RKR-3/2003

URZ Ą D OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5 Tel./Fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98 E-mail: krakow@uokik.gov.pl L.dz.RKR-521-4/02/MS-21/03 Kraków, dn. 31 stycznia 2003r. DECYZJA Nr RKR - 3/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 w zwi ą zku z art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122 poz. 1319 z pó ź n. zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia si ę wszcz ę cia , na wniosek: - O ś rodka Hodowli Zarodowej Osi ę ciny Sp. z o.o. z siedzib ą w Osi ę cinach, przy ul. W ł oc ł awskiej 2, - Okr ę gowego Zwi ą zku Hodowców Byd ł a z siedzib ą w Opolu, przy ul. Wroc ł awskiej 170, - Wojewódzkiego Zwi ą zku Hodowców i Producentów Byd ł a w Bielsku-Bia ł ej z siedzib ą w Ż ywcu, przy ul. Browarnej 2 post ę powania antymonopolowego w sprawie nadu ż ywania przez Ma ł opolskie Centrum Biotechniki Sp. z o.o. w Krasnem pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostarczania nasienia zwierz ą t gospodarskich na terenie województw: ś l ą skiego, opolskiego, ma ł opolskiego i podkarpackiego, polegaj ą cego na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych Centrum nieuzasadnione korzy ś ci, poprzez stosowanie systemu rozlicze ń , polegaj ą cego na pobieraniu przez Centrum, od odbiorców nasienia zap ł aty w gotówce dniu odbioru, przy równoczesnym rozliczaniu si ę , z nale żą c ą do OHZ Osi ę ciny Stacj ą Hodowli Zwierz ą t INTERGEN w Drogomy ś lu - która to nasienie wyprodukowa ł a lub importowa ł a - z zastosowaniem 30 dniowego okresu p ł atno ś ci. UZASADNIENIE W dniu 21 sierpnia 2002r. organ antymonopolowy wszcz ął na wniosek: - O ś rodka Hodowli Zarodowej Osi ę ciny Sp. z o.o. w Osi ę cinach, - Okr ę gowego Zwi ą zku Hodowców Byd ł a z siedzib ą w Opolu, - Wojewódzkiego Zwi ą zku Hodowców i Producentów Byd ł a w Bielsku-Bia ł ej z siedzib ą w Ż ywcu, post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Ma ł opolskie Centrum Biotechniki Sp. z o.o. w Krasnem (zwane dalej „Centrum”) pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostarczania nasienia zwierz ą t gospodarskich poprzez: - odmow ę dostarczania hodowcom i indywidualnym inseminatorom nasienia wyprodukowanego i importowanego przez - nale żą c ą do OHZ Osi ę ciny Sp. z o.o. - Stacj ę 2 Hodowli Zwierz ą t INTERGEN w Drogomy ś lu - co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie (...), - ustalenie i pobieranie op ł aty za dostaw ę nasienia innych producentów lub importerów w wysoko ś ci 6 z ł - co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 5 i 6 w/w ustawy. W dniu 5.11.2002r. Wnioskodawcy wnie ś li o rozszerzenie post ę powania antymonopolowego o dwa nowe zarzuty z art. 8 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o ochronie (...). W uzasadnieniu podnie ś li, i ż Centrum jako jedyne posiada zezwolenie na dostarczanie inseminatorom lub hodowcom (zwanym dalej „odbiorcami”) nasienia zwierz ą t gospodarskich na terenie województw: ś l ą skiego, opolskiego, ma ł opolskiego i podkarpackiego. Skutkiem tego, ka ż dy producent lub importer nasienia – w tym INTERGEN – chc ą c sprzeda ć to nasienie odbiorcy, zobowi ą zany jest do korzystania z po ś rednictwa Centrum. W ocenie Wnioskodawców Centrum nadu ż ywa wynikaj ą cej st ą d dominuj ą cej pozycji rynkowej, gdy ż stworzy ł o system rozlicze ń , który uniemo ż liwia INTREGENOWI dokonywania bezpo ś rednich rozlicze ń finansowych z nabywcami nasienia przez t ę Stacj ę wyprodukowanego lub importowanego. W systemie tym Centrum przyjmuje zamówienie nabywcy na nasienie INTERGENU. Nast ę pnie Centrum nabywa to nasienie od INTERGENU reguluj ą c nale ż no ś ci z tego tytu ł u w terminie 30 dniowym, po czym to samo nasienie sprzedaje odbiorcy pobieraj ą c od niego zap ł at ę w gotówce, w dniu odbioru. Cena, jaka figuruje na fakturze wystawionej nabywcy takiego nasienia przez Centrum, stanowi sum ę ceny nasienia ustalonej przez INTERGEN i op ł aty za dostarczenie - ustalonej przez Centrum. Zdaniem Wnioskodawców Centrum winno umo ż liwi ć INTERGENOWI bezpo ś rednie wystawianie odbiorcom faktur za nasienie, a samo ograniczy ć si ę do pobierania od nich wy łą cznie op ł aty za dostarczenie nasienia i wykonania w zamian ci ążą cych na nim obowi ą zków w zakresie nadzoru nad obrotem nasieniem. Ostatecznie Wnioskodawcy postawili zarzut, ż e stosowany przez Centrum system narusza: - art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...), poniewa ż INTERGEN nie mo ż e stosowa ć w ł asnej polityki sprzeda ż y produkowanego przez siebie nasienia, ani samodzielnie ustala ć warunków i terminów p ł atno ś ci – co ogranicza konkurencj ę na rynku sprzeda ż y nasienia, - art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy, poniewa ż Centrum jest kredytowane przez Stacj ę INTERGEN, która otrzymuje zap ł at ę za swoje nasienie w terminie 30 dniowym, podczas gdy odbiorcy musz ą p ł aci ć Centrum gotówk ą , w dniu odbioru . Po przeprowadzeniu analizy żą dania Wnioskodawców oraz wyja ś nie ń udzielonych przez Centrum, organ antymonopolowy - postanowieniem Nr RKR-3/2002 z dnia 9.01.2003r. - rozszerzy ł prowadzone post ę powanie antymonopolowe o pierwszy z ww. zarzutów, tj. nadu ż ywania przez Centrum pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostarczania nasienia zwierz ą t gospodarskich w sposób okre ś lony w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...), polegaj ą cego na uniemo ż liwianiu producentom i importerom nasienia dostarczanego za po ś rednictwem Centrum, dokonywania bezpo ś rednich rozlicze ń z nabywcami nasienia przez nich wyprodukowanego lub importowanego, co ogranicza tym producentom i importerom mo ż liwo ść konkurowania z Centrum i stosowania w ł asnej polityki sprzeda ż y w zakresie warunków i terminów p ł atno ś ci. Dokonuj ą c oceny wy ż ej opisanego sposobu rozlicze ń pod k ą tem ewentualnego naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…), organ antymonopolowy uzna ł natomiast, 3 i ż jego stosowanie nie mo ż e by ć oceniane – wbrew oczekiwaniom Wnioskodawców – jako samoistna praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę , polegaj ą ca na narzucaniu przez Centrum uci ąż liwych i przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci - warunków umów. Wnioskodawcy nie wskazali, w jaki sposób rozliczenia te s ą dla odbiorców nasienia uci ąż liwe. Zdaniem organu antymonopolowego system rozlicze ń sk ł ada si ę z dwóch niezale ż nych od siebie umów. Z jednej strony, gotówkowe rozliczenia Centrum z odbiorcami w dniu odbioru nasienia znajduj ą uzasadnienie w tre ś ci art. 488 k.c., w ś wietle którego ś wiadczenia b ę d ą ce przedmiotem umów wzajemnych powinny by ć spe ł nione jednocze ś nie, tzn. ka ż da ze stron winna spe ł ni ć swoje zobowi ą zanie w chwili otrzymania od drugiej strony nale ż nego jej ś wiadczenia. Taki sposób rozlicze ń powoduje, ż e ż adna ze stron - zarówno odbiorcy nasienia, jak i Centrum - nie kredytuje swojego kontrahenta, a nadto pozwala unikn ąć zaleg ł o ś ci p ł atniczych. Z drugiej strony, je ż eli chodzi o terminy regulowania nale ż no ś ci przez Centrum, to ich podstaw ą s ą faktury wystawione przez sam ą Stacj ę INTERGEN. W fakturach tych INTERGEN sama ustali ł a 30 dniowy termin regulowania nale ż no ś ci przez Centrum, tj. termin, który nast ę pnie zakwestionowa ł a we wniosku o rozszerzenie post ę powania antymonopolowego. Nie ma przeszkód, aby INTERGEN negocjowa ł a z Centrum zmian ę tego terminu na krótszy, je ż eli uzna go za korzystniejszy dla siebie. Reasumuj ą c - w ocenie organu antymonopolowego - uniemo ż liwianie przez Centrum bezpo ś rednich rozlicze ń za nasienie pomi ę dzy jego producentami lub importerami nale ż a ł o oceni ć pod k ą tem ewentualnego nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej i post ę powanie antymonopolowe pod takim zarzutem zosta ł o wszcz ę te w dniu 9.01.2003r., natomiast ustalenie przez Centrum terminów regulowania nale ż no ś ci, które jest jedynie elementem powy ż szego systemu, samo w sobie, praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę nie jest. Stosownie do art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du, mo ż e w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego, mi ę dzy innymi, w art. 8 ustawy. Maj ą c na uwadze, i ż w ocenie organu antymonopolowego pobieranie przez Centrum od odbiorców nasienia nale ż no ś ci w gotówce w dniu odbioru, przy równoczesnym rozliczaniu si ę Centrum z producentem lub importerem tego nasienia na podstawie wystawionych przez niego faktur w terminie 30 dniowym, nie narusza art. 8 w/w ustawy – orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji s ł u ż y stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie, za po ś rednictwem Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z up. Prezesa UOKIK Barbara du Vall Dyrektor Delegatury Otrzymuj ą : - Pan Jan Pilch - OSHZ Osi ę ciny Sp. z o.o. w Osi ę cinach, Stacja Hodowli Zwierz ą t INTERGEN; ul. Modrzewiowa 4, 43-424 Drogomy ś l, - a/a RKR