RKR-25/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5, Tel/fax (012) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-411-3/06/MS- /08 Kraków, dn. 8 wrze ś nia 2008r. DECYZJA Nr RKR - 25/2008 Na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n. zm.) oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 80 art. 28 ust. 6 tej ustawy o ochronie (…), w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej Delegatur UOKiK (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.), po rozpoznaniu odwo ł ania Miasta Ł a ń cuta od decyzji nr RKR- 80/2007 z dnia 28.12.2008r., w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uchyla si ę zaskar ż on ą decyzj ę nr RKR-80/2007 i umarza si ę post ę powanie antymonopolowe wszcz ę te na wniosek Bo ż eny Paluch wykonuj ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma Handlowo–Us ł ugowa COSSMA w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Miasta Ł a ń cuta pozycji dominuj ą cej pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków komunikacji autobusowej na obszarze Miasta Ł a ń cuta poprzez niewyra ż enie zgody na korzystanie przez Bo ż en ą Paluch z przystanków po ł o ż onych na placu przy ulicy Pi ł sudskiego i Cetnarskiego i nakazuje si ę jej zaniechania. UZASADNIENIE W dniu 29.06.2006r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKIK w Krakowie – zwanego dalej „organem antymonopolowym” wp ł yn ął wniosek Bo ż eny Paluch wykonuj ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma Handlowo–Us ł ugowa COSSMA z siedzib ą w Rzeszowie, przy ul. Morgowej 71 – zwanej dalej „Wnioskodawc ą ” - o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Powiatowi Jaros ł awskiemu, Polskiej Izbie Gospodarczej Transportu Samochodowego i Spedycji, Miastu Ł a ń cut oraz Polskiej Komunikacji Samochodowej CONNEX Ł a ń cut Sp. z o.o. pod zarzutem stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Po uzupe ł nieniu wniosku, organ antymonopolowy wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce w przedmiotowej sprawie. Z ł o ż ony przez Wnioskodawc ę wniosek zosta ł nast ę pnie ograniczony przez niego pismem z dnia 9.10.2006r. Po ograniczeniu i doprecyzowaniu wniosku, Wnioskodawca za żą da ł ostatecznie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego przeciwko: - Powiatowi Jaros ł awskiemu - pod zarzutem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n. zm.) – zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą z 2000r.”, tj. nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku organizowania komunikacji autobusowej na terenie powiatu poprzez przeciwdzia ł anie rozwojowi konkurencji na lokalnym rynku przewozów regularnych polegaj ą ce na odmowie uzgodnienia wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych na linii Rzeszów – Przeworsk – Jaros ł aw. - Miastu Ł a ń cut - pod zarzutem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 i 5 w/w ustawy, tj. nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dysponowania przystankami autobusowymi poprzez narzucanie ra żą co niskich op ł at za wjazd na przystanki na placu przy ul. Pi ł sudskiego i Cetnarskiego oraz przeciwdzia ł anie rozwojowi konkurencji na lokalnym rynku przewozów regularnych, polegaj ą ce na odmowie udost ę pnienia Wnioskodawcy przystanków autobusowych po ł o ż onych na tym placu oraz - Polskiej Komunikacji Samochodowej CONNEX Ł a ń cut Sp. z o.o. pod zarzutem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy, tj. nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku zarz ą dzania dworcem autobusowym w Ł a ń cucie poprzez przeciwdzia ł anie rozwojowi konkurencji na lokalnym rynku przewozów regularnych polegaj ą ce na odmowie udzielenia Wnioskodawcy zgody na korzystanie z tego dworca. Po przeanalizowaniu zebranego materia ł u dowodowego organ antymonopolowy zamkn ął w dniu 30.01.2007r. post ę powanie wyja ś niaj ą ce, uznaj ą c, i ż zebrany materia ł dowodowy mo ż e uzasadnia ć podejrzenie, ż e odmowa przez Miasto Ł a ń cut udost ę pnienia przystanków autobusowych mo ż e ogranicza ć konkurencj ę . W zwi ą zku z powy ż szym w dniu 15.02.2007r. wszcz ę te zosta ł o przeciwko Miastu Ł a ń cut post ę powanie antymonopolowe pod zarzutem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy o ochronie (…), tj. stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków komunikacji autobusowej na obszarze Miasta Ł a ń cuta poprzez niewyra ż enie zgody na korzystanie przez Bo ż en ą Paluch z przystanków po ł o ż onych na placu przy ulicy Pi ł sudskiego i Cetnarskiego. W przypadku zarzutów przeciwko Polskiej Komunikacji Samochodowej CONNEX Ł a ń cut Sp. z o.o. wszcz ę te zosta ł o odr ę bne post ę powanie antymonopolowe, natomiast w przypadku Powiatu Jaros ł awskiego brak by ł o podstaw prawnych i faktycznych do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego i w zwi ą zku z tym w dniu 10.04.2007r. organ antymonopolowy prawomocn ą decyzj ą nr RKR-28/2007 odmówi ł wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego pod zarzutem stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Odnosz ą c si ę do zawiadomienia o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego zarzutu, Miasto Ł a ń cut – zwane dalej „Miastem” – stwierdzi ł o, ż e zarzuty podniesione przez Wnioskodawc ę nie s ą uzasadnione. Zdaniem Miasta, gmina nie jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ustawy o ochronie (…), a przedmiotowy plac nie stanowi drogi publicznej, lecz jest mieniem komunalnym, udost ę pnianym na podstawie umów cywilnoprawnych. Ponadto wyja ś ni ł o, ż e nie jest mo ż liwe wyra ż enie Wnioskodawcy zgody na korzystanie z placu, poniewa ż brak jest miejsca i wyst ę puje zagro ż enie dla ruchu drogowego i pieszych. Miasto podnios ł o, ż e z placu, którego przepustowo ść jest ograniczona, korzysta 18 przewo ź ników i wjazd autobusów nale żą cych do kolejnych przewo ź ników nie jest mo ż liwy. Obowi ą zkiem Miasta jako jednostki samorz ą du 2 terytorialnego jest zapewnienie mieszka ń com bezpiecze ń stwa, w tym na przedmiotowym placu. Miasto podnios ł o tak ż e, ż e obok jest zlokalizowany plac targowy i parking, na którym zatrzymuj ą si ę samochody osobowe oraz autokary turystyczne, co skutkuje du ż ym nat ęż eniem ruchu ulicznego i pieszego. Po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego organ antymonopolowy w dniu 28.12.2007r. wyda ł decyzj ę nr RKR-80/2007, w której stwierdzi ł stosowanie przez Miasto praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na lokalnym rynku przewozów regularnych na trasie Rzeszów – Przeworsk – Jaros ł aw, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków komunikacji autobusowej na obszarze Miasta Ł a ń cuta poprzez niewyra ż enie zgody na korzystanie przez Bo ż en ą Paluch z przystanków po ł o ż onych na placu przy ulicy Pi ł sudskiego i Cetnarskiego i nakaza ł jej zaniechania. Ponadto na ł o ż y ł na Miasto kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 18.593 z ł . Od powy ż szej decyzji Miasto z ł o ż y ł o w terminie odwo ł anie, zarzucaj ą c b łę dne przyj ę cie, ż e posiada ono pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków komunikacji autobusowej. Wyja ś ni ł o, ż e jest w ł a ś cicielem wy łą cznie dworca PKS (dzier ż awionego aktualnie przez PKS CONNEX Ł a ń cut Sp. z o.o.), przystanku przy MDK (aktualnie wy łą czony z komunikacji zbiorowej na skutek zmiany organizacji ruchu drogowego) oraz placu przy ulicy Pi ł sudskiego i Cetnarskiego. Natomiast przystanki wykazywane w par. 1 ust. 3 umów na korzystanie z mienia gminnego, za łą czonych do pisma z dnia 24.07.2006r. znak: BI-5552/33/06, nie stanowi ą jej w ł asno ś ci, mimo ż e funkcjonuj ą zwyczajowo jako przystanki autobusowe. Na poparcie swojego stanowiska Miasto przedstawi ł o pisma zarz ą dców dróg, tj. Podkarpackiego Zarz ą du Dróg Wojewódzkich, Zarz ą du Dróg Powiatowych w Ł a ń cucie oraz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddzia ł w Rzeszowie, z których wynika, i ż przystanki te stanowi ą ich w ł asno ść b ą d ź s ą przez nich zarz ą dane. W toku przedmiotowego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , nast ę puj ą cy stan faktyczny Wnioskodawca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie zbiorowego transportu drogowego osób na podstawie wpisu do ewidencji gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Rzeszowa pod numerem 9717. W zwi ą zku z planowanym uruchomieniem przewozów regularnych na trasie Rzeszów – Przeworsk – Jaros ł aw Wnioskodawca wyst ą pi ł do Marsza ł ka Województwa Podkarpackiego - o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych na tej trasie, stosownie do tre ś ci art. 18 i nast. ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001r. transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 z pó ź n. zm.) – zwanej dalej „ustaw ą o transporcie (…)”. Poniewa ż zgodnie z art. 22 ust. 1 w/w ustawy o transporcie przewo ź nik ubiegaj ą cy si ę o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie regularnym jest zobowi ą zany do łą czy ć do wniosku o wydanie takiego zezwolenia: - rozk ł ad jazdy uwzgl ę dniaj ą cy przystanki, godziny odjazdów, d ł ugo ść linii komunikacyjnej i odleg ł o ść mi ę dzy przystankami oraz - potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków i dworców autobusowych, dokonanych z ich w ł a ś cicielami lub zarz ą dzaj ą cymi, 3 Wnioskodawca wyst ą pi ł do w ł a ś ciwych podmiotów: gmin, zarz ą dców dróg oraz dworców autobusowych o wyra ż enie zgody i uzgodnienie zasad korzystania z nale żą cych do nich przystanków i dworców autobusowych. W ś ród podmiotów, do których wyst ą pi ł Wnioskodawca by ł o tak ż e Miasto Ł a ń cut, do którego zwróci ł si ę pismem z dnia 30.12.2005r. z pro ś b ą o wyra ż enie zgody na korzystanie przez niego z przelotowego przystanku autobusowego w Ł a ń cucie – okre ś lanego jako „Rynek” - po ł o ż onego na placu przy zbiegu ulic Pi ł sudskiego i Cetnarskiego. W odpowiedzi na powy ż szy wniosek Miasto - pismem z dnia 12.01.2006r. (znak: BI-5552/2/06) – odmówi ł o zgody na udost ę pnienie Wnioskodawcy w/w przystanku, uzasadniaj ą c to: ograniczon ą przepustowo ś ci ą zatok przystankowych, zaspokojeniem potrzeb komunikacyjnych przez innych przewo ź ników, którym Miasto zawar ł o umowy na korzystanie z mienia komunalnego oraz obaw ą , ż e zwi ę kszenie liczby przewo ź ników korzystaj ą cych z w/w przystanku spowoduje zagro ż enie bezpiecze ń stwa dla samych przewo ź ników, jak i ich pasa ż erów. Jednocze ś nie Miasto poinformowa ł o Wnioskodawc ę , ż e mo ż e skorzysta ć z dworca autobusowego, którym zarz ą dza PKS CONNEX Sp. z o.o. w Ł a ń cucie. W konsekwencji powy ż szych dzia ł a ń Miasta, Wnioskodawca nie uruchomi ł planowanej linii autobusowej na trasie Rzeszów – Przeworsk – Jaros ł aw, albowiem Marsza ł ek Województwa Podkarpackiego decyzj ą z dnia 28.07.2006r. (znak: DT.II.5432/2/-78/AB/06) odmówi ł mu udzielenia zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych na tej trasie. Do dnia wydania decyzji Wnioskodawca nie otrzyma ł od Miasta zgody na korzystanie z przedmiotowego przystanku i nie mo ż e uruchomi ć przewozów regularnych na planowanej trasie. Pocz ą tkowo, na podstawie tre ś ci wyja ś nie ń udzielonych przez Miasto (dowód: pismo z dnia 24.07.2006r. znak: BI-5552/33/06, z dnia 1.03.2007r. znak: BI-552/33/06/07, z dnia 5.06.2007r. znak: BI-552/33/06/07) oraz Generaln ą Dyrekcje Dróg Krajowych i Autostrad Oddzia ł w Rzeszowie(dowód: pismo GDDKiA z dnia 16.02.2006r. znak: GDDKiA O/Rz-6h/4252/16/2006), organ antymonopolowy ustali ł , ż e na terenie Ł a ń cuta znajduje si ę – oprócz dworca autobusowego aktualnie wydzier ż awionego do Miasta przez PKS CONNEX Sp. z o.o. w Ł a ń cucie – 17 przystanków, z których 4 zarz ą dzane s ą przez GDDKiA, a pozosta ł e 13 stanowi ą mienie komunalne, udost ę pniane przez Miasto przewo ź nikom regularnym (dowód: umowy za łą czone do pisma z dnia 24.07.2006r. znak: BI-5552/33/06). W ś ród nich jest przystanek przelotowy znajduj ą cy si ę w centrum Ł a ń cuta na placu po ł o ż onym u zbiegu ulic Pi ł sudskiego i Cetnarskiego, sk ł adaj ą cy si ę z 4 zatok przystankowych, z których mog ą korzysta ć przewo ź nicy regularni. Przystanek ten jest nazywany „Rynek” lub „Plac targowy”. W jego pobli ż u znajduj ą si ę bowiem: plac targowy oraz najwa ż niejsze w Ł a ń cucie urz ę dy administracji publicznej, instytucje i placówki handlowo-us ł ugowe. Lokalizacja i wielko ść przystanku powoduj ą , ż e jest on najwi ę kszym – obok dworca autobusowego – przystankiem w mie ś cie, z którego korzysta du ż a ilo ść pasa ż erów. Przystanek, podobnie jak ca ł y plac, stanowi w ł asno ść Miasta, które udost ę pnia go odp ł atnie przewo ź nikom na podstawie umów cywilnoprawnych. Jednak ż e – wobec przedstawienia przez Miasto nowych dowodów – organ antymonopolowy dokona ł kolejnych ustale ń , na podstawie których ustali ł stan faktyczny oraz pozycj ę Miasta na rynku w ł a ś ciwym. Aktualnie na terenie Ł a ń cuta znajduj ą si ę 22 przystanki komunikacji autobusowej z których tylko jeden po ł o ż ony na placu u zbiegu ulic Pi ł sudskiego i Cetnarskiego stanowi w ł asno ść Miasta, a jeden, tj. dworzec autobusowy 4 zarz ą dzany jest przez PKS. Pozosta ł e przystanki autobusowe zlokalizowane s ą w ci ą gu dróg publicznych s ą zarz ą dzane przez zarz ą dów tych dróg. I tak: - GDDKiA zarz ą dza 7 przystankami le żą cymi w pasie drogi krajowej E 4, - Podkarpacki Zarz ą d Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie zarz ą dza 9 przystankami le żą cymi w pasie dróg krajowych nr 877 oraz 811, - Zarz ą d Dróg Powiatowych w Ł a ń cucie zarz ą dza 4 przystankami le żą cymi w pasie dróg powiatowych. Maj ą c na uwadze ustalony stan faktyczny, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: W dniu 21.04.2007r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007r o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 z pó ź n. zm.), która uchyli ł a poprzednio obowi ą zuj ą c ą ustaw ę z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z pó ź n. zm.). Jednak ż e - na mocy art. 131 ust. 1 ustawy 16 lutego 2007r. – do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie nowej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. I. Interes publiczny Warunkiem koniecznym do wydania decyzji w sprawie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej i zastosowania instrumentów prawnych zawartych w ustawie antymonopolowej z 2000r. jest wykazanie, i ż w niniejszym stanie faktycznym nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznego. Zgodnie bowiem z tre ś ci ą art. 1 ust. 1, celem ustawy jest podejmowana w interesie publicznym ochrona interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Takie okre ś lenie jej celu pozwala przyj ąć , i ż ustawa ma charakter publiczny, s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego i jednocze ś nie wy łą cza mo ż liwo ść podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. W konsekwencji nie ka ż de naruszenie prawa w stosunkach cywilnoprawnych kwalifikuje spraw ę do post ę powania w trybie ustawy antymonopolowej. Decydowa ć b ę dzie o tym zawsze naruszenie przez przedsi ę biorc ę - w nast ę pstwie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę - interesu publicznoprawnego, a wi ę c, gdy skutkami jego dzia ł a ń sprzecznych z t ą ustaw ą dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, b ą d ź gdy wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku, wymagaj ą ce ingerencji ze strony organu antymonopolowego. Powy ż sze stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który stwierdzi ł , ż e „post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczy ć spraw jednostkowych” (tak: wyrok z dnia 28.05.2001r. sygn. akt XVII Ama 82/00) oraz okre ś li ł poj ę cie interesu publicznego jako „dotycz ą cego ogó ł u a nie tylko okre ś lonej grupy, czy tym bardziej interesu indywidualnego podmiotu” (tak: wyroki z dnia 30.05.2001r. sygn. akt XVII Ama 80/00 i z dnia 6.06.2001r. sygn. akt XVII Ama 78/00). Podobne stanowisko zaj ął równie ż S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001r. (sygn. I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest s ł u ż enie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych (...)”. Ponadto w uzasadnieniu do wyroku z dnia 26.02.2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) S ą d Najwy ż szy doda ł , i ż „naruszenie indywidualnego interesu, nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego 5 zbiorowego interesu, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy dzia ł ania Miasta – dysponuj ą cego najwa ż niejszym i najwi ę kszym – obok dworca autobusowego – przystankiem na terenie Ł a ń cuta, wywieraj ą skutki na uczestników lokalnego rynku przewozu osób, tj. Wnioskodawc ę oraz wszystkich jego faktycznych i potencjalnych konkurentów. Ostatecznie skutki dzia ł a ń Miasta mog ą ponadto odczu ć równie ż konsumenci, tj. wszyscy pasa ż erowie korzystaj ą cy z us ł ug lokalnych przewo ź ników. W zwi ą zku z powy ż szym, pomimo ż e żą daj ą cym wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie jest pojedynczy przedsi ę biorca, który - stosownie do art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (...) – wykaza ł swój interes prawny, dzia ł ania organu antymonopolowego ukierunkowane s ą na ochron ę konkurencji, rozumianej jako nieograniczony i równy dla wszystkich zainteresowanych przedsi ę biorców dost ę p do rynku przewozowego. A zatem nale ż y uzna ć , i ż przedmiotowe post ę powanie jest prowadzone w interesie publicznym, a do sprawy maj ą zastosowanie przepisy tej ustawy. II. Strony jako przedsi ę biorcy Zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 1 lit. a ustawy antymonopolowej z 2000r. pod poj ę ciem „przedsi ę biorca” - rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) – obecnie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807) – a tak ż e m.in. osob ę prawn ą organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów ustawy o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Bezsporne jest, ż e Wnioskodawca jest przedsi ę biorc ą wykonuj ą cym indywidualn ą dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Miasto Ł a ń cut jest jednostk ą samorz ą du terytorialnego (gmin ą ), posiadaj ą c ą osobowo ść i dzia ł aj ą ca na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591, z pó ź n. zm.) – zwanej dalej „ustaw ą o samorz ą dzie (…). Stosownie do art. 7 ust. 1 tej ustawy do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zadania w ł asne obejmuj ą sprawy m.in. gminnych dróg, ulic i organizacji ruchu drogowego (art. 7 ust. 1 pkt 2) oraz lokalnego transportu zbiorowego (art. 7 ust. 1 pkt 4). Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym, zadania w ł asne okre ś lone w art. 7 ust. 1, s ł u żą ce zaspokojeniu zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych, stanowi ą zadania u ż yteczno ś ci publicznej. W ramach realizacji tych zada ń , na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy za dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086, z pó ź n. zm.) Burmistrz Miasta Ł a ń cuta, jako organ lokalnej jednostki samorz ą du terytorialnego, jest zarz ą dc ą dróg gminnych, znajduj ą cych si ę w granicach administracyjnych Miasta. Ponadto Miasto jest podmiotem (w ł a ś cicielem) mienia komunalnego, do którego nale ż y tak ż e przedmiotowy plac u zbiegu ulic Pi ł sudskiego i Cetnarskiego wraz ze znajduj ą cymi si ę na nim przystankami autobusowymi i mo ż e – na podstawie art. 45 ust. 1 w/w o samorz ą dzie (…) - samodzielnie decydowa ć 6 o przeznaczeniu i sposobie wykorzystania sk ł adników maj ą tkowych, przy zachowaniu wymogów zawartych w odr ę bnych przepisach prawa. Wprawdzie w ustawie antymonopolowej z 2000r. brak jest legalnej definicji poj ę cia u ż yteczno ś ci publicznej, to niew ą tpliwie pewn ą wskazówk ę interpretacyjn ą mo ż e stanowi ć przepis art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997r. Nr 9, poz. 43 z pó ź n. zm.), zgodnie z którym poj ę cie „gospodarka komunalna” obejmuje w szczególno ś ci zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, których celem jest bie żą ce i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych. Podkre ś li ć nale ż y, ż e zarówno orzecznictwo S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak i doktryna zgodnie uznaj ą , ż e do dzia ł alno ś ci publicznej gminy w zakresie zaspokajania potrzeb wspólnoty, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym – o ile wywo ł uje ona skutki praktyk monopolistycznych – ustawa antymonopolowa ma zastosowanie (vide:. St. Gronowski „Ustawa antymonopolowa. Komentarz” CH BECK 1996 str. 37 i nast. oraz E. Modzelewska- W ą chal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz” Twigger 2002, str. 34-35; wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 6.12.2000r. sygn. akt XVII Ama 95/99, wyrok SOKiK z dnia 7.07.2004r. sygn. akt Ama XVII 65/2003). W ś wietle powy ż szego nale ż y uzna ć , ż e Miasto Ł a ń cut jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy antymonopolowej z 2000r. , albowiem jest osob ą prawn ą organizuj ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej zwi ą zane ze zbiorowym transportem lokalnym. Organizacja tych us ł ug polega w przedmiotowej sprawie przede wszystkim na uzgadnianiu przewo ź nikom warunków korzystania z przystanków komunikacji samochodowej, usytuowanych w obr ę bie dróg gminnych. III. Rynek w ł a ś ciwy i pozycja rynkowa Miasta Stosownie do art. 4 pkt 8 w/w ustawy, rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci (...) s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą rynek w ł a ś ciwy zosta ł ograniczony do towarów i terytorium, które w danej sprawie maj ą znaczenie z punktu widzenia konkurencji i uczestników rynku. Pod poj ę ciem towaru – zgodnie z art. 4 pkt 6 ustawy – rozumie si ę rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane. W niniejszej sprawie wyst ę puj ą powi ą zane ze sob ą dwa rynki w ł a ś ciwe spe ł niaj ą ce powy ż sze przes ł anki. Pierwszym z nich jest rynek, na którym konkurencja, w wyniku dzia ł a ń Miasta, zosta ł a zagro ż ona, drugim - rynek, na którym Miasto swojej pozycji nadu ż y ł o, zagra ż aj ą c tej konkurencji. Z uwagi na podane w opisie stanu faktycznego uwarunkowania prawne i faktyczne, pierwszym rynkiem w ł a ś ciwym, tj. tym, na którym konkurencja zosta ł a – jak zostanie wykazane - zagro ż ona, jest lokalny rynek przewozów regularnych na trasie Rzeszów – Przeworsk – Jaros ł aw. Definiuj ą c ten rynek od strony przedmiotowej (produktowej) nale ż y mie ć na uwadze przepisy ustawy o transporcie (…), zgodnie z którym przewozy regularne s ą wykonywane w okre ś lonych odst ę pach czasu i okre ś lonymi trasami (art. 4 pkt 7), 7 a wsiadanie i wysiadanie pasa ż erów odbywa si ę tylko na przystankach okre ś lonych w rozk ł adzie jazdy (art. 18b ust. 1 pkt 3) oraz nale ż no ść za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem op ł at podanym do publicznej wiadomo ś ci, z uwzgl ę dnieniem obowi ą zuj ą cych ulg ustawowych i umownych (art. 18b ust. 1 pkt 4). W konsekwencji powy ż szej regulacji nie jest mo ż liwe uznanie przewozów wykonywanych na ró ż nych trasach za substytuty, a zatem ka ż da trasa, na której wykonywane s ą przewozy regularne stanowi ć b ę dzie odr ę bny rynek, bowiem wy łą cznie przewozy wykonywane na tej trasie b ę d ą uznawane przez pasa ż erów za substytuty, a przewo ź ników dzia ł aj ą cy na niej – za konkurentów. Substytutem powy ż szej us ł ugi przewozowej nie b ę d ą tak ż e inne rodzaje przewozów, a zw ł aszcza przewozy okazjonalne, poniewa ż s ą one wykonywane na innych zasadach, tj. przewo ź nicy okazjonalni nie mog ą korzysta ć z przystanków, nie musz ą wykonywa ć przewozów wg rozk ł adu jazdy, ani stosowa ć cenników oraz ulg. W uwagi na ograniczony pod wzgl ę dem geograficznym zasi ę g rynku rynek w ł a ś ciwy b ę dzie rynkiem lokalnym, wyznaczonym przez miejscowo ś ci, w których znajduj ą si ę przystanki: pocz ą tkowy, przelotowe i ko ń cowy. Drugi z wyst ę puj ą cych rynków w ł a ś ciwych, tj. ten na którym Miasto mo ż e posiada ć pozycj ę dominuj ą c ą zdefiniowany zosta ł przez rodzaj i zasi ę g dzia ł alno ś ci prowadzonej przez Miasto Ł a ń cut. Rynkiem tym pod wzgl ę dem produktowym i geograficznym jest rynek udost ę pniania przystanków komunikacji autobusowej na obszarze Miasta Ł a ń cuta, albowiem produkt ten nie ma substytutów. Wsiadanie i wysiadanie z autobusów nale żą cych do przewo ź ników regularnych jest mo ż liwe wy łą cznie na wyznaczonych do tego celu przystankach. Miasto - jako zarz ą dca dróg gminnych i zarazem w ł a ś ciciel mienia komunalnego znajduj ą cego si ę w jego granicach administracyjnych - jest wy łą cznie uprawnione do wyra ż ania zgody na korzystanie przez inne podmioty z przystanków zlokalizowanych przy tych drogach i na placach miejskich w Ł a ń cucie. Rynek geograficzny zakre ś lony granicami administracyjnymi Ł a ń cuta spe ł nia przes ł anki powo ł anego art. 4 pkt 8 ustawy. Ustalaj ą c udzia ł na tak wyznaczonym rynku w ł a ś ciwym, nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e spo ś ród 22 przystanków – tj. 21 przystanków oraz dworca autobusowego – na terenie Ł a ń cuta tylko 1 stanowi w ł asno ść Miasta (4,5%). Pozosta ł e 95,5% rynku zajmuj ą przystanki zarz ą dzane przez GDDKiA (32%), Podkarpacki Zarz ą d Dróg Wojewódzkich w Rzeszowie (41%), Zarz ą d Dróg Powiatowych w Ł a ń cucie (18%) oraz przystanki na dworcu autobusowym dzier ż awionym przez PKS, którego udzia ł w tak okre ś lonym rynku wynosi 4,5%. A zatem udzia ł Miasta w tak zdefiniowanym rynku w ł a ś ciwym nie przekracza ustawowej granicy 40%, powy ż ej której zachodzi domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej (art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej z 2000r.), stanowi ą cej warunek wszcz ę cia post ę powania antymopolowego i stwierdzenia stosowania zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Stosownie do tre ś ci art. 80 ustawy antymonopolowej z 2000r., do post ę powania przed Prezesem Urz ę du - w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje si ę przepisy K.p.a. Zgodnie z art. 105 k.p.a., je ż eli post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaj ę decyzj ę o umorzeniu post ę powania. W ś wietle stanowiska doktryny bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie co do jej istoty. Przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze 8 przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione dopiero w tocz ą cym si ę post ę powaniu, a mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wi ę c w sprawie ju ż zawis ł ej przed organem administracji. (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, „Kodeks post ę powania administracyjnego. Komentarz” C.H. BECK 1996, str. 462) . W przedmiotowej sprawie przes ł ank ą umorzenia post ę powania antymonopolowego, przemawiaj ą c ą za jego bezprzedmiotowo ś ci ą , jest brak – po stronie Spó ł ki - pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, a zatem brak podstaw do oceny jej zachowa ń pod k ą tem jej nadu ż ycia. Przes ł anka ta (brak pozycji dominuj ą cej) zosta ł a ujawniona dopiero w toku post ę powania antymonopolowego, po weryfikacji zarzutów i argumentów przedstawionych przez strony oraz prawid ł owym ustaleniu rynku w ł a ś ciwego. Maj ą c na uwadze ustalenia post ę powania antymonopolowego oraz fakt, ż e ustawa antymonopolowa nie zawiera przepisów, które nale ż a ł oby zastosowa ć w powy ż szych okoliczno ś ciach (w sprawie nie wyst ą pi ł y przes ł anki, które nakazywa ł yby umorzenie post ę powania w trybie art. 67 ustawy), orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o antymonopolowej z 2000r. w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5). Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Leszek Piekarz Dyrektor Delegatury UOKIK w Krakowie Otrzymuj ą : 1 x Pani Bo ż ena Paluch Firma Handlowo –Us ł ugowa COSSMA , ul. Morgowa 77, 35-301 Rzeszów 1 x Miasto Ł a ń cut, Urz ą d Miejski w Ł a ń cucie, pl. Sobieskiego 18, 37-100 Ł a ń cut 1 x a/a 9