RKR-14/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-411-5/07/BR- /08 Kraków, dn. 23 lipca 2008 r. DECYZJA Nr RKR- 14 /2008 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego z urz ę du – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – I. Na podstawie art. 9, w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł ania Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Ja ś le, polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Gminy Miasto Jas ł o poprzez uzale ż nienie zawarcia umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków z osobami niedokonuj ą cymi w budynku jakichkolwiek zmian, o których mowa w § 2 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada ć budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a dla których konieczno ść podpisania umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków wynika jedynie z faktu przeprowadzania przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. procesu nowelizacji umów od spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy, tj. od zainstalowania i utrzymania wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych oraz nakazuje si ę zaniechania stosowania ww. praktyki. II. Na podstawie art. 9, w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł ania Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Ja ś le, polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Gminy Miasto Jas ł o polegaj ą ce na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku z zamieszczeniem w § 8 ust. 1 wzorca umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapisu: „Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie, albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane: c) brakiem wody w uj ę ciu; 2 d) zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia; f)przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych.” oraz nakazuje si ę zaniechania stosowania ww. praktyki III. Na podstawie art. 9, w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł ania Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Ja ś le, polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Gminy Miasto Jas ł o polegaj ą ce na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku z zamieszczeniem w § 10 wzorca umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapisu: „ odbiorca mo ż e domaga ć si ę od Przedsi ę biorstwa obni ż enia nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzanie ś cieków w razie udowodnienia zawinionego pogorszenia jako ś ci tych us ł ug, uniemo ż liwiaj ą cego normalne z nich korzystanie. Obni ż enie stanowi ć mo ż e do 10% nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone ś cieki w okresie trwania zak ł ócenia, okre ś lone proporcjonalnie do okresu rozliczenia nale ż no ś ci” oraz nakazuje si ę zaniechania stosowania ww. praktyki. IV. Na podstawie art. 9, w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę dzia ł ania Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Ja ś le, polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie terenu Gminy Miasto Jas ł o polegaj ą ce na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów o przy łą czenie do miejskiej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej przynosz ą cych narzucaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku ze zobowi ą zaniem odbiorcy do wykonania na w ł asny koszt cz ęś ci robót niestanowi ą cych - co do zakresu - prac zwi ą zanych z budow ą przy łą cza, o którym mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), tj. wykonania wcinki do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej oraz budowy cz ęś ci sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej od granicy nieruchomo ś ci do miejsca wykonania wcinki. oraz nakazuje si ę zaniechania stosowania ww. praktyki V. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Ja ś le kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 10 000 PLN (dziesi ęć tysi ę cy z ł otych) p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. Uzasadnienie W dniu 25 pa ź dziernika 2006 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie wp ł yn ęł a skarga konsumenta na uci ąż liwe warunki umów stosowane przez 3 Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Ja ś le (zwane dalej „MPGK” lub „Spó ł k ą ”). Poniewa ż z otrzymanych informacji nie wynika ł o jednoznacznie, czy w przedmiotowej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Krakowie (zwany dalej organem antymonopolowym) w okresie od 30 pa ź dziernika 2006 r. do 22 lutego 2007 r. przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce. Celem post ę powania by ł o wst ę pne ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Analiza dokumentów i informacji zebranych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w przedmiotowej sprawie mog ł o nast ą pi ć naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym w dniu 27 lutego 2007 r. r. postanowieniem nr RKR 163/2007 organ antymonopolowy wszcz ął post ę powanie antymonopolowe pod zarzutem nadu ż ywania przez MPGK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostawy wody i odbioru ś cieków z terenu Gminy Miasto Jas ł o, polegaj ą cego na: 1. uzale ż nieniu zawarcia umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków od spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt. 4 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2. narzucaniu uci ąż liwych warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przynosz ą cych Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. nieuzasadnione korzy ś ci, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt. 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. narzucaniu uci ąż liwych warunków umów o przy łą czenie do miejskiej sieci wodoci ą gowej przynosz ą cych Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. nieuzasadnione korzy ś ci, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt. 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z postawionymi przez organ antymonopolowy zarzutami szczegó ł owo opisanymi w ww. postanowieniu MPGK nie zgodzi ł o si ę . W przypadku zarzutu 1 wskaza ł o, i ż przedmiotowy zapis umowy odzwierciedla dba ł o ść MPGK o sie ć wodoci ą gowa i jako ść dostarczanej wody. MPGK nie zgodzi ł o si ę ponadto, ż e stanowiskiem organu antymonopolowego, ż e stosownie do § 2 ust. 1 w zwi ą zku z § 113 ust. 4 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada ć budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – zwanego dalej „rozporz ą dzenie w sprawie warunków technicznych” obowi ą zek instalowania zainstalowania i utrzymania wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych ci ąż y jedynie na tych odbiorcach, którzy po wej ś ciu w ż ycie ww. przepisów dokonali w budynkach i budowlach odbudowy, rozbudowy, nadbudowy; przebudowy oraz zmiany sposobu u ż ytkowania. 4 Na potwierdzenie swojego stanowiska Spó ł ka przytoczy ł a zapis § 13 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Spraw Wewn ę trznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych u ż ytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr. 74, poz. 836) „warunki i sposób u ż ytkowania urz ą dze ń technicznych i instalacji oraz wyroby u ż yte do ich napraw i konserwacji nie mog ą powodowa ć pogorszenia w ł a ś ciwo ś ci u ż ytkowych czynnika dostarczanego za pomoc ą tych urz ą dze ń ”. Dlatego te ż w ocenie MPGK obowi ą zek zainstalowania zaworów antyska ż eniowych jest ś ci ś le zwi ą zany rzeczowo z umow ą o dostarczanie wody. Odnosz ą si ę do zarzutu II dotycz ą cego zapisu § 8 ust. 1 umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków o tre ś ci: „Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie, albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane: c) brakiem wody w uj ę ciu; d) zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia; f)przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych.” Spó ł ka uzna ł a go za bezzasadny wyja ś niaj ą c, i ż zapis ten nie narusza interesów konsumentów. Klauzula ta wskazuje na okoliczno ś ci niezale ż ne od przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo- kanalizacyjnego. Zapis art. 435 k.c. przewiduje przes ł anki egzoneracyjne np. si łę wy ż sz ą . Zapis umowy zosta ł tak skonstruowany, aby MPGK ponosi ł o odpowiedzialno ść wzgl ę dem odbiorcy w ka ż dym przypadku , chyba, ż e wyra ź nie okre ś lona sytuacja wy łą cza tak ą odpowiedzialno ść . Przedmiotowe zapisy zdaniem Spó ł ki nie przynosz ą nieuzasadnionych korzy ś ci, gdy ż zapisy te nie odnosz ą si ę do korzy ś ci, a jedynie do uwolnienia od odpowiedzialno ś ci. Konsument mo ż e wyst ą pi ć z roszczeniem do winowajcy szkody np. do zak ł adu energetycznego. Odnosz ą c si ę do zarzutu III , tj. zamieszczenia w § 10 umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapisu: „ odbiorca mo ż e domaga ć si ę od Przedsi ę biorstwa obni ż enia nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzanie ś cieków w razie udowodnienia zawinionego pogorszenia jako ś ci tych us ł ug, uniemo ż liwiaj ą cego normalne z nich korzystanie. Obni ż enie stanowi ć mo ż e do 10% nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone ś cieki w okresie trwania zak ł ócenia, okre ś lone proporcjonalnie do okresu rozliczenia nale ż no ś ci” MPGK stwierdzi ł o, i ż zapis ten jest odzwierciedleniem zapisu aktu prawa miejscowego – uchwa ł y Rady Miejskiej Jas ł a z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Wskaza ł o ponadto, i ż jedynie raz w okresie dzia ł alno ś ci MPGK mia ł o miejsce żą danie zmniejszenia nale ż no ś ci wynikaj ą ce ze z ł ej jako ś ci us ł ug. MPGK nie zgodzi ł o si ę równie ż z zarzutem, i ż odbiorca jest zobowi ą zany zleci ć odp ł atne wykonanie cz ęś ci robót przy łą czeniowych (wykonanie wcinki) wy łą cznie Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. 5 Zdaniem Spó ł ki przy łą czenia mo ż e dokona ć dowolny przedsi ę biorca pod nadzorem pracownika MPGK. Za wykonanie wcinki p ł aci odbiorca us ł ug. W zwi ą zku ze zmian ą przez Spó ł k ę opisu stanu faktycznego w zakresie wykonywania przy łą czenia do sieci przeprowadzona zosta ł a przez organ antymonopolowy ankieta w ś ród odbiorców maj ą ca na celu ustalenie, czy MPGK przyzna ł o sobie wy łą czne prawo wykonywana wcinek, czy te ż nie. Maj ą c na wzgl ę dzie dokonane ustalenia w dniu 16 kwietnia 2008 r. postanowieniem nr RKR-171/2008 zmienione zosta ł o postanowienie Prezesa Urz ę du nr RKR-163/2007 z dnia 27 lutego 2007 r. w ten sposób, ż e: - Zarzut zawarty w pkt 1 sentencji postanowienia RKR-163/2007 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie w pkt 1 postanowienia RKR-171/2008: „uzale ż nieniu zawarcia umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków z osobami niedokonuj ą cymi w budynku jakichkolwiek zmian, o których mowa w §2 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada ć budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a dla których konieczno ść podpisania umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków wynika jedynie z faktu przeprowadzania przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. procesu nowelizacji umów od spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy, tj. od zainstalowania i utrzymania wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 4 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ”. - Zarzut zawarty w pkt 2 sentencji postanowienia RKR-163/2007 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie w pkt 2 postanowienia RKR-171/2008: „narzucaniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych narzucaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku z zamieszczeniem w § 8 ust. 1 wzorca umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapisu: „Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie, albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane: c) brakiem wody w uj ę ciu; d) zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia; f)przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych. co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów” - Zarzut zawarty w pkt 2 sentencji postanowienia RKR-163/2007 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie w pkt 3 postanowienia RKR-171/2008: „narzucaniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych narzucaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku z zamieszczeniem w § 10 wzorca umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapisu: „ odbiorca mo ż e domaga ć si ę od Przedsi ę biorstwa obni ż enia nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzanie ś cieków w razie udowodnienia zawinionego pogorszenia jako ś ci tych us ł ug, uniemo ż liwiaj ą cego normalne z nich korzystanie. Obni ż enie stanowi ć mo ż e do 10% nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone 6 ś cieki w okresie trwania zak ł ócenia, okre ś lone proporcjonalnie do okresu rozliczenia nale ż no ś ci, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ” - Zarzut zawarty w pkt 3 sentencji postanowienia RKR-163/2007 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie w pkt 4 postanowienia RKR-171/2008: „narzucaniu uci ąż liwych warunków umów o przy łą czenie do miejskiej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej przynosz ą cych narzucaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku ze zobowi ą zaniem odbiorcy do wykonania na w ł asny koszt cz ęś ci robót niestanowi ą cych - co do zakresu - prac zwi ą zanych z budow ą przy łą cza, o którym mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) tj. wykonania wcinki do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej oraz budowy cz ęś ci sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej od granicy nieruchomo ś ci do miejsca wykonania wcinki co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów”. Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutów postawionych w postanowieniu o zmianie postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Spó ł ka stwierdzi ł a, i ż podtrzymuje w ca ł o ś ci swoje wcze ś niej zaprezentowane stanowisko. Równocze ś nie nie zgodzi ł a si ę z przyj ę tymi przez organ antymonopolowy definicjami przy łą czy. W toku post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: MPGK wpisane zosta ł o do Rejestru Przedsi ę biorców – Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS: 0000080708 (k.15-22). Przedmiotem dzia ł alno ś ci MPGK jest zgodnie z zapisem w ww. Rejestrze mi ę dzy innymi dzia ł alno ść us ł ugowa rozprowadzania wody (PKD 41.00.B) i odprowadzanie ś cieków (PKD 90.00.D) (k.19). Teren dzia ł alno ś ci Spó ł ki to Gmina Miasto Jas ł o (k.5). Na terenie dzia ł ania MPGK Obowi ą zuje „Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków” (zwany dalej „Regulaminem”) uchwalony przez Rad ę Miejsk ą Jas ł a w dniu 17 lutego 2006 r. Uchwa ł a Nr LVII/433/2006 (k.11-13). § 31 Regulaminu zawiera zapis, ż e „Przedsi ę biorstwo okre ś la warunki przy łą czenia”. Osobom, które chc ą si ę pod łą czy ć do miejskich sieci MPGK wydaje warunki przy łą czenia (k.26, 30) oraz w sporadycznych przypadkach podpisuje umowy o przy łą czenie (k.26, 28-29). W stosowanym przez MPGK wzorcu „warunków przy łą czenia” znajduje si ę zapis w pkt D1 o brzmieniu „ budow ę przy łą cza wodoci ą gowego nale ż y realizowa ć zgodnie z obowi ą zuj ą cymi w tym przedmiocie przepisami ”(k.30). § 10 pkt 1 umowy o przy łą czenie zawiera zapis „ pod łą czenie przy łą cza wodoci ą gowego Odbiorcy do sieci wodoci ą gowej Przedsi ę biorstwa mo ż e nast ą pi ć wy łą cznie pod nadzorem uprawnionego przedstawiciela Przedsi ę biorstwa” (k.29). 7 Dostawa wody i odbiór ś cieków odbywa si ę natomiast na podstawie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (k. 6 – 10). Mo ż liwe jest negocjowanie warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków przez poszczególnych odbiorców. Zakres negocjacji nie dotyczy zapisów powielaj ą cych obowi ą zuj ą ce przepisy ustawy o zaopatrzeniu (k.92, 94-105). W przypadku konsumentów przeprowadzone negocjacje dotyczy ł y jedynie przed ł u ż enia terminu monta ż u antyska ż eniowych zaworów zwrotnych (k.109, 111-112). W analizowanym przypadku umowy z przedsi ę biorc ą – w wyniku negocjacji - zmieniony zosta ł warunek odno ś nie sk ł adu odprowadzanych ś cieków. Zapis § 6 pkt 7 „Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków” (zwanej dalej „Umow ą ”) – wzorca obowi ą zuj ą cego od 1 lipca 2005 r. zawar ł o zapis „ Odbiorca zobowi ą zuje si ę do zainstalowania i utrzymania wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych, zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami w terminie do dnia 30 .06.2006 r.” (k.26). W § 6 pkt 7 drugiego z przed ł o ż onych przez MPGK wzorców umów istnieje natomiast zapis „ Odbiorca zobowi ą zuje si ę do zainstalowania i utrzymania wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych, zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami” (k.7). Spó ł ka zawar ł a od 7 stycznia 2003 r. - 2561 umów zawieraj ą cych zapis zobowi ą zuj ą cy do monta ż u wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych z : - odbiorcami nowo przy łą czonymi do sieci wodoci ą gowej, - odbiorcami, którzy przeprowadzili modernizacj ę instalacji wodoci ą gowej; - 1780 odbiorcami innymi, nie dokonuj ą cymi w zajmowanym budynku jakichkolwiek zmian, a jedynie w zwi ą zku ze zmian ą tre ś ci umowy (k.26,42). Zdaniem MPGK powodem nowelizacji umów na dostaw ę wody by ł a istotna i szeroka zmiana ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr. 123, poz. 858) – zwana dalej „ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu” (k.42). Na dzie ń 14 lutego 2007 r. trzech odbiorców odmówi ł o podpisania zmienionych umów twierdz ą c, ż e na ł o ż ony na nich obowi ą zek monta ż u wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych jest niezgodny z obowi ą zuj ą cymi w tym zakresie przepisami (k.42). W przypadku osób, które odmówi ł y podpisania zmienionej co do tre ś ci umowy MPGK na dzie ń 14 marca 2007 r. nadal ś wiadczy ł o us ł ugi (k.65). W przypadku osób, które podpisa ł y zmienione umowy, a nie zainstalowa ł y zaworów w okre ś lonym w umowie terminie – umowa zosta ł a rozwi ą zana z dniem, w którym up ł yn ął termin monta ż u (k.65). Us ł uga ś wiadczona jest bezumownie. Organ antymonopolowy w celu ustalenia stosowanych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo- kanalizacyjne zasad monta ż u zaworów antyska ż eniowych wystosowa ł ankiety do 7 przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych dzia ł aj ą cych na terenie województwa ma ł opolskiego i podkarpackiego. Na podstawie zebranych danych stwierdzono, ze tylko jedno przedsi ę biorstwo nak ł ada na odbiorców niedokonuj ą cych zmian w budynku obowi ą zek monta ż u wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych (k.66-86). Pozosta ł ych 6 przedsi ę biorców wskaza ł o, i ż obowi ą zek taki – zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami – spoczywa na odbiorcach, którzy dokonuj ą zmian - przebudowy budynku. 8 W §8 ust. 1 wzorca Umowy MPGK zawar ł o mi ę dzy innymi zapis, i ż „nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie, albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane: a)dzia ł aniem si ł y wy ż szej lub osób trzecich, za które PRZEDSI Ę BIORSTWO nie ponosi odpowiedzialno ś ci; c) brakiem wody w uj ę ciu; d) zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia; f)przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych.” (k.7-8). Natomiast w § 10 ust. 1 i 2 wzorca Umowy MPGK zawar ł o zapis, i ż „ odbiorca mo ż e domaga ć si ę od Przedsi ę biorstwa obni ż enia nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzanie ś cieków w razie udowodnienia zawinionego pogorszenia jako ś ci tych us ł ug, uniemo ż liwiaj ą cego normalne z nich korzystanie. Obni ż enie stanowi ć mo ż e do 10% nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone ś cieki w okresie trwania zak ł ócenia, okre ś lone proporcjonalnie do okresu rozliczenia nale ż no ś ci” (k.8). Jak wynika z analizy przed ł o ż onych przez MPGK negocjowanych umów - negocjacjom nie podlega ł y powy ż sze warunki umowy (k.6-10, 94-105,109). W okresie ostatnich 2 lat Spó ł ka nie przyj ęł a zg ł oszenia o pogorszeniu jako ś ci ś wiadczonych us ł ug uniemo ż liwiaj ą cym normalne z nich korzystanie (k.92). Na terenie dzia ł ania MPGK odbiorcy us ł ug pokrywaj ą koszty pod łą czenia do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej (k.5) wykonania tzw. wcinki Koszt wykonani wcinki zale żą od zakresu zleconych prac oraz miejsca realizacji w łą czenia (k.27): - do sieci wodoci ą gowej kszta ł tuje si ę w przedziale od 54,06 z ł do 1 000 z ł ; - do sieci kanalizacyjnej od 18,73 z ł do 400 z ł . Nale ż no ść za wykonanie wcinki pobierana jest od czasu, gdy MPGK ś wiadczy takie us ł ugi. Nale ż no ść ta nie znajduje odzwierciedlenia w „Taryfie dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków (k.27). Zakres prac wykonania „wcinki” ka ż dorazowo jest nieco inny. Czynno ś ci wchodz ą ce w zakres wykonania wcinki do sieci wodoci ą gowej obejmuj ą (k.41- 42): - przeci ę cie nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych; - rozebranie nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych; - rozebranie kraw ęż ników betonowych; - rozebranie nawierzchni z p ł yt chodnikowych; - wykopanie wykopu; - mechaniczne odspajanie ska ł w wykopach; 9 - transport urobku; - umocnienie ś cian wykopów szalunkami; - zamkni ę cie odcinka wodoci ą gu i jego odwodnienie; - wbudowanie trojaka do istniej ą cego wodoci ą gu; - monta ż zasuwy na przy łą cz; - zasypanie wykopu; - zag ę szczenie nasypów ubijakami mechanicznymi, - wykonanie podbudowy z kruszyw, t ł ucze ń (warstwa dolna i górna); - odtwarzanie nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych; - odtwarzanie kraw ęż ników; - odtwarzanie nawierzchni z p ł yt chodnikowych; - p ł ukanie wodoci ą gu; - opracowanie projektu organizacji ruchu na czas wykonania w łą czenia. Czynno ś ci obejmuj ą ce w łą czenie do sieci kanalizacyjnej: - przeci ę cie nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych; - rozebranie nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych; - rozebranie kraw ęż ników betonowych; - rozebranie nawierzchni z p ł yt chodnikowych; - wykopanie wykopu; - mechaniczne odspajanie ska ł w wykopach; - transport urobku; - umocnienie ś cian wykopów szalunkami; - zabudowa studni rewizyjnej z kr ę gów betonowych; - monta ż pier ś cienia odci ą gaj ą cego pokrywy i w ł azu studni; - przebicie otworów w elementach z betonu, wyprofilowanie kinety; - bie żą ce przepompowywanie nap ł ywu ś cieków; - zasypanie wykopu; - zag ę szczenie nasypów ubijakami mechanicznymi, - wykonanie podbudowy z kruszyw, t ł ucze ń (warstwa dolna i górna); - odtwarzanie nawierzchni z mieszanek mineralno-bitumicznych; - odtwarzanie kraw ęż ników; - odtwarzanie nawierzchni z p ł yt chodnikowych; - p ł ukanie wodoci ą gu; - opracowanie projektu organizacji ruchu na czas wykonania w łą czenia. W ocenie MPGK „wcinka” jest cz ęś ci ą inwestycji zwi ą zanej z budow ą przy łą cza, to tak jak przy łą cze finansowana jest przez odbiorc ę (k.27). 10 Spó ł ka stoi na stanowisku, ż e fakt, i ż sie ć i cz ęść przy łą cza po ł o ż ona jest poza granicami nieruchomo ś ci nie wp ł ywa na fakt, ż e jest to fragment przy łą cza, który winien wybudowa ć na w ł asny koszt odbiorca us ł ugi (k.63). Spó ł ka z ł o ż y ł a w dniu 13 listopada 2006 r. o ś wiadczenie, i ż wykonanie przy łą cza wodoci ą gowego/kanalizacyjnego odbiorca mo ż e zleci ć dowolnemu przedsi ę biorcy. Jedynym elementem, który musi by ć zlecony obligatoryjnie MPGK jest wykonanie wcinki (k.5). W dniu 14 marca 2007 r. zmieni ł a swoje stanowisko twierdz ą c, ż e pod łą czenie do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej na terenie dzia ł ania MPGK mo ż e dokona ć dowolny – wybrany przez odbiorc ę us ł ug – przedsi ę biorca pod nadzorem pracownika MPGK (k.63). Nadzór pracownika MPGK nad wykonaniem wcinki przez firm ę zewn ę trzn ą jest us ł ug ą p ł atn ą przez odbiorc ę (k.110). Organ antymonopolowy w celu ustalenia, czy MPGK przyzna ł o sobie wy łą czne prawo wykonywania pod łą cze ń do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej wystosowa ł zapytanie do 8 odbiorców Spó ł ki (k.115-120, 136-137, 141-144). Na podstawie udzielonych wyja ś nie ń ustalono, i ż odbiorcy mieli mo ż liwo ść zlecenia wykonania na w ł asny koszt pod łą czenia do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej innej firmie ni ż MPGK (k. 126, 133, 135, 140, 145, 156, 157, 158). Odbiorcy us ł ug na terenie dzia ł ania MPGK zobowi ą zani s ą do budowy przy łą czy wodoci ą gowych i kanalizacyjnych do miejsca w łą czenia do sieci, nawet wówczas, gdy sie ć przebiega poza granic ą ich nieruchomo ś ci (k.170, 175). W zwi ą zku z dokonaniem powy ż szych ustale ń w dniu 16 kwietnia 2008 r. postanowieniem nr 171/2008 (k.176-178) zmienione zosta ł o postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego z dnia 27 lutego 2007 r. nr RKR-163/2007 w ten sposób, ż e: - Zarzut zawarty w pkt 1 sentencji postanowienia RKR-163/2007 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie w pkt 1 postanowienia RKR-171/2008: „uzale ż nieniu zawarcia umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków z osobami niedokonuj ą cymi w budynku jakichkolwiek zmian, o których mowa w §2 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada ć budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a dla których konieczno ść podpisania umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków wynika jedynie z faktu przeprowadzania przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. procesu nowelizacji umów od spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, niemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy, tj. od zainstalowania i utrzymania wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 4 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ”. - Zarzut zawarty w pkt 2 sentencji postanowienia RKR-163/2007 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie w pkt 2 postanowienia RKR-171/2008: „narzucaniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych narzucaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku z zamieszczeniem w § 8 ust. 1 wzorca umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapisu: „Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie, albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane: c) brakiem wody w uj ę ciu; 11 d) zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia; f)przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych. co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów”. - Zarzut zawarty w pkt 2 sentencji postanowienia RKR-163/2007 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie w pkt 3 postanowienia RKR-171/2008: „narzucaniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych narzucaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku z zamieszczeniem w § 10 wzorca umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapisu: „ odbiorca mo ż e domaga ć si ę od Przedsi ę biorstwa obni ż enia nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzanie ś cieków w razie udowodnienia zawinionego pogorszenia jako ś ci tych us ł ug, uniemo ż liwiaj ą cego normalne z nich korzystanie. Obni ż enie stanowi ć mo ż e do 10% nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone ś cieki w okresie trwania zak ł ócenia, okre ś lone proporcjonalnie do okresu rozliczenia nale ż no ś ci, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ” - Zarzut zawarty w pkt 3 sentencji postanowienia RKR-163/2007 otrzyma ł nast ę puj ą ce brzmienie w pkt 4 postanowienia RKR-171/2008: „narzucaniu uci ąż liwych warunków umów o przy łą czenie do miejskiej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej przynosz ą cych narzucaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku ze zobowi ą zaniem odbiorcy do wykonania na w ł asny koszt cz ęś ci robót niestanowi ą cych - co do zakresu - prac zwi ą zanych z budow ą przy łą cza, o którym mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) tj. wykonania wcinki do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej oraz budowy cz ęś ci sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej od granicy nieruchomo ś ci do miejsca wykonania wcinki co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 6 przywo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów”. Oceniaj ą c powy ż szy stan faktyczny sprawy, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Stosownie do art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331) poniewa ż przedmiotowe post ę powanie antymonopolowe zosta ł o wszcz ę te na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) – zwanej dalej „ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów” i nie zosta ł o zako ń czone do dnia wej ś cia w ż ycie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 r., tj. do dnia 21 kwietnia 2007 r. - zastosowane zosta ł y w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. Interes publiczny. Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w ustawie jest zatem, aby dzia ł ania przedsi ę biorców 12 – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowi ł y potencjalne zagro ż enie interesu publicznego, nie za ś jednostki lub grupy. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W wyroku z dnia 27 czerwca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swych wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy”. Podobnie na temat interesu publicznego S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wypowiedzia ł si ę w wielu innych wyrokach, np. z dnia 30 maja 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00), z dnia 4 lipca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00), z dnia 6 czerwca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 78/00). Powy ż sze stanowisko znalaz ł o równie ż potwierdzenie w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 maja 2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji” . W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lutego 2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) S ą d Najwy ż szy doda ł , i ż naruszenie indywidualnego interesu (w powo ł anym wyroku – konsumenta), nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Równie ż w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lipca 2003 r. (sygn. akt I CKN 496/01) S ą d Najwy ż szy zaj ął si ę t ą kwesti ą i stwierdzi ł , i ż „ przy dokonywaniu oceny, czy dosz ł o do naruszenia lub zagro ż enia zasady wolnej konkurencji na rynku relewantnym, nie mo ż na poprzesta ć na zbadaniu sytuacji ewentualnego pokrzywdzenia bezpo ś rednich kontrahentów przedsi ę biorcy dominuj ą cego na tym rynku. Potrzebne jest tu spojrzenie szersze, uwzgl ę dniaj ą ce tak ż e to, w jaki sposób dzia ł ania powodowego Przedsi ę biorstwa odbijaj ą si ę na interesach cz ł onków Spó ł dzielni, dotkni ę tych po ś rednio dzia ł aniem powoda.(…) przy prawid ł owo ustalonym rynku relewantnym, którym jest lokalny rynek zaopatrzenia w energi ę ciepln ą , dzia ł ania powoda naruszaj ą interes o charakterze ogólniejszym - publicznoprawnym…”. Wobec powy ż szego stwierdzi ć nale ż y, ż e przedmiotowe post ę powanie podj ę te zosta ł o w interesie publicznym odbiorców us ł ug zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków ś wiadczonych przez MPGK na terenie Gminy Miasto Jas ł o. Strona post ę powania antymonopolowego. Post ę powanie prowadzone jest z urz ę du. Zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 1 lit. a i b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod poj ę ciem „przedsi ę biorca” - rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 i z 2000 r. ze zm.), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci 13 publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu. MPGK prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w formie spó ł ki z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą . Spó ł ka wpisana zosta ł a do Rejestru Przedsi ę biorców – Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS: 0000080708 (k.15-22). Tak wi ę c dzia ł ania MPGK jako przedsi ę biorcy mog ą by ć oceniane pod k ą tem naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynek w ł a ś ciwy. Poniewa ż istot ą praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , okre ś lonych w art. 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców, organ antymonopolowy winien na wst ę pie ustali ć rynek w ł a ś ciwy w danej sprawie , a nast ę pnie okre ś li ć si łę rynkow ą jego uczestników. Rynek w ł a ś ciwy – stosownie do definicji zawartej w art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - to rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze , na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Rynek w uj ę ciu produktowym odnosi si ę do wszystkich towarów jednego rodzaju, które poprzez szczególne w ł a ś ciwo ś ci, w szczególno ś ci za ś przeznaczenie, u ż ytkowo ść i cen ę odró ż niaj ą si ę od innych towarów w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zmiany. Rynek ten tworz ą towary, które z punktu widzenia nabywcy charakteryzuj ą si ę substytutywno ś ci ą . Pod poj ę ciem towar – zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - rozumie si ę rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane. W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszego post ę powania rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu produktowym jest rynek zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Zbiorowe zaopatrzenie w wod ę - zgodnie z art. 2 pkt 21 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu - jest to dzia ł alno ść polegaj ą ca na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody prowadzona przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne. Zbiorowe odprowadzanie ś cieków natomiast zgodnie z art. 2 pkt 20 ww. ustawy to dzia ł alno ść polegaj ą ca na odprowadzaniu i oczyszczaniu ś cieków prowadzona przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne. W analizowanym wypadku, towarem oferowanym przez Spó ł k ę s ą us ł ugi dostarczania wody i odprowadzania ś cieków za pomoc ą sieci wodno - kanalizacyjnej, które nie posiadaj ą substytutów . Z uwagi na technologi ę dostarczania wody (sieci ą wodoci ą gow ą ) i odprowadzania ś cieków (sieci ą kanalizacyjn ą ) - rynek w ł a ś ciwy w aspekcie geograficznym ograniczony jest do zasi ę gu sieci wodno – kanalizacyjnej MPGK, a zatem obejmuje teren Gminy Miasta Jas ł a (k.5). 14 Specyfika dzia ł alno ś ci na rynku produktowym zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków uniemo ż liwia prowadzenie tej dzia ł alno ś ci poza rynkiem lokalnym, ze wzgl ę du na wymogi techniczne i op ł acalno ść ekonomiczn ą . Pozycja MPGK na rynku w ł a ś ciwym. Art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera bezwzgl ę dny zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Aby zatem dzia ł ania przedsi ę biorcy zakwalifikowa ć jako jedn ą z wymienionych w art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , nale ż y uprzednio dowie ść , ż e przedsi ę biorca ten pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym posiada. Przez pozycj ę dominuj ą c ą – zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego post ę powania ustalono, ż e Spó ł ka zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków obejmuj ą cym Gmin ę Miasta Jas ł o. Jest bowiem wy łą cznym dostawc ą us ł ug w zakresie zaopatrzenia w wod ę i odbioru ś cieków na obszarze gminy, posiadaj ą cym zintegrowan ą sie ć wodoci ą gowo-kanalizacyjn ą . MPGK jest zatem tzw. monopolist ą naturalnym, co wynika z faktu sieciowego charakteru urz ą dze ń s ł u żą cych do dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Na wyznaczonym wy ż ej rynku w ł a ś ciwym uczestnik nie spotyka si ę z ż adn ą konkurencj ą , a oferowane przez niego us ł ugi produktowe nie posiadaj ą bliskich substytutów, w zwi ą zku z czym zajmuje niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą . Posiada wi ę c na tym rynku si łę ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale i dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od zachowania swych kontrahentów. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej. Art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż „ zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym”. Przyk ł ady nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej ustawodawca zdefiniowa ł w art. 8 ust. 2 pkt 1-8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W przypadku punktu I sentencji decyzji Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci – zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy – na „ uzale ż nieniu zawarcia umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, mniemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy” . 15 Dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę b ę d ą cej przedmiotem powy ż szego zarzutu niezb ę dne jest wykazanie spe ł nienia przez MPGK dwóch przes ł anek wynikaj ą cych bezpo ś rednio z art. 8 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niezb ę dne jest ustalenie, i ż : - przedsi ę biorca zajmuje na rynku pozycj ę dominuj ą c ą , - przedsi ę biorca uzale ż nia zawarcie umowy od przyj ę cia lub spe ł nienia przez drug ą stron ę innego ś wiadczenia, mniemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy. Jak wy ż ej wykazano MPGK posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków z terenu Gminy Miasta Jas ł a. Maj ą c na uwadze drug ą z przes ł anek nale ż y wskaza ć , ż e MPGK w § 6 pkt 7 „Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków” (zwanej dalej „Umow ą ”) – wzorca obowi ą zuj ą cego od 1 lipca 2005 r. zawar ł o zapis „ Odbiorca zobowi ą zuje si ę do zainstalowania i utrzymania wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych, zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami w terminie do dnia 30 .06.2006 r.” (k.26). W § 6 pkt 7 drugiego z przed ł o ż onych przez MPGK wzorców umów istnieje natomiast zapis „ Odbiorca zobowi ą zuje si ę do zainstalowania i utrzymania wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych, zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami” (k.7). W zwi ą zku z prowadzonym przez MPGK procesem „nowelizacji umów”, umowy posiadaj ą ce wy ż ej cytowany zapis zawierane s ą ze wszystkimi odbiorcami us ł ug bez wzgl ę du na fakt czy nast ą pi ł a odbudowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa, zmiana sposobu u ż ytkowania nieruchomo ś ci, czy te ż ż adna z tych sytuacji nie mia ł a miejsca. Spó ł ka zawar ł a 1780 umów zawieraj ą cych wy ż ej cytowany zapis z odbiorcami niedokonuj ą cymi w zajmowanej nieruchomo ś ci jakichkolwiek zmian (k.26,42). Antyska ż eniowy zawór zwrotny stosowany jest jako zabezpieczenie przed przep ł ywem zwrotnym. Instaluje si ę go w instalacjach wody pitnej w miejscach nara ż onych na kontakt z p ł ynem zaliczanym do 2 kategorii. Mo ż e by ć stosowany jako zabezpieczenie g ł ówne na przy łą czu instalacji do sieci wodoci ą gowej, montowany bezpo ś rednio za wodomierzem. Antyska ż eniowy zawór zwrotny posiada ruchomy grzyb uszczelniaj ą cy, który jest odsuwany od gniazda bli ż ej lub dalej w zale ż no ś ci od wielko ś ci przep ł ywu. Je ś li przep ł yw spada do zera, spr ęż yna przesuwa grzyb do gniazda powoduj ą c uszczelnienie i uniemo ż liwiaj ą c przep ł yw zwrotny. Ceny zaworów rozpoczynaj ą si ę od 100 z ł netto. Zgodnie z § 113 ust. 4 rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada ć budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – zwanego dalej „rozporz ą dzenie w sprawie warunków technicznych” - „ instalacja wodoci ą gowa powinna by ć zaprojektowana w sposób zapewniaj ą cy zaopatrzenie w wod ę budynku, zgodnie z jego przeznaczeniem, oraz spe ł nia ć wymagania okre ś lone w Polskiej Normie dotycz ą cej projektowania instalacji wodoci ą gowych” . Wymieniona w wy ż ej cytowanym przepisie Norma PN-B-01706/Az1 „Instalacje wodoci ą gowe. Wymagania w projektowaniu” wprowadzi ł a za łą cznik A dotycz ą cy ochrony przed wtórnym zanieczyszczeniem wody. 16 Punkt A4 ww. Normy stanowi, i ż „ zespó ł zabezpieczaj ą cy powinien by ć wbudowany w urz ą dzenie lub powinien by ć zainstalowany na odprowadzeniu (pod łą czeniu) wody, tak aby zapewni ć pe ł n ą ochron ę wody pitnej przed zanieczyszczeniem ”. Jednak ż e nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż § 2 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie warunków technicznych ś ci ś le okre ś la, kiedy przepisy rozporz ą dzenia maj ą zastosowanie. I tak ma to miejsce w przypadku budynków i budowli, a tak ż e zwi ą zanych z nimi urz ą dze ń budowlanych przy: - projektowaniu i budowie; - odbudowie; - rozbudowie; - nadbudowie; - przebudowie; - zmianie sposobu u ż ytkowania budynków. Równie ż sam tytu ł Normy okre ś lonej w § 113 ust. 4 rozporz ą dzenia w sprawie warunków technicznych wskazuje, i ż przepisy te maj ą zastosowanie wy łą cznie w przypadku projektowania budynku i co za tym idzie projektowaniu instalacji wodoci ą gowej pozwalaj ą cej na doprowadzeniu wody do nieruchomo ś ci. Skoro zatem MPGK zawiera w umowach o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków podpisywanych z osobami niedokonuj ą cymi w budynku jakichkolwiek zmian, o których mowa w §2 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie warunków technicznych, zapis o tre ś ci „ zainstalowanie i utrzymanie wodoci ą gowych antyska ż eniowych zaworów zwrotnych, zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami” , a w przypadku niektórych umów wyznacza wr ę cz termin monta ż u oznacza to, i ż uzale ż nia zawarcie „Umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków” od spe ł nienia przez odbiorc ę ś wiadczenia niemaj ą cego rzeczowego, ani zwyczajowego zwi ą zku z umow ą . Informacja o wynikaj ą cym z wy ż ej cytowanych przepisów obowi ą zku instalacji zaworów antyska ż eniowych winna ewentualnie znajdowa ć si ę w „Warunkach przy łą czenia”, tj. w dokumencie który obowi ą zuje w chwili budowy przy łą cza, a nie w umowie o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, która zawierana jest równie ż z osobami, które nie dokonywa ł y ż adnych zmian w budynku. Zapis dotycz ą cy obowi ą zku monta ż u antyska ż eniowych zaworów zwrotnych w warunkach przy łą czenia stosuje 6 z 7 ankietowanych przedsi ę biorstw wodoci ą go-kanalizacyjnych (k.66- 89). Równie ż w stosowanym przez MPGK wzorcu „warunków przy łą czenia” znajduje si ę zapis w pkt D1 o brzmieniu „ budow ę przy łą cza wodoci ą gowego nale ż y realizowa ć zgodnie z obowi ą zuj ą cymi w tym przedmiocie przepisami ” – co w ocenie organu antymonopolowego reguluje spraw ę monta ż u antyska ż eniowych zaworów zwrotnych przez osoby, o których mowa w §2 ust. 1 rozporz ą dzenia w sprawie warunków technicznych (k.30). Tylko jedno z ankietowanych przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych zobowi ą zuje – tak jak to ma miejsce w przypadku MPGK – odbiorców niedokonuj ą cych zmian w nieruchomo ś ci do monta ż u antyska ż enuiowych zaworów zwrotnych (k.82-85). 17 Na terenie dzia ł ania MPGK na dzie ń 14 lutego 2007 r. trzech odbiorców odmówi ł o podpisania zmienionych umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawieraj ą cych zobowi ą zanie monta ż u antyska ż eniowych zaworów zwrotnych twierdz ą c, ż e na ł o ż enie na nich tego obowi ą zku jest niezgodne z obowi ą zuj ą cymi w tym zakresie przepisami (k.42). W przypadku osób, które podpisa ł y zmienione umowy, a nie zainstalowa ł y zaworów w okre ś lonym w umowie terminie – umowa zosta ł a rozwi ą zana z dniem, w którym up ł yn ął termin monta ż u (k.65). W obu przypadkach MPGK na dzie ń 14 marca 2007 r. bezumownie dostarcza ł wod ę . Jednak ż e bezumowne ś wiadczenie tej us ł ugi stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, który stanowi, ż e „ dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków zawartej mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym a odbiorca us ł ug”. Ponadto taki stan pozbawia odbiorc ę pewno ś ci ś wiadczenia us ł ugi, poniewa ż MPGK w ka ż dej chwili – bez konieczno ś ci wypowiadania umowy, której nie ma – mo ż e zaprzesta ć jej ś wiadczenia. W ocenie organu antymonopolowego uzale ż nienie przez MPGK zawarcia umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z osobami, które niedokonywa ł y zmian (przebudowy, rozbudowy, nadbudowy, sposobu u ż ytkowania) w zajmowanych nieruchomo ś ciach od spe ł nienia przez nie ś wiadczenia mniemaj ą cego rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, tj. monta ż u antyska ż eniowego zaworu zwrotnego jest nadu ż ywaniem przez Spó ł k ę pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków z terenu Gminy Miasto Jas ł a, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec czego orzeczono, jak w punkcie I sentencji decyzji. Organ antymonopolowy nie podzieli ł stanowiska MPGK, i ż zapis umowy odzwierciedla dba ł o ść MPGK o sie ć wodoci ą gow ą i jako ść dostarczanej wody. Instalacje niezawieraj ą ce antyska ż eniopwych zaworów zwrotnych wybudowane zosta ł y przez odbiorców zgodnie z obowi ą zuj ą cymi na dzie ń ich budowy przepisami, co potwierdzi ł dostawca us ł ug przy łą czaj ą c odbiorców do sieci. W przedmiotowej sprawie nie znajduje równie ż zastosowania wskazany przez MPGK § 13 ust. 1 rozporz ą dzenia Ministra Spraw Wewn ę trznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych u ż ytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr. 74, poz. 836) „warunki i sposób u ż ytkowania urz ą dze ń technicznych i instalacji oraz wyroby u ż yte do ich napraw i konserwacji nie mog ą powodowa ć pogorszenia w ł a ś ciwo ś ci u ż ytkowych czynnika dostarczanego za pomoc ą tych urz ą dze ń ”. Jak sama Spó ł ka wskaza ł a (k.92) w okresie ostatnich dwóch lat nie przyj ęł a zg ł oszenia o pogorszeniu jako ś ci ś wiadczonych us ł ug, wi ę c w analizowanej sprawie nie zachodz ą przes ł anki, o których mowa w ww. przepisie. Organ antymonopolowy nie zgodzi ł si ę równie ż z prezentowanym przez MPGK stanowiskiem, ż e stosownie do § 2 ust. 1 w zwi ą zku z 113 ust. 4 rozporz ą dzenia. w sprawie 18 warunków technicznych - obowi ą zek monta ż u antyska ż eniowych zaworów zwrotnych ci ąż y na wszystkich odbiorcach wody, a nie tylko tych, którzy po wej ś ciu w ż ycie ww. przepisów dokonali w budynkach i budowlach odbudowy, rozbudowy, nadbudowy; przebudowy oraz zmiany sposobu u ż ytkowania. § 2 ust. 1 rozporz ą dzenia. w sprawie warunków technicznych stanowi bowiem, i ż „ przepisy rozporz ą dzenia stosuje si ę przy projektowaniu i budowie, w tym tak ż e odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu u ż ytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spe ł niaj ą cych funkcje u ż ytkowe budynków, a tak ż e do zwi ą zanych z nimi urz ą dze ń budowlanych” Tak wi ę c zapis ten ś ci ś le okre ś la grup ę odbiorców, co do których przepisy rozporz ą dzenia maj ą zastosowanie. Rozporz ą dzenie nie zawiera zapisu odno ś nie obowi ą zku odbiorców, którzy nie dokonuj ą w budynku zmian. Dodatkowo nale ż y wskaza ć , i ż 6 z 7 ankietowanych przedsi ę biorstw wodoci ą gowo- kanalizacyjnych w identyczny sposób jak organ antymonopolowy interpretuje zapis § 2 ust. 1 rozporz ą dzenia. w sprawie warunków technicznych. Narzucanie warunków umów. Sytuacja ta dotyczy praktyk okre ś lonych w punkcie II, III i IV sentencji decyzji Art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż „ nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś c i”. Dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę b ę d ą cej przedmiotem powy ż szego zarzutu niezb ę dne jest wykazanie spe ł nienia przez MPGK czterech przes ł anek wynikaj ą cych bezpo ś rednio z art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niezb ę dne jest ustalenie, i ż : - przedsi ę biorca zajmuje na rynku pozycj ę dominuj ą c ą , - przedsi ę biorca narzuca okre ś lone warunki umów, - warunki te maj ą uci ąż liwy charakter, - przynosz ą narzucaj ą cemu je przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. Jak wykazano powy ż ej MPGK zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Gminy Miasta Jas ł a . Tak wi ę c pierwsza z przes ł anek w niniejszej sprawie zosta ł a wype ł niona. Narzucanie uci ąż liwych warunków umów jest jednym z przejawów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej. Ma miejsce wówczas, gdy dominant - wykorzystuj ą c posiadan ą si łę rynkow ą i sytuacj ę przymusow ą kontrahentów, wynikaj ą c ą z braku rzeczywistych alternatyw zaopatrzenia na rynku - wymusza na nich okre ś lone zachowania. Ź ród ł em narzucania jest si ł a rynkowa MPGK, pozwalaj ą ca na jednostronne dyktowanie warunków umów. Spó ł ka - jak wcze ś niej wykazano - zajmuje na rynku pozycj ę tzw. monopolisty naturalnego. Prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w warunkach odizolowania od potencjalnych konkurentów zarówno barier ą kosztów niezb ę dnych dla uruchomienia dzia ł alno ś ci w danej dziedzinie, jak i ustanowion ą wcze ś niej struktur ą organizacyjn ą i technologiczn ą . Dysponuje zatem potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim odbiorcom postanowie ń umów. Zakwestionowane w toku niniejszego post ę powania postanowienia okre ś lone w pkt. II i III sentencji decyzji znajdowa ł y si ę w „Umowie o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków” stosowanej przez MPGK. W umowach tego typu warunki umów nie s ą negocjowane. 19 Jak wykaza ł a analiza umów zawartych przez MPGK negocjacji podlega ł w przypadku umów zawieranych z konsumentami – jedynie termin monta ż u antyska ż eniowych zaworów zwrotnych, a w przypadku przedsi ę biorców sk ł ad ś cieków. Nie stwierdzono negocjacji kwestionowanych przez organ antymonopolowy zapisów § 8 i 10 przedmiotowych umów. W umowach tego typu, gdzie dostawca jednostronnie ustala warunki ś wiadczenia us ł ug, odbiorca w ramach szeroko rozumianej swobody kontraktowania ma prawo przyj ąć ofert ę b ą d ź umowy nie zawrze ć . Maj ą c jednocze ś nie na wzgl ę dzie to, ż e przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest dostawa wody i odbiór ś cieków - a wi ę c dobra o charakterze powszechnym, niezb ę dne dla normalnego funkcjonowania ka ż dego gospodarstwa domowego - stwierdzi ć nale ż y, ż e daj ą c odbiorcy wybór jedynie pomi ę dzy zawarciem umowy a jej niezawarciem, Przedsi ę biorstwo narzuca kontrahentowi ich tre ść . W powy ż szych okoliczno ś ciach uzna ć nale ż y zatem, i ż warunki umów stosowanych przez Spó ł k ę nie tylko mog ą , ale wr ę cz s ą jego kontrahentom narzucane. Nieprzyj ę cie przez kilku odbiorców MPGK warunku umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków spowodowa ł o, i ż aktualnie us ł uga ś wiadczona jest bezumownie, a w zwi ą zku z tym w ka ż dej chwili – bez konieczno ś ci wypowiadania umowy – mo ż e przesta ć by ć ś wiadczona (k.65). W przypadku, o którym mowa w pkt IV sentencji decyzji warunki pod łą czenia do sieci i budowy fragmentu sieci od granicy nieruchomo ś ci do miejsca w łą czenia okre ś lone s ą dokumencie „Warunki przy łą czenia” lub w sporadycznych przypadkach w „Umowie przy łą czenia” (k.26, 28-30). Je ż eli przysz ł y odbiorca nie przyj ął by narzuconych warunków przy łą czenia zosta ł by pozbawiony mo ż liwo ś ci pod łą czenia nieruchomo ś ci do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne jest zobowi ą zane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków z osob ą , której nieruchomo ść zosta ł a pod łą czona do sieci. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 4 tej ustawy przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne jest zobowi ą zane przy łą czy ć do sieci nieruchomo ść je ż eli s ą spe ł nione warunki przy łą czenia okre ś lone w regulaminie. § 31 Regulaminu obowi ą zuj ą cego na terenie Gminy Miasta Jas ł a wskazuje, i ż to „Przedsi ę biorstwo okre ś la warunki przy łą czenia”. Tak wi ę c przysz ł emu odbiorcy us ł ug warunki przy łą czenia zostaj ą narzucone przez MPGK i nie ma on mo ż liwo ś ci ich negocjowania. Nieprzyj ę cie warunków przy łą czenia skutkuje niepod łą czeniem nieruchomo ś ci do sieci. Tak wi ę c w przedmiotowej sprawie nale ż y uzna ć , i ż kwestionowane przez organ antymonopolowy warunki umów zosta ł y narzucone, a co za tym idzie druga z przes ł anek zosta ł a wype ł niona. 20 Uci ąż liwy charakter narzucanych warunków umów przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci. Ad II sentencji decyzji Maj ą c na uwadze, i ż w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy – jak wy ż ej wykazano - dosz ł o do narzucania przez MPGK warunków umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, dla stwierdzenia naruszenia przez Przedsi ę biorstwo zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej konieczne jest zatem jeszcze wykazanie, ż e kwestionowany warunek umowny ma uci ąż liwy charakter i przynosi MPGK nieuzasadnione korzy ś ci. Kwestionowany przez organ antymonopolowy zapis § 8 ust. 1 stosowanej przez MPGK umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków to: „Przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie, albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane: c) brakiem wody w uj ę ciu; d) zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia; f)przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych.” Punktem wyj ś cia w ocenie uci ąż liwo ś ci przedmiotowego warunku umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków s ą przepisy normuj ą ce odpowiedzialno ść d ł u ż nika za szkod ę spowodowan ą niewykonaniem lub nienale ż ytym wykonaniem zobowi ą zania zawarte w art. 471 i nast ę pne Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z nimi d ł u ż nik zobowi ą zany jest do naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania, chyba, ż e jest ono nast ę pstwem okoliczno ś ci, za które odpowiedzialno ś ci nie ponosi. MPGKw § 8 ust. 1 wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zastrzega sobie, ż e nie ponosi odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej za ograniczenie, albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane: a)dzia ł aniem si ł y wy ż szej lub osób trzecich, za które PRZEDSI Ę BIORSTWO nie ponosi odpowiedzialno ś ci (k.7-8) Dodatkowo Spó ł ka w § 8 ust. 1 c, d, f wzorca umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zwalnia si ę z odpowiedzialno ś ci za przerwy w dostawie wody i odprowadzaniu ś cieków spowodowane brakiem wody w uj ę ciu, zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia lub przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych. Z tre ś ci zapisów § 8 ust. 1 c, d, f umowy nie wynika, ż e mo ż liwo ść zwolnienia si ę z odpowiedzialno ś ci dotyczy wy łą cznie sytuacji niezawinionych przez dostawc ę us ł ug i niezale ż nych od niego. Wr ę cz przeciwnie, niekwestionowany przez organ antymonopolowy, zapis § 8 ust. 1 a wy łą cza - zgodnie z art. 471 i nast ę pnych K.c. - odpowiedzialno ść MPGK w przypadku zaistnienia okoliczno ś ci, za które odpowiedzialno ś ci nie ponosi. Brzmienie postanowie ń wzorca umowy zawartych w § 8 ust. 1 c, d, f stwarza natomiast Spó ł ce mo ż liwo ść zwolnienia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wzgl ę dem odbiorców w przypadku niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania z powodu przerw lub ogranicze ń w dostawie wody b ę d ą cych nast ę pstwem awarii sieci lub przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych z przyczyny le żą cej po stronie MPGK. 21 Tak wi ę c w sytuacjach zawinionych przez MPGK Spó ł ka w przypadkach okre ś lonych w § 8 ust. 1 c, d, f mo ż e zwolni ć si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wobec odbiorców z tytu ł u szkód spowodowanych wstrzymaniem lub ograniczeniem ś wiadczenia us ł ug. Takie rozwi ą zanie kwestii odpowiedzialno ś ci dostawcy za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy jest korzystniejsze od ogólnej zasady odpowiedzialno ś ci kontraktowej uj ę tej w art. 471 K.c. Zakwestionowany zapis jest wi ę c zdecydowanie uci ąż liwy dla odbiorców, gdy ż pozbawia ich mo ż liwo ś ci dochodzenia od dostawcy roszcze ń odszkodowawczych w razie poniesienia szkód spowodowanych zak ł óceniami dostarczania us ł ug wówczas, gdy brak wody w uj ę ciu, zanieczyszczenie wody na uj ę ciu lub przerwy w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych wywo ł uj ą ce te zak ł ócenia b ę d ą zawinione przez MPGK w nast ę pstwie jego dzia ł a ń lub zaniecha ń . Spó ł ka ma wi ę c mo ż liwo ść zwolnienia si ę z odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej w przypadku, gdy przerwy lub ograniczenia w dostawach wody i odbiorze ś cieków b ę d ą nast ę pstwem przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodno - kanalizacyjnych spowodowanych np. zaleganiem us ł ugodawcy za p ł atno ś ci z tytu ł u dostaw energii wzgl ę dem przedsi ę biorstwa energetycznego. Mo ż liwo ść taka wyst ę puje równie ż w przypadku przerw i ogranicze ń w ś wiadczeniu us ł ug wywo ł anych brakiem wody w uj ę ciu, czy te ż zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia eksploatowanego przez MPGK z powodu zaniedba ń remontowo – konserwacyjnych lub nieprawid ł owego u ż ytkowania. Sytuacj ę , w której ca ł e ryzyko niezrealizowania umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków w zwi ą zku z awariami eksploatowanych przez MPGK sieci wodno – kanalizacyjnych oraz przerwami w zasilaniu tych urz ą dze ń w energi ę elektryczn ą obci ąż a odbiorców us ł ug, nale ż y uzna ć za niedopuszczaln ą . Rozwi ą zanie kwestii odpowiedzialno ś ci dostawcy za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy jest korzystniejsze od ogólnej zasady odpowiedzialno ś ci kontraktowej uj ę tej w art. 471 K.c. Zakwestionowane zapisy s ą wi ę c dla odbiorców zdecydowanie uci ąż liwe, gdy ż mog ą ich wprowadza ć w b łą d, co do mo ż liwo ś ci dochodzenia od us ł ugodawcy roszcze ń odszkodowawczych w razie poniesienia szkód powsta ł ych w wyniku zawinionego przez dostawc ę niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania. Osi ą gane przez podmiot gospodarczy stosuj ą cy praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę z art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów narzuconych kontrahentowi w relacjach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń uczestników umowy. Wy łą czenie odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej MPGK w przypadku przerw lub ogranicze ń w dostawie wody b ę d ą cych efektem braku wody na uj ę ciu, zanieczyszczenia lub przerw w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, w przypadkach nie b ę d ą cych nast ę pstwem okoliczno ś ci za które nie odpowiada jest bez w ą tpienia dla przedsi ę biorstwa korzystne. MPGK nie musi bowiem liczy ć si ę z konieczno ś ci ą wyp ł aty odszkodowania swojemu kontrahentowi w sytuacji, gdy zgodnie z ogóln ą zasad ą odpowiedzialno ś ci kontraktowej by ł oby do tego zobowi ą zane. Mo ż liwo ść unikni ę cia przez Spó ł k ę odpowiedzialno ś ci za niewykonanie lub nienale ż yte wykonanie umowy i wyp ł aty odbiorcom ewentualnego odszkodowania nale ż y uzna ć za nieuzasadnion ą korzy ść . Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest fakt, ż e przedsi ę biorstwo w rzeczywisto ś ci nie osi ą ga ł o nieuzasadnionych korzy ś ci wynikaj ą cych z przedmiotowego postanowienia umownego. Jak ju ż podniesiono we wcze ś niejszej cz ęś ci decyzji dla bytu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie 22 konkurencji i konsumentów wystarczaj ą ca jest sama mo ż liwo ść osi ą gni ę cia takich korzy ś ci przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego na rynku pozycj ę dominuj ą c ą . W okoliczno ś ciach sprawy zosta ł y zatem spe ł nione wszystkie przes ł anki, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymagane do uznania postawionego zarzutu za uzasadniony. Postanowienie umowy, zgodnie z którym przedsi ę biorstwo nie ponosi odpowiedzialno ś ci za: ograniczenie, albo wstrzymanie dostaw wody b ą d ź wstrzymanie odbioru ś cieków wywo ł ane: c) brakiem wody w uj ę ciu; d) zanieczyszczeniem wody na uj ę ciu w sposób niebezpieczny dla zdrowia i ż ycia; f)przerwami w zasilaniu energetycznym urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych.” ma uci ąż liwy charakter i wi ąż e si ę z mo ż liwo ś ci ą uzyskania przez MPGK nieuzasadnionych korzy ś ci. Maj ą c na uwadze powy ż sze, nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów mi ę dzy innymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lipca w2007 r. (sygn. akt XVII AmA 72/06) i w wyroku z dnia 7 lutego 2007 r. (sygn. akt XVII AmA 58/06). Jak wy ż ej wykazano nie mo ż na zgodzi ć si ę ze stanowiskiem MPGK, i ż ww. zapisy nie naruszaj ą interesów konsumentów, poniewa ż w przypadku okoliczno ś ci niezale ż nych od przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego zapis art. 435 K.c. przewiduje przes ł anki egzoneracyjne np. si łę wy ż sz ą . To niekwestionowany zapis § 8 ust. 1 a wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków odnosi si ę bowiem do przepisu art. 435 K.c., a nie – jak wskazuje Spó ł ka - kwestionowane zapisy. Ad. III sentencji decyzji Trzeci ą zarzucan ą MPGK praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci w drodze zamieszczenia w tre ś ci umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zapisu § 10 ust. 1 i 2, zgodnie z którymi „ odbiorca mo ż e domaga ć si ę od Przedsi ę biorstwa obni ż enia nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzanie ś cieków w razie udowodnienia zawinionego pogorszenia jako ś ci tych us ł ug, uniemo ż liwiaj ą cego normalne z nich korzystanie. Obni ż enie stanowi ć mo ż e do 10% nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone ś cieki w okresie trwania zak ł ócenia, okre ś lone proporcjonalnie do okresu rozliczenia nale ż no ś ci” (k.8), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wcze ś niej wykazano MPGK posiada pozycj ę dominuj ą c ą i wykorzystuj ą c j ą narzuca swoim kontrahentom warunki umów. 23 Aktualnie konieczne jest wykazanie uci ąż liwego charakteru tych umów przynosz ą cego nieuzasadnione korzy ś ci. O uci ąż liwo ś ci przytoczonego powy ż ej zapisu ś wiadczy to, i ż na jego podstawie przedsi ę biorstwo ogranicza swoj ą odpowiedzialno ść finansow ą wzgl ę dem odbiorcy w przypadku, gdy ś wiadczy ono us ł ugi o jako ś ci obni ż onej w stosunku do jako ś ci przewidzianej w umowie oraz odpowiednich przepisach prawa reguluj ą cych przedmiotowe zagadnienia. Maksymalna wielko ść upustu, o jak ą op ł ata wnoszona przez odbiorc ę us ł ug mo ż e zosta ć obni ż ona stanowi bowiem równowarto ść 10% nale ż no ś ci za wod ę lub odprowadzanie ś cieków za okres trwania zak ł ócenia. Wysoko ść ta nie zosta ł a uzale ż niona od ilo ś ci zu ż ytej przez odbiorc ę wody pogorszonej jako ś ci, o niew ł a ś ciwym ci ś nieniu i ilo ś ci nieodebranych ś cieków. W zwi ą zku z tym mo ż e doj ść do sytuacji, w której nast ą pi obni ż enie nale ż nych op ł at o 10%, lecz ilo ść niew ł a ś ciwie wykonanej na rzecz odbiorcy us ł ugi przemawia ł yby za zwi ę kszeniem tego upustu. W przypadku dostarczania wody o jako ś ci nie odpowiadaj ą cej wymogom okre ś lonym w umowie i przepisach prawa oraz za ł o ż eniom kalkulacyjnym stanowi ą cym baz ę dla ustalenia op ł aty za wod ę , nie ma podstaw prawnych dla domagania si ę przez us ł ugodawc ę op ł aty odpowiadaj ą cej dostawom spe ł niaj ą cym wymagane, a nie zachowane kryteria jako ś ciowe. W przypadku dostaw wody o pogorszonej jako ś ci, nale ż no ść za us ł ug ę powinna zosta ć obni ż ona o warto ść zu ż ytej wody oraz odpowiadaj ą c ą tej ilo ś ci warto ść odprowadzonych ś cieków proporcjonalnie do ró ż nicy pomi ę dzy jako ś ci ą wody, do dostarczania której przedsi ę biorstwo jest zobowi ą zane a jako ś ci ą wody faktycznie dostarczanej. W przypadku pogorszenia jako ś ci us ł ug odbioru ś cieków upust winien by ć liczony proporcjonalnie do okresu, w jakim nast ą pi ł o ś wiadczenie us ł ugi o obni ż onym standardzie. Odbiorca nie powinien by ć zobligowany do ponoszenia kosztów us ł ugi, która nie zosta ł a na jego rzecz wykonana. Innymi s ł owy nie powinien by ć zobowi ą zany do uiszczenia zap ł aty za wod ę z ł ej jako ś ci w takiej wysoko ś ci, jak ą musia ł by ui ś ci ć w przypadku dostarczenia wody spe ł niaj ą cej normy jako ś ciowe i analogicznie w przypadku niew ł a ś ciwie wykonanej us ł udze odprowadzania ś cieków. Udzielenie upustu ma na celu przywrócenie ekwiwalentno ś ci ś wiadczeniu, które okaza ł o si ę by ć niezgodne z umow ą . „ Upust stanowi dope ł nienie niepe ł nego ś wiadczenia dostawcy poprzez odpowiednie obni ż enie warto ś ci ś wiadczenia pieni ęż nego w celu przywrócenia ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń stron w umowie wzajemnej ” (Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 11 marca 2002r. Sygn. akt XVII Ama 52/01). Wzgl ą d na zachowanie wymogu ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń przemawia za dopuszczeniem stosownego do okoliczno ś ci obni ż enia op ł at, za ś kwota upustów powinna uwzgl ę dnia ć istniej ą ce okoliczno ś ci, tj. by ć w szczególno ś ci wspó ł mierna do stopnia mo ż liwo ś ci wykorzystania wody z ł ej jako ś ci. Okre ś lenie przez dostawc ę z góry maksymalnego wska ź nika upustów nie czyni powy ż szemu zado ść , tym samym narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń , zgodnie z któr ą zap ł ata przys ł uguje przedsi ę biorcy proporcjonalnie do jako ś ci i ilo ś ci dostarczanej us ł ugi ( wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 14 czerwca 1995r. Sygn. akt XVII Amr 8/95). Stosowanie w umowach zapisów w sposób arbitralny okre ś laj ą cych górn ą granic ę upustów na poziomie nie przekraczaj ą cym 10% nale ż no ś ci za wod ę dostarczon ą w okresie trwania zak ł ócenia lub odprowadzone ś cieki ma w ocenie organu antymonopolowego uci ąż liwy charakter. 24 Nieuzasadnion ą korzy ś ci ą odnoszon ą przez MPGK w przedmiotowym przypadku jest pobieranie op ł at za wod ę z ł ej jako ś ci w wysoko ś ci ustalonej dla dostaw wody odpowiadaj ą cych wymogom jako ś ciowym i analogicznie w przypadku niew ł a ś ciwie wykonanej us ł ugi odprowadzania ś cieków, a wi ę c z naruszeniem wspomnianej zasady ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń stron umowy. Uwzgl ę dniono wprawdzie w umowie mo ż liwo ść obni ż enia nale ż no ś ci z tytu ł u zawinionego pogorszenia jako ś ci us ł ug dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, jednak ż e na jednostronnie i bez negocjacji okre ś lonym maksymalnym poziomie 10% nale ż no ś ci za okre ś lonym proporcjonalnie do okresu rozliczenia nale ż no ś ci. W sytuacji, gdy ten akurat poziom nie b ę dzie adekwatny do jako ś ci dostarczanej wody, a wi ę c nieekwiwalentny do stopnia mo ż liwo ś ci jej wykorzystania ze wzgl ę du na z łą jako ść b ą d ź brak mo ż liwo ś ci jakiegokolwiek wykorzystania z tego powodu lub brak mo ż liwo ś ci odbioru ś cieków przedsi ę biorstwo mo ż e uzyska ć dodatkow ą korzy ść . Zdaniem organu antymonopolowego umowne u ł o ż enie stosunków mi ę dzy stronami w tym zakresie winno uwzgl ę dnia ć sygnalizowane wcze ś niej okoliczno ś ci, tak ż eby system upustów zapewnia ł w szczególno ś ci bie żą c ą ekwiwalentno ść wzajemnych ś wiadcze ń . Maj ą c powy ż sze na uwadze uzna ć nale ż y, ż e zamieszczenie przez MPGK w tre ś ci zawieranych z odbiorcami umów o dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków zapisu, w my ś l którego odbiorca mo ż e domaga ć si ę od Przedsi ę biorstwa obni ż enia nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzanie ś cieków w razie udowodnienia zawinionego pogorszenia jako ś ci tych us ł ug, uniemo ż liwiaj ą cego normalne z nich korzystanie. Obni ż enie stanowi ć mo ż e do 10% nale ż no ś ci za dostarczon ą wod ę lub odprowadzone ś cieki w okresie trwania zak ł ócenia, okre ś lone proporcjonalnie do okresu rozliczenia nale ż no ś ci” narusza zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono, jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Takie stanowisko organu antymonopolowego zosta ł o potwierdzone mi ę dzy innymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2007 r. (sygn. akt XVII Ama 58/06)S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ad. IV sentencji decyzji Czwarta z zarzucanych MPGK praktyk polega na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostawy wody i odbioru ś cieków z terenu Gminy Miasta Jas ł a polegaj ą ce na narzucaniu uci ąż liwych warunków umowy przy łą czenia do miejskiej sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej przynosz ą cych narzucaj ą cemu nieuzasadnione korzy ś ci w zwi ą zku ze zobowi ą zaniem odbiorcy do wykonania na w ł asny koszt cz ęś ci robót niestanowi ą cych - co do zakresu - prac zwi ą zanych z budow ą przy łą cza, o którym mowa w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu tj. wykonania wcinki do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej oraz budowy cz ęś ci sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej od granicy nieruchomo ś ci do miejsca wykonania wcinki. Maj ą c na uwadze wcze ś niejsze wywody to stwierdzenia przedmiotowej praktyki pozosta ł o wykazanie uci ąż liwego charakteru tych umów przynosz ą cego nieuzasadnione korzy ś ci. 25 Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu realizacj ę budowy przy łą czy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza g ł ównego i urz ą dzenia pomiarowego zapewnia na w ł asny koszt osoba ubiegaj ą ca si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci. Stosownie do art. 2 pkt 5 i 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu : ¾ przy łą cze kanalizacyjne jest to odcinek przewodu łą cz ą cego wewn ę trzn ą instalacj ę kanalizacyjn ą w nieruchomo ś ci odbiorcy us ł ug z sieci ą kanalizacyjn ą , za pierwsz ą studzienk ą , licz ą c od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomo ś ci gruntowej ; ¾ przy łą cze wodoci ą gowe to odcinek przewodu łą cz ą cego sie ć wodoci ą gow ą z wewn ę trzn ą instalacj ą wodoci ą gow ą w nieruchomo ś ci odbiorcy us ł ug wraz z zaworem za wodomierzem g ł ównym Zgodnie z wy ż ej przywo ł anymi przepisami zarówno odcinek sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej od granicy nieruchomo ś ci do miejsca wykonania w łą czenia jak i w zwi ą zku z tym sama wcinka s ą fragmentem sieci nale żą cej do MPGK. Oceniaj ą c powy ż sze nale ż y zauwa ż y ć , ż e ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu, ani rozporz ą dzenia wykonawcze do niej – tj. rozporz ą dzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886, z pó ź n. zm. - zwane dalej „rozporz ą dzeniem taryfowym”) - nie reguluj ą w ogóle problematyki w łą czenia przy łą czy do sieci wodoci ą gowej lub kanalizacyjnej, a co za tym idzie zasad jego wykonywania i ponoszenia zwi ą zanych z tym kosztów. Przepisy art. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu wprowadzaj ą wprawdzie poj ę cia: przy łą cza kanalizacyjnego (pkt 5) i wodoci ą gowego (pkt 6), sieci (pkt 7), urz ą dze ń kanalizacyjnych (pkt 14) i wodoci ą gowych (pkt 16), z kolei art. 15 tej ustawy rozstrzyga kto i na jakich warunkach dokonuje budowy, wyposa ż enia i utrzymania wymienionych tu przy łą czy i urz ą dze ń . Kieruj ą c si ę jednak brzmieniem przepisów art. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu - w ocenie organu antymonopolowego - nie mo ż na w łą czenia przy łą cza do sieci zakwalifikowa ć do zakresu któregokolwiek z tych poj ęć . Tym samym pojawia si ę zasadnicza w ą tpliwo ść , kto powinien ponosi ć koszty us ł ugi w łą czenia przy łą cza do sieci wodoci ą gowej lub kanalizacyjnej i na jakich zasadach (w tym przez kogo) winna by ć ona wykonywana, skoro odpowiedzi nie udziela miarodajny w tym zakresie przepis art. 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, a pozosta ł e jej przepisy tych kwestii w ogóle nie reguluj ą . Równie ż ż aden z przepisów rozporz ą dzenia taryfowego - którego przedmiotem regulacji jest w ł a ś nie problematyka wzajemnych rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków i us ł ugi z nimi zwi ą zane - nie dotyczy problematyki w łą czenia przy łą czy do sieci wodoci ą gowej lub kanalizacyjnej, ani op ł at za ich wykonanie. Tak bowiem § 5 rozporz ą dzenia - który zawiera zamkni ę ty katalog op ł at jakie mo ż e ustala ć w drodze taryfy, a tym samym pobiera ć ka ż de przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo – kanalizacyjne - przewiduje, i ż taryfy zawieraj ą : - cen ę za m 3 dostarczonej wody (pkt 1), - cen ę za m 3 odprowadzonych ś cieków (pkt 3), - cen ę za odprowadzanie ś cieków opadowych i roztopowych kanalizacj ą deszczow ą (pkt 4), - stawki op ł at abonamentowych z tytu ł u rozliczania odbiorcy za wykonanie ww. us ł ug (pkt 2 i pkt 5), 26 - stawk ę op ł aty za przekroczenie warunków wprowadzania ś cieków przemys ł owych do urz ą dze ń kanalizacyjnych (pkt 6), - stawk ę op ł aty za przy łą czenie do urz ą dze ń wodoci ą gowo – kanalizacyjnych (pkt 7). Nale ż y podkre ś li ć , ż e ww. 7 grup op ł at stanowi zamkni ę ty katalog, tzn. przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjne nie mog ą pobiera ć op ł at innych ni ż wymienione w przepisie § 5 rozporz ą dzenia taryfowego. W tym miejscu nale ż y jeszcze odnie ść si ę do op ł aty wprowadzonej § 5 pkt 7 rozporz ą dzenia taryfowego (jako, ż e jej istota i charakter mog ą budzi ć pewne w ą tpliwo ś ci na gruncie rozwa ż a ń niniejszej decyzji) i wyja ś ni ć , ż e nie jest ona op ł at ą za us ł ug ę w łą czenia przy łą cza do sieci wodoci ą gowej lub kanalizacyjnej. Stosownie bowiem do powo ł anego tu przepisu § 5 pkt 7: „Taryfy, w zale ż no ś ci od ich rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawieraj ą : (…) stawk ę op ł aty za przy łą czenie do urz ą dze ń wodoci ą gowo - kanalizacyjnych, b ę d ą cych w posiadaniu przedsi ę biorstwa, wynikaj ą c ą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przy łą cza wybudowanego przez odbiorc ę us ł ug; do stawki op ł aty dolicza si ę podatek, o którym mowa w § 2 pkt 9” . Z przepisu tego wynika zatem wprost i wyra ź nienie, ż e „stawka op ł aty za przy łą czenie do urz ą dze ń wodoci ą gowo – kanalizacyjnych” powinna by ć zawarta w taryfie - czyli dokumencie zatwierdzonym przez organ regulacyjny, jakim w tym przypadku s ą organy gminy (w tym przede wszystkim rada gminy) - oraz poddana z ł o ż onej i ś cis ł ej procedurze, okre ś lonej w przepisach ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu. Jako taka jest aktem prawa miejscowego, a wi ę c powszechnie i bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cym prawem na terenie gminy. W przypadku Gminy Miasta Jas ł a op ł ata za w łą czenie by ł a ponoszona przez przysz ł ych odbiorców na rzecz wykonawcy w łą czenia (nie zawsze by ł o to MPGK) i nie by ł a to op ł ata taryfowa. Analizowany tu przepis stanowi, ż e op ł ata za przy łą czenie do sieci mo ż e wynika ć wy łą cznie z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przy łą cza. W ocenie organu antymonopolowego, jako próba techniczna przy łą cza nie mo ż e by ć traktowane wykonanie pewnego dodatkowego zakresu robót budowlano – in ż ynierskich, zwi ą zanych nie z przy łą czem odbiorcy, lecz z sieci ą , a wi ę c inwestowaniem w infrastruktur ę techniczn ą przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo – kanalizacyjnego. Wobec powy ż szego przyj ąć nale ż y, ż e w łą czenie do sieci wodoci ą gowej lub kanalizacyjnej jest wy łą cznie poj ę ciem umownym, funkcjonuj ą cym w obrocie prawnym jako takie, któremu okre ś lon ą tre ść nadaj ą zwyczaj i praktyka handlowa, a wchodz ą ce w zakres tego poj ę cia czynno ś ci faktyczne (roboty, us ł ugi) s ą wyznaczane na podstawie swobodnej woli uczestnicz ą cych w nich stron. W ocenie organu antymonopolowego, za ł o ż eniu zgodnie z którym ubiegaj ą cy si ę o przy łą czenie winien wykonywa ć w łą czenia do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej na w ł asny koszt, jako fragment przy łą cza – jak twierdzi MPGK – nie znajduje uzasadnienia w obowi ą zuj ą cych przepisach prawnych. Uzasadnieniem takiego stanowiska – w ocenie organu antymonopolowego – jest w g ł ównej mierze definicja przy łą czy wodoci ą gowych i kanalizacyjnych zawarta w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu. Ustawodawca wyra ź nie wyznaczy ł granic ę pomi ę dzy przy łą czem, a sieci ą jako granic ę nieruchomo ś ci odbiorcy. Stanowisko odno ś nie granicy nieruchomo ś ci, jako granicy pomi ę dzy przy łą czem, a sieci ą znajduje potwierdzenie równie ż w : ¾ Wyja ś nieniach Ministerstwa Budownictwa z dnia 8 marca 2007 r. (sygn. BR1m-053-22/07/359) „ przy łą czem wodoci ą gowym/kanalizacyjnym jest wi ę c 27 przewód po ł o ż ony w obr ę bie nieruchomo ś ci, przewody poza granic ą nieruchomo ś ci nale żą do sieci”; ¾ Dokumentach z prac Sejmowej Komisji Infrastruktury nad poprawkami do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (biuletyn nr 4247/IV):” przy łą czem jest ten odcinek przewodu, który le ż y pod gruntem w ł a ś ciciela nieruchomo ś ci. Prosz ę wzi ąć pod uwag ę brzmienie art. 5 ust. 2 ustawy matki, gdzie jest powiedziane, ż e odbiorca us ł ug odpowiada wy łą cznie za posiadane przez niego odcinki przy łą czy. Je ś liby ś my przyj ę li interpretacj ę , ż e odcinkiem przy łą cza jest równie ż ta cz ęść przewodu, która le ż y pod gruntem nienale żą cym do odbiorcy us ł ug, to za t ę cz ęść przewodu nikt by nie odpowiada ł , poniewa ż by ł aby w posiadaniu innych osób fizycznych b ą d ź prawnych”; ¾ Uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 wrze ś nia 2007 r . (sygn. akt III CZP 79/07) „odcinek przewodu kanalizacyjnego łą cz ą cy wewn ę trzn ą instalacj ę kanalizacyjn ą w nieruchomo ś ci odbiorcy z istniej ą c ą sieci ą kanalizacyjn ą stanowi w cz ęś ci le żą cej poza granic ą jego nieruchomo ś ci gruntowej urz ą dzenie kanalizacyjne o jakim mowa w art. 31 ust. 1 ustawy.” W ś wietle powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż w łą czenie by ł o realizowana ka ż dorazowo na sieci wodoci ą gowej lub kanalizacyjnej, b ę d ą cej - co nie ulega w ą tpliwo ś ci – w ł asno ś ci ą MPGK. Skoro tak, w momencie jego wykonania powstawa ł efekt w postaci pojawienia si ę na sieci wcinki, b ę d ą cej cz ęś ci ą sk ł adow ą sieci – w rozumieniu art. 47 k.c., a wi ę c w ł asno ś ci ą Spó ł ki. Zgodnie z definicj ą przy łą czy równie ż odcinek sieci od granicy nieruchomo ś ci do miejsca pod łą czenia stawa ł si ę automatycznie fragmentem sieci nale żą cej do MPGK. Nie by ł o mo ż liwe uzyskanie przez odbiorc ę (inwestora) w ł asno ś ci wcinki i analizowanego fragmentu sieci - nawet gdyby hipotetycznie zak ł ada ć , ż e nie jest ona cz ęś ci ą sk ł adow ą maj ą tku MPGK. W przewa ż aj ą cej wi ę kszo ś ci przypadków sie ć wodoci ą gowa lub kanalizacyjna jest bowiem po ł o ż ona poza granicami nieruchomo ś ci odbiorców us ł ug Spó ł ki. Stanowi ą c zatem cze ść sk ł adow ą gruntu, na którym sie ć i wcinka zosta ł a wykonywana, nie mog ł a ona podlega ć obrotowi prawnemu i sta ć si ę w ł asno ś ci ą odbiorcy. Konsekwencj ą prawn ą zasady superficies solo cedit jest m.in. ta, ż e uzyskanie w ł asno ś ci czegokolwiek, co wchodzi w sk ł ad nieruchomo ś ci gruntowej, mo ż e nast ą pi ć wy łą cznie wraz z jednoczesnym przeniesieniem w ł asno ś ci samego gruntu. Jednym z wyj ą tków od tej zasady jest wprawdzie art. 49 k.c. , niemniej jednak dopuszcza on nabycie w ł asno ś ci urz ą dze ń wodoci ą gowych lub kanalizacyjnych, bez uzyskania w ł asno ś ci gruntu wy łą cznie przez przedsi ę biorstwa prowadz ą ce profesjonaln ą dzia ł alno ść gospodarcz ą w tym zakresie. Gdyby nawet – pomimo wy ż ej przedstawionych przeszkód prawnych – za ł o ż y ć , ż e wcinka i analizowany fragment sieci stanowi samodzieln ą rzecz ruchom ą , podlegaj ą c ą swobodnemu obrotowi (w tym np. poprzez zawarcie umowy sprzeda ż y, darowizny, zamiany), to i tak do przej ę cia jej w ł asno ś ci konieczne by ł oby dokonanie takiej stosownej czynno ś ci prawnej. Skoro bowiem wcinka wykonywana by ł a na sieci, a analizowany fragment sieci - jak ju ż ustalono – przebiega ł poza granicami nieruchomo ś ci odbiorców us ł ug, nie nabywali oni jej w ł asno ś ci z tytu ł u samego tylko faktu wykonania wcinki i budowy fragmentu sieci. Tymczasem z ustale ń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie wynika, ż e MPGK nie zawiera ł o ż adnych umów, z których wynika ł by zamiar przeniesienia w ł asno ś ci wcinki i fragmentu sieci i jej przyj ę cia przez odbiorc ę . 28 Wzorce dokumentów przed ł o ż onych przez MPGK okre ś laj ą jedynie granice eksploatacji i odpowiedzialno ś ci Spó ł ki oraz odbiorcy us ł ug i to w sposób ogólny. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie nale ż y przyj ąć , ż e w ł asno ść wcinki jest zawsze zwi ą zana z w ł asno ś ci ą sieci wodoci ą gowo - kanalizacyjnej, na której wcinka zosta ł a zrealizowana, a ta z kolei jest w ł asno ś ci ą MPGK. Odcinek sieci od granicy nieruchomo ś ci do miejsca wykonania pod łą czenia zgodnie z obowi ą zuj ą c ą ustawow ą definicj ą przy łą czy nie jest ju ż przy łą czem, a fragmentem sieci. Tym samym, wykonuj ą c wcink ę na maj ą tku MPGK, jak równie ż analizowany fragment sieci odbiorca us ł ug inwestowa ł w cudz ą w ł asno ść , przy czym ż adne wzgl ę dy natury prawnej nie uzasadniaj ą dokonywania przez odbiorc ę nak ł adów inwestycyjnych na cudzym maj ą tku. A zatem zarówno wykonanie odcinka sieci od granicy nieruchomo ś ci odbiorcy do miejsca w łą czenia, jak i samo w łą czenie jest budow ą przez odbiorc ę fragmentu sieci, która automatycznie staje si ę w ł asno ś ci ą MPGK raz ze wzgl ę du na fakt, ż e zgodnie z ustawow ą definicj ą ten odcinek nie jest przy łą czem, a ponadto ze wzgl ę du na w ł asno ść gruntu przez jaki przebiega. W celu uzupe ł niania i doprecyzowania rozpocz ę tych powy ż ej rozwa ż a ń , nale ż y w tym miejscu zwróci ć uwag ę na ustawowo dokonany podzia ł , na: - urz ą dzenia wodoci ą gowe i kanalizacyjne, w sk ł ad których – zgodnie z definicja art. 2 pkt 14 i 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu - zawsze wchodzi ć b ę dzie sie ć , w rozumieniu art. 2 pkt 7 tej ustawy. Ich w ł a ś cicielem mo ż e by ć wy łą cznie Przedsi ę biorstwo lub Gmina, one równie ż ponosz ą – na mocy art. 15 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu – wszystkie koszty budowy, rozbudowy, modernizacji i remontów tych urz ą dze ń , - przy łą cza wodoci ą gowe lub kanalizacyjne – zdefiniowane w art. 2 pkt 5 i 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu - których w ł a ś cicielem jest odbiorca us ł ug, o ile nie przeka ż e ich na maj ą tek Przedsi ę biorstwa lub Gminy. Koszty budowy przy łą czy – w my ś l art. 15 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu – obci ąż aj ą odbiorc ę us ł ug, natomiast koszty remontów i modernizacji uzale ż nione s ą od przyj ę tych w danym przypadku rozwi ą za ń umownych. W odniesieniu do wcinek i fragmentów sieci od granicy nieruchomo ś ci MPGK przyj ęł o rozwi ą zanie, i ż w ł a ś cicielem wcinek i analizowanych fragmentów sieci jest MPGK, za ś koszty ich wykonania ponosi tylko odbiorca jego us ł ug. Nie ma tu zatem zachowanej równowagi stron, polegaj ą cej na przestrzeganiu zasady, ż e ka ż dy podejmuje dzia ł ania (inwestycje) i odpowiada za zwi ą zane z nimi koszty (nak ł ady) jedynie w granicach swojej w ł asno ś ci. Co wi ę cej, takie rozwi ą zanie wydaje si ę korzystne wy łą cznie dla jednej ze stron –MPGK. Tak wi ę c MPGK w analizowanej sprawie w zwi ą zku z realizowaniem wcinki i fragmentów sieci od granicy nieruchomo ś ci do miejsca pod łą czenia z pieni ę dzy jego odbiorców na sieci MPGK uzyskiwa ł o znaczne przysporzenia maj ą tkowe. Poniewa ż oceniane w tym miejscu relacje maj ą charakter stosunków umownych, czyli takich w których zakres praw i obowi ą zków jest z góry ograniczony, nadmierne uprawnienia i korzy ś ci jednej ze stron wi ążą si ę zawsze z odpowiadaj ą cymi im uci ąż liwo ś ciami nak ł adanymi na drug ą . W niniejszym przypadku uci ąż liwo ś ci odbiorców (kontrahentów MPGK) sprowadzaj ą si ę do: 29 ¾ obowi ą zku ponoszenia nak ł adów na budow ę wcinek, których kosztów odbiorcy nie powinni ponosi ć , ¾ obowi ą zku ponoszenia nak ł adów na budow ę fragmentu sieci od granicy nieruchomo ś ci do miejsca pod łą czenia, ¾ konieczno ś ci inwestowania w maj ą tek MPGK. Maj ą c powy ż sze na uwadze uzna ć nale ż y, ż e narzucenie odbiorc ą us ł ug przez MPGK warunku przy łą czenia do sieci w postaci wykonania na koszt odbiorcy wcinki do sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej oraz fragmentu tych sieci od granicy nieruchomo ś ci do miejsca pod łą czenia traktuj ą c je jak fragmenty przy łą czy narusza zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono, jak w punkcie IV sentencji niniejszej decyzji. Stanowisko organu antymonopolowego znajduje potwierdzenie w wy ż ej wskazanych wyja ś nieniach Ministerstwa Budownictwa, dokumentach z prac Sejmowej Komisji Infrastruktury nad poprawkami do ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu oraz Uchwale S ą du Najwy ż szego z dnia 13 wrze ś nia 2007 r. S ą d Najwy ż szy w ww. Uchwale stwierdzi ł , i ż ustawodawca zmieniaj ą c definicj ę przy łą czy d ąż y ł do ograniczenia kosztów przy łą czenia ponoszonych przez podmioty przy łą czane. W zwi ą zku z powy ż szym cz ęść przewodu znajduj ą ca si ę poza dzia ł k ą nie jest przy łą czem, lecz stanowi urz ą dzenie kanalizacyjne okre ś lone w art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu. Równie ż Izba Gospodarcza Wodoci ą gi Polskie - organizacja samorz ą du gospodarczego w bran ż y wodno-kanalizacyjnej – w czasie trwania prac nad zmianami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu zwraca ł a uwag ę , i ż w zwi ą zku ze zmian ą przez ustawodawc ę definicji przy łą czy z chwil ą wej ś cia w ż ycie zmian do ustawy fragmenty uznawane dawniej za przy łą cza stan ą si ę automatycznie fragmentami sieci i wyst ą pi konieczno ść zwrotu Odbiorcom kosztów ich budowy. Tak wi ę c – maj ą c na uwadze wy ż ej cytowane wyroki oraz prezentowane stanowiska - nie mo ż na zgodzi ć si ę z zarzutem Spó ł ki, i ż organ antymonopolowy niew ł a ś ciwie definiuje przy łą cza wodoci ą gowe i kanalizacyjne poniewa ż jest nim równie ż fragment po ł o ż ony poza granic ą nieruchomo ś ci odbiorcy. Ad V sentencji decyzji Zgodnie z tre ś ci ą art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. W niniejszej sprawie stwierdzono, ż e MPGK stosuje praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę naruszaj ą ce zakaz z art. 8 ust. 2 pkt 4 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. A zatem zaistnia ł y przes ł anki, o których mowa w ww. przepisie, do na ł o ż enia kary pieni ęż nej. 30 Stosownie do art. 104 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w decyzjach stwierdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, nale ż y zatem uwzgl ę dni ć wag ę tego naruszenia, rozmiar rynku dotkni ę tego skutkami stosowanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. Oceniaj ą c wag ę naruszenia ustawy stwierdzi ć nale ż y, i ż praktyka MPGK ma charakter eksploatacyjny, polegaj ą cy na wykorzystaniu przewagi kontraktowej nad swoim kontrahentem. Skutki dzia ł a ń MPGK s ą odczuwalne przez wszystkich konsumentów korzystaj ą cych z us ł ug MPGK w zakresie dostawy wody i odbioru ś cieków. Z drugiej strony dokonuj ą c oceny rozmiaru rynku dotkni ę tego skutkami praktyk, stwierdzi ć nale ż y, i ż sprawa ma wymiar lokalny. Praktyka MPGK dotyczy bowiem rynku lokalnego – Gminy Miasto Jas ł o. Doszukuj ą c si ę okoliczno ś ci ł agodz ą cych trzeba wskaza ć , i ż MPGK po raz pierwszy naruszy ł o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż a ł o tak ż e uwzgl ę dni ć orzecznictwo S ą du Najwy ż szego, w ś wietle którego kara winna pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do potencja ł u ekonomicznego sprawcy oraz korzy ś ci jakie osi ą gn ął lub zamierza ł osi ą gn ąć . Jest ona nak ł adana i wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego (wyrok z dnia 27 czerwca 2000 r. -sygn. akt I CKN 793/98). Poniewa ż , w ś wietle powy ż szego orzeczona kara winna równie ż spe ł nia ć rol ę represyjno- wychowawcz ą , a nadto pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do mo ż liwo ś ci karanego przedsi ę biorcy, ustalaj ą c wysoko ść kary wzi ę to pod uwag ę potencja ł ekonomiczny MPGK. Przyjmuj ą c zatem wspomniane wcze ś niej okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym te, które przemawiaj ą za wymierzeniem kary w umiarkowanej wysoko ś ci, jak równie ż fakt, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, ale równocze ś nie pozwalaj ą cym mu na dalsze prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej, organ antymonopolowy postanowi ł na ł o ż y ć kar ę w wysoko ś ci 0,05 % przychodu, tj. w wysoko ś ci 0,5% kary maksymalnej. Jako podstaw ę obliczenia kary przyj ę to przychód osi ą gni ę ty przez MPGK w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, tj. 2007, który wynosi ł 19 724 121,3 PLN. Wzi ę to równie ż pod uwag ę warto ść przychodów MPGK z dzia ł alno ś ci dostarczania wody i odbioru ś cieków, które wynosi ł y w roku 2007 – 10 794 953,63 PLN. Zatem kara - stanowi ą ca 0,05 % warto ś ci przychodów Spó ł ki za rok 2007 – wynosi 10 000 PLN i jest to 0,1% przychodu osi ą gni ę tego z dzia ł alno ś ci dostarczania wody i odbioru ś cieków. Maksymalny wymiar kary okre ś lony w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jako 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary w przedmiotowej sprawie wynosi ł by - 1 972 412 PLN. Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy orzek ł , jak w punkcie V sentencji. 31 Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie /.../ w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie 31 - 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuj ą : 1. Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. ul. Piotra Skargi 86a 38-200 Jas ł o 3. a/a RKR