RKT-23/2007

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 17.07.2007r. RKT-411-23/06/AW DECYZJA Nr RKT-23/2007 I. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm. Dz.U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119; Nr 170, poz. 1217; Nr 249, poz. 1834) w zwi ą zku z art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331, ze zm. Dz.U. z 2007r. Nr 99, poz. 660) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68) w zwi ą zku z art. 136 ust. 1 ww. ustawy z dnia 16 lutego 2007r., po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Gminy Imielin, Urz ą d Miasta, ul. Imieli ń ska 81, przeciwko Rejonowemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji w Katowicach S.A., ul. Obro ń ców Westerplatte 89 w Katowicach, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 wymienionej na wst ę pie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy, praktyk ę Rejonowego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji w Katowicach S.A. polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę obejmuj ą cym teren Gminy Imielin poprzez bezpo ś rednie narzucanie odbiorcom z tego terenu nadmiernie wygórowanej ceny za dostarczon ą wod ę , i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 11.07.2006r., 2. na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Rejonowe Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji w Katowicach S.A. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 80.000 PLN (s ł ownie z ł otych: osiemdziesi ą t tysi ę cy), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I.1 sentencji niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 69 ust. 1 i 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zm. Dz.U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119; Nr 170, poz. 1217; Nr 249, poz. 1834) w zwi ą zku z art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331, ze zm. Dz.U. z 2007r. Nr 99, poz. 660) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 ww. ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 i z 2003r. Nr 6, poz. 68) w zwi ą zku z art. 136 ust. 1 ww. ustawy z dnia 16 lutego 2007r., uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego opisanego w pkt I sentencji, 2 – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: obci ąż a si ę Rejonowe Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji w Katowicach S.A., ul. Obro ń ców Westerplatte 89 w Katowicach, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego i zobowi ą zuje do uiszczenia na rzecz Gminy Imielin, Urz ą d Miasta, ul. Imieli ń ska 81, kwoty 3.660 z ł (s ł ownie z ł otych: trzy tysi ą ce sze ść set sze ść dziesi ą t), tytu ł em zwrotu kosztów post ę powania w ww. sprawie. Uzasadnienie Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) wp ł yn ął wniosek Gminy Imielin o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Rejonowemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji w Katowicach S.A. (zwanemu dalej Przedsi ę biorstwem) w zwi ą zku z podejrzeniem bezpo ś redniego narzucania nadmiernie wygórowanych cen za dostawy wody dla mieszka ń ców Imielina (karty nr 1-4). W uzasadnieniu wniosku Gmina podnios ł a, ż e w dniu 14.04.2005r. Przedsi ę biorstwo zwróci ł o si ę do Burmistrza Miasta z wnioskiem o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków dla Miasta Imielin na okres od 01.07.2005r. do 30.06.2006r. Burmistrz dokona ł weryfikacji tego wniosku i stwierdzi ł jego niezgodno ść z zasadami zawartymi w rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002r. w sprawie okre ś lenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257 ze zm.; zwane dalej rozporz ą dzeniem taryfowym). Przedsi ę biorstwo w odpowiedzi na wezwanie Burmistrza uzupe ł ni ł o wniosek, ale mimo to nadal, zdaniem Burmistrza, nie spe ł nia ł on wymogów okre ś lonych w ww. rozporz ą dzeniu. W efekcie Rada Miasta w dniu 31.05.2005r. podj ęł a uchwa łę o odmowie zatwierdzenia taryfy. Rada Miasta podnios ł a, ż e Przedsi ę biorstwo, zamiast aktualnego, uchwalonego przez ni ą wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urz ą dze ń wodoci ą gowych, do łą czy ł o do wniosku „Projekt korekty wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych na terenie Imielina w zakresie 2005 roku”. Zdaniem Rady Miasta taryfa nie zapewnia ł a ochrony odbiorców us ł ug przed nieuzasadnionym wzrostem cen, co jest niezgodne z §3 ust. 1 pkt b rozporz ą dzenia taryfowego oraz nie przedstawi ł a zmian warunków ekonomicznych funkcjonowania przedsi ę biorstwa na terenie miasta Imielin w roku obowi ą zywania taryfy uzasadniaj ą cych wzrost cen w proponowanej wysoko ś ci zgodnie z §19 ust. 3 pkt 4 rozporz ą dzenia taryfowego. Zaproponowana cena 1 m 3 wody w przed ł o ż onej taryfie wzrasta ł a o 18,7%, a przed ł o ż one materia ł y nie uzasadnia ł y tak wysokiego wzrostu cen. Rada Miasta zwróci ł a uwag ę , ż e osi ą gni ę ty w 2004r. przez Przedsi ę biorstwo wynik ekonomiczny ś wiadczy, i ż stosowane ceny w ca ł o ś ci pokrywa ł y koszty prowadzenia dzia ł alno ś ci oraz zapewnia ł y zysk. Jej zdaniem zmiany warunków ekonomicznych w roku obowi ą zywania taryf nie uzasadnia ł y tak du ż ego wzrostu ceny wody. Do wyliczenia taryfowych op ł at za dostarczon ą wod ę za ł o ż ono wzrost poszczególnych kosztów o obligatoryjne wska ź niki mieszcz ą ce si ę w granicach 3-4%. Za ł o ż ono równie ż wielko ść sprzeda ż y wody na poziomie roku obrachunkowego poprzedzaj ą cego wprowadzenie nowych taryf oraz zmniejszenie ilo ś ci wody niesprzedanej o 3,7%. Trudno by ł o zatem w ocenie Rady Miasta znale źć argumenty uzasadniaj ą ce wzrost ceny wody o 18,7% 1 . Ponadto Przedsi ę biorstwo nie przedstawi ł o konkretnego programu zmierzaj ą cego do ograniczenia strat wody oraz jej zu ż ycia na potrzeby w ł asne, które wynosi ł y 33% zakupionej wody. Rada Miasta podnios ł a tak ż e, i ż wniosek o zatwierdzenie taryf oprócz cen za 1m 3 wody zawiera ł równie ż stawki op ł at abonamentowych zale ż nych od ś rednicy wodomierza, co jej zdaniem by ł o niezgodne z §5 ust. 1 pkt 3 rozporz ą dzenia taryfowego, który nie dopuszcza 1 podwy ż ka z ceny 5,03 z ł /m 3 netto do ceny wska ź nikowej 5,97 z ł /m 3 netto 3 zró ż nicowania stawek op ł at abonamentowych w zale ż no ś ci od rodzaju, czy te ż ś rednicy wodomierza. Gmina wskaza ł a, ż e przedmiotowa uchwa ł a Rady Miasta z dnia 31.05.2006r. nie zosta ł a zakwestionowana przez nadzór prawny Wojewody Ś l ą skiego i nie zosta ł a zaskar ż ona przez Przedsi ę biorstwo, co oznacza, ż e jest prawomocna. Pomimo to Przedsi ę biorstwo w lipcu 2005r. wprowadzi ł o na terenie Imielina now ą taryf ę . W ocenie Gminy bezprawne wprowadzenie przez Przedsi ę biorstwo ceny za wod ę wynosz ą cej 5,72 z ł /m 3 brutto oraz op ł aty abonamentowej za wodomierz, co ś rednio daje 6,39 z ł /m 3 na terenie Imielina narusza interes publiczny i jest przyk ł adem niedozwolonych praktyk Przedsi ę biorstwa na rynku zaopatrzenia w wod ę . W uzupe ł nieniu wniosku Gmina wskaza ł a, nieprawid ł owo ś ci stwierdzone we wniosku Przedsi ę biorstwa o zatwierdzenie taryfy (karty nr 84-86). W pierwszej kolejno ś ci wymieni ł a nieprawid ł owe ustalenie kosztów poniesionych w roku obrachunkowym poprzedzaj ą cym rok, w którym wprowadzona jest taryfa, a w konsekwencji nieprawid ł owe ustalenie przychodów niezb ę dnych do potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek op ł at. Zdaniem Gminy Przedsi ę biorstwo zaplanowa ł o niezb ę dne przychody dla potrzeb obliczenia taryfowych cen na podstawie fikcyjnych kosztów poniesionych w roku obrachunkowym poprzedzaj ą cym rok, w którym taryfa zosta ł a wprowadzona. Jednocze ś nie Gmina zarzuci ł a, ż e Przedsi ę biorstwo w ci ą gu ostatnich lat nie podj ęł o ż adnych decyzji w zakresie restrukturyzacji celem obni ż enia kosztów, a co za tym idzie zahamowania corocznego wzrostu cen. Ponadto Gmina zwróci ł a uwag ę na dynamik ę wzrostu ceny w latach 2002-2005, która jej zdaniem przemawia za uznaniem kwestionowanej ceny za nadmiernie wygórowan ą , podnosz ą c, ż e w wymienionym okresie cena wody wzros ł a z 3,32 z ł /m 3 do 5,72 z ł /m 3 + op ł ata abonamentowa 5,72 z ł /m-c brutto przy ś rednicy wodomierza ∅ 15. Zarazem Gmina zwróci ł a uwag ę , ż e ceny wody w gminach s ą siednich w 2005r. kszta ł towa ł y si ę na ni ż szym poziomie. Organ Antymonopolowy, zgodnie z żą daniem Wnioskodawcy, wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanych cen za dostaw ę wody mieszka ń com Imielina, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karta nr 89). Przedsi ę biorstwo nie ustosunkowa ł o si ę do postawionego zarzutu (karta nr 93). W wyniku przeprowadzonego post ę powania administracyjnego Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Przedsi ę biorstwo prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę na terenie Gminy Imielin na podstawie zezwolenia wydanego decyzj ą Burmistrza Miasta Imielin Nr 1/2002 z dnia 09.08.2002r. (karty nr 103-108). W dniu 18.04.2005r. do Urz ę du Miasta Imielin wp ł yn ął wniosek Przedsi ę biorstwa o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków (karty nr 5-46). We wniosku przewidziano taryf ę dla odbiorców wody na terenie Gminy Imielin w wysoko ś ci 5,35 z ł netto za 1 m 3 dostarczanej wody. Taryfa obejmowa ł a równie ż stawki op ł aty abonamentowej zale ż nej od ś rednicy wodomierza wynosz ą cej: - przy ś rednicy wodomierza ∅ 15 – 5,35 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 20 – 9,10 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 25 – 12,30 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 32 – 21,40 z ł /m-c netto, 4 - przy ś rednicy wodomierza ∅ 40 – 35,80 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 80 – 142,90 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 100 – 178,20 z ł /m-c netto (karta nr 10). Op ł ata abonamentowa w Imielinie zosta ł a ustalona przez Przedsi ę biorstwo na podstawie ekwiwalentów wodomierzy. Podstaw ę do obliczenia miesi ę cznej op ł aty abonamentowej stanowi ł y: opracowana przez Przedsi ę biorstwo tabela wielko ś ci wodomierzy i ich ekwiwalentów oraz koszty obj ę te op ł at ą sta łą . Na koszty te sk ł ada ł si ę koszt wodomierzy (koszt utrzymania i odczytu wodomierzy), koszt dzia ł u rozlicze ń z odbiorcami ER, koszt warsztatu napraw i legalizacji wodomierzy TMN (karty nr 418-419, 422-427). Burmistrz Imielina, zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 123 poz. 858), dokona ł weryfikacji wniosku stwierdzaj ą c jego niezgodno ść z zasadami sporz ą dzenia wniosku taryfowego okre ś lonymi w rozporz ą dzeniu taryfowym, o czym powiadomi ł Przedsi ę biorstwo pismem z dnia 28.04.2005r. (karty nr 47-48). Burmistrz w wyniku weryfikacji kosztów pod wzgl ę dem celowo ś ci ich ponoszenia stwierdzi ł nieuzasadniony wzrost: − kosztów zwi ą zanych z p ł acami w roku obowi ą zywania nowych taryf w porównaniu z 2003r. o 29%, a w porównaniu z rokiem obrachunkowym o 25%, − kosztów po ś rednich w roku obowi ą zywania nowych taryf z 2003r. o 59%, a w porównaniu z rokiem obrachunkowym o 56%, − wzrost zatrudnienia w porównaniu z 2003r. o 61 etatów. Jednocze ś nie wezwa ł Przedsi ę biorstwo do uzupe ł nienia wniosku. W pi ś mie z dnia 09.05.2005r. Przedsi ę biorstwo przedstawi ł o koszty bezpo ś rednie i po ś rednie zaopatrzenia w wod ę , ś redni stan zatrudnienia, harmonogram realizacji wieloletniego planu modernizacji i rozwoju urz ą dze ń wodoci ą gowych. Zarazem Przedsi ę biorstwo wyja ś ni ł o, ż e obowi ą zuj ą je przepisy w sprawie wska ź ników przyrostu przeci ę tnego miesi ę cznego wynagrodzenia w danym roku 2 (karty nr 49-61). W 2003r. maksymalny roczny wska ź nik przyrostu przeci ę tnego wynagrodzenia wyniós ł 3% 3 i nie zosta ł przez Przedsi ę biorstwo przekroczony. W 2004r. wska ź nik ten wynosi ł 3,2% 4 , a w Przedsi ę biorstwie osi ą gn ął 3,09%. Koszty p ł ac pracowników sieci wodoci ą gowej w roku obowi ą zywania taryf (2005/2006) wynosz ą (…) tys. z ł , a w roku obrachunkowym (…) tys. z ł . Wzrost przeci ę tnego miesi ę cznego wynagrodzenia wynosi zatem 4,5 % i odpowiada wska ź nikowi okre ś lonemu w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r.w sprawie wska ź ników przyrostu przeci ę tnego miesi ę cznego wynagrodzenia w 2005r. (Dz.U. Nr 247, poz. 2475) (karta nr 50). Przedsi ę biorstwo wyja ś ni ł o równie ż , ż e wzrost kosztów po ś rednich w roku obowi ą zywania taryf w stosunku do roku obrachunkowego wynosi 3,0%, tj. tyle ile wynosi prognozowana inflacja, przyj ę ta zgodnie z za ł o ż eniami bud ż etu pa ń stwa na 2005r. (Dz.U. z 2004r. Nr 278, poz. 2755). Uzasadniaj ą c wzrost zatrudnienia Przedsi ę biorstwo wskaza ł o, ż e nast ą pi ł on na skutek zmian organizacyjnych, mi ę dzy innymi w wyniku utworzenia nowego oddzia ł u Pomiarów i Kontroli Sieci. Celem tego oddzia ł u jest ograniczenie strat wody w sieci wodoci ą gowej poprzez wykrywanie nieszczelno ś ci na sieci wodoci ą gowej, sta ł y monitoring sieci (pomiary ci ś nienia i przep ł ywu), inspekcja i przegl ą d stanu sieci kanalizacyjnej, wykrywanie nielegalnych pod łą cze ń do sieci kanalizacyjnej, przegl ą d kana ł ów kamer ą przemys ł ow ą , trasowanie przebiegu sieci wodoci ą gowej i kanalizacyjnej (karta nr 50). Wzrost zatrudnienia by ł równie ż 2 ustawa z dnia 16 grudnia 1994r. o negocjacyjnym systemie kszta ł towania przyrostu przeci ę tnych wynagrodze ń u przedsi ę biorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1995r. Nr 1, poz. 2 z pó ź n. zm.). 3 §1 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002r. w sprawie wska ź ników przyrostu przeci ę tnego miesi ę cznego wynagrodzenia w 2003r. (Dz.U. Nr 200, poz. 1690) 4 §1 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 26 listopada 2003r. w sprawie wska ź ników przyrostu przeci ę tnego miesi ę cznego wynagrodzenia w 2004r. (Dz.U. Nr 203, poz. 1967) 5 spowodowany zmianami wprowadzonymi do Kodeksu Pracy z dniem 01.01.2004r. w zakresie czasu pracy i konieczno ś ci ą zapewnienia pracownikom odpoczynku dobowego (11 godzin) i tygodniowego (35 godzin), co wymaga ł o zmiany systemu pe ł nienia dy ż uru domowego przez pracowników (karty nr 231-232). Po uzyskaniu powy ż szych wyja ś nie ń Przedsi ę biorstwa Burmistrz Miasta Imielin dokona ł ponownej weryfikacji wniosku i jego uzupe ł nienia z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) i rozporz ą dzeniem taryfowym, a tak ż e oceni ł koszty pod wzgl ę dem celowo ś ci ich ponoszenia. W wyniku tych czynno ś ci stwierdzi ł , ż e przed ł o ż ona taryfa i jej uzasadnienie narusza przepisy ww. rozporz ą dzenia poprzez niezachowanie ochrony interesów odbiorców us ł ug przed nieuzasadnionym wzrostem cen, o czym mowa w §3 tego rozporz ą dzenia. Burmistrz zarzuci ł równie ż Przedsi ę biorstwu nie przedstawienie w uzasadnieniu wniosku o zatwierdzenie taryfy informacji dotycz ą cych zmian warunków ekonomicznych jego funkcjonowania na terenie miasta Imielin w roku obowi ą zywania taryfy uzasadniaj ą cych wzrost cen w proponowanej wysoko ś ci (§19 ust. 3 pkt 4 rozporz ą dzenia taryfowego). W opinii Burmistrza wzrost ceny o 18,7% nie znajdowa ł uzasadnienia w materia ł ach przed ł o ż onych przez Przedsi ę biorstwo. Jego zdaniem osi ą gni ę ty przez Przedsi ę biorstwo wynik ekonomiczny ś wiadczy o tym, i ż ceny stosowane w 2004r. w ca ł o ś ci pokrywa ł y koszt prowadzenia dzia ł alno ś ci i zapewnia ł y mu zysk. Wzrost cen wzbudzi ł zastrze ż enia Burmistrza równie ż z uwagi na fakt za ł o ż enia wielko ś ci sprzeda ż y na poziomie roku obrachunkowego poprzedzaj ą cego wprowadzenie nowej taryfy oraz zmniejszenia ilo ś ci wody niesprzedanej o 3,7%. Ponadto Przedsi ę biorstwo nie przedstawi ł o konkretnego programu zmierzaj ą cego do ograniczenia strat wody oraz jej zu ż ycia na potrzeby w ł asne wynosz ą cych 33% zakupionej wody. Maj ą c na uwadze powy ż sze Burmistrz wezwa ł Przedsi ę biorstwo do przed ł o ż enia nowego wniosku o zatwierdzenie taryfy, który b ę dzie uwzgl ę dnia ć jego uwagi i poinformowa ł , ż e nie z ł o ż enie takiego wniosku do dnia 31.05.2005r. b ę dzie skutkowa ł o podj ę ciem przez Rad ę Miasta Imielin uchwa ł y w sprawie odmowy zatwierdzenia taryfy (karty nr 62-63). W odpowiedzi na stanowisko Burmistrza Przedsi ę biorstwo wyja ś ni ł o, ż e przed ł o ż ona we wniosku wysoko ść cen i stawek op ł at za dostarczon ą wod ę wyliczona zosta ł a w oparciu o niezb ę dne przychody, których wielko ść obliczono tak, aby pokry ł y jedynie uzasadnione koszty eksploatacji i utrzymania sieci wodoci ą gowej, koszty dzia ł alno ś ci inwestycyjnej oraz mar żę zysku. Nast ę pnie podkre ś li ł o, ż e warto ść niezb ę dnych przychodów w wysoko ś ci (…) tys. z ł przyj ę ta na rok obowi ą zywania nowej taryfy jest ni ż sza o 1,9% w stosunku do wysoko ś ci niezb ę dnych przychodów w roku obrachunkowych poprzedzaj ą cym wprowadzenie nowej taryfy i o 1,6% ni ż sza w porównaniu z rokiem obrotowym. Przedsi ę biorstwo doda ł o, ż e w 2004r. na dzia ł alno ś ci podstawowej wynik ekonomiczny w mie ś cie Imielin zamkn ął si ę strat ą w wysoko ś ci – (…) tys. z ł . W przed ł o ż onym przez nie wniosku wykazana mar ż a zysku dla roku obrotowego w wysoko ś ci (…) tys. z ł stanowi 1% zainwestowanego kapita ł u w ł asnego Przedsi ę biorstwa i zosta ł a wyliczona zgodnie z rozporz ą dzeniem taryfowym. Planowan ą wielko ść kosztów bezpo ś rednich zaopatrzenia w wod ę , za wyj ą tkiem kosztów zakupu (wzrost ceny zakupu wody od dostawcy hurtowego nast ą pi ł o 5,8%) 5 , op ł at za korzystanie ze ś rodowiska naturalnego, podatków od nieruchomo ś ci oraz wynagrodze ń wyliczono w oparciu o prognozowany ś rednioroczny wska ź nik wzrostu cen towarów i us ł ug konsumpcyjnych. Poniewa ż Przedsi ę biorstwo zobowi ą zane jest do zachowania ci ą g ł o ś ci dostaw, a co za tym idzie do sta ł ej gotowo ś ci do ś wiadczenia us ł ug, zdecydowa ł o si ę na wprowadzenie op ł aty abonamentowej (sta ł ej), któr ą ustali ł o na minimalnym poziomie i nie obci ąż y ł o jej kosztami ogólnozak ł adowymi. Za ś wdro ż enie tej taryfy, zdaniem 5 Na skutek podwy ż szenia od 01.04.2005r. przez Górno ś l ą skie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów w Katowicach - hurtowego dostawc ę wody ceny z 1,39 z ł /m 3 netto do 1,47 z ł /m 3 netto wzrós ł koszt zakupu wody ponoszony przez Przedsi ę biorstwo (karty nr 95-96, 18-20, 97). 6 Przedsi ę biorstwa, zagwarantuje mu ś rodki na pokrycie minimalnego poziomu kosztów bie żą cego utrzymania ci ą g ł o ś ci dostaw (karty nr 64-65). Argumenty Przedsi ę biorstwa nie przekona ł y Rady Miasta Imielin, która w dniu 31.05.2005r. podj ęł a uchwa łę Nr XXXI/162/2005 w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie miasta Imielin (karty nr 66-67). W uzasadnieniu swego stanowiska Rada Miasta stwierdzi ł a, ż e taryfa narusza przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) i rozporz ą dzenia taryfowego. W pierwszej kolejno ś ci Rada Miasta wskaza ł a na fakt, i ż do wniosku o zatwierdzenie taryfy Przedsi ę biorstwo do łą czy ł o „Projekt korekty wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych b ę d ą cych w posiadaniu Rejonowego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji na terenie Imielina w zakresie 2005 roku”, co jest niezgodne z art. 24 ust. 4 ww. ustawy poniewa ż do wniosku winien by ć za łą czony aktualny wieloletni plan rozwoju i modernizacji urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych uchwalony przez Rad ę Miasta. Rada Miasta uzna ł a równie ż , ż e przedstawiona taryfa nie zapewnia ochrony odbiorców us ł ug przed nieuzasadnionym wzrostem cen i op ł at, co jest niezgodne z §3 ust. 1 pkt b rozporz ą dzenia taryfowego oraz nie przedstawia zmian warunków ekonomicznych funkcjonowania Przedsi ę biorstwa na terenie Imielina w roku obowi ą zywania taryfy uzasadniaj ą cych wzrost cen w proponowanej wysoko ś ci. Ponadto zdaniem Rady Miasta §5 ust. 1 pkt 3 rozporz ą dzenia taryfowego nie dopuszcza zró ż nicowania stawek op ł at abonamentowych w zale ż no ś ci od rodzaju, czy ś rednicy wodomierza (karat nr 67). Przedsi ę biorstwo pomimo braku akceptuj ą cej uchwa ł y Rady Miasta z dniem 11.07.2005r. wprowadzi ł o now ą taryf ę . Przedsi ę biorstwo przyj ęł o stanowisko, zgodnie z którym uchwa ł a negatywna wywo ł uje takie same skutki jak niepodj ę cie w przewidzianym terminie uchwa ł y zatwierdzaj ą cej i w okoliczno ś ciach sprawy znajduje zastosowanie art. 24 ust. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…), stanowi ą cy, ż e w przypadku niepodj ę cia przez rad ę miasta uchwa ł y w terminie, taryfy zweryfikowane przez burmistrza wchodz ą w ż ycie po up ł ywie 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosku o zatwierdzenie taryf (karta nr 94). Ceny netto za dostaw ę wody obowi ą zuj ą ce na terenie Gminy Imielin w latach 2002-2006 kszta ł towa ł y si ę nast ę puj ą co (karty nr 351-352, 87-88). Termin obowi ą zywania 2002 od 05.04.2003 od 01.07.2004 od 11.07.2005 od 11.07.2006 Cena z ł /m 3 3,10 4,40 5,03 5,35 5,35 Dop ł aty dla gospod. dom. z ł /m 3 0,00 0,67 0,68 0,00 0,00 Taryfa obowi ą zuj ą ca na terenie Imielina w okresie od 05.04.2003r. do 04.04.2004r. zosta ł a zatwierdzona przez Rad ę Miasta Imielina, która jednocze ś nie ustanowi ł a dop ł at ę do taryfy w wysoko ś ci 0,67 z ł /m 3 netto (Uchwa ł a Nr VI/30/2003 Rady Miasta Imielin z dnia 28 marca 2003r. w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę ; karta nr 88). Rada Miasta Imielin zatwierdzi ł a równie ż taryf ę dla odbiorców zaopatrywanych w wod ę przez Przedsi ę biorstwo obowi ą zuj ą c ą od 01.07.2004r. i zarazem ustali ł a dop ł at ę do taryfy w wysoko ś ci 0,68 z ł /m 3 netto (Uchwa ł a Nr XIX/90/2004 Rady Miasta Imielin z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę ; karty nr 87, 409). Jak podniesiono powy ż ej taryfa obowi ą zuj ą ca w okresie od 11.07.2005r. do 10.07.2006r. nie zosta ł a zaakceptowana przez Rad ę . Natomiast na okres od dnia 11.07.2006r. do 10.07.2007r. Rada Miasta Imielin zatwierdzi ł a taryf ę przedstawion ą przez Przedsi ę biorstwo, w której cena za 1 m 3 wody zosta ł a utrzymana na poziomie z roku poprzedniego, tj. 5,35 z ł /m 3 netto, a stawki op ł aty abonamentowej zosta ł y ustalone na nast ę puj ą cym poziomie: - przy ś rednicy wodomierza ∅ 10 – 3,72 z ł /m-c netto, 7 - przy ś rednicy wodomierza ∅ 15 – 5,32 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 20 – 9,04z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 25 – 12,23 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 32 – 21,28 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 40 – 35,64 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 80 – 142,04 z ł /m-c netto, - przy ś rednicy wodomierza ∅ 100 – 177,16 z ł /m-c netto (karty nr 447, 540-550). Ilo ść sprzedanej wody w m 3 na terenie Gminy Imielin w latach 2002-2005 przedstawia si ę nast ę puj ą co (karty nr 232, 444): Rok 2002 2003 2004 2005 m 3 (…) (…) (…) (…) Woda nie sprzedana (potocznie zwana stratami wody, karta nr 413) Jednostka 2002 2003 2004 2005 tys. m 3 (…) (…) (…) (…) Zu ż ycie na potrzeby w ł asne % 21,5 21,1 19,7 17,3 tys. m 3 (…) (…) (…) (…) Straty wody w sieci % 30,2 15,1 17,5 16,7 Zu ż ycie na potrzeby w ł asne i straty wody w sieci wliczone przez Przedsi ę biorstwo w koszt zakupu wody (karty nr 414, 97) 2003 2004 2005 Zu ż ycie na potrzeby w ł asne w % 12,9 17,5 17,1 Straty wody w sieci w % 17,5 12,5 15,9 Razem % 30,4 30,0 33,0 Zu ż ycie wody na potrzeby w ł asne jest to udokumentowana woda nie sprzedana: woda zu ż yta na p ł ukanie sieci, ko ń cówek przewodów równie ż po awariach oraz zu ż ycie w ł asne Przedsi ę biorstwa w oparciu o wskazanie wodomierzy na potrzeby zaplecza (woda zu ż yta przez pracowników administracji Przedsi ę biorstwa, warsztatów, oddzia ł ów sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej, oczyszczalni, laboratorium) (karty nr 97, 451). Organ Antymonopolowy pod sygn. akt RKT-401-10/06/AW przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu badanie lokalnych rynków dostawy wody i odprowadzania ś cieków odno ś nie obowi ą zuj ą cych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków. Maj ą c na uwadze, i ż Gmina Imielin jest gmin ą górnicz ą i liczy ok. 8 tys. mieszka ń ców badaniem obj ę to gminy górnicze o liczbie mieszka ń ców od 5 do 15 tys. Do analizy wykorzystano równie ż dane uzyskane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego sygn. akt RKT-401-02/05/AW maj ą cego na celu badanie lokalnych rynków dostawy wody i odprowadzania ś cieków, obejmuj ą cych teren gmin górniczych o liczbie mieszka ń ców od 10 do 35 tys., odno ś nie obowi ą zuj ą cych taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę . Informacje zgromadzone w ww. post ę powaniach zosta ł y zaliczone w poczet dowodów w niniejszej sprawie (karty nr 552-553). Przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne pobiera ł y w 2005r. ceny netto za 1m 3 dostarczonej wody w wysoko ś ci wskazanej w poni ż szej tabeli. Tabela zawiera równie ż dane o wysoko ś ci op ł aty sta ł ej netto. Poniewa ż 12 spo ś ród badanych przedsi ę biorstw, tak jak Przedsi ę biorstwo, oprócz ceny za 1m 3 dostarczonej wody pobiera ł o op ł at ę sta łą tabela zawiera dane o ś rednim koszcie 1m 3 , który wskazuje jak kszta ł towa ł aby si ę cena za 1m 3 wody, gdyby przedsi ę biorstwa nie pobiera ł y odr ę bnej op ł aty sta ł ej. 8 L.p. Gmina cena w 2005r. z ł /m 3 op ł ata sta ł a z ł /m-c koszt ś redni z ł /m 3 1. Babice 2,38 1,50 2,60 2. Che ł mek 3,21 3,50 3,43 3. Bobrowniki 3,22 1,84 3,36 4. Ś wierklany 3,25 2,10 3,25 5. Zebrzydowice 3,38 3,38 3,38 6. Pilchowice 3,45 2,00 4,29 7. Bestwina 3,62 1,65 3,73 8. Giera ł towice 3,65 3,60 4,44 9. Ornontowice 4,22 4,00 4,53 10. Che ł m Ś l ą ski 5,00 7,70 5,52 11. Imielin 5,35 5,35 5,97 Gmina Imielin wyst ą pi ł a równie ż z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii bieg ł ego na okoliczno ść ustalenia, czy cena stosowania przez Przedsi ę biorstwo jest nadmiernie wygórowana (karta nr 86). Organ Antymonopolowy Postanowieniem nr 3 z dnia 07.12.2006r., postanowi ł dopu ś ci ć dowód z opinii bieg ł ego w celu ustalenia prawid ł owo ś ci kalkulacji cen i op ł at w Taryfie dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków dla Miasta Imielin na okres od dnia 01.07.2005r. do 30.06.2006r. (karty nr 561-562). Opinia zosta ł a przedstawiona w dniu 02.04.2007r. (karty nr 740-784), a jej uzupe ł nienie w dniu 23.05.2007r. (karty nr 814-836). Bieg ł y oszacowa ł koszty zaopatrzenia w wod ę odbiorców z terenu Gminy Imielin na kwot ę 814.059 z ł (karta nr 762). Nast ę pnie dokona ł analizy prawid ł owo ś ci kosztów, którymi Przedsi ę biorstwo obci ąż y ł o w cenie wody odbiorców z terenu Gminy Imielin, w oparciu o ewidencj ę ksi ę gow ą i wyliczy ł , i ż jednostkowa cena sprzeda ż y wody winna wynosi ć 4,46 z ł /m 3 netto (karty nr 824, 835). Maj ą c na uwadze, i ż Przedsi ę biorstwo pobiera ł o od odbiorców cen ę w wysoko ś ci 5,35 z ł /m 3 , cena za wod ę zosta ł a zawy ż ona o 0,89 z ł /m 3 (karta nr 827). W ww. opinii zakwestionowane zosta ł y koszty strat wody w sieci w wysoko ś ci 321,8 tys. z ł , które zdaniem bieg ł ego winny obci ąż a ć koszty nadzwyczajne Przedsi ę biorstwa (karta nr 770). Ponadto bieg ł y oceni ł , i ż koszty wydzia ł owe zosta ł y zawy ż one przez Przedsi ę biorstwo o 21,1 tys. z ł (karty nr 761, 830). Przedsi ę biorstwo wliczy ł o do niezb ę dnych przychodów podatek dochodowy w wys. 13,3 tys. z ł , tymczasem bieg ł y zaj ął stanowisko, i ż koszt podatku dochodowego w ogóle nie powinien zosta ć zaliczony do niezb ę dnych przychodów (karty nr 779, 833-834). Oprócz tego Przedsi ę biorstwo wskaza ł o, ż e w 2005r. ś rednia p ł aca brutto wynios ł a 2.227,37 z ł /m-c/etat, a wska ź nik wzrostu p ł ac wyniós ł 4,77% przy dopuszczalnym wska ź niku 4,5% (karta nr 805), za ś bieg ł y w swej opinii potwierdzi ł fakt przekroczenia przez Przedsi ę biorstwo wska ź nika przyrostu przeci ę tnego miesi ę cznego wynagrodzenia (karty nr 834-835). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Dla uznania, ż e sprawa ma charakter antymonopolowy niezb ę dne jest ustalenie czy w okoliczno ś ciach sprawy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyj ę tej jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Pozwala to przyj ąć , ż e ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Znajduje wi ę c zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. 9 Poj ę cie interesu publicznego nie zosta ł o zdefiniowane w ustawie, niemniej by ł o ono wielokrotnie przedmiotem interpretacji S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zdaniem S ą du, wyra ż onym w wyroku z dnia 12 czerwca 2002r. (sygn. akt XVII Ama 47/2001), poj ę cie interesu publicznego nie jest poj ę ciem o charakterze jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany, a Organ Antymonopolowy w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji winien by ć rzecznikiem tego interesu. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, odnosz ą cy si ę do ogó ł u, a nie do jednostki czy te ż okre ś lonej grupy. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winno by ć uprzednie udowodnienie przez Organ Antymonopolowy, czy nast ą pi ł o rzeczywiste naruszenie wskazanego przepisami ustawy interesu publicznego. W ten sam sposób S ą d wypowiedzia ł si ę w wyrokach z dnia: 25.06.2001r. sygn. XVII Ama 84/00, 28.05.2001r. sygn. XVII Ama 82/00, 27.06.2001r. sygn. XVII Ama 92/00, 12.11.2001r. sygn. XVII Ama 105/00 oraz 04.07.2001r. sygn. XVII Ama 108/00. W ś wietle powy ż szego orzecznictwa, Organ Antymonopolowy mo ż e wszcz ąć i prowadzi ć post ę powanie antymonopolowe wy łą cznie wówczas, gdy zachodzi podejrzenie, i ż nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznego, a zatem, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty zosta ł szerszy kr ą g uczestników rynku lub te ż wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku. Wymienione w art. 1 cele ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestników rynku. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mo ż na wi ę c podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których efektem lub celem jest naruszenie przede wszystkim innych ni ż konkurencyjne interesów innych uczestników rynku. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e Przedsi ę biorstwo z racji posiadanej si ł y rynkowej ma mo ż liwo ść eksploatowania zajmowanej na rynku pozycji kosztem kontrahentów, w tym podejmowania dzia ł a ń b ę d ą cych przedmiotem postawionego w niniejszym post ę powaniu zarzutu. Dla stwierdzenia naruszenia interesu publicznego wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, albowiem ju ż sam fakt nadu ż ycia posiadanej na rynku pozycji dominuj ą cej narusza interes publiczny. Dla oceny kwestii naruszenia interesu publicznoprawnego istotne jest tak ż e to, i ż praktyki eksploatacyjne urzeczywistniaj ą si ę poprzez stosunki umowne, co ma miejsce w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy. O naruszeniu interesu publicznoprawnego w przedmiotowej sprawie ś wiadczy równie ż fakt, i ż obj ę te zarzutem dzia ł anie przedsi ę biorcy wymierzone by ł o w szeroki kr ą g uczestników rynku – odbiorców i potencjalnych odbiorców wody z terenu Gminy Imielin, do których zaliczaj ą si ę tak ż e konsumenci, b ę d ą cy najs ł abszymi uczestnikami obrotu gospodarczego. Tak wi ę c, w ś wietle powy ż szych wywodów, w niniejszym post ę powaniu mamy do czynienia z mo ż liwo ś ci ą naruszeniem interesu publicznoprawnego przez Przedsi ę biorstwo, co uzasadnia ocen ę jego zachowania na rynku w ś wietle przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym miejscu wskaza ć równie ż nale ż y, i ż w dniu 21.04.2007r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331). Zgodnie z art. 131 tej ustawy do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów i niezako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie nowej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. St ą d te ż mimo wej ś cia w ż ycie nowej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedmiotowe post ę powanie antymonopolowe winno by ć prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. 10 I. Wnioskodawca zarzuci ł Przedsi ę biorstwu nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanej ceny za dostaw ę wody mieszka ń com Imielina, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podstawowym warunkiem dla zaistnienia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę jest, aby przedsi ę biorca j ą stosuj ą cy posiada ł pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. W pierwszej kolejno ś ci nale ż y zatem zdefiniowa ć rynek w ł a ś ciwy, którym w ś wietle art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę go w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Wyznaczaj ą c rynek nale ż y d ąż y ć do jego mo ż liwie w ą skiej segmentacji. Im w ę ziej i bardziej szczegó ł owo uda si ę wyodr ę bni ć rynek, tak w uj ę ciu produktowym, jak i w uj ę ciu geograficznym, tym wi ę kszy w nim udzia ł mo ż e mie ć okre ś lony przedsi ę biorca, co wyznacza poziom jego dominacji i zarazem wskazuje ograniczenia, jakie stwarza mu ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. W przeciwnym przypadku trudno by ł oby znale źć podmiot o pozycji dominuj ą cej co powodowa ł oby, i ż ograniczenia wynikaj ą ce z ww. ustawy straci ł yby sens (zob. wyrok S ą du Antymonopolowego, obecnie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 04.10.1993r. sygn. akt XVII Amr 29/93). Równocze ś nie, korzystanie z tej dyrektywy powinno by ć jednak na tyle rozwa ż ne i wywa ż one, by nie dopu ś ci ć do sytuacji, w której rynek w ł a ś ciwy obejmowa ł by, po delimitacji, wy łą cznie towar (us ł ug ę ) jednego rodzaju, wytwarzane ( ś wiadczone) przez jednego producenta (us ł ugodawc ę ), bowiem, jak podnosi si ę w pi ś miennictwie, „w rzeczywisto ś ci nie chodzi jednak o wyodr ę bnienie mo ż liwie w ą sko zakre ś lonych rynków, lecz o wyznaczenie tego jednego, w ł a ś ciwego w prowadzonej sprawie”. 6 Rynek w uj ę ciu produktowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (m.in. rzeczy, us ł ugi). Przedsi ę biorstwo ś wiadczy us ł ugi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę . W przedmiotowej sprawie towarem oferowanym nabywcom przez Przedsi ę biorstwo s ą w ł a ś nie te us ł ugi i to z cen ą za te us ł ugi wi ąż e si ę zarzut postawiony przez Gmin ę Imielin . Ponadto us ł ugi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę za pomoc ą sieci wodoci ą gowej nie maj ą substytutów. Tak wi ę c w aspekcie produktowym Przedsi ę biorstwo prowadzi dzia ł alno ść na rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę . Z uwagi na technologi ę dostarczania wody rynek w aspekcie geograficznym wyznaczany jest przez zasi ę g sieci wodoci ą gowo- kanalizacyjnej nale żą cej do Przedsi ę biorstwa i obejmuje obszar Gminy Imielin, na terenie której ww. us ł ugi s ą wykonywane. Zatem rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest lokalny rynek zbiorowego zaopatrzenia w wod ę obejmuj ą cy teren Gminy Imielin. Na tak oznaczonym rynku Przedsi ę biorstwo jest wy łą cznym dostawc ą us ł ug w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę . Fakt nie spotykania si ę przez Przedsi ę biorstwo z ż adn ą konkurencj ą na tym rynku w pe ł ni uzasadnia stwierdzenie, i ż posiada ono na nim pozycj ę 6 Skoczny T., Przeciwdzia ł anie praktykom monopolistycznym w ś wietle orzecznictwa, Warszawa 1994, s. 81). 11 dominuj ą c ą . Ponadto z uwagi na sieciowy charakter urz ą dze ń s ł u żą cych do dostarczania wody i odprowadzania ś cieków Przedsi ę biorstwo mo ż na okre ś li ć jako tzw. monopolist ę naturalnego. Doda ć nale ż y, ż e sankcjonowaniu w trybie przewidzianym w art. 8 ustawy podlega nie samo posiadanie na rynku pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą dysponuje si łą rynkow ą pozwalaj ą c ą mu jednostronnie dyktowa ć warunki umowy swym kontrahentom. Do stwierdzenia stosowania przez Przedsi ę biorstwo zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , obok wykazania, i ż posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, konieczne jest udowodnienie spe ł nienia przes ł anek wynikaj ą cych z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do których nale żą : − bezpo ś rednie narzucanie cen oraz − nadmiernie wygórowany charakter tych cen. Narzucanie cen musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez podmiot dominuj ą cy posiadaj ą cy si łę rynkow ą . Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ustala taryfy zgodnie z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) oraz rozporz ą dzeniem taryfowym. Taryfy zawieraj ą wysoko ść op ł at za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków, a po ich zatwierdzeniu w drodze uchwa ł y rady gminy obowi ą zuj ą wszystkich odbiorców wody i dostawców ś cieków na terenie dzia ł ania przedsi ę biorstwa. Niemniej jednak, nie zatwierdzenie taryf przez rad ę gminy nie wstrzymywa ł o mo ż liwo ś ci ich wprowadzenia w oparciu o art. 24 ust. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…), stanowi ą cy, ż e je ż eli rada gminy nie podejmie uchwa ł y w terminie 45 dni, wchodz ą one w ż ycie po up ł ywie 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosku o zatwierdzenie taryf okre ś lonych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne. W okoliczno ś ciach sprawy Rada Gminy Imielin nie zaakceptowa ł a taryfy przedstawionej przez Przedsi ę biorstwo na okres od 01.07.2005r. do 30.06.2006r. i w dniu 31.05.2005r. podj ęł a uchwa łę w sprawie odmowy jej zatwierdzenia (karty nr 66-67). Mimo to, Przedsi ę biorstwo, opieraj ą c si ę na art. 24 ust. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) i przyjmuj ą c stanowisko, ż e podj ę cie uchwa ł y negatywnej wywo ł uje takie same skutki jak niepodj ę cie w przewidzianym terminie uchwa ł y zatwierdzaj ą cej, z dniem 11.07.2005r. wprowadzi ł o taryf ę w ż ycie (karta nr 94). Odmowa zatwierdzenia taryfy przez Rad ę Gminy Imielin nie powstrzyma ł a zatem Przedsi ę biorstwa od wdro ż enia z dniem 11.07.2005r. nowych cen za dostaw ę wody. W ś wietle przepisów ww. ustawy i rozporz ą dzenia organem regulacyjnym, który ma wyra ż a ć interesy odbiorców i przeciwdzia ł a ć kszta ł towaniu cen ponad koszty uzasadnione jest rada gminy. Odbiorcy us ł ug w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków nie maj ą natomiast ż adnego wp ł ywu na wysoko ść cen zawartych w taryfie. W tym stanie rzeczy w pe ł ni uzasadnione jest twierdzenie, i ż Przedsi ę biorstwo narzuci ł o ceny swoim klientom z terenu Gminy Imielin. Poj ę cie ceny nadmiernie wygórowanej jest ma ł o precyzyjne i mo ż e by ć ró ż nie definiowane. Niemniej zarówno w orzecznictwie, jaki w doktrynie przyjmuje si ę , ż e przez cen ę nadmiernie wygórowan ą w ś wietle art. 8 ust. 2 pkt 1 nale ż y rozumie ć cen ę narzucon ą nabywcy przez podmiot posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą , z racji posiadania si ł y rynkowej, ra żą co zawy ż on ą w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia, której odbiorca nie zaakceptowa ł by w przypadku posiadania przez podmiot dominuj ą cy konkurencji. Cena taka w sposób istotny narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń stron umowy okre ś lon ą w art. 487 § 2 k.c. Doktryna i praktyka s ą dowa s ą zgodne co do tego, i ż przy definiowaniu ceny nadmiernie wygórowanej, w celu wyeliminowania b łę dów w ocenie, nale ż y pos ł ugiwa ć si ę dwojakiego 12 rodzaju kryteriami. Pierwsze z nich zwi ą zane s ą z analiz ą kosztow ą dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorcy. Wyró ż nia si ę tu kryteria odnosz ą ce si ę do kosztów w ł asnych przedsi ę biorcy wynikaj ą cych z kalkulacji ceny towaru, wielko ś ci zysku w cenie jednostkowej, rentowno ś ci rozumianej jako stosunek zysku do kosztów w ł asnych. Drugie powstaj ą z porównania cen wyst ę puj ą cych na rynku w ł a ś ciwym z cenami potencjalnych konkurentów przedsi ę biorcy na innych rynkach (tzw. analiza porównawcza cen). Je ż eli w wyniku zastosowania tych kryteriów oka ż e si ę , ż e badana cena istotnie narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń kontrahentów, gdy ż jest ra żą co zawy ż ona w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia oferowanego przez dominuj ą cego na rynku przedsi ę biorc ę , to nale ż y przyj ąć , i ż mamy do czynienia z cen ą nadmiernie wygórowan ą w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zob. wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20.11.2003r. sygn. akt XVII Ama 121/03, wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 14.06.2005r. sygn. akt VI ACa 93/05). W my ś l art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) przedsi ę biorstwo okre ś la taryf ę na 1 rok, na podstawie niezb ę dnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców. Zgodnie z §6 rozporz ą dzenia taryfowego niezb ę dne przychody dla potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek op ł at planowanych na rok obowi ą zywania taryf przedsi ę biorstwo ustala, uwzgl ę dniaj ą c: koszty eksploatacji i utrzymania, op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska, sp ł aty rat kapita ł owych ponad warto ść amortyzacji, sp ł aty odsetek od zaci ą gni ę tych kredytów i po ż yczek, rezerwy na nale ż no ś ci nieregularne, mar żę zysku. Podstaw ą dla ustalania cen powinny zatem stanowi ć planowane i uzasadnione koszty zwi ą zane z zaopatrywaniem odbiorców w wod ę . Przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne nie mog ą jako podstawy ustalania cen bra ć pod uwag ę wszystkich planowanych kosztów, a jedynie takie, które s ą uzasadnione. Z ustale ń dokonanych przez bieg ł ego wynika, i ż cena sprzeda ż y wody na terenie Gminy Imielin winna wynosi ć 4,46 z ł /m 3 netto, a nie 5,35 z ł /m 3 netto. Przedsi ę biorstwo zawy ż y ł o zatem cen ę o 0,89 z ł /m 3 (karta nr 827). Zdaniem bieg ł ego Przedsi ę biorstwo kalkuluj ą c cen ę bezpodstawnie wliczy ł o w koszty koszt strat wody w sieci w wysoko ś ci 321,8 tys. z ł (karta nr 770), koszty wydzia ł owe zawy ż y ł o o 21,1 tys. z ł (karty nr 761, 830) i bezpodstawnie uwzgl ę dni ł o w kosztach podatek dochodowy w wys. 13,3 tys. z ł . Opieraj ą c si ę na opinii bieg ł ego stwierdzi ć zatem nale ż y, i ż Przedsi ę biorstwo zawy ż y ł o koszty zbiorowego zaopatrzenia w wod ę na terenie Gminy Imielin o 356,2 tys. z ł . Maj ą c na uwadze, ż e cena za 1m 3 wody zosta ł a zawy ż ona przez Przedsi ę biorstwo o 0,89 z ł /m 3 uzasadnione jest twierdzenie, i ż cena 5,35 z ł /m 3 netto by ł a cen ą nadmiernie wygórowan ą . Poniewa ż Gmina wyrazi ł a zastrze ż enia co do wprowadzenia przez Przedsi ę biorstwo do taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę op ł aty abonamentowej podnie ść nale ż y, i ż §5 ust. 1 pkt 3 rozporz ą dzenia taryfowego wskazywa ł na op ł at ę abonamentow ą jako jeden z dopuszczalnych elementów takiej taryfy. W my ś l tego przepisu taryfa mog ł a zawiera ć m.in. stawki op ł at abonamentowych: a. za lokal na miesi ą c, w rozliczeniach z u ż ytkownikami lokali mieszkalnych posiadaj ą cych kilka punktów pomiarowych zu ż ycia wody w lokalu, b. za wodomierz na miesi ą c, w rozliczeniach z w ł a ś cicielami lub zarz ą dcami budynków w oparciu o wodomierz g ł ówny na budynku lub wodomierz mierz ą cy ca ł kowicie zu ż ycie wody w lokalu, c. za osob ę na miesi ą c, w rozliczeniach rycza ł towych. Stawka op ł aty zgodnie z §2 pkt 11 ww. rozporz ą dzenia to wielko ść wyra ż ona w jednostkach pieni ęż nych, któr ą odbiorca jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorstwu wodoci ą gowo- kanalizacyjnemu za jednostk ę us ł ugi nieb ę d ą c ą fizyczn ą jednostk ą miary ilo ś ci dostarczonej wody lub ilo ś ci odprowadzonych ś cieków w okresie rozliczeniowym. 13 Jakkolwiek przytoczone powy ż ej przepisy nie stanowi ą wprost o prawie przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego do pobierania op ł aty abonamentowej kalkulowanej z uwzgl ę dnieniem ś rednicy wodomierza, co budzi w ą tpliwo ś ci Gminy, to maj ą c na uwadze §5 ust. 1 pkt 3b rozporz ą dzenia taryfowego nale ż y dopu ś ci ć tak ą mo ż liwo ść . Decyduj ą ce znaczenie dla oceny op ł aty abonamentowej winno mie ć jednak to, i ż przyj ę ty sposób jej kalkulacji, tj. ustalenie op ł aty abonamentowej na podstawie ekwiwalentu wodomierza, a nie liczby odbiorców pozwala na uwzgl ę dnienie faktu, i ż koszty eksploatacji i utrzymania oraz obs ł ugi klienta zmieniaj ą si ę zale ż nie od takich czynników, jak ś rednica rur, u ż yte materia ł y, lokalizacja wodomierza czy inne warunki lokalne dla wodomierzy o ró ż nej wielko ś ci. Jasne jest równie ż , ż e odbiorcy posiadaj ą cy wodomierze o wi ę kszej przepustowo ś ci przewa ż nie wymagaj ą szerszej obs ł ugi klienta. Prosta alokacja kosztów eksploatacji i utrzymania oraz obs ł ugi klienta nie uwzgl ę dnia takich czynników. W tym wzgl ę dzie nale ż y zatem podzieli ć stanowisko Przedsi ę biorstwa, i ż op ł ata abonamentowa skalkulowana w uwzgl ę dnieniem przepustowo ś ci wodomierzy uwzgl ę dnia interesy odbiorców (karty nr 413, 451). Ponadto podkre ś li ć trzeba, i ż bieg ł y nie zakwestionowa ł ani faktu pobierania przez Przedsi ę biorstwo op ł aty abonamentowej, ani wysoko ś ci tej op ł aty (karty nr 30, 32-33). Stosowanie wy łą cznie kryteriów kosztowych przy badaniu mo ż liwo ś ci stosowania przez Przedsi ę biorstwo cen nadmiernie wygórowanych nie by ł oby miarodajne, gdy ż podmiot o pozycji dominuj ą cej nie poddawany konfrontacji ze strony konkurentów ma ł atw ą mo ż liwo ść wkalkulowania do ceny nieuzasadnionych kosztów dzia ł alno ś ci, co nie zawsze ł atwo udaje si ę odkry ć . Dlatego, chocia ż podstaw ą dla ustalania op ł at za dostarczanie wody s ą kryteria kosztowe, to jednak Organ Antymonopolowy dodatkowo dokona ł porównania cen stosowanych przez Przedsi ę biorstwo z cenami innych przedsi ę biorstw wodoci ą gowo- kanalizacyjnych prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę na innych, porównywalnych rynkach. W ś wietle orzecznictwa S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów metoda porównawcza jest zasadna i obiektywna. Metoda kosztowa niesie bowiem ze sob ą mo ż liwo ś ci manipulowania kalkulacj ą , przez wliczenie w cen ę wody pozornych kosztów dzia ł alno ś ci (zob. wyrok z dnia 02.04.2003r. sygn. akt XVII Ama 41/02, wyrok z dnia 30.06.2005r. sygn. akt XVII Ama 24/04). Wszelkie porównywanie stosowanych cen ma sens wy łą cznie wtedy, gdy porównywalne s ą równie ż warunki dzia ł ania przedsi ę biorców (zob. wyrok ww. S ą du z dnia 25.08.2004r. sygn. akt Ama 91/03). Poniewa ż Gmina Imielin jest gmin ą górnicz ą do analizy porównawczej przedmiotowych op ł at wybrano inne gminy górnicze o zbli ż onej liczbie mieszka ń ców. Podstawowym kryterium uznania danej gminy za gmin ę górnicz ą jest okoliczno ść wyst ę powania na jej terenie skutków w postaci szkód górniczych, które maj ą m.in. wp ł yw na wysoko ść ubytków wody. W tym miejscu wskaza ć nale ż y, i ż równie ż w ocenie S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów metoda porównawcza ceny wody na tle i w kontek ś cie gmin górniczych jest obiektywna i rzetelna (zob. wyrok ww. S ą du z dnia 02.04.2003r. sygn. akt XVII Ama 41/02). Z analizy danych zawartych w tabeli, zamieszczonej w cz ęś ci uzasadnienia obejmuj ą cej ustalenia co do stanu faktycznego sprawy, wynika, i ż ś rednia cena netto za 1m 3 wody w badanych gminach wynosi ł a 3,54 z ł , przy czym najni ż sza cena wynosi ł a 2,38 z ł /m 3 , a najwy ż sza 5,00 z ł /m 3 . Badane przedsi ę biorstwa oprócz cen za 1m 3 dostarczonej wody pobiera ł y równie ż op ł at ę sta łą . Ś redni koszt 1m 3 wody, zawieraj ą cy w sobie koszty op ł aty sta ł ej, wynosi ł 3,85 z ł /m 3 . Cena 5,35 z ł /m 3 obowi ą zuj ą ca na terenie Gminy Imielin jest wy ż sza od najwy ż szej z cen pobieranych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne dzia ł aj ą ce na terenie porównywalnych gmin górniczych. Przekracza ś redni ą cen ę o 51%. Zgodnie z orzecznictwem dowodem na naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest pobieranie na innych rynkach znacznie ni ż szych cen przez potencjalnych konkurentów dominanta (zob. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 30.10.1996r. sygn. akt XVII Amr 43/96). Maj ą c na uwadze wysoko ść cen stosowanych przez 14 inne przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne na porównywalnych rynkach uzasadnione jest stwierdzenie, i ż cena 5,35 z ł /m 3 jest cen ą nadmiernie wygórowan ą . Wyniki przeprowadzonej powy ż ej analizy kosztowej dokonanej przez bieg ł ego wskazuj ą , i ż cena za dostaw ę wody dla odbiorców z terenu Gminy Imielin w wysoko ś ci 5,35 z ł /m 3 netto stosowana w okresie od 11.07.2005r. do 10.07.2006r. by ł a nadmiernie wygórowana. Do takich samych wniosków prowadzi analiza porównawcza cen stosowanych przez Przedsi ę biorstwo z cenami obowi ą zuj ą cymi na terenie innych gmin górniczych. W okoliczno ś ciach sprawy spe ł nione zosta ł y wszystkie przes ł anki wymagane do stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów i tym samym zarzut postawiony przez Gmin ę Imielin nale ż y uzna ć za nieuzasadniony. Art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i nakazuj ą cej jej zaniechanie, je ż eli zachowanie rynkowe przedsi ę biorcy albo zwi ą zku przedsi ę biorców przesta ł o narusza ć zakazy okre ś lone w art. 5 lub art. 8 tej ustawy. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ww. ustawy wydaje si ę wówczas decyzj ę o uznaniu praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Z przytoczonych powy ż ej faktów wynika ż e taryfa zawieraj ą ca kwestionowan ą cen ę obowi ą zywa ł a przez rok, tj. od dnia 11.07.2005r. do dnia 10.07.2006r. W dniu 11.07.2007r. wesz ł a w ż ycie nowa taryfa, która zosta ł a zatwierdzona przez Rad ę Miasta Imielin. Cena za wod ę zawarta w tej taryfie nie by ł a przedmiotem zarzutu postawionego przez Gmin ę Imielin. Od dnia wej ś cia w ż ycie nowej taryfy Przedsi ę biorstwo nie stosuje ju ż zarzucanej mu przez Gmin ę i stwierdzonej w niniejszej decyzji praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na narzucaniu nadmiernie wygórowanej ceny za wod ę . Jak wskazano powy ż ej w okoliczno ś ciach sprawy spe ł nione zosta ł y przes ł anki z art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przes ł anka z art. 10 ust. 1 tej ustawy. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I.1 sentencji. I.2 Zgodnie z tre ś ci ą art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8, Organ Antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Przedsi ę biorstwo osi ą gn ęł o w 2006r. przychód w wysoko ś ci 160.445.948,24 PLN (karta nr 838). 10% przychodu Przedsi ę biorstwa osi ą gni ę tego w 2006r. to kwota 16.044.594,824 PLN. Kwota 16.044.594,824 PLN mo ż e zatem stanowi ć maksymaln ą wysoko ść kary na ł o ż onej na Przedsi ę biorstwo na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Ustalaj ą c wysoko ść na ł o ż onej kary pieni ęż nej Organ Antymonopolowy wzi ął pod uwag ę stopie ń naruszenia interesu publicznego przez Przedsi ę biorstwo, b ę d ą cy efektem stosowania przez nie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę stwierdzonej w punkcie I.1 sentencji niniejszej decyzji. W przedmiotowej sprawie dzia ł ania Przedsi ę biorstwa naruszaj ą interes publiczny, gdy ż wywieraj ą negatywne skutki na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę . Maj ą one charakter eksploatacyjny, gdy ż ich ź ród ł o tkwi w pozycji zajmowanej przez Przedsi ę biorstwo na rynku w ł a ś ciwym, a ich skutkami dotkni ę ci s ą odbiorcy wody, w tym najs ł absi uczestnicy rynku – konsumenci, którzy obci ąż ani s ą nadmiernie wygórowanymi cenami wody. Organ Antymonopolowy mia ł równie ż na wzgl ę dzie, i ż istot ą sankcji jest uwypuklenie naganno ś ci stosowania wykazanej w niniejszej decyzji praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary uwzgl ę dni ł tak ż e mo ż liwo ś ci finansowe adresata decyzji oraz wielko ść uzyskanego przez niego przychodu ze sprzeda ż y wody na terenie 15 Gminy Imielin w 2006r. W konsekwencji Organ Antymonopolowy wymierzy ł kar ę w wysoko ś ci 80.000 PLN, co stanowi ok. 0,5% kary maksymalnej okre ś lonej w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zarazem kwota 80.000 PLN stanowi (…)% przychodu osi ą gni ę tego przez Przedsi ę biorstwo ze sprzeda ż y wody na terenie Gminy Imielin w 2006r. Na ł o ż enie kary nale ż y traktowa ć jako podkre ś lenie naganno ś ci dzia ł a ń Przedsi ę biorstwa w przedmiotowej sprawie polegaj ą cych na zakazanym ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów eksploatowaniu dominuj ą cej pozycji na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę . Wymiar kary ma zdaniem Organu Antymonopolowego spe ł ni ć równie ż funkcj ę prewencyjn ą z tytu ł u stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę sprzecznych z interesem publicznym. Kryteria brane pod uwag ę przy ustalaniu kary pieni ęż nej na podstawie art. 101 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów ustalone zosta ł y w art. 104 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem przy ustalaniu kary nale ż y bra ć pod uwag ę okres, stopie ń i okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów tej ustawy. Nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą w takiej wysoko ś ci Organ Antymonopolowy wzi ął pod uwag ę fakt, i ż Przedsi ę biorstwo w cenie wody obci ąż a ł o odbiorców z terenu Gminy Imielin nadmiernymi kosztami, co ustalono w punkcie I.1. sentencji decyzji i w konsekwencji pobiera ł o od odbiorców z terenu Gminy Imielin cen ę zawy ż on ą o 0,89 z ł /m 3 netto. Okoliczno ś ci ą obci ąż aj ą c ą jest równie ż fakt, i ż Przedsi ę biorstwo dokona ł o uprzedniego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co zosta ł o stwierdzone w decyzjach nr RKT-65/2005 oraz nr RKT-16/2006. W prawomocnej decyzji nr RKT- 65/2005 z dnia 15.12.2005r. Organ Antymonopolowy uzna ł za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, bezprawne dzia ł anie Przedsi ę biorstwa polegaj ą ce na stosowaniu w tre ś ci umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków i w taryfach dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków zapisu naruszaj ą cego przepis rozporz ą dzenia taryfowego i nakaza ł jej zaniechanie. Decyzja nr RKT-16/2006, wydana w wyniku przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego, uprawomocni ł a si ę w cz ęś ci stwierdzaj ą cej praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę polegaj ą c ą na narzucaniu przez Przedsi ę biorstwo uci ąż liwego i przynosz ą cego nieuzasadnione korzy ś ci warunku umowy z odbiorcami us ł ug z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków (punkt I.2 ww. decyzji). Prawomocny jest tak ż e punkt II tej decyzji, w którym równie ż stwierdzono narzucanie przez Przedsi ę biorstwo uci ąż liwego i przynosz ą cego nieuzasadnione korzy ś ci warunku ww. umowy i zarazem orzeczono zaniechanie stosowania tej praktyki. Miarkuj ą c wysoko ść nak ł adanej kary pieni ęż nej, Organ Antymonopolowy mia ł tak ż e na uwadze, i ż stosowana przez Przedsi ę biorstwo praktyka nie by ł a d ł ugotrwa ł a poniewa ż taryfa zawieraj ą ca zakwestionowan ą cen ę obowi ą zywa ł a przez rok, tj. od dnia 11.07.2005r. do dnia 10.07.2006r. Orzekaj ą c o karze zwa ż ono równie ż na fakt, ż e Przedsi ę biorstwo aktywnie wspó ł pracowa ł o z Organem Antymonopolowym w toku prowadzonego post ę powania, przekazuj ą c niezb ę dne dokumenty oraz sk ł adaj ą c wyja ś nienia konieczne do rozstrzygni ę cia niniejszej sprawy. Nadmieni ć nale ż y, ż e kary pieni ęż ne stosowane s ą w sytuacjach, gdy zachowanie przedsi ę biorcy nie tylko jest bezprawne, ale mo ż na tak ż e sprawcy przypisa ć win ę w znaczeniu subiektywnym. Analizuj ą c kwesti ę winy Przedsi ę biorstwa nale ż y stwierdzi ć , i ż jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu na rynku nie powinno wykorzystywa ć swojej silnej pozycji na rynku zaopatrzenia w wod ę do narzucania kontrahentom nadmiernie wygórowanych cen, których nie przyj ę liby maj ą c zapewnion ą mo ż liwo ść wyboru innego ś wiadczeniodawcy. Ś wiadomo ść Przedsi ę biorstwa co do zakazu stosowania praktyk 16 ograniczaj ą cych konkurencj ę powinna by ć tym wi ę ksza, je ś li uwzgl ę dni ć fakt, i ż by ł o ono ju ż kilkukrotnie uczestnikiem post ę powa ń prowadzonych przez Organ Antymonopolowy. W tej sytuacji Organ Antymonopolowy kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę na rynku przez Przedsi ę biorstwo uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla Przedsi ę biorstwa, aby w przysz ł o ś ci nie dochodzi ł o do podobnych zachowa ń , zmierzaj ą cych do wykorzystywania zajmowanej pozycji na rynku kosztem innym uczestników rynku. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie I.2 sentencji decyzji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. II. Zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Organ Antymonopolowy, wraz z zawiadomieniem o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego, poinformowa ł strony post ę powania, i ż w ś wietle art. 76 ustawy o ochronie konkurencji roszczenie o zwrot kosztów wygasa, je ż eli w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma, strony nie z ł o żą spisu kosztów albo wniosku o przyznanie kosztów wed ł ug przepisów odr ę bnych (karty nr 842-843). W okre ś lonym powy ż ej terminie zarówno Gmina, jak i Przedsi ę biorstwo wnios ł y o zwrot kosztów post ę powania, Przedsi ę biorstwo - o zwrot kosztów wed ł ug przepisów odr ę bnych (karta nr 850), a Gmina - o zwrot kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii bieg ł ego (karta nr 844). W punkcie I sentencji niniejszej decyzji uznano za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ww. ustawy, praktyk ę Przedsi ę biorstwa polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę obejmuj ą cym teren Gminy Imielin poprzez bezpo ś rednie narzucanie odbiorcom z tego terenu nadmiernie wygórowanej ceny za dostarczon ą wod ę , i stwierdzono zaniechanie jej stosowania z dniem 11.07.2006r. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek - strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym tak ż e koszty opinii bieg ł ych i instytutów naukowych. Postanowieniem nr 3 z dnia 07.12.2006r., na wniosek Gminy, dopuszczono w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym dowód z opinii bieg ł ego w celu ustalenia prawid ł owo ś ci kalkulacji cen i op ł at w Taryfie dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków dla Miasta Imielin na okres od dnia 01.07.2005r. do 30.06.2006r. wynagrodzenie bieg ł ego wynios ł o 3.660 PLN i koszt ten zosta ł poniesiony przez Gmin ę . W zwi ą zku z powy ż szym Organ Antymonopolowy postanowi ł przyzna ć Gminie koszty zwi ą zanie z przeprowadzeniem dowodu z opinii bieg ł ego, tj. 3.660 PLN. Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które potwierdzi ł o zasadno ść podniesionego przez Gmin ę zarzutu, jak równie ż wniosek dotycz ą cy zwrotu kosztów, Organ Antymonopolowy postanowi ł , jak w punkcie II sentencji. 17 Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art.78 ust.6 ustawy antymonopolowej, w zwi ą zku z art.479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach, w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral