RKR-40/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-400-2/06/MS-14/06 Kraków, dn. 20 wrze ś nia 2006r. DECYZJA Nr RKR – 40/2006 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244 poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej Delegatur UOKiK (Dz. U. Nr 18 poz. 172 z pó ź n. zm.) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego, odmawia si ę wszcz ę cia - na wniosek Pana Tadeusza Mordarskiego wykonuj ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma Handlowo-Us ł ugowa „MORTAD” w Limanowej, przy ul. Ż wirki i Wigury 20 - post ę powania antymonopolowego pod zarzutem stosowania przez: 1. Miejski Zak ł ad Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Limanowej z siedzib ą przy ul. Rzecznej 7, 2. Szpital Powiatowy w Limanowej z siedzib ą przy ul. Pi ł sudskiego 61, 3. Wies ł awa Kukl ę wykonuj ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Us ł ugi Pogrzebowe” w Limanowej, Soliny 215, 4. Szpital Zakonu Bonifratrów z Krakowie siedzib ą przy ul. Trynitarskiej 11, 5. Przedsi ę biorstwo Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Krakowie przy ul. Reduty 1. praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych na terenie miasta Limanowa w sposób okre ś lony w art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. UZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKIK w Krakowie – zwanego dalej „organem antymonopolowym” - wp ł yn ął w dniu 23.02.2006r. wniosek Pana Tadeusza Mordarskiego wykonuj ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Firma Handlowo-Us ł ugowa „MORTAD” w Limanowej – zwanego dalej „Wnioskodawc ą ” - o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko: 1. Miejskiemu Zak ł adowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Limanowej z siedzib ą przy ul. Rzecznej 7 – zwanemu dalej „MZGKiM”, Szpitalowi Powiatowemu w Limanowej z siedzib ą przy ul. Pi ł sudskiego 61 – zwanemu dalej „Szpitalem”, 2. Wies ł awowi Kukli wykonuj ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą „Us ł ugi Pogrzebowe” w Limanowej, Soliny 215 – zwanemu dalej „Przedsi ę biorc ą ”, 3. Szpitalowi Zakonu Bonifratrów z Krakowie siedzib ą przy ul. Trynitarskiej 11 – zwanemu dalej „Szpitalem Bonifratrów”, 2 4. Przedsi ę biorstwu Us ł ug Komunalnych Sp. z o.o. w Krakowie przy ul. Reduty 1 – zwanemu dalej „PUK” w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , okre ś lonych w art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) – zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”. W stosunku do poszczególnych przedsi ę biorców Wnioskodawca podniós ł nast ę puj ą ce zarzuty, dokonuj ą c jednocze ś nie ich kwalifikacji: 1. wobec Przedsi ę biorcy Wies ł awa Kukli – zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug pogrzebowych poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji, tj. naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…), 2. wobec Szpitala – zarzut zawarcia z Przedsi ę biorc ą Wies ł awem Kukl ą porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , którego przedmiotem jest ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych na terenie prosektorium nale żą cego do Szpitala (art. 5 ust. 1 pkt 6), 3. wobec MZGKiM – zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych i pogrzebowych w Limanowej, tj. naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…) poprzez stosowanie cen „dumpingowych” oraz zawarcia z Urz ę dem Miasta porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę (art. 5 ust. 1 pkt 6), 4. wobec Szpitala Bonifratrów i PUK – zarzut zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego dost ę p do rynku, którego przedmiotem jest wymuszanie na rodzinach zmar ł ych nienale ż nych op ł at za przygotowanie zw ł ok do pogrzebu (art. 5 ust. 1 pkt 6). W uzasadnieniu z ł o ż onego wniosku, Wnioskodawca stwierdzi ł , i ż Przedsi ę biorca Wies ł aw Kukla jest pracownikiem prosektorium Szpitala w Limanowej, a ponadto wykonuje dzia ł alno ść w zakresie us ł ug pogrzebowych. Łą czenie tych funkcji - zdaniem Wnioskodawcy – jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i narusza interesy innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe, a w konsekwencji stanowi czyn nieuczciwej konkurencji okre ś lony w art. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. 2003r. Nr 153 poz. 1503z pó ź n. zm). W jego ocenie Przedsi ę biorca i Szpital zawar ł y nieformalne porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę , na mocy którego Przedsi ę biorca – jako pracownik prosektorium – pierwszy nawi ą zuje kontakt z rodzin ą zmar ł ego i oferuje us ł ugi swojego zak ł adu pogrzebowego. Wykonuj ą c dzia ł alno ść w pomieszczeniach Szpitala korzysta nadto z dodatkowych udogodnie ń w postaci: przy ś pieszenia sekcji zw ł ok, nieodp ł atnego przechowywania zmar ł ych w ch ł odni, wydawania zw ł ok w dni wolne od pracy lub poza godzinami otwarcia prosektorium. Ponadto zarzuci ł , i ż Szpital zleca MZGKiM – jako podwykonawcy niektóre us ł ugi, jak wykonanie wie ń ców i asysta pogrzebowa. Podnosz ą c zarzut przeciwko MZGKiM, Wnioskodawca stwierdzi ł , i ż podmiot ten jest zak ł adem bud ż etowym Miasta Limanowa, który ś wiadczy us ł ugi cmentarne, zarz ą dzaj ą c cmentarzem komunalnym, a tak ż e ś wiadczy us ł ugi pogrzebowe. Jego zdaniem niedopuszczalne jest aby MZGKiM, który posiada pozycj ę dominuj ą c ą na tych rynkach stosowa ł „dumping” cenowy, polegaj ą cy na tym, ż e nie ponosi kosztów pracowniczych w dzia ł alno ś ci pogrzebowej, poniewa ż us ł ugi te wykonuj ą pracownicy zatrudnieni przy zarz ą dzaniu cmentarzem. W ocenie Wnioskodawcy zarz ą dca cmentarza, który równocze ś nie ś wiadczy us ł ugi pogrzebowe i w tym zakresie konkuruje z innymi przedsi ę biorcami narusza 3 obowi ą zuj ą ce przepisy ustawy z dnia 31. stycznia 1959r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (Dz. U. 2000r. Nr 23 poz. 295 z pó ź n. zm.). Podsumowuj ą c zarzuty przeciwko w/w podmiotom z Limanowej, Wnioskodawca stwierdzi ł , i ż powi ą zania pomi ę dzy nimi maj ą charakter patologii i powoduj ą ograniczenie konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych. Obj ę cie wnioskiem zarzutu zawarcia przez Szpital Bonifratrów i PUK w Krakowie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę Wnioskodawca uzasadni ł faktem, i ż w dniu 27.10.2003r. w Szpitalu Bonifratrów pracownicy PUK – tj. dzier ż awcy prosektorium - odmówili wydania zw ł ok, uzale ż niaj ą c ich wydanie od wyra ż enia przez niego zgody na kontrol ę dokumentów i samochodu (karawanu pogrzebowego) przez pracowników prosektorium. Postanowieniem RKR-35/2006 z dnia 27.02.2006r. organ antymonopolowy wszcz ął w przedmiotowej sprawie post ę powanie wyja ś niaj ą ce, maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy dzia ł ania wymienionych we wniosku podmiotów naruszaj ą przepisy ustawy o ochronie (…), w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Uzupe ł niaj ą c merytorycznie z ł o ż ony wniosek, Wnioskodawca na wezwanie organu antymonopolowego – pismem z dnia 21.03.2006r. – dodatkowo podniós ł , i ż w jego ocenie porozumienie Przedsi ę biorcy Wies ł awa Kukli ze Szpitalem zosta ł o zawarte przed ok. 10 laty i mia ł o charakter werbalny, dowodem na jego istnienie jest fakt, ż e Przedsi ę biorca – b ę d ą c etatowym pracownikiem Szpitala – ś wiadczy na jego terenie us ł ugi pogrzebowe, poniewa ż wynajmuje pomieszczenia szpitalne w pobli ż u prosektorium. Udzia ł tego Przedsi ę biorcy w lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych wynosi – wg szacunków Wnioskodawcy – ok. 70 %, poniewa ż obs ł uguje on wi ę kszo ść pogrzebów osób zmar ł ych w Szpitalu. Ponadto w odniesieniu do MZGKiM stwierdzi ł , i ż wprawdzie podmiot ten stosuje porównywalne z nim ceny us ł ug pogrzebowych, to jednak istota zarzutu „dumpingu” cenowego sprowadza si ę do kwestii kosztów ś wiadczenia tych us ł ug. Wnioskodawca bowiem musi zatrudnia ć do wykonywania us ł ug pogrzebowych pracowników, ponosz ą c wszystkie koszty wynikaj ą ce z ich zatrudnienia, natomiast MZGKiM wykonuje us ł ugi pogrzebowe, zatrudniaj ą c przy tym pracowników, których zadaniem jest zarz ą dzanie cmentarzem komunalnym. Wnioskodawca podkre ś li ł , i ż zarz ą dzanie cmentarzem komunalnym jest dzia ł alno ś ci ą non profit i prowadzenie dodatkowej dzia ł alno ś ci zarobkowej jest sprzeczne z prawem. W uzupe ł nieniu ostatniego z zarzutów Wnioskodawca stwierdzi ł , ż e nie posiada informacji o porozumieniu zawartym przez Szpital Bonifratrów z PUK w Krakowie, a opisane we wniosku zdarzenie mia ł o charakter incydentalny. Na podstawie informacji i dowodów dostarczonych przez Wnioskodawc ę oraz zebranych w toku przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego, organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: W granicach administracyjnych Miasta Limanowa znajduj ą si ę trzy cmentarze, z tego dwa cmentarze parafialne oraz jeden komunalny, którym zarz ą dza MZGKiM. Zak ł ad ten jest zobowi ą zany do udost ę pniania terenu cmentarza i jego urz ą dze ń osobom, które 4 organizuj ą pogrzeby lub s ą uprawnione do dysponowania miejscami pod groby murowane lub ziemne. Z tytu ł u ś wiadczonych us ł ug cmentarnych MZGKiM pobiera op ł aty w wysoko ś ci ustalonej w Zarz ą dzeniu nr 31/2002 Burmistrza Miasta Limanowa z dnia 11 grudnia 2002r. w sprawie op ł at za pochowanie zw ł ok oraz za korzystanie z domu pogrzebowego na cmentarzu komunalnym w Limanowej Na terenie Miasta Limanowa dzia ł a aktualnie 4 przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe. S ą to Wnioskodawca, Przedsi ę biorca Wies ł aw Kukla, MZGKiM oraz Beata Pa ł ka wykonuj ą ca dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Handel i Us ł ugi Pogrzebowe „KALIA”. Wnioskodawca prowadzi - od dnia 12.04.1989r. - dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Limanowa. Dzia ł alno ść ta jest prowadzona w trzech zak ł adach i obejmuje m.in. ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych, wyrób zniczy, trumien i akcesoriów pogrzebowych oraz handel kwiatami. W 2005r. Wnioskodawca zorganizowa ł 24 pogrzeby, podczas gdy w I kwartale 2006r. – tylko 3. Wg jego szacunków tylko ok. 30% zorganizowanych przez siebie pogrzebów dotyczy ł o osób zmar ł ych w Szpitalu w Limanowej. Wnioskodawca nie organizowa ł pogrzebów na terenie cmentarza komunalnego w Limanowej, a tak ż e nie wykonywa ł na tym terenie prac budowlano-kamieniarskich. Nie poda ł tak ż e danych dotycz ą cych ilo ś ci ś wiadczonych us ł ug w zakresie transportu zw ł ok, jak równie ż ogólnej ilo ś ci wykonanych us ł ug pogrzebowych. Drugi z przedsi ę biorców pogrzebowych – Wies ł aw Kukla – prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą , polegaj ą c ą na ś wiadczeniu us ł ug pogrzebowych w zakresie asysty pogrzebowej oraz transportu zw ł ok oraz sprzeda ż akcesoriów pogrzebowych. Powy ż sz ą dzia ł alno ść Przedsi ę biorca wykonuje w lokalach po ł o ż onych na terenie Miasta Limanowa. Na terenie Szpitala – mimo ż e wynajmuje od niego gara ż , w którym przechowuje samochód – nie prowadzi dzia ł alno ś ci gospodarczej, co potwierdza tre ść za ś wiadczenia o wpisie do Ewidencji Dzia ł alno ś ci Gospodarczej, które nie wymienia adresu siedziby Szpitala jako miejsca wykonywania przez Wies ł awa Kukl ę dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przedsi ę biorca ten zawar ł tak ż e umow ę - w trybie zamówienia publicznego – z Prokuratur ą Rejonow ą w Limanowej na transport zw ł ok. W 2005r wykona ł ogó ł em 339 us ł ug pogrzebowych, obejmuj ą cych: asysty pogrzebowe – 303, transport zw ł ok – 31 oraz 5 us ł ug kosmetyki zw ł ok. MZGKiM jest zak ł adem bud ż etowym Miasta Limanowa, powo ł anym do realizacji zada ń publicznych gminy w zakresie gospodarki wodoci ą gowo-kanalizacyjnej, transportu, drogownictwa, utrzymania czysto ś ci oraz zarz ą dzania budynkami komunalnymi placami targowymi i cmentarzem komunalnym. Stosownie do tre ś ci statutu mo ż e on równie ż ś wiadczy ć us ł ugi pogrzebowe. Do ich zakresu nale ż y: kopanie grobów ziemnych, dokonywanie pogrzebów (pochówków), sprzeda ż trumien, przewóz zw ł ok. Us ł ugi te s ą wykonywane zarówno na cmentarzu komunalnym, jak i cmentarzach parafialnych. W 2005r. MZGKiM zorganizowa ł 34 asysty pogrzebowe i oraz 170 us ł ug transportu zw ł ok, a w I kwartale 2006r. – 12 asyst pogrzebowych oraz 45 us ł ug transportu zw ł ok. Us ł ugi pogrzebowe wykonywane s ą przez wydzielony zak ł ad us ł ug pogrzebowych, w którym zatrudnionych jest 5 pracowników na pe ł nym etacie, wynagradzanych 5 z przychodów tego zak ł adu. W przypadku us ł ug pogrzebowych aktualnie obowi ą zuj ą ceny, w wysoko ś ci: - wykopanie i zasypanie grobu ziemnego dla osoby doros ł ej – 533,93 z ł brutto, - wykopanie i zasypanie grobu ziemnego dla dziecka – 164,78 z ł brutto, - pochówek do grobowca – 141,24 z ł brutto, Ostatni z przedsi ę biorców pogrzebowych dzia ł aj ą cych na terenie Limanowej - Beata Pa ł ka wykonuj ą ca dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Handel i Us ł ugi Pogrzebowe „KALIA” – nie udzieli ł informacji o stosowanych cenach oraz zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci. Ceny us ł ug pogrzebowych stosowane przez wymienionych powy ż ej przedsi ę biorców pogrzebowych, w tym Wnioskodawc ę , zosta ł y zamieszczone w poni ż szej tabeli nr 1. Cena us ł ugi L.p. Nazwa us ł ugi Wnioskodawca Wies ł aw Kukla MZGKiM 1 Wykopanie grobu 550 z ł -------------------- 534 z ł 2 Asysta pogrzebowa 50 z ł (za osob ę ) 200 z ł (za 4 osoby) 150 z ł – 200 z 250 z ł 3 Transport zw ł ok: - stawka rycza ł towa, - stawka za 1 km 150 z ł 2 z ł /km 50 z ł 1 z ł /km 80 z ł 1,50 z ł /km Zestawienie ilo ś ciowe us ł ug pogrzebowych zrealizowanych przez tych przedsi ę biorców pogrzebowych w roku 2005 przestawia poni ż sza tabela nr 2. Ilo ść us ł ug (w sztukach) L.p. Nazwa us ł ugi Wnioskodawca Wies ł aw Kukla MZGKiM 1 Ogó ł em, w tym: Brak danych 339 204 2 Asysta pogrzebowa 24 303 34 3 Transport zw ł ok Brak danych 31 170 Z powy ż szego zestawienia us ł ug wynika, ż e na łą czn ą ilo ść 361 asyst pogrzebowych wi ę kszo ść z nich wykona ł Przedsi ę biorca Wies ł aw Kukla – 303, tj. 84%, podczas gdy Wnioskodawca 24 asysty (6,6%), a MZGKiM – 34 (9,6%). W przypadku transportu zw ł ok, których zrealizowano 201, wi ę kszo ść us ł ug zosta ł a wykonana przez MZGKiM – 170 (84,6%), podczas gdy Wias ł aw Kukla zrealizowa ł tylko 31 us ł ug, co stanowi 15,4%. Ogó ł em wymienieni przedsi ę biorcy zrealizowali 567 us ł ug, których Wnioskodawca wykona ł 24 us ł ugi (4,2%), Wies ł aw Kukla – 339 (59,8%), a MZGKiM – 204 (36%). Z informacji dostarczonych przez Szpital wynika, i ż Wies ł aw Kukla jest jego pracownikiem zatrudnionym na podstawie umowy o prac ę na stanowisku dezynfektora. Dzienny wymiar czasu jego pracy wynosi 5 godzin, stosownie do obowi ą zuj ą cych przepisów. Jednocze ś nie Szpital zawar ł w z Wies ł awem Kukl ą umow ę najmu gara ż u, w którym przechowuje samochód. Zdaniem Szpitala brak jest podstaw do rozwi ą zywania umowy o prac ę z Wies ł awem Kukl ą , skoro dzia ł alno ść prowadzona przez niego nie jest wykonywana 6 na terenie Szpitala, a nadto nie wp ł ywa w sposób negatywny na wykonywanie przez niego obowi ą zków pracowniczych. Wydawanie zw ł ok z prosektorium odbywa si ę na podstawie za ś wiadczenia o wymeldowaniu oraz aktu zgonu wydawanego przez Oddzia ł Szpitala lub Sekretariat Dyrektora. Zw ł oki s ą wydawane codziennie, w godzinach pracy prosektorium, jak i poza tymi godzinami, po wcze ś niejszym uzgodnieniu terminu i godziny odbioru. Pracownicy prosektorium s ą zobowi ą zani do wydawania zw ł ok, tak ż e po godzinach pracy prosektorium. Szpital nie pobiera op ł at za czynno ś ci prosektoryjne, jedynie pobiera – od dnia 18.08.2004r. - op ł at ę za przechowywanie zw ł ok powy ż ej 24 godzin w wysoko ś ci 25 z ł za ka ż d ą nast ę pn ą dob ę na podstawie aneksu Nr 2 do Zarz ą dzenia Wewn ę trznego Nr 1/2004 Dyrektora Szpitala Powiatowego w Limanowej z dnia 2.01.2004r. W 2005r. nast ą pi ł o 446 zgonów w Szpitalu, jednak ż e brak jest danych, czy zw ł oki osób zmar ł ych w Szpitalu by ł y odbierane przez rodziny, czy te ż upowa ż nione przez nie zak ł ady pogrzebowe, zarówno z terenu Limanowej, jak i o ś ciennych gmin. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zawarte w przedmiotowym wniosku żą danie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego przeciwko podmiotom wymienionym we wniosku pod zarzutem ograniczania konkurencji na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych nie mo ż e zosta ć uwzgl ę dnione. Aby postawi ć i udowodni ć - okre ś lony w art. 8 w/w ustawy – zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku, nale ż y uprzednio w sposób prawid ł owy ustali ć rynek w ł a ś ciwy w danej sprawie, a nast ę pnie dowie ść , ż e przedsi ę biorca faktycznie posiada pozycj ę dominuj ą c ą na tak okre ś lonym rynku i nadu ż ywa jej w celu ograniczenia konkurencji. Przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę – zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (...) - pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. 1. Rynek w ł a ś ciwy Art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie (...) definiuje rynek w ł a ś ciwy jako rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. W niniejszej sprawie wyst ę puj ą powi ą zane ze sob ą dwa rynki w ł a ś ciwe spe ł niaj ą ce powy ż sze przes ł anki. Pierwszym z nich jest lokalny – wyznaczony granicami administracyjnymi Miasta Limanowa – rynek us ł ug pogrzebowych, a drugim – lokalny rynek us ł ug cmentarnych na cmentarzu komunalnym w Limanowej, na którym jedynym 7 dzia ł aj ą cym przedsi ę biorc ą jest MZGKiM, a zatem to on posiada na tak wyznaczonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych dzia ł aj ą zasadniczo 4 wymienieni powy ż ej przedsi ę biorcy pogrzebowi. Z zebranych danych wynika, ż e najwi ę kszym uczestnikiem analizowanego rynku jest Wies ł aw Kukla, którego udzia ł w lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych – ustalony na podstawie zgromadzonych danych - wynosi 59,8%. Oznacza to, ż e przedsi ę biorca ten posiada pozycj ę dominuj ą c ą na tak okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej 2. Zarzut naruszenia przez Wies ł awa Kukl ę art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…). Przyjmuj ą c, i ż Wies ł aw Kukla posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych – co mo ż e wynika ć z danych liczbowych zawartych w tabeli nr 2- to w jego dzia ł aniach nie mo ż na dopatrzy ć si ę naruszenia zakazów zawartych w przepisach cyt. ustawy o ochronie (...). Analiza zebranych dowodów wykaza ł a jednoznacznie, ż e Przedsi ę biorca ten – mimo ż e jest jednocze ś nie pracownikiem Szpitala – nie podejmuje dzia ł a ń , które mog ł yby zosta ć zakwalifikowane jako praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę . Niektóre z zarzutów podniesionych przez Wnioskodawc ę dotycz ą czynno ś ci Wies ł awa Kukli, które nale żą do jego obowi ą zków pracowniczych i które jest on zobowi ą zany wykonywa ć pod rygorem odpowiedzialno ś ci dyscyplinarnej na gruncie przepisów kodeksu pracy i obowi ą zuj ą cych w Szpitalu wewn ę trznych aktów prawnych (regulamin pracy). Odnosi si ę to zw ł aszcza do wydawania zw ł ok poza godzinami pracy prosektorium. Dodatkowo podnie ść nale ż y, i ż wp ł yw na uzyskanie tak du ż ego udzia ł u w lokalnym rynku pogrzebowym przez Wies ł awa Kukl ę mo ż e mie ć tak ż e umowa z Prokuratur ą Rejonow ą . Umowa ta zosta ł a zawarta w trybie zamówienia publicznego, a zatem o jej zawarcie móg ł ubiega ć si ę ka ż dy przedsi ę biorca pogrzebowy, w tym tak ż e Wnioskodawca. Podniesione przez Wnioskodawc ę niektóre okoliczno ś ci, jak wymuszanie od rodzin osób zmar ł ych nienale ż nych op ł at za przygotowanie zw ł ok lub dost ę p do informacji o zgonach w Szpitalu – wobec braku dowodów potwierdzaj ą cych ich wyst ą pienie – nie daj ą podstaw do stwierdzenia, ż e dosz ł o do naruszenia przepisów ustawy o ochronie (…). Nawet gdyby takie dowody zosta ł yby zebrane i potwierdzi ł yby wyst ę powanie powy ż szych okoliczno ś ci, to i tak organ antymonopolowy nie by ł by w ł a ś ciwy w tym zakresie. Podkre ś li ć bowiem nale ż y, ż e zarzucane przez Wnioskodawc ę dzia ł ania mog ą ewentualnie narusza ć przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a nawet stanowi ć podstaw ę do podj ę cia dzia ł a ń na podstawie kodeksu post ę powania karnego. 3. Zarzut naruszenia przez MZGKiM art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…). Organ antymonopolowy nie znalaz ł równie ż podstaw do przes ą dzenia – na podstawie przepisów ustawy o ochronie (...) – o zasadno ś ci zarzutu Wnioskodawcy dotycz ą cego stosowania MZGKiM tzw. „dumpingu” cenowego. Przedsi ę biorca ten dzia ł a na dwóch rynkach lokalnych, tj. rynku us ł ug pogrzebowych ś wiadczonych na terenie Miasta Limanowa oraz rynku us ł ug cmentarnych. Na pierwszym w wymienionych rynków konkuruje z innymi przedsi ę biorcami, a na drugim ś wiadczy us ł ugi w warunkach monopolu, co oznacza, i ż zajmuje na nim pozycj ę dominuj ą c ą . 8 Wnioskodawca podnosz ą c zarzut naruszenia przez MZGKiM art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…) stwierdzi ł , ż e praktyka ta polega na stosowaniu tzw. „dumpingu” cenowego. Stosownie do tre ś ci powo ł anego przepisu, praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę jest przeciwdzia ł anie przez przedsi ę biorc ę , posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Takie okre ś lenie zakresu przedmiotowego analizowanego przepisu powoduje, i ż ka ż de dzia ł anie dominanta rynkowego ograniczaj ą ce konkurencj ę mo ż e zosta ć uznane za naruszenia art.8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…). W konsekwencji oznacza to, ż e podniesiony przez Wnioskodawc ę zarzut stosowania przez MZGKiM tzw. „dumpingu” cenowego – a wi ę c dzia ł ania o charakterze antykonkurencyjnym - mo ż e narusza ć hipotez ę powy ż szego przepisu, tj. stanowi ć okre ś lon ą w nim praktyk ę i w zwi ą zku z tym podlega ć ocenie na gruncie tego przepisu. Przes ł ankami koniecznymi do postawienia przedsi ę biorcy zarzutu stosowania powy ż szej praktyki jest: posiadanie przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym oraz pobieranie za towary cen, które s ą ni ż sze od kosztów jakie ponosi ten przedsi ę biorca w zwi ą zku z ich wytworzeniem. Pierwsza z przes ł anek jest spe ł niona, poniewa ż MZGKiM – jak zarz ą dca cmentarza komunalnego w Limanowej – posiada pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku us ł ug cmentarnych. Oznacza to, i ż mo ż e on posiada ć si łę rynkow ą , która umo ż liwia mu podejmowanie skutecznej konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych, a nawet dzia ł a ń ograniczaj ą cych konkurencj ę na tym rynku. Druga z przes ł anek - tj. pobieranie za sprzedawane towary cen ni ż szych od kosztów ich wytworzenia – nie zosta ł a spe ł niona, poniewa ż przeprowadzone post ę powanie wyja ś niaj ą ce nie dostarczy ł o dowodów na okoliczno ść , i ż pobierane przez MZGKiM ceny za ś wiadczone przez niego us ł ugi pogrzebowe s ą ni ż sze od kosztów ich ś wiadczenia. Po pierwsze, porównanie cen stosowanych przez dzia ł aj ą cych w Limanowej przedsi ę biorców pogrzebowych wskazuje, i ż ich wysoko ść nie jest najni ż sza. Wprawdzie op ł ata za wykopanie grobu pobierana przez MZGKiM jest ni ż sza od ceny pobieranej przez Wnioskodawc ę , to op ł ata za asyst ę pogrzebow ą pobierana przez tego przedsi ę biorc ę jest najwy ż sza spo ś ród przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na tym rynku lokalnym. Analizuj ą c natomiast stawk ę op ł aty za transport zw ł ok, stwierdzi ć nale ż y, i ż najni ż sz ą op ł at ę pobiera Przedsi ę biorca Wies ł aw Kukla. Powy ż sza analiza jednoznacznie dowodzi, ż e ceny, jakie pobiera MZGKiM s ą na poziomie rynkowym i nie odbiegaj ą od cen stosowanych przez jego konkurentów. Po drugie, skoro niektóre ceny pobierane przez MZGKiM s ą najwy ż sze na rynku, to w odniesieniu do nich nie jest zasadny zarzut Wnioskodawcy, który sam pobiera ni ż sze ceny, jak w przypadku asysty pogrzebowej. Po trzecie, odnosz ą c si ę do argumentów Wnioskodawcy, jakoby zak ł ad bud ż etowy gminy, b ę d ą cy zarz ą dc ą cmentarza komunalnego nie móg ł ś wiadczy ć us ł ug pogrzebowych w ś wietle przepisów powo ł anej ustawy o cmentarzach (…) i rozporz ą dze ń wykonawczych do tej ustawy, stwierdzi ć nale ż y, ż e w aktach prawnych reguluj ą cych funkcjonowanie cmentarzy brak jest przepisów, które zakazywa ł yby łą czenia przez zarz ą dców cmentarzy komunalnych wykonywania zarz ą du tymi cmentarzami ze ś wiadczeniem us ł ug pogrzebowych. Łą czenie tych zada ń jest powszechne na terenie np. Województwa Ma ł opolskiego i jest to okoliczno ść znana organowi antymonopolowemu z urz ę du. Jedyna ró ż nica w takich przypadkach mo ż e polega ć na tym, ż e w przypadku du ż ych miast - w których znajduje si ę co najmniej kilka 9 cmentarzy komunalnych - us ł ugi pogrzebowe mog ą by ć wykonywane przez wyznaczonych do tego pracowników. Natomiast w przypadku ma ł ych miejscowo ś ci, takich jak Limanowa czynno ś ci zarz ą du i us ł ugi pogrzebowe s ą wykonywane z regu ł y przez tych samych pracowników, a przychody uzyskiwane zarówno z tytu ł u ś wiadczonych us ł ug pogrzebowych, jak i tytu ł u op ł at za korzystanie z cmentarza komunalnego s ą przeznaczone na finansowanie utrzymania tego cmentarza i zatrudnionych pracowników. Dodatkowo podnie ść nale ż y, i ż w niniejszej sprawie – jak wynika z o ś wiadczenia MZGKiM – przychody z dzia ł alno ś ci cmentarnej, tj. op ł at za korzystanie z cmentarza i jego urz ą dze ń nie pokrywaj ą kosztów utrzymania cmentarza. Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy nie znalaz ł podstaw do stwierdzenia, ż e Wies ł aw Kukla oraz MZGKiM naruszy ł y zakazy zawarte w art. 8 ustawy o ochronie (...), a zw ł aszcza w szczegó ł owym zakresie okre ś lonym w art. 8 ust. 2 pkt 5. Porozumienia ograniczaj ą ce konkurencj ę Zebrany przez organ antymonopolowy materia ł dowodowy nie daje równie ż podstaw do postawienia zarzutu zawarcia – opisanych przez Wnioskodawc ę – porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę , okre ś lonych w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie (…). Stosownie do tre ś ci tego przepisu zakazane s ą porozumienia, których skutkiem jest ograniczanie dost ę pu do rynku lub eliminowanie z rynku przedsi ę biorców nieobj ę tych porozumieniem. Przez poj ę cie „porozumienie” u ż yte w powo ł anym przepisie rozumie si ę – zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie (…) - umowy zawierane mi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów, uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki lub uchwa ł y lub inne akty zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. W przedmiotowej sprawie nie zosta ł o wykazane istnienie okoliczno ś ci i dowodów, które uzasadnia ł yby podniesiony przez Wnioskodawc ę zarzut zawarcia przez Urz ą d Miasta i MZGKiM oraz Szpital i Przedsi ę biorc ę Wies ł awa Kukl ę porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę . Wymaga podkre ś lenia, i ż oprócz podniesienia zarzutów i powo ł ania orzecze ń SOKIK, Wnioskodawca nie wskaza ł jakiegokolwiek dowodu, który przynajmniej uprawdopodobnia ł by zawarcie i istnienie takich porozumie ń . Dowodu na tak ą okoliczno ść nie dostarczy ł y równie ż przeprowadzone przez organ antymonopolowy czynno ś ci wyja ś niaj ą ce. 4. Zarzut naruszenia przez Urz ą d Miasta i MZGKiM art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie (…). W szczególno ś ci nale ż y stwierdzi ć , ż e zarzut zawarcia przez MZGKiM z Urz ę dem Miasta porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę jest ca ł kowicie niedopuszczalny. Urz ą d Miasta jest bowiem pomocnicz ą jednostk ą organizacyjn ą , przy pomocy której swoje zadania wykonuje Burmistrz Miasta Limanowa, tj. organ gminy w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (Dz. U. 2001r. Nr 142 poz. 1591 z pó ź n. zm.). Jednocze ś nie nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e MZGKiM jest zak ł adem bud ż etowym gminy – tj. jednostka organizacyjna, poprzez któr ą realizuje ona swoje zadania z zakresu gospodarki komunalnej, zgodnie z par. 2 Statutu MZGKiM. Stosownie do stanowiska S ą du Najwy ż szego (tak: wyrok z dnia 25.04.1996r. sygn. akt III CZP 34/96) zak ł ad bud ż etowy 10 gminy nie posiada zdolno ś ci s ą dowej w post ę powaniu przed s ą dem gospodarczym, a zatem legitymacja bierna w niniejszym post ę powaniu przys ł uguje wy łą cznie Miastu Limanowa. Uwzgl ę dnienie zatem zarzutu Wnioskodawcy prowadzi ł oby do wniosku, ż e gmina mo ż e zawiera ć porozumienia sama z sob ą . Koncepcja taka nie znajduje jednak uzasadnienia zarówno w doktrynie prawa konkurencji, jak i w orzecznictwie. Stosownie do ich stanowiska dzia ł ania zak ł adów bud ż etowych traktowane s ą jako dzia ł ania w ł a ś ciwych jednostek samorz ą du terytorialnego, w tym gmin. A zatem zarzut Wnioskodawcy – o ile znalaz ł by potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym – winien by ć oceniany na gruncie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…), jako ewentualne nadu ż ywanie przez Miasto Limanowa pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. 5. Zarzut naruszenia przez Szpital i Wies ł awa Kukl ę art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie (…). Równie ż w przypadku zarzucanego przez Wnioskodawc ę porozumienia – którego celem by ł oby ograniczenie konkurencji na lokalnym rynku us ł ug pogrzebowych - miedzy Szpitalem a Przedsi ę biorc ą Wies ł awem Kukla brak jest dowodów wskazuj ą cych, i ż dosz ł o do jego zawarcia. Nie mo ż na bowiem uzna ć za dowód na t ę okoliczno ść faktu wynaj ę cia temu Przedsi ę biorcy przez Szpital gara ż u lub jego zatrudniania go jako pracownika w prosektorium, albowiem nie ś wiadczy na terenie Szpitala - a zw ł aszcza nale żą cego do niego prosektorium – us ł ug pogrzebowych. Nale ż y zwróci ć tak ż e uwag ę na stosowan ą przez Szpital procedur ę wydawania aktów zgonu, w której pracownicy prosektorium s ą pozbawieni mo ż liwo ś ci kontaktu z rodzin ą zmar ł ego, a spotkanie z rodzin ą zmar ł ego jest mo ż liwe jedynie przy odbiorze zw ł ok. 6. Zarzut naruszenia przez Szpital Bonifratrów i PUK art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie (…). Zarzut zawarcia przez Szpitala Bonifratrów i PUK porozumienia ograniczaj ą cego dost ę p do rynku, którego przedmiotem jest wymuszanie na rodzinach zmar ł ych nienale ż nych op ł at za przygotowanie zw ł ok do pogrzebu oparty jest wy łą cznie na incydentalnym zdarzeniu, które mia ł o miejsce w 2003r. Sam Wnioskodawca stwierdzi ł nadto w uzupe ł nieniu wniosku, i ż nie posiada wiedzy w tym zakresie i poprzestaje na zasygnalizowaniu zaistnia ł ej sytuacji. W tym stanie sprawy do powy ż szego zarzutu zastosowanie ma przepis art. 93 ustawy ochronie (…), w ś wietle którego nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, up ł yn ął rok. Opisane przez Wnioskodawc ę wydarzenie mia ł o miejsce w 2003r., a zatem ewentualne post ę powanie w tej sprawie mog ł o zosta ć wszcz ę te najpó ź niej w dniu 31.12.2004r. Oznacza to, i ż podniesiony zarzut jest obj ę ty przedawnieniem, tym bardziej ż e Wnioskodawca nie wykaza ł , i ż dzia ł ania takie by ł y podejmowane po 2003r. Zdaniem organu antymonopolowego przedstawione przez Wnioskodawc ę dowody, jak równie ż informacje uzyskane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego nie daj ą wystarczaj ą cych podstaw do postawienia zarzutu zawarcia przez wskazanych przez Wnioskodawc ę przedsi ę biorców porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę . Art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, i ż organ antymonopolowy mo ż e odmówi ć – w drodze decyzji - wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli 11 z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez organ informacji wynika w sposób oczywisty, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7 lub zakazu okre ś lonego w art. 8. Mo ż e tak ż e - przed wydaniem postanowienia o wszcz ę ciu lub decyzji o odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego - przeprowadzi ć post ę powanie wyja ś niaj ą ce, maj ą ce na celu uzyskanie dodatkowych informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. Maj ą c powy ż sze na uwadze, a zw ł aszcza to, i ż informacje uzyskane w toku przeprowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego nie da ł y podstaw do przyj ę cia, i ż zosta ł y naruszone przepisy ustawy o ochronie (...), orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKIK w Krakowie, 31-011 Kraków, pl. Szczepa ń ski 5, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Szarzy ń ski Radca prawny Otrzymuj ą : 1 x Pan Tadeusz Mordarski Firma Handlowo-Us ł ugowa „MORTAD” , ul. Ż wirki i Wigury 20, 34-600 Limanowa 1 x a/a