RWR-18/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 411-10/05/JB Wroc ł aw dn.26.04.2005 r. Decyzja RWR 18/2005 Na podstawie art. 11a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko spó ł ce Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Jeleniej Górze – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. zobowi ą zuje si ę Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Jeleniej Górze do umo ż liwienia - od dnia 10 maja 2005 roku - innym przedsi ę biorcom wykonywania us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze poprzez udost ę pnienie tym przedsi ę biorcom kaplicy cmentarnej na czas uroczysto ś ci pogrzebowej oraz umo ż liwienie wykonywania przez nich transportu zw ł ok w trakcie ceremonii pogrzebowej, wykopania i zasypania grobu, uformowania mogi ł y i ekshumacji, 2. zobowi ą zuje si ę spó ł k ę Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Jeleniej Górze do poinformowania Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów o wype ł nieniu ww. zobowi ą zania w terminie do dnia 20 maja 2005 r. UZASADNIENIE A. W zwi ą zku ze skarg ą Pana Grzegorza Nied ź wieckiego z Jeleniej Góry, w dniu 31 stycznia 2005 r. - postanowieniem nr 64/05 - zosta ł o wszcz ę te post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie ustalenia, czy dzia ł alno ść Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Jeleniej Górze, w tym odmowa samodzielnego wykonywania us ł ug pogrzebowych przez innych przedsi ę biorców na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze nie narusza przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a w szczególno ś ci jej art. 8 ust. 2 pkt 5. Celem ww. post ę powania wyja ś niaj ą cego by ł o wst ę pne ustalenie, czy w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ww. ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. 2 og ł o nast ą pi ć narus 5 powo ł anej wy ż ej ustawy. ednocze ś nie organ antymonopolowy – postanowieniem nr 117/05 – zaliczy ł w poczet materia ł y i informacje uzyskane przez Prezesa UOKiK w sprawie ost ę powaniu wyja ś niaj ą cym) o sygn. RWR 400-5/05/JB. (Dow si ę jednocze ś nie do umo ż liwienia wszystkim przedsi ę biorcom, amodzielnego wykonywania wszystkich us ł ug pogrzebowych na cmentarzach eniej Górze i wniós ł do Prezesa UOKiK o wydanie decyzji w trybie rt. 11 a ww. ustawy. w ą spó ł k ę Gminy Jelenia Góra. Powy ż szy podmiot zosta ł wpisany do rejestru przedsi ę biorców w S ą dzie Rejonowym dla Wroc ł awia – Fabrycznej we Krajowego Rejestru S ą dowego. Aktualny numer w wywóz ś mieci i odpadów, Poniewa ż analiza dokumentów i informacji zebranych w toku powy ż szego post ę powania da ł a podstaw ę do przyj ę cia, i ż w opisanej sprawie m zenie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, a w szczególno ś ci jej art. 8 ust. 2 pkt 5, postanowiono zako ń czy ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce oraz wszcz ąć post ę powanie antymonopolowe. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej “Prezesem UOKiK” lub ,,organem antymonopolowym”, wszcz ął w dniu 7 marca 2005 r. post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ycia przez spó ł k ę Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Jeleniej Górze (zwanej dalej równie ż MPGK) pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych, polegaj ą cego na zakazaniu innym przedsi ę biorcom wykonywania us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze w postaci udost ę pnienia kaplicy cmentarnej na czas uroczysto ś ci pogrzebowej, transportu zw ł ok w trakcie ceremonii pogrzebowej, wykopania i zasypania grobu, uformowania mogi ł y oraz ekshumacji, co przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wykonywania us ł ug pogrzebowych na ww. cmentarzach i mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt J dowodów wszystkie (p ód : karty 1-4). W odpowiedzi na stawiane zarzuty spó ł ka MPGK uzna ł a zasadno ść wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego i przyzna ł a, i ż w cz ęś ci rynku us ł ug pogrzebowych narusza przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uczestnik podkre ś li ł , i ż jeszcze przed wydaniem przez Prezesa UOKiK postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego spó ł ka MPGK rozpocz ęł a rozmowy z przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi us ł ugi pogrzebowe na terenie Jeleniej Góry na temat stworzenia jednakowych warunków do ich wykonywania dla wszystkich zak ł adów pogrzebowych. Uczestnik zobowi ą za ł s komunalnych w Jel a (Dowód : karty 6-7). B. Przeprowadzone przez Prezesa Urz ę du Ochrony i Konkurencji post ę powanie dowodowe pozwoli ł o na ustalenie nast ę puj ą cego stanu faktycznego : 1. Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Jeleniej Górze jest jednoosobo Wroc ł awiu, IX Wydzia ł Gospodarczy KRS - 0000186967. Do zada ń spó ł ki MPGK nale ż y m.in.: - - unieszkodliwianie odpadów, 3 ś wiadczenie us ł ug cmentarnych i pogrzebowych. czestnika odbywa si ę w oparciu o umow ę nr 3/92 dnia 7 kwietnia 1992 r. zawart ą pomi ę dzy Gmin ą Jelenia Góra a spó ł k ą MPGK. ci ążą wszystkie obowi ą zki zwi ą zane z trzymaniem i eksploatacj ą cmentarza. ceremonii pogrzebowej, wykopanie zasypanie grobu, uformowanie mogi ł y oraz ekshumacj ę . Przygotowanie zw ł ok do a oraz budow ę pomników mogli ykonywa ć wszyscy zainteresowani bez ogranicze ń . nych w Jeleniej Górze, do stworzenia wszystkim przedsi ę biorcom równych warunków dla ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych na tych i ł si ę do Prezesa UOKiK o wydanie decyzji w trybie art. 11 a ustawy ochronie konkurencji i konsumentów. owód : karty 6, 7) . C. M o przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do owstania b ą d ź rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wykonywania us ł ug ogrzebowych na ww. cmentarzach i mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 - (Dowód : sprawa RWR 400-5/05/JB karty 16-38). 2. Na terenie miasta Jelenia Góra znajduj ą si ę cztery cmentarze komunalne, których zarz ą dc ą od kwietnia 1992 r. jest spó ł ka MPGK. Administrowanie cmentarzami komunalnymi w Jeleniej Górze przez U z Zgodnie z § 1 ust. 1 tej umowy na Uczestniku u (Dowód : sprawa RWR 400-5/05/JB karty 12, 40-42). 3. Spó ł ka MPGK odmawia innym przedsi ę biorcom samodzielnego wykonywania us ł ug pogrzebowych na terenie cmentarzy komunalnych w Jeleniej Górze poprzez ustanowienie wy łą czno ś ci dla siebie na: korzystanie z kaplicy cmentarnej na czas uroczysto ś ci pogrzebowej, transport zw ł ok w trakcie i pogrzebu, transport zw ł ok poza terenem cmentarz w (Dowód : karty 6, 7, sprawa RWR 400-5/05/JB karta 12). 4. Po otrzymaniu zawiadomienia o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Uczestnik – pismami z dnia 23 marca 2005 r. i 14 kwietnia 2005 r. – poinformowa ł organ antymonopolowy, i ż zobowi ą zuje si ę , w zakresie wykonywania us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunal cmentarzach i zwróc o (D aj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwa ż y ł co nast ę puje: Spó ł ce MPGK postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych, polegaj ą cego na zakazaniu innym przedsi ę biorcom wykonywania us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze w postaci udost ę pnienia kaplicy cmentarnej na czas uroczysto ś ci pogrzebowej, transportu zw ł ok w trakcie ceremonii pogrzebowej, wykopania i zasypania grobu, uformowania mogi ł y oraz ekshumacji, c p p powo ł anej wy ż ej ustawy. 4 1. Naru ej ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podej podmiotów dominuj ą cych, uznanych przez ustawodawc ę jako zagra do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł a ć zakazane skutki cie, bior ą c pod uwag ę to, w jak ł alno ś ci lub na zlecenie innych przedsi ę biorców. Wobec powy ż szego, niniejsze post ę powanie antymonopolowe niew ą tpliwie ma na celu ochro szenie interesu publicznego. W pierwszej kolejno ś ci nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż podstaw ą do zastosowania przepisów ww. ustawy, jest uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ż e w wyniku sporu pomi ę dzy stronami dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie bowiem z art. 1 ust.1 ustawy antymonopolow mowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów . W art. 1 ust. 2 ww. ustawy w ś ród zjawisk wymagaj ą cych przeciwdzia ł ania wymienia si ę praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę . Natomiast w odniesieniu do konsumentów z przeciwdzia ł aniem spotykaj ą si ę praktyki naruszaj ą ce ich zbiorowe interesy. Tylko w tym przypadku grupy konsumentów doznaj ą bezpo ś redniej ochrony ze strony Prezesa Urz ę du. Natomiast ochrona grup konsumentów jest dopuszczalna w razie nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Z przepisu tego wynika, ż e celem interwencji Prezesa Urz ę du jest przede wszystkim ochrona rynku przed jego dezorganizacj ą ze strony przedsi ę biorców wykorzystuj ą cych sw ą dominuj ą c ą pozycj ę , a ochrona interesów indywidualnych konsumentów lub ich grup jest nast ę pstwem zakazania przedsi ę biorcom niektórych zachowa ń typowych dla ż aj ą ce interesowi publicznemu (art. 1 ust. 1) (wyrok SN z dnia 27 sierpnia 2003 r. sygn. akt I CK 185/03). S ą d Najwy ż szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004 r. (sygn. III SK 2/04) stwierdzi ł tak ż e, ż e naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego ,, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Zgodnie z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego (Wyrok SN z dnia 24 lipca 2003 r., sygn. akt I CKN 496/01) w niniejszej sprawie nie mo ż na poprzesta ć jedynie na zbadaniu sytuacji ewentualnego pokrzywdzenia bezpo ś redniego kontrahenta przedsi ę biorcy dominuj ą cego. Nale ż y rozpatrywa ć spraw ę w szerszym kontek ś i sposób dzia ł ania dominanta odbijaj ą si ę na interesach wszystkich odbiorców us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze. W niniejszej sprawie organ antymonopolowy wyst ę puje w ochronie interesu publicznego, bowiem skutkami dzia ł a ń Uczestnika w zakresie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę mog ą by ć dotkni ę ci wszyscy odbiorcy us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze. Przede wszystkim zastrze ż enie wykonywania tych us ł ug tylko dla jednego przedsi ę biorcy, b ę d ą cego jednocze ś nie zarz ą dc ą cmentarza zamyka ten rynek dla innych przedsi ę biorców i zapobiega tworzeniu si ę na nim jakiejkolwiek konkurencji, która, b ę d ą c warto ś ci ą publiczn ą , podlega ochronie prawnej. Wprowadzony przez Uczestnika zakaz wykonywania us ł ug pogrzebowych przez innych przedsi ę biorców ni ż zarz ą dca cmentarza narusza równie ż interesy konsumentów, którzy nie maj ą c ż adnej innej alternatywy zmuszeni s ą do korzystania, w zakresie ww. czynno ś ci pogrzebowych, wy łą cznie z us ł ug jednego przedsi ę biorcy wykonuj ą cego je w ramach w ł asnej dzia n ę interesu publicznego. 5 Wobec powy ż szego, wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w niniejszej prawie by ł o uzasadnione. 2. Us do rynku, preferencje konsumentów (...) panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę rynek w uj ę ciu produktowym i geogr wi ę ks za mu ustawa antymonopolowa. rzedmiotowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 . sygn. akt XVII Ama ych rynku us ł ug cmentarnych zwi ą zanych z utrzymaniem cmentarza i zarz ą dzania nim, - ryn samym gminie przys ł uguje do tych obiektów prawo w ł asno ś ci w niu prac np. dom - u nadzorem nad korzystaniem z cmentarza, w tym nad pochówkiem, ekshumacj ą , zak ł adaniem grobów zgodnie z przepisami prawa. s talenie rynku w ł a ś ciwego Poniewa ż zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej istotne znaczenie ma okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie, czyli – zgodnie z art.4 pkt 8 ustawy o ochronie – rynku towarów, który ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu aficznym. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (d. S ą du Antymonopolowego) w sprawach o stosowanie praktyk monopolistycznych, nale ż y d ąż y ć do mo ż liwie w ą skiej segmentacji rynku. Im w ę ziej, bardziej szczegó ł owo, jak wskazuje S ą d Antymonopolowy w orzeczeniu z dnia 4 pa ź dziernika 1993 r. (sygn. akt XVII Amr 29/93, Wokanda 1994 r. Nr 3) uda si ę wyodr ę bni ć rynek, tak w uj ę ciu produktowym (przedmiotowym), jak i terytorialnym, tym zy w nim udzia ł mo ż e mie ć okre ś lony przedsi ę biorca, co wyznacza poziom jego dominacji i zarazem wskazuje ograniczenia jakie stwar Rynek w znaczeniu p ustawy antymonopolowej (m.in. rzeczy, us ł ugi). Zachowania podmiotów odbywaj ą si ę w strukturze rynkowej. Urz ą d przyj ął zgodnie z ustalonym orzecznictwem (m.in. wyrok S ą du Antymonopolowego z 14.06.1995r., sygn. akt XVII Amr 11/95 Wokanda nr 6 z 1996r. wyrok S.A. z 2.10.1996r. sygn. akt XVII Amr 37/96, wyrok S.A. z 28.01.2002r 28/01), ż e zak ł ady pogrzebowe funkcjonuj ą na dwóch rynkach produktow zwi ą zanych z cmentarzami i chowaniem zmar ł ych, a mianowicie : - ku us ł ug pogrzebowych zwi ą zanych z chowaniem zmar ł ych. Us ł ugi cmentarne ś wiadczone s ą na rzecz spo ł eczno ś ci Gminy w celu umo ż liwienia jej cz ł onkom korzystania z cmentarza i jego urz ą dze ń w zwi ą zku z pochówkiem zmar ł ych. Cmentarze komunalne zgodnie z ustaw ą o samorz ą dzie terytorialnym z dnia 8.03.1990r. (j.t. Dz. U. Nr 13 z 1996r., poz. 74 z pó ź n. zm.) stanowi ą mienie gminy. Tym rozumieniu art. 140 k.c. Us ł ugi te polegaj ą na organizowaniu i nadzorowa zwi ą zanych m.in. z : - utrzymaniem cmentarza i wyposa ż eniem go w niezb ę dne urz ą dzenia pogrzebowy czy sanitariaty, - urz ą dzeniem cmentarza zgodnie z planem jego zagospodarowania, trzymaniem ł adu i porz ą dku na cmentarzu, - 6 znym okre ś lony jest przez teren cmentarza. W niniejszej sprawie b ę dzie to teren cztere e nale żą do obowi ą zków zarz ą dcy cmentarza, który posiada na tym rynku wie Gmina Jelenia Góra dnia 7 kwietnia 1992 r. zawar ł a ze spó ł k ą MPGK umow ę na mocy której ze ń i zakazów, tak aby zapewnia ł us ł ugodawcy. Rynek us ł ug ynno ś ci jak : ie zw ł ok do pogrzebu, ie nagrobka, transport zw ł ok, pochówek i zwi ą zana z tym asysta pogrzebowa, - ekshumacja. rzystaj ą c z ww. przepisów przekaza ł a zarz ą spó ł ce MPGK. Zarz ą dca cmentarza prowadzi zatem dzia ł alno ść administrowania cmentarzami, - na e o udost ę pnianiu infrastruktury cmentarnej, nale ż Miejscem wykonywania tych us ł ug jest cmentarz, zatem rynek w uj ę ciu geografic ch cmentarzy komunalnych w Jeleniej Górze, na którymi zarz ą d sprawuje spó ł ka MPGK. Na mocy przepisów prawnych, a w szczególno ś ci art. 2 ust 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 23, poz. 295 z pó ź n. zm.), art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z pó ź n. zm.) oraz art. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zada ń i kompetencji okre ś lonych w ustawach szczególnych pomi ę dzy organy gminy a organy administracji rz ą dowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990r. Nr 34, poz. 198 z pó ź n. zm.) utrzymanie i zarz ą dzanie cmentarzami komunalnymi zaliczone zosta ł o do zada ń w ł asnych Gminy. W zwi ą zku z tym us ł ugi cmentarn pozycj ę monopolistyczn ą wynikaj ą c ą z wy ż ej przytoczonych przepisów prawych (monopol prawny). W celu wykonania na ł o ż onych na ni ą zada ń Gmina mo ż e tworzy ć jednostki organizacyjne, a tak ż e zawiera ć umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarz ą dowymi (art. 9 ust. 1 ww. ustawy o samorz ą dzie gminnym). W niniejszej spra przekaza ł a jej zarz ą d i eksploatacj ę cmentarzy komunalnych w Jeleniej Górze. Drugi analizowany rynek produktowy, to rynek us ł ug pogrzebowych . Dotyczy on us ł ug, które s ą adresowane do indywidualnego odbiorcy tj. klientów zak ł adów pogrzebowych. St ą d rynek ten, w przeciwie ń stwie do rynku us ł ug cmentarnych, powinien by ć konkurencyjny i wolny od wszelkich ogranic konsumentom mo ż liwo ść swobodnego wyboru pogrzebowych obejmuje m.in. takie cz - sprzeda ż trumien i innych akcesoriów pogrzebowych, - przygotowan - przygotowanie miejsca pochówku np. wykopanie grobu, wykonan grobowca, - W rozpatrywanej sprawie w ł a ś cicielem wszystkich cmentarzy komunalnych w Jeleniej Górze jest Gmina Jelenia Góra, która ko d nad nim gospodarcz ą na dwóch wspó ł zale ż nych rynkach : - na rynku us ł ug cmentarnych, na który sk ł adaj ą si ę czynno ś ci w zakresie utrzymania i rynku us ł ug pogrzebowych, który powinien by ć rynkiem w pe ł ni konkurencyjnym. Niniejsza sprawa dotyczy dzia ł alno ś ci Spó ł ki, która administruje czterema cmentarzami komunalnymi w Jeleniej Górze i w ramach swoich uprawnie ń mo ż e samodzielnie decydowa ć o zasadach korzystania z tego cmentarza przez innych przedsi ę biorców. Poniewa ż wykonywanie czynno ś ci zwi ą zanych z administracj ą cmentarzem, w szczególno ś ci – decydowani y do kategorii us ł ug cmentarnych, za rynek produktowy w niniejszej sprawie nale ż a ł o uzna ć rynek us ł ug cmentarnych . 7 munalne, na terenie których zarz ą d sprawuje spó ł ka MPGK rynkiem w uj ę ciu geograficznym (rynek geograficzny) jest obsza nych powy ż ej okoliczno ś ci za rynek w ł a ś ciwy w iniejszej sprawie nale ż y uzna ć lokalny rynek us ł ug cmentarnych na cmentarzach omunalnych w Jeleniej Górze. 3. Us polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak ok ó ł ki niezb ę dne jest wi ę c przes ą dzenie czy jego si ł a ekonomiczna umo ż liwia prowadzenie dzia ł alno ś ci w znacznym stopniu niezale ż nie od swych e si ę m.in. mo ż liwo ść samodzielnego decydowania o dopuszczeniu innych przedsi ę biorców do ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych na zarz ą dzanych przez niego cmentarzach. Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Stosownie do ustalonego orzecznictwa antymonopolowego, zarówno rynek us ł ug pogrzebowych jak i rynek us ł ug cmentarnych w wymiarze geograficznym maj ą charakter lokalny i s ą ograniczone do terenu okre ś lonego cmentarza. W wyroku z dnia 21 stycznia 1998 r. S ą d Antymonopolowy stwierdzi ł , i ż „pod wzgl ę dem terytorialnym rynek us ł ug cmentarnych nale ż y zaliczy ć do rynku lokalnego. Przynajmniej zasadniczo us ł ugi cmentarne zaspokajaj ą potrzeby spo ł eczno ś ci lokalnej” (wyrok S.A. z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 51/97). W cytowanym wyroku S ą d stwierdzi ł równie ż , i ż „w ś wietle do ś wiadczenia ż yciowego o wyborze cmentarza, jako miejsca pochówku, w niewielkim stopniu decyduj ą elementy konkurencji pomi ę dzy administratorami poszczególnych cmentarzy. Wybór cmentarza jest w zasadniczej mierze determinowany szczególnymi wzgl ę dami – wol ą osoby zmar ł ej, wyznaniowym charakterem cmentarza, istnieniem grobów osób bliskich, presti ż em cmentarza itp. Zatem za lokalny rynek us ł ug cmentarnych nale ż y zasadniczo uzna ć obszar danego cmentarza. Przedsi ę biorca pe ł ni ą cy tam na zasadzie wy łą czno ś ci, funkcj ę administratora cmentarza, jako niespotykaj ą cy si ę z konkurencj ą innego przedsi ę biorcy, posiada pozycj ę monopolistyczn ą ” (por. równie ż wyrok S.A. z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt XVII Ama 49/00). Z uwagi na to, i ż w Jeleniej Górze znajduj ą si ę cztery cmentarze ko r cmentarzy komunalnych w Jeleniej Górze. Wobec wszystkich wskaza n k talenie pozycji rynkowej MZGK Sp z o.o. na rynku w ł a ś ciwym Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , re ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Próbuj ą c ustali ć , czy na rynku w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie Spó ł ka posiada pozycj ę dominuj ą c ą , nale ż y mie ć na uwadze definicj ę , zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z t ą definicj ą pozycja dominuj ą ca to pozycja przedsi ę biorcy na rynku, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Okre ś laj ą c pozycj ę rynkow ą Sp konkurentów i kontrahentów. Zdaniem Prezesa UOKiK pozycj ę rynkow ą , która wskazuje na si łę ekonomiczn ą spó ł ki MPGK wyznacza okoliczno ść sprawowania przez niego zarz ą du wszystkimi cmentarzami komunalnymi w Jeleniej Górze, z czym wi ąż 8 i ę biorcom mo ż liwo ść ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych na tych cmentarzach. zwoli ł o na ukszta ł towanie sobie samej dogodnej sytuacji dla zdominowania tego rynku. ą na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych na cmentarzach komunalnych Jeleniej Górze. ż enia naruszenia ww. przepisu i termin wykonania tych zobowi ą za ń zobow zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realiz Górze - narus zenia tej praktyki zachowanie przedsi ę biorcy musi spe ł nia ć W tym stanie rzeczy bezsprzeczne jest, i ż Uczestnik mo ż e autonomicznie – niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów - kszta ł towa ć warunki korzystania z administrowanych cmentarzy; móg ł tym samym samodzielnie wy łą czy ć innym przeds Tak wi ę c, spó ł ka MPGK, posiadaj ą c pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug cmentarnych na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze, przenosi swoj ą w ł adz ę i wywiera zasadniczy wp ł yw na funkcjonowanie drugiego z rynków - rynku us ł ug pogrzebowych na ww. cmentarzach, co powoduje, ż e równie ż pozycja Uczestnika na tym rynku jest dominuj ą ca – mo ż e bowiem okre ś la ć warunki funkcjonowania i konkurowania na nim innych przedsi ę biorców. Zabraniaj ą c innym przedsi ę biorcom samodzielnego wykonywania na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze pe ł nego zakresu us ł ug pogrzebowych Uczestnik bezpo ś rednio ingeruje w dzia ł anie drugiego z rynków, tj. rynku us ł ug pogrzebowych. Takie dzia ł anie spó ł ki MPGK po W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż spó ł ka MPGK posiada pozycj ę dominuj ą c w 4. Uprawdopodobnienie naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz zobowi ą zanie przedsi ę biorcy do wykonania podj ę tych zobowi ą za ń , polegaj ą cych na zaniechaniu dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie Przepis art. 11 a ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż je ż eli w toku post ę powania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych we wniosku lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e zosta ł naruszony zakaz, o którym mowa w art. 5 lub art. 8, a przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, i ą za ć przedsi ę biorc ę lub zwi ą zek przedsi ę biorców do wykonania tych zobowi ą za ń . Art. 11 a ust.2 stanowi, i ż w decyzji, o której mowa w ust. 1 Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć termin wykonania tych zobowi ą za ń , natomiast ust. 3 ww. przepisu stanowi, i ż w decyzji, o której mowa w ust. 1 Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę lub zwi ą zek przedsi ę biorców obowi ą acji zobowi ą zania. W toku post ę powania antymonopolowego zosta ł o uprawdopodobnione, i ż spó ł ka MPGK - poprzez odmow ę mo ż liwo ś ci samodzielnego ś wiadczenia przez innych przedsi ę biorców us ł ug pogrzebowych na cmentarzach komunalnych w Jeleniej zy ł a zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji (…) okre ś la, i ż praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Do stwierd łą cznie dwie przes ł anki: 9 zta ł towaniu si ę arunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. wyko ś wiadczonych us ł ug (wyrok SOKiK z dnia 5 marca 2003 r. sygn. akt XVII Ama 49/02). PGK Sp. z o.o. w Jeleniej Górze zakazu, o którym mowa art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy . zarzuty naruszenia art.8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej stan ą si ę bezzasadne. j ę w niniejszej sprawie w trybie art. 11 a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. enia do dnia 20 maja 2005 informacji organowi antymonopolowemu o jego wykonaniu. a w ust. 1 nie stosuje si ę art. 9-11 oraz art. 101 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, z zastrz - posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, - nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej poprzez przeciwdzia ł anie uks w Posiadanie przez Uczestnika pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych zosta ł o ju ż wykazane powy ż ej. Posiadan ą pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug cmentarnych na cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze, spó ł ka MPGK wykorzysta ł a w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych poprzez odmow ę wykonywania przez innych przedsi ę biorców us ł ug pogrzebowych, tj. ustanowienie wy łą czno ś ci dla MPKG w zakresie: udost ę pnienia kaplicy cmentarnej na czas uroczysto ś ci pogrzebowej, transportu zw ł ok w trakcie ceremonii pogrzebowej, pania i zasypania grobu, uformowania mogi ł y oraz ekshumacji. Wy łą czno ść Uczestnika na ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych na wszystkich cmentarzach komunalnych w Jeleniej Górze uniemo ż liwia ł a innym przedsi ę biorcom ś wiadczenie tych us ł ug na terenie ww. cmentarzy (poza mo ż liwo ś ci ą wykonywania nagrobków), ograniczaj ą c ich dzia ł alno ść jedynie do us ł ug pogrzebowych realizowanych poza terenem cmentarzy komunalnych w Jeleniej Górze (np. przygotowanie zw ł ok do pogrzebu, transport zw ł ok poza terenem cmentarza). Zgodnie z orzecznictwem, ż aden przepis prawa nie przyznaje administratorowi cmentarza prawa do wy łą czno ś ci ś wiadczenia okre ś lonych us ł ug pogrzebowych. Nie uzasadnia tego tak ż e ponoszenie przez administratora cmentarza odpowiedzialno ś ci cywilnej ani pokrywaniem cz ęś ci kosztów administrowania przychodami ze Tak wi ę c, nale ż y stwierdzi ć , i ż zosta ł a spe ł niona przes ł anka z art. 11a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. uprawdopodobnienie naruszenia przez M Tym niemniej, w trakcie przedmiotowego post ę powania (po jego wszcz ę ciu), Uczestnik zobowi ą za ł si ę umo ż liwi ć innym przedsi ę biorcom samodzielne wykonywanie wszystkich us ł ug pogrzebowych na ww. cmentarzach, w tym udost ę pni ć kaplic ę cmentarn ą na czas uroczysto ś ci pogrzebowej oraz umo ż liwi ć im: wykonywanie transportu zw ł ok w trakcie ceremonii pogrzebowej, wykopanie i zasypanie grobu, uformowanie mogi ł y oraz ekshumacji (vide: pisma z dnia 23 marca 2005 r. i 14 kwietnia 2005 r. karty 6,7,10). Spe ł nienie tego zobowi ą zania b ę dzie skutkowa ć tym, i ż postawione spó ł ce MPGK Wobec powy ż szego, organ antymonopolowy wyda ł decyz Zgodnie z art. 11 a ust 2 ww. ustawy Prezes UOKiK okre ś li ł termin wykonania powy ż szego zobowi ą zania na dzie ń 10 maja 2005 r. Natomiast – w my ś l ust 3 ww. przepisu – na ł o ż y ł na Uczestnika obowi ą zek z ł o ż Organ antymonopolowy nie na ł o ż y ł na Uczestnika kary pieni ęż nej. Art. 11a ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi bowiem, i ż w przypadku wydania decyzji, o której mow e ż eniem ust. 7. 10 Maj ą c powy ż sze na uwadze nale ż a ł o orzec jak w sentencji. sumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony onkurencji i Konsumentów we Wroc ł awiu. wiu Zbigniew Jurczyk trzymuje: ej Sp. z o.o. 58-560 Jelenia Góra Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Kon K Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wroc ł a O Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunaln ul. Wolno ś ci 161/163