RKR-17/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepański 5, 31-011 Kraków Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-21/12/MS/2012 Kraków, dnia 11 czerwca 2012r. DECYZJA Nr RKR – 17/2012 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 4 i 5 tej ustawy, na podstawie upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu – wszczętego z urzędu - postępowania pod zarzutem stosowania przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o. z siedzibą w Oławie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą: „Umowa nr ...” postanowienia umownego wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, tj. postanowienia o treści: „Należność za wykonana usługę w wysokości określonej w § 1 Zleceniodawca zobowiązuje się zapłacić nie później niż w ciągu 14 dni odo daty wystawienia faktury: za pośrednictwem instytucji realizujących usługi finansowe - kasy Dacoppa, za pośrednictwem poczty, banku na konto Zleceniobiorcy : FORTIS BANK Polska SA …” (par. 5 ust. 2 umowy) w wyniku którego uprawdopodobniono, że Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o. z siedzibą w Oławie stosuje praktykę, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w/w ustawy o ochronie konkurencji (...) i przyjęciu zobowiązania Spółki do podjęcia działań zmierzających do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez zmianę treści kwestionowanego postanowienia wzorca umowy, nakłada się na Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o. z siedzibą w Oławie obowiązek wykonania tego zobowiązania poprzez zaniechanie stosowania w umowach kwestionowanego postanowienia umownego i wprowadzenie zmienionego wzorca umowy w terminie do końca II kwartału 2012r. II. Na podstawie przepisu art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) oraz stosowanie do art. 33 ust. 4 i 5 tej ustawy, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 2 nakłada się na Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o. z siedzibą w Oławie obowiązek złożenia sprawozdania o wykonaniu zobowiązania nałożonego w pkt I sentencji decyzji w terminie do 15 lipca 2012r. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zwany dalej „Prezesem UOKIK” – przeprowadził z urzędu postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie, czy warunki umów zawieranych w obrocie z konsumentami przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o. z siedzibą w Oławie – zwanego dalej „Spółką” - nie naruszają chronionych prawem interesów konsumentów, tj. czy są zgodne z przepisami ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) – zwanej dalej „ustawą o ochronie (…)” oraz przepisami kodeksu cywilnego dotyczącymi wzorców umów. W toku postępowania dokonano analizy wzorca umowy stosowanego przez Spółkę, która wykazała, że stosowany przez nią w obrocie z konsumentami wzorzec umowy pod nazwą: „Umowa nr ...”, zawiera postanowienie wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. – zwanego dalej „Rejestrem” – którego stosowanie w obrocie konsumenckim może stanowić naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jako bezprawne działanie przedsiębiorcy. Mając powyższe na uwadze, postanowieniem nr RKR-119/2012 z dnia 16.04.2012r. Prezes UOKIK wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające pod zarzutem stosowania przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o. z siedzibą w Oławie, praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), polegającej na stosowaniu w w/w wzorcu umowy wykorzystywanym przez Spółkę postanowienia umownego wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do „Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone”. Odpowiadając na zarzuty postawione w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, Spółka w piśmie z dnia 17.05.2012r. potwierdziła fakt stosowania wzorca umowy o treści zakwestionowanej przez Prezesa UOKIK oraz poinformowała, że uznaje w całości stanowisko i zastrzeżenia Prezesa UOKIK odnośnie zakwestionowanego postanowienia w stosowanym dotychczas wzorcu umowy. Podniosła jednocześnie, że w związku z nowelizacją przepisów ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości porządku w gminach (Dz. U. z 2012r. poz.391 z późn. zm.), obowiązek odbioru odpadów komunalnych przechodzi od dnia 1.01.2013r. na gminy. Wskutek tego umowy zawarte z kontrahentami, w tym konsumentami zostaną rozwiązane, a odbiorem odpadów zajmą wyłącznie same gminy lub wybrani przez nich przedsiębiorcy. W przypadku gmin, które nie przejmą obowiązków w w/w dacie Spółka będzie mogła odbierać odpady komunalne, nie dłużej jednak niż do dnia 30.06.2013r. Z tego względu Spółka zobowiązuje się dokonac zmiany kwestionowanego postanowienia, w ten sposób, że otrzyma ono brzmienie: „Należność za wykonana usługę w wysokości określonej w § 1 Zleceniodawca będzie uiszczał za każdy kwartał kalendarzowy, w terminach odpowiednio do 31 marca, 30 czerwca, 30 września i 31 grudnia każdego roku kalendarzowego. Płatność będzie 3 realizowana za pośrednictwem instytucji realizujących usługi finansowe - kasy Dacoppa, za pośrednictwem poczty, banku na konto Zleceniobiorcy : FORTIS BANK Polska SA …” (par. 5 ust. 2 umowy) Jednocześnie Spółka podniosła, że z uwagi na rozwiązanie umów z kontrahentami, które nastąpi w dniem 1.01.2013r albo z dniem 30.06.2013r., nie jest uzasadnione ekonomicznie dokonywanie zmian dotychczas zawartych umów z uwagi na wysokie koszty aneksowania tych umów oraz kilkumiesięczny okres podpisywani aneksów przez kontrahentów. Spółka zobowiązała się do wprowadzenia do obrotu zmienionego wzorca umowy w oraz wniosła o wydanie decyzji zobowiązującej w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…). Na dowód tego Spółka przedłożyła projekt nowego wzorca umowy, który nie zawiera już postanowienia wskazanego w sentencji postanowienia o wszczęciu postępowania i będzie obowiązywał od dnia 1.06.2012r Postanowieniem RKR-120/2012 z dnia 16.04.2012r. Prezes UOKIK z urzędu zaliczył w poczet dowodów materiały uzyskane w trakcie wymienionego wyżej postępowania wyjaśniającego. Prezes UOKIK ustalił następujący stan faktyczny: Spółka prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, nr KRS 0000182898. Zakres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej obejmuje m.in. wywóz odpadów komunalnych na terenie Oławy i powiatów ościennych Województwa Dolnośląskiego. W kontaktach z klientami, w tym konsumentami, Spółka posługuje się wzorcem umowy pod nazwą „Umowa nr ...”. Łączna ilość umów zawartych z wykorzystaniem przedmiotowego wzorca umowy wynosi ok. kilka tysięcy, z tego w okresie styczeń 2010 – wrzesień 2011 zostało zawartych 740 umów. Umowy te były zawierana w formie pisemnej. We wszystkich przypadkach klienci Spółki, w tym konsumenci, otrzymywali wzorzec umowy, który podpisywali bez możliwości jego negocjowania. Doręczany konsumentom wzorzec umowy był sporządzany przez Spółkę przed zawarciem umowy i zawierał gotowe jednolite postanowienia. Oznacza to, iż stosowała ona w obrocie konsumenckim wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 k.c. Analiza wskazanych wyżej dokumentów pozwoliła na postawienie Spółce zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez zamieszczenie w w/w wzorcu umowy postanowienia, o następującej treści: „Należność za wykonana usługę w wysokości określonej w § 1 Zleceniodawca zobowiązuje się zapłacić nie później niż w ciągu 14 dni odo daty wystawienia faktury: za pośrednictwem instytucji realizujących usługi finansowe - kasy Dacoppa, za pośrednictwem poczty, banku na konto Zleceniobiorcy : FORTIS BANK Polska SA …” (par. 5 ust. 2 umowy) W tym miejscu należy zauważyć, iż do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zostało wpisane na podstawie art. 479 45 k.p.c. postanowienie, które jest tożsame z przedmiotową klauzulą zakwestionowaną przez Prezesa UOKIK. Jest to postanowienie o następującej treści: 4 - „Należność za gaz ziemny oraz świadczone Kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę (...) 14 dniowym od daty wystawienia faktury w przypadku wysyłki pocztą, z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym na fakturze” (wpis nr 496 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 14.03.2005r., sygn. akt XVII Amc 6/04), Mając powyższe ustalenia na uwadze Prezes UOKIK zważył, co następuje: Treść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wyłącznie do ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, że warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców - naruszając jej przepisy – stanowią potencjalne zagrożenie interesu publicznego. Niniejsze postępowanie dotyczy treści wzorca umowy stosowanego przez Spółkę wobec nieograniczonego kręgu adresatów, tj. wszystkich zainteresowanych ich treścią aktualnych i potencjalnych jej klientów, którym - na gruncie art. 4 ust. 11 ustawy o ochronie (…) - przysługuje status konsumenta. Zdaniem Prezesa UOKIK rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą albo mogli być klientami Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o. z siedzibą w Oławie. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż każde naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa UOKIK działań przewidzianych w ustawie o ochronie (...). W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy w/w ustawy, a dotyczące jej postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Stosownie do treści art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) – przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Aby możliwe było zatem stwierdzenie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 1. działania przedsiębiorcy winny mieć bezprawny charakter, tzn. być sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami, a jednocześnie 2. działania te muszą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawności działań Spółki, stwierdzić należy, iż bezprawność rozumie się jako sprzeczność zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, jako całością. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezależnym od wystąpienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Podkreślenia wymaga okoliczność, że przepisy 5 w/w ustawy o ochronie (…) nie definiują pojęcia bezprawności działań przedsiębiorcy, na co zwrócił uwagę SOKiK w wyroku z dnia 23.06.2006r. (sygn. akt XVIII Ama 32/05), stwierdzając, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Niemniej jednak, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku wprost identyfikuje działanie przedsiębiorcy jako bezprawne – mianowicie, działanie polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, co SOKIK potwierdził w innym wyroku z dnia 25.03.2004r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), stwierdzając, że można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Do stwierdzenia praktyki, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, iż Spółka stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa UOKIK rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Pokreślenia wymaga, że wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa UOKiK, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych także przez innych przedsiębiorców. Prezes UOKIK może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskazał, że zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z późń. zm.) praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd wskazał też, że naruszenie interesów konsumentów może nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne 6 wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzekł Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19.12.2003r. (sygn. akt III CZP 95/03), stwierdził, że wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25. 05. 2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. własny UOKIK] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a uokik znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (...).” Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia wzorców umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowany przez Prezesa UOKIK zapis wzorca umowy stosowane przez Spółkę przy świadczeniu usługi wywozu odpadów komunalnych, jest tożsamy z treścią postanowienia uznanego za niedozwolone prawomocnym wyrokami SOKIK wymienionym w niniejszej decyzji i wpisanym do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienie wskazane w pkt I. sentencji decyzji o treści: „Należność za usługę wywozu odpadów komunalnych regulowana będzie przez Zlecającego na podstawie kwartalnych rachunków wystawianych przez Wykonawcę, płatnych w terminie 14-dni od daty wystawienia gotówka w siedzibie Wykonawcy lub przelewem na konto wykonawcy...” (par. 7 ust 1 wzorca ,,Umowa na świadczenie usług wywozu odpadów komunalnych nr ..” ),jest tożsame z treścią postanowienia wpisanego do Rejestru pod pozycją 795, które zostało wymienione powyżej w treści decyzji. Postanowienie to o treści: „Należność za gaz ziemny oraz świadczone Kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę (...) 14 dniowym od daty wystawienia faktury w przypadku wysyłki pocztą, z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur 7 wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym na fakturze” (vide: wyrok SOKiK z dnia 14.03.2005r., sygn. akt XVII Amc 6/04) zostało uznane za niedozwolone, albowiem konsument nie ma wiedzy na temat terminu płatności należności za wykonaną usługę, ponieważ umowa takiego terminu nie określa, czyni to jedynie faktura. Zatem to Spółka samodzielnie decyduje o dacie, od której bieg zaczyna termin zapłaty należności za usługę wywozu odpadów. Ponadto, w takim wypadku tylko od Spółki zależy data wysłania faktury z określoną należnością, co skutkuje, że w rzeczywistości od jej jednostronnej decyzji zależy długość terminu zapłaty rachunku. Należy podkreślić, że w przypadkach przesyłek listowych przekazywanych drogą pocztową czas, jaki jest potrzebny na dojście przesyłki do konsumenta może być dłuższy niż termin zapłaty wskazany w fakturze, co naraża konsumenta na konieczność zapłaty odsetek za opóźnienie. Zapis ten uzależnia tylko od woli kontrahenta datę wysłania faktury i przyznaje mu prawo do wiążącej interpretacji umowy, przez co jest on klauzulą abuzywną określoną w art. 385 3 pkt 9 k.c., ponieważ Spółka poprzez swoje działanie sama określa termin płatności. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez SOKIK w powołanym wyroku z dnia 14.03.2005r. (sygn. akt XVII Amc 6/04), który stwierdził, że ,,Powyższe klauzule powodują, że konsument nie posiada wiedzy przy zawieraniu umowy na podstawie (...) wzorców umów odnośnie terminu płatności należności przez niego za świadczenie drugiej strony, gdyż umowa takiego terminu nie określa, a czyni to wyłącznie faktura, doręczona po jej zawarciu. Powyższe może z pewnością powodować szereg negatywnych konsekwencji dla konsumenta podanych przez powoda w pozwie np. konieczności zapłaty odsetek za opóźnienia w zapłacie należności przez konsumenta w wyniku otrzymania faktury pocztą po terminie płatności z uwagi na opróżnianie doręczenia faktury.” W tym stanie rzeczy należy uznać, że analizowane postanowienie rażąco narusza interesy konsumentów, umożliwiając Spółce działanie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a ponadto jest tożsame z postanowieniami wpisanym do Rejestru zarówno pod względem treści, jak i stanu faktycznego. Odnosząc się do drugiej przesłanki, tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzić należy, iż ustawa o ochronie (...) nie definiuje pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając jedynie w treści art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle - powołanego na początku uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego potencjalnego klienta przedsiębiorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.09.2003r. (sygn.: I CKN 504/01) stwierdził, iż nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Oceniane w niniejszej decyzji działanie Spółki odnosi się do wszystkich jej aktualnych i przyszłych (potencjalnych) klientów, a zatem dotyczy zbiorowych interesów konsumentów. Uwzględniając powyższy wywód, Prezes UOKIK uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do zakwalifikowania działania Spółki jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Stosowanie do art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po uprawdopodobnieniu w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe 8 interesy konsumentów, że przedsiębiorca narusza zakaz określony w art. 24 w/w ustawy o ochronie (…), a także po przyjęciu zobowiązania przedsiębiorcy do zaniechania zarzucanych im praktyk, jak również do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia wskazanym naruszeniom, Prezes UOKIK może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Analiza przedłożonych przez Spółkę dokumentów i wyjaśnień wykazała, że Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o. zobowiązała się do zaniechania stosowania kwestionowanego przez Prezesa UOKIK postanowienia umownego, na dowód czego przedstawiła zmieniony wzorzec umowy dostosowany do obowiązującego porządku prawnego. Zobowiązując się do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia wskazanym przez Prezesa UOKIK naruszeniom, Spółka postanowiła dokonać usunięcia niedozwolonego postanowienia umownego poprzez jego zmianę w taki sposób, aby straciło ono abuzywny charakter. Na podstawie art. 28 ust. 2 w/w ustawy o ochronie (…) Prezes UOKIK nałożył na Spółkę obowiązek wykonania zobowiązania poprzez zaniechanie stosowania w umowach kwestionowanego postanowienia umownego i wprowadzenie zmienionego wzorca umowy w terminie do końca II kwartału 2012r., a na podstawie art. 28 ust. 3 tej ustawy - obowiązek złożenia sprawozdania o wykonaniu zobowiązania nałożonego w pkt I sentencji decyzji w terminie do dnia 15 lipca 2012r. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują: 1 x Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych van Gansewinkel Dolny Śląsk Sp. z o.o.; ul. Portowa7, 55-200 Oława 1 x a/a