RKR-2/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepański 5, 31-011 Kraków Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-34/11/ES- 10 /12 Kraków, dnia 24 lutego 2012r. DECYZJA Nr RKR - 2 /2012 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 4 i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne, godzące w interesy konsumentów działanie Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie, polegające na stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą: „Regulamin Opłat za studia 2010” niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień uznanych za niedozwolone o treści: „W przypadku zwłoki w opłatach Uczelnia nalicza odsetki w wysokości 0,2% za każdy dzień zwłoki, które płatne są na koniec semestru.” oraz stwierdza się zaniechanie jego stosowania z dniem 8 lutego 2011 roku II. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 4 i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu – wszczętego z urzędu - postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Wyższej Szkole Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie, polegających na stosowaniu we wzorcach umowy pod nazwą: - „Regulamin Opłat za studia 2010” oraz - „Regulamin Opłat 2011” 2 postanowień umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, tj. postanowień o treści: 1) „W kolejnym roku akademickim czesne może ulec zwiększeniu o wysokość do 10% w stosunku do czesnego z ubiegłego roku dla studentów kolejnych lat studiów” (§ 3 pkt 5 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 3 pkt 4 „Regulaminu Opłat za studia 2010”) 2) „W trakcie roku akademickiego wysokość czesnego może ulec zmianie. Czesne może być zmienione o wskaźnik inflacji ogłoszony przez GUS za okres, od kiedy zaczęła obowiązywać poprzednio ustalona wysokość czesnego. Zmiany nie dotyczą osób, które zapłaciły za roku lub semestr studiów z góry.” (§ 3 pkt 6 „Regulaminu Opłat 201” oraz § 3 pkt 5 „Regulaminu Opłat za studia 2010”) 3) „Dokonane wpłaty nie podlegają zwrotowi” (§ 8 pkt 6 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 8 pkt 5 „Regulaminu Opłat za studia 2010”) 4) „Nieterminowe wnoszenie obowiązujących opłat wprowadzonych niniejszym Regulaminem jest podstawą do skreślenia z listy studentów .” (§ 8 pkt 7 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 8 pkt 6 „Regulaminu Opłat za studia 2010”) 5) „W sprawach finansowych dotyczących opłat związanych ze studiowaniem decyzje podejmuje wyłącznie Kanclerz”. (§ 8 pkt 8 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 8 pkt 7 „Regulaminu Opłat za studia 2010”) 6) „ Opłaty związane z pozostałymi wybranymi czynnościami administracyjnymi: (...) 2. Udzielenie urlopu dziekańskiego na okres jednego semestru – 400 zł (…)” (§ 5 pkt 5 pkt 2 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 5 pkt 5 pkt 2 „Regulaminu Opłat za studia 2010”) w wyniku którego uprawdopodobniono, że Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie stosuje praktykę, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w/w ustawy o ochronie konkurencji (...) i przyjęto zobowiązanie Szkoły do podjęcia działań zmierzających do zaniechania naruszenia zbiorowych interesów konsumentów poprzez wprowadzenie w życie nowego regulaminu opłat za nie zawierającego zakwestionowanych postanowień umownych , nakłada się na Wyższą Szkołę Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie obowiązek wykonania tego zobowiązania poprzez zaniechanie stosowania wzorców umów zawierających wyżej cytowane niedozwolone zapisy umowne oraz wprowadzenie do obrotu w terminie dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia decyzji wprowadzenie w życie nowego regulaminu opłat za nie zawierającego zakwestionowanych postanowień umownych. III. Na podstawie przepisu art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) oraz stosowanie do art. 33 ust. 6 tej ustawy oraz § 1 pkt 4 i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 3 nakłada się na Wyższą Szkołę Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie, obowiązek złożenia informacji o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji. UZASADNIENIE W dniu 18.05.2011r. wpłynęła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej „Prezesem UOKIK”- skarga konsumenta o podejrzeniu stosowania przez Wyższą Szkołę Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie – zwaną dalej „Szkołą” – reklamy wprowadzającej konsumentów w błąd. Skarżący twierdził, że plakat reklamowy informujący o rekrutacji do Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie, po ukończeniu, której można oczekiwać zatrudnienia w Policji, narusza zbiorowe interesy konsumentów. Postanowieniem nr RKR – 104/2011 z dnia 23.05.2011r. Prezes UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie mające na celu wstępnie ustalenie, czy nastąpiło naruszenie przez Uczelnię przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn.zm.) – zwanej dalej „ustawą o ochronie (…)”. W toku przedmiotowego postępowania wyjaśniającego do organu prowadzącego postępowanie wpłynęła kolejna skarga konsumenta o podejrzeniu stosowania przez Szkołę w regulaminach opłat zapisów naruszających interesy studentów. Tym samym postępowanie zostało poszerzone o kontrolę wzorców umownych stosowanych przez Szkołę w obrocie konsumenckim. Na podstawie dokumentów przedłożonych do akt sprawy ustalono, że Szkoła świadczy odpłatne usługi edukacyjne na poziomie szkolnictwa wyższego pierwszego stopnia. Przy podpisywaniu umów ze studentami posługuje się wzorcami umów, w tym regulaminami opłat. Analiza wzorców umów pod nazwami: „Regulamin Opłat za studia” na rok 2010 oraz „Regulamin Opłat” na rok 2011 wykazała, że zawierają one postanowienia wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. – zwanego dalej „Rejestrem” - które mogą prowadzić do naruszenia zbiorowego interesu konsumentów, określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Równocześnie na podstawie zgromadzonego w trakcie postępowania wyjaśniającego materiału dowodowego, organ prowadzący postępowanie nie potwierdził, że Szkoła przy rekrutacji na studia stosowała reklamę wprowadzającą konsumentów w błąd. Mając powyższe na uwadze, postanowieniem nr RKR-236/2011 z dnia 25.10.2011r. Prezes UOKIK wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Wyższą Szkołę Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, określonych w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…), polegających na stosowaniu we wzorcach umów pod nazwami: „Regulamin Opłat za studia” na rok 2010 i „Regulamin Opłat” na rok 2011 – zwanych dalej kolejno „Regulamin Opłat 2010” i „Regulamin Opłat 2011” - postanowień umownych wpisanych na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych niedozwolone, tj.: 4 1. „W kolejnym roku akademickim czesne może ulec zwiększeniu o wysokość do 10% w stosunku do czesnego z ubiegłego roku dla studentów kolejnych lat studiów” (§ 3 pkt 5 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 3 pkt 4 „Regulaminu Opłat 2010”) 2. „W trakcie roku akademickiego wysokość czesnego może ulec zmianie. Czesne może być zmienione o wskaźnik inflacji ogłoszony przez GUS za okres, od kiedy zaczęła obowiązywać poprzednio ustalona wysokość czesnego. Zmiany nie dotyczą osób, które zapłaciły za roku lub semestr studiów z góry.” (§ 3 pkt 6 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 3 pkt 5 „Regulaminu Opłat 2010”) 3. „Dokonane wpłaty nie podlegają zwrotowi” (§ 8 pkt 6 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 8 pkt 5 „Regulaminu Opłat 2010”) 4. „Nieterminowe wnoszenie obowiązujących opłat wprowadzonych niniejszym Regulaminem jest podstawą do skreślenia z listy studentów .” (§ 8 pkt 7 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 8 pkt 6 „Regulaminu Opłat 2010”) 5. „W sprawach finansowych dotyczących opłat związanych ze studiowaniem decyzje podejmuje wyłącznie Kanclerz”. (§ 8 pkt 8 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 8 pkt 7 „Regulaminu Opłat 2010”) 6. „ Opłaty związane z pozostałymi wybranymi czynnościami administracyjnymi: (..) 2. Udzielenie urlopu dziekańskiego na okres jednego semestru – 400 zł (…)” (§ 5 pkt 5.2 „Regulaminu Opłat 2011” oraz § 5 pkt 5.2 „Regulaminu Opłat 2010”) 7. „W przypadku zwłoki w opłatach Uczelnia nalicza odsetki w wysokości 0,2% za każdy dzień zwłoki, które płatne są na koniec semestru. Za datę zapłaty uważa się data wpływu czesnego na konto Uczelni. ”( § 8 pkt 4 „Regulamin Opłat na 2010”) W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, pismami z dnia 9.11.2011r. oraz 14.12.2011r. Szkoła wyjaśniła, że w chwili obecnej obowiązuje „Regulamin Opłat 2011” , jednakże w roku akademickim 2011/2012 obowiązywać będzie nowy regulamin opłat, uwzględniający zmiany wprowadzone znowelizowaną ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym. Szkoła podniosła, że regulaminy opłat wydawane są zawsze na czas określony, a przygotowywany nowy wzorzec umowny, mający wejść w życie na początku 2012 roku, nie będzie zawierał zakwestionowanych przez Prezesa UOKiK klauzul umownych. Ponadto Szkoła - mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności i podzielając argumenty Prezesa UOKiK - zobowiązała się do niezwłocznego zaniechania zarzuconych działań naruszających zbiorowy interes konsumentów oraz wniosła o przyjęcie jej zobowiązania i wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie (…) o treści nakładającej na nią zobowiązanie do niezwłocznego wprowadzenia w życie nowego wzorca umów, który w swoich zapisach nie będzie zawierał kwestionowanych w niniejszym postępowaniu postanowień umownych. Do złożonych pism Szkoła dołączyła projekt nowego wzorca umowy pod nazwa „Regulamin Opłat” na rok 2012, z którego zostały wykreślone kwestionowane przez Prezesa UOKIK zapisy umowne. Pismem z dnia 19.12.2011r. Prezes UOKiK podniósł, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż jedna z klauzul niedozwolonych zakwestionowanych w przedmiotowym postępowaniu był stosowana przez Uczelnię we wzorcu umowy pod 5 nazwą: „Regulamin Opłat 2010” w okresie od 1.10.2010r. do 8.02.2011r. i nie została ujęta w obecnie obowiązującym regulaminie opłat, co skutkuje niemożliwością przyjęcia w stosunku do niej zobowiązania do zaniechania jej stosowania. Szkoła w piśmie z dnia 29.12.2011r. przyznała, że faktycznie jedna z zastrzeżonych klauzul umownych została zmieniona z dniem 8.02.2011r. Tym samym w stosunku do postanowienia o treści: „W przypadku zwłoki w opłatach Uczelnia nalicza odsetki w wysokości 0,2% za każdy dzień zwłoki, które płatne są na koniec semestru. Za datę zapłaty uważa się data wpływu czesnego na konto Uczelni” nastąpiło jego zaniechanie. Ponadto podtrzymała swój wniosek o przyjęcia zobowiązania do zaniechania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Prezes UOKIK ustalił następujący stan faktyczny: Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie jest uczelnią niepubliczną utworzoną na podstawie pozwolenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu nr DWS-3-WM-4001-545/05 z dnia 22.07.2005r. Szkoła uzyskała wpis do Rejestru niepaństwowych uczelni zawodowych na mocy decyzji Ministra Edukacji Narodowej pod liczbą porządkową 133. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) uczelnia niepubliczna z chwilą wpisania do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych nabywa osobowość prawną. W ramach prowadzonej działalności edukacyjnej Szkoła zawierała umowy z konsumentami posługując się wzorcami umowy pod nazwą: „Regulamin Opłat za studia” na rok 2010 i „Regulamin Opłat” na rok 2011. Analiza powyższych wzorców umowy wykazała, że zawierają one postanowienia umowne wpisane do Rejestru o następujących treściach: 1) „W kolejnym roku akademickim czesne może ulec zwiększeniu o wysokość do 10% w stosunku do czesnego z ubiegłego roku dla studentów kolejnych lat studiów” 2) „W trakcie roku akademickiego wysokość czesnego może ulec zmianie. Czesne może być zmienione o wskaźnik inflacji ogłoszony przez GUS za okres, od kiedy zaczęła obowiązywać poprzednio ustalona wysokość czesnego. Zmiany nie dotyczą osób, które zapłaciły za roku lub semestr studiów z góry.” 3) „Dokonane wpłaty nie podlegają zwrotowi” 4) „Nieterminowe wnoszenie obowiązujących opłat wprowadzonych niniejszym Regulaminem jest podstawą do skreślenia z listy studentów .” 5) „W sprawach finansowych dotyczących opłat związanych ze studiowaniem decyzje podejmuje wyłącznie Kanclerz”. 6) „ Opłaty związane z pozostałymi wybranymi czynnościami administracyjnymi: (...) 2. Udzielenie urlopu dziekańskiego na okres jednego semestru – 400 zł (…)” 7) „W przypadku zwłoki w opłatach Uczelnia nalicza odsetki w wysokości 0,2% za każdy dzień zwłoki, które płatne są na koniec semestru. Za datę zapłaty uważa się data wpływu czesnego na konto Uczelni. ” 6 W tym miejscu należy zauważyć, że do Rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone zostały wpisane, na podstawie art. 479 45 k.p.c. postanowienia, które są tożsame z przedmiotami klauzulami zakwestionowanymi przez Prezesa UOKiK. Ad 1.) - „Czesne w następnych latach studiów może ulec zmianie w związku z uzasadnionym wzrostem kosztów ponoszonych przez uczelnię i zostanie ustalone przez rektora zarządzeniem wiążącym strony umowy przed rozpoczęciem nowego roku akademickiego ”.(wpis nr 59 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 10.04.2003r. sygn. akt XVII Amc 17/01), Ad. 2) - „Raty miesięczne mogą wzrastać w czasie trwania roku szkolnego, jednak nie więcej niż ogólny wskaźnik inflacji” (wpis nr 790 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 13.04.2006r. sygn. akt XVII Amc 38/05), - „Wysokość czesnego może ulegać zmianom w zależności od inflacji i aktualnych kosztów kształcenia” (wpis nr 643 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 5.10.2005r. sygn. akt XVII AmC 20/05), - „Kwoty opłat wymienione w Regulaminie mogą ulec zmianie w miarę ogólnego wzrostu cen, nie częściej niż raz w semestrze" (wpis nr 1190 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 1.03.2007r. sygn.. akt XVII Amc 12/06), Ad 3.) - „ Płatność za kurs: po dokonaniu wpłaty pieniądze nie ulegają zwrotowi ” (wpis nr 78 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 24.06.2003r. sygn. akt XVII Amc 15/04), - „ Wpłaty dokonane przez słuchacza na rzecz Impuls School mają charakter bezzwrotny” (wpis nr 387dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 22.12.2004r. sygn. akt XVII Amc 15/04), - „Wszelkie wniesione przez Kursanta opłaty nie podlegają zwrotowi” (wpis nr 392 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 16.04.2004r. sygn. akt XVII Amc 19/04), - „Wpłaty dokonane przez Słuchacza nie podlegają zwrotowi” (wpis nr 393 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 16.04.2004r. sygn. akt XVII AmC 19/04), Ad. 4) - „Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych opłat spowoduje skreślenie z listy studentów” (wpis nr 726 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 27.02.2006r. sygn. akt XVII Amc 105/04), Ad.5) - „Rektor może dokonywać interpretacji postanowień Regulaminu ." (wpis nr 1288 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 5.09.2006r. sygn. akt XVII Amc 120/05), Ad. 6) 7 - „Wysokość opłaty dodatkowej za udzielenie urlopu dziekańskiego z powodów innych niż zdrowotne – 250 PLN” (wpis nr 803 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 17.05.2006r. sygn. akt XVII Amc 9/05), Ad. 7) - „Za opóźnienie w płatności raty doliczane są odsetki umowne w wysokości 0,5 % raty za każdy dzień zwłoki" (wpis nr 1187 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 1.03.2007r. sygn. akt XVII Amc 12/06), - „Członek Grupy zobowiązuje się do zapłacenia na rzecz InCo zaległości wraz z należnymi odsetkami w wysokości 0,15% za każdy dzień zwłoki”. (wpis nr 70 dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 27.06.2003r. sygn. akt XVII Amc 50/01). Mając powyższe ustalenia na uwadze Prezes UOKIK zważył, co następuje: Treść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wyłącznie do ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, że warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców - naruszając jej przepisy – stanowią potencjalne zagrożenie interesu publicznego. Niniejsze postępowanie dotyczy treści wzorca umownego regulującego opłaty za usługi edukacyjne Szkoły wobec nieograniczonego kręgu adresatów, tj. wszystkich zainteresowanych ich treścią aktualnych i potencjalnych studentów, którym - na gruncie art. 4 ust. 12 ustawy o ochronie (…) - przysługuje status konsumenta. Zdaniem Prezesa UOKIK rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli lub są studentami Szkoły. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa UOKIK działań przewidzianych w ustawie o ochronie (...). W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy w/w ustawy, a dotyczące jej postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy”. Aby możliwe było zatem stwierdzenie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 1. działania przedsiębiorcy winny mieć bezprawny charakter, tzn. być sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami, a jednocześnie 2. działania te muszą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawności działań przedsiębiorcy, stwierdzić należy, iż bezprawność rozumie się jako sprzeczność zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, jako całością. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezależnym od wystąpienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu 8 dopuszczającego się działań bezprawnych. Podkreślenia wymaga okoliczność, że przepisy w/w ustawy o ochronie (…) nie definiują pojęcia bezprawności działań przedsiębiorcy, na co zwrócił uwagę SOKiK w wyroku z dnia 23.06.2006r. (sygn. akt XVII Ama 32/05), stwierdzając, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Niemniej, ustawa o ochronie (…) w jednym przypadku wprost identyfikuje działanie przedsiębiorcy jako bezprawne – mianowicie, działanie polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, co SOKIK potwierdził w innym wyroku z dnia 25.03.2004r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), stwierdzając, że można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do rejestru klauzul abuzywnych stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Do stwierdzenia praktyki, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, iż przedsiębiorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa UOKIK Rejestru. Pokreślenia wymaga, że wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — SOKiK i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa UOKiK, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych także przez innych przedsiębiorców. Prezes UOKIK może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskazał, że zgodnie z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z późń. zm.) praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd wskazał też, że naruszenie interesów konsumentów 9 może nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne wpisane do rejestru, przy czym wpis do rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzekł Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19.12.2003r. (sygn. akt III CZP 95/03), stwierdził, że wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25.05.2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)” . W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. własny UOKIK] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a ustawy o ochronie (…) znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (...).” Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Odnosząc się do drugiej przesłanki, tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzić należy, iż ustawa o ochronie (...) nie definiuje pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając jedynie w treści art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle - powołanego na początku uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego potencjalnego klienta przedsiębiorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.09.2003r. (sygn. akt I CKN 504/01) stwierdził, iż nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Oceniane w niniejszej decyzji działania Szkoły odnoszą się do wszystkich jego 10 aktualnych i ewentualnych przyszłych studentów, a zatem dotyczą zbiorowych interesów konsumentów. Ad pkt I sentencji decyzji Prezes UOKiK zakwestionował klauzulę umowną o treści: „W przypadku zwłoki w opłatach Uczelnia nalicza odsetki w wysokości 0,2% za każdy dzień zwłoki, które płatne są na koniec semestru. Za datę zapłaty uważa się data wpływu czesnego na konto Uczelni. ” jako tożsamą z niedozwolonymi postanowieniami umownymi wpisanymi do Rejestru pod pozycjami 1187 oraz 70 o treści przytoczonej w niniejszej decyzji. Powyższy abuzywny zapis umowny narusza przepisy dotyczące roszczeń wierzyciela z tytułu popadnięcia w zwłokę dłużnika, którym w tym przypadku jest konsument. Zgodnie z art. 359 § 2 1 -2 3 k.c. maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać kodeksowych przepisów o odsetkach maksymalnych. Powyższe przepisy mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących. Stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego, stanowiąca punkt odniesienia do ustalania odsetek maksymalnych wynosiła na dzień 1.01.2010r. - 5%, natomiast na dzień 20.01.2011r. – 5,25 %, z czego wynika, że odsetki maksymalne nie mogły przekroczyć wielkości odpowiednio 20% i 21% w skali roku. Odsetki stosowane przez Uczelnie w trakcie obowiązywania wzorca umowy pod nazwą: „Regulamin Opłat 2010” wynosiły 73%, co stanowi ponad 3,5 krotne przekroczenie prawnego limitu. W wyroku z dnia 1.03.2007r. (sygn. akt Amc 12/06) SOKiK wskazał, że „potrzeba zapewnienia przez Pozwaną terminowości świadczeń ze strony konsumentów nie usprawiedliwią nałożenia na nich rażąco wygórowanych, skumulowanych sankcji finansowych za opóźnienie. Tym samym klauzule powyższe należy uznać za niedozwolone w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c oraz wypełniające dyspozycję art. 385 3 pkt 17 k.c. Analizowane postanowienie wzorca umowy narusza interesy konsumentów, umożliwiając Szkole działanie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a ponadto jest – mimo pewnych różnic sematycznych - tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru zarówno pod względem treści, jak i stanu faktycznego Stosownie do treści przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...) w przypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 Prezes UOKIK wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Z ustaleń dokonanych w niniejszej decyzji wynika, że Szkoła zaprzestała stosowania klauzuli umownej zastrzegającej nadmiernie wygórowane odsetki z tytułu nieterminowości uiszczania opłat przez studentów, albowiem po uchyleniu w dniu 8.02.2011r. wzorca umowy „Regulamin Opłat 2010” , nie znalazł on zastosowania w kolejnych regulaminach opłat. Mając na uwadze powyższe ustalenia, które potwierdzają, że Szkoła naruszyła zbiorowe interesy konsumentów oraz okoliczność, iż wykreślono cytowaną powyżej klauzulę umowną, za datę zaniechania stosowania zarzucanej praktyki uznano 8.02.2011r. i orzeczono jak w pkt I sentencji. Ad pkt II sentencji decyzji 11 W przedmiotowym postępowaniu Prezes UOKiK zakwestionował postanowienie umowne w brzmieniu: „ W kolejnym roku akademickim czesne może ulec zwiększeniu o wysokość do 10% w stosunku do czesnego z ubiegłego roku dla studentów kolejnych lat studiów” jako tożsame z klauzulą wpisaną do Rejestru na podstawie wyroku SOKiK z dnia 10.04.2003r. sygn. akt XVII AmC 17/01 o treści: „Czesne w następnych latach studiów może ulec zmianie w związku z uzasadnionym wzrostem kosztów ponoszonych przez uczelnię i zostanie ustalone przez rektora zarządzeniem wiążącym strony umowy przed rozpoczęciem nowego roku akademickiego”. Zapis tej treści zastrzega po stronie przedsiębiorcy nieuzasadnione prawo podwyższania wysokości czesnego oraz bez zapewnienia konsumentowi możliwości odstąpienia od umowy w przypadku braku akceptacji nowej wysokości czesnego. Tego typu klauzula umowna umożliwia Szkole podnoszenie opłat za świadczone usługi edukacyjne w trakcie trwania umowy bez podania okoliczności, czy kryteriów na podstawie których zmiana opłat miałaby nastąpić. Przedsiębiorca w takim przypadku uzyskuje jednostronne prawo do swobodnego podwyższania opłat za naukę, które nie jest traktowane jako zmiana warunków umowy, co powoduje, że konsumentowi nie przysługuje prawo do odstąpienia od umowy. Powyższe klauzule umowne wypełniają dyspozycję art. 383 3 pkt 20 k.c., gdyż uprawniają podmiot gospodarczy do określenia lub podwyższenia ceny wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa do odstąpienia od niej. Pomimo różnic językowych pomiędzy przywołanymi powyżej niedozwolonymi postanowieniami umownym uznać należy, że mają one charakter tożsamy ze względu na skutki jakie powodują w stosunku do konsumenta, któremu nie zagwarantowano prawa do zakończenia umowy w przypadku zmiany warunków, czy wysokości opłat za usługę. Kolejna klauzula umowna o treści: „W trakcie roku akademickiego wysokość czesnego może ulec zmianie. Czesne może być zmienione o wskaźnik inflacji ogłoszony przez GUS za okres, od kiedy zaczęła obowiązywać poprzednio ustalona wysokość czesnego. Zmiany nie dotyczą osób, które zapłaciły za roku lub semestr studiów z góry.” w ocenie Prezesa UOKiK ma charakter abuzywny oraz jest tożsama z postanowieniami umownymi wpisanymi do Rejestru pod pozycjami: 790, 693 oraz 1190. Powyższe zapisy umowy przyznają Szkole prawo do swobodnego podwyższania opłat czesnego, powołując się na niedookreślone i niejednoznaczne pojęcie „ wskaźników inflacji ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ”. Przedsiębiorca tworząc tego typu zastrzeżenie umowne nie zdefiniował pojęcia „wskaźnik inflacji ogłoszony przez GUS” . Termin ten może być wyrażeniem potocznym, odpowiadającym „średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem” obwieszczanym w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Jednak mając na uwadze, że potoczne znaczenie może być różnie interpretowane, to przy wzorcu umowy zapis taki może być dowolnie stosowany przez przedsiębiorcę. Postanowienie umowne nie wskazuje na rodzaj, czy sposoby obliczania waloryzacji. Według własnego uznania kontrahent konsumenta może decydować o częstotliwości i wysokości czesnego w trakcie trwania umowy. W wyroku z dnia 13.04.2006r. sygn. akt XVII Amc 38/05 SOKiK badając klauzulę o treści: „Raty miesięczne mogą wzrastać w czasie trwania roku szkolnego, jednak nie więcej niż o ogólny wskaźnik inflacji” stwierdził, że tego typu postanowienie umożliwia przedsiębiorcy jednostronną zmianę umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w umowie, gdyż „ogólny wskaźnik inflacji” nie może zostać uznany za przyczynę uprawniającą do zmiany warunku umowy jakim jest cena w każdym kolejnym miesiącu trwania kursu. Ponadto sąd w uzasadnieniu wskazał, że specyfika prowadzonej przez podmiot działalności, czyli odpłatnych usług edukacyjnych, powoduje, że „konsument rozpoczynając naukę realizowaną przez kilka semestrów, wiąże się z konkretnym 12 podmiotem organizującym naukę na cały jej czas, musi mieć możliwość oceny oferty tego podmiotu i oszacować, czy jest skłonny ponieść związane z tym koszty” . W kolejnym orzeczeniu SOKiK z dnia 5.10.2005r. sygn. akt XVII AmC 20/05 stwierdził, że przedsiębiorca ma pełne prawo do podwyższania wysokości czesnego w zależności od inflacji i aktualnych kosztów kształcenia, jednakże konsumentowi w takim przypadku powinno być zagwarantowane prawo do odstąpienia od umowy, gdy nie jest on w stanie ponieść kosztów podwyżki. W obu powyżej przywołanych wyrokach SOKiK zakwestionowano tego typu postanowienia wzorca umowy jako niedozwolone klauzule umowne określone w art. 385 3 pkt 20 k.c. Mając na uwadze powyższe należy potwierdzić, że wskazany zapis umowy są tożsame z wpisanymi do Rejestru. Uwzględniając powyższy wywód, Prezes UOKIK uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do zakwalifikowania powyższego działania Szkoły jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). W ramach niniejszego postępowania zakwestionowano również zastrzeżenie umowne o treści: „Dokonane wpłaty nie podlegają zwrotowi” jako tożsame z postanowieniami umownymi wpisanymi do Rejestru pod pozycjami: 78, 387, 392 i 393. Powyższe postanowienie umowne naruszają prawa konsumenta poprzez pozbawienie go roszczenia o zwrot dokonanego świadczenia w przypadku odstąpienia od umowy, rezygnacji z jej zawarcia lub wykonania. Jednocześnie wspomniane powyżej klauzule nie zapewniają analogicznych roszczeń w przypadku rezygnacji lub odstąpienia od umowy przez przedsiębiorcę. Wyrokiem SOKIK z dnia 3.04.2006r. (sygn. akt XVII Amc 19/05) klauzula wskazująca na bezwarunkowe prawo usługodawcy do zatrzymania wpisowego i uiszczanego czesnego w każdym wypadku, w szczególności w przypadku rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy została uznana za sprzeczną z art. 385 3 pkt 12 i 13 k.c. Podobnie w wyroku z dnia 7.08.2006r. (sygn. akt XVII Amc 92/05) jako niedozwolone uznano zastrzeżenie umowne wyłączające możliwość zwrotu konsumentowi uiszczonej wpłaty, w przypadku gdy rezygnuje on z zawarcia umowy lub jej wykonania oraz przewiduje utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, w przypadku gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy. SOKiK w powyższym wyroku potwierdził, że zastosowanie powinien mieć art. 395 § 2 k.c., zgodnie z którym, to co strony już świadczyły ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczenie usługi drugiej stronie należy się odpowiednie wynagrodzenie, a ponieważ świadczenie studenta ma charakter pieniężny, to jego zwrot jest możliwy. Postanowienie umowne o treści: „Wpłaty dokonane przez słuchacza na rzecz Impuls School mają charakter bezzwrotny” zostało uznane za niedozwolone na mocy wyroku SOKiK z dnia 22.12.2004r. (sygn. akt XVII Amc 15/04), w którym stwierdzono, że cytowany zapis umowny powoduje nierówne rozłożenie praw i obowiązków stron umowy z pokrzywdzeniem konsumenta. Tego typu klauzula w orzecznictwie sądu antymonopolowego została uznana jako naruszająca dyspozycje art. 385 3 pkt 12, 13 i 16 k.c. Reasumując, uznać należy, że wskazany zapis umowy jest tożsamy z postanowieniami umownymi Rejestru oraz naruszają interesy konsumentów. Dodatkowo podkreślenia wymaga okoliczność, że wskazane postanowienie abuzywne wpisane do Rejestru oraz będący przedmiotem zarzutu w przedmiotowym postępowaniu, dotyczą odpłatnych umów świadczenia usług edukacyjnych, co oznacza, iż zachodzi tożsamość stosunków prawnych. 13 Jako niedozwolone postanowienie umowne tożsame z wpisaną do Rejestru klauzula umowną o treści: „Nieusprawiedliwione zaleganie z uiszczeniem czesnego lub innych opłat spowoduje skreślenie z listy studentów” Prezes UOKiK uznał zapis w brzmieniu: „Nieterminowe wnoszenie obowiązujących opłat wprowadzonych niniejszym Regulaminem jest podstawą do skreślenia z listy studentów .” Powyższe klauzule zastrzegają, że w przypadku zwłoki w uiszczaniu opłat kontrahentowi służy arbitralne prawo do pozbawienia statusu studenta. Przytoczone zapisy wzorców umowy pomijają okoliczność, że umowa o świadczenie usług edukacyjnych ma charakter wzajemny i zastosowanie do niej mają przepisy kodeksowe dotyczące niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Zgodnie z art. 491 § 1 k.c. jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu ciążącego na niej zobowiązania, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni termin do wykonania, z zastrzeżeniem, że w razie bezskutecznego upływu terminu wezwania, będzie miała prawo do wypowiedzenia umowy. W wyroku SOKiK z dnia 24.08.2006r. (sygn. akt XVII Amc 115/05) podkreślono, że postanowienia umowy interpretujące brak opłaty za studia jako równoznaczne oświadczeniem o rezygnacji z nauki należy uznać za sprzeczne z art. 385 § 1 k.c. i art. 385 3 pkt 9 k.c., nadmiernie rygorystyczne i uprawniające kontrahenta konsumenta do zastosowania zbyt dotkliwej sankcji za nieuiszczenie opłaty w terminie. Ponadto domniemanie faktyczne, że brak opłaty oznacza wolę rezygnacji ze studiów oznacza przyznanie Uczelni uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji postanowień umowy poprzez uznanie, że każda zwłoka w zapłacie czesnego oznacza oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Pogląd powyższy został również podzielony w wyroku SOKiK z dnia 27.02.2006r. (sygn. akt XVII AmC 105/04). Dlatego też należy uznać, że pomiędzy zacytowanymi powyżej klauzulami umownymi zachodzi zbieżność w zakresie treści i celu postanowień, co przemawia za ich tożsamością. Następną kwestionowaną klauzulą umowną jest zapis o treści: „W sprawach finansowych dotyczących opłat związanych ze studiowaniem decyzje podejmuje wyłącznie Kanclerz” jako tożsamy z postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru pod pozycją 1288. Tego typu klauzule zastrzegają prawo do jednostronnej interpretacji treści umowy przez kontrahenta konsumenta, który w ten sposób sprzeczny z prawem i dobrymi obyczajami wykorzystuje gorszą pozycję konsumenta w umowie. Pogląd ten został potwierdzony w wyroku z dnia 5.09.2006r. (sygn. akt XVII Amc 120/05), w którym SOKiK stwierdził, że zastrzeżenie umożliwiające kontrahentowi przedsiębiorcy na dokonywanie wiążącej interpretacji postanowień wzorca umowy, rażąco godzi w interesy konsumentów, bowiem stwarza ryzyko wykorzystania tego środka do swobodnego i bezpośredniego ingerowania w treść umowy. W opinii Sądu konsument jako słabsza strona umowy nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji braku jednoznaczności postanowień wzorca umowy. Z tych względów należy uznać, że przytoczone postanowienia naruszają wprost dyspozycję art. 385 3 pkt 9 k.c. jako przyznające kontrahentowi uprawnienie do wiążącej interpretacji umowy. W ocenie Prezesa UOKiK zakwestionowane postanowienie umowne i przywołana klauzula wpisana do Rejestru wywołują identyczne skutki dla konsumenta, a postanowienie stosowane przez Szkołę mieści się w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, co przemawia za ich tożsamym charakterem. W przedmiotowym postępowaniu zakwestionowano również zapis o treści: „ Opłaty związane z pozostałymi wybranymi czynnościami administracyjnymi: (..) 2. Udzielenie urlopu dziekańskiego na okres jednego semestru – 400 zł (…)” jako tożsamy z klauzulą wpisaną do Rejestru o brzmieniu: „Wysokość opłaty dodatkowej za udzielenie urlopu dziekańskiego z 14 powodów innych niż zdrowotne – 250 PLN”. Przywołane zapisy umów z konsumentami odpowiadają w swojej treści dyspozycji art. 385 3 pkt 22 k.c., w świetle którego niedozwolone są postanowienie umowne, które przewiduje obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonania zobowiązania przez jego kontrahenta. Należy podkreślić, że wszelkie opłaty, do jakich jest zobowiązany student z tytułu umowy o świadczenie usług edukacyjnych powinny stanowić ekwiwalent otrzymywanego świadczenia przez drugą stronę. O ile zasadne jest jego naliczanie jej w okresie, kiedy usługa edukacyjna jest świadczona, to brak jest podstaw do obciążania studenta opłatami za okres, gdy student przebywa na urlopie dziekańskim i nie korzysta z usług oferowanych przez Szkołę. Zgodnie z zasadą wzajemności, żądanie od konsumenta wykonywania umowy powinno następować tylko w sytuacji realizacji świadczenia wzajemnego. Za bezzasadne należy natomiast uznać naliczanie opłaty dodatkowej w okresie, gdy świadczenie wzajemne przez kontrahenta jest wstrzymane. W przedmiotowej sprawie wzorce umów: „Regulamin Opłat 2011” oraz „Regulamin Opłat” zawierały dodatkowo opłaty za zgodę dziekana na przystąpienie do zaliczenia lub egzaminu w trakcie urlopu dziekańskiego (§ 5 pkt 5.3), co w konsekwencji oznacza, że student wyrażając gotowość podjęcia nauki w trakcie urlopu dziekańskiego zobowiązany był do poniesienia kolejnej opłaty. Tego typu praktyka Szkoły kształtuje prawa konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Zatem analizowane postanowienie - mimo pewnych różnic semantycznych - jest tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru zarówno pod względem celu i skutków oraz bezzasadnie narusza interesy konsumentów Uwzględniając powyższy wywód, Prezes UOKIK uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do zakwalifikowania działań Szkoły jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...). Stosowanie do art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po uprawdopodobnieniu w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, że przedsiębiorca narusza zakaz określony w art. 24 w/w ustawy o ochronie (…), a także po przyjęciu zobowiązania przedsiębiorcy do zaniechania zarzucanych im praktyk, jak również do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia wskazanym naruszeniom, Prezes UOKIK może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Analiza przedłożonych przez Szkołę dokumentów i wyjaśnień wykazała, że Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego APEIRON w Krakowie zobowiązała się do zaniechania stosowania kwestionowanych przez Prezesa UOKIK postanowień umownych, na dowód czego przedstawiła nowo opracowany wzorzec umowy dostosowany do obowiązującego porządku prawnego. Zobowiązując się do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia wskazanym przez Prezesa UOKIK naruszeniom, Szkoła postanowiła dokonać usunięcia niedozwolonych postanowień umownych z obrotu konsumenckiego poprzez wprowadzenie niezwłocznie nowego wzorca umowy „Regulamin Opłat” na rok 2012. Na podstawie art. 28 ust. 3 w/w ustawy o ochronie (…) Prezes UOKIK nałożył na Szkołę obowiązek wykonania powyższego zobowiązania poprzez zaniechanie stosowania kwestionowanych postanowień poprzez wprowadzenie nowego wzorca umowy w terminie 15 dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się decyzji, a na podstawie art. 28 ust. 3 w/w ustawy o ochronie (…) - obowiązek złożenia sprawozdania o wykonaniu zobowiązania nałożonego w pkt I sentencji decyzji w terminie w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują: 1. R.pr. Barbara du Vall Kancelaria Prawa Patentowego, Gospodarczego i Konkurencji Szwaja, du Vall Sp.p. adwokacko –radcowska, ul. Lenartowicza 21/5, 30-038 Kraków 2. a/a