RKT-26/2004

DELEGATURA UOKIK W KATOWICACH Katowice, dnia 18.05.2004r. RKT-411-10/04/MK DECYZJA nr RKT- 26/2004 I. Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535, Dz.U. z 2003 Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Gminie Katowice, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej: a) na rynku ś wiadczenia us ł ug cmentarnych na terenie cmentarzy komunalnych w tej Gminie poprzez bezpo ś rednie narzucanie przez Gmin ę Katowice nadmiernie wygórowanych cen za wynajem kaplic przedpogrzebowych, b) na rynku ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych na terenie cmentarzy komunalnych w tej Gminie w zakresie kopania grobu pojedynczego, pog łę bionego oraz pojedynczego i pog łę bionego przeznaczonego pod zabudow ę grobu murowanego wraz z usuni ę ciem ziemi, poprzez bezpo ś rednie narzucanie przez Gmin ę Katowice nadmiernie wygórowanych cen za kopanie w/w rodzajów grobów na cmentarzach komunalnych nale żą cych do tej Gminy, i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. II. Na podstawie art. 11 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535, Dz.U. z 2003 Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Gminie Katowice, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych poprzez narzucanie nieuczciwych cen za ś wiadczone na cmentarzach komunalnych us ł ugi pogrzebowe, poprzez nie pobieranie od osób organizuj ą cych pogrzeb w przypadku wynajmu kaplicy przedpogrzebowej oraz organizacji 1 us ł ugi pogrzebowej na cmentarzach nale żą cych do tej Gminy, op ł aty za przeniesienie lub przewiezienie trumny z kaplicy do miejsca pochówku czyli miejsca grzebalnego, któr ą to op ł at ę uiszczaj ą klienci innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na rzecz tych przedsi ę biorców. III . Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 oraz stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535, Dz.U. z 2003 Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Gminie Katowice – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Gmin ę Katowice kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 14.151 PLN (s ł ownie: czterna ś cietysi ę cystopi ęć dziesi ą tjedenz ł otych), co stanowi równowarto ść 3.000 euro (s ł ownie: trzytysi ą ceeuro) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. IV. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 i art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 60, poz. 535, Dz.U. z 2003 Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93 poz. 891) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), a tak ż e art. 264 § 1 k.p.a, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du oraz uwzgl ę dniaj ą c wynik w/w post ę powania antymonopolowego, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: obci ąż a si ę Gmin ę Katowice kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego, oraz zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów w kwocie 120 PLN (s ł ownie: stodwadzie ś cia z ł otych). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej organem antymonopolowym) zosta ł o przeprowadzone post ę powanie wyja ś niaj ą ce o sygn. RKT-565- w-04/03/MK, w sprawie ustalenia czy wysoko ść i sposób pobierania przez Komunalny Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych w Katowicach - b ę d ą cy jednostk ą bud ż etow ą Gminy Katowice, op ł at za ś wiadczenie us ł ug na cmentarzach komunalnych w tej Gminie, mo ż e ś wiadczy ć o naruszeniu przepisów w/w ustawy. W wyniku przeprowadzenia w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego organ antymonopolowy ustali ł , i ż istniej ą podstawy do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w tej sprawie. Postanowieniem nr 1 z dnia 30.09.2003r. (karta nr 1) zosta ł o wszcz ę te z urz ę du przeciwko Gminie Katowice post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przez t ę Gmin ę art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej ustaw ą antymonopolow ą ) poprzez: 2 1.Narzucanie przez Gmin ę Katowice nieuczciwych cen za ś wiadczone na cmentarzach komunalnych us ł ugi pogrzebowe, poprzez nie pobieranie od osób organizuj ą cych pogrzeb, w przypadku wynajmu kaplicy przedpogrzebowej oraz organizacji us ł ugi pogrzebowej na cmentarzach nale żą cych do tej Gminy, op ł aty za przeniesienie lub przewiezienie trumny z kaplicy do miejsca pochówku czyli miejsca grzebalnego, któr ą to op ł at ę uiszczaj ą klienci innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na rzecz tych przedsi ę biorców, 2.Bezpo ś rednie narzucanie przez Gmin ę Katowice nadmiernie wygórowanych cen za wynajem kaplic przedpogrzebowych oraz za kopanie grobu na cmentarzach komunalnych nale żą cych do tej Gminy. W ustosunkowaniu si ę do wszcz ę cia post ę powania, pismem z dnia 23.10.2003r. (karta nr 3) Gmina Katowice stwierdzi ł a, i ż w my ś l art. 9 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z pó ź n. zm.), gmina w celu wykonywania zada ń w ł asnych mo ż e tworzy ć jednostki organizacyjne. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 w/w ustawy, jednostk ą tak ą utworzon ą przez Gmin ę Katowice jest zak ł ad bud ż etowy - Komunalny Zak ł ad Us ł ug Pogrzebowych (zwany dalej KZUP). Zdaniem Gminy Katowice, zgodnie z art. 4 pkt 1a ustawy antymonopolowej, przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę m.in. jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Dlatego te ż zdaniem Gminy post ę powanie powinno by ć prowadzone przeciwko KZUP, a nie Gminie Katowice. W ustosunkowaniu si ę do wszcz ę cia post ę powania Gmina Katowice stwierdzi ł a, i ż nie zgadza si ę z zarzutem stosowania nieuczciwych cen za ś wiadczone na cmentarzach komunalnych us ł ugi pogrzebowe oraz stosowanie nadmiernie wygórowanych cen za wynajem kaplic cmentarnych oraz za kopanie grobu. Ponadto Gmina podnios ł a, i ż wykonuje oko ł o 10% us ł ug pogrzebowych na terenie miasta, a na terenie Gminy dzia ł a oko ł o 31 innych przedsi ę biorców. Dlatego te ż Gmina nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug pogrzebowych. Organ antymonopolowy ustali ł co nast ę puje Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorz ą dzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z pó ź n. zm.), zadaniem gminy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie cmentarzy gminnych. Utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarz ą dzanie nimi nale ż y zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1959r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych (tekst. jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 23, poz. 295 ze zmian.) do wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Natomiast ustalanie wysoko ś ci cen i op ł at, albo sposób ich ustalania gdy chodzi o us ł ugi komunalne o charakterze publicznym, zgodnie z brzemieniem art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.12.1996r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997r. Nr 121, poz. 770 ze zmian.), nale ż y do organów stanowi ą cych samorz ą du terytorialnego. W ich kompetencji w/w ustawa pozostawi ł a tak ż e wybór sposobu prowadzenia i formy gospodarki komunalnej. Realizuj ą c zadanie w ł asne w zakresie cmentarzy gminnych, Gmina Katowice jest w ł a ś cicielem i administratorem 4 cmentarzy komunalnych w tej gminie (karta nr 16). Zarz ą d swoim mieniem czyli cmentarzami komunalnymi, Gmina Katowice powierzy ł a wyodr ę bnionemu zak ł adowi bud ż etowemu tej Gminy tj. Komunalnemu Zak ł adowi Us ł ug Pogrzebowych (zwany dalej KZUP). Z § 7 „Regulaminu organizacyjnego KZUP” (karty nr od 22 do nr 24) wynika, i ż KZUP zosta ł powo ł any w celu prowadzenia dzia ł alno ś ci w zakresie zarz ą dzania i utrzymania cmentarzy komunalnych, ponadto mo ż e wykonywa ć us ł ugi pogrzebowe, w tym kopanie grobu (karta nr 22 verte i nr 1645). Stosownie do brzmienia przepisów ustawy o gospodarce komunalnej, uchwa łą Zarz ą du Miasta Katowice, Gmina ustala ceny za ś wiadczone przez KZUP us ł ugi pogrzebowe oraz cmentarne. W niniejszej sprawie ceny za ś wiadczenie tych us ł ug zosta ł y ustalone uchwa łą Zarz ą du Miasta Katowice z dnia 28.12.2001r. (karty od nr 26 do 31), a nast ę pnie decyzj ą Dyrektora KZUP wprowadzone do stosowania (karta nr 25). Oznacza to, i ż Gmina Katowice korzystaj ą c z prawa w ł asno ś ci, posiada prawo do ustalania op ł at za korzystanie z mienia komunalnego tj. w tym przypadku za ś wiadczenie us ł ug cmentarnych i pogrzebowych. 3 Ustawa antymonopolowa jest aktem reguluj ą cym warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Obejmuje ona swoim zakresem jedynie zagadnienia ochrony konsumentów oraz konkurencji przed jej zniekszta ł ceniami wywo ł anymi dzia ł aniami uczestników rynku - przedsi ę biorców. W ś wietle utrwalonego orzecznictwa antymonopolowego, nie kwestionowanego przez S ą d Najwy ż szy (por. wyroki S ą du Najwy ż szego z dnia 27.08.2003r. sygn. akt: I CK 185/03; I CK 184/03), Gmina prowadz ą c dzia ł alno ść zarobkow ą (np. w postaci ś wiadczenia us ł ug cmentarnych i pogrzebowych) podlega rygorom ustawy antymonopolowej. W tym zakresie Gmina podejmuj ą c uchwa ł y, ma obowi ą zek dostosowania si ę do wymogów prawa antymonopolowego (por. przyk ł adowo wyroki S ą du Antymonopolowego z 11.05.1994r. sygn. akt XVII Amr 64/93; z 08.11.2000r. sygn. akt XVII Ama 95/99 oraz z 25.09.2000r. sygn. akt XVII Ama 76/99, uzasadnienie wyroku z dnia 25.09.2002r. sygn. akt XVII Ama 108/01 str.6). Zgodnie z w/w orzecznictwem, w ś wietle definicji przedsi ę biorcy zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy antymonopolowej, tylko niektóre z dzia ł a ń podejmowanych przez gminy podlegaj ą ocenie dokonywanej w trybie tej ustawy. Tym samym ustawa antymonopolowa ma zastosowanie tylko do oceny dzia ł alno ś ci gospodarczej gminy, bez wzgl ę du na form ę w jakiej dzia ł alno ść ta jest prowadzona. Ustawa ta przede wszystkim odwo ł uje si ę do poj ę cia przedsi ę biorcy w rozumieniu przepisów ustawy z 19 listopada 1999r. - prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z pó ź n. zmian.), zgodnie z której art. 2 dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą jest zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, handlowa, budowlana, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Tym samym tylko w opisanym powy ż ej zakresie Gmina prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą . Ponadto ustawa antymonopolowa jako przedsi ę biorc ę traktuje tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą oraz jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Szersze definiowanie poj ę cia przedsi ę biorcy na gruncie omawianych przepisów pozwala wi ę c na stosowanie instrumentów prawa antymonopolowego w stosunku do podmiotów nie prowadz ą cych dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej, lecz których dzia ł ania mog ą w znacz ą cy sposób wp ł ywa ć na konkurencj ę i uzasadnione interesy innych uczestników rynku. Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o samorz ą dzie gminnym, forma prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez Gmin ę zada ń o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, okre ś la odr ę bna ustawa tj. ustawa o gospodarce komunalnej. Zgodnie z art. 2 tej ustawy gospodarka komunalna mo ż e by ć prowadzona przez jednostki samorz ą du terytorialnego w szczególno ś ci w formach: zak ł adu bud ż etowego lub spó ł ek prawa handlowego. Natomiast gospodark ą komunaln ą w rozumieniu przepisów tej ustawy s ą zadania u ż yteczno ś ci publicznej, których celem jest bie żą ce nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych. Wybór formy prawnej prowadzenia tej dzia ł alno ś ci tj. wyboru przedsi ę biorstwa w ł asnego (zak ł ad bud ż etowy) lub zewn ę trznego nale ż y do organów Gminy. W niniejszej sprawie Gmina Katowice za po ś rednictwem KZUP wykonuje zadania w ł asne wynikaj ą ce z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorz ą dzie gminnym tj. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie utrzymania cmentarzy oraz pobiera po ż ytki ze ś wiadczenia tych us ł ug. Tym samym w ś wietle art. 4 pkt 1a ustawy antymonopolowej, nie mo ż na w niniejszej sprawie KZUP przypisa ć przymiotu przedsi ę biorcy. Ponadto jak wynika z przekazanych przez Gmin ę informacji, zak ł ad bud ż etowy tj. KZUP nie jest organem kompetentnym do ustalania oraz zatwierdzania cen za ś wiadczone us ł ugi cmentarne i pogrzebowe. KZUP jedynie opracowuje kalkulacje cen na podstawie, których by ł y ustalane i zatwierdzane przez Zarz ą d Miasta (obecnie przez Prezydenta Miasta) ceny za ś wiadczone przez KZUP us ł ugi. Nale ż y przy tym zaznaczy ć , i ż wysoko ść tych cen mo ż e by ć inna od wysoko ś ci zaproponowanej przez KZUP. Ostateczne ustalenie wysoko ś ci cen za 4 ś wiadczone przez KZUP us ł ugi, nie le ż y wi ę c w kompetencji tego zak ł adu bud ż etowego, ale w gestii organów Gminy Katowice, która jest w ł a ś cicielem cmentarzy komunalnych. Dlatego te ż pomimo tego, i ż zgodnie z art. 4 pkt 1a ustawy antymonopolowej, za przedsi ę biorc ę rozumie si ę równie ż jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, organ antymonopolowy stan ął na stanowisku, i ż nie mo ż na w niniejszej sprawie przypisa ć KZUP samodzielnego stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Zdaniem organu antymonopolowego spowodowane jest to m.in. faktem, i ż KZUP nie posiada autonomii woli w zakresie kszta ł towania cen za ś wiadczone przez siebie us ł ugi. Powy ż sze stanowisko jest zbie ż ne z wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 stycznia 2003r. (sygn. akt XVII Ama 28/2002). Powy ż sze argumenty dowodz ą , i ż twierdzenie Gminy Katowice, zawarte w pi ś mie z dnia 23.10.2003r. (karta nr 3), i ż stron ą tego post ę powania powinien by ć KZUP a nie Gmina, z uwagi na nieposiadanie przez KZUP autonomii w zakresie ustalania cen za ś wiadczone przez ten zak ł ad us ł ugi, jest nieuzasadnione. Gmina Katowice pobiera za po ś rednictwem KZUP op ł aty za ś wiadczone us ł ugi pogrzebowe i cmentarne, zgodnie z cennikiem stanowi ą cym za łą cznik do uchwa ł y Zarz ą du Miasta Katowice z dnia 28.12.2001r. (karty od nr 26 do 31). Zgodnie z tym cennikiem op ł aty za niektóre ś wiadczone przez KZUP wynosz ą : Rodzaj us ł ugi Wysoko ść op ł aty Wynajem kaplic cmentarnych, zwanych te ż pogrzebowymi (punkt 4 c i d cennika - karta nr 27 verte): --- -kaplica nr 1 258 z ł . - kaplica nr 2 187 z ł . -kaplica w CK Ligocie 187 z ł . Us ł ugi kopania grobu (punkt 5 cennika - karta nr 28): --- -pojedynczego, zasypanie i pierwsze formowanie 728 z ł . -pog łę bionego, zasypanie i pierwsze uformowanie 862 z ł . -wykopanie grobu dziecka do lat 6 lub do pochówku urny, 256 z ł . -wykopanie grobu pojedynczego i pod zabudow ę grobu murowanego z usuni ę ciem ziemi 758 z ł . -wykopanie grobu pog łę bionego i pod zabudow ę grobu murowanego z usuni ę ciem ziemi 1035 z ł Op ł ata za us ł ugi ż a ł obników tj. przeniesienie lub przewiezienie trumny ze zw ł okami z domu ż a ł oby do grobu z ceremoni ą pogrzebow ą na terenie miasta w wysoko ś ci (punkt 2c cennika - karta nr 26) 415 z ł . Za wynajem autokarawanu - (punkt 3a cennika-karta nr 27) 268 z ł . Za wynajem katafalku wraz z obs ł ug ą - (punkt 3e cennika- karta nr 27). 106 z ł . Organ antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje Art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż organ antymonopolowy podejmuje dzia ł ania w celu ochrony publicznego interesu konsumentów i przedsi ę biorców. Dlatego te ż warunkiem koniecznym w niniejszej sprawie do stwierdzenia naruszenia przez Gmin ę Katowice przepisów niniejszej ustawy jest wykazanie, ż e sposób oraz wysoko ść pobieranych cen za ś wiadczone przez Gmin ę us ł ugi cmentarne i pogrzebowe narusza interes nie indywidualnego konsumenta lub konkurenta albo pewnej ich grupy, ale i ż narusza interes szerszej grupy uczestników rynku. 5 Zdaniem organu antymonopolowego podejrzenie pobierania przez Gmin ę Katowice nadmiernie wygórowanych op ł at za ś wiadczone us ł ugi cmentarne w zakresie wynajmu kaplic przedpogrzebowych oraz ś wiadczenia us ł ugi kopania grobu, które nale żą do us ł ug pogrzebowych, uzasadnia ł o przypuszczenie, i ż Gmina naruszy ł a interes szerszego kr ę gu, bli ż ej nie okre ś lonej liczby konsumentów, korzystaj ą cych z us ł ug cmentarnych i kopania grobu, oferowanych przez KZUP czyli zarz ą dc ę cmentarzy komunalnych. Rodziny zmar ł ych, chc ą ce dokona ć pochówku na cmentarzach komunalnych nale żą cych do tej Gminy, oraz pragn ą ce wynaj ąć kaplice przedpogrzebowe, nie maj ą c mo ż liwo ś ci zlecenia wykonania tych us ł ug innemu przedsi ę biorcy, musz ą zgodzi ć si ę na wykonanie us ł ugi wynajmu kaplic oraz kopania grobu przez zak ł ad bud ż etowy Gminy czyli KZUP i ui ś ci ć op ł aty za wykonanie tych us ł ug w wysoko ś ci wynikaj ą cej z cennika zatwierdzonego przez t ę Gmin ę . Dlatego te ż zdaniem organu antymonopolowego poprzez dzia ł ania Gminy móg ł zosta ć naruszony interes bli ż ej nie okre ś lonej grupy klientów KZUP, korzystaj ą cych z us ł ug wynajmu kaplicy oraz us ł ug kopania grobu. Tym samym w niniejszej sprawie poprzez naruszenie przez Gmin ę Katowice art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, móg ł zosta ć naruszony interes publicznoprawny konsumentów. Dlatego te ż ocena dzia ł alno ś ci Gminy Katowice pod k ą tem przestrzegania przepisów ustawy antymonopolowej, a w szczególno ś ci jej art. 8 jest uzasadniona. Do stwierdzenia praktyki o jakiej mowa w art. 8 ustawy antymonopolowej konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca stosuj ą cy praktyk ę nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym w danej sprawie. Do wykazania powy ż szego konieczne jest okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w danej sprawie oraz okre ś lenie pozycji na tym rynku przedsi ę biorcy stosuj ą cego praktyk ę . Ustawodawca w art. 4 pkt 9 w/w ustawy, zdefiniowa ł , i ż przez pozycj ę dominuj ą c ą nale ż y rozumie ć pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów, domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Z kolei pkt 8 tego artyku ł u, definiuje, i ż za rynek w ł a ś ciwy nale ż y rozumie ć rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Zdaniem organu antymonopolowego rynkami produktowymi w tej sprawie jest: rynek ś wiadczenia us ł ug cmentarnych w zakresie wynajmu kaplic przedpogrzebowych oraz us ł ug pogrzebowych w zakresie kopania grobów na cmentarzach komunalnych, które to us ł ugi zgodnie z orzecznictwem antymonopolowym nale żą do rynku us ł ug pogrzebowych (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14.07.1999r. sygn. akt XVII Ama 28/99). W celu ustalenia pozycji Gminy Katowice na tych dwóch rynkach produktowych, niezb ę dne jest ustalenie rynku geograficznego dla ka ż dego z tych rynków. Gmina Katowice wykonuj ą c zadanie w ł asne wynikaj ą ce z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorz ą dzie gminnym oraz z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1959r. o cmentarzach i chowaniu zmar ł ych, jest w ł a ś cicielem i administratorem 4 cmentarzy komunalnych w tej gminie (karta nr 16). Celem funkcjonowania tych cmentarzy jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ca ł ej wspólnoty w zakresie chowania wszystkich zmar ł ych, tym samym cmentarze te nie stanowi ą substytutu dla cmentarzy wyznaniowych. Ponadto zgodnie z orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawna nazwa S ą d Antymonopolowy) ze wzgl ę du na nisk ą substytutywno ść cmentarzy, za rynek geograficzny w danej sprawie nale ż y uzna ć rynek lokalny danego cmentarza komunalnego. Tym samym rynkiem geograficznym w tej sprawie jest rynek ka ż dego z cmentarzy komunalnych nale żą cych do tej gminy, na którym s ą ś wiadczone us ł ugi cmentarne w zakresie wynajmu kaplic oraz us ł ugi pogrzebowe w zakresie kopania grobów. B ę d ą c w ł a ś cicielem i administratorem tych cmentarzy Gmina Katowice, posiada tzw. „monopol prawny” na rynku us ł ug cmentarnych ś wiadczonych na terenie ka ż dego z tych cmentarzy komunalnych, co wi ąż e si ę z faktem, ż e cmentarze komunalne, stanowi ą mienie 6 gminne. Pe ł ni ą c na danym cmentarzu funkcj ę w ł a ś ciciela i administratora, Gmina nie spotyka si ę z konkurencj ą . Tym samym posiada na rynku ś wiadczenia us ł ug cmentarnych na ka ż dym z cmentarzy komunalnych, w tym i w zakresie wynajmu kaplic przedpogrzebowych, pozycj ę dominuj ą c ą (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14.07.1999r. o sygn. XVII Ama 28/99). Przyjmuj ą c zgodnie z w/w orzecznictwem antymonopolowym, i ż ka ż dy cmentarz komunalny stanowi odr ę bny rynek lokalny nale ż y przyj ąć , i ż na rynku zarz ą dzania ka ż dym z tych cmentarzy i ś wiadczenia us ł ug cmentarnych, Gmina Katowice posiada w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, pozycj ę dominuj ą c ą . Tym samym dzia ł ania Gminy jako zarz ą dcy cmentarzy komunalnych oraz ś wiadcz ą cej us ł ugi cmentarne w tym i w zakresie wynajmu kaplic przedpogrzebowych na ka ż dym z cmentarzy komunalnych, podlegaj ą ocenie w ś wietle art. 8 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z § 7 „Regulaminu organizacyjnego Komunalnego Zak ł adu Us ł ug Pogrzebowych w Katowicach” (karta nr 22 verte) przedmiotem dzia ł ania KZUP jest ś wiadczenie us ł ug zwi ą zanych z m.in. ś wiadczeniem us ł ug cmentarnych dla ludno ś ci, zarz ą dzaniem i konserwacj ą cmentarzy komunalnych, z prowadzeniem pe ł nej ewidencji osób pochowanych na tych obiektach oraz kierowanie organizacj ą i funkcjonowaniem kompleksowej dzia ł alno ś ci pogrzebowo-cmentarnej na terenie cmentarzy komunalnych. Fakt posiadania przez Gmin ę Katowice pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug cmentarnych na tych cmentarzach, co wykazano powy ż ej, umo ż liwi ł tej Gminie wykonywanie us ł ug kopania grobów na cmentarzach nale żą cych do tej Gminy. Jak wynika z przekazanych przez Gmin ę Katowice informacji (karta nr 1645), KZUP w odró ż nieniu od innych zak ł adów pogrzebowych, ponosi ci ęż ar wykonywania us ł ug kopania grobów, z czego wynika, i ż us ł ugi kopania grobów na cmentarzach komunalnych nale żą cych do tej Gminy, wykonuje jedynie KZUP. Fakt ten potwierdza informacja przekazana w dniu 30.09.2003r. przez Gmin ę Katowice w pi ś mie skierowanym do Delegatury UOKiK w Katowicach, w trakcie badania rynku us ł ug komunalnych o sygn. RKT-4001/01-05/03/MK, z której wynika, i ż us ł ugi kopania grobów na cmentarzach komunalnych nale żą cych do tej Gminy wykonuje KZUP (karta nr 1695). Z powy ż szego wynika, i ż jedynym wykonawc ą us ł ug kopania grobów na terenie cmentarzy komunalnych w Gminie Katowice, jest KZUP. Zdaniem organu antymonopolowego rynki us ł ug cmentarnych oraz pogrzebowych s ą ze sob ą powi ą zane pod wzgl ę dem strukturalnym. Gmina b ę d ą c w ł a ś cicielem cmentarzy komunalnych, posiada monopol prawny na rynku ś wiadczenia us ł ug cmentarnych na tych cmentarzach. Posiadanie takiego monopolu prawnego skutkuje podejmowaniem przez t ę Gmin ę dzia ł a ń , które maj ą bezpo ś redni wp ł yw na rynek ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych. W niniejszej sprawie posiadanie przez Gmin ę Katowice monopolu prawnego na rynku us ł ug cmentarnych, spowodowa ł o oddzia ł ywanie przez t ę Gmin ę na rynek us ł ug pogrzebowych, poprzez wykonywanie jedynie przez KZUP us ł ug kopania grobów na cmentarzach nale żą cych do tej Gminy. Skutkiem czego KZUP jest jedynym wykonawc ą us ł ugi kopania grobów, na cmentarzach komunalnych nale żą cych do tej Gminy. Tym samym Gmina ta posiada w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug pogrzebowych w zakresie kopania grobów na cmentarzach komunalnych. Powy ż sze ustalenia dowodz ą , i ż Gmina Katowice posiada w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug cmentarnych w szczególno ś ci w zakresie wynajmu kaplic przedpogrzebowych, oraz us ł ug pogrzebowych w zakresie kopania grobów na tych cmentarzach. I. I. Przes ł ank ą konieczn ą do stwierdzenia praktyki o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 jest oprócz posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku, jej nadu ż ywanie poprzez narzucanie w sposób bezpo ś redni m.in. nadmiernie wygórowanych cen. Z punktu widzenia interesu publicznego, istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma oddzia ł ywanie gminy na wysoko ść cen za ś wiadczone us ł ugi cmentarne i pogrzebowe. Jak wynika z orzecznictwa antymonopolowego przedsi ę biorca posiadaj ą cy na danym rynku pozycj ę dominuj ą c ą , b ą d ź tzw. „pozycj ę monopolistyczn ą ”, nie posiadaj ą c konkurencji na 7 rynku nie jest zainteresowany obni ż k ą kosztów swojej dzia ł alno ś ci a tym samym i oferowaniem klientom niskich cen, gdy ż odbiorcy jego us ł ug nie posiadaj ą c mo ż liwo ś ci wyboru wykonawcy danej us ł ugi, s ą zmuszeni do korzystania z jego us ł ug i uiszczania cen, które s ą przez niego oferowane. Sytuacja taka tj. nie posiadanie konkurencji na rynku, jest wygodna dla przedsi ę biorcy posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na tym rynku, gdy ż nie jest on zmuszony do konkurowania z innymi przedsi ę biorcami korzystniejsz ą ofert ą cenow ą ś wiadczonych przez niego us ł ug. Tym samym przedsi ę biorca ten nie musi ogranicza ć kosztów ś wiadczonych przez niego us ł ug, mo ż e natomiast przyjmowa ć w kalkulacji kosztów stanowi ą cej podstaw ę do ustalenia ceny, koszty w nieuzasadnionej wysoko ś ci. Dzia ł ania Gminy w zakresie kszta ł towania cen powinny z jednej strony stymulowa ć redukcj ę kosztów, z drugiej za ś strony, gwarantowa ć pokrycie kosztów uzasadnionych i zapewni ć uczciwy zysk. Wobec powy ż szego istota rozstrzygni ę cia czy ceny stosowane przez Gmin ę Katowice nie s ą nadmiernie wygórowane, musi sprowadzi ć si ę do ustalenia czy ceny narzucane przez Gmin ę Katowice, stanowi ą pokrycie uzasadnionych kosztów oraz zapewniaj ą godziwy zysk. Stanowisko to jest zbie ż ne z orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok z dnia 23 lutego 2004r. sygn. akt XVII Ama 14/03). a) Posiadanie przez Gmin ę Katowice pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych wykazano powy ż ej w niniejszej decyzji. Dlatego te ż w niniejszej sprawie przes ł ank ą konieczn ą do stwierdzenia, i ż Gmina Katowice naruszy ł a art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, jest oprócz posiadania pozycji dominuj ą cej wykazanie, i ż Gmina Katowice nadu ż ywa posiadan ą pozycj ę dominuj ą c ą na rynku zarz ą du cmentarzami komunalnymi poprzez narzucanie w sposób bezpo ś redni nadmiernie wygórowanych cen za ś wiadczone us ł ugi cmentarne w zakresie wynajmu kaplic przedpogrzebowych na cmentarzach komunalnych nale żą cych do Gminy Katowice. Do zada ń Gminy Katowice, nale ż y m.in. ś wiadczenie us ł ug cmentarnych w zakresie wynajmowania kaplic cmentarnych nale żą cych do infrastruktury cmentarzy komunalnych. W zakresie wykonywania tych us ł ug na cmentarzach komunalnych, co wykazano powy ż ej Gmina nie posiada konkurencji (karta nr 1645), a op ł aty za ich ś wiadczenie s ą pobierane zgodnie z uchwalonym cennikiem (karty od nr 26 do nr 31). Konsument nie posiada mo ż liwo ś ci negocjacji wysoko ś ci tych op ł at za wykonane us ł ugi tym samym nale ż y stwierdzi ć , i ż Gmina narzuca ich wysoko ść konsumentom. Gmina posiada trzy kaplice cmentarne, dwie znajduj ą si ę na cmentarzu przy ul. Murckowskiej (kaplica o powierzchni 368 m 2 oraz kaplica o powierzchni 276 m 2 ), a trzecia na cmentarzu przy ul. Panewnickiej (kaplica o powierzchni 53 m 2 ). Cennik ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, transportowych i cmentarnych przez Gmin ę Katowice zosta ł ustalony uchwa łą Zarz ą du Miasta nr 2625/2001 z dnia 28.12.2001r. (karty od nr 26 do nr 31). Punkt 4 tego cennika (karta nr 27 str. 2) zawiera wysoko ść op ł at za „wynajem kaplicy cmentarnej” czyli kaplicy przedpogrzebowej. Zgodnie z tym cennikiem wynajmuj ą cy kaplic ę zobowi ą zany jest ui ś ci ć za wynajem kaplicy na cmentarzu: Lokalizacja kaplicy: Powierzchnia kaplicy w m 2 Wysoko ść op ł aty za wynajem przy ul. Murckowskiej 368 m 2 258 z ł . przy ul. Murckowskiej 276 m 2 187 z ł . przy ul. Panewnickiej 53 m 2 187 z ł . Do ustalenia czy wysoko ść op ł at za wynajem tych kaplic mo ż na zaliczy ć do nadmiernie wygórowanych, organ antymonopolowy postanowi ł pos ł u ż y ć si ę dwoma metodami tj. metod ą porównawcz ą cen czyli porównania wysoko ś ci wynajmu kaplicy na innych podobnych rynkach lokalnych oraz metod ą analizy kalkulacji kosztów tych op ł at. Zgodnie z orzecznictwem antymonopolowym, udowodnienie stosowania nadmiernie wygórowanych cen jest mo ż liwe na podstawie domniemania faktycznego w rozumieniu art. 231 k.p.c. Porównania wysoko ś ci cen za dany towar i us ł ug ę na innych podobnych rynkach jako metod ę oceny czy dan ą cen ę mo ż na uzna ć za nadmiernie wygórowan ą , zosta ł o dopuszczone w orzecznictwie antymonopolowym (wyroki S ą du Ochrony Konkurencji i 8 Konsumentów: z 26.02.1993r. sygn.akt XVII Amr 35/92, z 07.10.1998r. sygn.akt XVII Ama 45/98, z 10.03.1998r. sygn.akt XVII Ama 86/98, z 15.01.2003r. sygn.akt XVII Ama 28/02, z 02.04.2003r. sygn. akt XVII Ama 41/02 oraz wyroki S ą du Najwy ż szego z 27.08.2003r. sygn. akt I CK 184/03 oraz sygn. akt I CK 185/03). Dlatego te ż w celu zbadania czy wysoko ść pobieranych cen za wynajem kaplic cmentarnych przez Gmin ę Katowice nale ż y do nadmiernie wygórowanych postanowiono porówna ć wysoko ść tych op ł at z cenami za wynajem kaplic cmentarnych na cmentarzach komunalnych w pobliskich miastach aglomeracji ś l ą skiej o zbli ż onej do Katowic liczbie mieszka ń ców (s ą to najwi ę ksze miasta aglomeracji ś l ą skiej) oraz funkcjonuj ą ce w podobnych uwarunkowaniach technicznych i organizacyjnych, tj. np. na obszarze wyst ę powania szkód górniczych (za wyj ą tkiem Bielska- Bia ł ej i Cz ę stochowy). Z przedstawionej tabelarycznie wysoko ś ci op ł at w 2003r. za wynajem kaplic w innych 8 miastach aglomeracji ś l ą skiej (karta nr 1639 str. 2) wynika, i ż ś rednia op ł ata za wynajem kaplicy przedpogrzebowej w celu przeprowadzenia ceremonii pogrzebowej wynosi 64z ł ./godz. Ceny za wynajem kaplic cmentarnych najcz ęś ciej mieszcz ą si ę w przedziale 40-70 z ł . za godzin ę , za wyj ą tkiem Cz ę stochowy, nie nale żą cej do aglomeracji ś l ą skiej, gdzie op ł ata wynosi 200 z ł . niezale ż nie od czasu wynajmu kaplicy. Z do ś wiadczenia ż yciowego wynika, i ż ś redni czas trwania ceremonii wynosi 1 godzin ę . Mog ą jednak ż e zdarzy ć si ę przypadki, i ż ceremonia pogrzebowa b ę dzie trwa ł a d ł u ż ej tj. do 2 godzin. Dlatego te ż z uwagi na to, i ż ceny wynajmu kaplic w Gminie Katowice nie zale żą od d ł ugo ś ci trwania ceremonii, czyli s ą w takiej samej wysoko ś ci niezale ż nie od tego czy ceremonia trawa godzin ę czy dwie, porównano równie ż wysoko ść tych op ł at, do op ł at w innych miastach zak ł adaj ą c, ż e ceremonia trwa dwie godziny. Przy za ł o ż eniu, i ż ceremonia pogrzebowa mo ż e trwa ć dwie godziny, cena za wynajem kaplic wynosi ł aby ś rednio w tych Gminach 125 z ł ., czyli by ł aby równie ż znacznie ni ż sza ni ż op ł aty za wynajem kaplic w Gminie Katowice w wysoko ś ci 187 z ł . i 258 z ł . Z porównania ś redniej ceny w podobnych Gminach wida ć , i ż w przypadku za ł o ż enia, ż e ceremonia mo ż e trwa ć godzin ę jak te ż i dwie, ceny za wynajem kaplic w Gminie Katowice tj. 187 z ł . i 258 z ł . znacznie odbiegaj ą od ś rednio stosowanych cen w innych porównywalnych gminach aglomeracji ś l ą skiej, gdy ż np. przy za ł o ż eniu ż e ceremonia trwa 1-godzin ę , s ą nawet o oko ł o 2,5-4 razy wy ż sze ni ż ceny za wynajem kaplic w tych gminach. Tak wysoki poziom cen za wynajem kaplic w Gminie Katowice, w ocenie organu antymonopolowego, uzasadnia twierdzenie, i ż Gmina ta stosuje nadmiernie wygórowane ceny za wynajem kaplic na cmentarzach komunalnych w tej Gminie. Ponadto organ antymonopolowy postanowi ł przeprowadzi ć analiz ę kalkulacji kosztów tych op ł at. Z przed ł o ż onych w trakcie niniejszego post ę powania antymonopolowego kalkulacji op ł at za wynajem kaplic (karty od nr 88 do nr 90) wynika, i ż najbardziej znacznymi pozycjami kosztów w kalkulacji op ł at za wynajem kaplic s ą pozycje „pilnowanie mienia”. Pozycja ta oznacza pilnowanie mienia budynków, w których znajduj ą si ę kaplice w czasie kiedy pomieszczenia biurowe nie s ą czynne. Koszt pilnowania ka ż dej z kaplic powinien by ć zdaniem organu antymonopolowego ustalony w podobny sposób jak ustalony koszt amortyzacji ka ż dej z tych kaplic. Zdaniem organu antymonopolowego iloczyn godzin pilnowania mienia budynku w miesi ą cu oraz stawki godzinowej wynagrodzenia pracowników za wykonanie tej us ł ugi, powinien by ć podzielony przez liczb ę m 2 powierzchni ca ł kowitej budynku. Nast ę pnie tak ustalony koszt jednostkowy pilnowania 1m 2 budynku powinien by ć pomno ż ony przez liczb ę m 2 stanowi ą cych powierzchni ę ka ż dej z kaplic. W ten sposób otrzymano by koszt pilnowania ka ż dej z kaplic. Natomiast Gmina Katowice zatwierdzi ł a ceny, w których koszt pilnowania mienia zosta ł ustalony w inny sposób. Szczegó ł owy sposób obliczenia kosztu pilnowania mienia budynku zosta ł przedstawiony przez Gmin ę Katowice, na kartach 88 str. 2 i 89 str. 1 i 2 akt sprawy. Gmina jako wyj ś ciow ą pozycj ę do ustalenia kosztu pilnowania mienia budynku przyj ęł a iloczyn ilo ś ci godzin wykonywania tej us ł ugi w miesi ą cu oraz stawk ę godzinow ą wynagrodzenia pracowników. Nast ę pnie taki koszt pilnowania mienia zosta ł podzielony przez powierzchni ę kondygnacji (w m 2 ), na której znajduje si ę kaplica. Otrzymano w ten sposób koszt pilnowania 1m 2 budynku. Nast ę pnie ten 9 koszt jednostkowy zosta ł pomno ż ony przez powierzchni ę kaplicy, dla której by ł ustalany koszt wykonania tej us ł ugi. W ocenie organu antymonopolowego kalkulacja kosztu pilnowania mienia kaplic o powierzchni 368 m 2 oraz 275 m 2 przedstawiona przez Gmin ę nie jest prawid ł owa (karty nr 88 str. 2 i karta nr 89). Jak wynika z w/w kalkulacji powierzchnia budynku, w którym znajduj ą si ę w/w kaplice wynosi 4.584m 2 (karta nr 11), jest to powierzchnia ca ł kowita tego budynku oraz wszystkich jego kondygnacji. Dlatego te ż dla ustalenia kosztu amortyzacji przypadaj ą cego na obie w/w kaplice, w kalkulacji op ł at za wynajem kaplic, przyj ę to powierzchni ę ca ł kowit ą budynku tj. 4.584m 2 . Jak wynika z wyja ś nie ń otrzymanych od Gminy, (karta nr 86 str. 2 oraz karta nr 1597) pracownicy pilnuj ą cy mienia sprawuj ą nadzór nad mieniem ca ł ego budynku w tym równie ż pomieszcze ń biurowych, a nie tylko kondygnacji, na której znajduje si ę kaplica. Dlatego te ż iloczyn ilo ś ci godzin pilnowania mienia i stawki godzinowej pracowników wykonuj ą cych t ą us ł ug ę , powinien zosta ć podzielony przez powierzchni ę ca ł kowit ą budynku tj. 4.584 m 2 , a nie kondygnacji, na której znajduje si ę kaplica 1.788 m 2 (karta nr 11), jak przyj ęł a to Gmina Katowice zarówno w kalkulacji op ł aty za wynajem kaplicy o powierzchni 368 m 2 , jak i 275 m 2 (karty nr 88 strona 2 oraz nr 89 strona 1 i 2 ) . Otrzymany w ten sposób jednostkowy koszt pilnowania 1m 2 budynku, powinien zosta ć pomno ż ony przez liczb ę m 2 powierzchni ka ż dej z kaplic, dla której by ł ustalany ten koszt. Natomiast z przedstawionych kalkulacji wynika, i ż iloczyn ilo ś ci godzin pilnowania mienia i stawki godzinowej pracowników wykonuj ą cych t ą us ł ug ę zosta ł podzielony przez powierzchni ę kondygnacji, na której znajduje si ę kaplica tj. 1788 m 2 , a nie przez liczb ę m 2 powierzchni ca ł ego budynku tj. 4.584m 2 . Przyj ę ty przez Gmin ę sposób ustalenia kosztu pilnowania kaplicy o powierzchni 368 m 2 i 275 m 2 jest nie w ł a ś ciwy, gdy ż pracownicy wykonuj ą cy t ą us ł ug ę , dokonuj ą pilnowania mienia ca ł ego budynku a nie tylko kondygnacji, na której znajduje si ę kaplica o powierzchni 368 m 2 i 275 m 2 . Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, i ż w przypadku podzielenia iloczynu godzin pilnowania mienia oraz stawki godzinowej, przez powierzchni ę ca ł kowit ą budynku, koszt wykonania tej us ł ugi w przypadku kaplicy o powierzchni 368 m 2 wyniós ł by nie (…) z ł /m-c ale (…) z ł /m-c, czyli by ł by o oko ł o (…)% mniejszy, co spowodowa ł oby równie ż ni ż szy ca ł kowity koszt wynajmu kaplicy. Podobnie w przypadku kaplicy o powierzchni 275 m 2 ustalenie w sposób prawid ł owy kosztu pilnowania mienia, spowodowa ł oby, i ż koszt ten wyniós ł by nie (…) z ł /m-c ale (…) z ł /m-c, czyli by ł by równie ż o oko ł o (…)% ni ż szy i tym samym koszt wynajmu tej kaplicy by ł by ni ż szy. Nieprawid ł owy sposób ustalenia kosztu pilnowania mienia spowodowa ł , i ż przyj ę to w kalkulacji kosztu wynajmu kaplic o powierzchni 368 m 2 i 275 m 2 , koszt z tytu ł u wykonania tej us ł ugi w nieuzasadnionej wysoko ś ci, co z kolei spowodowa ł o ustalenie op ł aty za wynajem tych kaplic w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci. Ponadto z analizy kalkulacji kosztu wynajmu kaplicy o powierzchni 53m 2 (karta nr 89 verte i nr 90) wynika, i ż koszt wynajmu tej kaplicy jest identyczny z kosztem wynajmu kaplicy o powierzchni 275m 2 (karta nr 89), pomimo tego, i ż kaplica mniejsza w odró ż nieniu od wi ę kszej nie jest ogrzewana. Z analizy poszczególnych sk ł adników kalkulacji op ł aty wynajmu kaplic wynika, i ż koszt sprz ą tania kaplicy najmniejszej czyli o powierzchni 53 m 2 (karta nr 89 verte) jest równy kosztowi sprz ą tania kaplicy najwi ę kszej czyli o powierzchni 368 m 2 (karta nr 88 verte) i wynosi (…) z ł . na miesi ą c. Wynika z tego, i ż w kalkulacji op ł at za wynajem kaplic nie uwzgl ę dniono, i ż powierzchnie obu kaplic ró ż ni ą si ę . Ponadto przyj ę to, i ż czas przeznaczony na sprz ą tanie obu kaplic o ró ż nej przecie ż powierzchni wynosi tyle samo czyli 2 godz. (1 pracownik x 2 godz. - kaplica o powierzchni 368 m 2 ; 2 pracowników x 1 godz.- kaplica o powierzchni 53 m 2 ). Ponadto nale ż y zauwa ż y ć , i ż koszt sprz ą tania kaplicy o powierzchni 275 m 2 (karta nr 89) jest o po ł ow ę mniejszy ni ż koszt sprz ą tania kaplicy o powierzchni 53 m 2 (karta nr 89 verte). Nie mo ż na uzna ć za uzasadnionego twierdzenia Gminy zawartego w pi ś mie z dnia 05.12.2003r. (karta nr 1598), i ż przestarza ł o ść budynku, w którym znajduje si ę kaplica o powierzchni 53m 2 powoduje wzrost kosztów jej sprz ą tania. Nieprawid ł owy sposób ustalenia kosztu sprz ą tania kaplic spowodowa ł , i ż przyj ę to w 10 kalkulacji kosztu wynajmu kaplicy, koszt sprz ą tania w nieuzasadnionej wysoko ś ci co z kolei spowodowa ł o ustalenie op ł aty za wynajem kaplic w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci. Z przedstawionych powy ż ej ustale ń wynika, i ż kalkulacje op ł at za wynajem kaplic cmentarnych zosta ł y opracowane w sposób nierzetelny, co spowodowa ł o, i ż poszczególne sk ł adniki kalkulacji kosztów zosta ł y przyj ę te w nieuzasadnionej nadmiernej wysoko ś ci, co skutkowa ł o z kolei ustaleniem nadmiernie wygórowanych cen za wynajem kaplic. Co prawda, jak wynika z przedstawionych przez Gmin ę kalkulacji cen wynajmu kaplic, Gmina nie uwzgl ę dni ł a w kalkulacji zysku. Jednak ż e zdaniem organu antymonopolowego ustalenie w nieprawid ł owej wysoko ś ci w/w pozycji kalkulacji kosztów, spowodowa ł o ustalenie nadmiernie wygórowanych cen, co skutkuje z kolei tym, i ż Gmina uzyskuje nieuzasadnione przychody z tytu ł u wynajmu kaplic w stosunku do ponoszonych kosztów z tego tytu ł u, co stanowi swoisty „ukryty zysk” tej Gminy. W ocenie organu antymonopolowego zarówno z analizy poszczególnych sk ł adników kalkulacji kosztów jak i metody porównawczej tj. odniesienia cen wynajmu kaplic w Gminie Katowice do ceny wynajmu kaplicy w innych Gminach aglomeracji ś l ą skiej wida ć , i ż op ł aty za wynajem kaplic cmentarnych na cmentarzach komunalnych w Gminie Katowice s ą nadmiernie wygórowane. Jest to niekorzystne w szczególno ś ci dla konsumentów korzystaj ą cych z us ł ug wynajmu kaplic, gdy ż nie posiadaj ą c mo ż liwo ś ci wyboru, zmuszeni s ą do korzystania z jedynych kaplic przedpogrzebowych na cmentarzach komunalnych nale żą cych do Gminy Katowice i uiszczania narzuconych przez Gmin ę cen w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci. St ą d te ż uznanie pobierania przez Gmin ę Katowice nadmiernie wygórowanych op ł at za wynajem kaplic przedpogrzebowych w tej Gminie jest uzasadnione. b) Ponadto w ocenie organu antymonopolowego Gmina Katowice pobiera równie ż nadmiernie wygórowane op ł aty za kopanie grobów na cmentarzach komunalnych w tej Gminie, które to us ł ugi nale żą do rynku us ł ug pogrzebowych. Posiadanie przez Gmin ę Katowice pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug pogrzebowych w zakresie kopania grobów wykazano powy ż ej. Do zada ń zak ł adu bud ż etowego Gminy Katowice nale ż y oprócz ś wiadczenia us ł ug cmentarnych na cmentarzach komunalnych, m.in. kopanie grobów na tych cmentarzach. Jak ustalono powy ż ej, KZUP jest jedynym wykonawc ą tych us ł ug. Tym samym konsumenci zamawiaj ą cy wykonanie tych us ł ug nie maj ą mo ż liwo ś ci wyboru innego wykonawcy tej us ł ugi i s ą zobowi ą zani do uiszczania op ł aty za ich ś wiadczenie zgodnie z uchwalonym cennikiem. Konsument nie posiada mo ż liwo ś ci negocjacji wysoko ś ci op ł at za wykonane us ł ugi, tym samym nale ż y stwierdzi ć , i ż Gmina narzuca ich wysoko ść konsumentom. Zgodnie z punktem 5 cennika (karta nr 28), jak wskazano to w cz ęś ci tej decyzji opisuj ą cej stan faktyczny, op ł aty za wykopanie grobu pojedynczego, jego zasypanie i pierwsze formowanie wynosz ą od 728 z ł . do 1.035 z ł . Do oceny czy w/w op ł aty nale żą do cen nadmiernie wygórowanych w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej organ antymonopolowy, tak jak w przypadku oceny wysoko ś ci op ł aty za wynajem kaplic pos ł u ż y ł si ę zarówno metod ą porównawcz ą jak i metod ą analizy kalkulacji kosztów. W metodzie porównawczej zestawiono wysoko ść op ł at za kopanie grobów przez zak ł ad bud ż etowy Gminy Katowice tj. KZUP, z op ł atami za kopanie grobu w innych podobnych gminach aglomeracji ś l ą skiej, na których dzia ł aj ą przedsi ę biorcy w podobnych warunkach rynkowych oraz technicznych i organizacyjnych. Do metody porównawczej wykorzystano informacje zebrane przez Delegatur ę Urz ę du w Katowicach w badaniu stanu konkurencji i koncentracji na rynku us ł ug cmentarnych i pogrzebowych przeprowadzonym w 2003r. (sygn. akt RKT-4001/01-05/03/MK) i porównano op ł at ę za kopanie grobu pojedynczego, pog łę bionego i dziecinnego. Z porównania wysoko ś ci op ł aty za kopanie grobu pojedynczego w Katowicach oraz w innych podobnych miastach (karta nr 28 i karta nr 1639 str. 2), wida ć i ż ś rednia op ł ata za kopanie grobu w 9 innych miastach wynosi oko ł o 394 z ł ., natomiast zim ą 435 z ł . Przedzia ł cen waha si ę od 200 z ł . do 560 z ł . za wyj ą tkiem jednej z Gmin gdzie op ł ata jest równie ż ra żą co bardzo wysoka. W przypadku grobu pog łę bionego ś rednia op ł ata wynosi 11 533 z ł . a zim ą oko ł o 597,5 z ł . Natomiast w przypadku grobu dziecinnego 201,5 z ł ., a zim ą oko ł o 225 z ł . Z powy ż szego wynika, i ż op ł ata za kopanie grobu pojedynczego w Gminie Katowice wynosz ą ca 728 z ł . jest o oko ł o 84% wy ż sza od ceny ś rednio stosowanej za wykopanie grobu pojedynczego w innych podobnych Gminach, oraz o 74% wy ż sza od ceny za kopanie grobu pojedynczego w okresie zimowym. Jak wynika z pkt 5 cennika (karta nr 28), w Gminie Katowice obowi ą zywa ł a op ł ata za wykopanie grobu pog łę bionego w wysoko ś ci 862 z ł ., natomiast w innych podobnych gminach op ł ata za wykopanie grobu pog łę bionego wynosi ł a ś rednio 533 z ł ., a w okresie zimowym 597 z ł (karta nr 1639 str.2) Oznacza to, i ż op ł ata za wykopanie grobu pog łę bionego w Gminie Katowice jest o oko ł o 61% wy ż sza od ceny ś rednio stosowanej w innych Gminach, oraz o oko ł o 44% wy ż sza od op ł aty za wykopanie grobu pog łę bionego w okresie zimowym. Jedynie op ł ata za wykopanie grobu dziecka w Gminie Katowice w wysoko ś ci 256 z ł . (karta nr 28) odpowiada w przybli ż eniu ś rednim op ł atom z tego tytu ł u w innych Gminach tj. 201,5 z ł . oraz 225,4 z ł . w okresie zimowym (karta nr 1639 strona 2). Nale ż y zaznaczy ć , i ż do porównania wysoko ś ci op ł at za wykopanie grobu przyj ę to op ł aty za wykopanie grobu wraz z jego zasypaniem i pierwszym formowaniem. Ponadto jak wynika z analizy cenników badanych gmin, w cennikach tych nie przewidziano osobnych op ł at za wykopanie grobu pod zabudow ę grobu murowanego, chocia ż groby takie s ą wykonywane o czym ś wiadcz ą op ł aty np. za rezerwacj ę miejsca przewidziane w cennikach tych Gmin. Nale ż y z tego wnioskowa ć , i ż koszty wykopania grobu pod zabudow ę s ą w tej samej wysoko ś ci co koszty wykopania grobu ziemnego lub zbli ż one do tego kosztu, bior ą c pod uwag ę równie ż koszt usuni ę cia wykopanej ziemi. W ocenie organu antymonopolowego z analizy porównawczej wynika, i ż uzasadniony jest zarzut pobierania przez Gmin ę Katowice, nadmiernie wygórowanych op ł at za kopanie grobu pojedynczego oraz pog łę bionego oraz pojedynczego i pog łę bionego przeznaczonego pod zabudow ę grobu murowanego wraz z usuni ę ciem ziemi, na cmentarzach komunalnych w tej Gminie. Ponadto organ antymonopolowy postanowi ł przeprowadzi ć analiz ę kalkulacji kosztów tych op ł at. Z analizy przed ł o ż onych w trakcie niniejszego post ę powania antymonopolowego kalkulacji op ł at za wykopanie grobu pojedynczego wynikn ęł o przypuszczenie, i ż pozycja kosztów obrazuj ą ca koszty robocizny bezpo ś redniej zosta ł a obliczona w sposób nieprawid ł owy co spowodowa ł o ustalenie kosztów wykonania us ł ugi kopania grobu w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci (karty nr od 91 do nr 92). Z analizy kalkulacji tej op ł aty wynika, ż e Gmina przyj ęł a, i ż czynno ść kopania grobów wraz z zasypaniem zajmuje 22 roboczogodziny. Zdaniem organu antymonopolowego powy ż sza pozycja kosztów zosta ł a przyj ę ta w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci. Spowodowane jest to zarówno przyj ę ciem przez Gmin ę Katowice, i ż wykonanie czynno ś ci kopania grobu trwa wraz z zasypaniem 22 roboczogodziny, jak i przyj ę ciem, i ż w przypadku wykonania ka ż dej us ł ugi kopania grobu, wyst ę puj ą takie utrudnienia jak np. korzenie drzew, czy wykonanie tej us ł ugi kiedy ziemia jest zamarzni ę ta. Z uzyskanych informacji wynika, i ż w innych podobnych Gminach, wykonuj ą cych us ł ugi kopania grobu w podobnych warunkach technicznych, w kalkulacji op ł aty za kopanie grobu wraz z zasypaniem przyj ę to dla grobu pojedynczego niepog łę bionego: czas: 14,35 godz. (Gliwice-karta nr 1565), 13 godz. (Zabrze-karta nr 1609), 8 godz. (Bytom karta nr 1621). Powy ż sze oznacza, i ż w podobnych gminach aglomeracji ś l ą skiej, kopanie grobów na cmentarzach na terenach, na których wyst ę puj ą podobne utrudnienia jak w Katowicach np. szkody górnicze, podobna geologia terenu itp., wykopanie grobu zajmuje o po ł ow ę mniej czasu. Oznacza to zdaniem organu antymonopolowego, i ż w rzeczywisto ś ci wykonanie us ł ugi kopania grobu trwa znacznie krócej ni ż przyj ęł a to w swoich kalkulacjach Gmina Katowice tj. nie 22 roboczogodziny ale od 8 do oko ł o 14 roboczogodzin. Zdaniem organu antymonopolowego Gmina Katowice nie przyj ęł a w kalkulacji tych op ł at faktycznego czasu niezb ę dnego na wykonanie tej us ł ugi, ale przyj ęł a znacznie d ł u ż szy okres czasu, który nie jest uzasadniony d ł ugo ś ci ą czasu niezb ę dnego do wykonania tej us ł ugi, o czym ś wiadczy przyk ł ad powy ż ej wymienionych Gmin, wykonuj ą cych te us ł ugi w podobnych uwarunkowaniach technicznych. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, i ż zmniejszenie przez Gmin ę Katowice o po ł ow ę liczby roboczogodzin tj. czasu niezb ę dnego na wykonanie tej us ł ugi w innych gminach, spowodowa ł oby obni ż enie o oko ł o 50% op ł aty za 12 kopanie grobu i tym samym op ł ata ta by ł aby na poziomie op ł at z tego tytu ł u w innych podobnych Gminach. Podobn ą prawid ł owo ść mo ż na zaobserwowa ć w przypadku porównania w w/w Gminach ilo ś ci roboczogodzin niezb ę dnych do wykopania grobu pog łę bionego. Z kalkulacji w/w op ł aty za wykopanie grobu pog łę bionego (karta nr 90) wynika, i ż Gmina Katowice przyj ęł a, i ż czas potrzebny do wykopania tego grobu wynosi 26 roboczogodzin. Natomiast w innych podobnych analizowanych Gminach wyniós ł on jak wynika z przedstawionych przez te Gminy kalkulacji cen (karta nr 1639 verte): 18,85 godz. (Gliwice-karta nr 1565), 13 godz. (Zabrze, taka sama ilo ść godzin na wykopanie gronu pojedynczego i pog łę bionego - karta nr 1609), 12 godz. (Bytom- karta nr 1621). Oznacza to, i ż Gmina Katowice, przyj ęł a w kalkulacji op ł aty za wykopanie grobu pog łę bionego, ilo ść roboczogodzin o od 116% do 40% wi ę ksz ą , ni ż w innych podobnych gminach. Tak du żą ilo ść roboczogodzin nie mo ż na uzasadni ć zdaniem organu antymonopolowego, wyja ś nieniami Gminy Katowice zawartymi w pi ś mie z dnia 18.02.2004r. obrazuj ą cymi wyliczenia inspektora nadzoru (karta nr 1646), uzasadniaj ą cymi przyj ę t ą ilo ść roboczogodzin. Pozosta ł e cmentarze komunalne funkcjonuj ą w podobnych warunkach technicznych tj. wykopy w okresie zimowym, korzenie drzew, kopanie w miejscu starych grobów, grunt kamienisty, szkody górnicze itp. jednak ż e ilo ść przyj ę tych roboczogodzin w innych Gminach, do wykopania grobu jest o nawet od 40% do 60% ni ż sza dla grobu pojedynczego, a dla grobu pog łę bionego od 27,5% do 54%. Ponadto nale ż y zaznaczy ć , i ż jak wynika z informacji przedstawionych przez Gmin ę Katowice (karty nr 1646 i nr 1648), do kalkulacji op ł at za kopanie grobów przyj ę to, i ż w przypadku ka ż dego grobu wyst ę puj ą takie utrudnienia jak kamienie, korzenie, kopanie w okresie zimowym, co nie zawsze ma miejsce, gdy ż co najmniej po ł ow ę us ł ug kopania grobu wykonuje si ę kiedy ziemia nie jest zamarzni ę ta. Zdaniem organu antymonopolowego przyj ę cie przez Gmin ę Katowice, i ż w przypadku wykonania ka ż dej us ł ugi kopania grobu wyst ę puj ą takie utrudnienia jak np. zmarzni ę cie ziemi wskazuje na nierzetelno ść wykonania tych kalkulacji, gdy ż zak ł ada si ę „z góry” i ż takie utrudnienia zawsze maj ą miejsce. W rzeczywisto ś ci jest to niezgodne z prawd ą , gdy ż nie zawsze wykonuje si ę us ł ugi kopania grobu, gdy ziemia jest zmarzni ę ta. Przyj ę cie, i ż takie utrudnienia zawsze maj ą miejsce spowodowa ł o, i ż przyj ę to w kalkulacji op ł aty za us ł ugi kopania grobów d ł u ż szy czas wykonania tych us ł ug tj. wi ę ksz ą ilo ść roboczogodzin ni ż potrzebn ą w rzeczywisto ś ci do ich wykonania, co z kolei spowodowa ł o przyj ę cie wy ż szej op ł aty za wykonanie tych us ł ug. Ponadto jak to ju ż wskazano powy ż ej w analizowanych Gminach nie przewidziano osobnej op ł aty za wykopanie grobu pojedynczego i pog łę bionego pod zabudow ę grobu murowanego z usuni ę ciem ziemi pomimo tego, i ż groby takie s ą na tych cmentarzach wykonywane, co oznacza, i ż w Gminach tych ilo ść roboczogodzin przeznaczona na wykopanie takiego grobu jest zbli ż ona do ilo ś ci roboczogodzin niezb ę dnych do wykopania grobu ziemnego. Natomiast Gmina Katowice w kalkulacji op ł aty za wykopanie tych grobów (karta nr 91) przyj ęł a dla grobu pojedynczego 23 roboczogodziny, a dla pog łę bionego 31 roboczogodzin. Co oznacza, i ż ilo ść roboczogodzin niezb ę dnych do wykopania grobu pojedynczego jest o od 41% do 187% wy ż sza ni ż w innych podobnych gminach, natomiast w przypadku grobu pog łę bionego jest wy ż sza o od 64,45% do 158% ni ż w innych podobnych gminach. Z przedstawionych powy ż ej ustale ń wynika, i ż kalkulacje op ł at za kopanie grobów zosta ł y opracowane w sposób nieprawid ł owy, co spowodowa ł o, i ż poszczególne sk ł adniki kalkulacji kosztów zosta ł y przyj ę te w nieuzasadnionej nadmiernej wysoko ś ci. W wyniku powy ż szego ustalono ceny za kopanie grobu w wysoko ś ci nadmiernie wygórowanej. Jak wynika z przedstawionych przez Gmin ę kalkulacji cen za kopanie grobów, Gmina nie uwzgl ę dni ł a w tych kalkulacjach kwoty zysku. Jednak ż e zdaniem organu antymonopolowego ustalenie w nieuzasadnionej wysoko ś ci w/w pozycji kalkulacji kosztów, spowodowa ł o ustalenie ceny w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci. Przyj ę cie w kalkulacji cen, kosztów w nieuzasadnionej wysoko ś ci, powoduje z kolei, i ż Gmina uzyskuje przychody z tytu ł u kopania grobu w nieuzasadnionej wysoko ś ci, co stanowi swoisty „ukryty zysk” dla Gminy. 13 W ocenie organu antymonopolowego zarówno z analizy kalkulacji kosztów jak i metody porównawczej tj. porównania cen za kopanie grobów wida ć , i ż op ł aty za wykonanie tej us ł ugi s ą w Gminie Katowice nadmiernie wygórowane. Jest to niekorzystne w szczególno ś ci dla konsumentów korzystaj ą cych w us ł ug kopania grobów, gdy ż nie posiadaj ą c mo ż liwo ś ci wyboru, zmuszeni s ą do korzystania z wykonania tych us ł ug na cmentarzu komunalnym nale żą cym do Gminy Katowice przez KZUP i uiszczania nadmiernie wygórowanych op ł at z tego tytu ł u. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, i ż Gmina Katowice, wykorzystuje posiadan ą pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug pogrzebowych w zakresie kopania grobów, poprzez pobieranie nadmiernie wygórowanych op ł at za ś wiadczone us ł ugi, które to us ł ugi na cmentarzach komunalnych mo ż e wykonywa ć jedynie zak ł ad bud ż etowy Gminy. Zachowanie takie umo ż liwia Gminie Katowice, brak konkurencji na rynku kopania grobów na cmentarzach komunalnych w tej Gminie. Zarówno powy ż ej przedstawiona analiza porównawcza cen za wykonane us ł ugi kopania grobu oraz analiza sposobu ustalenia sk ł adników kalkulacji tych op ł at tj. ilo ś ci przyj ę tych w kalkulacji niezb ę dnych roboczogodzin potrzebnych do wykonania tych us ł ug, potwierdzi ł a zdaniem organu antymonopolowego twierdzenie, i ż wysoko ść op ł at za wykonanie us ł ug kopania grobów na cmentarzach komunalnych w Gminie Katowice s ą nadmiernie wygórowane. St ą d te ż uznanie pobierania przez Gmin ę Katowice nadmiernie wygórowanych op ł at za kopanie grobów w Gminie Katowice jest uzasadnione. St ą d orzeka si ę jak w punkcie I sentencji decyzji. II. Przes ł ank ą konieczn ą do stwierdzenia praktyki o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 jest oprócz posiadania pozycji dominuj ą cej na rynku, jej nadu ż ywanie poprzez narzucanie w sposób bezpo ś redni i po ś redni m.in. nieuczciwych cen. Posiadanie przez Gmin ę Katowice pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug cmentarnych wykazano na stronie 4 i 5 niniejszej decyzji. Dlatego te ż w niniejszej sprawie przes ł ank ą konieczn ą do stwierdzenia, i ż Gmina Katowice naruszy ł a art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, jest oprócz posiadania pozycji dominuj ą cej, wykazanie i ż Gmina Katowice nadu ż ywa posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynku zarz ą du cmentarzami komunalnymi poprzez narzucanie w sposób bezpo ś redni lub po ś redni nieuczciwych cen za ś wiadczone us ł ugi pogrzebowe poprzez nie pobieranie od osób organizuj ą cych pogrzeb, w przypadku wynajmu kaplicy przedpogrzebowej oraz organizacji us ł ugi pogrzebowej na cmentarzach nale żą cych do tej Gminy, op ł aty za przeniesienie trumny tj. „us ł ug ż a ł obników” lub jej przewo ż enie z kaplicy do miejsca pochówku czyli miejsca grzebalnego, któr ą to op ł at ę uiszczaj ą klienci innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe. Tym samym do stwierdzenia stosowania przez Gmin ę Katowice zarzucanej praktyki, konieczne by ł oby wykazanie, ż e Gmina Katowice wykorzystuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku us ł ug cmentarnych i przenosi swoj ą w ł adz ę rynkow ą na rynek us ł ug pogrzebowych, który jest funkcjonalnie powi ą zany z rynkiem us ł ug cmentarnych i na którym to rynku Gmina dzia ł a w warunkach konkurencji. Do zada ń Gminy Katowice, wykonuj ą cej zadania zarz ą du cmentarzami przy pomocy KZUP nale ż y m.in. wynajmowanie kaplic cmentarnych zwanymi te ż kaplicami przedpogrzebowymi, stanowi ą cymi cz ęść infrastruktury cmentarzy komunalnych. Ponadto Gmina Katowice za po ś rednictwem KZUP, ś wiadczy us ł ugi pogrzebowe (karta nr 22 verte). Gmina posiada trzy kaplice przedpogrzebowe znajduj ą ce si ę na cmentarzach komunalnych. Cennik ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, transportowych i cmentarnych przez Gmin ę Katowice zosta ł ustalony uchwa łą Zarz ą du Miasta nr 2625/2001 z dnia 28.12.2001r. (karty od nr 26 do nr 31). Jak wynika z wyja ś nie ń Gminy trumna mo ż e by ć z kaplicy przedpogrzebowej: a) niesiona przez ż a ł obników do grobu znajduj ą cego si ę na tym cmentarzu, b) wieziona katafalkiem do grobu znajduj ą cego si ę na tym cmentarzu, c) przewo ż ona autokarawanem na inny cmentarz w obr ę bie miasta. Transport trumny tj. przenoszenie lub przewo ż enie zaliczany jest do us ł ug pogrzebowych, co jest zgodne z orzecznictwem antymonopolowym (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 lipca 1999r. sygn. akt XVII Ama 28/99). 14 W przypadku gdy trumna jest niesiona z kaplicy przedpogrzebowej do grobu, klient zamawiaj ą cy t ę us ł ug ę , zgodnie z wyja ś nieniami Gminy zawartymi w pi ś mie z dnia 18.02.2004r. (karty nr od 1640 do nr 1648) oraz punktem 2c w/w cennika (karta nr 26) powinien uiszcza ć op ł at ę za „przeniesienie lub przewo ż enie trumny ze zw ł okami z domu ż a ł oby do grobu z ceremoni ą pogrzebow ą na terenie miasta” (zwane dalej „us ł ugami ż a ł obników”) w wysoko ś ci 415 z ł . Op ł ata ta obejmuje przenoszenie lub przewo ż enie trumny, asystowanie zmar ł emu do z ł o ż enia trumny w grobie, udzielanie pomocy przy organizacji pogrzebu tj. noszenie, sk ł adanie wie ń ców itp. czynno ś ci (karta nr 6). Czynno ść ta zamieszczona jest na wystawionych przez KZUP fakturach jako „ceremonia pogrzebowa”. Us ł uga ta obejmuje jedynie tzw. prac ę ludzk ą i jest zdaniem Gminy zawsze wykonywana, niezale ż nie od tego czy trumna jest niesiona czy wieziona katafalkiem lub autokarawanem (karta nr 1641). Tym samym w przypadku, gdy trumna jest wieziona katafalkiem, zamawiaj ą cy t ę us ł ug ę powinien p ł aci ć 415 z ł . za tzw. „us ł ugi ż a ł obników” oraz 106 z ł . za „wynaj ę cie katafalku wraz z obs ł ug ą ”. Natomiast w przypadku przewo ż enia trumny autokarawanem klient zamawiaj ą cy t ę us ł ug ę powinien p ł aci ć za wynaj ę cie autokarawanu - 268 z ł . oraz za „us ł ugi ż a ł obników” - 415 z ł . Oznacza to, i ż w przypadku gdy rodzina zmar ł ego zleca KZUP wykonanie us ł ugi pogrzebowej, w zale ż no ś ci od wynaj ę tego ś rodka transportu powinna ui ś ci ć op ł at ę za przewóz trumny autokarawanem albo za wynaj ę cie katafalku oraz za „us ł ugi ż a ł obników” lub tylko za „us ł ugi ż a ł obników” w przypadku gdy trumna jest niesiona. W celu ustalenia czy takie op ł aty s ą przez rodziny zmar ł ych uiszczane, organ antymonopolowy dokona ł analizy faktur i rachunków wystawionych przez KZUP za okres od 01.01.2003r. do 30.04.2003r. (karty od nr 1120 do nr 1621). Z analizy przedstawionych faktur i rachunków wynika, i ż w przypadkach gdy KZUP wykonywa ł us ł ug ę pogrzebow ą , cz ę sto by ł przez rodzin ę zmar ł ego wynajmowany ś rodek transportu tj. np. autokarawan lub katafalk (karta nr 36 oraz faktury np.: nr 886 - karta nr 1416 verte, nr 888 - karta nr 1417 verte, nr 898 - karta nr 1422 verte, nr 902 - karta nr 1424, nr 906 - karta nr 1426, nr 909 - karta nr 1427 verte, nr 1120 -karta nr 1616, nr 1248 - karta nr 1556 verte). Ś wiadczy o tym zamieszczenie na tych fakturach pozycji za wynajem autokarawanu lub katafalku. Oznacza to, i ż w przypadku gdy KZUP organizuje us ł ug ę pogrzebow ą , zlecaj ą cy wykonanie tej us ł ugi tj. najcz ęś ciej rodzina zmar ł ego, uiszcza op ł at ę za transport trumny autokarawanem lub katafalkiem. Ponadto jak wynika z wyja ś nie ń Gminy Katowice, otrzymanych w dniu 15.03.2004r. (karty nr 1680 do nr 1691), zlecaj ą cy wykonanie us ł ugi pogrzebowej KZUP otrzymuje za wykonanie kompleksowej us ł ugi pogrzebowej oraz za us ł ugi cmentarne dwie faktury, z czego jedna jest wystawiona przez Dzia ł Us ł ug Cmentarnych a druga przez Dzia ł Us ł ug Pogrzebowych. Faktury wystawione przez Dzia ł Us ł ug Cmentarnych zawieraj ą op ł aty za m.in. wynajem katafalku, kaplic, kopanie grobów i ich dekoracj ę . Natomiast faktury wystawione przez Dzia ł Us ł ug Pogrzebowych zawieraj ą op ł aty za np. przygotowanie zw ł ok do pogrzebu, przewo ż enie autokarawanem trumny ze zmar ł ym, uczestnictwo ż a ł obników itp. Dlatego te ż , jak wynika z wyja ś nie ń Gminy op ł ata za tzw. „us ł ugi ż a ł obników” znajduje si ę na drugim rachunku, wystawionym przez Dzia ł Us ł ug Pogrzebowych jako pozycja „ceremonia pogrzebowa”. Natomiast na pierwszym z nich jest op ł ata za wynajem kaplicy i wynajem katafalku. Z analizy faktur wystawionych przez KZUP wynika, i ż zlecaj ą cy us ł ug ę otrzyma ł w sumie dwie faktury wystawione przez Dzia ł Us ł ug Cmentarnych oraz Dzia ł Us ł ug Pogrzebowych, o czym ś wiadczy nazwisko nabywcy us ł ugi zamieszczone na tych fakturach np.: karta nr 36, oraz faktury nr 886 (karta nr 1416 verte) i nr 948 (karta nr 1447), faktury nr 888 (karta nr 1417 verte) i nr 951 (karta nr 1448 verte), faktury nr 898 (karta nr 1422 verte) i nr 966 (karta nr 1456), faktury nr 902 (karta nr 1424) i nr 971 (karta nr 1458), faktury nr 906 (karta nr 1426) i nr 973 (karta nr 1459), faktury 1120 (karta nr 1616) i nr 996 (karta nr 1472), faktury nr 1244 (karta nr 1558 verte) i nr 1200 (karta nr 1580 verte). Z analizy powy ż szych faktur wynika, i ż niezale ż nie od tego czy zlecaj ą cy wykonanie KZUP us ł ugi pogrzebowej, zamawia przewóz trumny autokarawanem b ą d ź katafalkiem, nabywca tej us ł ugi uiszcza op ł at ę za us ł ugi ż a ł obników czyli za „ceremoni ę pogrzebow ą ” w wysoko ś ci 415 z ł . oraz za transport trumny katafalkiem lub autokarawanem. Wynika z powy ż szego, i ż 15 Gmina Katowice dzia ł aj ą ca za po ś rednictwem KZUP, w przypadku organizacji us ł ugi pogrzebowej, pobiera od konsumentów tj. nabywców us ł ug, op ł aty za wszystkie wykonane us ł ugi przewidziane w tym cenniku i zamówione przez zleceniodawc ę , w tym równie ż za przeniesienie trumny oraz jej przewiezienie katafalkiem lub autokarawanem wraz z us ł ugami ż a ł obników czyli „ceremoni ą pogrzebow ą ”. Oznacza to, i ż niezale ż nie od tego czy rodzina zmar ł ego wynajmuje katafalk czy autokarawan, lub te ż trumna jest niesiona, zlecaj ą cy us ł ug ę pogrzebow ą uiszcza op ł at ę za tzw. us ł ugi ż a ł obników, które na fakturach s ą okre ś lone jako ceremonia pogrzebowa. Wynika z powy ż szego, i ż klienci KZUP uiszczaj ą tak jak klienci innych zak ł adów pogrzebowych, op ł aty za przewo ż enie i przenoszenie trumny z kaplicy do miejsca pochówku. Taki sposób pobierania op ł at, wynika z analizy i porównania powy ż ej wymienionych faktur. Dlatego te ż , jak ustali ł powy ż ej organ antymonopolowy, brak jest podstaw do stwierdzenia, i ż Gmina Katowice nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug cmentarnych na cmentarzach komunalnych nale żą cych do tej Gminy, poprzez narzucanie nieuczciwych ceny za ś wiadczone na tych cmentarzach komunalnych us ł ugi pogrzebowe polegaj ą ce na nie pobieraniu od osób organizuj ą cych pogrzeb, w przypadku wynajmu kaplicy przedpogrzebowej oraz organizacji przez Gmin ę us ł ugi pogrzebowej na cmentarzach nale żą cych do tej Gminy, op ł aty za przewiezienie lub przeniesienie trumny z kaplicy do miejsca pochówku czyli miejsca grzebalnego, co mog ł o by by ć praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy. St ą d orzeka si ę jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. III. Stosownie do art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą , je ż eli dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5 w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 tej ustawy, w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego przez tego przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Wysoko ść na ł o ż onej kary powinna spe ł nia ć funkcj ę prewencyjn ą tj. zapobiega ć w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy, a tak ż e i represyjn ą tj. stanowi ć reperkusj ę za jej naruszenie. Organ antymonopolowy uzna ł w punkcie I niniejszej decyzji, i ż zachowania Gminy Katowice naruszy ł y art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, co wykazano w uzasadnieniu do tego punktu decyzji. W tre ś ci tego uzasadnienia stwierdzono, i ż konsumenci korzystaj ą cy z wynajmu kaplic oraz ś wiadczenia us ł ug kopania grobów przez Gmin ę Katowice uiszczaj ą nadmiernie wygórowane op ł aty za wynajem kaplic przedpogrzebowych oraz za us ł ugi kopania grobów. Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł za uzasadnione na ł o ż enie na Gmin ę Katowice kary pieni ęż nej za naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Wobec powy ż szego organ antymonopolowy postanowi ł o na ł o ż eniu na Gmin ę Katowice kary pieni ęż nej w wysoko ś ci równowarto ś ci 3.000 euro (s ł ownie: trzytysi ą ce euro). Zgodnie z art. 115 ustawy antymonopolowej, warto ść euro podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary pieni ęż nej. Ś redni kurs euro og ł oszony przez NBP w ostatnim dniu roboczym, roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary, tj. w dniu 31.12.2003r. wyniós ł 4,7170 PLN. Zatem równowarto ść 3.000 euro na koniec grudnia 2003r. wynosi ł a 14151 PLN (s ł ownie: czterna ś cietysi ę cystopi ęć dziesi ą tjedenz ł otych). Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, maksymalna wysoko ść kary pieni ęż nej mo ż e wynosi ć nie wi ę cej ni ż 10% przychodu przedsi ę biorcy osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Jak wynika ze sprawozdania rocznego z wykonania planu dochodów bud ż etowych przedstawionego przez Gmin ę Katowice (karty od nr 1653 do nr 1674 oraz nr 1697), 10% przychodu Gminy Katowice w 2003r. wynosi ł o oko ł o 86.691.541 PLN. Wobec powy ż szego zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, maksymalny wymiar kary w niniejszej sprawie móg ł wynie ść równowarto ść oko ł o 18.378.533 euro. Tym samym kwota na ł o ż onej na Gmin ę Katowice kary pieni ęż nej, w wysoko ś ci równowarto ś ci 3.000 euro, stanowi zaledwie oko ł o 0,02% kary maksymalnej jak ą móg ł by zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, na ł o ż y ć organ antymonopolowy za 16 naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej. Ponadto kwota kary zosta ł a ustalona w kwocie zbli ż onej do kary minimalnej jak ą zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, móg ł na ł o ż y ć organ antymonopolowy za naruszenie przepisów tej ustawy oraz co wykazano powy ż ej, w wysoko ś ci nie przekraczaj ą cej 10% przychodu osi ą gni ę tego przez t ę Gmin ę (karty od nr 1653 do nr 1674 oraz nr 1697) w poprzednim roku rozliczeniowym. Przy ustalaniu wymiaru kary, organ antymonopolowy zaj ął stanowisko, i ż kara pieni ęż na w niniejszej sprawie, powinna spe ł nia ć charakter represyjny za naruszenie przepisów ustawy, nie zatracaj ą c przy tym charakteru prewencyjnego. Ponadto przy ustalaniu wymiaru kary pieni ęż nej, organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę , i ż naruszenie przez Gmin ę Katowice przepisów ustawy antymonopolowej nast ą pi ł o po raz pierwszy. Dlatego te ż na ł o ż ona kara pieni ęż na jest niewielka w porównaniu do kary maksymalnej jak ą móg ł by na ł o ż y ć organ antymonopolowy zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej za naruszenie przepisów ustawy. Przy ustaleniu wymiaru kary wzi ę to równie ż pod uwag ę , skutki jakie spowodowa ł o na rynku naruszenie przepisów tej ustawy w szczególno ś ci dla konsumentów, którym Gmina narzuci ł a nadmiernie wygórowane op ł aty za wynajem kaplic przedpogrzebowych oraz wykonanie us ł ug kopania grobów, co szczegó ł owo opisano w uzasadnieniu do punktu I tej decyzji. Na ł o ż enie na Gmin ę kary pieni ęż nej w ni ż szej lub minimalnej wysoko ś ci, nie by ł oby dla tego przedsi ę biorcy dotkliw ą sankcj ą pieni ęż n ą za naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej, bior ą c pod uwag ę wysoko ść jej dochodów wykonanych w 2003r. Tym samym kara zatraci ł aby swój charakter represyjny. Dlatego te ż , organ antymonopolowy na ł o ż y ł na Gmin ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nieco wy ż szej od kary minimalnej jak ą móg ł by na ł o ż y ć , czyli w wysoko ś ci równowarto ś ci 3.000 euro. St ą d te ż orzeczono jak punkcie III sentencji decyzji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. IV . Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 ustawy antymonopolowej je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku organ antymonopolowy stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Kosztem niniejszego post ę powania dla organu antymonopolowego, s ą wydatki zwi ą zane z wymian ą korespondencji w tej sprawie, które to koszty organ antymonopolowy obliczy ł ogó ł em w wysoko ś ci 120 z ł . St ą d te ż bior ą c pod uwag ę , stwierdzone w punkcie w punkcie I sentencji niniejszej decyzji naruszenie przez Gmin ę Katowice przepisów art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć Gmin ę poniesionymi kosztami post ę powania w wysoko ś ci 120 PLN (s ł ownie: stodwadzie ś ciaz ł otych) i zobowi ą za ć do ich zwrotu organowi antymonopolowemu, jak orzek ł to w postanowieniu zawartym w punkcie IV. Koszty niniejszego post ę powania strona zobowi ą zana jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie IV niniejszej decyzji, na podstawie art.78 ust. 6 ustawy antymonopolowej, w zwi ą zku z art.479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach, w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. 17 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. -od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia. DYREKTOR DELEGATURY Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach ALICJA KRAL 18