RKT-36/2006

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 14.06.2006r. RKT-411-20/06/AW DECYZJA Nr RKT-36/2006 I. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 i z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek: − Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Czerwionce-Leszczynach, ul. Nowy Dwór 20, − Jastrz ę bskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. w Jastrz ę biu Zdroju, ul. Podhala ń ska 7, − Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. w Knurowie, ul. Szpitalna 9, − Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rybniku, ul. Pod Lasem 62, − Wodoci ą gów Ziemi Cieszy ń skiej Sp. z o.o. w Ustroniu, ul. My ś liwska 10, − „Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Ż ory” Sp. z o.o. w Ż orach, ul. Wodoci ą gowa 10, przeciwko Górno ś l ą skiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów S.A. w Katowicach, ul. Wojewódzka 19. – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. na podstawie art. 11 ust. 1 wymienionej na wst ę pie ustawy nie stwierdza si ę stosowania przez Górno ś l ą skie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów S.A. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 w/w ustawy, polegaj ą cej na bezpo ś rednim lub po ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen wody, 2. na podstawie art. 11 ust. 1 wymienionej na wst ę pie ustawy nie stwierdza si ę stosowania przez Górno ś l ą skie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów S.A. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 3 w/w ustawy, polegaj ą cej na stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów stwarzaj ą cych tym dzia ł aniem niejednolite warunki konkurencji w taki sposób, ż e Górno ś l ą skie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów S.A. stosuje w kontaktach handlowych z przedsi ę biorstwami wodoci ą gowo-kanalizacyjnymi niejednolite systemy upustów (rabatów), 3. na podstawie art. 11 ust. 1 wymienionej na wst ę pie ustawy nie stwierdza si ę stosowania przez Górno ś l ą skie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów S.A. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 w/w ustawy, polegaj ą cej na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Górno ś l ą skiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów S.A. nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zawarcie w projektach umów na dostaw ę wody postanowie ń o nast ę puj ą cej tre ś ci: a. Cena za dostarczan ą wod ę jest okre ś lona zarz ą dzeniem organu zarz ą dzaj ą cego Dostawcy. Cena wody kalkulowana jest wed ł ug zasad okre ś lonych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. nr 72, poz. 747). 2 b. Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania kalkulacji stanowi ą cej podstaw ę okre ś lenia ceny na kolejny okres roczny na 3 (trzy) miesi ą ce przed wprowadzeniem ceny w ż ycie. c. Do 30 wrze ś nia ka ż dego roku Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania Odbiorcy informacji o planowanych w ci ą gu nast ę pnego roku kalendarzowego zmianach cen wody. d. Dostawca mo ż e zmieni ć cen ę dostawy wody tylko raz w roku, chyba, ż e zaistniej ą okoliczno ś ci niezale ż ne od Dostawcy, a wynikaj ą ce z zarz ą dzenia w ł adz pa ń stwowych lub samorz ą dowych, jak te ż inne nadzwyczajne okoliczno ś ci. e. Strony umowy dopuszczaj ą mo ż liwo ść negocjowania w ci ą gu roku kalendarzowego upustów i rabatów zwi ą zanych ze zwi ę kszeniem dostaw wody, skróceniem terminu zap ł aty itd. f. Zmiana wysoko ś ci ceny wody nast ę puje bez wypowiedzenia warunków umowy, w drodze pisemnego zawiadomienia Odbiorcy, bez potrzeby sporz ą dzenia aneksu do umowy. g. Zgodnie z zapisami ust. 5 wprowadza si ę Porozumienie dotycz ą ce systemu rabatów, wi ążą cego ilo ś ci zakupionej wody w ci ą gu roku przez Odbiorc ę z wysoko ś ci ą ceny. h. Dostawca wprowadza op ł at ę za gotowo ść pod łą czenia. Dotyczy ona tylko tych pod łą cze ń wg za łą cznika nr 1 do umowy, na których nie zrealizowano zakupu wody w danym miesi ą cu rozliczeniowym. II. Na podstawie art. 69 ust. 1 i 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 i z 2003r. Nr 6, poz. 68), uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego opisanego w pkt I sentencji, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - po rozpatrzeniu wniosku z ł o ż onego przez Górno ś l ą skie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów S.A. w Katowicach, ul. Wojewódzka 19, postanawia si ę zobowi ą za ć : − Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Czerwionce-Leszczynach, ul. Nowy Dwór 20, − Jastrz ę bski Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. w Jastrz ę biu Zdroju, ul. Podhala ń ska 7, − Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. w Knurowie, ul. Szpitalna 9, − Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rybniku, ul. Pod Lasem 62, − Wodoci ą gi Ziemi Cieszy ń skiej Sp. z o.o. w Ustroniu, ul. My ś liwska 10, − „Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Ż ory” Sp. z o.o. w Ż orach, ul. Wodoci ą gowa 10, do zwrotu solidarnie Górno ś l ą skiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów S.A. kosztów post ę powania niezb ę dnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony w kwocie 360 z ł (s ł ownie z ł otych: trzysta sze ść dziesi ą t). Uzasadnienie Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) wp ł yn ął wniosek: − Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Czerwionce-Leszczynach, ul. Nowy Dwór 20 (zwanego dalej PWiK Czerwionka-Leszczyny), − Jastrz ę bskiego Zak ł adu Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. w Jastrz ę biu Zdroju, ul. Podhala ń ska 7(zwanego dalej JZWiK Jastrz ę bie Zdrój), 3 − Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji S.A. w Knurowie, ul. Szpitalna 9 (zwanego dalej PWiK Knurów), − Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Rybniku, ul. Pod Lasem 62 (zwanego dalej PWiK Rybnik), − Wodoci ą gów Ziemi Cieszy ń skiej Sp. z o.o. w Ustroniu, ul. My ś liwska 10 (zwanych dalej WZC Ustro ń ), − „Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji Ż ory” Sp. z o.o. w Ż orach, ul. Wodoci ą gowa 10 (zwanego dalej PWiK Ż ory), (zwanych dalej łą cznie Wnioskodawcami) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Górno ś l ą skiemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów Przedsi ę biorstwo Pa ń stwowe, ul. Wojewódzka 19 w Katowicach (zwanemu dalej GPW) obecnie prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą jako spó ł ka akcyjna (karty nr 616-620), w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie narzucanie nieuczciwych cen oraz narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, a tak ż e stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów stwarzaj ą cych tym dzia ł aniem niejednolite warunki konkurencji w taki sposób, ż e GPW stosuje w kontaktach handlowych z przedsi ę biorstwami wodoci ą gowo-kanalizacyjnymi niejednolite systemy upustów (rabatów) (karty nr 1-5). Wnioskodawcy zakwestionowali ca ł y §8 projektu umowy na dostaw ę wody przedstawionego im przez GPW, tj. ka ż dy z jego o ś miu ust ę pów. W ich ocenie tre ść § 8 projektu umowy stanowi jednolit ą ca ł o ść , a poszczególne jednostki redakcyjne tego paragrafu stanowi ą pewien ci ą g logiczny (karta nr 148). Przy czym ust ę p 4 tego paragrafu stanowi ą cy, ż e dostawca mo ż e zmieni ć cen ę dostawy wody tylko raz w roku, chyba, ż e zaistniej ą okoliczno ś ci niezale ż ne od dostawcy, a wynikaj ą ce z zarz ą dzenia w ł adz pa ń stwowych lub samorz ą dowych, jak te ż inne nadzwyczajne okoliczno ś ci, to najbardziej ra żą ce naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karta nr 67, 148). Maj ą c na uwadze, i ż ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) zezwala przedsi ę biorstwu wodoci ą gowo- kanalizacyjnemu na zmian ę ceny tylko raz w roku, zaakceptowanie mo ż liwo ś ci cz ę stszej zmiany ceny przez GPW nara ż a ł oby Wnioskodawców na znaczne straty finansowe. Zapewnienie GPW mo ż liwo ś ci kilkukrotnej zmiany cen w ci ą gu roku skutkowa ł oby równie ż zapewnieniem temu przedsi ę biorcy ci ą g ł ego finansowania bez konieczno ś ci wdra ż ania jakiegokolwiek programu naprawczego, czy te ż oszcz ę dno ś ci, gdy ż ci ęż ar „refundacji” kosztów prowadzonej dzia ł alno ś ci by ł by ponoszony m.in. przez Wnioskodawców (karta nr 67). W uzasadnieniu Wnioskodawcy wskazali, ż e GPW jest hurtowym dostawc ą wody dla przedsi ę biorstw wodoci ą gowych na terenie województwa ś l ą skiego, w tym tak ż e dla nich. Zapewnia on dostaw ę wi ę kszo ś ci wody odbieranej przez Wnioskodawców. Ze wzgl ę dów technologicznych brak jest mo ż liwo ś ci poboru wody z innych ź róde ł lub od innych dostawców. GPW wyst ą pi ł o do Wnioskodawców z propozycj ą zawarcia nowych umów z uwagi na fakt, i ż dotychczasowe umowy zosta ł y wypowiedziane. GPW przesy ł aj ą c w grudniu 2004r. projekty umów o dostaw ę wody nie uwzgl ę dni ł o w nich uwag przesy ł anych w trakcie prowadzonych w latach 2003-2004 negocjacji. Tekst wynegocjowanej umowy, jak podnie ś li Wnioskodawcy, by ł wielokrotnie przesy ł any GPW. Takie dzia ł ania wyczerpuj ą zdaniem Wnioskodawców przes ł anki z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karta nr 2, 67-68, 148). Ponadto GPW w grudniu 2004r. poinformowa ł o Wnioskodawców o zmianie ceny wody pocz ą wszy od 01.04.2005r. Na poparcie tej zmiany nie zosta ł y przed ł o ż one ż adne dokumenty, nie przes ł ano Wnioskodawcom wyliczenia finansowego, które uzasadnia ł oby ustalenie ceny na poziomie 1,47 z ł /m 3 netto. Wnioskodawcy maj ą c na wzgl ę dzie zasadno ść i prawid ł owo ść wydatkowania posiadanych ś rodków pochodz ą cych z op ł at od mieszka ń ców oraz maj ą c na uwadze obowi ą zek w ł a ś ciwego ustalania poziomu cen przy tworzeniu taryf, zgodnie z ustaw ą z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu 4 ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 z pó ź n. zm.), zlecili wykonie analizy niezale ż nemu ekspertowi, która mia ł a okre ś li ć prawid ł owy poziom cen wody. Z przeprowadzonej analizy wynika, i ż cena wody winna wynosi ć 1,38 z ł /m 3 netto, czyli by ć ni ż sza o 1 grosz od ceny obowi ą zuj ą cej do dnia 31.03.2005r. (karty nr 3-4, 66). Wnioskodawcy podnie ś li, ż e GPW ustala cen ę wody jednostronnie w oparciu o decyzj ę organu zarz ą dzaj ą cego, czyli dyrektora GPW. Zdaniem Wnioskodawców deklaracje sk ł adane przez GPW co do sporz ą dzania kalkulacji zgodnie z przepisami w/w ustawy oraz przepisami wykonawczymi do niej pozostaj ą nie spe ł nione. Wskazuje na to brak organu, który by ł by w tej sytuacji w ł adny do zatwierdzania ceny, a co za tym idzie dokonania weryfikacji prawid ł owo ś ci wylicze ń . Takim post ę powaniem GPW narusza art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wnioskodawcy powzi ę li równie ż informacje, i ż GPW stosuje ró ż nego rodzaju upusty dla niektórych przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych na terenie województwa ś l ą skiego, a upusty te nie znajduj ą uzasadnienia w wysoko ś ci obrotów poczynionych przez te przedsi ę biorstwa (karty nr 3, 68, 147). Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Organem Antymonopolowym), zgodnie z żą daniem Wnioskodawców, wszcz ął post ę powanie administracyjne pod zarzutami nadu ż ywania przez GPW pozycji dominuj ą cej na rynku dostawy wody polegaj ą cego na: 1. bezpo ś rednim lub po ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen wody, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080; zwanej dalej ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów), 2. stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów stwarzaj ą cych tym dzia ł aniem niejednolite warunki konkurencji w taki sposób, ż e GPW stosuje w kontaktach handlowych z przedsi ę biorstwami wodoci ą gowo- kanalizacyjnymi niejednolite systemy upustów (rabatów), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. narzucaniu uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych GPW nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zawarcie w projektach umów na dostaw ę wody postanowie ń o nast ę puj ą cej tre ś ci: a. Cena za dostarczan ą wod ę jest okre ś lona zarz ą dzeniem organu zarz ą dzaj ą cego Dostawcy. Cena wody kalkulowana jest wed ł ug zasad okre ś lonych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. nr 72, poz. 747). b. Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania kalkulacji stanowi ą cej podstaw ę okre ś lenia ceny na kolejny okres roczny na 3 (trzy) miesi ą ce przed wprowadzeniem ceny w ż ycie. c. Do 30 wrze ś nia ka ż dego roku Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania Odbiorcy informacji o planowanych w ci ą gu nast ę pnego roku kalendarzowego zmianach cen wody. d. Dostawca mo ż e zmieni ć cen ę dostawy wody tylko raz w roku, chyba, ż e zaistniej ą okoliczno ś ci niezale ż ne od Dostawcy, a wynikaj ą ce z zarz ą dzenia w ł adz pa ń stwowych lub samorz ą dowych, jak te ż inne nadzwyczajne okoliczno ś ci. e. Strony umowy dopuszczaj ą mo ż liwo ść negocjowania w ci ą gu roku kalendarzowego upustów i rabatów zwi ą zanych ze zwi ę kszeniem dostaw wody, skróceniem terminu zap ł aty itd. f. Zmiana wysoko ś ci ceny wody nast ę puje bez wypowiedzenia warunków umowy, w drodze pisemnego zawiadomienia Odbiorcy, bez potrzeby sporz ą dzenia aneksu do umowy. g. Zgodnie z zapisami ust. 5 wprowadza si ę Porozumienie dotycz ą ce systemu rabatów, wi ążą cego ilo ś ci zakupionej wody w ci ą gu roku przez Odbiorc ę z wysoko ś ci ą ceny. 5 h. Dostawca wprowadza op ł at ę za gotowo ść pod łą czenia. Dotyczy ona tylko tych pod łą cze ń wg za łą cznika nr 1 do umowy, na których nie zrealizowano zakupu wody w danym miesi ą cu rozliczeniowym, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karty nr 226-227). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego GPW uzna ł o zarzuty za ca ł kowicie bezpodstawne (karty nr 254-255). Zaprzeczy ł o, by nadu ż ywa ł o pozycji dominuj ą cej poprzez narzucanie nieuczciwych cen wody poniewa ż obowi ą zuj ą ce ceny s ą wynikiem kalkulacji kosztów. GPW podnios ł o, ż e wszystkim odbiorcom przedstawi ł o jednolity projekt umowy oraz jednolity system rabatów. Ponadto stwierdzi ł o, ż e nie narzuca uci ąż liwych warunków umów, a tym bardziej takich, które przynosi ł yby mu nieuzasadnione korzy ś ci. Projekty umów s ą negocjowane z kontrahentami i ich podj ę cie zale ż y od tego, czy druga strona wyrazi wol ę negocjowania umowy. GPW wskaza ł o ż e PWiK Rybnik nie zawar ł umowy na dostaw ę wody i zarazem nie chce negocjowa ć jej warunków (karta nr 245). GPW by ł o przedsi ę biorstwem pa ń stwowym zajmuj ą cym si ę hurtow ą sprzeda żą wody, a zatem organem uprawnionym do ustalania ceny wody by ł dyrektor przedsi ę biorstwa. Po przekszta ł ceniu GPW w spó ł k ę akcyjn ą organem uprawnionym do ustalania cen sta ł si ę zarz ą d. Podstaw ą do ustalenia ceny wody jest kalkulacja. GPW w umowach wskazuje, i ż kalkuluje cen ę wed ł ug zasad sporz ą dzania kalkulacji okre ś lonych ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) pomimo, i ż ustawa ta nie ma do niego zastosowania, bierze bowiem pod uwag ę to, i ż przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne podobnie kalkuluj ą swoje ceny. Pozosta ł e kwestionowane przez Wnioskodawców postanowienia, dotycz ą ce przekazywania kalkulacji odbiorcom, zmiany ceny raz w roku, wprowadzania systemów rabatów oraz op ł at za gotowo ść pod łą czenia, nie ś wiadcz ą w ocenie GPW o narzucaniu uci ąż liwych warunków umów. GPW podkre ś li ł o, ż e zasady sprzeda ż y wody uregulowane s ą w umowie zawieranej z ka ż dym z odbiorców i warunki takiej umowy s ą negocjowane. Nie mog ł o zatem zgodzi ć si ę za stanowiskiem Wnioskodawców, i ż s ą to postanowienia narzucone bez mo ż liwo ś ci ich modyfikacji w zale ż no ś ci od potrzeb konkretnego odbiorcy (karta nr 255). W wyniku przeprowadzonego post ę powania administracyjnego Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Podstawow ą dzia ł alno ś ci ą GPW jest ujmowanie, uzdatnianie i hurtowa sprzeda ż wody pitnej odbiorcom na terenie województwa ś l ą skiego. Rejon zaopatrywany w wod ę rozci ą ga si ę pocz ą wszy od pó ł nocy od gmin Kalety, Tarnowskie Góry i Miasteczko Ś l ą skie w kierunku po ł udniowym po gminy Por ą bka, Gocza ł kowice i Strumie ń . Na wschodzie sie ć GPW si ę ga po miasta D ą browa Górnicza, Jaworzno i Imielin (do Dzie ć kowic woda przerzucana jest z rzeki So ł y w województwie ma ł opolskim). Od strony zachodniej zaopatrywany region obejmuje gminy Zbros ł awice i Gliwice, natomiast w obr ę bie Rybnickiego Okr ę gu W ę glowego - Wodzis ł aw Ś l ą ski, Radlin i Pszów. GPW zaopatruje w wod ę obszar o powierzchni oko ł o 4.300 km 2 na terenie 66 gmin g ł ównie województwa ś l ą skiego (karta nr 252). GPW wyró ż nia dwa rodzaje podmiotów, którym dostarcza wod ę . Pierwsza grupa to odbiorcy, którzy posiadaj ą zezwolenie na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę , tj. lokalne przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne dzia ł aj ą ce w oparciu o ustaw ę o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…), druga grupa to odbiorcy indywidualni, pod łą czeni bezpo ś rednio do sieci GPW, nie posiadaj ą cy w/w zezwolenia, do których zaliczaj ą si ę kopalnie, zak ł ady energetyczne i inne podmioty gospodarcze (karta nr 253). Wnioskodawcy zaopatruj ą si ę w wod ę w GPW i nale żą do pierwszej z wymienionych grup odbiorców. GPW sprzedaje wod ę (…) odbiorcom prowadz ą cym dzia ł alno ść w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę (karta nr 253). 6 Wysoko ść cen za wod ę pobieran ą przez GPW od odbiorców w latach 2001-2005 kszta ł towa ł a si ę nast ę puj ą co (karty nr 261, 354). Data obowi ą zywania od Podstawa Cena netto 01.01.2001r. Zarz ą dzenie nr 310/00 Wojewody Ś l ą skiego z dnia 25 pa ź dziernika 2000r. w sprawie op ł at za dostarczan ą wod ę , pobieranych przez GPW w Katowicach (karta 321) 1,17 z ł /m 3 01.09.2001r. Zarz ą dzenie nr 287/00 Wojewody Ś l ą skiego z dnia 20 lipca 2001r. w sprawie op ł at za dostarczan ą wod ę , pobieranych przez GPW w Katowicach (karty nr 322) 1,25 z ł /m 3 01.04.2003r. Zarz ą dzenie wewn ę trzne nr 50/2002 Zarz ą dcy Komisarycznego GPW w Katowicach z dnia 20.12.2002r. w sprawie ustalenia ceny hurtowej wody w 2003r. (karta nr 274) 1,39 z ł /m 3 (dla odbiorców posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę ) 01.04.2005r. Zarz ą dzenie wewn ę trzne Nr 34/2004 Dyrektora GPW Katowice w sprawie ustalenia ceny hurtowej wody w 2005 roku (karta nr 275) 1,47 z ł /m 3 (dla odbiorców posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę ) Do dnia 31.03.2003r. cena za wod ę pitn ą dostarczan ą przez GPW wynosi ł a 1,25 z ł /m 3 netto. GPW sporz ą dzi ł o kalkulacj ę ceny za wod ę od 01.01.2003r. w wysoko ś ci 1,47 z ł /m 3 netto (karty nr 328-330). Jednak decyzj ą Zarz ą dcy Komisarycznego dla odbiorców posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę GPW obni ż y ł o cen ę jednostkow ą do 1,39 z ł /m 3 netto oraz przesun ęł o termin wprowadzenia nowej ceny o trzy miesi ą ce, tj. od 01.04.2003r. Cena ta obowi ą zywa ł a do pierwszego kwarta ł u 2005r. w łą cznie, co oznacza, i ż nie ulega ł a zmianie przez dwa lata. Na w/w cen ę 1,39 z ł /m 3 GPW nie sporz ą dzi ł o kalkulacji (karta nr 312). Materia ł y dotycz ą ce kalkulacji ceny za wod ę na 2005r. GPW zaprezentowa ł o na spotkaniu w dniu 10.11.2004r., na które zaproszono odbiorców posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę (karty nr 312, 334-336, 340-359). Wnioskodawcy uczestniczyli w w/w spotkaniu (karty nr 360-362). Ponadto GPW we wrze ś niu 2004r. rozes ł a ł o do wszystkich odbiorców posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę pisma informuj ą ce o przewidywanej zmianie ceny wody od 01.04.2005r. (karty nr 98, 363, 645-649). W pismach z grudnia GPW potwierdzi ł o wprowadzenie z dniem 01.04.2005r. nowej ceny wody w wysoko ś ci 1,47 z ł /m 3 netto (karty nr 56-61). GPW na mocy Zarz ą dzenia wewn ę trznego Nr 34/2004 Dyrektora GPW Katowice z dnia 29.11.2004r. w sprawie ustalenia ceny hurtowej wody w 2005r. wprowadzi ł o system rabatów dla odbiorców hurtowych posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę (karty nr 275, 311, 326). System rabatów wi ąż e ilo ść zakupionej wody w ci ą gu roku przez danego odbiorc ę z wysoko ś ci ą ceny. Jako poziom odniesienia przyjmuje si ę ca ł kowit ą ilo ść wody zakupionej w ci ą gu 2004r. Rozliczenie wed ł ug przedzia ł ów cenowych rozpoczyna si ę od 01.04.2005r. System rabatów obowi ą zuje do dnia 31.03.2007r. Przedzia ł Poziom zakupu w stosunku do poziomu odniesienia (rok 2004 = 100%) Cena za 1m 3 wody – netto cena podstawowa 1,47 z ł (od 01.04.2005r.) I do 95% w łą cznie 1,47 z ł II od 95% do 100% 1,39 z ł III od 100% do 105% 1,25 z ł IV od 105% do 110% 1,18 z ł V powy ż ej 110% 1,11 z ł i mo ż liwo ść indywidualnych negocjacji ceny Wraz z now ą cen ą wody GPW z dniem 01.04.2005r. wprowadzi ł o op ł at ę za gotowo ść pod łą czenia. Dotyczy ona tylko pod łą cze ń , na których nie zrealizowano zakupu wody w danym miesi ą cu rozliczeniowym (karty nr 325, 327). Op ł aty naliczone s ą proporcjonalnie do ś rednicy zabudowanego na pod łą czeniu wodomierza. 7 L.p. Ś rednica zabudowanego na pod łą czeniu wodomierza Wielko ść op ł aty za gotowo ść pod łą czenia (netto) [mm] [z ł ] 1. 15 3,60 2. 20 3,60 3. 25 3,60 4. 32 3,60 5. 40 3,60 6. 50 18,00 7. 50/x (*) 105,50 8. 65 25,50 9. 80 43,50 10. 80/x (*) 156,00 11. 100 83,00 12. 100/x (*) 253,50 13. 125 90,50 14. 150 162,50 15. 150/x (*) 534,50 16. 200 289,00 17. 250 451,50 18. 300 505,50 19. 400 722,00 WZC Ustro ń w listopadzie 2004r. przedstawi ł o GPW projekt umowy w sprawie dostawy wody przewiduj ą cy m.in., ż e cena za sprzedan ą wod ę b ę dzie ustalana w drodze negocjacji pomi ę dzy GPW a WZC w oparciu o kalkulacj ę przedstawion ą przez GPW (karty nr 150-155, 296-301). GPW w grudniu 2004r. wraz z potwierdzeniem wprowadzenia nowej ceny od dnia 01.04.2005r., w zwi ą zku z wprowadzeniem systemu rabatów oraz po przeanalizowaniu propozycji WZC Ustro ń , przedstawi ł o w ł asny projekt umowy na dostaw ę wody. Razem z projektem przes ł a ł o porozumienie dotycz ą ce systemu rabatów z pro ś b ą o podpisanie i zwrot jednego egzemplarza (karty nr 157-158, 288-295). WZC nie zaakceptowa ł o propozycji GPW poniewa ż znacz ą co odbiega ł a od tre ś ci projektu umowy jego autorstwa (karta nr 158). Równie ż pozostali Wnioskodawcy w grudniu 2004r. otrzymali od GPW pismo potwierdzaj ą ce wprowadzenie z dniem 01.04.2005r. nowej ceny wody w wysoko ś ci 1,47 z ł /m 3 . GPW poinformowa ł o w nim, i ż wraz z now ą cen ą wody zostaje wprowadzona op ł ata za gotowo ść pod łą czenia. Za ś w zwi ą zku z wprowadzeniem systemu rabatów GPW przedstawi ł o im projekt umowy na dostaw ę wody razem z porozumieniem dotycz ą cym systemu rabatów z pro ś b ą o podpisanie i zwrot jednego egzemplarza (PWiK Ż ory - karty nr 159-168, PWiK Rybnik – karty nr 171-179, PWiK Knurów - karty nr 180-189, JZWiK Jastrz ę bie Zdrój – karty nr 190-198, PWiK Czerwionka-Leszczyny – karty nr 200-209). W ka ż dym projekcie przedstawionym Wnioskodawcom w grudniu 2004r. przez GPW znalaz ł si ę §8 o nast ę puj ą cej tre ś ci: 1. Cena za dostarczan ą wod ę jest okre ś lona zarz ą dzeniem organu zarz ą dzaj ą cego Dostawcy. Cena wody kalkulowana jest wed ł ug zasad okre ś lonych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 8 o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. nr 72, poz. 747). 2. Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania kalkulacji stanowi ą cej podstaw ę okre ś lenia ceny na kolejny okres roczny na 3 (trzy) miesi ą ce przed wprowadzeniem ceny w ż ycie. 3. Do 30 wrze ś nia ka ż dego roku Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania Odbiorcy informacji o planowanych w ci ą gu nast ę pnego roku kalendarzowego zmianach cen wody. 4. Dostawca mo ż e zmieni ć cen ę dostawy wody tylko raz w roku, chyba, ż e zaistniej ą okoliczno ś ci niezale ż ne od Dostawcy, a wynikaj ą ce z zarz ą dzenia w ł adz pa ń stwowych lub samorz ą dowych, jak te ż inne nadzwyczajne okoliczno ś ci. 5. Strony umowy dopuszczaj ą mo ż liwo ść negocjowania w ci ą gu roku kalendarzowego upustów i rabatów zwi ą zanych ze zwi ę kszeniem dostaw wody, skróceniem terminu zap ł aty itd. 6. Zmiana wysoko ś ci ceny wody nast ę puje bez wypowiedzenia warunków umowy, w drodze pisemnego zawiadomienia Odbiorcy, bez potrzeby sporz ą dzenia aneksu do umowy. 7. Zgodnie z zapisami ust. 5 wprowadza si ę Porozumienie dotycz ą ce systemu rabatów, wi ążą cego ilo ś ci zakupionej wody w ci ą gu roku przez Odbiorc ę z wysoko ś ci ą ceny. 8. Dostawca wprowadza op ł at ę za gotowo ść pod łą czenia. Dotyczy ona tylko tych pod łą cze ń wg za łą cznika nr 1 do umowy, na których nie zrealizowano zakupu wody w danym miesi ą cu rozliczeniowym (karty nr 291, 162, 173, 183, 193, 203). Inni odbiorcy wody posiadaj ą cy koncesj ę na zbiorowe zaopatrzenie w wod ę równie ż otrzymali od GPW projekt umowy zawieraj ą cy postanowienia §8, przy czym cz ęść odbiorców otrzyma ł a te zmiany w postaci aneksu do umowy (karta nr 253). (…) z (…) odbiorców, wed ł ug stanu na sierpie ń 2005r., zaakceptowa ł o i podpisa ł o umow ę zawieraj ą c ą w swej tre ś ci §8 w brzmieniu kwestionowanym przez Wnioskodawców. Wnioskodawcy nie zaakceptowali proponowanego im przez GPW projektu umowy o dostaw ę wody. W pi ś mie z dnia 11.01.2005r. poinformowali, i ż nie zgadzaj ą si ę na niektóre z postanowie ń w nim zawartych. W szczególno ś ci zakwestionowali cen ę wody proponowan ą przez GPW na 2005r. w wysoko ś ci 1,47 z ł /m 3 netto. Ich zdaniem cena powinna wynosi ć 1,38 z ł /m 3 netto. Wnioskodawcy zwrócili uwag ę , i ż przes ł any projekt umowy odpowiada wersji umowy przedstawionej im przez GPW w kwietniu 2003r. Nast ę pnie podnie ś li, i ż wspólnie opracowali projekt umowy, który przes ł ali GPW jako za łą cznik do pisma z dnia 09.12.2003r., i wyrazili gotowo ść zawarcia umowy zgodnej z jego tre ś ci ą (karta nr 108, 244-250). W tym miejscu wskaza ć nale ż y, i ż w dniu 10.07.2003r. PWiK Czerwionka-Leszczyny, JZWiK Jastrz ę bie Zdrój, PWiK Knurów, PWiK Rybnik, PWiK Ż ory oraz Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Wodzis ł awiu Ś l ą skim (które nie jest wnioskodawc ą w niniejszej sprawie) zawar ł y porozumienie w celu wy ł onienia zespo ł u reprezentuj ą cego jego strony, który przeprowadzi negocjacje z GPW dotycz ą ce okre ś lenia warunków dostaw wody i jej rozlicze ń (karty nr 210-219). Strony porozumienia opracowa ł y projekt umowy na dostaw ę wody zawieraj ą cy m.in. postanowienie o warunkowym przyj ę ciu ceny wody na poziomie 1,39 z ł /m 3 netto (karty nr 149, 220-224). Nast ę pnie w grudniu 2003r. w/w strony przes ł a ł y wypracowany przez siebie projekt umowy na dostaw ę wody do GPW (karty nr 238-243). Zarazem poinformowa ł y GPW, ż e adres do korespondencji do w/w zespo ł u to adres PWiK Rybnik (karty nr 591-592). W odpowiedzi na pismo z dnia 11.01.2005r. GPW w dniu 15.03.2005r. wystosowa ł o do PWiK Rybnik zaproszenie na spotkanie w celu omówienia projektu umowy na dostaw ę wody (karty nr 319, 525, 590). Zaproszenie zawiera ł o zaktualizowany projekt umowy (karta nr 526- 530). Spotkanie nie dosz ł o do skutku z uwagi na nieobecno ść zaproszonych kontrahentów (karta nr 319, 585, 594). Ponadto PWiK Rybnik powiadomi ł o GPW, ż e projekt umowy zosta ł ju ż ustalony przez zespó ł negocjacyjny z ł o ż ony z przedstawicieli sze ś ciu przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych i przedstawiony GPW we wcze ś niejszej korespondencji (karty nr 596-597). 9 Poniewa ż strony nie dosz ł y do porozumienia co do tre ś ci umowy GPW dostarcza wod ę Wnioskodawcom bezumownie (karty nr 69, 149). Umowy o dostaw ę wody łą cz ą ce dostawc ę z odbiorcami przesta ł y obowi ą zywa ć na skutek ich wypowiedzenia przez GPW w 2002r. lub 2003r. (karta nr 233). WZC Ustro ń s ą zwi ą zane z GPW porozumieniem z 2003r. (karty nr 79, 233). Porozumienie to zawiera jednak jedynie zobowi ą zanie si ę dostawcy do dostarczania wody do punktów odbioru odbiorcy. Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Dla uznania, ż e sprawa ma charakter antymonopolowy niezb ę dne jest ustalenie czy w okoliczno ś ciach sprawy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyj ę tej jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Pozwala to przyj ąć , ż e ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Znajduje wi ę c zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Poj ę cie interesu publicznego nie zosta ł o zdefiniowane w ustawie, niemniej by ł o ono wielokrotnie przedmiotem interpretacji S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz S ą du Najwy ż szego. Zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyra ż onym w wyroku z dnia 12 czerwca 2002r. (sygn. akt XVII Ama 47/2001), poj ę cie interesu publicznego nie jest poj ę ciem o charakterze jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany, a Organ Antymonopolowy w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji winien by ć rzecznikiem tego interesu. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, odnosz ą cy si ę do ogó ł u, a nie do jednostki czy te ż okre ś lonej grupy. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winno by ć uprzednie udowodnienie przez Organ Antymonopolowy, czy nast ą pi ł o rzeczywiste naruszenie wskazanego przepisami ustawy interesu publicznego. W ten sam sposób S ą d wypowiedzia ł si ę w wyrokach z dnia: 25.06.2001r. sygn. XVII Ama 84/00, 28.05.2001r. sygn. XVII Ama 82/00, 27.06.2001r. sygn. XVII Ama 92/00, 12.11.2001r. sygn. XVII Ama 105/00 oraz 04.07.2001r. sygn. XVII Ama 108/00. Podobne stanowisko zaj ął równie ż S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001r. sygn. I CKN 1217/98 stwierdzi ł , ż e ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego, ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji i nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych. Z kolei, w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004r. sygn. III SK 2/04 S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , ż e naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego ,,je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. W ś wietle powy ż szego orzecznictwa, Organ Antymonopolowy mo ż e wszcz ąć i prowadzi ć post ę powanie antymonopolowe wy łą cznie wówczas, gdy zachodzi podejrzenie, i ż nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznego, a zatem, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty zosta ł szerszy kr ą g uczestników rynku lub te ż wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku. Ustawa zatem w odniesieniu do przedsi ę biorców chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Wymienione w art. 1 cele ustawy zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost 10 w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestników rynku. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których efektem lub celem jest naruszenie przede wszystkim innych ni ż konkurencyjne interesów innych uczestników rynku. W przypadku praktyk eksploatacyjnych bezpo ś rednim celem lub skutkiem dzia ł a ń przedsi ę biorców jest wykorzystanie przez przedsi ę biorców wcze ś niej istniej ą cej przewagi nad kontrahentami. Ź ród ł em dzia ł a ń podejmowanych przez GPW i b ę d ą cych przedmiotem zarzutów stawianych w niniejszym post ę powaniu jest niew ą tpliwie jego si ł a rynkowa. Dla stwierdzenia naruszenia interesu publicznego wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, bowiem ju ż sam fakt nadu ż ycia posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynku narusza interes publiczny. Dla oceny kwestii naruszenia interesu publicznego istotne jest tak ż e, i ż praktyki eksploatacyjne urzeczywistniaj ą si ę g ł ównie poprzez stosunki umowne, co ma miejsce w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy. GPW jako przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą na rynku ma mo ż liwo ść wywierania presji rynkowej i narzucania warunków umowy swoim kontrahentom. Dodatkowo na mo ż liwo ść naruszenia interesu publicznoprawnego wskazuje fakt, i ż GPW sprzedaje wod ę (…) odbiorcom prowadz ą cym dzia ł alno ść w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i ka ż demu z tych odbiorców przedstawi ł o projekt umowy lub aneks do umowy zawieraj ą cy zakwestionowany przez Wnioskodawców §8 (karta nr 253). W ś wietle powy ż szych wywodów, w niniejszym post ę powaniu stwierdzono mo ż liwo ść naruszenia interesu publicznoprawnego przez GPW, co uzasadnia ocen ę jego zachowania na rynku w ś wietle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. I.1 W ramach pierwszego z postawionych zarzutów Wnioskodawcy zarzucili GPW nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen wody, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podstawowym warunkiem dla zaistnienia w/w praktyki jest, aby przedsi ę biorca j ą stosuj ą cy posiada ł pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego post ę powania ustalono, ż e GPW zajmuje siln ą pozycj ę dominuj ą c ą na rynku hurtowych dostaw wody obejmuj ą cym powierzchni ę oko ł o 4.300 km 2 na terenie 66 gmin g ł ównie województwa ś l ą skiego. Rejon zaopatrywany w wod ę przez GPW rozci ą ga si ę pocz ą wszy od pó ł nocy od gmin Kalety, Tarnowskie Góry i Miasteczko Ś l ą skie w kierunku po ł udniowym po gminy Por ą bka, Gocza ł kowice i Strumie ń . Na wschodzie sie ć GPW si ę ga po miasta D ą browa Górnicza, Jaworzno i Imielin (do Dzie ć kowic woda przerzucana jest z rzeki So ł y w województwie ma ł opolskim). Od strony zachodniej zaopatrywany region obejmuje gminy Zbros ł awice i Gliwice, natomiast w obr ę bie Rybnickiego Okr ę gu W ę glowego - Wodzis ł aw Ś l ą ski, Radlin i Pszów (karta nr 252). Z uwagi na sieciowy charakter urz ą dze ń s ł u żą cych do dostarczania wody GPW mo ż na okre ś li ć jako tzw. monopolist ę naturalnego. GPW podlega zatem wszystkim ograniczeniom wynikaj ą cym z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Doda ć nale ż y, ż e sankcjonowaniu w trybie przewidzianym w art. 8 ustawy podlega nie samo posiadanie na rynku pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e przedsi ę biorca posiadaj ą cy siln ą pozycj ę dominuj ą c ą dysponuje si łą rynkow ą pozwalaj ą c ą mu jednostronnie dyktowa ć warunki umowy swym kontrahentom. 11 Je ż eli chodzi o narzucanie ceny dzia ł anie to cechuje si ę jednostronno ś ci ą i przymusem towarzysz ą cym jego wykonywaniu. Cena narzucana jest dzi ę ki zajmowaniu przez danego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku i wykorzystywaniu jej w zwi ą zku z posiadan ą si łą rynkow ą . W niniejszej sprawie GPW dysponuje potencja ł em niezb ę dnym do narzucenia swoim kontrahentom cen za ś wiadczone us ł ugi. Dysponowanie si łą rynkow ą umo ż liwiaj ą c ą narzucanie warunków umów nie przes ą dza, ż e z takim narzuceniem mamy do czynienia w ka ż dym z przypadków. W niniejszej sprawie wysoko ść cen za wod ę pobieranych przez GPW ustalona zosta ł a w drodze decyzji organu zrz ą dzaj ą cego – dyrektora GPW. Ceny pobierane przez GPW w ż aden sposób nie s ą konsultowane, czy te ż uzgadniane z jego kontrahentami. Uzna ć równie ż nale ż y, ż e nie maj ą oni ż adnego wp ł ywu na ich wysoko ść , dlatego te ż ceny pobierane przez GPW od odbiorców hurtowych s ą im narzucane. W ramach uzasadnienia przedmiotowego zarzutu Wnioskodawcy podnie ś li, ż e GPW nie przed ł o ż y ł o im ż adnych dokumentów i wyliczenia finansowego, które uzasadnia ł yby ustalenie ceny na poziomie 1,47 z ł /m 3 netto. Ponadto ich zdaniem cena wody winna wynosi ć 1,38 z ł /m 3 netto, a wi ę c by ć ni ż sza o 1 grosz od ceny obowi ą zuj ą cej do dnia 31.03.2005r. (karty nr 3-4, 66), poniewa ż wynika to z wylicze ń („ekspertyzy”) dokonanych na zlecenie jednego z nich przez firm ę BRE Corporate Finance S.A. (karty nr 116-132). Dodatkowo Wnioskodawcy podnie ś li, ż e GPW ustala ł o cen ę wody jednostronnie - w oparciu o decyzje dyrektora. Ich zdaniem deklaracje sk ł adane przez GPW co do sporz ą dzania kalkulacji zgodnie z przepisami w/w ustawy oraz przepisami wykonawczymi do niej pozostaj ą nie spe ł nione, a dowodzi tego brak organu, który by ł by w tej sytuacji w ł adny do zatwierdzania ceny, a co za tym idzie dokonania weryfikacji prawid ł owo ś ci wylicze ń . Poniewa ż Wnioskodawcy uzasadniaj ą c zarzut narzucania przez GPW nieuczciwych cen za wod ę po ł o ż yli nacisk na fakt, ż e wprowadzona przez GPW z dniem 01.04.2005r. cena zosta ł a ustalona w drodze decyzji dyrektora przedsi ę biorstwa i nie zosta ł a zatwierdzona przez ż aden organ w pierwszej kolejno ś ci wyja ś ni ć nale ż y, i ż do dnia 14.01.2002r. Wojewoda Ś l ą ski na podstawie §3 ust. 1 pkt 2 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996r. w sprawie urz ą dze ń zaopatrzenia w wod ę i urz ą dze ń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania op ł at za wod ę i wprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 151, poz. 716 z pó źń . zm.) ustala ł op ł at ę za wod ę pobieran ą z urz ą dze ń zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i za ś cieki wprowadzane do zbiorczych urz ą dze ń kanalizacyjnych na wniosek podmiotów eksploatuj ą cych urz ą dzenia stanowi ą ce w ł asno ść Skarbu Pa ń stwa na terenie województwa ś l ą skiego. Podstaw ą do ustalenia op ł aty zgodnie z §3 ust. 2, 2a, 2b, 3 i 4 w/w rozporz ą dzenia by ł y dane przekazywane przez przedsi ę biorstwo we wniosku kierowanym do Wojewody Ś l ą skiego. Z dniem 14.01.2002r. w zwi ą zku w wej ś ciem w ż ycie ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 z pó ź n. zm.) usta ł y kompetencje Wojewody Ś l ą skiego w zakresie ustalania w/w op ł at. GPW prowadzi hurtow ą sprzeda ż wody, która nie podlega przepisom ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków i jest regulowana poprzez umowy cywilno- prawne, a cena 1 m 3 wody jest cen ą umown ą . W istocie zatem cena wody ustalana przez GPW nie podlega zatwierdzeniu przez ż aden organ. Niemniej ten stan rzeczy wynika z obowi ą zuj ą cych aktów prawnych i brak jakichkolwiek podstaw, by czyni ć z niego argument przemawiaj ą cy za stwierdzeniem nieuczciwo ś ci cen stosowanych przez GPW. Maj ą c na uwadze, i ż Wnioskodawcy stawiaj ą c zarzut naruszenia przez GPW art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy powo ł ali si ę na „ekspertyz ę ” dotycz ą c ą przedstawionej im przez GPW kalkulacji stawki 1,47 z ł /m 3 netto (karty nr 117-133), wskaza ć nale ż y, i ż Wnioskodawcy w toku post ę powania przedstawili pismo o nazwie Ekspertyza ekonomiczna dotycz ą ca kalkulacji ceny za wod ę od 1.04.2005, przedstawionej przez Górno ś l ą skie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów w Katowicach (karty nr 116-132). Przedstawione w nim wyliczenia, jak przyznaje sam jego autor, s ą „pochodn ą przyj ę tych uproszcze ń i za ł o ż e ń ”, poniewa ż nie mia ł on dost ę pu do 12 szczegó ł owych materia ł ów ź ród ł owych GPW (karta nr 118). Ponadto pismo to z uwagi na brak podpisu osoby, przez któr ą zosta ł o sporz ą dzone nie posiada wszystkich cech dokumentu, a nawet je ś li przyj ąć , i ż jest dokumentem, to nale ż y je zakwalifikowa ć jako dokument prywatny przedsi ę biorcy. Z powy ż szych wzgl ę dów przedmiotowe pismo nie stanowi dowodu przes ą dzaj ą cego o zasadno ś ci stanowiska Wnioskodawców. Tym samym Wnioskodawcy w niniejszym post ę powaniu nie przedstawili dowodów, które pozwoli ł yby na uznanie stawianego GPW zarzutu za uzasadniony. Równie ż w ś wietle orzecznictwa prywatne ekspertyzy sporz ą dzone na zlecenie stron lub osób trzecich, przed lub w trakcie post ę powania nie stanowi ą dowodu w sprawie, a jedynie mog ą by ć uznane za wyja ś nienia stanowi ą ce poparcie, z uwzgl ę dnieniem wiadomo ś ci specjalnych, stanowiska strony (wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 02.11.2005r. sygn. akt XVII Ama 72/04, wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 12.04.2002r. sygn. I CKN 92/00). W tych okoliczno ś ciach Organ Antymonopolowy w toku post ę powania zwróci ł si ę do Wnioskodawców o wskazanie, któr ą z pozycji Kalkulacji kosztu 1m 3 wody dostarczanej przez GPW Katowice odbiorcom posiadaj ą cym koncesj ę na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę kwestionuj ą i dlaczego (karta nr 584). W odpowiedzi Wnioskodawcy podnie ś li, i ż szczegó ł owe uzasadnienie ich stanowiska co do kalkulacji zawarte jest w w/w „ekspertyzie” (karta nr 594), nie udzielili natomiast konkretnej odpowiedzi na pytanie Organu Antymonopolowego. Organ Antymonopolowy nie mo ż e równie ż zgodzi ć si ę z twierdzeniem Wnioskodawców, i ż GPW nie przed ł o ż y ł o im ż adnych dokumentów i wyliczenia finansowego, które uzasadnia ł yby ustalenie ceny na poziomie 1,47 z ł /m 3 netto. W toku post ę powania ustalono bowiem, ż e materia ł y dotycz ą ce kalkulacji ceny za wod ę na 2005r. GPW zaprezentowa ł o na spotkaniu z odbiorcami posiadaj ą cymi koncesj ę na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę w dniu 10.11.2004r. Na spotkanie to zostali zaproszeni hurtowi odbiorcy wody, w tym Wnioskodawcy (karty nr 334-339). Fakt uczestnictwa w spotkaniu Wnioskodawców potwierdza lista obecno ś ci (karta nr 338) oraz ich pismo z dnia 07.12.2004r. skierowane do GPW, w którym nawi ą zuj ą do prezentacji przedstawionej podczas spotkania oraz potwierdzaj ą , ż e materia ł y przygotowane przez GPW otrzymali równie ż drog ą elektroniczn ą (karta nr 360). O tym, i ż Wnioskodawcy dysponowali kalkulacj ą sporz ą dzon ą przez GPW ś wiadczy równie ż fakt, i ż wspomniana powy ż ej „ekspertyza” przygotowana na zlecenie jednego z Wnioskodawców dotyczy w ł a ś nie tej kalkulacji. Analizuj ą c przedmiotowy zarzut zdaniem Organu Antymonopolowego szczególn ą uwag ę nale ż y zwróci ć na fakt, i ż od 01.04.2003r. do 01.04.2005r. GPW nie podwy ż sza ł o ceny za wod ę dla odbiorców hurtowych. Kolejn ą istotn ą kwesti ą jest wysoko ść podwy ż ki. Nowa cena wody wynosz ą ca od 01.04.2005r. 1,47 z ł /m 3 netto dla odbiorców posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę uleg ł a zmianie dopiero po dwóch pe ł nych latach obowi ą zywania ceny poprzedniej. W porównaniu do ceny w wysoko ś ci 1,39 z ł /m 3 netto jest to wzrost o 0,08 z ł /m 3 , co stanowi zaledwie 5,8% wzrostu ceny obowi ą zuj ą cej przez dwa ostanie lata. Tymczasem inflacja za 2003r. wynios ł a 0,8%, za 2004r. – 3,5%, a za 2005r. – 2,1% 1 . Za ś wska ź nik cen towarów i us ł ug konsumpcyjnych ogó ł em w 2005r. w stosunku do 2003r. wyniós ł 105,7% 2 . Fakty wskazuj ą wi ę c, ż e po dwóch latach stosowania ceny wynosz ą cej 1,39 z ł /m 3 netto GPW podwy ż szy ł o j ą o 5,8 %, a wi ę c zaledwie o 0,1% przekroczy ł o wska ź nik inflacji z tego okresu. W tym miejscu nadmieni ć mo ż na, i ż sami Wnioskodawcy w 2005r. nie utrzymali cen na poziomie z 2003r. Ceny stosowane przez nich w 2005r. w stosunku do cen obowi ą zuj ą cych w 2003r. wzros ł y od 3,2% – 11,5% (karta nr 604). 1 Biuletyn Statystyczny GUS Nr 2/2006 2 Komunikat Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego z dnia 16 stycznia 2006r. w sprawie wska ź nika cen towarów i us ł ug konsumpcyjnych ogó ł em oraz dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2005r. 13 Ponadto zwa ż y ć trzeba, ż e w kalkulacji na 2005r. GPW przyj ęł o, ż e jednostkowe koszty dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej przypadaj ą ce na 1 m 3 sprzedanej wody wynios ą 1,45 z ł , co w porównaniu do analogicznej wielko ś ci za 2003r. wynosz ą cej 1,16 z ł , stanowi wzrost o 24,8%, tj. o 0,29 z ł /m 3 , podczas gdy cena 1m 3 wody dla odbiorców hurtowych posiadaj ą cych koncesj ę wzros ł a o 0,08 z ł , tj. o 5,8% (karta nr 315). Planowane na 2005r. koszty dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej wzros ł y w porównaniu do wykonania za 2003r., a wi ę c na przestrzeni dwóch lat, zaledwie o (…) % (karta nr 273). W ś ród planowanych na 2005r. kosztów dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej koszty sta ł e, niezale ż ne od GPW, tj. amortyzacja oraz podatek od nieruchomo ś ci stanowi ą łą cznie (…) % kosztów ogó ł em (karta nr 270, 343). W kalkulacji za ł o ż ono na 2005r. wzrost podatku od nieruchomo ś ci o ponad (…) tys. z ł w porównaniu do wykonania za 2003r., co wi ąż e si ę bezpo ś rednio z przej ę ciem do eksploatacji nowych zada ń inwestycyjnych oraz z zakupami ś rodków trwa ł ych. W 2003r. udzia ł podatku od nieruchomo ś ci w cenie 1 m 3 sprzedanej wody wynosi ł (…) z ł /m 3 , podczas gdy w 2005r. jest to wielko ść (…) z ł /m 3 , a wi ę c o (…) z ł /m 3 wi ę cej ni ż dwa lata temu (karta nr 317). Stawki amortyzacyjne s ą naliczane zgodnie z ustaw ą o podatku dochodowym od osób prawnych, a uzyskane ś rodki s ł u żą do odtworzenia dekapitalizuj ą cego si ę maj ą tku, w tym modernizacji eksploatowanej infrastruktury wodoci ą gowej. W 2003r. łą czny koszt amortyzacji przypadaj ą cy na 1 m 3 sprzedanej wody wyniós ł (…) z ł , podczas gdy przewidywana amortyzacja przypadaj ą ca w 2005r. wynios ł a (…), a wi ę c nast ą pi ł wzrost o (…) z ł /m 3 (karta nr 316). Technologie uzdatniania wody oparte na ozonie i w ę glu aktywnym stosowane w wi ę kszo ś ci stacji uzdatniania wody pracuj ą cych na wodach powierzchniowych, powoduj ą ce uzyskanie bardzo dobrej jako ś ci wody w procesie uzdatniania, s ą energoch ł onne. Zauwa ż y ć nale ż y, i ż jednym ze sk ł adników kosztów ponoszonych przez GPW na dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej jest koszt zakupu energii elektrycznej. Dokonuj ą c oceny podwy ż ki ceny za wod ę wprowadzonej przez GPW z dniem 01.04.2005r. Organ Antymonopolowy wzi ął zatem pod uwag ę wska ź niki cen no ś ników energii elektrycznej w latach 2003-2005, w okresie gdy GPW nie zmienia ł o ceny za wod ę . Otó ż ceny energii elektrycznej w 2004r. wzros ł y w stosunku do cen obowi ą zuj ą cych w 2003r. o 1,9%, za ś w 2005r. ceny energii elektrycznej wzros ł y w stosunku do cen stosowanych w 2004r. o 3,4% 3 . Niew ą tpliwe jest zatem, i ż koszt energii elektrycznej ponoszony przez GPW w 2004r. i 2005r. wzrós ł w stosunku do kosztów ponoszonych z tego tytu ł u w latach poprzednich. Cena za 1m 3 wody nie by ł a przez GPW zmieniana od dnia 01.04.2003r. do 01.04.2005r., wzrost kosztów z tytu ł u energii elektrycznej nie znajdowa ł wi ę c odzwierciedlenia w stawce op ł aty pobieranej przez GPW przez 2 lata. Wzrost cen energii elektrycznej w 2005r. w porównaniu do 2003r. wyniós ł ś rednio ok. 3%, natomiast w przeliczeniu na 1 m 3 sprzedanej wody wzrost ten wyniós ł ponad (…)% i jest to wzrost o (…) z ł /m 3 (karta nr 317). W kalkulacji cen wody na 2005r. nie uwzgl ę dniono kosztów obs ł ugi zad ł u ż enia wobec Skarbu Pa ń stwa z tytu ł u zrealizowanej przez Ministra Finansów umowy por ę czenia sp ł aty kredytu bankowego na realizacj ę inwestycji centralnej pn. „Budowa wodoci ą gu Grupowego Dzie ć kowice” w kwocie (…) z ł (karty nr 366-368). Zgodnie z umow ą z dnia 29.07.2004r. zawart ą pomi ę dzy Skarbem Pa ń stwa a GPW w/w wierzytelno ść zosta ł a roz ł o ż ona na raty. Do zap ł aty na 2005r. przypad ł a kwota (…) z ł . Odsetki bie żą ce naliczane od kwoty wierzytelno ś ci pozostaj ą cej do sp ł aty obci ąż aj ą koszty finansowe GPW i wynios ł y w 2005r. (…) z ł (karta nr 318). 3 Biuletyn Statystyczny GUS Nr 2/2006 14 Kalkulacja op ł at za wod ę na 2005r. sporz ą dzona zosta ł a przy za ł o ż eniu, i ż na sprzeda ż y wody GPW b ę dzie osi ą ga ć niewielki zysk (karta nr 318). W kalkulacji za ł o ż ono minimalny zysk w wysoko ś ci (…) % liczony od kosztów dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej, w cz ęś ci przypadaj ą cej na odbiorców posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę (karta nr 330). W gospodarce rynkowej ka ż dy przedsi ę biorca ma prawo do ustalenia ceny na poziomie pokrywaj ą cym koszty, a ponadto umo ż liwiaj ą cym osi ą ganie zysku. Osi ą ganie zysku przez podmiot gospodarczy jest warunkiem utrzymania si ę na rynku, gdy ż umo ż liwia rozwój. Nie mo ż na zatem oczekiwa ć od przedsi ę biorcy, aby dobrowolnie z niego rezygnowa ł . Ponadto oczywistym jest, i ż mar ż a zysku wynosz ą ca zaledwie (…) % nie mo ż e by ć uznana za nadmiernie wygórowan ą . Zdaniem Organu Antymonopolowego sam fakt podwy ż szenia ceny za wod ę nie daje podstaw do domniemania, ż e cena jest nieuczciwa. Ponadto uci ąż liwo ść wynikaj ą ca z podwy ż szenia ceny równie ż nie stanowi kryterium dla uznania ceny za nieuczciw ą . Ka ż dy przedsi ę biorca, jak to ju ż podnoszono powy ż ej, ma bowiem prawo do żą dania ceny, która pokryje uzasadnione koszty i przyniesie uczciwy zysk. Zap ł ata ceny jest, w subiektywnym odczuciu kontrahenta, który j ą p ł aci, z zasady uci ąż liwa, co nie oznacza, ż e nie jest zgodna z zasadami uczciwej i ekwiwalentnej wymiany. Nie bez znaczenia w okoliczno ś ciach sprawy jest równie ż spadkowy trend sprzeda ż y wody, z którym GPW musi si ę liczy ć planuj ą c swoj ą dzia ł alno ść (karty nr 271, 347-352). Zakup wody przez odbiorców posiadaj ą cych koncesj ę w 2004r. spad ł w porównaniu do 2003r. o (…) %, a w 2004r. w porównaniu do planu na 2005r. o (…) %. Spadek zapotrzebowania na wod ę powoduje, i ż pomimo dzia ł a ń przedsi ę biorstwa zmierzaj ą cych do racjonalizacji kosztów, wzrastaj ą jednostkowe koszty przypadaj ą ce na 1 m 3 sprzedawanej wody. Wnioskodawca nie wykaza ł , i ż wyliczenia przedstawione w kalkulacji ceny za wod ę sporz ą dzonej przez GPW s ą nieprawid ł owe i nie przedstawi ł ż adnego dowodu na nieuczciwo ść ceny pobieranej przez GPW od dnia 01.04.2005r. Natomiast ustalenia dokonane przez Organ Antymonopolowy wskazuj ą , i ż podwy ż ka ceny za wod ę do 1,47 z ł /m 3 netto po dwóch latach obowi ą zywania stawki 1,39 z ł /m 3 netto, czyli o 5,8%, zaledwie o 0,1% przewy ż sza wska ź nik inflacji, jaka mia ł a miejsce w latach 2003-2005. W tym stanie rzeczy, maj ą c na wzgl ę dzie wzrost kosztów dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej, brak podstaw, by kwestionowa ć cen ę 1,47 z ł /m 3 netto i twierdzi ć , i ż jest nieuczciwa. Maj ą c powy ż sze na uwadze za nieuzasadnione nale ż y uzna ć twierdzenie, i ż GPW bezpo ś rednio lub po ś rednio narzuca swoim odbiorcom hurtowym nieuczciwe ceny wody. St ą d orzeczono jak w punkcie I.1 sentencji decyzji. I.2 W ramach kolejnego z postawionych zarzutów Wnioskodawcy podnie ś li, ż e GPW stosuje w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwe lub niejednolite warunki umów stwarzaj ą cych tym dzia ł aniem niejednolite warunki konkurencji poprzez stosowanie w kontaktach handlowych z przedsi ę biorstwami wodoci ą gowo-kanalizacyjnymi niejednolitych systemów upustów (rabatów). Dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest udowodnienie kumulatywnego spe ł nienia czterech przes ł anek: − posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku przez przedsi ę biorc ę , któremu stawia si ę zarzut, − umowy b ę d ą ce przedmiotem porówna ń winny by ć „podobne”, − musi mie ć miejsce dyskryminacja, − przedsi ę biorcy dyskryminowani w drodze dzia ł a ń dominanta musz ą mie ć utrudnione warunki konkurowania. 15 W uzasadnieniu punktu I.1 sentencji decyzji ustalono, ż e GPW zajmuje siln ą pozycj ę dominuj ą c ą na rynku hurtowych dostaw wody obejmuj ą cym powierzchni ę oko ł o 4.300 km 2 na terenie 66 gmin g ł ównie województwa ś l ą skiego. Zakaz ró ż nicowania warunków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy odnosi si ę zarówno do warunków cenowych, jak i niecenowych. Uci ąż liwe warunki umów musz ą by ć równocze ś nie niejednolite, tj. stosowane w transakcjach z niektórymi tylko kontrahentami. Stawiaj ą c GPW zarzut stosowania przedmiotowej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę Wnioskodawcy podnie ś li, ż e „(…) powzi ę li równie ż informacj ę i ż GPW stosuje ró ż nego rodzaju upusty dla niektórych przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych na terenie województwa ś l ą skiego. Upusty te nie znajduj ą uzasadnienia w wysoko ś ci obrotów poczynionych przez te przedsi ę biorstwa” (karta nr 4). W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania zarzutu i jego uprawdopodobnienia Wnioskodawcy nie przedstawili ż adnych konkretnych informacji (karty nr 65, 68). Spowodowa ł o to konieczno ść ponownego ich wezwania do sprecyzowania wypowiedzi o upustach (karta nr 146). Jednak w kolejnym pi ś mie Wnioskodawcy równie ż ograniczyli si ę do stwierdzenia, ż e „(…) powzi ę to informacje o ró ż nego rodzaju upustach stosowanych na rzecz innych przedsi ę biorstw z terenu województwa ś l ą skiego.” (karta nr 149). Nie uzyskawszy ż adnych informacji od Wnioskodawców Organ Antymonopolowy w toku post ę powania ustali ł , ż e GPW w istocie w 2005r. wprowadzi ł o system rabatów dla odbiorców hurtowych posiadaj ą cych koncesj ę na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę (karty nr 275, 311, 326). System rabatów wi ąż e ilo ść zakupionej wody w ci ą gu roku przez danego odbiorc ę z wysoko ś ci ą ceny. Jako poziom odniesienia przyjmuje si ę ca ł kowit ą ilo ść wody zakupion ą przez odbiorc ę hurtowego w ci ą gu 2004r. Warunki uzyskania rabatu s ą obiektywne i jednakowe dla wszystkich hurtowych odbiorców GPW. Innymi s ł owy ka ż dy odbiorca hurtowy, który je spe ł ni, w tym tak ż e Wnioskodawcy, mo ż e uzyska ć rabat. W okoliczno ś ciach sprawy nie mo ż e by ć zatem mowy o jakimkolwiek dyskryminowaniu niektórych odbiorców hurtowych przez GPW. Dla stwierdzenia praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy niezb ę dne jest ustalenie, ż e przedsi ę biorcy w efekcie stosowania przez dominanta w podobnych umowach niejednolitych lub uci ąż liwych warunków umów maj ą zró ż nicowane warunki konkurencji, co oznacza, i ż chodzi o przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na tym samym rynku zarówno w uj ę ciu produktowym, jak i geograficznym. Tymczasem przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne, w tym Wnioskodawcy, dzia ł aj ą na lokalnych rynkach dostawy wody i odprowadzania ś cieków i z racji sieciowego charakteru urz ą dze ń s ł u żą cych do zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków, maj ą na nich siln ą pozycj ę dominuj ą c ą i praktycznie nie spotykaj ą si ę z konkurencj ą . Stwierdzi ć zatem mo ż na, i ż przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo- kanalizacyjne nie konkuruj ą ze sob ą w zakresie ś wiadczenia us ł ug zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków poniewa ż ka ż de z nich dzia ł a na odr ę bnym lokalnym rynku. Z powy ż szych wzgl ę dów zarzut naruszenia przez GPW art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów trzeba uzna ć za ca ł kowicie nieuzasadniony. St ą d te ż nale ż a ł o orzec jak w punkcie I.2 sentencji decyzji. I.3 W ramach kolejnego z postawionych zarzutów Wnioskodawca podniós ł , i ż GPW narzuca uci ąż liwe warunki umów, przynosz ą ce mu nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zawarcie w projektach umów na dostaw ę wody postanowie ń o nast ę puj ą cej tre ś ci: a. Cena za dostarczan ą wod ę jest okre ś lona zarz ą dzeniem organu zarz ą dzaj ą cego Dostawcy. Cena wody kalkulowana jest wed ł ug zasad okre ś lonych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 16 o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. nr 72, poz. 747) (§8 ust. 1 projektu umowy o dostaw ę wody). b. Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania kalkulacji stanowi ą cej podstaw ę okre ś lenia ceny na kolejny okres roczny na 3 (trzy) miesi ą ce przed wprowadzeniem ceny w ż ycie (§8 ust. 2 projektu umowy o dostaw ę wody). c. Do 30 wrze ś nia ka ż dego roku Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania Odbiorcy informacji o planowanych w ci ą gu nast ę pnego roku kalendarzowego zmianach cen wody (§8 ust. 3 projektu umowy o dostaw ę wody). d. Dostawca mo ż e zmieni ć cen ę dostawy wody tylko raz w roku, chyba, ż e zaistniej ą okoliczno ś ci niezale ż ne od Dostawcy, a wynikaj ą ce z zarz ą dzenia w ł adz pa ń stwowych lub samorz ą dowych, jak te ż inne nadzwyczajne okoliczno ś ci (§8 ust. 4 projektu umowy o dostaw ę wody). e. Strony umowy dopuszczaj ą mo ż liwo ść negocjowania w ci ą gu roku kalendarzowego upustów i rabatów zwi ą zanych ze zwi ę kszeniem dostaw wody, skróceniem terminu zap ł aty itd. (§8 ust. 5 projektu umowy o dostaw ę wody). f. Zmiana wysoko ś ci ceny wody nast ę puje bez wypowiedzenia warunków umowy, w drodze pisemnego zawiadomienia Odbiorcy, bez potrzeby sporz ą dzenia aneksu do umowy (§8 ust. 6 projektu umowy o dostaw ę wody). g. Zgodnie z zapisami ust. 5 wprowadza si ę Porozumienie dotycz ą ce systemu rabatów, wi ążą cego ilo ś ci zakupionej wody w ci ą gu roku przez Odbiorc ę z wysoko ś ci ą ceny (§8 ust. 7 projektu umowy o dostaw ę wody). h. Dostawca wprowadza op ł at ę za gotowo ść pod łą czenia. Dotyczy ona tylko tych pod łą cze ń wg za łą cznika nr 1 do umowy, na których nie zrealizowano zakupu wody w danym miesi ą cu rozliczeniowym (§8 ust. 8 projektu umowy o dostaw ę wody), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest wykazanie decyzji łą cznego powo ł ywanych ju ż w uzasadnieniu niniejszej spe ł nienia czterech przes ł anek: - posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku przez przedsi ę biorc ę , któremu stawia si ę zarzut, - narzucanie warunków umowy kontrahentowi, - uci ąż liwy charakter warunków tej umowy, - osi ą ganie nieuzasadnionych korzy ś ci przez przedsi ę biorc ę stosuj ą cego t ą praktyk ę . W uzasadnieniu punktu I.1 sentencji decyzji ustalono, ż e GPW zajmuje siln ą pozycj ę dominuj ą c ą na rynku hurtowych dostaw wody obejmuj ą cym powierzchni ę oko ł o 4.300 km 2 na terenie 66 gmin g ł ównie województwa ś l ą skiego. W tym miejscu nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e fakt nie podpisania umów o dostaw ę wody zawieraj ą cych kwestionowane przez Wnioskodawców postanowienia nie stanowi przeszkody dla oceny proponowanych przez GPW warunków umowy w kontek ś cie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla bytu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę nie jest konieczne wyst ą pienie na rynku dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów. Wed ł ug utrwalonych kierunków orzecznictwa ju ż sama mo ż liwo ść wyst ą pienia takich skutków uzasadnia uruchomienie ustawowych sankcji, a w szczególno ś ci przewidzianej w art. 8 w zakresie nakazania zaniechania praktyk. Takie stanowisko dobitnie wyrazi ł S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 12.05.1997r. I CKN 114/97 wskazuj ą c, ż e istota rozpoznawanej sprawy nie sprowadza si ę do tego, czy wnosz ą cy kasacj ę odnosi korzy ś ci z ca ł o ś ci prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, lecz do tego, czy w zawieranych umowach zastrzega sobie uzasadnione, czy nieuzasadnione korzy ś ci. Taka sytuacja niew ą tpliwie ma miejsce w okoliczno ś ciach faktycznych sprawy. Narzucanie warunku umowy ma miejsce wówczas, gdy przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą wykorzystuj ą c sytuacj ę przymusow ą kontrahenta, wynikaj ą c ą z braku 17 rzeczywistych alternatyw na rynku, wymusza na nim okre ś lone zachowanie. Dla oceny sytuacji istotne jest natomiast, ż e brak jest wewn ę trznej zgodno ś ci stron dla tre ś ci umowy, która obiektywnie jest umow ą nierównoprawn ą . Do narzucania mo ż e dochodzi ć zarówno w drodze aktywnego dzia ł ania w negocjacjach, jak równie ż zaniechania – odmowy podejmowania negocjacji odno ś nie spornych kwestii. W toku post ę powania ustalono, ż e w grudniu 2004r. GPW w zwi ą zku z wprowadzeniem systemu rabatów przes ł a ł o Wnioskodawcom projekt umowy o dostaw ę wody razem z porozumieniem dotycz ą cym systemu rabatów z pro ś b ą o podpisanie i zwrot jednego egzemplarza (WZC Ustro ń - karty nr 157-158, 288-295, PWiK Ż ory - karty nr 159-168, PWiK Rybnik – karty nr 171-179, PWiK Knurów - karty nr 180-189, JZWiK Jastrz ę bie Zdrój – karty nr 190-198, PWiK Czerwionka-Leszczyny – karty nr 200-209). Wnioskodawcy nie zaakceptowali przedmiotowego projektu i w odpowiedzi w styczniu 2005r. przedstawili GPW w ł asny projekt, wyra ż aj ą c wol ę zawarcia umowy zgodnej z jego tre ś ci ą (karty nr 244-250). Nast ę pnie w marcu 2005r. GPW przes ł a ł o do PWiK Rybnik zaktualizowany projekt umowy razem z zaproszeniem na spotkanie w celu jego omówienia (karty nr 525-530, 590). Nadmieni ć nale ż y, i ż przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne, które opracowa ł y projekt powiadomi ł y wcze ś niej GPW, ż e korespondencja do nich winna by ć kierowana na adres PWiK Rybniku (karty nr 591-592). Spotkanie nie odby ł o si ę poniewa ż stawi ł o si ę na nie tylko GPW. Z tre ś ci pisma PWiK Rybnik z dnia 21.03.2005r. do GPW, stanowi ą cego odpowied ź na w/w zaproszenie, wynika jasno, i ż Wnioskodawcy wi ę ksz ą wag ę przywi ą zywali do faktu osi ą gni ę cia porozumienia mi ę dzy sob ą i opracowania przez utworzony przez nich zespó ł negocjacyjny tekstu umowy, ni ż do potrzeby negocjowania warunków dostawy wody z GPW (karta nr 596). Ś wiadczy o tym równie ż to, i ż Wnioskodawcy nie ustosunkowali si ę do zaktualizowanego przez GPW projektu umowy przes ł anego PWiK Rybnik, z ł o ż yli natomiast wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego. Oceniaj ą c zachowanie GPW w kontek ś cie przes ł anki narzucania podnie ść trzeba, ż e kieruj ą c do Wnioskodawców pisma w sprawie projektów umów o dostaw ę wody GPW nie stosowa ł o ż adnych form nacisku, które mog ł yby zosta ć odebrane przez Wnioskodawców jako stawianie ich w sytuacji przymusowej. Pami ę ta ć równie ż nale ż y, i ż GPW przez ca ł y czas dostarcza ł o Wnioskodawcom wod ę . Zdaniem Organu Antymonopolowego GPW przedstawiaj ą c nowe warunki umowy na dostaw ę wody pozostawi ł o miejsce na ich negocjacje. Wnioskodawcy przyj ę li jednak wobec propozycji GPW pasywn ą postaw ę . Swoje dzia ł ania ograniczyli jedynie do przedstawienia GPW projektu umowy w ł asnego autorstwa, nie zaj ę li te ż stanowiska wobec projektu przes ł anego przez GPW w marcu 2005r. do PWiK Rybnik. W tej sytuacji, by doprowadzi ć do zawarcia umowy, GPW musia ł oby w ca ł o ś ci zaakceptowa ć projekt umowy sporz ą dzony przez Wnioskodawców. GPW niew ą tpliwie ma siln ą pozycj ę na rynku, w okoliczno ś ciach sprawy nie mo ż na jednak stwierdzi ć , by narzuca ł o Wnioskodawcom warunki hurtowych dostaw wody. Umowy o dostaw ę wody nie zosta ł y podpisane przez obie strony, w konsekwencji umowy reguluj ą ce dostawy wody na nowych warunkach nie dosz ł y do skutku i obecnie Wnioskodawców nie łą czy z GPW ż adna pisemna umowa. Druga z w/w przes ł anek niezb ę dnych do stwierdzenia zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę nie zosta ł a spe ł niona w okoliczno ś ciach sprawy, co jest ju ż wystarczaj ą c ą podstaw ą do niestwierdzenia stosowania przez GPW tej praktyki. Niemniej Organ Antymonopolowy przeanalizowa ł równie ż zakwestionowane przez Wnioskodawców postanowienia umowy pod k ą tem dwóch ostatnich przes ł anek wynikaj ą cych z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. zbada ł czy przedmiotowe postanowienia umów mog ą zosta ć uznane za uci ąż liwe i czy mog ą przynosi ć nieuzasadnione korzy ś ci GPW. W tym miejscu zaznaczy ć trzeba, i ż Wnioskodawcy zakwestionowali §8 projektu umowy na dostaw ę wody w ca ł o ś ci, tj. ka ż de z zawartych w nim o ś miu postanowie ń . Poniewa ż we 18 wniosku o wszcz ę cie post ę powania Wnioskodawcy nie wyja ś nili dlaczego poszczególne zapisy §8 uwa ż aj ą za uci ąż liwe i przynosz ą ce GPW nieuzasadnione korzy ś ci Organ Antymonopolowy wezwa ł ich do uzasadnienia tych zarzutów (karty nr 2, 64, 67-68, 144). W odpowiedzi Wnioskodawcy podnie ś li, ż e „wprowadzenie ceny wody bez jakiejkolwiek regulacji” stanowi naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a tre ść § 8 projektu umowy stanowi jednolit ą ca ł o ść . Ponadto zdaniem Wnioskodawców poszczególne jednostki redakcyjne tego paragrafu stanowi ą „pewn ą ca ł o ść i pewien ci ą g logiczny”, a zatem jako ca ł o ść nale ż y rozpatrywa ć brzmienie tego paragrafu (karta nr 148). Poza tym w toku post ę powania Wnioskodawcy wypowiedzieli si ę , i ż „rozwi ą zania umowne maj ą charakter systemowy, co oznacza, ż e nie mo ż na ich interpretowa ć w podziale na poszczególne cz ęś ci” (karta nr 594). Nie sposób nie zgodzi ć si ę ze stanowiskiem Wnioskodawców, i ż §8 stanowi pewn ą ca ł o ść , nie zmienia to jednak faktu, i ż w sytuacji gdy zarzut obejmuje ka ż dy z o ś miu punktów tego paragrafu, to ka ż dy z nich winien by ć odr ę bnie oceniony pod k ą tem przes ł anek wynikaj ą cych z art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy. I.3.a. Cena za dostarczan ą wod ę jest okre ś lona zarz ą dzeniem organu zarz ą dzaj ą cego Dostawcy. Cena wody kalkulowana jest wed ł ug zasad okre ś lonych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. nr 72, poz. 747). Za uci ąż liwy warunek umowy nale ż y uzna ć ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Ustalenia te powinny by ć dokonane wed ł ug kryteriów obiektywnych. Nale ż a ł oby tutaj w szczególno ś ci rozwa ż y ć , czy w hipotetycznej sytuacji istnienia wolnej konkurencji i tym samym swobody kszta ł towania przez obie strony tre ś ci umowy, podmiot narzucaj ą cy takie warunki by ł by je w stanie wynegocjowa ć . Wnioskodawcy uzasadniaj ą c swój zarzut stwierdzili, ż e okre ś lenie ceny wody w drodze zarz ą dzenia organu zarz ą dzaj ą cego powoduje, ż e cena ta mo ż e by ć ustalana na dowolnym poziomie. Brak organu czy te ż instytucji weryfikuj ą cej pozwala na dowolne kszta ł towanie ceny wody przez GPW. Sama kalkulacja sporz ą dzana zgodnie z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków jest, ich zdaniem, rozwi ą zaniem tylko i wy łą cznie o charakterze deklaratywnym, gdy ż brak jest jakichkolwiek sankcji w przypadku naruszenia tego postanowienia umowy. Uci ąż liwo ść takiego rozwi ą zania zdaniem Wnioskodawców jest jednoznaczna poniewa ż sami Wnioskodawcy nie mog ą zwolni ć si ę z obowi ą zku uzasadnienia w ł asnych taryf w razie stwierdzenia, ż e kalkulacja sporz ą dzona przez GPW nie ma podstaw. Ponadto brak weryfikacji kalkulacji cen ustalanych przez GPW b ę dzie dawa ł temu przedsi ę biorcy mo ż liwo ść przenoszeniem na Wnioskodawców jego kosztów nieznajduj ą cych uzasadnienia (karta nr 595). Poniewa ż Wnioskodawcy uzasadniaj ą c zarzut podnie ś li kwesti ę braku kontroli nad cenami ustalanymi przez GPW sprawowanej przez okre ś lony organ lub instytucj ę , w tym miejscu nale ż y podnie ść , ż e w ś wietle obowi ą zuj ą cych przepisów cena wody ustalana przez GPW nie podlega zatwierdzeniu przez ż aden organ. Szczegó ł owe wyja ś nienia w tej kwestii zamieszczone zosta ł y w uzasadnieniu punktu I.1 niniejszej decyzji. Poniewa ż taki stan rzeczy wynika z obowi ą zuj ą cych aktów prawnych, brak jest jakichkolwiek podstaw, by czyni ć z niego argument obci ąż aj ą cy GPW i przemawiaj ą cy za stwierdzeniem, i ż zapis §8 ust. 1 projektu umowy na dostaw ę wody jest uci ąż liwy lub przynosi nieuzasadnione korzy ś ci. W post ę powaniu antymonopolowym to na Wnioskodawcy spoczywa obowi ą zek wykazania stronie przeciwnej zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Stawiaj ą c przedmiotowy zarzut Wnioskodawcy zakwestionowali postanowienia §8 ust. 1 projektu umowy o dostaw ę wody, nie przedstawili jednak argumentacji, w ś wietle której mo ż naby uzna ć , ż e ustalanie 19 ceny wody przez organ zarz ą dzaj ą cy GPW w oparciu o kalkulacj ę zgodn ą z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) jest dla nich uci ąż liwe. GPW prowadzi hurtow ą sprzeda ż wody, która nie podlega przepisom ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków i jest regulowana poprzez umowy cywilno-prawne, za ś cena 1 m 3 wody jest cen ą umown ą . GPW nie ma obowi ą zku ustala ć cen zgodnie z t ą ustaw ą . Przyj ę cie przez GPW zobowi ą zania, i ż b ę dzie kalkulowa ć ceny wed ł ug zasad okre ś lonych w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…), w sytuacji gdy nie ma takiego obowi ą zku, nale ż y zatem oceni ć jako korzystne dla Wnioskodawców. Cena ustalana przez GPW za 1 m 3 wody jest taka sama dla wszystkich hurtowych odbiorców. Dokonuj ą c oceny postanowienia zawartego w §8 ust. 1 projektu umowy Organ Antymonopolowy zwróci ł równie ż uwag ę na §8 ust. 5 projektu umowy. Paragraf ten dopuszcza mo ż liwo ść negocjowania w ci ą gu roku kalendarzowego upustów i rabatów zwi ą zanych ze zwi ę kszeniem dostaw wody, skróceniem terminu zap ł aty itd. Szczegó ł owe regulacje w tym zakresie zawarte zosta ł y w Porozumieniu stanowi ą cym za łą cznik do umowy. Strony umowy mog ą wi ę c podj ąć negocjacje i doprowadzi ć do obni ż enia nale ż no ś ci za dostawy wody realizowane przez GPW. W tych okoliczno ś ciach brak podstaw do uznania postanowienia z §8 ust. 1 projektu umowy o dostaw ę wody za uci ąż liwe. Osi ą gane przez podmiot gospodarczy stosuj ą cy praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nieuzasadnione korzy ś ci s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków umów narzuconych kontrahentowi w relacjach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń uczestników umowy. Nieuzasadnione korzy ś ci okre ś laj ą sytuacj ę korzystniejsz ą od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Jak to wskazano powy ż ej GPW ustala jedn ą cen ę wody dla swoich odbiorców hurtowych. Cen ę okre ś la jego organ zarz ą dzaj ą cy, a jej kalkulacja jest dokonywana zgodnie z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…). W istocie rzeczy Wnioskodawca nie wskaza ł , jakie nieuzasadnione korzy ś ci mog ł oby uzyska ć GPW z racji stosowania przedmiotowego postanowienia umowy. W ocenie Organu Antymonopolowego brak podstaw do przyj ę cia, by GPW mog ł o dzi ę ki postanowieniu zawartemu w §8 ust. 1 umowy osi ą gn ąć wymierne korzy ś ci finansowe lub znale źć si ę w szczególnie korzystnej sytuacji kosztem swojego kontrahenta. Przedmiotowego warunku umowy nie nale ż y zatem wi ą za ć z jakimikolwiek nieuzasadnionymi korzy ś ciami dla GPW. I.3.b. Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania kalkulacji stanowi ą cej podstaw ę okre ś lenia ceny na kolejny okres roczny na 3 (trzy) miesi ą ce przed wprowadzeniem ceny w ż ycie. I.3.c. Do 30 wrze ś nia ka ż dego roku Dostawca jest zobowi ą zany do przekazania Odbiorcy informacji o planowanych w ci ą gu nast ę pnego roku kalendarzowego zmianach cen wody. Wnioskodawcy ani we wniosku o wszcz ę cie post ę powania, ani w toku post ę powania nie wyja ś nili dlaczego powy ż sze postanowienia umowy uwa ż aj ą za uci ąż liwe i przynosz ą ce GPW nieuzasadnione korzy ś ci. Co wi ę cej w pi ś mie z dnia 16.12.2005r. uznali je za nie maj ą ce dla nich wi ę kszego znaczenia, stwierdzaj ą c przy tym, ż e uci ąż liwo ść tych postanowie ń wynika z ich pozorno ś ci. Dodaj ą c, i ż przytoczone powy ż ej zapisy projektu umowy stanowi ą wy łą cznie „fasad ę stwarzaj ą c ą pozory zachowania zasady równo ś ci stron umowy” (karta nr 595). W ocenie Organu Antymonopolowego zapis projektu umowy o dostaw ę wody zobowi ą zuj ą cy GPW do przekazania kalkulacji stanowi ą cej podstaw ę ustalenia ceny na kolejny okres roczny na trzy miesi ą ce przed wprowadzeniem ceny w ż ycie nie ma uci ąż liwego charakteru. Kalkulacja stanowi bowiem dla odbiorców hurtowych ź ród ł o informacji o kosztach 20 uwzgl ę dnionych przez GPW przy obliczaniu ceny i pozwala oceni ć zasadno ść przyj ę tej stawki. Ponadto je ż eli taka kalkulacja nie zosta ł aby przed ł o ż ona przez GPW lub te ż nie przed ł o ż ono by jej w przepisanym terminie GPW nie mia ł oby podstaw domaga ć si ę zap ł aty za dostarczon ą wod ę wed ł ug nowej ceny, a Wnioskodawcy powo ł uj ą c si ę na niewykonanie przez GPW obowi ą zku zawartego w §8 ust. 2 umowy mogliby skutecznie broni ć si ę przed takim żą daniem GPW, równie ż na drodze ewentualnego post ę powania s ą dowego. Podobnie nale ż y oceni ć postanowienie projektu umowy zobowi ą zuj ą ce GPW do przekazania odbiorcom do 30 wrze ś nia ka ż dego roku informacji o planowanych w ci ą gu nast ę pnego roku kalendarzowego zmianach cen wody. Przyj ę cie takiego zapisu zdaniem Organu Antymonopolowego jest korzystne dla Wnioskodawców, poniewa ż daje im mo ż liwo ść przewidywania wysoko ś ci kosztów jakie b ę d ą musieli ponie ść w nast ę pnym roku z tytu ł u zakupu wody, co jest niezwykle istotne zwa ż ywszy na obowi ą zek ustalania przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne taryf zgodnie z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…). Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze brak jakichkolwiek podstaw by uzna ć przytoczone powy ż ej postanowienia projektu umowy za uci ąż liwe. W uzasadnieniu niniejszej decyzji podnoszono ju ż , ż e dla stwierdzenia po stronie podmiotu gospodarczego stosuj ą cego praktyk ę z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nieuzasadnionych korzy ś ci konieczne jest wykazanie, ż e znalaz ł si ę on dzi ę ki narzuconemu warunkowi umowy w sytuacji korzystniejszej od przyj ę tej w stosunkach danego rodzaju. Wnioskodawcy nie wskazali jakie nieuzasadnione korzy ś ci uzyska GPW dzi ę ki przedmiotowym postanowieniom umowy, co wi ę cej stwierdzili, i ż postanowienie te nie maj ą dla nich wi ę kszego znaczenia. W ocenie Organu Antymonopolowego przyj ę cie przez Wnioskodawców przedmiotowych warunków umowy o dostaw ę wody nie doprowadzi ł oby do uzyskania przez GPW jakichkolwiek nieuzasadnionych korzy ś ci, a wr ę cz przeciwnie jest korzystne, z opisanych powy ż ej wzgl ę dów, dla samych Wnioskodawców. Brak wi ę c podstaw do przyj ę cia, by GPW mog ł o dzi ę ki postanowieniom zawartym §8 ust. 2 i 3 projektu umowy o dostaw ę wody osi ą gn ąć wymierne finansowe korzy ś ci lub znale źć si ę w szczególnie korzystnej sytuacji, kosztem swoich kontrahentów. I.3.d. Dostawca mo ż e zmieni ć cen ę dostawy wody tylko raz w roku, chyba, ż e zaistniej ą okoliczno ś ci niezale ż ne od Dostawcy, a wynikaj ą ce z zarz ą dzenia w ł adz pa ń stwowych lub samorz ą dowych, jak te ż inne nadzwyczajne okoliczno ś ci. Jak to ju ż podnoszono w uzasadnieniu niniejszej decyzji za uci ąż liwy warunek umowy nale ż y uzna ć ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Ustalenia te powinny by ć dokonane wed ł ug kryteriów obiektywnych. Nale ż a ł oby tutaj w szczególno ś ci rozwa ż y ć , czy w hipotetycznej sytuacji istnienia wolnej konkurencji i tym samym swobody kszta ł towania przez obie strony tre ś ci umowy, podmiot narzucaj ą cy takie warunki by ł by je w stanie wynegocjowa ć . Wnioskodawcy przedstawiaj ą c argumenty na poparcie stawianego zarzutu stwierdzili, ż e zapis §8 ust. 4 proponowanego w projekcie umowy o dostaw ę wody pozwala GPW na dowoln ą ilo ść zmian cen wody w ci ą gu roku, z uwagi na u ż ycie w nim wyra ż enia „inne nadzwyczajne okoliczno ś ci”, podczas gdy przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne zgodnie z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) mog ą zmienia ć ceny tylko raz w roku. Dopuszczaj ą c mo ż liwo ść zmiany ceny przez GPW cz ęś ciej ni ż raz w roku Wnioskodawcy naraziliby si ę na znaczne straty finansowe. Powa ż ne w ą tpliwo ś ci Wnioskodawców wzbudzi ł równie ż fakt prawid ł owego ustalania poziomu kosztów przez GPW i mo ż liwo ść zmian cen kilkakrotnie w ci ą gu roku. Sytuacja taka ich zdaniem skutkowa ł aby zapewnieniem GPW ci ą g ł ego finansowania bez konieczno ś ci wdra ż ania 21 jakiegokolwiek programu naprawczego lub oszcz ę dno ś ci (karta nr 67). Uci ąż liwy charakter tego zapisu przejawia si ę tak ż e poprzez brak mo ż liwo ś ci ze strony Wnioskodawców sporz ą dzenia prawid ł owego i realnego bud ż etu na rok nast ę pny, gdy ż nigdy nie b ę dzie wiadomo ile razy w ci ą gu roku zostanie zmieniona cena wody (karta nr 595). W ocenie Organu Antymonopolowego interpretacja spornego postanowienia przyj ę ta przez Wnioskodawców umowy jest zbyt daleko id ą ca, jakkolwiek katalog nadzwyczajnych okoliczno ś ci zawarty w §8 ust. 4 w brzmieniu ustalonym w projekcie umowy o dostaw ę wody jest otwarty, to brak podstaw do przyj ę cia, ż e GPW b ę dzie mog ł o wykorzysta ć ten zapis do dokonywania zmiany ceny wody w ka ż dym przypadku, gdy uzna to za dobry sposób zwi ę kszenia zysku albo zmniejszenia straty. Nadzwyczajne okoliczno ś ci to okoliczno ś ci natury obiektywnej i powszechnej. To taki stan rzeczy, który zdarza si ę rzadko i jest niezwyk ł y. Doda ć nale ż y, ż e nie istnieje ustalony i zamkni ę ty katalog nadzwyczajnych okoliczno ś ci. Dokonuj ą c wyk ł adni tego poj ę cia, pos ł uguj ą c si ę analogi ą , mo ż na odwo ł a ć si ę do art. 357 1 K.c., który mówi o nadzwyczajnej zmianie stosunków i wskazuje na okoliczno ś ci, które nie s ą obj ę te typowym ryzykiem umownym, a ponadto s ą obiektywne i niezale ż ne od woli stron. Nadzwyczajna zmiana stosunków z istoty swej nie mo ż e mie ć charakteru indywidualnego. Doda ć nale ż y, i ż w ka ż dym przypadku, gdy GPW chcia ł oby na podstawie §8 ust. 4 zmieni ć cen ę wody musia ł oby wykaza ć , ż e zasz ł y nadzwyczajne okoliczno ś ci, a wi ę c nie jakiekolwiek okoliczno ś ci, które co do zasady s ą obj ę te ryzykiem zwi ą zanym z prowadzeniem dzia ł alno ś ci gospodarczej. B łę dne decyzje gospodarcze maj ą ce wp ł yw na wynik finansowy GPW o charakterze wewn ę trznym nie mog ą zosta ć zakwalifikowane jako nadzwyczajne okoliczno ś ci i na tej podstawie stanowi ć uzasadnienie do dokonania kolejnej w danym roku podwy ż ki ceny wody. W przypadku wyst ą pienia nadzwyczajnych okoliczno ś ci ka ż demu przedsi ę biorcy przys ł uguje w ł a ś nie, w ś wietle art. 357 1 K.c., prawo wyst ą pienia do s ą du o oznaczenie sposobu wykonania zobowi ą zania, wysoko ś ci ś wiadczenia lub nawet o orzeczenie o rozwi ą zaniu umowy. W ś wietle powy ż szego twierdzenia Wnioskodawców odno ś nie uci ąż liwego charakteru kwestionowanego zapisu umowy nie znajduj ą uzasadnienia. W ocenie Wnioskodawców zapis umowy mówi ą cy, ż e GPW mo ż e zmieni ć cen ę wody tylko raz w roku, chyba, ż e zaistniej ą okoliczno ś ci niezale ż ne od niego, a wynikaj ą ce z zarz ą dzenia w ł adz pa ń stwowych lub samorz ą dowych, jak te ż inne nadzwyczajne okoliczno ś ci, mo ż e stanowi ć podstaw ę uzyskiwania przez GPW nieuzasadnionych korzy ś ci wyra ż aj ą cych si ę w nieograniczonych mo ż liwo ś ciach podnoszenia ceny (karta nr 595). GPW jako przedsi ę biorstwo pa ń stwowe, a obecnie jako spó ł ka akcyjna, samo wypracowuje ś rodki na odtworzenie znacznego maj ą tku i nowe inwestycje, dlatego te ż trudno dziwi ć si ę , i ż zdecydowa ł o si ę na wprowadzenie do umowy zapisu pozwalaj ą cego na podwy ż szenie ceny w sytuacjach nadzwyczajnych. Niemniej ewentualne podwy ż szenie przez GPW ceny w takich okoliczno ś ciach nie stanowi ł oby dla niego dodatkowych korzy ś ci, by ł oby bowiem uzasadnione wzrostem kosztów, którego wcze ś niej nie mo ż na by ł o przewidzie ć i uwzgl ę dni ć w ramach prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej. A zatem twierdzenie, ż e sporny zapis umowy mo ż e stanowi ć podstaw ę do uzyskiwania przez GPW nieuzasadnionych korzy ś ci jest bezpodstawne. I.3.e. Strony umowy dopuszczaj ą mo ż liwo ść negocjowania w ci ą gu roku kalendarzowego upustów i rabatów zwi ą zanych ze zwi ę kszeniem dostaw wody, skróceniem terminu zap ł aty itd. Zdaniem Wnioskodawców powy ż szy zapis jest uci ąż liwy bowiem jedynie dopuszcza mo ż liwo ść negocjacji upustów i rabatów, podczas gdy negocjacje takie winny mie ć charakter obligatoryjny przy zaistnieniu okre ś lonych warunków (karta nr 595). 22 W uzasadnieniu niniejszej decyzji wyja ś niono ju ż , ż e za uci ąż liwy warunek umowy nale ż y uzna ć ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju i ustalenia te powinny by ć dokonane wed ł ug kryteriów obiektywnych. Istotne jest rozwa ż enie, czy w hipotetycznej sytuacji istnienia wolnej konkurencji i tym samym swobody kszta ł towania przez obie strony tre ś ci umowy, podmiot narzucaj ą cy takie warunki by ł by je w stanie wynegocjowa ć . Analizuj ą c przedmiotowy zapis, przy braku rzetelnego uzasadnienia zarzutu przez Wnioskodawców, Organ Antymonopolowy stwierdzi ł brak jakichkolwiek argumentów pozwalaj ą cych na stwierdzenie, ż e postanowienie dopuszczaj ą ce mo ż liwo ść negocjowania w ci ą gu roku kalendarzowego upustów i rabatów zwi ą zanych ze zwi ę kszeniem dostaw wody stanowi dla Wnioskodawców ci ęż ar lub stawia w trudnej sytuacji wobec drugiej strony umowy o dostaw ę wody. Postanowienie to przewiduje mo ż liwo ść podj ę cia takich negocjacji, ich wynik, jak w przypadku ka ż dych negocjacji, uzale ż niony jest od postawy i woli przedsi ę biorców – stron umowy. Zwa ż y ć przy tym trzeba, i ż brak jest podstaw prawnych, w oparciu o które mo ż naby twierdzi ć , ż e upusty i rabaty w przypadku hurtowych dostaw wody s ą obligatoryjne. W tym kontek ś cie dopuszczenie mo ż liwo ś ci negocjowania upustów i rabatów winno by ć uznane nie za uci ąż liwe, ale wr ę cz przeciwnie - za korzystne dla Wnioskodawców. Dokonuj ą c oceny przedmiotowego postanowienia nale ż y równie ż mie ć na wzgl ę dzie zapis §8 ust. 7 projektu umowy wprowadzaj ą cy do niej Porozumienie dotycz ą ce systemu rabatów, które wi ąż e udzielenie rabatu odbiorcy hurtowemu z ilo ś ci ą zakupionej przez niego wody. Uzyskanie okre ś lonego w Porozumieniu poziomu zakupu wody w stosunku do poziomu odniesienia, jakim jest ca ł kowita ilo ść wody zakupiona w ci ą gu 2004r., gwarantuje odbiorcy uzyskanie rabatu w wysoko ś ci okre ś lonej w tym Porozumieniu . Je ż eli zatem Wnioskodawcy spe ł ni ą warunki okre ś lone w Porozumieniu mog ą by ć pewni, ż e otrzymaj ą rabat w okre ś lonej w nim wysoko ś ci. Organ Antymonopolowy analizuj ą c przedmiotowe postanowienie zwróci ł tak ż e uwag ę na fakt, ż e z jednej strony Wnioskodawcy twierdz ą , i ż negocjowanie upustów i rabatów w ci ą gu roku powinno mie ć obligatoryjny charakter, a z drugiej strony w projekcie umowy o dostaw ę wody w ł asnego autorstwa nie zamie ś cili ż adnych postanowie ń dotycz ą cych upustów i rabatów (karty nr 246-250). Powy ż sze pozwala stwierdzi ć , i ż pod wzgl ę dem regulacji upustów i rabatów projektu umowy sporz ą dzony przez GPW jest bardziej korzystny dla Wnioskodawców od projektu, który sami przygotowali. Nieuzasadnione korzy ś ci, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów s ą odpowiednikiem uci ąż liwych warunków narzuconych kontrahentowi w relacjach ekwiwalentno ś ci wzajemnych ś wiadcze ń uczestników umowy. W ocenie Organu Antymonopolowego oczywistym jest, i ż ewentualne udzielenie przez GPW upustu lub rabatu Wnioskodawcom nie mo ż e by ć uto ż samiane z nieuzasadnionymi korzy ś ciami po stronie GPW. Nie stawia bowiem GPW w szczególnie korzystnej sytuacji kosztem Wnioskodawców. Natomiast ewentualne wynegocjowanie rabatu mo ż e niew ą tpliwie stanowi ć korzy ść dla Wnioskodawców. I.3.f. Zmiana wysoko ś ci ceny wody nast ę puje bez wypowiedzenia warunków umowy, w drodze pisemnego zawiadomienia Odbiorcy, bez potrzeby sporz ą dzenia aneksu do umowy. Wnioskodawcy w pi ś mie z dnia 16.12.2005r. zaliczyli to postanowienie umowy do postanowie ń nie maj ą cych dla nich wi ę kszego znaczenia i stwarzaj ą cych pozory zachowania zasady równo ś ci stron umowy (karta nr 595). Stwierdzi ć zatem nale ż y, i ż Wnioskodawcy poprzestaj ą c na tych stwierdzeniach, nie przedstawili ż adnej argumentacji zarówno w zakresie uci ąż liwo ś ci przedmiotowego postanowienia umowy, jak i wynikaj ą cych z jego stosowania nieuzasadnionych korzy ś ci dla GPW. 23 W pierwszej kolejno ś ci stwierdzi ć nale ż y, i ż rozwi ą zanie dotycz ą ce zmiany wysoko ś ci ceny za wod ę bez konieczno ś ci wypowiadania warunków umowy, a tylko w drodze pisemnego zawiadomienia odbiorcy, jest powszechnie stosowane w obrocie gospodarczym. W ż adnym wypadku postanowienie §8 ust. 6 projektu umowy nie pozbawia Wnioskodawców prawa do wypowiedzenia umowy na dostaw ę wody, co gwarantuje im §13 ust. 2 tej umowy. Odbiorcy hurtowi zawieraj ą cy umow ę o dostaw ę wody o charakterze ci ą g ł ym powinni liczy ć si ę z mo ż liwo ś ci ą zmiany ceny wody przez jej dostawc ę . Zwa ż y ć przy tym nale ż y, ż e odbiorcy ci w ś wietle zapisów projektu umowy nie s ą zaskakiwani nowymi cenami, ale informowani o nich ze znacznym wyprzedzeniem, co zapewnia im skuteczne prawo jej rozwi ą zania w ka ż dym czasie za 3-miesi ę cznym wypowiedzeniem. W ś wietle powy ż szego Organ Antymonopolowy nie dopatrzy ł si ę uci ąż liwego charakteru spornego postanowienia umowy. Oczywistym jest, ż e ka ż dy przedsi ę biorca ma prawo do żą dania ceny, która pokryje uzasadnione koszty i przyniesie mu godziwy zysk, za ś ka ż da podwy ż ka ceny jest niech ę tnie przyjmowana przez jego kontrahentów, którzy chcieliby nabywa ć towar po jak najni ż szej cenie. Zastrze ż enie w umowie na dostaw ę wody prawa do zmiany wysoko ś ci ceny wody bez wypowiedzenia warunków umowy nie stawia jednak GPW w szczególnie korzystnej sytuacji. GPW musi liczy ć si ę z tym, ż e ka ż da podwy ż ka powinna by ć poparta rzeteln ą kalkulacj ą , któr ą zgodnie z §8 ust. 2 umowy ma obowi ą zek przekaza ć odbiorcy. Odbiorca w razie zastrze ż e ń do przedstawionej kalkulacji mo ż e przedstawi ć swoje stanowisko GPW, a je ś li nie wp ł ynie to na zmian ę proponowanej podwy ż ki ceny wody, odbiorca mo ż e wypowiedzie ć umow ę zgodnie z §13 ust. 2 umowy i zwróci ć si ę o rozstrzygni ę cie sporu co do wysoko ś ci ceny wody przez w ł a ś ciwy s ą d. A zatem twierdzenie, ż e sporny zapis umowy stanowi podstaw ę do uzyskiwania przez GPW nieuzasadnionych korzy ś ci jest bezpodstawny. I.3.g. Zgodnie z zapisami ust. 5 wprowadza si ę Porozumienie dotycz ą ce systemu rabatów, wi ążą cego ilo ś ci zakupionej wody w ci ą gu roku przez Odbiorc ę z wysoko ś ci ą ceny. Wnioskodawcy stwierdzili, ż e przytoczony powy ż ej zapis umowy ma uci ąż liwy charakter poniewa ż system rabatów po łą czony jest jedynie z ilo ś ci ą zakupionej wody przez odbiorc ę (karta nr 595). Przedmiotowy zapis projektu umowy na dostaw ę wody wi ąż e si ę z postanowieniem zawartym w §8 ust. 5, które zosta ł o ocenione powy ż ej w punkcie I.3.e. Argumentacja przedstawiona w tym punkcie uzasadnienia decyzji pozostaje aktualna równie ż w odniesieniu do postanowienia umowy wprowadzaj ą cego Porozumienie dotycz ą ce systemu rabatów wi ążą cego ilo ś ci zakupionej wody w ci ą gu roku przez odbiorc ę z wysoko ś ci ą ceny. Wnioskodawcy podwa ż aj ą system rabatów zaproponowany przez GPW gdy ż kryterium decyduj ą cym o uzyskaniu rabatu zgodnie z Porozumieniem jest osi ą gni ę cie przez odbiorc ę hurtowego okre ś lonego poziomu zakupu wody. Tymczasem sami w projekcie umowy o dostaw ę wody w ł asnego autorstwa nie zaproponowali ż adnej regulacji w tym zakresie W ocenie Organu Antymonopolowego kryterium w postaci ilo ś ci zakupionej wody nale ż y uzna ć za obiektywne, tym bardziej, i ż jest ono jednakowe dla wszystkich odbiorców hurtowych. Oczywistym jest, i ż dla ka ż dego nabywcy mo ż liwo ść zakupu towaru po ni ż szej cenie jest atrakcyjnym elementem oferty sprzedawcy. Wnioskodawcy nie wyja ś nili dlaczego mo ż liwo ść uzyskania przez nich upustu na zasadach okre ś lonych w Porozumieniu winna by ć uznana za uci ąż liwo ść . Maj ą c za ś na uwadze przytoczone powy ż ej stanowisko Wnioskodawców stwierdzi ć nale ż y, i ż §8 ust. 5 projektu umowy przewiduje, i ż odbiorca hurtowy mo ż e uzyska ć upust z innego tytu ł u ni ż zwi ę kszenie zakupu wody, np. w zwi ą zku ze skróceniem terminu zap ł aty. Strony w drodze negocjacji mog ą równie ż ustali ć inne kryteria daj ą ce 24 podstaw ę do uzyskania upustu lub rabatu. Przytoczone powy ż ej postanowienie nie stanowi zatem uci ąż liwego warunku umowy. W ocenie Organu Antymonopolowego nie sposób równie ż wskaza ć nieuzasadnionych korzy ś ci, które mia ł yby wynika ć dla GPW z faktu wprowadzenia do umowy na dostaw ę wody Porozumienia dotycz ą cego systemu rabatów. Ewentualn ą korzy ść b ę d ą c ą efektem zach ę cenia odbiorców hurtowych do zwi ę kszonego zakupu wody w postaci podwy ż szenia poziomu sprzeda ż y wody trudno uzna ć za korzy ść nieuzasadnion ą , je ś li zwa ż y ć , ż e dzi ę ki systemowi rabatów Wnioskodawcy mog ą uzyska ć wymierne korzy ś ci finansowe p ł ac ą c ni ż sz ą cen ę za 1 m 3 wody. Nie mo ż na stwierdzi ć , by potencjalne korzy ś ci wynikaj ą ce ze stosowania rabatów dla którejkolwiek ze stron umowy by ł y nieuzasadnione w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów I.3.h. Dostawca wprowadza op ł at ę za gotowo ść pod łą czenia. Dotyczy ona tylko tych pod łą cze ń wg za łą cznika nr 1 do umowy, na których nie zrealizowano zakupu wody w danym miesi ą cu rozliczeniowym. W zwi ą zku z przedmiotowym postanowieniem umowy Wnioskodawcy podnie ś li, ż e wysoko ść op ł aty za gotowo ść pod łą czenia ma charakter uci ąż liwy gdy ż powinna by ć ka ż dorazowo skalkulowana z uwzgl ę dnieniem rzeczywistych kosztów (karta nr 595). GPW wprowadzi ł o op ł at ę za gotowo ść pod łą czenia jako element wp ł ywaj ą cy na obni ż enie miesi ę cznych kosztów w ł asnych zwi ą zanych z obs ł ug ą pod łą cze ń , z których odbiorca nie korzysta ł w sposób ci ą g ł y. Nieczynne pod łą czenie dla GPW, jak wynika z jego dotychczasowego do ś wiadczenia, sprawia najwi ę cej trudno ś ci w eksploatacji. Dla odbiorcy jest to wygodne, albowiem w ka ż dym czasie (np. w przypadku awarii w ł asnego ź ród ł a) mo ż e z niego skorzysta ć , jednocze ś nie wymagaj ą c od GPW podania wody w pe ł ni odpowiadaj ą cej normom jako ś ciowym. Wi ąż e si ę to z utrzymywaniem przez GPW w sposób ci ą g ł y wodomierza sprawnego pod wzgl ę dem technicznym, jak i posiadaj ą cego aktualn ą legalizacj ę Urz ę du Miar. Utrzymanie zatem w gotowo ś ci pod łą czenia wymaga ci ą g ł ej kontroli pod wzgl ę dem sprawno ś ci (bie żą cej legalizacji) wodomierza i poci ą ga za sob ą koszty zwi ą zane z ich obs ł ug ą (karta nr 625). Z kolei maj ą c na uwadze bezpiecze ń stwo odbiorcy w przypadku uruchomienia nieczynnego punktu woda winna by ć poddana badaniom jako ś ciowym i bakteriologicznym. Tak wi ę c uruchomienie nieczynnego punktu wi ąż e si ę z kosztami, m.in. na utrzymanie sprawno ś ci wodomierza, p ł ukanie sieci oraz badania laboratoryjne. GPW wprowadzi ł o zatem op ł at ę za gotowo ść pod łą czenia jako instrument ekonomiczny, który z jednej strony wp ł ywa mobilizuj ą co na odbiorców z drugiej za ś strony przyczynia si ę do rozwi ą zania problemu zwi ą zanego z funkcjonowaniem tzw. „martwych” pod łą cze ń (karta nr 625). GPW przyzna ł o, i ż w chwili wprowadzenia op ł aty nie by ł o wiadomo jak zareaguj ą odbiorcy – czy b ę d ą ponosi ć op ł aty, czy te ż zrezygnuj ą z rezerwowych pod łą cze ń . Jej wprowadzenie wp ł yn ęł o jednak mobilizuj ą co na odbiorców. Wielu z nich zrezygnowa ł o z utrzymania „martwych” punktów pod łą czeniowych do sieci wodoci ą gowej GPW, b ą d ź zacz ę li z nich korzysta ć . Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze wyja ś nienia GPW trudno dopatrzy ć si ę w kwestionowanym postanowieniu umowy uci ąż liwego charakteru w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ka ż da op ł ata z natury rzeczy jest uwa ż ana przez zobowi ą zanego do jej wniesienia za uci ąż liw ą . Niemniej op ł ata za gotowo ść pod łą czenia zosta ł a wprowadzona przez GPW z uwagi na koszty zwi ą zane z utrzymywaniem nieczynnych po łą cze ń . Skoro GPW w zwi ą zku z dzia ł alno ś ci ą w zakresie hurtowych dostaw wody ponosi takie koszty, to ma te ż prawo przyj ąć rozwi ą zanie pozwalaj ą ce na ich pokrycie w postaci op ł at ponoszonych przez hurtowych odbiorców. Uzasadnionym jest, aby koszty 25 utrzymywania takich po łą cze ń ponosi ł y te przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne, które posiadaj ą rezerwowe pod łą czenia, a nie wszyscy hurtowi odbiorcy w cenie za dostaw ę 1 m 3 wody. Rozwi ą zanie przyj ę te przez GPW pozwala na realizacj ę tego za ł o ż enia. Z tych wzgl ę dów Organ Antymonopolowy nie dopatrzy ł si ę w przedmiotowym postanowieniu uci ąż liwo ś ci dla Wnioskodawców. Wnioskodawcy nie wyja ś nili na czym maj ą polega ć nieuzasadnione korzy ś ci wynikaj ą ce dla GPW ze stosowania spornego postanowienia. Ponownie zatem nale ż y podnie ść , i ż op ł ata za gotowo ść pod łą czenia ma pokrywa ć koszty utrzymywania przez GPW rezerwowych pod łą cze ń i jako taka nie mo ż e by ć uwa ż ana za nieuzasadnion ą korzy ść GPW. W ocenie Organu Antymonopolowego brak jest podstaw do przyj ę cia, by GPW mog ł o dzi ę ki postanowieniu zawartemu w §8 ust. 8 projektu umowy o dostaw ę wody osi ą gn ąć wymierne finansowe korzy ś ci lub znale źć si ę w szczególnie korzystnej sytuacji, kosztem swoich kontrahentów. Organ Antymonopolowy dokona ł analizy ka ż dego z o ś miu postanowie ń projektu umowy o dostaw ę wody zakwestionowanych przez Wnioskodawców w ś wietle przes ł anek wynikaj ą cych z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wyniki analizy przedmiotowych postanowie ń nie pozwalaj ą na stwierdzenie, ż e postanowienia umowy by ł y Wnioskodawcom narzucane. Ponadto brak argumentów przemawiaj ą cych za uznaniem któregokolwiek z nich za uci ąż liwe lub przynosz ą ce GPW nieuzasadnione korzy ś ci. Dlatego te ż zarzut naruszenia przez GPW art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy nale ż y oceni ć jako ca ł kowicie nieuzasadniony. St ą d orzeczono jak w punkcie I.3 sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W niniejszym post ę powaniu obie strony, zarówno Wnioskodawcy, jak i GPW by ł y reprezentowane przez pe ł nomocników. Pe ł nomocnik Wnioskodawców jest adwokatem (karta nr 6), natomiast pe ł nomocnik GPW - radc ą prawnym (karta nr 255). Pismem z dnia 11.05.2006r. (karta nr 382) Organ Antymonopolowy, poinformowa ł strony post ę powania, i ż w ś wietle art. 76 ustawy o ochronie konkurencji roszczenie o zwrot kosztów wygasa, je ż eli w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma, strony nie z ł o żą spisu kosztów albo wniosku o przyznanie kosztów wed ł ug przepisów odr ę bnych. W okre ś lonym powy ż ej terminie pe ł nomocnik GPW wniós ł o przyznanie kosztów zast ę pstwa adwokackiego wed ł ug norm przepisanych (karta nr 705). W punktach od I.1 do I.3 sentencji niniejszej decyzji administracyjnej nie stwierdzono stosowania przez GPW praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1, pkt 3 i pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W punkcie I.1 decyzji Organ Antymonopolowy nie uzna ł zarzutu Wnioskodawców, opartego na art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy i nie stwierdzi ł stosowania przez GPW praktyki polegaj ą cej na bezpo ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen wody. W punkcie I.2 nie stwierdzi ł stosowania przez GPW praktyki polegaj ą cej na stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów stwarzaj ą cych tym dzia ł aniem niejednolite warunki konkurencji w taki sposób, ż e GPW stosuje w kontaktach handlowych z przedsi ę biorstwami wodoci ą gowo-kanalizacyjnymi niejednolite systemy upustów (rabatów). Natomiast w punktach I.3.a do I.3.h decyzji Organ Antymonopolowy nie uzna ł zarzutów Wnioskodawców opartych na art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy obejmuj ą cych wszystkie postanowienia zawarte w §8 projektu umowy o dostaw ę wody. 26 Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek - strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (...). Stosownie do art. 69 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do niezb ę dnych kosztów post ę powania strony reprezentowanej przez adwokata lub radc ę prawnego zalicza si ę jego wynagrodzenie, jednak nie wy ż sze ni ż wynikaj ą ce ze stawek op ł at okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. Wymienione stawki op ł at zawarte s ą w rozporz ą dzeniu Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du (Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1349 z pó ź n. zm.). Zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 cytowanego rozporz ą dzenia w sprawach z zakresu ochrony konkurencji stawka minimalna wynosi 360 PLN. Natomiast § 2 ust. 1 stanowi, ż e zas ą dzaj ą c op ł at ę za czynno ś ci radcy prawnego z tytu ł u zast ę pstwa prawnego, s ą d bierze pod uwag ę niezb ę dny nak ł ad pracy pe ł nomocnika, a tak ż e charakter sprawy i wk ł ad pracy pe ł nomocnika w przyczynienie si ę do jej wyja ś nienia i rozstrzygni ę cia. W my ś l §2 ust. 2 podstaw ę zas ą dzenia op ł aty stanowi ą stawki minimalne okre ś lone w rozdzia ł ach 3-4. Op ł ata ta nie mo ż e by ć wy ż sza ni ż sze ś ciokrotna stawka minimalna ani przekracza ć warto ś ci przedmiotu sprawy. W zwi ą zku z powy ż szym Organ Antymonopolowy postanowi ł przyzna ć GPW koszty w kwocie 360 z ł . Decyduj ą c o wysoko ś ci przyznanych kosztów Organ Antymonopolowy wzi ął pod uwag ę charakter i ilo ść pism z ł o ż onych przez GPW w toku post ę powania, w tym pism podpisanych przez pe ł nomocnika, oraz fakt, i ż pe ł nomocnik zapozna ł si ę ze zgromadzonym materia ł em dowodowym (karta nr 702). Decyduj ą c o wysoko ś ci kosztów Organ Antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e stanowisko S ą du Apelacyjnego w Warszawie, który stwierdzi ł , ż e przyznanie op ł aty wy ż szej od stawki minimalnej okre ś lonej w rozporz ą dzeniu uzasadnione musi by ć rodzajem i stopniem zawi ł o ś ci sprawy oraz niezb ę dnym nak ł adem pracy radcy prawnego (postanowienie z dnia 28.06.2005r. sygn. akt VI ACz 947/05). Bior ą c pod uwag ę wskazane powy ż ej okoliczno ś ci Organ Antymonopolowy uzna ł , ż e w niniejszej sprawie zasadnym jest przyznanie GPW kosztów w wysoko ś ci stawki minimalnej. Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które nie potwierdzi ł o zasadno ś ci podniesionych przez Wnioskodawców zarzutów, jak równie ż wniosek dotycz ą cy zwrotu kosztów, Organ Antymonopolowy postanowi ł , jak w punkcie II sentencji. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral