RLU-26/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-012 Lublin, ul. Ochotnicza 10 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 23 lipca 2008r. RLU – 411 – 09/07/PM Decyzja Nr RLU 26/2008 I. Na podstawie art. 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du, przeciwko Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą we W, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , praktyk ę Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą we W polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych z obszaru powiatu w ł odawskiego oraz gmin: Kode ń , Sosnowica, Sosnówka, S ł awatycze poprzez odmow ę wydania zgody na przyjmowanie na zarz ą dzane przez siebie sk ł adowisko odpadów komunalnych we W od przedsi ę biorców, zamierzaj ą cych prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na odbiorze odpadów komunalnych pochodz ą cych z terenu gmin Miejskiej i Wiejskiej W co stanowi naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), stosownie do art. art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą we W kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 20.000,00 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia tysi ę cy 00/100 z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, w zwi ą zku 2 z dopuszczeniem si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uzasadnienie W dniu 20.04.2007r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie wp ł yn ął wniosek Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Ch (dalej: MPGK Ch ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Gminie W, w którym wnioskodawca zarzuci ł Gminie dopuszczenie si ę nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej wype ł niaj ą cej przes ł anki art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów „ polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku organizacji i sk ł adowania odpadów komunalnych na obszarze tej Gminy i przeciwdzia ł aniu ukszta ł towania si ę warunków niezb ę dnych do powstania konkurencji na lokalnym rynku us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych poprzez dzia ł anie polegaj ą ce na ustaleniu dla przedsi ę biorców ubiegaj ą cych si ę o uzyskanie zezwolenia na ś wiadczenie us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych obowi ą zku sk ł adowania odpadów komunalnych z terenu Gminy W na Sk ł adowisku Odpadów we W.” W zwi ą zku z tym, ż e w dniu wp ł ywu wniosku MPGK Ch obowi ą zywa ł a ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), (dalej: ustawa o ochronie …) która w swoich przepisach nie przewiduje wniosków o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w/w wniosek zosta ł potraktowany zgodnie z art. 86 w/w ustawy jako zawiadomienie dotycz ą ce podejrzenia stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du lub organ antymonopolowy ) wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy nie nast ą pi ł o, w zwi ą zku z dzia ł aniami Gminy W na rynku organizacji i sk ł adowania odpadów komunalnych, naruszenie przepisów w/w ustawy o ochronie (…). Zgromadzony w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego materia ł dowodowy jednoznacznie wskazywa ł , ż e w niniejszej sprawie, dzia ł ania Gminy W nie podlegaj ą kontroli ze strony organu antymonopolowego lecz organem w ł a ś ciwym jest Samorz ą dowe Kolegium Odwo ł awcze. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du zamkn ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce zwi ą zane ze zg ł oszeniem dotycz ą cym podejrzenia stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę przez Gmin ę W. W trakcie w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego organ antymonopolowy powzi ął informacje o dzia ł aniach Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą we W (dalej: MPGK W) ,) – zarz ą dzaj ą cego sk ł adowiskiem odpadów komunalnych we W, mog ą ce wskazywa ć na naruszenie przez MPGK W przepisów w/w ustawy o ochronie (…). W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du postanowieniem nr 182/07 z dnia 1 pa ź dziernika 2007r. wszcz ął z 3 urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez MPGK W pozycji dominuj ą cej na rynku sk ł adowania odpadów komunalnych poprzez odmow ę wydania zgody na przyjmowanie na zarz ą dzane przez siebie sk ł adowisko odpadów od przedsi ę biorców, zamierzaj ą cych prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na odbiorze odpadów komunalnych pochodz ą cych z terenu Gmin Miejskiej i Wiejskiej W, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego MPGK W stwierdzi ł o: „Odmowa wydania zgody na unieszkodliwianie odpadów podyktowana by ł a faktem, nieotrzymania przez podmiot wnioskuj ą cy (…) zezwole ń na odbiór odpadów od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci wydanych w drodze decyzji przez Wójtów Gmin w ł a ś ciwych ze wzgl ę du na miejsce ś wiadczenia us ł ug. Wnioskodawca nie dostarczy ł do nas odpowiedniego zezwolenia wynikaj ą cego z art. 7 ust 1 ustawy z dnia 13 wrze ś nia 1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (Dz. U. z 2005r., Nr 236, poz. 2008 ze zm.). W zwi ą zku z tym Zarz ą dzaj ą cy kieruj ą c si ę art. 78 pkt. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2007r., Nr 39, poz. 251, tekst jednolity) odmówi ł przyj ę cia odpadów na sk ł adowisko z uwagi na fakt nieposiadania przez Wnioskuj ą cego odpowiednich zezwole ń w zakresie odbioru odpadów od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. ” Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: MPGK W zosta ł o zarejestrowana w Krajowym Rejestrze S ą dowym w Rejestrze Przedsi ę biorców w dniu 4.10.2001r. pod nr KRS: [taj. przeds.]. W ś ród prowadzonej dzia ł alno ś ci zarz ą dza sk ł adowiskiem odpadów komunalnych we W jak równie ż prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na odbiorze odpadów komunalnych z terenu miasta i gminy W. Na teren w/w sk ł adowiska we W odpady wwo ż one s ą wy łą cznie przez MPGK W oraz sporadycznie przez podmioty prywatne (po uprzednim uzgodnieniu z kierownictwem Zak ł adu Us ł ug Komunalnych). W dniu 8.05.2006r. MPGK Ch z ł o ż y ł o wniosek o zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych z terenu miasta W wskazuj ą c jako miejsce sk ł adowania odpadów wysypisko S w gminie Ch. Jednocze ś nie pismem z dnia 10.05.2006r. (Ld. 447/06) MPGK Ch wyst ą pi ł o o zgod ę na deponowanie w/w odpadów komunalnych na gminnym wysypisko we W do jego zarz ą dcy czyli MPGK W. Burmistrz W. decyzj ą z dnia 26.07.2006r. (znak: GKI. 7610-12/06) odmówi ł MPGK Ch wydania zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych z terenu miasta W. W uzasadnieniu w/w decyzji Burmistrz W. powo ł uj ą c si ę na art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach stwierdzi ł , ż e „ miejscem najbli ż ej po ł o ż onym miejscu wytwarzania odpadów komunalnych z terenu miasta W jest miejskie wysypisko ś mieci we W (…) prowadzone przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. we W (MPGK W). Wnioskodawca nie posiada 4 stosownej umowy na unieszkodliwianie odpadów komunalnych we W z MPGK Sp. z o.o. we W.” W dniu 2.08.2006 MPGK Ch ponownie zwróci ł o si ę do zarz ą dzaj ą cego sk ł adowiskiem we W (pismo L. Dz. 524/2006) z pro ś b ą o przes ł anie projektu umowy w sprawie deponowania odpadów komunalnych na w/w wysypisko, jednocze ś nie odwo ł uj ą c si ę od Decyzji Burmistrza W. z dnia 26.07.2006r. do Samorz ą dowego Kolegium Odwo ł awczego w C. W odpowiedzi, na pro ś by MPGK Ch (pisma z dnia 10.05.2006r. oraz 2.08.2006) dotycz ą ce mo ż liwo ś ci sk ł adowania odpadów komunalnych na miejskim wysypisku we W, MPGK W w pi ś mie z dnia 18.08.2006r. (L. dz. 2783/06) stwierdza, ż e „ w przedmiotowej sprawie nie mo ż e zaj ąć stanowiska poniewa ż teren sk ł adowiska odpadów zosta ł przekazany w u ż ytkowanie dla Mi ę dzygminnego Zwi ą zku Celowego z siedzib ą we W .” W dniu 21.11.2006r. (pismo L. dz. 622/2006) MPGK Ch zwróci ł o si ę z pro ś b ą do Mi ę dzygminnego Zwi ą zku Celowego z siedzib ą we W o wydanie zgody na przyj ę cie na gminne wysypisko odpadów komunalnych. Z wyja ś nie ń z ł o ż onych w trakcie post ę powania, Mi ę dzygminny Zwi ą zek Celowy wyja ś ni ł , ż e otrzyma ł od MPGK W w nieodp ł atne u ż ytkowanie nieruchomo ść na której znajduje si ę w/w sk ł adowisko odpadów komunalnych w celu rozbudowy sk ł adowiska odpadów we W i utworzenia Zak ł adu Zagospodarowania Odpadów (ZZO W) – akt notarialny Rep. A 501/2005) z dnia 18.10.2005r. Jednak ż e zgodnie z aktem § 5 w/w aktu notarialnego do czasu zako ń czenia rozbudowy w/w sk ł adowiska we W MPGK W b ę dzie je eksploatowa ć . Burmistrz W. kilkakrotnie odmawia ł wydania zezwolenia MPGK Ch na odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli i zarz ą dców nieruchomo ś ci z terenu miasta W (decyzje: GKI.7610-12/06 z dnia 26.07.2006r, GKI.7610- 12/06/07 z dnia 2.04.2007r., GKI.7610-12/06/07). Decyzje te by ł y uchylane przez Samorz ą dowe Kolegium Odwo ł awcze w Ch. W dniu 2.04.2008r. Burmistrz W. wyda ł zezwolenie MPGK Ch na prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu Gminy Miejskiej W (decyzja GMI.7610-12/06/07/08). W trakcie post ę powania antymonopolowego MPGK W wyja ś ni ł o (pismo z dnia 21.11.2007r., L. dz. 4097/07), ż e zgodnie z Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami, który stanowi ł podstaw ę uchwalenia Powiatowego Programu Ochrony Ś rodowiska i Powiatowego Planu Gospodarki Odpadami dla powiatu w ł odawskiego, ż e ZZO W ma obs ł ugiwa ć W. (miasto) oraz gminy: W ł odaw ę , Kode ń , S ł awatycze, Sosnówk ę , Hann ę , Wyryki, Sosnowic ę , Stary Brus, Ha ń sk, Urszulin, Wol ę Uhrusk ą , (w sumie 12 gmin). MPGK W stwierdzi ł o, ż e „ maj ą c na wzgl ę dzie fakt, i ż w chwili obecnej MPGK Ch nie posiada zezwolenia na odbiór odpadów w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (Dz. U. z 2005r., Nr 236, poz. 2008 ze zm.) wydanego przez Burmistrza W. i Wójtów Gmin obj ę tych wy ż ej wymienionymi planami w zwi ą zku z tym w chwili obecnej nie mo ż e prowadzi ć zbiórki odpadów z tego terenu, a tym samym sk ł adowa ć odpady na terenie sk ł adowiska zarz ą dzanego 5 przez MPGK W. W zaistnia ł ej sytuacji zachodzi obawa, ż e MPGK Ch mo ż e sk ł adowa ć odpady na wysypisku spoza terenu obj ę tego w/w planami…”. W dniu 30.05.2008r. MPGK W przes ł a ł o pismo (L. Dz. 1851/08) w którym stwierdza, ż e w zwi ą zku z wydaniem decyzji przez Burmistrza W ł odawy „ nie ma przeszkód formalno-prawnych aby Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej w C. unieszkodliwia ł o niesegregowane odpady komunalne na sk ł adowisku zarz ą dzanym przez MPGK Sp. z o.o. we W .” MPGK Ch w pi ś mie z dnia 30.05.2008r. (L. Dz. ZO 2621/08) stwierdzi ł o, ż e „nie otrzyma ł o zgody na deponowanie odpadów na wysypisku zarz ą dzanym przez MPGK W.” Po zamkni ę ciu zbierania materia ł u dowodowego do Prezesa Urz ę du w dniu 20.06.2008r. wp ł yn ęł o pismo od MPGK Ch stwierdzaj ą ce, ż e w chwili obecnej „po wydaniu decyzji Burmistrza W. i Wójta Gminy W. w zakresie zbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci nie ma przeszkód w zakresie podpisania stosownej umowy na deponowanie odpadów ”. W trakcie post ę powania antymonopolowego, na podstawie zgromadzonego materia ł u dowodowego, Prezes Urz ę du ustali ł , ż e op ł aty pobierane za sk ł adowanie odpadów na w/w wysypisku stanowi ą przychody zarz ą dcy sk ł adowiska. Przychody uzyskane przez MPGK W w 2007r. wynios ł y: [taj. przeds.] PLN, w tym uzyskane w zwi ą zku z przyjmowaniem i unieszkodliwianiem odpadów na zarz ą dzanym sk ł adowisku [taj. przeds.] PLN. Po ustaleniu stanu faktycznego, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: I . Na wst ę pie nale ż y wskaza ć , i ż dla stwierdzenia praktyk okre ś lonych w art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów musz ą zosta ć spe ł nione łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1. naruszenie interesu publicznoprawnego, 2. posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku krajowym lub lokalnym, 3. nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku. Podstaw ą do zastosowania przepisów Ustawy, w ś wietle jej art. 1 ust. 1, jest zagro ż enie lub naruszenie przez przedsi ę biorc ę interesu publicznoprawnego. W wyroku z dnia 24 stycznia 1991 r. w sprawie Amr 8/90 (Wokanda 1992/2/39) S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł , ż e do post ę powania w sprawach o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym kwalifikuj ą si ę tylko takie sprawy, w których podmiot gospodarczy, w nast ę pstwie stosowania zakazanych praktyk monopolistycznych, narusza interes publicznoprawny w zakresie rozwoju konkurencji, ochrony podmiotów nara ż onych na stosowanie takich praktyk oraz ochrony interesu konsumentów. W orzeczeniu tym podkre ś lono, ż e naruszenie interesu publicznoprawnego mo ż e mie ć przyk ł adowo miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą dotkni ę ty jest "szerszy kr ą g uczestników rynku", a nie jeden podmiot. Podobne stanowisko w tej kwestii zajmuje S ą d Najwy ż szy (por. przyk ł adowo uzasadnienia wyroków z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie I 6 CKN 1217/98, OSNC 2002 r., z. 1, poz. 13, czy wyrok z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 r., z. 11, poz. 144). Zgodnie natomiast z wyrokiem S ą du Najwy ż szego z dnia 24 lipca 2003 r. w sprawie I CKN 496/01 (Dz.Urz.UOKiK 2004/1/283) „ U ż ytego w tych orzeczeniach sformu ł owania: "dotkni ę cie skutkami dzia ł a ń " sprzecznych z ustaw ą antymonopolow ą , nie mo ż na jednak rozumie ć w sposób w ą ski i mechaniczny, jako tylko bezpo ś redniego pokrzywdzenia kontrahenta monopolisty. Trzeba tu ocenia ć ca ł o ść negatywnych skutków dzia ł a ń monopolisty na okre ś lonym rynku (rynek relewantny), kieruj ą c si ę ogólnymi celami obu ustaw antymonopolowych. (…) Ochrona konkurencji polega na przeciwdzia ł aniu monopolizacji rynku, rozumianej jako narzucanie przez podmiot dominuj ą cy warunków umownych niekorzystnych dla jego kontrahentów. Ochrona ta nie ogranicza si ę przy tym do sytuacji, kiedy dosz ł o ju ż do pokrzywdzenia kontrahenta przez monopolist ę , lecz obejmuje tak ż e istnienie samego stanu realnego zagro ż enia dla zasad swobodnej konkurencji. Stan takiego potencjalnego zagro ż enia jest bowiem oceniany z punktu widzenia interesu publicznego w obu ustawach jako stan niew ł a ś ciwy, a tym samym niedopuszczalny .” Podzielaj ą c stanowisko S ą du Najwy ż szego w tym zakresie, nale ż y stwierdzi ć , ż e post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie niew ą tpliwie toczy ł o si ę w interesie publicznym. Strona post ę powania jest administratorem sk ł adowiska we W, a jednocze ś nie prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na odbieraniu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu miasta i gminy W. Nie wydaj ą c zatem zgody na przyjmowanie odpadów komunalnych sta ł ych od przedsi ę biorcy ubiegaj ą cego si ę o zezwolenie na odbiór odpadów komunalnych z terenu na którym MPGK W sama prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na odbieraniu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, skutecznie utrudnia ł prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej swojemu konkurentowi. Aktualnie MPGK Ch jest potencjalnym konkurentem na rynku us ł ug odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Niew ą tpliwie dzia ł ania MPGK W istotnie wp ł ywaj ą na stan konkurencji na rynku odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Odmowa czy te ż utrudnianie przyjmowania odpadów na zarz ą dzane przez siebie sk ł adowisko mo ż e powodowa ć , ż e MPGK W b ę dzie pozbawiona nacisku na podwy ż szanie standardu w ł asnych us ł ug i obni ż anie cen, a nawet doprowadzi ć do zmniejszenia liczby przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku. W niniejszej sprawie skutki zachowania MPGK W dotykaj ą zatem MPGK Ch , ale mog ą one równie ż dotyczy ć innych potencjalnych przedsi ę biorców zamierzaj ą cych uczestniczy ć w obrocie gospodarczym. Ka ż de za ś ograniczenie konkurencji jest objawem naruszenia interesu publicznoprawnego. Dzia ł alno ść MPGK W wp ł ywa bezpo ś rednio równie ż na interesy podmiotów korzystaj ą cych z us ł ug przedsi ę biorców, którzy mog ą by ć pozbawieni mo ż liwo ś ci wyboru optymalnej dla siebie oferty. Tak szeroki kr ą g uczestników rynku uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Natomiast art. 9 ust. 2 pkt 5 tej ż e ustawy 7 stwierdza, i ż nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej w szczególno ś ci mo ż e polega ć na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. A zatem, w ś wietle powy ż szych przepisów, do uznania okre ś lonej praktyki przedsi ę biorcy za ograniczaj ą c ą konkurencj ę niezb ę dne jest stwierdzenie, i ż przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, stosuj ą c za ś zakazan ą praktyk ę przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Okre ś lenie „pozycji dominuj ą cej” definiuje art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie …, wedle którego pod poj ę ciem tym nale ż y rozumie ć pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów, przy czym domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Natomiast jako „rynek w ł a ś ciwy” nale ż y rozumie ć – zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie … – rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty (rynek produktowy) oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i kosztów transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (rynek geograficzny). Niniejsza sprawa dotyczy wydawania zgody na sk ł adowanie odpadów komunalnych z terenu miasta i gminy W na lokalnym sk ł adowisku we W, w zwi ą zku z tym w uj ę ciu produktowym, za rynek w niniejszej sprawie nale ż y uzna ć rynek sk ł adowania odpadów komunalnych. Natomiast od strony geograficznej rynek ograniczony jest do terenu powiatu w ł odawskiego czyli W. (miasto) i gmin wiejskich W, Hanna, Wyryki, Stary Brus, Ha ń sk, Urszulin, Wola Uhruska, oraz gmin wiejskich spoza powiatu w ł odawskiego: Kode ń , Sosnowica, Sosnówka, S ł awatycze (w sumie 12 gmin). Za tak wyznaczonych rynkiem geograficznym przemawia fakt, ż e zgodnie z Powiatowym Planem Gospodarki Odpadami dla powiatu w ł odawskiego, na lokalnym sk ł adowisku we W mog ą by ć deponowane odpady komunalne w ł a ś nie z terenu w/w gmin (gminy powiatu w ł odawskiego oraz cztery s ą siaduj ą ce z nim gminy wiejskie). Z uwagi na to, ż e na terenie gminy W znajduje si ę jedno sk ł adowisko odpadów obs ł uguj ą ce w/w gminy, a MPGK W jako jego zarz ą dca jest jedynym przedsi ę biorc ą prowadz ą cym dzia ł alno ść w zakresie deponowania odpadów komunalnych, nie spotyka si ę ono z konkurencj ą na w/w rynku ze strony innych przedsi ę biorców. Nale ż y wi ę c uzna ć , ż e w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie …, MPGK W bezsprzecznie posiada pozycj ę monopolistyczn ą , która jest kwalifikowan ą postaci ą pozycji dominuj ą cej. Tym samym dzia ł ania MPGK W na w/w rynku w ł a ś ciwym, mog ą podlega ć ocenie w ś wietle przepisów ustawy o ochronie… Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie stanowi naruszenia prawa. Naruszeniem takim jest natomiast nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, które 8 stanowi ć mo ż e zakazan ą praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę wówczas, gdy zachowanie przedsi ę biorcy maj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym narusza przepisy ustawy o ochronie … W niniejszej sprawie nale ż y rozstrzygn ąć , czy MPGK W poprzez niewyra ż enie zgody na sk ł adowanie odpadów komunalnych, na zarz ą dzanym przez siebie lokalnym sk ł adowisku odpadów we W, pochodz ą cych z terenu gmin miejskiej i wiejskiej W, nadu ż y ł a posiadanej przez siebie pozycji dominuj ą cej na powy ż ej okre ś lonym rynku, przeciwdzia ł aj ą c ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych na jej terenie. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 wrze ś nia 1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (Dz. U. z 2005r., Nr 236, poz., 208 ze zm.), dzia ł alno ść w zakresie odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci wymaga zezwolenia. Zezwolenie jest udzielane (zgodnie z art. 7 ust. 6 w/w ustawy) w drodze decyzji przez wójta gminy w ł a ś ciwego ze wzgl ę du na miejsce ś wiadczenia us ł ug na wniosek przedsi ę biorcy. Stosownie do art. 8 ust. 2 w/w ustawy do wniosku, przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, powinien do łą czy ć dokument potwierdzaj ą cy gotowo ść ich przyj ę cia przez przedsi ę biorc ę prowadz ą cego dzia ł alno ść w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Nale ż y zwróci ć w tym miejscu uwag ę na to, ż e uzyskanie zgody na przyjmowanie odpadów na wysypisko jest wcze ś niejszym etapem przed uzyskaniem zezwolenia na podstawie w/w ustawy. Potwierdza to wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sygn. XVII Ama 163/205), gdzie S ą d stwierdza wyra ź nie, ż e „aby uzyska ć zezwolenie na wywóz odpadów najpierw trzeba udokumentowa ć gotowo ść przyj ę cia odpadów na lokalne wysypisko.” Jednocze ś nie ten sam S ą d w wyroku z dnia 8 listopada 2004r. (sygn. XVII Ama 81/2003) stwierdza, ż e „administrator wysypiska komunalnego, prowadz ą cy równie ż dzia ł alno ść na rynku zbierania i transportu odpadów, narusza art. 8 ust 2 pkt 5 (obecnie art. 9. ust. 2 pkt 5) ustawy o ochronie (…) , odmawiaj ą c bez uzasadnionego powodu zgody na sk ł adowanie na wysypisku odpadów dostarczanych przez jego konkurenta”. W ł a ś nie brakiem zgody na deponowanie odpadów na sk ł adowisku we W Burmistrz W ł odawy uzasadnia ł swoj ą decyzj ę o odmowie wydania zezwolenia MPGK Ch (Dec. GKI 7610-12/06 z dnia 26.07.2006r.). Zdaniem Prezesa Urz ę du b łę dne jest powo ł ywanie si ę przez MPGK W na art. 78 pkt. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach, jako argumentu uzasadniaj ą cego odmow ę przyjmowania odpadów na zarz ą dzane przez siebie sk ł adowisko. Przepis ten mówi o ewentualnych karach dla zarz ą dcy sk ł adowiska za niedope ł nienie jego obowi ą zków. Zdaniem organu antymonopolowego ka ż dy przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na w ł asne ryzyko, nie mo ż e wi ę c uzasadnia ć swojego dzia ł ania, które niew ą tpliwie, oddzia ł uje na jego konkurentów ewentualnymi karami za niedope ł nienie swoich obowi ą zków. Odmowa przyjmowania od MPGK Ch odpadów przez MPGK W na lokalne wysypisko we W, zdaniem Prezesa Urz ę du jest bezpodstawne i narusza przepis art. 9 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy o ochronie (…). 9 Prezes Urz ę du zwa ż y ł zachowanie MPGK W, gdzie w odpowiedzi na wniosek MPGK Ch o sk ł adowanie odpadów najpierw stwierdza, ż e nie mo ż e zaj ąć stanowiska w tej sprawie - pismo z dnia 18.08.2006r. (L. dz. 2783/06) poniewa ż sk ł adowisko zosta ł o przekazane w u ż ytkowanie dla Mi ę dzygminnego Zwi ą zku Celowego z siedzib ą we W, a nast ę pnie stwierdza, ż e brak zgody jest rezultatem braku zezwolenia wydanego przez upowa ż niony organ zgodnie z ustaw ą o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach. Zdaniem organu antymonopolowego takie dzia ł ania –„zwodzenie” potencjalnego konkurenta, mia ł y na celu utrudnienie lub wr ę cz uniemo ż liwienie prowadzenia przez niego dzia ł alno ś ci, który zmuszony transportowa ć odpady komunalne na inne, odleglejsze sk ł adowiska, ponosi ł by dodatkowe koszty. Zdaniem Prezesa Urz ę du MPGK W nie mia ł o ż adnych podstaw do odmowy przyjmowania odpadów od MPGK Ch z terenu powiatu w ł odawskiego, poniewa ż i tak w Powiatowym Planie Gospodarki Odpadami dla powiatu w ł odawskiego w ł a ś nie to sk ł adowisko jest wskazane jako w ł a ś ciwe do deponowania odpadów z tego terenu. Nie sposób zgodzi ć si ę z argumentacj ą MPGK W, ż e brak zgody na deponowanie odpadów wynika z braku zezwolenia wydanego przez burmistrza czy te ż wójtów okolicznych gmin, ż e „ zachodzi obawa, ż e MPGK Ch mo ż e sk ł adowa ć odpady na wysypisku spoza terenu obj ę tego w/w planami”. Nale ż y w tym miejscu zwróci ć uwag ę , ż e MPGK W wyra ż a gotowo ść przyjmowania odpadów na zarz ą dzane przez siebie sk ł adowisko w momencie uzyskania przez MPGK Ch jedynie zezwole ń od Burmistrza W. i wójta gminy W, nie żą daj ą c przedstawienia takich zezwole ń od wójtów innych gmin z terenu których mog ą by ć wwo ż one odpady komunalne. Zdaniem organu antymonopolowego zachowanie takie ś wiadczy, ż e obawa MPGK W przed wwo ż eniem odpadów z innych gmin jest bezzasadna, kwestia ewentualnej kontroli pochodzenia odpadów le ż y w gestii administratora sk ł adowiska. Swoimi dzia ł aniami MPGK W utrudnia funkcjonowanie MPGK Ch , na rynku us ł ug odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu miasta i gminy W. Umacnia ł o w ten sposób swoj ą pozycj ę na rynku odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na tym terenie poprzez stworzenie bezprawnej bariery wej ś cia na ten rynek, której przedsi ę biorca - konkurent nie jest zdolny pokona ć . W ocenie Prezesa Urz ę du, nie ulega równie ż w ą tpliwo ś ci, ż e wszyscy uczestnicy tego rynku (równie ż potencjalni) s ą uzale ż nieni od dzia ł a ń MPGK W i to ono decyduje o jego kszta ł cie. Spó ł ka zawieraj ą c bowiem z przedsi ę biorcami umowy o odbiór odpadów komunalnych, b ą d ź odmawiaj ą c zawarcia takich umów ma bezpo ś redni wp ł yw na op ł acalno ść ś wiadczenia tego rodzaju us ł ug, a po ś rednio tak ż e na liczb ę uczestników rynku. Konkluduj ą c, swoim dzia ł aniem MPGK W w sposób bezprawny wp ł ywa na poziom konkurencji na rynku us ł ug odbierani odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu powiatu w ł odawskiego. Takie dzia ł anie MPGK W jest niezgodne z ustaw ą o ochronie (…), poniewa ż ogranicza woln ą konkurencj ę na rynku i nie zapewnia równych szans przedsi ę biorcom w prowadzeniu przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej oraz utrudnia wej ś cie na ten rynek innym potencjalnym konkurentom. 10 Bior ą c pod uwag ę wy ż ej wymienione okoliczno ś ci, nale ż y uzna ć i ż zosta ł y spe ł nione przes ł anki wymienione w art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy orzek ł jak w pkt I sentencji. II . Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu okre ś lonego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś cili si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 6, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 7 i 8, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 9 tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie organ antymonopolowy uzna ł , ż e MPGK W nadu ż y ł a pozycji dominuj ą cej poprzez dzia ł ania, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z tym znajduje zastosowanie przytoczony wy ż ej przepis dotycz ą cy na ł o ż enia kary. Prezes Urz ę du uzna ł za celowe na ł o ż enie na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. MPGK W jako przedsi ę biorca o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinna sobie zdawa ć spraw ę , ż e podejmowanymi decyzjami nie mo ż e ogranicza ć konkurencji na obszarze swojej dzia ł alno ś ci. Dlatego te ż na ł o ż enie kary pieni ęż nej ma by ć podkre ś leniem naganno ś ci stosowanych przez MPGK W praktyk, które zak ł óci ł y zasady wolnego rynku. Jedynymi ś rodkami decyduj ą cymi o tym czy dany przedsi ę biorca jest obecny na danym rynku, w przypadku gdy spe ł nia warunki wynikaj ą ce z obowi ą zuj ą cych przepisów, powinny by ć mechanizmy rynkowe, a nie decyzje innych przedsi ę biorców - MPGK W nie mo ż e uzurpowa ć sobie roli regulatora rynku. Ustalaj ą c wysoko ść na ł o ż onej kary organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę okoliczno ść , i ż MPGK W po raz pierwszy naruszy ł a przepisy w/w ustawy o ochronie (…) oraz mo ż liwo ś ci finansowe (strata ze sprzeda ż y oraz strata netto na koniec 2007r.) Okoliczno ś ci te przemawiaj ą za wymierzeniem kary w umiarkowanej wysoko ś ci. MPGK W poda ł o, ż e jego przychód w roku 2007 wyniós ł [taj. przeds.] PLN, 10% wyliczone od powy ż szej kwoty wynosi [taj. przeds.] PLN co stanowi maksymalny wymiar kary. Jednocze ś nie MPGK W poda ł o, ż e przychody uzyskane w zwi ą zku z przyjmowaniem odpadów na zarz ą dzane przez siebie sk ł adowisko wynios ł y w 2007r. [taj. przeds.] PLN. Zdaniem Prezesa Urz ę du w ł a ś nie przychody osi ą gni ę te z tej dzia ł alno ś ci winny wp ł yn ąć na wymiar na ł o ż onej kary. W niniejszej sprawie organ antymonopolowy na ł o ż y ł na MPGK W kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 20.000,00 z ł . (s ł ownie: dwadzie ś cia tysi ę cy 00/100 z ł otych). Kwota ta stanowi [taj. przeds.] % maksymalnej kwoty, w wysoko ś ci której organ antymonopolowy móg ł na ł o ż y ć na MPGK W kar ę i jednocze ś nie stanowi [taj. przeds.] % przychodów uzyskanych w zwi ą zku z przyjmowaniem odpadów na zarz ą dzane przez siebie sk ł adowisko. 11 Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : NBP O/O Warszawa nr 51101010100078782231000000. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w pkt II sentencji. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Otrzymuje: W imieniu Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK w Lublinie E. Wiszniowska MPGK W