RKR-47/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE RKR-410-6/04/MS-6/04 Kraków, dn. 31 grudnia 2004r. DECYZJA Nr RKR - 47/2004 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003r., Nr 86 poz. 804 z pó ź n. zm.) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172, z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 w/w ustawy o ochronie (…): a) uznaje si ę praktyk ę polegaj ą c ą na ustaleniu przez Ma ł opolsk ą Izb ę Lekarsko- Weterynaryjn ą z siedzib ą w Tarnowie przy ul. Braci Saków 1 minimalnych cen na us ł ugi weterynaryjne ś wiadczone na terenie województwa ma ł opolskiego, poprzez podj ę cie i wprowadzenie uchwa ł y Nr 69/2002 Ma ł opolskiej Izby Lekarsko- Weterynaryjnej z dnia 18 wrze ś nia 2002r. w sprawie minimalnych honorariów lekarsko-weterynaryjnych zalecanych do stosowania w wolnej praktyce, za porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) oraz b) stwierdza si ę zaniechanie stosowania przez Izb ę w/w praktyki z dniem 4.08.2004r. II. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Ma ł opolsk ą Izb ę Lekarsko-Weterynaryjn ą kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 6.000 z ł (s ł ownie: sze ść tysi ę cy z ł ) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. UZASADNIENIE Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie – zwanego dalej „organem antymonopolowym” wp ł yn ęł y w dniach: 9.07.2004r., 19.07.2004. oraz 26.07.2004r. – przekazane przez Departament Ochrony Konkurencji Centrali UOKIK w Warszawie - informacje o podj ę ciu przez Ma ł opolsk ą Izb ę Lekarsko-Weterynaryjn ą z siedzib ą w Tarnowie przy ul. Braci Saków 1, zwan ą dalej „Izb ą ” uchwa ł y w sprawie cen minimalnych za us ł ugi weterynaryjne. W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy – postanowieniem nr RKR- 131/2004 - wszcz ął w dniu 30.07.2004r. post ę powanie wyja ś niaj ą ce w przedmiotowej sprawie, którego celem by ł o ustalenie, czy dzia ł anie Izby nie stanowi naruszenia przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003r., Nr 86 poz. 804 z pó ź n. zm.) – zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…), uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. W jego toku stwierdzono, i ż Izba podj ęł a w dniu 18.09.2002r. uchwa łę Nr 69/2002, okre ś laj ą c ą wysoko ść minimalnych stawek 2 honorariów zalecanych do stosowania w wolnej praktyce przez nale żą cych do Izby weterynarzy. Ustalono tak ż e, i ż powy ż sza uchwa ł a zosta ł a uchylona w dniu 4.08.2004r. uchwa łą Nr 156/2004/III. Postanowieniem nr RKR-243/2004 z dnia 3.09.2004r. organ antymonopolowy wszcz ął post ę powanie antymonopolowe pod zarzutem zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na rynku us ł ug weterynaryjnych w województwie ma ł opolskim, polegaj ą cego na uchwaleniu minimalnych cen us ł ug weterynaryjnych na terenie tego województwa poprzez podj ę cie i wprowadzenie przez Ma ł opolsk ą Izb ę Lekarsko- Weterynaryjn ą uchwa ł y Nr 69/2002 z dnia 18 wrze ś nia 2002r. w sprawie minimalnych honorariów lekarsko-weterynaryjnych zalecanych do stosowania w wolnej praktyce, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Odpowiadaj ą c na postawiony zarzut, Izba wnios ł a o jego oddalenie oraz wyja ś ni ł a, i ż przedmiotowa uchwa ł a Nr 69/2002 nie by ł a skierowana przeciwko uczestnikom rynku us ł ug weterynaryjnych, ani nie zmierza ł a do ograniczenia konkurencji na tym rynku. Zdaniem Izby celem uchwa ł y by ł o „stworzenie warunków do prowadzenia w ł a ś ciwej konkurencji w wykonywaniu zawodu na obszarze województwa ma ł opolskiego”. Stawki okre ś lone w uchwale nie posiada ł y charakteru bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cego lecz wy łą cznie pomocniczy i mia ł y stanowi ć dla lekarzy z obszaru dzia ł ania Izby pewne wytyczne dotycz ą ce ustalania wysoko ś ci honorariów za us ł ugi weterynaryjne. Powy ż sza uchwa ł a zosta ł a podj ę ta na skutek wyst ą pie ń lekarzy weterynarii, którzy postulowali wprowadzenie ogólnych zasad, które mogliby wykorzystywa ć przy naliczaniu kosztów i honorariów za ś wiadczone przez siebie us ł ugi. Podnios ł a tak ż e, ż e nie kontrolowa ł a sposobu wykonania swoich uchwa ł , jak równie ż , ż e nie wp ł yn ęł a do Izby ż adna skarga dotycz ą ca cen stosowanych przez lekarzy weterynarii, b ę d ą cych jej cz ł onkami. W toku przeprowadzonego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 1990r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko - weterynaryjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 187 poz. 1567, z pó ź n. zm.) – zwanej dalej „ustaw ą o zawodzie (…) – przynale ż no ść lekarzy weterynarii do samorz ą du zawodowego jest obowi ą zkowa, albowiem w ś wietle art. 2 ust. 1 ustawy zawód ten mo ż e wykonywa ć wy łą cznie osoba, która uzyska ł a prawo jego wykonywania przez wpis na list ę lekarzy weterynarii. Dookre ś la to art. 17 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, i ż lekarz weterynarii, posiadaj ą cy prawo wykonywania zawodu, przed podj ę ciem wykonywania zawodu na terenie okr ę gowej izby lekarsko-weterynaryjnej obowi ą zany jest uzyska ć wpis do rejestru cz ł onków tej izby. Oznacza to ka ż da osoba wykonuj ą ca zawód lekarza weterynarii na terenie województwa ma ł opolskiego jest ex lege cz ł onkiem okr ę gowej izby lekarsko- weterynaryjnej w ł a ś ciwej dla tego województwa. Do podstawowych obowi ą zków lekarza weterynarii, wymienionych w art. 19 pkt 1 ustawy o zawodzie (…) nale ż y przestrzeganie zasad etyki i deontologii weterynaryjnej oraz innych przepisów zwi ą zanych z wykonywaniem zawodu lekarza weterynarii, a tak ż e uchwa ł w ł adz i organów samorz ą du lekarzy weterynarii. Ponadto na podstawie postanowie ń „Kodeksu Etyki i Deontologii Weterynaryjnej” – uchwalonego na mocy uchwa ł y nr 16/2001/V V krajowego Zjazdu Lekarzy Weterynarii z dnia 17 czerwca 2001r. w sprawie 3 przepisów wprowadzaj ą cych Kodeks Etyki i Deontologii Weterynaryjnej – zwanego dalej „Kodeksem Etyki”, lekarz weterynarii jest zobowi ą zany m.in. do: - dbania o autorytet samorz ą du zawodowego (art. 10 ust. 1), - ustalania honorarium za ś wiadczenie us ł ug weterynaryjnych, z uwzgl ę dnieniem wytycznych samorz ą du zawodowego wk ł adu swojej pracy, ponoszonych kosztów w ł asnych, a tak ż e sytuacji materialnej posiadacza i warto ś ci zwierz ę cia (art. 26 ust. 1 zd. 2), - przestrzegania zasad uczciwej konkurencji w prowadzeniu prywatnej praktyki lekarsko- weterynaryjnej oraz przestrzegania uchwa ł samorz ą du w tym zakresie (art. 32 oraz 46 ust. 2). Powy ż sze zobowi ą zanie, wst ę puj ą cy do zawodu lekarze weterynarii potwierdzaj ą poprzez przyrzeczenie, w którym zobowi ą zuj ą si ę do wykonywania „obowi ą zków wynikaj ą cych z przepisów prawa oraz Kodeksu Etyki i Dentologii Weterynaryjnej”. Nieprzestrzeganie uchwa ł organów samorz ą du stanowi natomiast – w ś wietle art. 10 ust. 3 Kodeku Etyki – przewinienie zawodowe, które uzasadnia odpowiedzialno ść zawodow ą i stanowi podstaw ę do wszcz ę cia przeciwko lekarzowi weterynarii, niestosuj ą cemu si ę do podj ę tych uchwa ł , post ę powania dyscyplinarnego oraz zastosowania kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 46 ust. 1 ustawy o zawodzie (…), od upomnienia a ż do pozbawienia prawa wykonywania zawodu w łą cznie. Zgodnie z tre ś ci ą art. 8 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy, samorz ą d zawodowy lekarzy weterynarii jest niezale ż ny w wykonywaniu swoich zada ń i podlega tylko przepisom ustawy, a jego jednostki organizacyjne, tj.: Krajowa Izba Lekarsko-Weterynaryjna i okr ę gowe izby lekarsko-weterynaryjne – w tym równie ż Ma ł opolska Izba Lekarsko-Weterynaryjna - posiadaj ą osobowo ść prawn ą . Zakres dzia ł ania Izby jest uregulowany w art. 23 i nast ę pnych ustawy o zawodzie (…). Obszarem jej dzia ł ania jest województwo ma ł opolskie, a do rejestru prowadzonego przez Izb ę wpisanych jest 538 lekarzy weterynarii. Organami Izby - stosownie do tre ś ci art. 24 ustawy o zawodzie (…) - s ą : 1. okr ę gowy zjazd lekarzy weterynarii, 2. okr ę gowa rada lekarsko-weterynaryjna, 3. okr ę gowa komisja rewizyjna, 4. okr ę gowy s ą d lekarsko-weterynaryjny, 5. okr ę gowy rzecznik odpowiedzialno ś ci zawodowej. Dzia ł alno ś ci ą Izby kieruje Rada Ma ł opolskiej Izby Lekarsko – Weterynaryjna w Tarnowie i do jej zada ń – wynikaj ą cych z art. 10 w zwi ą zku z art. 29 ustawy o zawodzie (…) – nale ż y m. in. przyznawanie, pozbawianie, zawieszanie oraz stwierdzenie utraty prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii, prowadzenie rejestru cz ł onków izby. Powy ż sze uprawnienia s ł u żą z jednej strony sprawowaniu kontroli nad dost ę pem do zawodu lekarza weterynarii, a z drugiej s ą jednym ze ś rodków nadzoru nad jego nale ż ytym wykonaniem. Jedn ą z form nadzoru nad nale ż ytym wykonywaniem zawodu przez lekarzy weterynarii jest nadzór dyscyplinarny, sprawowany przez Okr ę gowego Rzecznika Odpowiedzialno ś ci Zawodowej i Okr ę gowy S ą d Lekarsko-Weterynaryjny, który rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialno ś ci zawodowej lekarzy weterynarii oraz sprawuje s ą downictwo polubowne. Mimo, i ż S ą d ten jest s ą dem pierwszej instancji mo ż e on wymierza ć wszystkie kary wymienione w art. 46 ust. 1 ustawy o zawodzie (…). 4 Przepisy powo ł anej ustawy o zawodzie (…), ani jakiekolwiek inne - powszechnie obowi ą zuj ą ce - nie przyznaj ą samorz ą dowi lekarzy weterynarii, a w szczególno ś ci jego jednostkom organizacyjnym, prawa do ustanawiania cenników wynagrodze ń za us ł ugi weterynaryjne. W dniu 5.09.1991r. Izba podj ęł a uchwa łę nr 6 w sprawie wysoko ś ci minimalnych stawek honorariów lekarsko-weterynaryjnych zalecanych do stosowania w wolnej praktyce. Uchwa ł a ta utraci ł a moc w zwi ą zku z podj ę ciem w dniu 18.09.2002r. uchwa ł y Nr 69/2002 w sprawie wysoko ś ci minimalnych stawek honorariów lekarsko-weterynaryjnych zalecanych do stosowania w wolnej praktyce. Jak stwierdzono w uchwale, jej podj ę cie by ł o spowodowane konieczno ś ci ą realizacji wniosków cz ł onków Izby w tym zakresie i mia ł o na celu stworzenie warunków do prowadzenia w ł a ś ciwej konkurencji w wykonywaniu zawodu. W zwi ą zku z powy ż szym Izba ustali ł a w przedmiotowej uchwale 2 cenniki pod nazw ą : - „Wytyczne w sprawie wzorcowych cen minimalnych stosowanych w leczeniu du ż ych zwierz ą t” oraz - „Wytyczne w sprawie wzorcowych cen minimalnych stosowanych w leczeniu ma ł ych zwierz ą t, w których ustali ł a minimalne ceny za us ł ugi i zabiegi ś wiadczone przez lekarzy weterynarii nale żą cych do Izby. Wprowadzi ł a ona równie ż zapis, i ż podane stawki wzrastaj ą o 50% w przypadku us ł ug wykonanych w godzinach 22.00 – 7.00 oraz w niedziel ę i ś wi ę ta. W par. 1 przedmiotowej uchwa ł y Izba zaleci ł a wszystkim lekarzom weterynarii prowadz ą cym prywatn ą praktyk ę , d ąż enie do utrzymania wysoko ś ci honorariów lekarsko-weterynaryjnych na minimalnym poziomie – okre ś lonym w w/w cennikach. Izba stwierdzi ł a nadto w par. 2, ż e honoraria te nie maj ą charakteru cen minimalnych, lecz zalecenie , którego zastosowanie w praktyce mo ż e wp ł ywa ć na w ł a ś ciwe wykonywanie zawodu oraz eliminowanie przypadków wykonywaniu us ł ug poni ż ej ich kosztów i pozyskiwania us ł ugobiorców w sposób nieuczciwy. Uchwa ł a ta wesz ł a w ż ycie w dniu jej podpisania, tj. w dniu 18.09.2002r. i podlega ł a opublikowaniu w Biuletynie Izby. Wykonywanie przedmiotowej uchwa ł y przez lekarzy weterynarii, a zw ł aszcza stosowanie przez nich w/w cenników, nie by ł o przedmiotem kontroli ze strony Izby. Do jej organów, w tym do Okr ę gowego Rzecznika Odpowiedzialno ś ci Zawodowej nie wp ł yn ęł a ż adna skarga dotycz ą ca cen stosowanych przez lekarzy weterynarii, b ę d ą cych cz ł onkami Izby. Równie ż Okr ę gowy S ą d Lekarsko-Weterynaryjny nie rozpatrywa ł ż adnej sprawy, której przedmiotem by ł oby nieprzestrzeganie przedmiotowej uchwa ł y. Po wszcz ę ciu przez organ antymonopolowy w dniu 30.07.2004r. post ę powania wyja ś niaj ą cego, Rada Ma ł opolskiej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej podj ęł a w dniu 4.08.2004r. uchwa łę Nr 156/2004/III w sprawie uchylenia uchwa ł y Nr 69/2002 z dnia 18.09.2002r., w wyniku czego wprowadzone przez ni ą cenniki utraci ł y moc. Maj ą c powy ż sze na uwadze, organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z tre ś ci ą art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, polegaj ą ce w szczególno ś ci na ustaleniu bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y. Przedmiotem tego zakazu s ą nie tylko porozumienia zawierane przez przedsi ę biorców, ale równie ż zawierane 5 przez zwi ą zki przedsi ę biorców, które mog ą przybiera ć – zgodnie do art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o ochronie (…) - form ę uchwa ł y lub innego aktu zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. Warunkiem koniecznym do uznania porozumienia za naruszaj ą ce zakaz okre ś lony w powo ł anym art. 5 tej ustawy jest wykazanie, ż e celem uczestników porozumienia by ł o ograniczenie konkurencji, przy czym bez znaczenia jest okoliczno ść , czy cel ten zosta ł zrealizowany, W ś wietle bowiem tre ś ci art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie (…) regulacje i sankcje zawarte w tej ustawie znajduj ą zastosowanie w stosunku do praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł a ć skutki na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Oznacza to, ż e do uznania porozumienia za ograniczaj ą ce konkurencj ę wystarczaj ą ce jest udowodnienie, i ż przedsi ę biorcy lub ich zwi ą zek dzia ł ali w zgodnym zamiarze rezygnacji z posiadanej przez siebie suwerenno ś ci decyzyjnej lub jej cz ęś ci i przyj ę cia jednakowych zasad dzia ł ania na rynku w ł a ś ciwym, którego skutkiem mog ł o by ć wy łą czenie dzia ł ania mechanizmów rynkowych i zniekszta ł cenie konkurencji. Szczególnie negatywne skutki dla konkurencji wywo ł uj ą grupowe dzia ł ania przedsi ę biorców, polegaj ą ce na ustalaniu cen przez konkurentów. S ą one uznawane za jedn ą z najci ęż szych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . W przypadku, gdy porozumienie takie jest zawierane przez samorz ą d zawodowy, któremu ustawodawca powierzy ł sprawowanie pieczy nad nale ż ytym wykonywaniem zawodu zaufania publicznego, nale ż y uzna ć za bezsporne, i ż dzia ł anie takie – polegaj ą ce na ustalaniu cen - narusza interes publicznoprawny. Powo ł any wy ż ej przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) nak ł ada na organ antymonopolowy obowi ą zek wyznaczenia rynku w ł a ś ciwego, na którym – w wyniku zarzucanego porozumienia – nast ą pi ł a eliminacja, ograniczenie lub naruszenie konkurencji. Stosownie do tre ś ci art. 4 pkt 8 tej ustawy rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek towarów, który ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Wyznacznikiem rynku w ł a ś ciwego w niniejszej sprawie jest tre ść przedmiotowej uchwa ł y Izby Nr 69/2002 z dnia 18.09.2002r. w sprawie wysoko ś ci minimalnych stawek honorariów lekarsko-weterynaryjnych zalecanych do stosowania w wolnej praktyce, w której stwierdzono, ż e ma ona na celu „tworzenie warunków do prowadzenia w ł a ś ciwej konkurencji w wykonywaniu zawodu na obszarze województwa ma ł opolskiego”. O granicach rynku w ł a ś ciwego decyduje tak ż e specyfika samorz ą du zawodowego. Stosownie bowiem do przepisów ustawy o zawodzie (…), mo ż liwo ść wykonywania zawodu lekarza weterynarii jest uzale ż niona od przynale ż no ś ci do samorz ą du zawodowego i spe ł nienia wymogów ustawowych. Zgodnie z art. 17 ustawy o zawodzie (…) lekarz weterynarii posiadaj ą cy prawo wykonywania zawodu, przed podj ę ciem wykonywania zawodu na terenie danej okr ę gowej izby lekarsko – weterynaryjnej, obowi ą zany jest uzyska ć wpis do rejestru cz ł onków tej izby, co powoduje, i ż cz ł onkami Ma ł opolskiej Izby s ą wszyscy lekarze weterynarii, tj. osoby fizyczne wykonuj ą ce zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą ce dzia ł alno ść gospodarcz ą w ramach wykonywania tego zawodu na terenie województwa ma ł opolskiego. Lekarze weterynarii s ą zatem przedsi ę biorcami w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie (…), a sama Izba jest zwi ą zkiem przedsi ę biorców - stosownie do tre ś ci art. 4 pkt 2 tej ustawy, w ś wietle którego zwi ą zkiem przedsi ę biorców s ą izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców, jak równie ż zwi ą zki tych organizacji. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze okoliczno ś ci, nale ż y przyj ąć , i ż rynkiem w ł a ś ciwym od strony geograficznej jest regionalny rynek obejmuj ą cy obszar województwa 6 ma ł opolskiego. Natomiast od strony przedmiotowej rynkiem w ł a ś ciwym s ą us ł ugi weterynaryjne – stanowi ą ce towar w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie (…) – ś wiadczone przez lekarzy weterynarii nale żą cych do Izby. Szczegó ł owy katalog tych us ł ug zosta ł okre ś lony przez Izb ę w przedmiotowej uchwale w postaci cenników – wytycznych w sprawie wzorcowych cen minimalnych stosowanych w leczeniu zwierz ą t. Zdaniem organu antymonopolowego, Izba - podejmuj ą c przedmiotow ą uchwa łę - wykroczy ł a w sposób ra żą cy poza ustawowy zakres zada ń , okre ś lony w art. 29 i 10 ustawy o zawodzie (…). Jej podj ę cie nie by ł o zwi ą zane ze sprawowaniu pieczy lub nadzorem nad nale ż ytym wykonywaniem zawodu lub jego ochron ą , lecz mia ł o na celu koordynacj ę dzia ł a ń w zakresie ustalania cen minimalnych za us ł ugi weterynaryjne pomi ę dzy konkuruj ą cymi ze sob ą przedsi ę biorcami. Powy ż sze dzia ł anie obj ęł o wszystkich lekarzy weterynarii nale żą cych do Izby, albowiem podj ę ta przez ni ą uchwa ł a wi ą za ł a – stosownie do tre ś ci art. 10 ust. 3 i art. 26 ust. 1 Kodeksu Etyki - wszystkich ówczesnych cz ł onków Izby, wykonuj ą cych zawód lekarza weterynarii. Uchwa ł a ta spe ł nia ł a wi ę c przes ł anki do uznania jej za porozumienie, okre ś lone w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o ochronie (…). Teza ta znajduje potwierdzenie tak ż e w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego (tak: wyrok z dnia 7.04.2004r. sygn. akt II K 28/04) oraz doktrynie, gdzie podkre ś la si ę , i ż ,,do traktowania uchwa ł jako porozumienia nie jest konieczne nadanie im wi ążą cego charakteru dla wszystkich zrzeszonych przedsi ę biorców, wystarczaj ą ce jest bowiem, ż e zamiarem (celem) zwi ą zku przedsi ę biorców by ł o wywo ł anie, w drodze aktu wewn ę trznego, okre ś lonych zachowa ń przedsi ę biorców.” (tak: „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz,” E. Modzelewska – W ą chal, TWIGER W-wa 2002, str. 45). Z zebranego materia ł u dowodowego wynika, i ż przedmiotowa uchwa ł a mia ł a charakter cennika okre ś laj ą cego ceny minimalne za us ł ugi weterynaryjne ś wiadczone przez cz ł onków Izby. Zamiar ograniczenia swobody podejmowania decyzji gospodarczych przez lekarzy weterynarii w zakresie ustalania cen za oferowane klientom us ł ugi weterynaryjne zosta ł wyra ż ony expressis verbis w tej uchwale. Izba bowiem wprost stwierdzi ł a, i ż wprowadzenie cen minimalnych jest realizacj ą wniosków jej cz ł onków i ma na celu eliminowanie przypadków wykonywania us ł ug poni ż ej ich kosztów i pozyskiwania us ł ugobiorców w sposób nieuczciwy. Zaleci ł a ponadto wszystkim cz ł onkom prowadz ą cym prywatn ą praktyk ę , d ąż enie do utrzymania wysoko ś ci honorariów lekarsko-weterynaryjnych na minimalnym poziomie, okre ś lonym w uchwale. Oceniaj ą c przedmiotow ą uchwa łę stwierdzi ć nale ż y, i ż ceny za us ł ugi weterynaryjne s ą cenami rynkowymi i mog ą podlega ć negocjacjom pomi ę dzy lekarzem weterynarii a w ł a ś cicielem zwierz ę cia. Znajduje to potwierdzenie zreszt ą w tre ś ci art. 26 ust. 1 zd. 2 Kodeksu Etyki, który uznaje, ż e podstaw ą do ustalenia wysoko ś ci honorarium s ą m.in.: wk ł ad pracy lekarza weterynarii, ponoszone przez niego koszty w ł asne. W ś wietle powo ł anego przepisu cena (honorarium) powinna tak ż e uwzgl ę dnia ć wytyczne samorz ą du zawodowego. Kodeks Etyki przyznaje izbom mo ż liwo ść formu ł owania wytycznych o charakterze ogólnym, których przedmiotem mog ą by ć : wykonywanie zawodu oraz zasady ustalania honorariów. Nie daje jednak ż e ż adnych podstaw do ustalania przez izby cenników, zw ł aszcza okre ś laj ą cych ceny minimalne, które by ł yby wi ążą ce dla wszystkich nale żą cych do nich lekarzy weterynarii. Us ł ugi weterynaryjne ś wiadczone s ą w warunkach prawnych wolnego rynku (czego dowodzi jednoznacznie równie ż tre ść art. 32 i 46 Kodeksu Etyki, mówi ą ca o przestrzeganiu zasad uczciwej konkurencji), a cena jest jednym z podstawowych czynników kszta ł tuj ą cych prawid ł owe funkcjonowanie wolnego rynku. Dlatego te ż podj ę cie przez Izb ę przedmiotowej uchwa ł y pozostawa ł o w oczywistej sprzeczno ś ci z zasadami funkcjonowania wolnego rynku 7 oraz naruszy ł o ustawowy zakaz zawierania porozumie ń , których celem lub skutkiem mog ł o by ć wyeliminowanie, ograniczenie, lub naruszenie konkurencji na rynku us ł ug weterynaryjnych poprzez ustalanie cen minimalnych na us ł ugi weterynaryjne, poniewa ż w rozwa ż anym przypadku uchwala Izby posiada ł a znamiona takiego porozumienia. Organ antymonopolowy nie da ł wiary wyja ś nieniom Izby, ż e jej intencj ą nie by ł o ograniczenie konkurencji na rynku us ł ug weterynaryjnych, a stawki okre ś lone w uchwale nie by ł y wi ążą ce, lecz mia ł y stanowi ć wytyczne dotycz ą ce ustalania wysoko ś ci za us ł ugi weterynaryjne dla lekarzy, którzy mogli stosowa ć ceny ni ż sze ni ż minimalne. Przecz ą temu bowiem sformu ł owania zawarte w przedmiotowej uchwale oraz tre ść powo ł anych wy ż ej zapisów Kodeksu Etyki oraz ustawy o zawodzie (…), które nak ł adaj ą na lekarzy weterynarii obowi ą zek bezwzgl ę dnego przestrzegania uchwa ł organów samorz ą du pod rygorem kar dyscyplinarnych, od upomnienia a ż do pozbawienia prawa wykonywania zawodu w łą cznie. Nale ż y bowiem zwróci ć uwag ę , i ż tak okre ś lone rygory odpowiedzialno ś ci zawodowej mog ł y powodowa ć , ż e lekarze weterynarii – w obawie przed podj ę ciem dzia ł a ń niezgodnych z Kodeksem Etyki i w celu unikni ę cia ewentualnego post ę powania dyscyplinarnego – mogli nie proponowa ć klientom cen za us ł ugi weterynaryjne ni ż szych ni ż ceny minimalne, okre ś lone w przedmiotowej uchwale. W ś wietle powy ż szego nale ż y uzna ć za uwodnione, i ż uchwa ł a Nr 69/2002 Ma ł opolskiej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej z dnia 18.09.2002r. w sprawie wysoko ś ci minimalnych stawek honorariów lekarsko-weterynaryjnych zalecanych do stosowania w wolnej praktyce spe ł nia ł a kryteria porozumienia cenowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) Wobec podj ę cia przez Izb ę uchwa ł y Nr 156/2004/III, na mocy której przedmiotowa uchwa ł a Nr 69/2002 i wprowadzone przez ni ą cenniki utraci ł y moc, organ antymonopolowy uzna ł , ż e Izba zaprzesta ł a stosowania zarzucanej jej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Nast ą pi ł o to w dniu 4.08.2004r. - tj. w dniu, w którym uchwa ł a Nr 156/2004/III zosta ł podj ę ta i wesz ł a w ż ycie. Z tym dniem uchylony zosta ł bowiem obowi ą zek przestrzegania przez cz ł onków Izby postanowie ń przedmiotowej uchwa ł y i stosowania cen minimalnych. Maj ą c powy ż sze na uwadze, orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji i stwierdzono zaniechanie stosowania porozumienia. Stosownie do tre ś ci przepisu art. 101 ust. 1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 101 ust. 5 ustawy o ochronie (…) organ antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć na zwi ą zek przedsi ę biorców kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu okre ś lonego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lne dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7 ustawy. Zgodnie z tre ś ci ą art. 104 ustawy o ochronie (…) przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Zarówno w orzecznictwie polskim, jak i europejskim podkre ś la si ę , i ż uzgadniane cen przez konkurentów zaliczane jest do najci ęż szych przypadków naruszenia prawa antymonopolowego (tzw. hardcore restriction – przyp. w ł asny UOKIK). W sposób bezpo ś redni godzi nie tylko w interesy partnerów rynkowych, ale tak ż e kolejnych uczestników obrotu towarowego. (tak np.: St. Gronowski „Ustawa antymonopolowa – komentarz” CH BECK Warszawa 1999 s. 171). 8 Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , organ antymonopolowy postanowi ł skorzysta ć z przys ł uguj ą cych mu, na podstawie art. 101 ust. 1 i 5 ustawy o ochronie (…), uprawnie ń i na ł o ż y ć kar ę pieni ęż n ą na Izb ę – jako zwi ą zek przedsi ę biorców, uznaj ą c, i ż powinna mie ć ona charakter prewencyjny i zapobiec w przysz ł o ś ci takim samym lub podobnym dzia ł aniom Izby. Przyjmuj ą c, ż e kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu, na ł o ż ono kar ę w kwocie 6.000 z ł , która odpowiada wysoko ś ci 3% przychodu osi ą gni ę tego przez Izb ę w roku rozliczeniowym 2003, tj. poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, co stanowi oko ł o 33% maksymalnego zagro ż enia ustawowego. Nak ł adaj ą c kar ę , organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę okoliczno ść , i ż Izba zaniecha ł a stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę oraz jej potencja ł ekonomiczny, którego ź ród ł em s ą sk ł adki cz ł onkowskie wp ł acane miesi ę cznie przez lekarzy weterynarii wykonuj ą cych zawód. Stosownie bowiem do stanowiska prezentowanego przez S ą d Najwy ż szy (tak: wyrok z dnia 27.06.2000r. sygn. akt I CKN 793/98) kara winna pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do potencja ł u ekonomicznego sprawcy oraz korzy ś ci jakie osi ą gn ął lub zamierza ł osi ą gn ąć . Jest ona nak ł adana i wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego. Kara winna spe ł nia ć swoj ą rol ę represyjno- wychowawcz ą i uwzgl ę dnia ć w dostatecznym stopniu wywo ł ane zagro ż enie interesu publicznego. Maj ą c powy ż sze na uwadze, organ antymonopolowy orzek ł , jak w pkt II sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Krakowie, pl. Szczepa ń ski 5 Kar ę pieni ęż n ą – stosownie do tre ś ci art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie (…) - nale ż y wp ł aci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Barbara du Vall Dyrektor Delegatury Otrzymuj ą : 1 x Ma ł opolska Izba Lekarsko-Weterynaryjna , 33-100 Tarnów, ul. Braci Saków 1 x a/a RKR