ł 2000 Pozostali dostawcy 3,53 z ł G e ospodarstwa domow 1,87 z ł 2001 Pozostali dostawcy 4,50 z ł G e ospodarstwa domow 2,62 z ł 2003 Pozostali dostawcy 4,62 z ł Gospodarstwa domowe skanalizowane 2,84 z ł Gospodarstwa domowe nieskanalizowane 4,54 z ł Z ak ł ady przemys ł owe i us ł ugowe przetwórstwa spo ż ywczego 5,89 z ł 2004 Poz we osta ł e zak ł ady przemys ł o 9,15 z ł Gospodarstwa domowe skanalizowane 2,92 z ł Gospodarstwa domowe nieskanalizowane 4,69 z ł Z ak ł ady przemys ł owe i us ł ugowe przetwórstwa spo ż ywczego 6,26 z ł 2005 ł Pozosta ł e zak ł ady przemys ł owe 9,61 z Ź ród ł o: karty 6-8, 16 ,42 akt post. wyja ś niaj ą cego oraz karta 13 akt w ł a ś ciwych Do 2003 r. w Prochowicach obowi ą zywa ł podzia ł na dwie grupy odbiorców us ł ug w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków: gospodarstwa domowe oraz pozostali odbiorcy. W taryfach na rok 2004 oraz na rok 2005 Spó ł ka wy ł oni ł a cztery taryfowe grupy odbiorców, tj. gospodarstwa domowe 5 tosunku do roku 003 i 3% w roku 2005 w stosunku do roku 2004. W grupie skanalizowanych ospodarstw domowych wska ź niki te odpowiednio wynios ł y 8% i 3 %. Sp. z o.o. w latach 2003-2005 w zakresie dzaniem i oczyszczaniem ś cieków osi ą gn ęł o ***tajemnica przedsi ę biorstwa**** owód: karta 17 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego oraz karta 42 akt w ł a ś ciwych transportu, koszty robocizny oraz koszt op ł ata wynosi ok. 12,50 z ł /m . owód: karty 121, 131-133 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego oraz karty 40, 51 i 97 akt ł a ś ciwych zenie ryf na lata 2004 i 2005, a w szczególno ś ci poszczególne pozycje kalkulacji stawek op ł at a odbiór ś cieków w grupie gospodarstw domowych nieskanalizowanych (Tab. 2). skanalizowane, gospodarstwa domowe nieskanalizowane, zak ł ady przemys ł owe i us ł ugowe przetwórstwa spo ż ywczego oraz pozosta ł e zak ł ady przemys ł owe. W sk ł ad pierwszej i drugiej grupy wchodzi ł y równie ż odpowiednio skanalizowane i nieskanalizowane lokale us ł ugowe i handlowe, a tak ż e obiekty u ż yteczno ś ci publicznej. Wska ź nik wzrostu ceny odbioru ś cieków w grupie nieskanalizowanych gospodarstw domowych w Prochowicach wyniós ł 73% w roku 2004 w s 2 g 5. Przedsi ę biorstwo Komunalne HEMIZ-BIS dzia ł alno ś ci zwi ą zanej z odprowa nast ę puj ą cy poziom rentowno ś ci sprzeda ż y: * D 6. Grupa dostawców ś cieków, jak ą stanowi ą gospodarstwa domowe nieskanalizowane, wed ł ug danych zawartych we wnioskach taryfowych, w roku 2004 mia ł a dostarczy ć do oczyszczalni ś cieków Prochowicach ok.0,8 % ś cieków, natomiast w roku 2005 ok. 3,91% wszystkich ś cieków. W rzeczywisto ś ci jednak ś cieki dostarczone przez t ę grup ę stanowi ł y w roku 2004 ok. 4% wszystkich przyj ę tych na oczyszczalni ę ś cieków. Ś cieki z gospodarstw nieskanalizowanych do oczyszczalni dostarczane s ą wozami asenizacyjnymi. Punkt zlewny przyjmuj ą cy ś cieki z wozów asenizacyjnych zlokalizowany jest na terenie oczyszczalni. Uczestnik post ę powania nie posiada wozów asenizacyjnych i nie ś wiadczy w zwi ą zku z tym us ł ug wywozu ś cieków na oczyszczalni ę . W Prochowicach tego typu us ł ugi ś wiadcz ą dwie firmy: Zak ł ad Us ł ugowo-Handlowy Kazimierz Dobryniewski w Prochowicach oraz P.U.K. PORTO Sp. z o.o. w Prochowicach. Za wywóz ś cieków wozem asenizacyjnym dostawcy ś cieków ponosz ą op ł aty, na które sk ł adaj ą si ę m.in. koszty przyj ę cia na oczyszczalni ę (taryfa dla drugiej grupy taryfowej dostawców ś cieków). Ś rednio taka 3 D w 7. Organ antymonopolowy przeanalizowa ł dane zawarte we wnioskach o zatwierd ta z 6 Tab. 2. Elementy kalkulacji cen za odbiór 1m 3 ś cieków na terenie Gminy Prochowice na 004 lata 2 i 2005. Lp. Wyszczególnienie 2004 r. 2005 r. 1. Poz ch iom niezb ę dny p rzychodów dla ś cieków ogó ł em ) [z ł ] 433.900,00 480.493,00 2. Mar ż a zysku w grupie gospodarstw nieskanalizowanych [%] 1,2 5 3. 3 1.200 6.000 Ilo h przez gosp. dom. nieskanalizowane [m ] ść ś cieków dostarczanyc 4. I 0,8 3,91 lo ść ś cieków dostarczanych przez gosp. dom. nieskanalizowane w ilo ś ci wszystkich ś cieków [%] 5. Pod w zwi z wy ż szony wska ź nik zku ze zwi ę kszon ą ym st ęż eniem ł adunku anieczyszcze ń 1,5 1,5 6. Wspó ł czynnik alokacji kosztów [%] 1,2 5,86 7. Poziom niezb ę dnych przychodów na grup d 5.450,00 28.159,00 ę gosp. om. nieskanalizowanych [z ł ] 8. Cena netto odbioru 1m 3 ś cieków [z ł ] 4,54 4,69 Ź 3 ród ł o: opracowanie w ł asne na podstawie kart 51-53, 58 akt post. wyja ś niaj ą cego oraz karty 37, 9-41, 4 do grupy 5, 56a akt w ł a ś ciwych. Zdaniem uczestnika niniejszego post ę powania wska ź nik kosztów oczyszczania ś cieków dostarczonych wozem asenizacyjnym musia ł zosta ć podwy ż szony o 50% (wska ź nik 1,5 w tabeli) w zwi ą zku z wi ę kszym st ęż eniem ł adunku zanieczyszcze ń w tych ś ciekach w stosunku do ś cieków dostarczanych sieci ą kanalizacyjn ą . Ś cieki w sieci kanalizacyjnej ulegaj ą bowiem rozcie ń czeniu z wodami opadowymi. Ś cieki dostarczone wozami asenizacyjnymi wymagaj ą dodatkowej obróbki tj. magazynowania w zlewni, znajduj ą cej si ę na terenie oczyszczalni i stopniowego dozowania do czyszczenia. Podnosi to koszty ich zagospodarowania, na które sk ł adaj ą si ę m.in.: zwi ę kszone zu ż ycie energii elektrycznej, podwy ż szone op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska, koszty analiz stopnia zaniecz yszcze ń w dostarczanych beczkowozami ś ciekach. Hemiz-Bis nie jest jednak w stanie przedstawi ć wykazu i wysoko ś ci tych kosztów, podobnie jak kosztów utrzymania samej s tacji zlewnej, do której wpuszczane s ą ś cieki z wozów asenizacyjnych. Wspó ł czynnik alokacji kosztów stanowi iloczyn ww. wska ź nika oraz udzia ł u procentowego w dostarczanych do oczyszczalni ś ciekach. Poziom niezb ę dnych przychodów dla ś cieków zosta ł ustalony w oparciu o poziom u. W odniesieniu planowanych kosztów powi ę kszonych o mar żę zysk 7 ieskanalizaowanych dostawców ś cieków, którzy nie korzystaj ą z sieci kanalizacyjnej, ansportu, bocizny, analizy i oczyszczania, nie wyodr ę bniaj ą c osobno ceny samego oczyszczania. Tab. 3. Ceny netto 1m od zczalni ę w g nieskanalizowanych gosp tach 2004-20 województwa dolno ś l ą skiego i lubuskiego w odniesieniu do cen w P a domow a domow nie na n nie zosta ł on zmniejszony o koszty zwi ą zane z obs ł ug ą i eksploatacj ą tej sieci. Dowód: karty 111-113 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego 8. W ramach przeprowadzonego post ę powania zbadano wysoko ść przedmiotowych op ł at w tej samej grupie dostawców ś cieków, obowi ą zuj ą cych w latach 2004-2005 w innych miejscowo ś ciach, zbli ż onych wielko ś ci ą do Prochowic i po ł o ż onych na terenie województwa dolno ś l ą skiego i lubuskiego (Tab. 3). Na 8 zbadanych przedsi ę biorstw tylko trzy w cenie odbioru ś cieków wozem asenizacyjnym wyszczególniaj ą cen ę oczyszczenia ś cieków, równ ą cenie dla innych gospodarstw domowych. Na obszarze dzia ł ania jednego ze zbadanych przedsi ę biorstw nie ma gospodarstw nie pod łą czonych do sieci kanalizacyjnej. Pozostali przedsi ę biorcy stosuj ą ceny skalkulowane kompleksowo, odr ę bnie dla tego typu ś cieków, z uwzgl ę dnieniem kosztów tr ro Ceny odbioru ś cieków wozem asenizacyjnym w tych miejscowo ś ciach w odniesieniu do ceny obowi ą zuj ą cej w Prochowicach zestawione s ą w nast ę pnej tabeli (Tab. 4). 3 bioru ś cieków przez oczys odarstw domowych w la rupie skanalizowanych i 05 w miejscowo ś ciach rochowicach. Gospodarstw e skanaliz owane Gospodarstw e ska lizowane 2004 r. r. r. r. 2005 2004 2005 Lp. Miejscowo ść cena 1m 3 P cena 1m 3 % cena 1m 3 % cena 1m 3 % % ceny w rochowicach 1. Mirsk 2,08 73,24 2,08 71,23 2,08 45,81 2,08 44,35 2. S ł awa 3,10 109,15 3,10 106,16 3,10 68,28 3,10 66,10 3. Ś cinawa 1,72 60,56 1,72 58,90 1,72 37,88 1, 72 36,67 4. Prochowice 2,84 100 2,92 100 4,54 100 4,69 100 Ź ród ł o: opracowanie w ł asne na podstawie kart: 84-98 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego Z powy ż szej tabeli (Tab. 3) wynika, ż e w miejscowo ś cia 3 ch zbli ż onych wielko ś ci ą o Prochowic ceny netto odbioru 1m ś cieków przez oczyszczalnie (tzn. oczyszczenia ieków chowicach. W roku 2005 ceny si ą ga ł y od 36% do 66% ceny obowi ą zuj ą cej w Prochowicach. Zatem w ś ród zbadanych d ś c ) w grupie gospodarstw domowych by ł y takie same, niezale ż nie od tego czy gospodarstwo jest pod łą czone do sieci kanalizacyjnej, czy nie. W odniesieniu do ceny odbioru ś cieków przez oczyszczalni ę w Prochowicach, ceny w pozosta ł ych miejscowo ś ciach osi ą ga ł y w 2004 r. warto ś ci od 37% do 68% ceny dla gospodarstw domowych nieskanalizowanych w Pro o przedsi ę biorstw stosuj ą cych taryf ę dla odbioru ś cieków równie ż od dostawców nieskanalizowanych, cena HEMIZ-BIS jest najwy ż sza. Inaczej wygl ą da sytuacja w przypadku ca ł kowitej ceny odbioru 1m 3 ś cieków wozem asenizacyjnym, tj. obliczonej kompleksowo dla tej us ł ugi, z uwzgl ę dnieniem kosztów transportu, robocizny oraz oczyszczania (Tab. 4). Nale ż y przypomnie ć , i ż 8 y transportu, robocizna, mar ż a. Ceny takiej mpleksowej us ł ugi w innych badanych miejscowo ś ciach stanowi ł y w 2004 r. 83% - Tab. 4. Ceny netto kompleksowej us ł ugi odbioru i wywozu 1m 3 ś cieków wozem zacy h 200 jsc w ln kieg iu do Lp. Miejscowo Cena odbioru 1m 3 w 2004 r. % ceny w Prochowicach Cena odbioru 1m 3 w 2005 r. % ceny w Prochowicach uczestnik post ę powania nie posiada wozów asenizacyjnych i nie oferuje w zwi ą zku z tym us ł ug polegaj ą cych na wywozie ś cieków od grupy nieskanalizowanych dostawców ś cieków w Gminie Prochowice. Dzia ł alno ść tak ą na terenie Gminy prowadz ą dwa inne podmioty, które w swoich kalkulacjach ceny wywozu 1 m 3 ś cieków uwzgl ę dniaj ą cen ę taryfow ą oczyszczania ś cieków, stosowan ą przez HEMIZ-BIS . Ponadto cena tej us ł ugi zawiera elementy takie jak m.in.: koszt ko 153% ceny obowi ą zuj ą cej w Prochowicach (10,62 z ł ), natomiast w roku 2005 70%-129% ceny w Prochowicach (12,55 z ł ) (Tab. 4). aseni lubus jnym w latac o w odniesien 4-2005 w mie cen w Prochow owo ś ciach icach. ojewództwa do o ś l ą skiego i ść 1. Babimost* 4,90 4,90 - - 2. Bytom Odrza ń ski 8,86 83,43 8,86 70,60 3. Chocianów** b.d. - b.d. - 4. Dobiegniew 11,70 110,17 11,70 93,23 5. Mirsk 12,23 115,16 13,43 107,01 6. Oborniki Ś l ą skie 16,25 153,01 16,25 129,48 7. 10,71 100,85 10,71 85,34 S ł awa 8. Ś cinawa 13,87 130,60 110,52 13,87 Prochowice - cena ś rednia 10,62 100 12,55 100 przedsi ę biorca A 12,00 12,00 9. przedsi ę biorca B 9,25 13,10 * * podana cena odnosi si ę tylko do us ł ugi wywozu ś cieków tj. bez ceny oczyszczania * w Chocianowie stosuje si ę ceny przeliczone na 1 godz. pracy beczkowozu plus ceny dojazdu za ka ż dy ilometr ł o: opracowanie w ł asne na podstawie kart: 69-110, 114 akt post ę powania wyja ś niaj ą cego II Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du Ochrony Konk u oczyszczania ś cieków na terenia Miasta i Gminy Prochowice, poprzez arzucanie nieuczciwych cen w wyniku obci ąż enia grupy dostawców ś cieków nie k Ź ród I urencji i Konsumentów zwa ż y ł , co nast ę puje: Uczestnikowi postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynk n 9 osiadaj ą cych sieci kanalizacyjnej cz ęś ci ą kosztów zwi ą zanych z jej utrzymaniem i 1 ust.1 j ą ce konkurencj ę mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy dezorganizacj ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą dominuj ą c ą pozycj ę , a ochrona interesów indyw konkurencji i konsumentów. W odró ż nieniu od post ę powania regulacyjnego organów gminy przepisy ustawy antymonopolowej stwarzaj ą mo ż liwo ść kwestionowania wygó Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 8 ww. ustawy je ż eli rada gminy nie podejmie uchwa ł y w p eksploatacj ą . 1. Interes publicznoprawny Rozpatruj ą c niniejsz ą spraw ę nale ż y rozwa ż y ć , czy wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego le ż y w interesie publicznoprawnym. Zgodnie bowiem z art. ustawy o ochronie (...) ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów . Powy ż szy zapis przes ą dza wi ę c o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. Wymienione w art. 1 cele ustawy zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestników rynku. Praktyki ogranicza konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których efektem lub celem jest naruszenie przede wszystkim innych ni ż konkurencyjne interesów innych uczestników rynku. W niniejszej sprawie organ antymonopolowy wyst ę puje w ochronie interesu publicznego, albowiem skutkami stosowania kwestionowanych cen za odbiór ś cieków od gospodarstw domowych nieskanalizowanych dotkni ę ci s ą wszyscy nie przy łą czeni do sieci kanalizacyjnej mieszka ń cy Gminy Prochowice. Dla stwierdzenia naruszenia interesu publicznego jest wystarczaj ą ce, a zarazem niezb ę dne, dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 27 sierpnia 2003 r. (Sygn. akt I CK 185/03) orzek ł , i ż „ celem interwencji Prezesa Urz ę du jest przede wszystkim ochrona rynku przed jego idualnych konsumentów lub ich grup jest nast ę pstwem zakazania przedsi ę biorcom niektórych zachowa ń typowych dla podmiotów dominuj ą cych, uznanych przez ustawodawc ę jako zagra ż aj ą ce interesowi publicznemu ”. Nale ż y zaznaczy ć , i ż zgodnie z tym samym orzecznictwem S ą du Najwy ż szego (vide: ww. wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r.), a tak ż e S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. Akt XVII Ama 34/03) stwierdza si ę , i ż : ,, kompetencje rady gminy i Prezesa UOKiK w zakresie oddzia ł ywania na ceny us ł ug przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego nie pozostaj ą we wzajemnym stosunku przepisów ogólnych do szczególnych, a ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę nie wy łą cza kompetencji Prezesa UOKiK w zakresie art. 9 w zw. z art. 8 ust.2 pkt 1 ustawy o ochronie rowanej ceny przez z ł o ż enie wniosku do Prezesa UOKiK, którego kompetencje nie ograniczaj ą si ę do niektórych tylko sk ł adników ceny, jak w post ę powaniu o zatwierdzenie taryf”. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) przewiduj ą ca kontrol ę uprzedni ą dopuszcza wej ś cie w ż ycie taryf, w razie niepodj ę cia w terminie uchwa ł y rady gminy. 10 azie dzia ł a ń przedsi ę biorstwa naruszaj ą cych zakaz ustanowiony w art. 8 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy antymonopolowej ma wpraw yfa ta wesz ł a w ż ycie w trybie art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu (...). W przyp wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne oprac ś ci ciek ł ych, przez okazanie takiej umowy i dowodów p ł acenia za takie us ł ugi. Górne terminie 45 dni, wchodz ą one w ż ycie po up ł ywie 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosku o ich zatwierdzenie. Kontrola podj ę ta przez Prezesa UOKiK w r dzie charakter nast ę pczy, lecz skuteczno ść decyzji uwzgl ę dniaj ą cej postawione zarzuty nie zale ż y od jej wydania w okre ś lonym terminie. W rozpatrywanej sprawie ocenie poddano dwa wnioski taryfowe z ł o ż one przez HEMIZ-BIS w Urz ę dzie Miasta i Gminy Prochowice: w dniu 16.04.2004 r. oraz 18.04.2005 r. W pierwszym przypadku Rada Miasta i Gminy Prochowice nie podj ęł a uchwa ł y w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. W zwi ą zku z tym tar adku nast ę pnego wniosku taryfy zosta ł y zatwierdzone Uchwa łą Nr XXIX/153/2005 Rady Miasta i Gminy Prochowice z dnia 30 maja 2005 r. Nale ż y jednak zaznaczy ć , i ż w niniejszej sprawie ocenie Prezesa UOKiK podlega nie sama taryfa, lecz sposób jej ustalania, to znaczy, czy uczestnik dokonuj ą c podzia ł u dostawców ś cieków na taryfowe grupy odbiorców na podstawie ró ż nic w kosztach zwi ą zanych z oczyszczaniem ś cieków uwzgl ę dni ł albo nie w tych kalkulacjach ró ż nice w kosztach zwi ą zanych z utrzymaniem i eksploatacj ą sieci kanalizacyjnej, z której cz ęść dostawców ś cieków nie korzysta. Taki sposób kalkulacji cen mo ż e prowadzi ć do subsydiowania skro ś nego jednej grupy dostawców ś cieków przez inn ą , co tak ż e podlega ocenie Prezesa UOKiK. Zreszt ą , zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzanie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w owuje taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków w sposób zapewniaj ą cy m.in. eliminowanie subsydiowania skro ś nego. W tym miejscu nale ż y doda ć , i ż przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu (...) okre ś laj ą zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę oraz zbiorowego odprowadzania ś cieków, a wi ę c odnosz ą si ę do us ł ug o charakterze sieciowym. W rozpatrywanej sprawie chodzi za ś o odbiór ś cieków dostarczanych wozami asenizacyjnymi do oczyszczenia. W zwi ą zku z tym us ł uga tego rodzaju podlega przepisom ustawy z dnia 13 wrze ś nia 1996 r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (j.t. Dz.U. 2005 Nr 236, poz. 2008 ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 b tej ustawy gminy zapewniaj ą czysto ść i porz ą dek na swoim terenie i tworz ą warunki niezb ę dne do ich utrzymania mi ę dzy innymi poprzez zapewnienie budowy, utrzymania i eksploatacji w ł asnych lub wspólnych z innymi gminami stacji zlewnych, w przypadku gdy pod łą czenie wszystkich nieruchomo ś ci do sieci kanalizacyjnej jest niemo ż liwe lub powoduje nadmierne koszty. Z kolei, zgodnie z tre ś ci ą art. 5 ust. 1 pkt 2, 3a i 3b, w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci zapewniaj ą utrzymanie czysto ś ci i porz ą dku przez wyposa ż enie nieruchomo ś ci w zbiornik bezodp ł ywowy nieczysto ś ci ciek ł ych, gromadz ą je w nich i pozbywaj ą si ę ich w sposób zgodny z obowi ą zuj ą cymi przepisami. Ponadto art. 6 ust. 1 ustawy nak ł ada na w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci obowi ą zek udokumentowania, w formie umowy korzystania z us ł ug wykonywanych przez zak ł ad b ę d ą cy gminn ą jednostk ą organizacyjn ą lub przedsi ę biorc ę posiadaj ą cego zezwolenie na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto stawki op ł at za us ł ugi opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych, ponoszonych 11 izacji, reguluj ą przepisy ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach , to den powy ż szego wynika, ż e zagro ż enie naruszenia interesu publicznego na lokalnym ś cieków na terenie Gminy Prochowice wymaga ł o podj ę cia dzia ł a ń iK w postaci przeprowadzenia post ę powania antymonopolowego przec hronie (...) – rynku towarów, który ze wzgl ę du na ich przez twem sieci kanalizacyjnej, b ą d ź odbierane wozami aseniz e, a tylko w ś ladowych ilo ś ciach z gmin o ś ciennych. atem rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest lokalny rynek oczys zania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Prochowice. przez w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci zgodnie z art. 6 ust. 2 okre ś la w drodze uchwa ł y rada gminy. O ile kwesti ę wysoko ś ci kompleksowej op ł aty za t ę us ł ug ę , podobnie jak jej rgan o je ze sk ł adników tej op ł aty, tj. op ł ata za przyj ę cie ś cieków do oczyszczenia, stanowi ą ca przedmiot niniejszego post ę powania, ustalany jest przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne na podstawie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...). Z rynku oczyszczania przez Prezesa UOK iwko HEMIS BIS w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (...). 2. Rynek w ł a ś ciwy Poniewa ż zachowania uczestnika post ę powania zachodz ą w strukturze rynkowej, istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie, czyli – zgodnie z art.4 pkt 8 ustawy o oc naczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku,(...) panuj ą zbli ż one warunki konkurencji preferencje konsumentów. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę rynek w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Rynek w znaczeniu przedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy antymonopolowej (m.in. rzeczy, us ł ugi). Natomiast rynek w uj ę ciu geograficznym odnosi si ę do obszaru, na jakim te towary s ą oferowane. W niniejszej sprawie rynkiem produktowym s ą us ł ugi oczyszczania ś cieków. W sk ł ad tego rynku wchodz ą us ł ugi oczyszczania ś cieków odprowadzanych sieci ą kanalizacyjn ą oraz us ł ugi oczyszczania ś cieków dowo ż onych do oczyszczalni wozami asenizacyjnymi. Z uwagi na technologi ę w zakresie odbioru i oczyszczania ś cieków rynek w aspekcie geograficznym jest ograniczony do obszaru, z którego te ś cieki s ą odprowadzane za po ś rednic acyjnymi i dostarczane do gminnej oczyszczalni ś cieków znajduj ą cej si ę w zarz ą dzie uczestnika post ę powania. W rozpatrywanej sprawie ś cieki do oczyszczalni doprowadzane s ą g ł ównie z obszaru Miasta i Gminy Prochowic Z zc 12 j ą c ą jako pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakre Gmina Prochowice zadania w ww. zakresie powierzy ł a Spó ł ce, a odby ł o si ę to w wyniku rozstr ł ugi w zakresie odbioru i oczyszczania ś cieków. Spó ł ka osiada w zwi ą zku z tym na rynku w ł a ś ciwym si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której o ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale i dzia ł a ć w du ż ym stopniu ania swych kontrahentów, a w szczególno ś ci eksploatowa ć swoj ą ozycj ę rynkow ą ich kosztem. ktyki ki ograniczaj ą cej konkurencj ę biorc ę pozycji dominuj ą cej, ) narzucenie cen z racji posiadanej si ł y rynkowej, czciwy charakter narzuconych cen w wyniku obci ąż enia grupy dostawców ś ciekó Jak stwierdzono wy ż ej, HEMIZ-BIS Sp. z o.o. posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalny 3. Ustalenie pozycji rynkowej uczestnika na rynku w ł a ś ciwym Art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje pozycj ę dominu sie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego post ę powania ustalono, ż e uczestnik zajmuje pozycj ę monopolistyczn ą na lokalnym rynku oczyszczania ś cieków obejmuj ą cym obszar Miasta i Gminy Prochowice. Pozycja Spó ł ki wynika z braku konkurencji na wy ż ej zakre ś lonym rynku w ł a ś ciwym. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej w zakresie wodoci ą gów i zaopatrzenia w wod ę , kanalizacji, usuwania i oczyszczania ś cieków komunalnych zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (j.t. Dz. U. 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.) nale ż y do zada ń w ł asnych gminy. Zgodnie za ś z tre ś ci ą art. 9 ust. 1 tej ż e ustawy w celu wykonywania zada ń gmina mo ż e tworzy ć jednostki organizacyjne, a tak ż e zawiera ć umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarz ą dowymi. zygni ę cia przetargu nieograniczonego na wykonanie zamówienia publicznego pod nazw ą : „Obs ł uga i eksploatacja w ramach dzier ż awy stacji uzdatniania wody, oczyszczalni ś cieków, sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej wraz z przy łą czami.” W zwi ą zku z powy ż szym Spó ł ka HEMIZ-BIS zarz ą dza jedyn ą na terenie Gminy Prochowice oczyszczalni ą ś cieków, wi ę c jest jedynym przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo- kanalizacyjnym, oferuj ą cym us p m niezale ż nie od zachow p 4. Przes ł anki pra prakty Do stwierdzenia stosowania przez Spó ł k ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej musz ą by ć spe ł nione łą cznie trzy przes ł anki : 1) posiadanie przez przedsi ę 2 3) nieu w nie posiadaj ą cych sieci kanalizacyjnej cz ęś ci ą kosztów zwi ą zanych z jej utrzymaniem i eksploatacj ą . Ad 1) m rynku oczyszczania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Prochowice. Tym samym pierwsza przes ł anka praktyki z art. 8 ust 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej zosta ł a spe ł niona. 13 Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie narusza prawa. Narusza prawo dopie rz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś ń za zbioro resy odbiorców i przeciwdzia ł a ć kszta ł towaniu cen ponad koszty uzasadnione, zgodnie z przep dy i ś cieków. Tym samym ceny dostawy wody i dbioru ś cieków w prowadzonym post ę powaniu zosta ł y narzucone klientom Spó ł ki. na ewn ę trzn ą polityk ę cenow ą przedsi ę biorców. Ingerencja z jego strony dotyczy wy łą cznie wi ę kszych, ni ż by uda ł o mu si ę uzysk ć w warunkach rynku konkurencyjnego. Warto przy tym zaznaczy ć , i ż zakaz opisa ro jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Nie wszystkie jednak zachowania przedsi ę biorcy posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą maj ą posta ć takich praktyk, a tylko takie, które naruszaj ą przepisy ustawy antymonopolowej. Ad 2) Narzucanie cen – w przypadku praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej - musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez podmiot dominuj ą cy posiadaj ą cy si łę rynkow ą . Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ustala – zgodnie z powo ł anymi powy ż ej przepisami wodnymi, tj. ustaw ą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków oraz z wytycznymi Rozpo lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzanie taryf oraz warunków rozlicze we zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków – taryfy zawieraj ą ce wysoko ść przedmiotowych op ł at, które po zatwierdzeniu w drodze uchwa ł y rady gminy obowi ą zuj ą wszystkich odbiorców wody i dostawców ś cieków na terenie dzia ł ania przedsi ę biorstwa. W ś wietle wy ż ej cytowanych przepisów zmiany wysoko ś ci op ł at za dostaw ę wod ę i odprowadzanie ś cieków dla gospodarstw domowych nie s ą negocjonowane z odbiorcami us ł ug wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. Organem regulacyjnym, który ma wyra ż a ć inte isami ustawy o zbiorowym (...) jest rada gminy. Odbiorcy us ł ug w zakresie zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków nie maj ą ż adnego wp ł ywu na ostateczny poziom cen zawartych w taryfie dla wo o Nale ż y wi ę c uzna ć , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej tj. narzucenie przez uczestnika post ę powania cen ze wod ę i ś cieki z racji posiadanej si ł y rynkowej. Ad 3) Je ż eli chodzi o trzeci ą przes ł ank ę hipotezy art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej tj. pobieranie cen nieuczciwych w wyniku obci ąż enia grupy dostawców ś cieków nie posiadaj ą cych sieci kanalizacyjnej cz ęś ci ą kosztów zwi ą zanych z jej utrzymaniem i eksploatacj ą , to w pierwszej kolejno ś ci nale ż y zaznaczy ć , i ż naruszenie przepisów czy procedur wynikaj ą cych z przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę [...] samo w sobie nie stanowi praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , je ż eli skutkiem tego zastosowane w taryfie ceny nie maj ą charakteru cen nieuczciwych. Ponadto Prezes Urz ę du nie jest organem kontroli cen, nie jest wi ę c jego zadaniem wp ł ywanie w cen, jakie stosowane s ą przez przedsi ę biorców dominuj ą cych na rynku, jako wyraz nadu ż ywania przez nich w ł adzy rynkowej ze szkod ą dla konsumentów i kontrahentów, oraz ma na celu zapewnienie otwarto ś ci rynku (El ż bieta Modzelewska-W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Twigger, Warszawa 2002, s. 104). Cena nieuczciwa to taka, która umo ż liwia przedsi ę biorcy, który zmonopolizowa ł lub zdominowa ł rynek, osi ą ganie korzy ś ci o wiele a ny w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) obejmuje bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich. 14 wadzi do wniosku, ż e poj ę cie ,,nieuczciwa cena” mo ż e by ć odniesione tak ż e do przypadku, w którym przedsi ę biorca, kalku M o uci ąż liwo ść ynikaj ą ca z podwy ż szenia ceny równie ż nie stanowi kryterium dla uznania ceny za nieuczci przepisie przybli ż y ć maj ą ceny nadmiernie wygórowane i ra żą co niskie; jednak ż e równie ż te okre ś lenia nie s ą precyzyj ę poda ż ow ą rynku - a zatem sprzedaj ą cego - za cen ę nieuczciw ą nale ż y uzna ć cen ę , która narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń uczestników mow Ceny nadmiernie wygórowane oraz ra żą co niskie stanowi ą zatem szczególne przypadki cen nieuczciwych, ale nie s ą to jedyne ich przypadki. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 25 maja 2004 r. (Sygn. akt. III SK 50/04) wyrazi ł stanowisko, i ż : Wyk ł adnia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej uwzgl ę dniaj ą ca cel tej ustawy i ca ł y kontekst normatywny tego przepisu pro luj ą c cen ę , uwzgl ę dnia koszt, który nie zosta ł przez niego poniesiony w zwi ą zku ze sprzeda żą towaru lub ś wiadczeniem us ł ugi na rzecz konkretnego kontrahenta, przy czym nie ma w tym przypadku znaczenia, czy w taki sposób skalkulowana cena jest ,,nadmiernie wygórowana”, wystarczy ż e jest nieuczciwa. aj ą c na uwadze powy ż sze, mo ż na stwierdzi ć , i ż cen ą nieuczciw ą dla odbiorców danej us ł ugi mo ż e by ć równie ż cena zawieraj ą ca koszty us ł ugi, z której odbiorcy nie korzystaj ą , a pomimo tego s ą nimi obci ąż ani przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę . I taki przypadek nieuczciwej ceny wyst ę puje w ł a ś nie w rozpatrywanej sprawie. Sam fakt wyodr ę bnienia w roku 2004 z grupy gospodarstw domowych odbiorców nie posiadaj ą cych kanalizacji oraz podwy ż szenie cen odbioru ś cieków od tej grupy z 2,62 z ł na 4,54 z ł nie daje domniemania, ż e cena jest nieuczciwa. Ponadt w w ą . Ka ż dy przedsi ę biorca ma bowiem prawo do żą dania ceny, która pokryje uzasadnione koszty i przyniesie przeci ę tny zysk. Zap ł ata ceny mo ż e by ć , w subiektywnym odczuciu kontrahenta, który j ą p ł aci, z zasady uci ąż liwa, co nie oznacza jednak, ż e nie jest zgodna z zasadami uczciwej i ekwiwalentnej wymiany. Wprawdzie ustawa antymonopolowa nie wprowadza ż adnych jednoznacznych kryteriów jako ś ciowych, pozwalaj ą cych na dokonywanie oceny, czy dane warunki s ą uczciwe czy nieuczciwe. W odniesieniu do warunków cenowych w umowach poj ę cie warunku nieuczciwego wymienionego w omawianym ne. W zwi ą zku z powy ż szym ocena, czy dane warunki s ą nieuczciwe nale ż y do orzecznictwa. W praktyce ocena ta dokonywana by ć winna na podstawie wywa ż enia interesów stron umowy z uwzgl ę dnieniem zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń , na tle celów ustawy antymonopolowej wyra ż onych w art. 1. W przypadku, gdy przedmiotem analizy s ą zachowania przedsi ę biorcy reprezentuj ą cego stron u y, tj. ustalon ą na poziomie znacznie przekraczaj ą cym warto ść ekonomiczn ą oferowanego towaru lub us ł ugi. Warto ść ekonomiczna towaru to z kolei suma poniesionych uzasadnionych kosztów w ł asnych wytworzenia, kosztów sprzeda ż y i uzasadnionego zysku. W niniejszej sprawie dostawcy ś cieków, którzy nie s ą przy łą czeni do miejskiej sieci kanalizacyjnej, a wi ę c z niej nie korzystaj ą , nie powinni ponosi ć kosztów zwi ą zanych z jej utrzymaniem i eksploatacj ą . Przyj ę cie we wnioskach taryfowych na lata 2004 i 2005 do kalkulacji ceny ś cieków dla grupy nieskanalizowanych gospodarstw domowych ca ł kowitych kosztów zwi ą zanych z dzia ł alno ś ci ą w Spó ł ki w zakresie odprowadzania ś cieków jest narzuceniem cen nieuczciwych. Cz ęść kosztów przypadaj ą c ą na t ę grup ę zwi ę kszono o 50% z uwagi na zwi ę kszone koszty oczyszczenia ś cieków dostarczonych 15 anowi ą c ą cz ęść tych kosztów, któr ą nies ł usznie rzypisano dostawcom ś cieków nie pod łą czonym do sieci kanalizacyjnej, a tak ż e o odpow ci ekonomicznej us ł ugi odbioru 1m ś cieków w tej grupie dostawców ś cieków. Ponadto, nasuwa si ę wniosek, i ż w wyniku obci ąż enia nieskanalizowaych dosta r W ś wietle przedstawionych wy ż ej faktów, Prezes Urz ę du Ochrony ki ymagane dla zakwalifikowania dzia ł a ń Przedsi ę biorstwa Komunalnego HEMIZ- Sp. z o.o. jako praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt ustawy o ochronie(…) , organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko rdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w art.8 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du uwzgl ę dnia wag ę narusze wozem asenizacyjnym, nie pomniejszaj ą c ich jednak ż e o cz ęść kosztów zwi ą zanych z utrzymaniem i eksploatacj ą sieci kanalizacyjnej. Tym samym cena odbioru 1m 3 ś cieków dla tej grupy, zawiera w sobie cz ęść kosztów nie dotycz ą cych tej grupy odbiorców us ł ug Spó ł ki, tj. kosztów utrzymania sieci kanalizacyjnej. Alokacja kosztów wed ł ug grup odbiorców zosta ł a zatem przez HEMIS BIS w tym zakresie przeprowadzona niew ł a ś ciwie. Gdyby Spó ł ka uwzgl ę dni ł a ten fakt w swoich kalkulacjach, poziom niezb ę dnych przychodów ustalony w ww. wnioskach taryfowych by ł by ni ż szy w tej grupie dostawców ś cieków o kwot ę st p iedni procent zak ł adanego zysku. W zwi ą zku z powy ż szym cena odbioru 1m 3 ś cieków dostarczonych wozem asenizacyjnym by ł aby odpowiednio ni ż sza od tej, któr ą ustalono we wnioskach taryfowych. Nie jest jednak zadaniem Prezesa Urz ę du wskazanie, jakiego rz ę du mia ł aby by ć ta obni ż ka. Z tego powodu, zdaniem Prezesa Urz ę du, ceny odbioru ś cieków od grupy nieskanalizowanych gospodarstw domowych zawarte w taryfach na lata 2004 i 2005 nie odpowiadaj ą warto ś 3 wców ś cieków cz ęś ci ą kosztów, które w ca ł o ś ci powinny by ć rozliczone na grup ę skanalizowanych dostawców ś cieków, dosz ł o do subsydiowania skro ś nego tych drugich przez pierwszych, co jest równie ż praktyk ą zakazan ą przez art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Bio ą c pod uwag ę wy ż ej wymienione okoliczno ś ci, a tak ż e przeprowadzon ą analiz ę sposobu kszta ł towania ceny za odbiór ś cieków, nale ż y uzna ć , i ż zosta ł a spe ł niona trzecia przes ł anka wymieniona w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, tj. nieuczciwy charakter ceny za odbiór ś cieków dowo ż onych wozem asenizacyjnym. Konkurencji i Konsumentów uzna ł , ż e zosta ł y spe ł nione łą cznie wszystkie przes ł an w BIS 1 ustawy antymonopolowej. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. IV Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , je ż eli przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu, okre ś lonego w art. 8 ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Na ł o ż enie kary nale ż y traktowa ć jako podkre ś lenie naganno ś ci takich praktyk, które zak ł ócaj ą swobod ę konkurencji uczestników rynku zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Miasta i Gminy Prochowice. Ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w decyzjach stwie nia konkurencji, rozmiar rynku dotkni ę tego skutkami stosowanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , czas trwania praktyki, jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci ł agodz ą ce i obci ąż aj ą ce. Powy ż sze czynniki stanowi ą ocen ę antykonkurencyjnego zachowania i maj ą wp ł yw na ustalon ą wysoko ść kary pieni ęż nej. 16 w ł a ś ciwym, a ich skutkami dotkni ę ci s ą dostawcy ś cieków, którzy zmuszeni s ą do partycypacji w kosztach utrzymania i eksploatacji sieci kanalizacyjnej, do której nie s ą przy łą cz Niemniej jednak przy ustalaniu wysoko ś ci kary wzi ę to tak ż e pod uwag ę okolicz a praktyka ma ograniczony terytorialnie zasi ę g oddzia ł ywania i niewielki wp ł yw na rynek, na którym nie dop oko ś ci, 17.450 ł (s ł ownie z ł otych: siedemna ś cie tysi ę cy czterysta pi ęć dziesi ą t). W ocenie Prezesa Urz ę du kara pieni ęż na w wymienionej wysoko ś ci spe ł nia zarówn c powy ż sze na uwadze orzeczono, jak w punkcie II sentencji decyzji. Stosownie do art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów — kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyz y z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie onkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji rzys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia j nictwem Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł awiu Zbigniew Jurczyk W przedmiotowej sprawie dzia ł ania Spó ł ki naruszaj ą interes publiczny, gdy ż wywieraj ą negatywne skutki na lokalnym rynku oczyszczania ś cieków. Maj ą one charakter eksploatacyjny, gdy ż ich ź ród ł o tkwi w pozycji zajmowanej przez Spó ł k ę na rynku eni. Stwierdzona praktyka stosowana by ł a od dnia 26 czerwca 2004r., kiedy taryfa dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków wesz ł a w ż ycie w trybie art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu (...). no ść ł agodz ą c ą - mianowicie fakt, i ż Spó ł ka naruszy ł a przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Ponadto stwierdzon rowadzi ł a do nieodwracalnych skutków. Dlatego te ż Prezes Urz ę du uzna ł , ż e nale ż y na ł o ż y ć kar ę pieni ęż n ą w wys z o rol ę represyjn ą za naruszenie przepisów o ochronie konkurencji, jak i prewencyjn ą , tj. ma zapobiega ć podejmowaniu podobnych dzia ł a ń w przysz ł o ś ci. Maj ą ji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Zgodnie z tre ś ci ą art. 78 ust. 1 ustaw k p ej dor ę czenia, za po ś red Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. Otrzymuje: Przedsi ę biorstwo Komunalne Hemiz-Bis Sp. z o.o. ul. Jagiello ń ska 32 59-230 Prochowice