Numer decyzji
RKR-5/2006
Decyzja UOKiK RKR-5/2006
- Data decyzji
- 17 lutego 2006
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5, Tel/fax (012) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-411-18/04/DN-40/06 Kraków, dn. 17 lutego 2006 r. DECYZJA Nr RKR - 5/2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172, ze zm.) , po przeprowadzeniu – na wniosek TRANS-FORMERS KARPATIA Sp. z o.o. z siedzib ą w Tarnowie, przy ul. Krakowskiej 46 – post ę powania antymonopolowego dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2, w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 wymienionej na wst ę pie ustawy, uznaje si ę dzia ł ania Miejskiego Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Kro ś nie przy ul. Fredry 12, polegaj ą ce na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, poprzez: - odmow ę zawarcia z TRANS-FORMERS KARPATIA Sp. z o.o. d ł ugoterminowej umowy o przyj ę cie - na eksploatowane przez Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej sk ł adowisko - odpadów pochodz ą cych z terenu miasta Krosna, - narzucanie w umowie o przyj ę cie odpadów na ww. sk ł adowisko, obowi ą zuj ą cej w okresie do dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2005 r., warunków umo ż liwiaj ą cych wyeliminowanie TRANS-FORMERS KARPATIA Sp. z o.o. z rynku wywozu odpadów, poprzez nieuzasadnione jednostronne rozwi ą zanie tej umowy, za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , której celem by ł o przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, oraz stwierdza si ę zaniechanie stosowania ww. praktyki z dniem 1 lipca 2005 r. II. Na podstawie art. 11 ust. 1, w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ww. ustawy nie stwierdza si ę stosowania przez Miejskie Przedsi ę biorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Kro ś nie, praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, poprzez uzale ż nianie przyj ę cia - na eksploatowane przez MPGK sk ł adowisko - odpadów pochodz ą cych z terenów gmin o ś ciennych, od zawarcia dodatkowej umowy z Gmin ą Krosno. III. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nak ł ada si ę na Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Kro ś nie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 36.428 z ł (s ł ownie: trzydzie ś ci sze ść tysi ę cy czterysta dwadzie ś cia osiem z ł otych) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. U z a s a d n i e n i e W dniu 17 listopada 2004 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Krakowie (zwanego dalej „organem antymonopolowym”) wp ł yn ął wniosek przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cego pod firm ą TRANS-FORMERS KARPATIA Sp. z o.o. z siedzib ą w Tarnowie, przy ul. Krakowskiej 46 (zwanego dalej „Wnioskodawc ą ” lub „TRANS- FORMERS”) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Miejskiemu Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzib ą w Kro ś nie, przy ul. Fredry 12 (zwanemu dalej „MPGK”). Wnioskodawca postawi ł MPGK zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, poprzez odmow ę zawarcia z nim umowy o przyjmowanie odpadów komunalnych na eksploatowane przez MPGK wysypisko. W ocenie Wnioskodawcy, MPGK wykorzystuje pozorne trudno ś ci zwi ą zane z budow ą na sk ł adowisku zak ł adu utylizacji odpadów, w celu wyeliminowania go, jako konkurenta, z lokalnego rynku wywozu odpadów. TRANS-FORMERS podkre ś li ł równie ż , i ż w zakresie eksploatacji sk ł adowiska odpadów w Kro ś nie nie zosta ł a wydana ż adna prawomocna decyzja, wstrzymuj ą ca przyjmowanie odpadów, a jedynie decyzja Wojewody Podkarpackiego o zmianie sposobu eksploatacji. Zdaniem Wnioskodawcy dzia ł ania te przeciwdzia ł aj ą ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji i s ą sprzeczne z art. 8 ust. 2 pkt.5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - zwanej dalej „ustaw ą o ochronie (…)”. Po uzupe ł nieniu wniosku oraz w wyniku analizy informacji w nim zawartych organ antymonopolowy – postanowieniem Nr RKR-524/2004 – wszcz ął w dniu 7 grudnia 2004 r. post ę powanie antymonopolowe, w zwi ą zku podejrzeniem nadu ż ywania przez MPGK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, polegaj ą cego na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, poprzez odmow ę zawarcia ze spó ł k ą TRANS-FORMERS umowy o przyjmowanie odpadów na eksploatowane przez MPGK wysypisko, tj. ewentualnego naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…). W toku post ę powania antymonopolowego - wobec zawarcia z MPGK umowy o przyjmowanie odpadów na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2005 r. - Wnioskodawca, w pi ś mie z dnia 7.02.2004 r. (karta 84), stwierdzi ł , i ż modyfikuje tre ść wniosku i wnosi o prowadzenie post ę powania antymonopolowego w sprawie stosowania przez MPGK praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków w umowie o przyjmowanie odpadów na wysypisko. Wobec powy ż szego, organ antymonopolowy - pismem z dnia 4.03.2005 r. (k. 97, 98) wezwa ł TRANS-FORMERS do sprecyzowania, czy modyfikacja wniosku winna by ć traktowana jako żą danie zmiany kwalifikacji podstawy prawnej zarzucanych MPGK praktyk, czy jej rozszerzenie o zarzut innego naruszenia art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie (...). Odpowiadaj ą c na wezwanie, TRANS-FORMERS, w pi ś mie z dnia 11.03.2005 r., (karta. 129) wniós ł o dalsze prowadzenie post ę powania przeciwko MPGK pod dotychczasowym zarzutem z art. 8 ust. 2 pkt 5, tj. przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę niezb ę dnych warunków do rozwoju konkurencji, przez czym przeciwdzia ł anie to mia ł oby polega ć na : - odmowie zawarcia d ł ugoterminowej umowy o przyj ę cie na sk ł adowisko odpadów pochodz ą cych z terenu miasta Krosna, 2 - narzucenie w umowie obowi ą zuj ą cej do dnia 30.06.2005 r. warunków umo ż liwiaj ą cych wyeliminowanie TRANS-FORMERS z rynku wywozu odpadów, poprzez nieuzasadnione jednostronne rozwi ą zanie tej umowy, - uzale ż nianie przyj ę cie na sk ł adowisko odpadów pochodz ą cych z terenów gmin o ś ciennych od zawarcia dodatkowej umowy z Gmin ą Krosno, co skutkuje znacznym wzrostem op ł aty za sk ł adowanie odpadów w terenu tych gmin. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze organ antymonopolowy, postanowieniem Nr 9/2006 - zmieni ł postanowienie Nr RKR-524/2004 o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego w ten sposób, i ż post ę powanie prowadzone by ł o pod zarzutem nadu ż ywania przez MPGK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, polegaj ą cego na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu tych odpadów z terenu miasta Krosna, poprzez: - odmow ę zawarcia d ł ugoterminowej umowy o przyj ę cie na sk ł adowisko odpadów pochodz ą cych z terenu miasta Krosna, - narzucenie w umowie obowi ą zuj ą cej od dnia 1.01.2005 r. do dnia 30.06.2005 r. warunków umo ż liwiaj ą cych wyeliminowanie TRANS-FORMERS z rynku wywozu odpadów, poprzez nieuzasadnione jednostronne rozwi ą zanie tej umowy, - uzale ż nianie przyj ę cie na sk ł adowisko odpadów pochodz ą cych z terenów gmin o ś ciennych od zawarcia dodatkowej umowy z Gmin ą Krosno, co mo ż e stanowi ć naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…). W toku przedmiotowego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Wnioskodawca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na wywozie sta ł ych odpadów komunalnych od kontrahentów z terenu miasta Krosna na podstawie zezwolenia wydanego przez Prezydenta Miasta Krosna decyzj ą z dnia 14 kwietnia 2004 r., obowi ą zuj ą cego do 14 kwietnia 2014 r. (karty 13-15 w aktach sprawy). W powy ż szej decyzji wskazano 4 sk ł adowiska, jako miejsca usuwania odpadów, tj. sk ł adowisko w Kro ś nie, Tarnowie, Dukli i Kozodrzach. Oprócz TRANS-FORMERS, dzia ł alno ść polegaj ą c ą na zbieraniu i wywozie odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna prowadz ą równie ż dwaj inni przedsi ę biorcy tj.: MPGK oraz - w znikomym zakresie - Grzegorz Malinowski, dzia ł aj ą cy pod firm ą Przedsi ę biorstwo Utylizacyjno-Transportowe MAL-EKO w Rogach. Zebrane odpady ww. przedsi ę biorcy sk ł aduj ą na lokalnym wysypisku w Kro ś nie, które jest administrowane przez MPGK. Zgodnie z informacjami przed ł o ż onymi przez MPGK (karta 57), w miesi ą cu listopadzie 2004 r. przedsi ę biorcy posiadaj ą cy zezwolenia na wywóz odpadów z terenu Krosna dostarczyli na sk ł adowisko w Kro ś nie 1.045,25 ton odpadów, z czego: - MPGK - 705,39 ton – co stanowi 67,5%, - TRANS-FORMERS - 320,68 ton – co stanowi 30,7 %, - PU-T MAL-EKO - 19,18 ton – co stanowi 1,8%. 3 Na ww. sk ł adowisko – oprócz odpadów pochodz ą cych z terenu gminy miejskiej Krosno – przyjmowane s ą odpady z pozosta ł ych terenów, przy czym dostarczane s ą nie tylko przez przedsi ę biorców zajmuj ą cych si ę dzia ł alno ś ci ą wywozow ą lecz równie ż bezpo ś rednio przez samych wytwórców odpadów (przedsi ę biorców i osoby fizyczne). Struktura odpadów dostarczonych na sk ł adowisko w Kro ś nie w roku 2004 i w I kwartale 2005 r. przedstawiaj ą poni ż sze tabele 1 i 2 sporz ą dzone na podstawie informacji przed ł o ż onych przez MPGK w pi ś mie z dnia 29 wrze ś nia 2005 r. (karty 189-190) Tabela nr 1. 2004 ROK Z terenu miasta Krosna Z pozosta ł ych terenów Razem Odpady dostarczone przez: w tonach udzia ł % w tonach udzia ł % w tonach udzia ł % MPGK 8.458 54,3 1.973 86 10.431 58 TRANS- FORMERS 4.631 29,6 45 2 4.676 26 Pozosta ł ych dostawców (w tym PU-T MAL-EKO) 2.507 16,1 278 12 2.785 16 Razem 15.596 100 2.296 100 17.892 100 Tabela nr 2. I KWARTA Ł 2005 ROKU Odpady dostarczone Z terenu miasta Krosna Z pozosta ł ych terenów Razem przez: w tonach udzia ł % w tonach udzia ł % w tonach udzia ł % MPGK 1.794 50 370 96 2.164 55 TRANS- FORMERS 916 26 6 2 922 23 Pozosta ł ych dostawców (w tym PU-T MAL-EKO) 870 24 9 2 879 22 Razem 3.580 100 385 100 3.965 100 Wnioskodawca dostarcza ł i dostarcza odpady komunalne na sk ł adowisko w Kro ś nie w oparciu o umowy zawierane z MPGK. Od pocz ą tku prowadzenia dzia ł alno ś ci wywozowej w Kro ś nie do dnia z ł o ż enia wniosku o wszcz ę cie przedmiotowego post ę powania 4 antymonopolowego TRANS-FORMERS zawar ł z MPGK kolejno nast ę puj ą ce umowy o przyjmowanie odpadów: umowa z dnia 1.10.1999 r. – obowi ą zuj ą ca na czas posiadanego wówczas przez TRANS-FORMERS zezwolenia, tj. do dnia 31.12.2002 r. (karty 138-140), umowy z dnia 30.10.2002 r. – obowi ą zuj ą ca od 1.01.2003 r. do 31.12.2003 r. (karty 135-137), umowy z dnia 16.12.2003 r. – obowi ą zuj ą ca od 1.01.2004 r. do 31.12.2004 r. (karty 130-132). W zwi ą zku ze zbli ż aj ą cym si ę terminem wyga ś ni ę cia w dniu 31.12.2004 r. ostatniej umowy, Wnioskodawca wyst ą pi ł do MPGK o zawarcie kolejnej (pismo z dnia 27.09.2004 r., karta 4). W odpowiedzi, pismem z dnia 11.10.2004 r. (karty 5-6) MPGK odmówi ł o jej zawarcia, argumentuj ą c to mo ż liwo ś ci ą wyst ą pienia czasowego ograniczenia ilo ś ci przyjmowanych odpadów. MPGK wyja ś ni ł o, i ż jest w trakcie realizacji powa ż nej inwestycji, która uniemo ż liwia pe ł n ą , bie żą c ą eksploatacj ę sk ł adowiska. Pismem z dnia 22.10.2004 r. (karta 7) TRANS-FORMERS ponowi ł wniosek o zawarcie z MPGK umowy o przyjmowanie odpadów na sk ł adowisko w Kro ś nie, w którym wskaza ł , i ż odmawiaj ą c powy ż szego, MPGK dzia ł a niezgodnie z decyzj ą Prezydenta Miasta Krosna z dnia 14.04.2004 r. (zezwoleniem na prowadzenie dzia ł alno ś ci wywozu odpadów - przy UOKiK). Podkre ś li ł , i ż na mocy tej decyzji, odpady zebrane przez TRANS-FORMERS z terenu miasta Krosna winny by ć sk ł adowane na lokalnym (eksploatowanym przez MPGK) sk ł adowisku. Odnosz ą c si ę do powy ż szego, MPGK – pismem z dnia 28.10.2004 r. (karta 8) – ponownie odmówi ł o zawarcia umowy. Jednocze ś nie zwróci ł o uwag ę , i ż jego dzia ł anie nie mo ż e by ć traktowane jako niezgodne z decyzj ą Prezydenta Miasta Krosna z dnia 14.04.2004 r., poniewa ż decyzja ta wskazuje, oprócz sk ł adowiska w Kro ś nie, na 3 inne, do których Wnioskodawca mo ż e wywozi ć odpady. W tym stanie rzeczy TRANS-FORMERS z ł o ż y ł do organu antymonopolowego wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko MPGK, pod pierwotnym zarzutem, tj. odmowy zawarcia umowy. Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutów Wnioskodawcy (k.25-29), MPGK wnios ł o o wydanie decyzji niestwierdzaj ą cej stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Podkre ś li ł o, i ż utrudnienia w eksploatacji sk ł adowiska nie s ą pozorne – jak twierdzi Wnioskodawca – lecz wynikaj ą z realizacji inwestycji finansowanej z funduszy unijnych, w ramach której sk ł adowisko jest modernizowane, a na jego terenie budowany jest Zak ł ad Utylizacji Odpadów Komunalnych. MPGK poda ł o równie ż , i ż Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Ochrony Ś rodowiska w Rzeszowie przeprowadzi ł w 2004 r. post ę powanie administracyjne w sprawie wstrzymania u ż ytkowania sk ł adowiska w Kro ś nie, efektem którego by ł a Decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 wrze ś nia 2004 r. (karty 32-35). Decyzj ą t ą Wojewoda Podkarpacki zobowi ą za ł MPGK do ograniczenia oddzia ł ywania wysypiska na ś rodowisko, poprzez realizacj ę , w wyznaczonych terminach, szeregu zada ń o charakterze budowlanym. W tej sytuacji – jak poda ł o MPGK – nie by ł o mo ż liwe z ł o ż enie deklaracji zawarcia z dotychczasowymi kontrahentami umów o sk ł adowanie odpadów. Na dowód powy ż szego, MPGK zwróci ł o uwag ę , ż e trwaj ą ce na sk ł adowisku prace budowlane mog ą , w najbli ż szej przysz ł o ś ci, spowodowa ć konieczno ść ograniczenia ilo ś ci przyjmowanych odpadów równie ż dostarczanych przez MPGK. W zwi ą zku z tym, w dniu 5 28 pa ź dziernika 2004 r. samo MPGK zawar ł o „Umow ę na przyj ę cie odpadów” z administratorem sk ł adowiska zlokalizowanego w Dukli (karty 54-56). Na wniosek MPGK organ antymonopolowy wyda ł , w dniu 28 grudnia 2004 r., postanowienie Nr RKR-559/2004, na mocy którego ograniczy ł prawo wgl ą du do materia ł u dowodowego sprawy w cz ęś ci stanowi ą cej ww. umow ę z dnia 28 pa ź dziernika 2004 r. W dniu 1.12.2004 r. odby ł o si ę spotkanie przedstawicieli MPGK i TRANS- FORMERS, na którym uzgodniono zawarcie kolejnej umowy o przyjmowanie odpadów, przy czym MPGK zastrzeg ł o sobie prawo wprowadzenia do umowy zapisów uwzgl ę dniaj ą cych mo ż liwo ść ogranicze ń lub wstrzymania przyjmowania odpadów, z przyczyn od niego niezale ż nych. Umowa taka (zwana dalej „umow ą krótkoterminow ą ”) zosta ł a przes ł ana przez MPGK do akceptacji i podpisu Wnioskodawcy pismem z dnia 8.12.2004 r. (karty 50-53). MPGK poda ł o, i ż w dniu 30.12.2004 r. TRANS-FORMERS zwróci ł podpisan ą zaproponowan ą mu umow ę na przyj ę cie odpadów (umow ę krótkoterminow ą - przyp. UOKiK), przy czym do umowy nie za łą czono pisma przewodniego, ani te ż ż adnego innego pisma zawieraj ą cego jakiekolwiek zastrze ż enia. W ocenie MPGK dzia ł anie TRANS- FORMERS by ł o nieracjonalne, poniewa ż spó ł ka ta najpierw z ł o ż y ł a wniosek o wszcz ę cie przedmiotowego post ę powania antymonopolowego, nast ę pnie zg ł osi ł a do MPGK wniosek o zmian ę tre ś ci umowy, a ostatecznie podpisa ł a umow ę bez zastrze ż e ń , jeszcze przed ustosunkowaniem si ę MPGK w kwestii ewentualnej akceptacji b ą d ź odmowy zaproponowanych zmian. MPGK podkre ś li ł o, i ż w tym stanie rzeczy nie mo ż na mu postawi ć zarzutu odmowy zawarcia umowy o przyjmowanie odpadów. Jak wcze ś niej wspomniano, podpisanie umowy krótkoterminowej spowodowa ł o modyfikacj ę wniosku przez Wnioskodawc ę oraz zwi ą zan ą z tym zmian ę zarzutu w post ę powaniu antymonopolowym. Uzasadniaj ą c nowy zarzut TRANS-FORMERS poda ł (karty 59-60), i ż zaproponowana przez MPGK tre ść umowy krótkoterminowej odbiega od umów poprzednich. Umowa ta zawiera warunki, które pozwalaj ą MPGK w sposób uznaniowy, w dowolnym momencie i ze skutkiem natychmiastowym j ą rozwi ą za ć . W pi ś mie z dnia 20.12.2004 r. (karty 73-81) - TRANS-FORMERS przedstawi ł MPGK swoje zastrze ż enia oraz propozycj ę zmian kwestionowanych warunków umowy krótkoterminowej. I tak, za ograniczaj ą ce jego swobod ę dzia ł alno ś ci gospodarczej TRANS-FORMERS uzna ł zapisy: § 2 ust 3 umowy, w brzmieniu: „Zleceniobiorca (MPGK) ma prawo w czasie obowi ą zywania umowy jednostronnie ustali ć miesi ę czny limit odpadów przyjmowanych na sk ł adowisko, je ż eli w zwi ą zku z okoliczno ś ciami, o których mowa w §5 ust. 4 powstanie konieczno ść ograniczenia ilo ś ci przyjmowanych odpadów.” TRANS-FORMERS zwróci ł uwag ę , i ż ograniczenie b ą d ź wstrzymanie dzia ł alno ś ci sk ł adowiska nast ę puje w drodze stosownych decyzji administracyjnych, które s ą wi ążą ce dla wszystkich dostawców odpadów. Tymczasem, powy ż szy zapis umowy stwarza niebezpiecze ń stwo dowolnego wprowadzenia limitów przyjmowanych odpadów i to w sytuacji, gdy odpady dostarczane przez MPGK b ę d ą nadal przyjmowane. 6 § 2 ust. 4 umowy, o tre ś ci: „Odpady inne ni ż komunalne nie b ę d ą przyjmowane na sk ł adowisko”. Zdaniem Wnioskodawcy MPGK winno przyjmowa ć wszelkie odpady, na których przyjmowanie posiada stosowne zezwolenie. § 5 ust. 2, zgodnie z którym MPGK przys ł uguje prawo do rozwi ą zania umowy w trybie natychmiastowym m.in. w przypadku: „- stwierdzenia, i ż Zleceniodawca (TRANS-FORMERS) z ł o ż y ł , b ą d ź usi ł owa ł z ł o ż y ć na Sk ł adowisku odpady inne ni ż komunalne, b ą d ź komunalne powsta ł e na terenie poza Gmin ą Krosno”. W ocenie Wnioskodawcy nie ma w praktyce mo ż liwo ś ci sprawdzenia, co zosta ł o wrzucone do kontenera przez klienta lub przypadkow ą osob ę . Wystarczaj ą cym rozwi ą zaniem tego problemu jest – jak twierdzi TRANS-FORMERS - zobligowanie dostawcy odpadów wymienionych w powy ż szym zapisie do zabrania tych odpadów z powrotem. § 5 ust. 4 i ust. 5 umowy, w brzmieniu: „Umowa niniejsza wygasa, je ż eli w zwi ą zku z prowadzonymi na Sk ł adowisku robotami zwi ą zanymi z jego modernizacj ą oraz budow ą Zak ł adu Utylizacji Odpadów Komunalnych, a tak ż e bie żą c ą eksploatacj ą Sk ł adowiska, powstan ą okoliczno ś ci uniemo ż liwiaj ą ce dalsze przyjmowanie odpadów na Sk ł adowisko. O wyga ś ni ę ciu umowy Zleceniobiorca (MPGK) powiadomi Zleceniodawc ę (TRANS-FORMERS) pisemnie. Wyga ś ni ę cie umowy nie powoduje roszcze ń .” (ust. 4) „ Zleceniobiorca zastrzega sobie mo ż liwo ść tymczasowego wstrzymania przyjmowania odpadów na Sk ł adowisko z przyczyn technicznych lub innych niezale ż nych od Zleceniobiorcy powoduj ą cych czasow ą niemo ż no ść przyjmowania odpadów. O wstrzymaniu i wznowieniu Sk ł adowiska Zleceniobiorca powiadomi Zleceniodawc ę niezw ł ocznie w formie pisemnej lub faxem”. (ust. 5) W ocenie Wnioskodawcy, zapisy te pozwalaj ą MPGK na jednostronne, bezdyskusyjne uznanie okoliczno ś ci pozwalaj ą cych na ograniczenie b ą d ź wstrzymanie przyjmowania odpadów na sk ł adowisko, nawet w sytuacji braku stosownej decyzji w ł a ś ciwego organu. § 5 ust. 1 umowy, w brzmieniu: „Umowa zostaje zawarta na czas okre ś lony od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 30 czerwca 2005 r.”. W tym miejscu Wnioskodawca zwróci ł uwag ę , i ż typowe umowy na wywóz odpadów zawierane z klientami przez ka ż dego z przedsi ę biorców z tej bran ż y s ą umowami d ł ugoterminowymi. Sk ł adowanie wywo ż onych odpadów na podstawie 6-cio miesi ę cznej umowy o przyjmowanie odpadów uniemo ż liwia zawieranie z klientami umów d ł ugoterminowych. W zwi ą zku z tym, zaproponowa ł , by umowa z MPGK zosta ł a zawarta na czas nieokre ś lony. Zdaniem TRANS-FORMERS, sytuacja w której MPGK prowadzi równocze ś nie dzia ł alno ść sk ł adowania odpadów oraz, podobnie jak Wnioskodawca, ich wywozu, narzucanie powy ż szych warunków umowy stwarza niebezpiecze ń stwo utraty przez TRANS- FORMERS klientów na rzecz MPGK. Wnioskodawca podkre ś li ł , i ż wprawdzie przed ł o ż ono mu projekt umowy, jednak ż e jej warunki uniemo ż liwiaj ą skuteczn ą konkurencj ę na lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych. TRANS-FORMERS zwróci ł uwag ę , i ż praktycznie nie ma mo ż liwo ś ci korzystania z innego, sk ł adowiska, poniewa ż pozosta ł e, wskazane w zezwoleniu Prezydenta Miasta Krosna, zlokalizowane s ą w o ś ciennych gminach i korzystanie z nich wi ą za ł oby si ę ze znacznym wzrostem kosztów transportu oraz 7 konieczno ś ci ą zakupu innego typu samochodów. Bior ą c jednak ż e pod uwag ę konieczno ść wywi ą zania si ę z umów zawartych z klientami, Wnioskodawca podpisa ł ostatecznie umow ę o przyjmowanie odpadów w brzmieniu zaproponowanym przez MPGK (karty 88-90). Oceniaj ą c zawart ą umow ę jako tymczasow ą , a tym samym, w znaczny sposób ograniczaj ą c ą swobod ę dzia ł alno ś ci, TRANS-FORMERS wniós ł o zawieszenie przedmiotowego post ę powania antymonopolowego na okres 3 miesi ę cy (pismo z dnia 27.12.2004 r., karty 59-60). Ustosunkowuj ą c si ę do wniosku o zawieszenie post ę powania MPGK wyrazi ł o sprzeciw (karty 70-81). W zwi ą zku z powy ż szym, organ antymonopolowy wyda ł , w dniu 24.12.2005 r. postanowienie Nr RKR-28/2005 o odmowie uwzgl ę dnienia wniosku TRANS- FORMERS o zawieszenie post ę powania antymonopolowego. Odpowiadaj ą na nowe zarzuty i argumentacj ę Wnioskodawcy, MPGK - w pi ś mie z dnia 29 stycznia 2006 r. (k.208 -210) oraz wcze ś niejszych pismach z dnia 30.05.2005 r. (k. 146 - 150) podnios ł o, i ż dotycz ą one kwestii ma ł o istotnych, w szczególno ś ci ewentualnych przysz ł ych zachowa ń , które w dotychczasowej wspó ł pracy nie mia ł y miejsca. I tak: MPGK zwróci ł o uwag ę na tre ść ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628 ze zm.) , zgodnie z któr ą przedsi ę biorca zarz ą dzaj ą cy sk ł adowiskiem obowi ą zany jest utrzymywa ć i eksploatowa ć je w sposób zapewniaj ą cy w ł a ś ciwe funkcjonowanie urz ą dze ń technicznych, stanowi ą cych wyposa ż enie sk ł adowiska, a przede wszystkim zobligowany jest do zachowania wymogów sanitarnych, bezpiecze ń stwa i higieny pracy, przeciwpo ż arowych oraz zasad ochrony ś rodowiska. MPGK podkre ś li ł o, i ż ponosi wszelkie konsekwencje wynikaj ą ce z niedope ł nienia powy ż szych wymogów, st ą d konieczno ść zabezpieczenia jego interesów w zakresie prawid ł owej eksploatacji sk ł adowiska. Okoliczno ś ci te – zdaniem MPGK – uniemo ż liwiaj ą zmian ę tre ś ci § 2 ust. 3 umowy, traktuj ą cego o mo ż liwo ś ci wprowadzenia ogranicze ń ilo ś ci przyjmowanych odpadów. W zakresie § 2 ust. 4 umowy MPGK wyrazi ł o gotowo ść rozszerzenia katalogu przyjmowanych odpadów o odpady inne ni ż komunalne i wskazane przez TRANS- FORMERS. Odno ś nie § 5 ust. 2 umowy, dotycz ą cego mo ż liwo ś ci natychmiastowego rozwi ą zania umowy z powodu przywiezienia na sk ł adowisko odpadów innych ni ż okre ś lone w umowie – MPGK nie zaakceptowa ł o propozycji zmian TRANS-FORMERS. Poda ł o, i ż zapis ten ma na celu przerzucenie cz ęś ci odpowiedzialno ś ci za prawid ł owe funkcjonowanie sk ł adowiska na kontrahentów, których dzia ł alno ść spowodowa ł aby na tym sk ł adowisku negatywne skutki. Jednocze ś nie MPGK zwróci ł o uwag ę , i ż zapis ten zawiera ł a poprzednio obowi ą zuj ą ca umowa i pomimo przypadków dostarczania przez TRANS-FORMERS odpadów innych ni ż komunalne – MPGK nie czyni ł o z tego zapisu u ż ytku. MPGK zaakceptowa ł o cz ęś ciowo propozycje TRANS-FORMERS zmiany tre ś ci §5 ust. 4 i 5 umowy, uzupe ł niaj ą c je drobnymi poprawkami. Ustosunkowuj ą c si ę do zarzutu zbyt krótkiego obowi ą zywania umowy (§ 2 ust. 1), oraz propozycji zawarcia jej na czas nieokre ś lony - MPGK nie zaakceptowa ł o tej propozycji. Równocze ś nie wyrazi ł o gotowo ść wyd ł u ż enia okresu obowi ą zywania umowy do dnia 31.12.2009 r. Wobec braku akceptacji przez MPGK propozycji usuni ę cia z umowy § 2 ust. 3, przyznaj ą cego mu prawo do ograniczenia ilo ś ci przyjmowanych od TRANS-FORMERS odpadów oraz § 5 ust. 2 umo ż liwiaj ą cego natychmiastowe rozwi ą zanie umowy z powodu dostarczenia przez TRANS-FORMERS odpadów inne ni ż komunalne – Wnioskodawca 8 przedstawi ł kolejne argumenty, maj ą ce ś wiadczy ć , i ż dzia ł ania MPGK, w istocie, maj ą na celu utrudnienie dzia ł alno ś ci konkurenta i ostatecznie jego eliminacj ę z rynku wywozu odpadów (karty 84-95). Je ś li bowiem, jedyne w gminie sk ł adowisko ograniczy ilo ść przyjmowanych odpadów, to przedsi ę biorca sk ł aduj ą cy te odpady nara ż ony jest na niewywi ą zanie si ę z umów zawartych z klientami, a tak ż e nie b ę dzie móg ł pozyska ć nowych. Wnioskodawca podkre ś li ł , i ż pozostawienie w umowie spornych zapisów w niezmienionej formie jest sprzeczne z Instrukcj ą eksploatacji sk ł adowiska. Przed ł o ż ona w toku post ę powania antymonopolowego Instrukcja eksploatacji sk ł adowiska odpadów w Kro ś nie (zwana dalej „Instrukcj ą ” b ą d ź „Instrukcj ą eksploatacji sk ł adowiska”) zosta ł a zatwierdzona przez Wojewod ę Podkarpackiego w dniu 3.12.2004 r. (karty 100-128). W za ł o ż eniach ogólnych Instrukcja uwzgl ę dnia, i ż na sk ł adowisku prowadzone s ą prace budowlane zwi ą zane z budow ą Zak ł adu Utylizacji Odpadów i modernizacj ą sk ł adowiska, w zwi ą zku z decyzj ą Wojewody Podkarpackiego, zobowi ą zuj ą c ą MPGK do ograniczenia oddzia ł ywania na ś rodowisko. Z tego powodu sk ł adowisko podzielone zosta ł o na trzy cz ęś ci: - pó ł nocn ą - modernizowan ą , - po ł udniow ą - zamykan ą , - ś rodkow ą - eksploatowan ą . Pó ł nocna cz ęść sk ł adowiska przewidziana zosta ł a do modernizacji dostosowuj ą cej j ą do aktualnie obowi ą zuj ą cych przepisów ochrony ś rodowiska i zosta ł a czasowo wy łą czona z eksploatacji. Cz ęść po ł udniowa sk ł adowiska (zamykana), zgodnie z koncepcj ą modernizacji, przewidziana jest do zamkni ę cia i rekultywacji. Cz ęść ś rodkowa jest obecnie eksploatowana, przy czym Instrukcja przewiduje, i ż b ę dzie ona przyjmowa ć odpady do czasu zako ń czenia modernizacji cz ęś ci pó ł nocnej. Wówczas, miejscem deponowania odpadów stanie si ę cz ęść pó ł nocna. Instrukcja przewiduje ponadto, i ż na sk ł adowisko nale ż y przyjmowa ć odpady w oparciu o: - d ł ugoterminowe umowy zawarte z dostawc ą lub wytwórc ą , - jednorazowe dokumenty potwierdzaj ą ce przyj ę cie (przekazanie) odpadów. W przypadku stwierdzenia m.in. niezgodno ś ci rodzaju odpadów dostarczonych z odpadami deklarowanymi lub dostarczenia odpadów niezgodnych z obowi ą zuj ą cym sk ł adowisko zezwoleniem, Instrukcja nakazuje odmow ę przyj ę cia odpadów. Odnosz ą c si ę do zarzutu TRANS-FORMERS dotycz ą cego przyjmowania na sk ł adowisko w Kro ś nie odpadów pochodz ą cych z terenów gmin o ś ciennych MPGK wyja ś ni ł o, i ż od 2002 r. prowadzi polityk ę zmierzaj ą c ą do dodatkowego obci ąż ania wytwórców odpadów z okolicznych gmin za korzystanie z wysypiska komunalnego w Kro ś nie. W oparciu o stosown ą decyzj ę Prezydenta Miasta Krosna z dnia 14 czerwca 2000 r., MPGK poinformowa ł o gminy o ś cienne, i ż z dniem 1.01.2002 r. warunkiem przyj ę cia na sk ł adowisko w Kro ś nie odpadów wytworzonych na ich terenie, jest zawarcie umowy z Gmin ą Krosno i uiszczanie dodatkowej op ł aty w wysoko ś ci 70 z ł /1 ton ę odpadów (karta 151). MPGK zwróci ł o uwag ę , i ż wszyscy zainteresowani przedsi ę biorcy zawarli wymagane umowy 9 i ponosz ą dodatkowe op ł aty, za ś decyzja Prezydenta Miasta Krosna podyktowana by ł zapewne brakiem uzasadnionego interesu dla niekontrolowanego sk ł adowania na kro ś nie ń skim wysypisku odpadów pochodz ą cych z gmin o ś ciennych. Pismem z dnia 28.06.2005 r. (karty 170-180) spó ł ka TRANS-FORMERS przed ł o ż y ł a organowi antymonopolowemu kopi ę korespondencji z Gmin ą Krosno w sprawie wyra ż enia zgody na przyjmowanie przez MPGK odpadów wywo ż onych przez TRANS-FORMERS z gmin o ś ciennych. Z dokumentów tych wynika, i ż Gmina Krosno, opieraj ą c si ę na stanowisku MPGK, nie udzieli ł a Wnioskodawcy zgody na powy ż sze. W toku post ę powania antymonopolowego strony kontynuowa ł y negocjacje. Ostatecznie TRANS-FORMERS przed ł o ż y ł organowi antymonopolowemu kopi ę umowy o przyjmowanie odpadów pochodz ą cych z terenu miasta Krosna, zawart ą z MPGK w dniu 2.06.2005 r. Umowa ta (zwana dalej „aktualn ą umow ą ”) – w porównaniu do poprzedniej, krótkoterminowej obowi ą zuj ą cej od 1 stycznia do 30 czerwca 2005 r. – zawiera istotne zmiany w zakresie kwestionowanych przez Wnioskodawc ę zapisów. I tak: ¾ Zmieniony zosta ł zapis dotycz ą cy miesi ę cznego limitu odpadów przyjmowanych od Wnioskodawcy, Obecnie jest mo ż liwe wy łą cznie w sytuacji, gdy w zwi ą zku z prowadzonymi na sk ł adowisku robotami zwi ą zanymi z jego modernizacj ą oraz budow ą Zak ł adu Utylizacji Odpadów Komunalnych, a tak ż e bie żą c ą eksploatacj ą sk ł adowiska, powstan ą okoliczno ś ci uniemo ż liwiaj ą ce dalsze przyjmowanie odpadów na sk ł adowisko od wszystkich podmiotów, a nie tylko od TRANS-FORMERS (§ 2 ust. 3, w zwi ą zku z § 5 ust. 5 aktualnej umowy); ¾ Zmieniony zosta ł zapis, zgodnie z którym MPGK przys ł ugiwa ł o prawo natychmiastowego rozwi ą zania umowy, w przypadku stwierdzenia, ż e Wnioskodawca z ł o ż y ł b ą d ź usi ł owa ł z ł o ż y ć na sk ł adowisko odpady inne ni ż komunalne. Zgodnie z § 5 ust. 3 aktualnej umowy, w przypadku stwierdzenia z ł o ż enia, b ą d ź usi ł owania z ł o ż enia na sk ł adowisku odpadów inne ni ż komunalne, b ą d ź odpady komunalne nie pochodz ą cych z terenu Krosna – spó ł ka TRANS-FORMERS jest zobligowana do ich usuni ę cia w terminie niezw ł ocznym, nie pó ź niejszym ni ż 3 dni od wezwania do podj ę cia tych dzia ł a ń . ¾ Zmianie uleg ł y równie ż dwa zapisy przewiduj ą ce wyga ś ni ę cie umowy b ą d ź tymczasowe wstrzymanie przyjmowania odpadów w sytuacji, gdy MPGK uzna, i ż wyst ą pi ł y okoliczno ś ci czasowo lub trwale uniemo ż liwiaj ą ce przyjmowanie odpadów. Wprawdzie aktualna umowa (§ 5 ust. 5 i ust. 6) równie ż przewiduje mo ż liwo ść jej wyga ś ni ę cia oraz czasowego wstrzymania odbioru odpadów, jednak ż e zastrzega, ż e mo ż e to nast ą pi ć w sytuacji, gdy ograniczenia b ę d ą dotyczy ć wszystkich przedsi ę biorców sk ł aduj ą cych odpady na wysypisku, a nie – jak w dotychczasowej umowie – jedynie spó ł ki TRANS-FORMERS. ¾ W stosunku do uprzednio obowi ą zuj ą cej, pó ł rocznej umowy - zasadniczo zmieniony zosta ł okres obowi ą zywania aktualnej. Zgodnie z tre ś ci ą § 5 ust. 1 aktualna umowa wi ąż e strony od 1.07.2005 r. do dnia 31.12.2008 r. 10 Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Interes publiczny. Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w ustawie jest zatem, aby dzia ł ania przedsi ę biorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowi ł y potencjalne zagro ż enie interesu publicznego, nie za ś jednostki lub grupy. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawniej S ą d Antymonopolowy). W wyroku z dnia 27.06.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e „Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swych wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy”. Podobnie na temat interesu publicznego S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wypowiedzia ł w wielu innych wyrokach, np. z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00), z dnia 4.07.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00), z dnia 6.06.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 78/00). Powy ż sze stanowisko znalaz ł o równie ż potwierdzenie w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98) stwierdzi ł , ż e „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji” . W uzasadnieniu do wyroku z dnia 26.02.2004 r. (sygn. akt III SK 2/04) S ą d Najwy ż szy doda ł , i ż naruszenie indywidualnego interesu, nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy dzia ł ania MPGK , które eksploatuje jedyne na terenie miasta Krosna sk ł adowisko odpadów komunalnych oraz dominuje na lokalnym rynku wywozu odpadów – wywieraj ą skutki na otoczenie, w którym mog ą dzia ł a ć lub dzia ł aj ą – jak TRANS-FORMERS – konkurenci. Ostatecznie, skutki dzia ł a ń MPGK mog ą odczu ć równie ż wszyscy przedsi ę biorcy oraz wszyscy mieszka ń cy miasta Krosna korzystaj ą cy z us ł ug wywozu odpadów komunalnych. Nale ż y zatem stwierdzi ć , i ż pomimo, ż e żą daj ą cym wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie jest pojedynczy przedsi ę biorca, który – stosownie do art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) – wykaza ł swój interes prawny, dzia ł ania organu antymonopolowego ukierunkowane s ą na ochron ę konkurencji, rozumianej jako nieograniczony i równy dla wszystkich zainteresowanych przedsi ę biorców dost ę p do rynku. 11 Rynek w ł a ś ciwy i pozycja MPGK. Art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie (…) zawiera bezwzgl ę dny zakaz nadu ż ywania przez przedsi ę biorców pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Aby zatem, dzia ł ania przedsi ę biorcy mo ż na by ł o zakwalifikowa ć jako jedn ą z wymienionych w art. 8 ust. 2 tej ustawy praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , nale ż y uprzednio dowie ść , i ż przedsi ę biorca ten pozycj ę dominuj ą c ą faktycznie posiada. Stron ą post ę powania antymonopolowego jest Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Kro ś nie, którego przedmiotem dzia ł alno ś ci jest m.in.: - eksploatacja wysypiska w Kro ś nie, polegaj ą ca na przyjmowaniu i utylizacji trafiaj ą cych tam odpadów sta ł ych, oraz - odbiór odpadów z terenów nieruchomo ś ci i ich wywóz na eksploatowane przez siebie wysypisko. Oba ww. rodzaje dzia ł alno ś ci stanowi ą – w ocenie organu antymonopolowego – przedmiot dwóch, odr ę bnych wprawdzie, jednak bezpo ś rednio powi ą zanych ze sob ą rynków w ł a ś ciwych. Rynek w ł a ś ciwy – stosownie do art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie (…) – to „rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. Pierwszy z rynków w ł a ś ciwych, na którym dzia ł a MPGK, to rynek przyjmowania i utylizacji sta ł ych odpadów komunalnych pochodz ą cych z terenu Krosna, zwany dalej „lokalnym rynkiem sk ł adowania odpadów”. Towarem w rozumieniu definicji ustawowej – jest w tym przypadku us ł uga sk ł adowania odpadów, obszarem za ś – teren miasta Krosna. Na zdefiniowanym jak wy ż ej rynku w ł a ś ciwym MPGK posiada pozycj ę dominuj ą c ą , któr ą art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (…) definiuje jako „ pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%”. W niniejszej sprawie nale ż y uwzgl ę dni ć , i ż wprawdzie konkurenci MPGK w zakresie wywozu odpadów (TRANS-FORMERS i MAL-EKO) maj ą mo ż liwo ść sk ł adowania odpadów nie tylko na wysypisku w Kro ś nie, lecz równie ż na sk ł adowiskach zlokalizowanych w innych miejscowo ś ciach, tj. w Tarnowie, Dukli i w Kosodrzach, jednak z uwagi na znaczne odleg ł o ś ci - z tych wysypisk nie korzystaj ą i wszystkie odpady z terenu Krosna trafiaj ą na wysypisko eksploatowane przez MPGK. Us ł ugi potencjalnych konkurentów MPGK w zakresie przyjmowania odpadów (tj. przedsi ę biorców eksploatuj ą cych ww. wysypiska w Tarnowie, Dukli i Kosodrzach) nie stanowi ą zatem substytutu us ł ug oferowanych przez MPGK. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż y zwróci ć uwag ę na wymogi jakie stawia art. 9 ust. 2 ustawy o odpadach, w ś wietle którego odpady winny by ć sk ł adowane w mo ż liwie najbli ż szym miejscu. Nale ż y tu podkre ś li ć , i ż przepis ten czyni zado ść jednej z podstawowych zasad ochrony ś rodowiska, obowi ą zuj ą cych w prawie Unii Europejskiej, tj. „zasadzie blisko ś ci”. Zasada ta wyra ż ona jest w art. 5 Dyrektywy Rady 91/156/EWG z dnia 18 marca 1991 r . zmieniaj ą cej Dyrektyw ę 75/442/EWG z dnia 15 lipca 1975 r. w sprawie odpadów i w ust. 2 stanowi, i ż : „ Sie ć (tj. zintegrowana sie ć urz ą dze ń do unieszkodliwiania 12 odpadów) musi tak ż e umo ż liwia ć unieszkodliwianie odpadów w jednym z najbli ż szych urz ą dze ń , za pomoc ą najodpowiedniejszych metod i technologii w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony ś rodowiska naturalnego oraz zdrowia publicznego”. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze, nale ż y uzna ć , i ż MPGK - nie spotykaj ą c si ę na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów z Krosna z konkurencj ą - posiada na nim pozycj ę monopolistyczn ą . Pozycja monopolistyczna – b ę d ą ca kwalifikowan ą form ą pozycji dominuj ą cej, o której mowa w cyt. wy ż ej art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie (…) – stwarza MPGK mo ż liwo ść dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów (tj. przedsi ę biorców dysponuj ą cych innymi sk ł adowiskami) jak i kontrahentów (tj. przedsi ę biorców dostarczaj ą cych odpady na sk ł adowisko w Kro ś nie). Niezale ż nie od powy ż szego nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia, czy w okolicznych gminach istniej ą wysypiska odpadów, które mog ł yby przyj ąć odpady komunalne z terenu miasta Krosna. Jest oczywistym, ż e wszyscy przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cy na tym samym rynku odbioru odpadów winni mie ć takie same warunki konkurencji, a wi ę c korzysta ć z tego samego, a przy tym jedynego lokalnego sk ł adowiska. Inne podej ś cie sankcjonowa ł oby nierównoprawno ść warunków konkurencji, a ponadto by ł oby sprzeczne z zapisem art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 25 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628, ze zm.) , zgodnie z którym odpady winny by ć przekazywane do najbli ż ej po ł o ż onych miejsc, w których mog ą by ć unieszkodliwione. Przedmiotem („towarem”, w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie (…)) drugiego rynku w ł a ś ciwego, którego uczestnikiem jest MPGK, s ą us ł ugi odbioru odpadów od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci i ich wywozu na wysypisko. O granicach terytorialnych rynku w ł a ś ciwego decyduj ą w tym przypadku odpowiednie uregulowania prawne. Stosownie do ustawy z dnia 13 wrze ś nia 1996 r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (Dz.U. Nr 132, poz. 622, ze zm.) na prowadzenie dzia ł alno ś ci polegaj ą cej na odbieraniu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci wymagane jest zezwolenie (art. 7ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Zezwolenie to wydaje, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 7 ust.6), za ś w samym zezwoleniu okre ś la si ę obszar dzia ł alno ś ci nim obj ę tej (art. 9 ust. 1 pkt 2). Nale ż y doda ć , ż e zezwolenie na prowadzenie takiej dzia ł alno ś ci na obszarze gminy sobie w ł a ś ciwej, nie jest wymagane w przypadku spó ł ek prawa handlowego, w których dana gmina posiada przewa ż aj ą ce udzia ł y i które – w ś wietle art.7 ust.5 ww. ustawy – zaliczone zosta ł y do gminnych jednostek organizacyjnych. Tak ą gminn ą jednostk ą organizacyjn ą jest MPGK w Kro ś nie. Powo ł ane wy ż ej uregulowania ustawowe powoduj ą , ż e zarówno przedsi ę biorcy, którzy uzyskuj ą zezwolenie od organu danej gminy, jak i gminna jednostka organizacyjna, mog ą wykonywa ć dzia ł alno ść wywozow ą na obszarze tej w ł a ś nie gminy. W niniejszym wypadku jest to gmina Krosno. W rozpatrywanej sprawie rynek od strony geograficznej zosta ł zaw ęż ony i odnosi si ę wy łą cznie do terenu miasta Krosna, poniewa ż we wniosku o wszcz ę cie niniejszego post ę powania antymonopolowego TRANS-FORMERS podniós ł wobec MPGK zarzut odmowy zawarcia z nim kolejnej umowy o przyjmowanie odpadów na sk ł adowisko w Kro ś nie odpadów z terenu miasta Krosna. Nale ż y przy tym podkre ś li ć , i ż zarówno zezwolenie Prezydenta Miasta Krosna na zbieranie i wywóz odpadów jak i umowy zawarte pomi ę dzy Wnioskodawc ą i MPGK w poprzednich okresach, zaw ęż aj ą teren pochodzenia obieranych przez TRANS-FORMERS odpadów, w ł a ś nie do terenu miasta Krosna. 13 Ostatecznie, zatem – w niniejszej sprawie – drugim rynkiem w ł a ś ciwym, w rozumieniu ustawowej jego definicji, jest rynek odbioru i wywozu odpadów sta ł ych z terenu miasta Krosna, zwany dalej „lokalnym rynkiem wywozu odpadów”. Na lokalnym rynku wywozu odpadów dzia ł alno ść prowadz ą trzej przedsi ę biorcy, tj.: MPGK, TRANS-FORMERS i MAL-EKO. W ś wietle zgromadzonego w sprawie materia ł u dowodowego (tabele nr 1 i nr 2) nale ż y uzna ć , i ż udzia ł w lokalnym rynku wywozu odpadów przedsi ę biorcy MAL-EKO, wynosz ą cy ok. 2% jest znikomy. Praktycznie jedynym konkurentem MPGK w powy ż szym zakresie jest TRANS-FORMERS. Udzia ł MPGK w lokalnym rynku wywozu odpadów ogó ł em, a zatem uwzgl ę dniaj ą cy wszystkie odpady pochodz ą ce z terenu wszystkich nieruchomo ś ci w Kro ś nie (równie ż odpady wywo ż one przez ich bezpo ś rednich wytwórców) wynosi ł w 2004 r. 54% , a w I kwartale 2005 r. 50% . Z kolei, przy ograniczeniu odpadów jedynie do dostarczonych przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść wywozow ą na terenie Krosna– udzia ł MPGK w rynku wynosi ł ponad 67% wg danych za listopad 2004 r. W omawianym przypadku nie ma istotnego znaczenia, która z ww. wielko ś ci, okre ś laj ą cych udzia ł MPGK w lokalnym rynku wywozu odpadów zostanie przyj ę ta, poniewa ż ka ż da z nich przekracza ustawow ą granic ę 40%, powy ż ej której zachodzi domniemanie, ż e przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą . W ś wietle powy ż szych ustale ń nale ż y stwierdzi ć , i ż zarówno na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów jak i na lokalnym rynku wywozu tych odpadów MPGK zajmuje niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą . Ocena zachowa ń MPGK pod k ą tem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…). Dokonuj ą c oceny zachowa ń MPGK pod k ą tem nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów, nale ż y uwzgl ę dni ć , i ż zgodnie z żą daniem Wnioskodawcy post ę powanie antymonopolowe zosta ł o wszcz ę te i by ł o prowadzone pod zarzutem stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…) i której celem by ł o przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna, a przes ł ankami naruszenia tego przepisu - stosownie do zmodyfikowanego w toku post ę powania wniosku TRANS-FORMERS - by ł y: - odmowa zawarcia d ł ugoterminowej umowy o przyj ę cie na sk ł adowisko odpadów pochodz ą cych z terenu miasta Krosna, - narzucenie w umowie obowi ą zuj ą cej do dnia 30 czerwca 2005 r. (umowie krótkoterminowej - przyp. UOKiK) warunków umo ż liwiaj ą cych wyeliminowanie TRANS-FORMERS z rynku wywozu odpadów, poprzez nieuzasadnione jej rozwi ą zanie oraz - uzale ż nianie przyj ę cia na sk ł adowisko odpadów pochodz ą cych z terenów gmin o ś ciennych od zawarcia dodatkowej umowy z Gmin ą Krosno. Art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…) stanowi, i ż zakazanym nadu ż yciem przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym jest przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. 14 Omawiana praktyka ma przede wszystkim charakter antykonkurencyjny, a dobrem chronionym na podstawie ww. przepisu jest konkurencja jako taka. Praktyka mo ż e jednak ż e wywiera ć i zwykle wywiera negatywne skutki dla innych uczestników rynku, pozbawionych mo ż liwo ś ci uczestnictwa w obrocie w zakresie i na warunkach, jakie by ł yby dla nich dost ę pne, gdyby praktyka nie by ł a stosowana (tak: E.Modzelewksa-W ą chal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Twigger Warszawa 2002 r., s. 114). Dla stwierdzenia stosowania powy ż szej praktyki, niezb ę dne jest spe ł nienie łą cznie dwóch, wynikaj ą cych z ustawy o ochronie (…) przes ł anek, a mianowicie: zajmowanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na danym rynku w ł a ś ciwym, nadu ż ywanie tej pozycji poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. W poprzedniej cz ęś ci uzasadnienia zosta ł o wykazane, i ż MPGK posiada niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych pochodz ą cych z terenu Krosna. Pierwsza z powy ż szych przes ł anek zosta ł a zatem spe ł niona. Przechodz ą c do oceny, czy w niniejszej sprawie zosta ł a spe ł niona druga z ww. przes ł anek nale ż y na wst ę pie stwierdzi ć , i ż dysponowanie przez Spó ł k ę MPGK tak siln ą pozycj ą na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów komunalnych powoduje, i ż praktycznie ka ż dy potencjalny konkurent MPGK dzia ł aj ą cy na rynku wywozu odpadów komunalnych, a zatem nie tylko TRANS-FORMERS, jest silnie ekonomicznie uzale ż niony od tej Spó ł ki. Nale ż y zatem rozwa ż y ć , czy MPGK, wykorzystuj ą c t ę zale ż no ść i podejmuj ą c podnoszone przez Wnioskodawc ę dzia ł ania, nadu ż y ł o swej pozycji, oraz czy dzia ł ania te mog ł y mie ć negatywny skutek na rynek, na którym dzia ł a Wnioskodawca, tj. na lokalny rynek wywozu odpadów, wype ł niaj ą c przy tym przes ł ank ę przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Uwzgl ę dni ć nale ż y, i ż praktyka, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…), mo ż e polega ć nie tylko na podj ę ciu okre ś lonego dzia ł ania, lecz równie ż na jego zaniechaniu. Oba rodzaje zachowa ń w równym stopniu, mog ą – w zale ż no ś ci od okoliczno ś ci – wywiera ć negatywny wp ł yw na konkurencj ę . Oceniaj ą c dwa pierwsze spo ś ród postawionych MPGK zarzutów, a zatem czy przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...) wype ł niaj ą : a) odmowa zawarcia d ł ugoterminowej umowy o sk ł adowanie odpadów z terenu Krosna na sk ł adowisku w Kro ś nie, b) narzuceniu w umowie obowi ą zuj ą cej do dnia 30 czerwca 2005 r. (umowie krótkoterminowej) warunków umo ż liwiaj ą cych wyeliminowanie TRANS-FORMERS z rynku wywozu odpadów, poprzez nieuzasadnione jej jednostronne rozwi ą zanie. organ antymonopolowy uzna ł , i ż : Ad. a) Pó ł roczny okres obowi ą zywania umowy krótkoterminowej (§ 5 ust. 1), na który zgodzi ł o si ę MPGK, powoduje ograniczenie Wnioskodawcy swobody dzia ł alno ś ci gospodarczej. TRANS-FORMERS oraz ewentualnie inni przedsi ę biorcy, winni podejmowa ć decyzje w zakresie swojej dzia ł alno ś ci samodzielnie dostosowuj ą c si ę do wymogów konkurencyjnego rynku, a nie pod wp ł ywem zachowa ń rynkowego dominanta. W tej sytuacji 15 pó ł roczny limit czasowy, po up ł ywie którego nie wiadomo, czy b ę dzie mo ż na kontynuowa ć dzia ł alno ść wywozow ą , stwarza niepewno ść warunków tej dzia ł alno ś ci i stanowi istotn ą barier ę utrzymania si ę na rynku. Nale ż y tu nadmieni ć , i ż omawiany zapis jest sprzeczny z Instrukcj ą eksploatacji sk ł adowiska, w której, zgodnie z procedur ą przyj ę cia odpadów na sk ł adowisko (pkt 4 Instrukcji), przewiduje si ę m.in., i ż odpady winny by ć deponowane w oparciu o umowy d ł ugoterminowe, zawarte z dostawc ą lub wytwórc ą . Wprawdzie MPGK podnios ł o, i ż Wnioskodawca zwróci ł w dniu 30 grudnia 2004 r. podpisan ą umow ę , bez negocjacji jej warunków, jednak ż e trzeba tu zwróci ć uwag ę na okoliczno ś ci, w jakich odbywa ł a si ę wymiana korespondencji mi ę dzy stronami niniejszego post ę powania. Wnioskodawca otrzyma ł umow ę do podpisania w dniu 14 grudnia 2004 r., natomiast pismem z dnia 20 grudnia 2004 r. z ł o ż y ł wniosek o zmian ę jej tre ś ci. Logicznym wydaje si ę by ć zatem, ż e wobec braku odpowiedzi ze strony MPGK w sytuacji, gdy dotychczasowa umowa o sk ł adowanie odpadów wygasa ł a w dniu 31 grudnia 2004 r. - TRANS-FORMERS podpisa ł umow ę w brzmieniu zaproponowanym przez MPGK. Wymaga równie ż pokre ś lenia, i ż organ antymonopolowy nie kwestionuje, ż e prowadzenie rozleg ł ych prac budowlanych na funkcjonuj ą cym sk ł adowisku mo ż e si ę wi ą za ć z okresowymi ograniczeniami, czy nawet czasowym wstrzymaniem odbioru odpadów. Jednak ż e utrudnienia te winny dotyczy ć wszystkich dostawców odpadów, w tym MPGK. Wprawdzie, MPGK przewiduj ą c, i ż samo mo ż e podlega ć ograniczeniom sk ł adowania, zawar ł o umow ę o przyj ę cie odpadów z administratorem sk ł adowiska w Dukli, jednak ż e rozwi ą zanie to nale ż y uzna ć jako alternatywne. MPGK skorzysta ł oby z innego sk ł adowiska jedynie w razie konieczno ś ci czasowego wstrzymania przyjmowania odpadów na sk ł adowisku w Kro ś nie. Tymczasem, nie wiedz ą c czy takie wstrzymanie w ogóle nast ą pi, a nawet je ż eli tak, to kiedy – MPGK odmawia ł o zawarcia umowy d ł ugookresowej z Wnioskodawc ą , czyni ą c niepewn ą mo ż liwo ść korzystanie z lokalnego sk ł adowiska po dniu 1 lipca 2005 r. W tej sytuacji odmowa zawarcia umowy d ł ugoterminowej i narzucenie TRANS- FORMERS zawarcia umowy jedynie na 6 miesi ę cy nale ż y uzna ć za praktyk ę nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów, której celem by ł o przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu odpadów sta ł ych z terenu miasta Krosna. Dzia ł anie to wype ł nia przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...) i przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna. Ad b) Umowa krótkoterminowa w swej tre ś ci, znacznie odbiega ł a od umów wi ążą cych strony post ę powania w latach poprzednich. W odniesieniu do poprzednich umów, umowa krótkoterminowa: przewidywa ł a mo ż liwo ś ci jednostronnego ustalenia przez MPGK miesi ę cznego limitu odpadów przyjmowanych od Wnioskodawcy (§2 ust. 3 umowy); dawa ł a MPGK prawo rozwi ą zania umowy w trybie natychmiastowym w przypadku stwierdzenia, i ż TRANS-FORMERS z ł o ż y ł , b ą d ź usi ł owa ł z ł o ż y ć na sk ł adowisku odpady inne, ni ż komunalne, b ą d ź komunalne powsta ł e na terenie poza Gmin ą Krosno (§5 ust. 2 umowy); przewidywa ł a mo ż liwo ść wyga ś ni ę cia umowy, je ż eli w zwi ą zku z prowadzonymi na sk ł adowisku robotami zwi ą zanymi z jego modernizacj ą oraz budow ą Zak ł adu Utylizacji 16 Odpadów Komunalnych, a tak ż e bie żą c ą eksploatacj ą sk ł adowiska, powstan ą okoliczno ś ci uniemo ż liwiaj ą ce dalsze przyjmowanie odpadów na sk ł adowisko, po wcze ś niejszym powiadomieniu TRANS-FORMERS na pi ś mie lub faxem (§5 ust. 4 umowy), przewidywa ł a mo ż liwo ść czasowego wstrzymania przyjmowania odpadów na sk ł adowisko z przyczyn technicznych lub innych niezale ż nych od MPGK powoduj ą cych czasow ą niemo ż no ść przyjmowania odpadów, po wcze ś niejszym powiadomieniu TRANS-FORMERS na pi ś mie lub faxem (§5 ust. 5 umowy), Nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż powy ż sze zapisy w istotny sposób ogranicza ł y swobod ę prowadzenia dzia ł alno ś ci wywozowej Wnioskodawcy. W sytuacji, gdy TRANS-FORMERS od kilku lat wywozi odpady od swoich kontrahentów w oparciu o umowy d ł ugoterminowe, realizacja zapisów § 2 ust. 3 i § 5 ust. 4 i ust. 5 umowy w brzmieniu ustalonym przez MPGK, stwarza ł a realne zagro ż enie zaprzestania – w dowolnym momencie – ś wiadczenia przez TRANS-FORMERS us ł ug wywozowych. Wystarczy ł o, i ż MPGK uzna ł oby jednostronnie, i ż wyst ą pi ł y okoliczno ś ci, o których mowa w cytowanych wy ż ej postanowieniach i powiadomi ł o o tym TRANS-FORMERS, aby umowa zosta ł a rozwi ą zana, wygas ł a lub jej wykonywanie zosta ł o zawieszone. Jednocze ś nie nic nie sta ł o na przeszkodzie, aby w okoliczno ś ciach stanowi ą cych podstaw ę do rozwi ą zania, wyga ś ni ę cia lub zawieszenia wykonywania umowy z TRNAS-FORMERS, MPGK samo nadal sk ł adowa ł o na wysypisku odpady w ramach w ł asnej dzia ł alno ś ci wywozowej. Logiczn ą konsekwencj ą powy ż szego, by ł oby przej ę cie dotychczasowych klientów Wnioskodawcy przez MPGK, które praktycznie od tego momentu, dzia ł a ł oby na rynku wywozu odpadów jako monopolista. Nie ma przy tym znaczenia, ż e powy ż sze dzia ł anie ma charakter hipotetyczny. W uzasadnieniu do wyroku z dnia 23 czerwca 2005 r. (sygn. akt Ama 44/04) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odnosz ą c si ę bezpo ś rednio do tre ś ci art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie (...) podkre ś li ł , i ż ustawa ta reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom ograniczaj ą cym konkurencj ę nie tylko wtedy, gdy praktyki te faktycznie wywo ł uj ą antykonkurencyjne skutki, ale tak ż e wówczas, gdy skutki takie mog ą wywo ł a ć . W innym wyroku z dnia 23 czerwca 1999 r. (sygn. akt XVII Ama 26/99) S ą d stwierdzi ł , i ż dla uznania dzia ł ania za praktyk ę okre ś lon ą w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie (…) wystarczaj ą ca jest sama próba narzucenia zawarcia umowy. Nie jest tym samym konieczne wyst ą pienie skutku praktyki. Wystarczaj ą c ą przes ł ank ą jest samo zagro ż enie wyst ą pienia skutku w postaci dowolnej formy eksploatacji pozycji rynkowej . Analizuj ą c powy ż sze zagro ż enie, organ antymonopolowy nie uwzgl ę dni ł stanowiska MPGK, zgodnie z którym nie mo ż na by ł o z ł o ż y ć deklaracji zawarcia umowy gwarantuj ą cej równy dost ę p do sk ł adowiska, z uwagi prowadzone na nim prace budowlane i przewidywane, w zwi ą zku z tymi pracami, ograniczenia ilo ś ci przyjmowania odpadów. Jak wcze ś niej wskazano, sk ł adowisko w Kro ś nie dzia ł a w oparciu o Instrukcj ę eksploatacji (karty 100-128). Instrukcja ta, uwzgl ę dniaj ą c rozpocz ę te inwestycje, przewiduje kolejne etapy reorganizacji sk ł adowiska, poprzez podzielenie jego powierzchni na trzy cz ęś ci, kolejno zamykane, modernizowane i eksploatowane. Na ka ż dym etapie prac budowlanych, jedna z wydzielonych cz ęś ci przeznaczona zosta ł a do przyjmowania odpadów. Jak wynika z powy ż szego ww. Instrukcja nie przewiduje ca ł kowitego zamkni ę cia sk ł adowiska. Organ antymonopolowy nie uwzgl ę dni ł te ż kolejnego argumentu MPGK, które swoje dzia ł ania usprawiedliwia tre ś ci ą decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 6 wrze ś nia 2004 r. (karty 32-35). Decyzja ta nie stanowi bowiem o wstrzymaniu odbioru odpadów, lecz o zmianie sposobu eksploatacji sk ł adowiska. 17 Reasumuj ą c - w ocenie organu antymonopolowego - dzia ł ania MPGK polegaj ą ce na narzucenie w umowie krótkoterminowej obowi ą zuj ą cej od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2005 r. warunków umo ż liwiaj ą cych wyeliminowanie TRANS-FORMERS z rynku wywozu odpadów, poprzez jej jednostronne rozwi ą zanie, stanowi ą nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów i przeciwdzia ł aj ą ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna. Dzia ł anie to wype ł nia przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...) i przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna. Zaniechanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Od momentu obowi ą zywania ocenionej wy ż ej umowy krótkoterminowej, tj. od dnia 1 stycznia 2005 r., warunki dalszej wspó ł pracy by ł y przez strony post ę powania negocjowane. Negocjacje te prowadzone by ł y równolegle do tocz ą cego si ę przed organem antymonopolowym post ę powania. W wyniku tych negocjacji ostatecznie w dniu 2 czerwca 2005 r., strony zawar ł y aktualn ą umow ę , z której wyeliminowane zosta ł y zapisy skutkuj ą ce ograniczeniem konkurencji. Podstawowa zmiana polega ł a na wyd ł u ż eniu okresu obowi ą zywania umowy. Umowa ta wesz ł a w ż ycie w dniu 1 lipca 2005 r. i obowi ą zuje do dnia 31 grudnia 2008 r., tj. przez okres 3,5 roku, a nie 6 miesi ę cy - jak umowa krótkoterminowa. Ponadto, w ś wietle aktualnej umowy: - ustalenie miesi ę cznego limitu odpadów przyjmowanych od Wnioskodawcy jest mo ż liwe wy łą cznie w sytuacji, gdy powstan ą okoliczno ś ci uniemo ż liwiaj ą ce dalsze przyjmowanie odpadów na sk ł adowisko od wszystkich podmiotów, a nie tylko od TRANS-FORMERS; - w przypadku stwierdzenia z ł o ż enia, b ą d ź usi ł owania z ł o ż enia na sk ł adowisku odpadów inne ni ż komunalne, lub komunalnych nie pochodz ą cych z terenu Krosna – spó ł ka TRANS-FORMERS - nie jest ju ż nara ż ona na natychmiastowe jednostronne rozwi ą zanie umowy, lecz zobligowana do ich usuni ę cia, - wstrzymanie przyjmowania odpadów lub wyga ś ni ę cie umowy jest mo ż liwe jedynie w sytuacji, gdy ograniczenia b ę d ą dotyczy ć wszystkich przedsi ę biorców sk ł aduj ą cych odpady na wysypisku, a nie – jak w umowie krótkoterminowej – jedynie spó ł ki TRANS- FORMERS. W ocenie organu antymonopolowego zawarcie aktualnej, d ł ugookresowej umowy pozbawionej kwestionowanych przez Wnioskodawc ę zapisów jest równoznaczne z zaniechaniem przez MPGK stwierdzonej wy ż ej praktyki z art. 8 ust 2 pkt 5. Za dat ę zaniechania tej praktyki nale ż y uzna ć dzie ń wej ś cia w ż ycie aktualnej umowy, tj. dzie ń 1 lipca 2005 r. Pomimo, ż e umowa ta zosta ł a podpisana przez strony w dniu 2 czerwca 2005 r., to jednak zagro ż enie, co do braku pewno ś ci sk ł adowania odpadów na miejskim wysypisku w Kro ś nie ust ą pi ł o dopiero z chwil ą wej ś cia jej w ż ycie, tj. z dniem 1 lipca 2005 r. W okresie pomi ę dzy 2 czerwca a 1 lipca 2005 r. obowi ą zywa ł a umowa krótkoterminowa, na podstawie której TRANS-FORMERS - jak wykazano wcze ś niej - móg ł zosta ć pozbawiony miejsca sk ł adowania odpadów z terenu miasta Krosna. 18 Stosownie do art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) – je ż eli zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakazy okre ś lone w art. 8 ustawy, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą ca konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Wobec powy ż szego, maj ą c na uwadze, i ż : - dzia ł ania MPGK polegaj ą ce na odmowie zawarcia umowy d ł ugoterminowej o sk ł adowanie odpadów na sk ł adowisku w Kro ś nie oraz narzucenie w umowie krótkoterminowej obowi ą zuj ą cej od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca 2005 r. warunków umo ż liwiaj ą cych wyeliminowanie TRANS-FORMERS z rynku wywozu odpadów, poprzez jej jednostronne rozwi ą zanie, stanowi ą nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów, wype ł niaj ą ce przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...), - praktyka powy ż sza zosta ł a zaniechana przez MPGK w dniu 1 lipca 2005 r. orzeczono, jak w pkt I sentencji. Dokonuj ą c oceny ostatniego z zarzutów Wnioskodawcy, a zatem uzale ż niania przyj ę cia przez MPGK - na eksploatowane przez nie sk ł adowisko - odpadów pochodz ą cych z terenów gmin o ś ciennych od zawarcia dodatkowej umowy z Gmin ą Krosno, nale ż y na wst ę pie uwzgl ę dni ć , i ż zgodnie z żą daniem TRANS-FORMERS post ę powanie antymonopolowe zosta ł o wszcz ę te i by ł o prowadzone pod zarzutem stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…) i której celem by ł o przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna. Wnioskodawca, modyfikuj ą c wniosek i stawiaj ą c powy ż szy zarzut, w ż adnym z obu pism odnosz ą cych si ę do zmiany wniosku, tj. ani w pi ś mie z dnia 7 lutego ani w pi ś mie z dnia 11 marca 2005 r., nie wskaza ł , w jaki sposób, dzia ł ania polegaj ą ce na uzale ż nianiu przyj ę cia na sk ł adowisko w Kro ś nie odpadów pochodz ą cych z terenów gmin o ś ciennych od zawarcia dodatkowej umowy z Gmin ą Krosno, ograniczaj ą konkurencj ę na zakre ś lonym - zgodnie z jego żą daniem - lokalnym rynku wywozu sta ł ych odpadów komunalnych z terenu miasta Krosna. Wnioskodawca nie za żą da ł tak ż e dokonania oceny wp ł ywu ewentualnego nadu ż ywania przez MPGK pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku sk ł adowania odpadów, na kszta ł t konkurencji na innym - poza lokalnym rynkiem wywozu odpadów z terenu miasta Krosna - rynku geograficznym. W ś wietle powy ż szego, nie istniej ą podstawy do uznania, i ż wymóg zawarcia dodatkowej umowy z Gmina Krosno, w przypadku sk ł adowania na kro ś nie ń skim sk ł adowisku odpadów z terenu gmin o ś ciennych mo ż e mie ć jakikolwiek wp ł yw na konkurencj ę na lokalnym rynku wywozu odpadów z terenu Krosna, w szczególno ś ci, ż e konkurencj ę na tym rynku ogranicza. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż y podzieli ć argumentacj ę MPGK, w ś wietle której Gmina Krosno nie by ł a zobowi ą zana do przyjmowania, na kro ś nie ń skie sk ł adowisko, odpadów pochodz ą cych z gmin o ś ciennych na takich samych warunkach finansowych, na jakich przyjmuje odpady z jej terenu, dla którego sk ł adowisko to zosta ł o przeznaczone. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze, orzeczono jak w pkt. II sentencji. 19 Zgodnie z tre ś ci ą art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 tej ustawy. W niniejszej sprawie stwierdzono, ż e MPGK stosowa ł o praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , naruszaj ą c zakaz okre ś lony w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…). Poniewa ż zakaz ten ma charakter bezwzgl ę dny, a zatem nie istniej ą przes ł anki natury prawnej, które umo ż liwiaj ą zalegalizowanie tej praktyki, na ł o ż enie kary jest uzasadnione. Organ antymonopolowy skorzysta ł zatem z uprawnie ń wynikaj ą cych z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) i na ł o ż y ł na MPGK kar ę pieni ęż n ą . Stosownie do art. 104 ustawy o ochronie (…) przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy. Nale ż y zatem uwzgl ę dni ć wag ę naruszenia, rozmiar rynku dotkni ę tego skutkami stosowanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy uzna ł , i ż na skutek dzia ł a ń MPGK dosz ł o do naruszenia interesu publicznego, a skutki tego naruszenia móg ł odczu ć nie tylko Wnioskodawca. Gdyby bowiem – w wyniku stosowanych praktyk – spó ł ka TRANS- FORMERS zmuszona by ł a do transportowania odpadów na sk ł adowiska w gminach o ś ciennych, ponios ł aby wy ż sze koszty, a co za tym idzie, zmuszona zosta ł aby do podniesienia op ł at pobieranych od kontrahentów. Ostatecznym skutkiem dzia ł a ń MPGK mog ł o sta ć si ę wyeliminowanie Wnioskodawcy z lokalnego rynku wywozu odpadów. W tej sytuacji kontrahenci zostaliby pozbawieni wyboru us ł ugodawcy, poniewa ż rynek wywozu odpadów nale ż a ł by wy łą cznie do MPGK. Nie bez znaczenia jest równie ż , i ż kontrahentami na lokalnym rynku wywozu odpadów w Kro ś nie s ą tak ż e konsumenci, czyli najs ł absi uczestnicy rynku. Okoliczno ś ci ą obci ąż aj ą c ą w niniejszej sprawie jest fakt, i ż MPGK stosowa ł o ju ż w przesz ł o ś ci praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , co zosta ł o orzeczone prawomocn ą decyzj ą Prezesa Urz ę du Nr RKR-22/2002 z dnia 30 sierpnia 2002 r. A zatem jest to ju ż drugie naruszenie ustawy o ochronie (…), jakiego dopu ś ci ł o si ę MPGK. Z drugiej strony, okoliczno ść ł agodz ą c ą stanowi, i ż stwierdzone naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (…) ma ograniczony zasi ę g terytorialny, dotyczy bowiem terenu Miasta Krosna, a ponadto skutki tego naruszenia by ł y jedynie potencjalne i w rzeczywisto ś ci nie wyst ą pi ł y. Dzia ł ania MPGK nie wyrz ą dzi ł y szkody innym przedsi ę biorcom i konsumentom i – co istotne – by ł y odwracalne. Za okoliczno ść ł agodz ą c ą nale ż y uzna ć równie ż , i ż praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę by ł a stosowana przez MPGK przez stosunkowo krótki okres 6 miesi ę cy. Przy nak ł adaniu kary pieni ęż nej nale ż a ł o równie ż uwzgl ę dni ć orzecznictwo S ą du Najwy ż szego, w ś wietle którego kara winna pozostawa ć we w ł a ś ciwej proporcji do potencja ł u ekonomicznego sprawcy oraz korzy ś ci jakie osi ą gn ął lub zamierza ł osi ą gn ąć – jest ona nak ł adana i wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowi ą zuj ą cego porz ą dku prawnego (wyrok z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt CKN 793/98). Przyjmuj ą c zatem, i ż kara winna by ć orzekana na poziomie wystarczaj ą cym do osi ą gni ę cia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsi ę biorcy, ale równocze ś nie 20 pozwalaj ą cym mu na dalsze prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej, na ł o ż ono kar ę w wysoko ś ci 0,10% przychodu, tj. w wysoko ś ci 1 % kary maksymalnej. Jako podstaw ę obliczenia kary przyj ę to przewidywane 1 przychody osi ą gni ę te przez MPGK w 2005 r. w wysoko ś ci 36.428.700 z ł (karta 203). Zatem kara, stanowi ą ca 0,10 % tej kwoty, wynosi 36.428 z ł . Maj ą c powy ż sze na uwadze organ antymonopolowy orzek ł , jak w punkcie III sentencji . Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie (…) kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury w Krakowie, 30-011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Dyrektora Delegatury UOKiK w Krakowie Leszek Piekarz Otrzymuj ą : 1. TRANS-FORMERS KARPATIA ul. Krakowska 46 33-100 Tarnów, 2. Miejskie Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. ul. Fredry 12 38-400 Krosno, 3. RKR a/a. 21 1 Dokumentem potwierdzaj ą cym przychody osi ą gni ę te przez spó ł k ę kapita ł ow ą jest sprawozdanie finansowe, które zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 29 wrze ś nia 1994 r. o rachunkowo ś ci (Dz.U. z 2002 r., Nr 76, poz. 694 ze zm.) winno by ć sporz ą dzone w terminie 3 miesi ę cy od dnia bilansowego. W ś wietle powy ż szego – w dacie wydania niniejszej decyzji przychody MPGK za 2005 r. potwierdzone stosownym dokumentem nie by ł y znane, poniewa ż termin sporz ą dzenia przez MPGK sprawozdania finansowego up ł ywa 31.03.2006 r.
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RKR-411-18/04/DN-40/06
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- tak
- Branża
- 38.21 Obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne
- Region
- Podkarpackie
- Strony
- Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzibą w Krośnie
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów