RKR-38/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5, Tel/fax (012) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl L.dz. RKR-400-55/04/LP- /05 Kraków, dn. 13.05.2005 r. Decyzja Nr RKR-38/2005 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.), oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 ze zm. ) - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - odmawia si ę wszcz ę cia - na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Nowym S ą czu - post ę powania antymonopolowego w sprawie nadu ż ywania przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Krynicy - Zdroju, pozycji dominuj ą cej na rynku zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ś cieków w sposób okre ś lony w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 6 ww. ustawy, poprzez pobieranie od dnia 1 stycznia 2004 r. cen i stawek op ł at przewidzianych w taryfie dla ww. us ł ug. Uzasadnienie W dniu 13 pa ź dziernika 2004 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ął wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Nowym S ą czu (zwanego dalej tak ż e Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Krynicy Zdroju (zwane dalej MPGK lub Przedsi ę biorstwem). Wnioskodawca nie wskaza ł , który z przepisów - powo ł anej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - Przedsi ę biorstwo, jego zdaniem, naruszy ł o i jakie dowody stanowi ą podstaw ę do postawienia zarzutu nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej. Z uzasadnienia wniosku oraz do łą czonego do niego pisma kilkunastu mieszka ń ców Krynicy Zdroju wynika ł o, ż e zarzut nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej zwi ą zany jest z wprowadzeniem przez Przedsi ę biorstwo - od dnia 1 stycznia 2004 r. - nowych taryf dla wody i ś cieków, skutkuj ą cych ok. 30 % wzrostem cen dla gospodarstw domowych. W dniu 20 pa ź dziernika 2004 r. organ antymonopolowy wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy podwy ż szenie przez MPGK cen i op ł at za dostarczanie wody i odbiór ś cieków, narusza przepisy ustawy o ochronie (...), co uzasadnia ł oby wszcz ę cie wnioskowanego przez Rzecznika post ę powania antymonopolowego. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego ustalono, co nast ę puje: Kwestionowane przez Rzecznika taryfy za wod ę i ś cieki, s ą pierwszymi opracowanymi przez MPGK na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. nr 72, poz. 747 ze zm.). Wniosek o ich zatwierdzenie by ł przedmiotem post ę powania wewn ę trznego przeprowadzonego w okresie od 24.10. do 13.11.2003 r. przez przedstawicieli Urz ę du Miejskiego w Krynicy Zdroju, w tym zast ę pc ę Burmistrza. W ramach tego post ę powania - jak wynika z wewn ę trznego dokumentu Urz ę du Miasta z dnia 13.11.2003 r. o sygn. GKPliZP 7633/70/03 - Zarz ą d Gminy Krynica Zdrój, dokona ł - w odniesieniu do proponowanych taryf - czynno ś ci, o których mowa w art. 21 ust. 1 ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...), a zatem sprawdzi ł , czy taryfy i wieloletni plan rozwoju i modernizacji urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych, zosta ł y opracowane zgodnie z przepisami ustawy oraz zweryfikowa ł - pod wzgl ę dem celowo ś ci ponoszenia - koszty, zwi ą zane ze ś wiadczeniem us ł ug, poniesione przez MPGK w poprzednim roku obrachunkowym, ustalone na podstawie ewidencji ksi ę gowej, z uwzgl ę dnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowi ą zywania taryfy. W ramach post ę powania wewn ę trznego nie stwierdzono nieprawid ł owo ś ci w powy ż szym zakresie i wnioskowane taryfy uzyska ł y akceptacj ę Burmistrza Krynicy, a nast ę pnie zosta ł y przed ł o ż one Radzie Miejskiej Krynicy Zdroju do zatwierdzenia. Na posiedzeniu Rady w dniu 2 grudnia 2003 r. zosta ł zg ł oszony wniosek o w łą czenie pod obrady projektu uchwa ł y w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Z protoko ł u z posiedzenia wynika, ż e: - proponowane przez MPGK taryfy by ł y przedmiotem analizy komisji Finansowo- Bud ż etowej Rady Miejskiej, a zestawienia kosztów i proponowanych zmian w taryfach otrzymali wszyscy radni. Nikt z obecnych nie zg ł osi ł uwag do prawid ł owo ś ci przed ł o ż onych zestawie ń , uznaj ą c, i ż s ą one sporz ą dzone rzetelnie, - cz ł onkowie Rady podnie ś li, ż e wzrost op ł at za wod ę i ś cieki – w przypadku gospodarstw domowych – jest znacz ą cy i wynosi ok. 30 %, przy czym wzrost ten w 15% spowodowany jest wysoko ś ci ą kosztów zaplanowanych przez MPGK, a w pozosta ł ych 15 % zrównaniem cen dla wszystkich grup odbiorców (gospodarstw domowych i pozosta ł ych), - Komisja Finansowo-Bud ż etowa Rady, maj ą c na uwadze dobro spo ł ecze ń stwa, zwróci ł a si ę do MPGK o wyja ś nienie, dlaczego planowane przez nie koszty dzia ł alno ś ci nie malej ą oraz o zaproponowanie dzia ł a ń zmierzaj ą cych do ich ograniczenia lub te ż zwi ę kszenia sprzeda ż y. Prezes MPGK wyja ś ni ł , ż e koszty przedsi ę biorstwa utrzymuj ą si ę na niezmienionym poziomie pomimo, ż e wzros ł y czynniki cenotwórcze, g ł ównie ceny paliw i energii. Wyja ś ni ł równie ż , ż e pomimo przy łą czania do sieci nowych odbiorców, wzrost wielko ś ci sprzeda ż y nie jest widoczny z uwagi a oszcz ę dne gospodarowanie wod ą przez odbiorców oraz spadek zapotrzebowania na wod ę z w sanatoriach i domach wczasowych. Prezes MPGK podniós ł tak ż e, i ż dotychczasowe ceny obowi ą zuj ą od 1.01.2002 r., a zatem ś rednioroczna podwy ż ka - uwzgl ę dniaj ą c, ż e w po ł owie wynika ona ze zrównania cen dla wszystkim odbiorców - wynosi 7,5 %. 2 W wyniku g ł osowania, stosunkiem g ł osów 10 przeciw i 2 wstrzymuj ą cych si ę - Rada Miejska odrzuci ł a projekt uchwa ł y w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Wobec powy ż szego taryfy opracowane przez MPGK wesz ł y w ż ycie w trybie art. 24 ust. 8 i 9 ustawy dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...), tj. po up ł ywie 70 dni o daty z ł o ż enia wniosku o ich zatwierdzenie. Pismem z dnia 30 grudnia 2004 r., organ antymonopolowy poinformowa ł Rzecznika o dotychczasowych ustaleniach post ę powania wyja ś niaj ą cego, wskazuj ą c przy tym, i ż : - wynikaj ą ca z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...) kosztowa formu ł a konstruowania taryf, nie zezwala na postawienie MPGK zarzutu narzucania nadmiernie wygórowanych cen wy łą cznie z tego powodu, i ż jego ceny i stawki op ł at s ą wy ż sze od pobieranych przez niektóre inne przedsi ę biorstwa dzia ł aj ą ce na innych rynkach lokalnych, - ocena taryf MPGK pod k ą tem ewentualnego narzucania nieuczciwych cen mo ż liwa by ł aby równie ż wtedy, gdyby dostarczone w sprawie dowody wskazywa ł y, ż e przedsi ę biorstwo to - do kosztów stanowi ą cych podstaw ę ustalania poszczególnych cen i stawek op ł at - zaliczy ł o koszty nieuzasadnione, które nie powinny si ę tam znale źć , - art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie (...) przewiduje, ż e w toku post ę powania antymonopolowego, w sprawach wymagaj ą cych wiadomo ś ci specjalnych Prezes UOKiK, po wys ł uchaniu wniosków stron, mo ż e wezwa ć bieg ł ego w celu zasi ę gni ę cia jego opinii. Ww. pismem organ antymonopolowy - stosownie do art. 50 kpa w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie (...) - zwróci ł si ę tak ż e do Rzecznika o ustosunkowanie si ę do dotychczasowych wyników post ę powania wyja ś niaj ą cego oraz przed ł o ż enia lub wskazania dowodów uzasadniaj ą cych wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. W odpowiedzi z dnia 18 stycznia 2005 r. Rzecznik nie odniós ł do ustale ń organu antymonopolowego, a tak ż e nie przed ł o ż y ł ż adnych informacji i wniosków dowodowych. Podniós ł jedynie, i ż jego wniosek podyktowany jest naruszeniem interesów konsumentów, o czym ś wiadcz ą liczne pro ś by i sygna ł y mieszka ń ców Krynicy. Do odpowiedzi zosta ł o do łą czone pismo jednego z mieszka ń ców Krynicy, w którym autor dokona ł oceny dotychczasowych ustale ń organu antymonopolowego. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze, organ antymonopolowy pismem z dnia 10 lutego 2005 r. - stosownie do art. 84 ust. 2 a. ustawy o ochronie (...) - wezwa ł Rzecznika do uzupe ł nienia wniosku z dnia z dnia 13 pa ź dziernika 2004 r., w sprawie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego przeciwko MPGK Sp. z o.o. w Krynicy Zdroju o uzasadnienie postawionego w nim zarzutu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej, w tym wskazania odpowiedniego przepisu ustawy o ochronie (...), na którym zarzut ten zosta ł oparty. W pi ś mie z dnia 20 lutego 2005 r. Wnioskodawca podniós ł , i ż MPGK - jako monopolista naturalny w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków - podlega regulacjom ustawy o ochronie (...). Ustalaj ą c taryf ę Przedsi ę biorstwo kierowa ł o si ę w ł asnym zyskiem i spadkiem wielko ś ci sprzeda ż y, jednak winno podejmowa ć dzia ł ania zmierzaj ą ce do wyeliminowania mo ż liwo ś ci powstawania strat i ograniczania ich skutków, a nie przerzuca ć ich na odbiorców, co - zdaniem Rzecznika - mia ł o miejsce w przypadku MPGK. Wskazuje to - w ocenie Wnioskodawcy - na mo ż liwo ść naruszenia 3 art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 6 ustawy o ochronie (...), tj. narzucanie nadmiernie wygórowanych cen oraz uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci. W ocenie Rzecznika powy ż sze argumenty wype ł niaj ą przes ł ank ę uprawdopodobnienia wniosku, w sposób opisany w art. 84 ust. 2 ustawy . Maj ą c na uwadze powy ż szego argumenty Rzecznika, które - w ocenie organu antymonopolowego - w dalszym ci ą gu nie dawa ł y podstaw do postawienia MPGK zarzutu naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), postanowiono kontynuowa ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce, które - stosownie art. 85 ust. 2 ustawy o ochronie (...) - pozwoli ł oby na uzyskanie informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. W ramach tego post ę powania organ antymonopolowy dokona ł szczegó ł owych ustale ń na temat wysoko ś ci cen za wod ę i ś cieki pobieranych przez kilka przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych na innych rynkach lokalnych z terenu po ł udniowej Ma ł opolski, w tym wskazanych w przed ł o ż onych przez Rzecznika artyku ł ach prasowych i skargach mieszka ń ców Krynicy. Ustaleniami tymi obj ę to: - Muszyn ę , Piwniczn ą , Szczawnic ę i Rabk ę , tj. miejscowo ś ci, o podobnym do Krynicy, charakterze uzdrowiskowym oraz - Limanow ą i Gorlice, tj. miejscowo ś ci, o zbli ż onej do Krynicy, liczbie mieszka ń ców. Organ antymonopolowy wezwa ł przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo - kanalizacyjne z ww. miejscowo ś ci do przed ł o ż enia taryf obowi ą zuj ą cych w 2004 r., taryf je poprzedzaj ą cych oraz informacji na temat ewentualnych dalszych planowanych podwy ż ek stawek i op ł at, a tak ż e informacji na temat wyników prowadzonej przez nie dzia ł alno ś ci zbiorowego zaopatrzenia w wod ę oraz zbiorowego odprowadzania ś cieków. Informacje uzyskane w powy ż szym zakresie zawarte s ą w tabelach: - nr 1 - dla wody - nr 2 - dla ś cieków stanowi ą cych za łą czniki do niniejszej decyzji. Dla trzech - spo ś ród 7 przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych prowadz ą cych dzia ł alno ść w miejscowo ś ciach uwzgl ę dnionych w tabelach - tj. dla MPGK w Krynicy oraz przedsi ę biorstw z Muszyny i z Piwnicznej, taryfy obowi ą zuj ą ce w 2004 r. (poz. 1 tabel) by ł y pierwszymi taryfami opracowanymi w oparciu o przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...). W pozosta ł ych przypadkach, tj. Szczawnicy, Rabki, Limanowej i Gorlic, ww. ustawa stanowi ł a podstaw ę do ustalenia tak ż e taryf poprzednich (poz. 2 tabel). Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: MPGK zajmuje si ę zbiorowym dostarczaniem wody i zbiorowym odprowadzaniem ś cieków na terenie Krynicy Zdroju. Przedmiot tej dzia ł alno ś ci oraz jej geograficzny zasi ę g wyznaczaj ą granice rynku w ł a ś ciwego w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie (...), tj. „rynku towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty 4 transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. MPGK jest monopolist ą na wy ż ej zdefiniowanym rynku w ł a ś ciwym, tj. lokalnym rynku zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odbioru ś cieków na terenie Krynicy Zdroju. Pozycja monopolistyczna jest kwalifikowan ą form ą pozycji dominuj ą cej zdefiniowanej w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (...) jako „pozycja przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%”. Art. 8 ustawy o ochronie (...) wprowadza generalny zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Przejawami tego nadu ż ycia s ą m. innymi: narzucanie nieuczciwych, w szczególno ś ci nadmiernie wygórowanych cen (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy) oraz narzucanie uci ąż liwych i przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci warunków umów (art. 8 ust. 2 pkt 6). Ocen ę , czy w niniejszej sprawie istniej ą podstawy do postawienia MPGK zarzutu naruszenia powy ż szych zakazów, nale ż y poprzedzi ć analiz ą przepisów szczegó ł owych dotycz ą cych jej przedmiotu. W roku 2001 wesz ł y w ż ycie przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...). Od dnia 8 kwietnia 2002 r. obowi ą zuj ą regulacje przewidziane w rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie okre ś lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. nr 26 poz. 257). Powy ż sze przepisy przewiduj ą kosztow ą formu łę konstruowania taryf dla wody i ś cieków. Stosownie do art. 20 ust. 2 i 3 ustawy, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne okre ś la taryf ę na podstawie niezb ę dnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne grupy taryfowe, natomiast ceny i stawki okre ś lone w taryfie s ą ró ż nicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców us ł ug na podstawie udokumentowanych ró ż nic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Zasady budowania taryf oraz szczegó ł owe sposoby ustalania kosztów i ich alokacji okre ś laj ą dalsze artyku ł y rozdzia ł u 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) oraz przepisy powo ł anego wy ż ej rozporz ą dzenia. W niniejszej sprawie MPGK dope ł ni ł o obowi ą zków wynikaj ą cych z powy ż szych przepisów i odpowiednio udokumentowany wniosek o zatwierdzenie taryf przed ł o ż y ł o do zatwierdzenia Radzie Gminy Krynica. Organ antymonopolowy dokona ł analizy wniosku oraz proponowanych taryf od strony rachunkowej oraz zgodno ś ci z wymogami okre ś lonymi w ww. przepisach. Oceniaj ą c taryfy od tej strony, organ antymonopolowy stwierdza, i ż zawiera on wszelkie informacje, wyliczenia i zastawienia wymagane rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury. Poprawno ść i rzetelno ść wniosku o zatwierdzenie taryf potwierdzili zgodnie cz ł onkowie komisji rewizyjnej Rady Gminy, natomiast Zarz ą d Gminy Krynica Zdrój, dokona ł - w odniesieniu do tych taryf - ci ążą cych na nim obowi ą zków wynikaj ą cych z art. 21 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (...). Zarz ą d zweryfikowa ł zatem - pod wzgl ę dem 5 celowo ś ci ponoszenia - koszty, zwi ą zane ze ś wiadczeniem us ł ug, poniesione przez MPGK w poprzednim roku obrachunkowym, ustalone na podstawie ewidencji ksi ę gowej, z uwzgl ę dnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowi ą zywania taryfy. W tym stanie rzeczy, wobec braku jakichkolwiek wskazówek i wniosków dowodowych ze strony Wnioskodawcy, ewentualne podwa ż enie wylicze ń MPGK, a w konsekwencji podwa ż enie cen i stawek op ł at zawartych w taryfach, mo ż liwe by ł oby wy łą cznie po dog łę bnej analizie dokumentów ź ród ł owych, na których wyliczenia te zosta ł y oparte. Analiza taka winna zosta ć przeprowadzona przez bieg ł ego posiadaj ą cego wiadomo ś ci specjalne zarówno w zakresie finansowo ksi ę gowym jak i funkcjonowania przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych. Nale ż y wskaza ć , i ż S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z dnia 21 lutego 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 59/00), równie ż w sprawie dotycz ą cej cen za wod ę i ś cieki, uchyli ł decyzj ę organu antymonopolowego opart ą na jego w ł asnych wyliczeniach i wskaza ł , i ż Prezes Urz ę du powinien by ł skorzysta ć z opinii bieg ł ego. W toku korespondencji organ antymonopolowy wskaza ł Rzecznikowi, i ż stosownie do art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w toku ewentualnego post ę powania antymonopolowego, w sprawach wymagaj ą cych wiadomo ś ci specjalnych, Prezes UOKiK, po wys ł uchaniu wniosków stron, mo ż e wezwa ć bieg ł ego w celu zasi ę gni ę cia jego opinii. Rzecznik z ł o ż enia takiego wniosku nie zapowiedzia ł , podnosz ą c, i ż nie ma na to ś rodków. Wobec powy ż szego - maj ą c na uwadze ca ł okszta ł t ustale ń post ę powania wyja ś niaj ą cego - organ antymonopolowy nie znalaz ł podstaw do powo ł ania bieg ł ego z urz ę du, którego koszty musia ł by ponie ść bud ż et pa ń stwa. W pi ś mie z dnia 20 lutego 2005 r. Rzecznik podniós ł , i ż MPGK naruszy ł o art. 8 ust. 2 pkt 2 i 6 ustawy o ochronie (...) poniewa ż kieruj ą c si ę w ł asnym zyskiem i spadkiem wielko ś ci sprzeda ż y, nie podejmowa ł o dzia ł a ń zmierzaj ą cych do wyeliminowania powstawania strat i ograniczania ich skutków i prawdopodobnie przerzuci ł o je na swoich odbiorców. Odnosz ą c si ę do tego argumentu organ antymonopolowy stoi na stanowisku, i ż wskazywanie przedsi ę biorcom konieczno ść ewentualnych oszcz ę dno ś ci finansowych oraz dokonania zmian organizacyjnych nie nale ż y do jego zada ń , tym bardziej, i ż ani z informacji Rzecznika, ani z ustale ń post ę powania wyja ś niaj ą cego nie wynika, w którym miejscu oszcz ę dno ś ci tych lub mo ż liwo ś ci zmian nale ż a ł by szuka ć . W ocenie organu antymonopolowego, wynikaj ą ca z obowi ą zuj ą cych przepisów, kosztowa formu ł a konstruowania taryf, nie zezwala na postawienie MPGK zarzutu narzucania nadmiernie wygórowanych cen, tj. naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) wy łą cznie z tego powodu, i ż jego ceny i stawki op ł at s ą wy ż sze od cen pobieranych przez niektóre inne przedsi ę biorstwa dzia ł aj ą ce na innych rynkach lokalnych. W obowi ą zuj ą cym stanie prawnym mo ż liwo ść zastosowania metody porównawczej na potrzeby analizy wysoko ś ci cen pod k ą tem ich nadmiernego wygórowania, jest bardzo ograniczona. Aby tak ą metod ę mo ż na by ł o zastosowa ć , nale ż a ł oby uprzednio ustali ć , i ż 6 inne przedsi ę biorstwa, do których ceny b ę d ą ce przedmiotem analizy s ą odnoszone, dzia ł aj ą w porównywalnych warunkach (tak np. wyroki S ą du OKiK z dnia 15.03.2003r. sygn akt. XVII Ama 28/02 oraz z dnia 23.07.2003r. sygn. akt XVII Ama 94/02). Nie mniej jednak organ antymonopolowy przeprowadzi ł tak ą analiz ę korzystaj ą c z taryf ustalonych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne dzia ł aj ą ce na innych rynkach lokalnych. Z analizy - obejmuj ą cej zarówno miejscowo ś ci, o podobnym do Krynicy charakterze uzdrowiskowym jak i miejscowo ś ci, o zbli ż onej do Krynicy liczbie mieszka ń ców - wynika, ż e: W przypadku cen za zbiorowe dostarczenie wody - tabela nr 1. Od 1 stycznia 2004 r. w Krynicy obowi ą zuje cena za dostarczenie 1 m 3 wody do gospodarstw domowych w wysoko ś ci 2,84 z ł . Jest to cena wy ż sza od ś redniej dla tej kategorii odbiorców obejmuj ą cej 7 uwzgl ę dnionych w tabeli miejscowo ś ci (2,56 z ł /m 3 ). Konstruuj ą c taryf ę MPGK za ł o ż y ł o 22 % rentowno ść dostawy wody natomiast rentowno ść wykonana ukszta ł towa ł a si ę na poziomie 8,7 %. - ceny w podobnej wysoko ś ci pobierane s ą w Muszynie (2,67 z ł ), Szczawnicy (2,71 z ł ), gdzie dodatkowo wprowadzono sta ł e op ł aty miesi ę czne w wysoko ś ci odpowiadaj ą cej cenie za ok. 1 - 3 m 3 wody, oraz w Gorlicach (2,69 z ł ) - cena znacznie wy ż sza obowi ą zuje jedynie w Rabce (3,24 z ł /m 3 ) pomimo, ż e taryfa nie przewidywa ł a w tym wypadku zysku, a wynik tej dzia ł alno ś ci okaza ł si ę w 2004 r. ujemny. W 2004 r. Rada Miasta Rabka uchwali ł a dop ł at ę z bud ż etu miasta dla gospodarstw domowych w wysoko ś ci 0,60 z ł /m 3 brutto, dzi ę ki czemu mieszka ń cy p ł ac ą cen ę 2,68 z ł /1 m 3 wody netto. - ceny zdecydowanie ni ż sze ni ż w Krynicy pobierane s ą w: o Piwnicznej (1,80 z ł ), gdzie koszty uzasadnione nie uwzgl ę dniaj ą w ogóle kosztów po ś rednich oraz amortyzacji ś rodków trwa ł ych s ł u żą cych do ś wiadczenia tej us ł ugi, a tak ż e nie przewidziano zysku. Ponadto mieszka ń cy Piwnicznej uiszczaj ą op ł at ę sta łą w wysoko ś ci 3,30 z ł / m-c, co odpowiada cenie za blisko 2 m 3 wody. Maj ą c na uwadze, ż e cena wody jest jednakowa dla obu grup odbiorców (1,80 z ł ) oraz uwzgl ę dniaj ą c ś redni koszt 1 m 3 w wysoko ś ci (2,17 z ł - poz. 6 tabeli) nale ż y przyj ąć , ż e op ł ata sta ł a zasta ł a zaplanowana w ten sposób, aby odpowiada ł a ok. 20 % przychodów ogó ł em. (2,17 : 1,80), a zatem faktyczna cena wody dla gospodarstw domowych nie ró ż ni si ę znacznie od kosztu ś redniego (poz. 6). o w Limanowej (1,96 z ł ), gdzie- zarówno w taryfach dla 2004 r. jak i poprzednich przewidziano znaczne - ok. 40 % - zró ż nicowanie cen dla gospodarstw domowych i pozosta ł ych odbiorców. Ci ostatni p ł ac ą cen ę w wysoko ś ci 2,74 z ł . Taryfa przewiduje op ł at ę sta łą w wysoko ś ci 6 z ł /m-c, co odpowiada cenie za ok. 3 m 3 wody. Skala wzrostu ceny w 2004 r. za wod ę dla gospodarstw domowych, w porównaniu do ceny poprzedniej, jest w Krynicy najwy ż sza (32 %), przy czym nale ż y zauwa ż y ć , i ż nast ą pi ł o to przy równoczesnym obni ż eniu ceny dla pozosta ł ych odbiorców. Dla porównania skala wzrostu ceny w Szczawnicy by ł a o po ł ow ę ni ż sza (16 %), natomiast przy ostatecznie tej samej wysoko ś ci ceny (2,71 z ł /m 3 + op ł ata sta ł a), zrównanie cen dla 7 obu grup odbiorców w Szczawnicy nast ą pi ł o ju ż w 2002 r., podczas gdy w przypadku Krynicy mia ł o to miejsce dopiero w 2004 r.. W przypadku cen za zbiorowe odprowadzanie ś cieków - tabela nr 2. Od 1 stycznia 2004 r. w Krynicy obowi ą zuje cena za odprowadzenie 1 m 3 ś cieków z gospodarstw domowych w wysoko ś ci 3,08 z ł . Równie ż i w tym wypadku jest to cena wy ż sza od ś redniej dla tej kategorii dostawców ś cieków obejmuj ą cej 7 uwzgl ę dnionych w tabeli miejscowo ś ci (2,67 z ł /1m 3 ). Konstruuj ą c taryf ę MPGK za ł o ż y ł o 2 % rentowno ść odbioru ś cieków natomiast w rzeczywisto ś ci w 2004 r., poniesiono strat ę na poziomie 9,6 % kosztów. - cena wy ż sza obowi ą zuje wy łą cznie w Rabce (3,66 z ł ), pomimo, ż e taryfa nie przewidywa ł a zysku. Cena z 2004 r. nie zmieni ł a si ę w porównaniu do poprzednio obowi ą zuj ą cej, przy czym w 2004 r. Rada Miasta Rabka uchwali ł a dop ł at ę z bud ż etu miasta dla gospodarstw w wysoko ś ci 0,60 z ł /m 3 brutto dzi ę ki czemu mieszka ń cy p ł ac ą cen ę 3,10 z ł /m 3 netto. - ceny w podobnej wysoko ś ci pobierane s ą w Muszynie (3,04 z ł ) i Piwnicznej (3,04 z ł ), przy czym uzasadnione koszty stanowi ą ce podstaw ę dla ustalenia taryf dla tych miejscowo ś ci nie uwzgl ę dniaj ą wcale lub proporcjonalnie o po ł ow ę ni ż sz ą w porównaniu do Krynicy amortyzacj ę ś rodków trwa ł ych s ł u żą cych do ś wiadczenia tej us ł ugi. - ceny zdecydowanie ni ż sze pobierane s ą w: o Szczawnicy (1,96 z ł ), gdzie ceny za ś cieki zmieni ł y si ę od 2002 r. zaledwie o 5 %, przy czym warto ść amortyzacji urz ą dze ń kanalizacyjnych stanowi tu jedynie 7 % niezb ę dnych przychodów, o Limanowej (2,04 z ł ), gdzie ceny za ś cieki z gospodarstw domowych zmieni ł y si ę od 2003 r. o 12 % oraz gdzie nadal istnieje znaczne zró ż nicowanie pomi ę dzy cenami dla poszczególnych grup dostawców, o Gorlicach (1,85 z ł ). Skala wzrostu ceny w 2004 r. za odbiór ś cieków z gospodarstw domowych, w porównaniu do ceny poprzedniej, jest w Krynicy wysoka (30 %), lecz w Muszynie - gdzie cen ę t ę ustalono na zbli ż onym poziomie (3,04 z ł /1m 3 ) - wska ź nik ten jest jeszcze wy ż szy, gdy ż cena wros ł a o 60 %. Analizuj ą c struktur ę niezb ę dnych przychodów przyj ę tych dla taryf na rok 2004 (poz. 7 obu tabel) nale ż y zauwa ż y ć , ż e zarówno w przypadku wody jak i ś cieków jest ona bardzo ró ż na. Dla niektórych przedsi ę biorstw istotn ą cz ęść tych przychodów stanowi amortyzacja (np. dla ś cieków - w Krynicy 27 %, w Gorlicach 36 %; dla wody - 29 % w Gorlicach), u niektórych z kolei tego rodzaju koszty (amortyzacja) w ogóle nie wyst ę puj ą lub ich warto ść jest niewielka (Piwniczna, Limanowa). W ka ż dym z analizowanych przypadków najistotniejsz ą pozycj ą niezb ę dnych przychodów stanowi ą koszty pracy (wynagrodzenie z narzutami i ś wiadczenia). W niektórych przypadkach stanowi ą one lub nawet przekraczaj ą po ł ow ę planowanych przychodów (Piwniczna i Limanowa). 8 Wysoki udzia ł wynagrodze ń nie zawsze ma jednak zwi ą zek z nieproporcjonalnie wysokim zatrudnieniem (poz. 8 tabel). W poz. 9 obu tabel uwzgl ę dniono - wynikaj ą c ą z przed ł o ż onych organowi antymonopolowemu wniosków taryfowych - warto ść planowanych niezb ę dnych przychodów (w z ł ) przypadaj ą cych na 1 etat. W przypadku Krynicy warto ść ta, zarówno dla wody, jak i dla ś cieków jest wysoka. W ocenie organu antymonopolowego wyniki przeprowadzonej wy ż szej analizy, stanowi ą potwierdzenie, i ż metoda porównawcza jest nieprzydatna dla oceny wysoko ś ci cen pod k ą tem ceny nadmiernie wygórowanej w tych wypadkach, w których obowi ą zuje kosztowa formu ł a ich ustalania. Wprawdzie w wyniku porównania wysoko ś ci cen (uwzgl ę dniaj ą c równie ż wprowadzone w niektórych miejscowo ś ciach op ł aty sta ł e oraz przyznane dop ł aty z bud ż etu gminy dla gospodarstw domowych) ustalono, ż e ceny pobierane przez MPGK Sp. z o.o. w Krynicy nie s ą najwy ż sze (cho ć nale żą do wysokich), to jednak przychody, w oparciu, o które ceny zosta ł y ustalone, a zw ł aszcza ich struktura s ą tak ró ż ne, i ż na tej podstawie nie mo ż na przeprowadzi ć dowodu, ż e analizowane przedsi ę biorstwa funkcjonuj ą w podobnych warunkach. W rezultacie w oparciu o takie ustalenia nie mo ż na formu ł owa ć zarzutu narzucania nadmiernie wygórowanych cen lub narzucania uci ąż liwych - przynosz ą cych nieuzasadnione korzy ś ci - warunków umów. Art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, i ż organ antymonopolowy mo ż e odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego m. innymi w art. 8. Stosownie do art. 85 ust. 2 ustawy o ochronie (...), przed wydaniem postanowienia o wszcz ę ciu lub decyzji o odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego Prezes Urz ę du mo ż e przeprowadzi ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu uzyskanie dodatkowych informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. W niniejszej sprawie - uwzgl ę dniaj ą c, ż e informacje dostarczone przez Wnioskodawc ę nie stanowi ł y podstawy do rozstrzygni ę cia w powy ż szym zakresie - post ę powanie wyja ś niaj ą ce zosta ł o przeprowadzone. Ustalenia tego post ę powania nie daj ą - w ocenie organu antymonopolowego - podstaw do postawienia MPGK Sp. z o.o. w Krynicy zarzutu naruszenia wskazanych przez Rzecznika art. 8 ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy o ochronie (...) poniewa ż : - taryfy wprowadzone w ż ycie w dniu 1 stycznia 2004 r. zosta ł y sporz ą dzone w oparciu o przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) oraz odpowiedniego rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury, a ich prawid ł owo ść zosta ł a potwierdzona przez ustawowo upowa ż niony do tego organ, tj. Zarz ą d Gminy, - nie istniej ą przes ł anki, w oparciu o które mo ż naby czyni ć Przedsi ę biorstwu zarzut, i ż do niezb ę dnych przychodów stanowi ą cych podstaw ę do wyliczenia cen i stawek op ł at zaliczone przychody nieuzasadnione, wykraczaj ą ce poza zakres okre ś lony w ww. ustawie i rozporz ą dzeniu, 9 - z analizy porównawczej cen pobieranych za wod ę i ś cieki w innych miejscowo ś ciach po ł udniowej Ma ł opolski nie wynika, aby ceny ustalone w taryfie MPGK by ł y najwy ż sze. Maj ą c ostatecznie na uwadze, ż e ani z informacji zawartych we wniosku Rzecznika, ani z ustale ń post ę powania antymonopolowego nie wynika, aby wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego by ł o uzasadnione orzeczono, jak w sentencji niniejszej decyzji Integraln ą cz ęść decyzji stanowi ą : - Tabela nr 1 - zawieraj ą ca dane porównawcze dotycz ą ce cen za zbiorowe dostarczanie wody - Tabela nr 2 - zawieraj ą ca dane porównawcze dotycz ą ce cen za zbiorowe odprowadzanie ś cieków Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Krakowie, Plac Szczepa ń ski 5, 31-011 Kraków. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów dyrektor Delegatury Barbara du Vall Otrzymuj ą : 1. Powiatowy Rzecznik Konsumentów w Nowym S ą czu Starostwo Powiatowe w Nowym S ą czu ul. Jagiello ń ska 33 33-300 Nowy S ą cz 2. a/a RKR 10