RKT-38/2006

1 DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 03.07.2006r. RKT-411-19/06/AW DECYZJA Nr RKT-38/2006 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 i z 2003r. Nr 6, poz. 68) po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Gminy Brzeszcze, Urz ą d Gminy ul. Ko ś cielna 4, przeciwko Rejonowemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji w Tychach S.A., ul. Sadowa 4 w Tychach, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania przez Rejonowe Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji w Tychach S.A. praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanych cen za dostaw ę wody i za odprowadzanie ś cieków okre ś lonych we wniosku taryfowym dotycz ą cym okresu od 12.03.2005r. do 11.03.2006r. II. Na podstawie art. 69 ust. 1 i 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172 i z 2003r. Nr 6, poz. 68), uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego opisanego w pkt I sentencji, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: obci ąż a si ę Gmin ę Brzeszcze, Urz ą d Gminy ul. Ko ś cielna 4, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego i zobowi ą zuje do uiszczenia na rzecz Rejonowego Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji w Tychach S.A., ul. Sadowa 4 w Tychach, kwoty 360 z ł (s ł ownie z ł otych: trzysta sze ść dziesi ą t), tytu ł em zwrotu kosztów post ę powania w w/w sprawie. Uzasadnienie Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) wp ł yn ął wniosek Gminy Brzeszcze o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Rejonowemu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji w Tychach S.A. (zwanemu dalej Przedsi ę biorstwem) w zwi ą zku z podejrzeniem bezpo ś redniego narzucania nadmiernie wygórowanych cen dostawy wody i odprowadzania ś cieków okre ś lonych we wniosku taryfowym dotycz ą cym okresu od 12 marca 2005r. do 11 marca 2006r. (karty nr 1-6). Zdaniem Wnioskodawcy proponowane we wniosku taryfowym stawki op ł at na rok 2005 oraz 2 stosowane przez Przedsi ę biorstwo w latach 2003 i 2004 by ł y ra żą co wysokie. Z tej przyczyny Burmistrz Brzeszcz odmawia ł ich zatwierdzenia, co znalaz ł o swój wyraz w uchwa ł ach Rady Miejskiej. Wnioskodawca podkre ś li ł , ż e odmowa zatwierdzenia taryf w obecnym stanie prawnym nie stanowi przeszkody do ich wprowadzenia do stosowania przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne. Przy wzro ś cie cen zakupu wody w latach 2001-2005 o 17,6%, ceny dostawy wody w latach 2002-2005 wzros ł y o 80,2% (w tym 2003 do 2002 o 24,4%, 2004 do 2003 o 26,4% i 2005 do 2004 o 14,7%). Ceny odbioru ś cieków w latach 2002-2005 wzros ł y o 130,8% (w tym 2003 do 2002 o 83,2%, 2004 do 2003 o 20,2%, 2005 do 2004 o 4,8%) przy czym koszty oczyszczania na skutek przej ę cia oczyszczalni ś cieków przez Gmin ę Brzeszcze pomniejszy ł y koszty przedsi ę biorstwa. Zdaniem Gminy Brzeszcze powy ż sze dane wskazuj ą , ż e g ł ównym czynnikiem powoduj ą cym ra żą cy wzrost cen taryfowych w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ś cieków jest wzrost kosztów w ł asnych przedsi ę biorstwa o wielko ś ci znacznie przekraczaj ą ce wska ź niki inflacji oraz wska ź niki porównawcze innych podmiotów gospodarczych. Przedsi ę biorstwo wykorzystuj ą c mo ż liwo ś ci wynikaj ą ce z zapisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 z pó ź n. zm.), a w szczególno ś ci art. 20 ust. 2 tej ustawy oraz stosuj ą c mar żę zysku, która nie jest ustawowo ograniczona przenosi koszty poniesione w poszczególnych latach na wprowadzane stawki taryfowe, zamiast prowadzi ć tak ą polityk ę gospodarcz ą , która w drodze dzia ł a ń racjonalizuj ą cych prowadzi ł aby do obni ż ania kosztów. Wniosek taryfowy, którego dotyczy stawiany zarzut, zosta ł negatywnie zweryfikowany przez Burmistrza Gminy na podstawie danych zawartych w opracowaniu audytorskim wykonanym na jego zlecenie, które to opracowanie Gmina do łą czy ł a do wniosku (karty nr 72-113). Zasadno ść podniesionych zarzutów uzasadnia w ocenie Gminy analiza porównawcza o charakterze ogólnym, a dotycz ą ca porównania cen zawartych we wniosku taryfowym dla Gminy Brzeszcze oraz cen obowi ą zuj ą cych we wszystkich gminach s ą siaduj ą cych i cen w mie ś cie Kraków (karta nr 5). W uzupe ł nieniu wniosku Gmina podnios ł a, ż e Przedsi ę biorstwo w koszt zakupu wody wliczy ł o ra żą co wysokie straty wody w wysoko ś ci 26%, które wynikaj ą z awarii wodoci ą gowych, nielegalnego poboru wody z sieci, p ł ukania sieci, braku dok ł adno ś ci urz ą dze ń pomiarowych (karty nr 120-122). Przerzucenie kosztu strat, a zw ł aszcza strat wynikaj ą cych z nielegalnego poboru wody na finalnych odbiorców, zdaniem Gminy stanowi naruszenie zasady okre ś lonej w §3 pkt 1 lit. b rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002r. w sprawie okre ś lenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków (Dz.U. Nr 26, poz. 257 ze zm.), zgodnie z któr ą Przedsi ę biorstwo winno opracowa ć taryfy w sposób zapewniaj ą cy ochron ę odbiorców us ł ug przed nieuzasadnionym wzrostem op ł at i cen. Gmina zakwestionowa ł a równie ż mar żę zysku, która jej zdaniem winna wynika ć z analizy nak ł adów na przedsi ę wzi ę cia inwestycyjne zwi ą zane z modernizacj ą i rozwojem, przy zapewnieniu ochrony interesów odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen, a zatem mar ż a zysku mo ż e kszta ł towa ć si ę jedynie w wysoko ś ci nak ł adów inwestycyjnych w cz ęś ci przekraczaj ą cej amortyzacj ę . Natomiast Przedsi ę biorstwo wykaza ł o nak ł ady inwestycyjne w wysoko ś ci (…) z ł , a odpis amortyzacyjny wynosi (…) z ł . Gmina wnios ł a zastrze ż enia odno ś nie wzrostu kosztów po ś rednich (materia ł y i ś rodki chemiczne, us ł ugi pozosta ł e, amortyzacja), który wynika ł m.in. z eksploatacji nowych ś rodków transportu oraz koparek zakupionych w 2004r. Wymiana taboru w jednym roku w ocenie Gminy jest niecelowa ze wzgl ę du na to, ż e nie zosta ł wzi ę ty pod uwag ę interes konsumentów, poniewa ż zakupy inwestycyjne winny zmierza ć do ograniczenia kosztów Przedsi ę biorstwa, a nie ich wzrostu. 3 Organ Antymonopolowy, zgodnie z żą daniem Wnioskodawcy, wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Przedsi ę biorstwo pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanych cen za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków okre ś lonych we wniosku taryfowym dotycz ą cym okresu od 12.03.2005r. do 11.03.2006r., co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karta nr 117). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego Przedsi ę biorstwo wnios ł o o oddalenie zarzutu (karty nr 128-130). Przedsi ę biorstwo wyja ś ni ł o, ż e do czasu wydania ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (zwanej dalej ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) ceny dostawy wody i odbioru ś cieków by ł y ustalane przez Wojewod ę Ś l ą skiego, tj. organ za ł o ż ycielski Przedsi ę biorstwa dzia ł aj ą cego wówczas na rynku jako przedsi ę biorstwo pa ń stwowe (przedsi ę biorstwo zosta ł o przekszta ł cone w jednoosobow ą spó ł k ę Skarbu Pa ń stwa z dniem 01.12.2004r. – karta nr 133), i obejmowa ł y wszystkich odbiorców na jego terenie, tj. 10 gmin. Ustalone przez Wojewod ę ceny na 2002r. 3,08 z ł /m 3 za wod ę oraz 1,43 z ł /m 3 za ś cieki odbierane od gospodarstw domowych i 2,26 z ł /m 3 za ś cieki odbierane od pozosta ł ych dostawców, nie obejmowa ł y ze wzgl ę dów spo ł ecznych wszystkich ponoszonych przez Przedsi ę biorstwo kosztów. Przedsi ę biorstwo po stronie przychodów uzyskiwa ł o wysokie op ł aty dodatkowe z tytu ł u zrzutu ś cieków o przekroczonych parametrach od jednego z przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych w Tychach. Do kwietnia 2003r., kiedy to przedmiotowy dostawca uruchomi ł podoczyszczalni ę ś cieków, z przychodów tych Przedsi ę biorstwo finansowa ł o cz ęść swojej podstawowej dzia ł alno ś ci (karta nr 129). Wej ś cie w ż ycie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) oraz rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002r. w sprawie okre ś lenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze ń za zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie (zwanego dalej rozporz ą dzeniem w sprawie okre ś lenia taryf (…) spowodowa ł o konieczno ść uzyskania przez Przedsi ę biorstwo zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie danej gminy oraz zatwierdzenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków, a tak ż e obowi ą zek z ł o ż enia wniosku o zatwierdzenie taryf. Przepisy w/w ustawy i rozporz ą dzenia wymaga ł y, by Przedsi ę biorstwo ustali ł o koszty dla ka ż dej z gmin oddzielnie oraz przygotowa ł o 10 wniosków taryfowych i z ł o ż y ł o je w urz ę dach gmin w celu uzyskania zatwierdzenia proponowanych cen. Zadanie to Przedsi ę biorstwo zrealizowa ł o poprzez wdro ż enie zintegrowanego systemu informatycznego, w którym ewidencjonuje si ę wszystkie koszty zwi ą zane z prowadzeniem dzia ł alno ś ci w rozbiciu na poszczególne gminy, które obs ł uguje, tj. Tychy, Czechowice-Dziedzice, Brzeszcze, Ł aziska, Orzesze, Wyry, Bieru ń , Kobiór, L ę dziny, Bojszowy. W efekcie w 2003r. powsta ł o 10 ró ż nych taryf w oparciu o rzeczywiste koszty ponoszone w celu ś wiadczenia us ł ug na terenie danej gminy. Konieczno ść zastosowania w 2003r. taryf zbudowanych w oparciu o rzeczywiste koszty doprowadzi ł a do sytuacji, w której urealnienie cen za dostarczan ą wod ę i odbierane ś cieki zosta ł o roz ł o ż one w czasie jako element kompromisu pomi ę dzy Przedsi ę biorstwem a w ł adzami Gminy. Dlatego te ż wzrost cen w poszczególnych latach w Gminie Brzeszcze przekracza wska ź nik wzrostu inflacji, tak samo jak w innych gminach obs ł ugiwanych przez Przedsi ę biorstwo. Przedsi ę biorstwo podkre ś li ł o, ż e do prowadzenia ewidencji ksi ę gowej u ż ywa zintegrowanego systemu informatycznego „TP Administrator – System Finansowo Ksi ę gowy”, który uzyska ł pozytywn ą opini ę do jego stosowania przez bieg ł ego rewidenta oraz podmiotu uprawnionego do badania sprawozda ń . Stosowany przez Przedsi ę biorstwo system finansowo-ksi ę gowy 4 spe ł nia warunki §12 ust. 1 pkt 2 w/w rozporz ą dzenia, czyli umo ż liwia podzia ł na poszczególne rodzaje dzia ł alno ś ci i grupy taryfowe odbiorców us ł ug oraz okre ś la: przychody, koszty eksploatacji i utrzymania, odsetki i raty kapita ł owe od zaci ą gni ę tych kredytów, ś rodki trwa ł e i odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, podatki i op ł aty, koszty po ś rednie. Sprawozdania finansowe Przedsi ę biorstwa podlegaj ą corocznemu badaniu przez bieg ł ego rewidenta, który nie wniós ł zastrze ż e ń co do prawid ł owo ś ci ponoszonych kosztów. Przedsi ę biorstwo doda ł o, ż e w 2004r. zosta ł a przeprowadzona kontrola przez Drugi Urz ą d Skarbowy w Bielsku-Bia ł ej, a kontroluj ą cy nie wniós ł zastrze ż e ń . Podstaw ą do sporz ą dzenia wniosków taryfowych s ą rzeczywiste koszty ponoszone na terenie danej gminy, zwi ą zane z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą , których odzwierciedleniem jest zestawienie obrotów i sald. Równocze ś nie Przedsi ę biorstwo zwróci ł o uwag ę na fakt, ż e ś rednioroczny wska ź nik wzrostu cen towarów i us ł ug konsumpcyjnych, na który powo ł uje si ę Gmina dotyczy tylko kalkulacji kosztu wzrostu wynagrodze ń i ś wiadcze ń na rzecz pracowników i ma zastosowanie tylko do jednej pozycji kosztowej, a nie do ca ł ej kalkulacji, w której poza wynagrodzeniami funkcjonuj ą jeszcze inne sk ł adniki kosztów, takie jak: amortyzacja, zakup wody, podatki, op ł aty za oczyszczanie ś cieków, koszty utrzymania nowych urz ą dze ń wodoci ą gowych itp. Równie ż zarzut znacznego wzrostu cen odbioru ś cieków z terenu Gminy Brzeszcze dotycz ą cy kosztów oczyszczania ś cieków pomimo przekazania oczyszczalni ś cieków Gminie nie znajduje uzasadnienia. Chocia ż koszt przypisany do oczyszczalni zosta ł usuni ę ty z poszczególnych pozycji kosztów takich, jak: wynagrodzenia, zu ż ycie materia ł ów, energii, op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska, to pojawi ł si ę inny koszt, a mianowicie koszt us ł ug pozosta ł ych, w którym mie ś ci si ę op ł ata na rzecz oczyszczalni (która jest w ł asno ś ci ą Gminy, a zarz ą dza ni ą spó ł ka gminna) za us ł ug ę oczyszczania ś cieków. W wyniku przeprowadzonego post ę powania administracyjnego Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny. Przedsi ę biorstwo prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków na terenie Gminy Brzeszcze na podstawie zezwolenia wydanego mu w 2002r. (karty nr 139-140). Na terenie Gminy Brzeszcze Przedsi ę biorstwo eksploatuje 136 390 m sieci wodoci ą gowej, w tym sie ć magistraln ą o d ł ugo ś ci 5 300 m, sie ć rozdzielcz ą o d ł ugo ś ci 78 153 m i przy łą cza o d ł ugo ś ci 52 937m (karta nr 320). W dniu 01.12.2003r. Gmina Brzeszcze oraz Przedsi ę biorstwo podpisa ł y protokó ł zdawczo- odbiorczy na okoliczno ść zwrotu Gminie przez Przedsi ę biorstwo ś rodków trwa ł ych i wyposa ż enia Oczyszczalni Ś cieków w Brzeszczach, u ż yczonych umow ą z dnia 29.12.1997r. (karta nr 566). Obecnie oczyszczalnia ś cieków w Brzeszczach zarz ą dzana jest przez Agencj ę Komunaln ą w Brzeszczach, której Przedsi ę biorstwo od dnia podpisania protoko ł u zdawczo- odbiorczego p ł aci za oczyszczanie ś cieków. Stawka op ł aty za przyj ę cie ś cieków w okresie od 01.12.2003r. do 11.03.2004r. wynosi ł a 1,90 z ł /m 3 , natomiast od dnia 12.03.2004r. do chwili obecnej wynosi 2,15 z ł /m 3 . W dniu 31.12.2004r. Przedsi ę biorstwo skierowa ł o do Burmistrza Gminy Brzeszcze Wniosek o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków (karty nr 7-33). We wniosku przewidziano taryf ę dla odbiorców wody na terenie Gminy Brzeszcze w wysoko ś ci 5,95 z ł netto za 1 m 3 dostarczanej wody oraz 3,36 z ł za 1 m 3 odprowadzanych ś cieków (karta nr 13, 26), przy zysku za wod ę wynosz ą cym (…) z ł , a za ś cieki – (…) z ł (karty nr 11, 14). Burmistrz pismem z dnia 18.01.2005r. wezwa ł Przedsi ę biorstwo do udzielenia informacji niezb ę dnych w jego ocenie do sprawdzenia wniosku dotycz ą cych m.in. zakupów inwestycyjnych w 2004r., przyczyny wzrostu kosztów materia ł ów i us ł ug pozosta ł ych, ilo ś ci 5 zlikwidowanych nielegalnych przy łą czy wodoci ą gowych, poziomu strat wody na sieci wodoci ą gowej podczas awarii, szkód górniczych (karta nr 55). Przedsi ę biorstwo w pi ś mie z dnia 24.01.2005r. wyja ś ni ł o m.in., i ż posiada ł o sprz ę t transportowy, który nie spe ł nia ł podstawowych wymogów, by ł zawodny i generowa ł wysokie koszty, st ą d zakup tego sprz ę tu by ł w pe ł ni uzasadniony (karta nr 56). Ponadto zwróci ł o uwag ę Gminy Brzeszcze na fakt, ż e zakupy sprz ę tu transportowego nie zosta ł y sfinansowane z przychodów z jej terenu, bowiem Przedsi ę biorstwo na tym obszarze prowadzi ł o dzia ł alno ść z ujemnym wynikiem finansowym. Wzrost kosztów materia ł ów zaliczanych do kosztów bezpo ś rednich zaopatrzenia w wod ę by ł zwi ą zany z planowanym uruchomieniem na terenie Gminy Brzeszcze w nowo budowanej hydroforni pomp dozuj ą cych polifosforany (karta nr 45). W pozycji kosztów bezpo ś redniego zaopatrzenia w wod ę - materia ł y i ś rodki chemiczne Przedsi ę biorstwo uj ęł o koszty zakupów materia ł ów wykorzystywanych na usuwanie awarii wodoci ą gowych, tj. koszty zakupu armatury wodoci ą gowej i pozosta ł ych materia ł ów eksploatacyjnych. Wzrost kosztów zu ż ycia materia ł ów wydzia ł ów pomocniczych (karta nr 47) by ł nast ę pstwem wzrostu cen ś rodków produkcji (paliw, gazu). Kolejn ą przyczyn ą wzrostu kosztów zu ż ycia materia ł ów by ł o dokonanie niezb ę dnej wymiany i dosprz ę towienia koparki, pó ł ci ęż arówki i wywrotki. Natomiast w kosztach bezpo ś rednich odprowadzania ś cieków koszty materia ł ów i ś rodków chemicznych zosta ł y utrzymane na poziomie roku obrachunkowego (od 01.12.2003r. do 30.11.2004r.). Ponadto w pozycji Koszty po ś rednie – koszty zarz ą du koszty materia ł ów zosta ł y zmniejszone w stosunku do ostatniego roku obrotowego (karta nr 47). Koszty us ł ug obcych zaliczanych do kosztów bezpo ś redniego zaopatrzenia w wod ę zosta ł y zwi ę kszone o wska ź nik inflacji kosztów produkcji wynosz ą cy 3%. Us ł ugi obce zaliczane do kosztów bezpo ś redniego odprowadzania ś cieków Przedsi ę biorstwo utrzyma ł o na poziomie roku obrachunkowego (karta nr 46). Pozycja us ł ugi obce dla kosztów zarz ą du zosta ł a zmniejszona w porównaniu do roku obrachunkowego, natomiast w kosztach wydzia ł ów pomocniczych zosta ł a zwi ę kszona, co by ł o spowodowane konieczno ś ci ą obs ł ugi nowo zakupionego sprz ę tu. Przedsi ę biorstwo podnios ł o, ż e w roku obrachunkowym zlokalizowa ł o 15 nielegalnych przy łą czy, 13 z nich zosta ł o skierowanych do zalegalizowania, a 2 zosta ł y ca ł kowicie odci ę te. Straty stwierdzone z tytu ł u nielegalnego poboru wody wynios ł y ok. (…) m 3 . Straty wody po awariach wodoci ą gowych na terenie Gminy Brzeszcze w roku obrachunkowym wynios ł y (…) m 3 (karta nr 57). Ubytki wody wynikaj ą z wycieku wody b ę d ą cego nast ę pstwem z ł ego stanu sieci, kradzie ż y wody, p ł ukania sieci po awariach oraz czyszczenia brudnej wody i ró ż nic wskaza ń urz ą dze ń pomiarowych (karty nr 63, 320). W ś ród dodatkowych przyczyn ubytków wody Przedsi ę biorstwo wskaza ł o m.in. rodzaj gruntu, g ę sto ść przy łą czy, rodzaj materia ł u, z którego wykonano rury, wiek ruroci ą gu, stan izolacji zewn ę trznej, jako ść po łą czenia rur, rodzaj u ł o ż enia ruroci ą gów (karty nr 67-68). W efekcie dzia ł ania tych czynników ró ż nica pomi ę dzy ilo ś ci ą wody zakupionej i ilo ś ci ą wody sprzedanej na terenie Gminy Brzeszcze w roku obrachunkowym wynios ł a 34 % (karta nr 68). Straty wody charakteryzuj ą si ę niewykrywalno ś ci ą i nieprzewidywalno ś ci ą niemniej Przedsi ę biorstwo podejmuje dzia ł ania maj ą ce je ograniczy ć , takie jak: modernizacja sieci wodoci ą gowej, praca sprz ę tu specjalistycznego celem wykrywania awarii nieujawnionych, skracanie czasu usuwania awarii, wymiana wodomierzy, monta ż zasuw liniowych, wykrywanie nielegalnych przy łą czy wody, regulacja ci ś nienia na t ł oczeniu do sieci miejskiej, zabezpieczenie hydrantów przed nielegalnymi poborami wody (karty nr 68-69, 508). Informacje dotycz ą ce przyczyn powstawania strat wody Przedsi ę biorstwo przekaza ł o Gminie na jej żą danie (karty nr 57, 63, 67-68). Gmina nie przyj ęł a wyja ś nie ń Przedsi ę biorstwa dotycz ą cych uzasadnienia wniosku taryfowego i pismem z 07.02.2005r. wezwa ł a je do obni ż enia ceny zaopatrzenia w wod ę do kwoty 4,84 z ł /m 3 netto, a ceny za odprowadzanie ś cieków do kwoty 3,15 z ł /m 3 , czyli do utrzymania cen na dotychczasowym poziomie (karta nr 60). Zdaniem Gminy koszt zakupu wody wykazany przez Przedsi ę biorstwo w uzasadnieniu wniosku taryfowego winien by ć pomniejszony o starty wody na sieci wodoci ą gowej, co daje obni ż enie ceny wody o 72 6 grosze. Gmina stwierdzi ł a ponadto, ż e Przedsi ę biorstwo powinno zrezygnowa ć z mar ż y zysku w kwocie 200.000 z ł , co daje obni ż enie ceny o kolejne 23 grosze. W jej ocenie koszt materia ł ów i ś rodków chemicznych wykazany we Wniosku zosta ł zawy ż ony o kwot ę 39.798 z ł ponad odpowiedni wska ź nik wynosz ą cy 3%, co daje obni ż enie ceny o kolejne 4 grosze. Równie ż w Kosztach po ś rednich – wydzia ł y pomocnicze koszt materia ł ów i ś rodków chemicznych zosta ł zawy ż ony o kwot ę 26.192 z ł ponad wska ź nik 3%, co daje obni ż enie ceny o 3 grosze. Pozosta łą kwot ę 9 groszy Przedsi ę biorstwo zdaniem Gminy powinno pokry ć z w ł asnych ś rodków poniewa ż zakup ś rodków transportowych i koparek w 2004r. nie by ł konsultowany przez Przedsi ę biorstwo z przedstawicielami Gminy, a przyczyni ł si ę do wzrostu kosztów amortyzacji obci ąż aj ą cych Gmin ę . Przedsi ę biorstwo w pi ś mie z dnia 07.02.2005r. nie zgodzi ł o si ę ze stanowiskiem Gminy i w odpowiedzi poinformowa ł o Burmistrza Gminy, ż e pomini ę cie w kalkulacji strat wody, które zaliczane s ą do kosztów eksploatacji i utrzymania sieci wodoci ą gowej, narazi ł oby je na znaczne straty finansowe (karta nr 62). W ą tpliwo ś ci Gminy co do wielko ś ci mar ż y przedstawionej w z ł o ż onym wniosku taryfowym uzna ł o za nieuzasadnione, w szczególno ś ci twierdzenie Gminy, i ż Przedsi ę biorstwo mo ż e obci ąż a ć mar żą odbiorc ę tylko w przypadku, gdy warto ść nak ł adów przekracza warto ść amortyzacji. Zobowi ą zanie takie nie wynika bowiem z obowi ą zuj ą cych przepisów. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) okre ś la, ż e podstaw ą skalkulowania mar ż y jest planowana warto ść nak ł adów inwestycyjnych, nie rozró ż niaj ą c jednocze ś nie nak ł adów inwestycyjnych ze wzgl ę du na ź ród ł o finansowania. Ponadto ani w/w ustawa, ani rozporz ą dzenie nie zobowi ą zuje przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego do przeznaczenia ca ł ej amortyzacji na wykonanie modernizacji i inwestycji na terenie gminy, co wydaje si ę w pe ł ni uzasadnione w szczególno ś ci, gdy warto ść straty na terenie Gminy Brzeszcze przekracza warto ść amortyzacji. Przedsi ę biorstwo zaznaczy ł o, ż e jako spó ł ka jest zobowi ą zane do wypracowywania zysku na dzia ł alno ś ci podstawowej, mar ż a zwrotu inwestycji jest jedynym ź ród ł em zysku z dzia ł alno ś ci podstawowej na terenie Gminy. Twierdzenia Gminy o zawy ż eniu kosztów materia ł ów i ś rodków chemicznych w ocenie Przedsi ę biorstwa by ł y b łę dne. Wzrost kosztów zu ż ycia materia ł ów by ł bowiem zwi ą zany z planowanym uruchomieniem w marcu 2005r. hydroforni miejskiej na terenie Gminy Brzeszcze, obiekt mia ł by ć wyposa ż ony w pompy dozuj ą ce polifosforan w celu zapobie ż enia dalszemu wzrostowi strat i przyczyni ć si ę do podniesienia jako ś ci dostarczanej wody. W tym miejscu wskaza ć nale ż y, i ż jakkolwiek Przedsi ę biorstwo zaplanowa ł o uruchomienie w Brzeszczach w marcu 2005r. hydroforni miejskiej (karty nr 69, 139), to hydrofornia ta zosta ł a uruchomiona dopiero 23.11.2005r., co by ł o spowodowane powtarzaj ą cymi si ę awariami kabla energetycznego zasilaj ą cego hydroforni ę oraz opó ź nieniami proceduralnymi zwi ą zanymi z pozwoleniem na budow ę i uzgodnieniami bran ż owymi (karta nr 566). Żą danie Gminy dotycz ą ce konsultacji zakupów sprz ę tu transportowego i koparek Przedsi ę biorstwo uzna ł o za ca ł kowicie nieuzasadnione, nie maj ą ce oparcia w obowi ą zuj ą cych przepisach. Przedsi ę biorstwo posiada ł o sprz ę t transportowy, który nie spe ł nia ł podstawowych wymogów, by ł zawodny i generowa ł wysokie koszty, co jego zdaniem w pe ł ni uzasadnia konieczno ść tych zakupów. Zarazem Przedsi ę biorstwo w pi ś mie z dnia 07.02.2005r. powiadomi ł o Gmin ę , ż e po zmniejszeniu mar ż y zysku i poziomu strat wody, wychodz ą c na przeciw oczekiwaniom Gminy, mo ż e przed ł o ż y ć korekt ę wniosku taryfowego zawieraj ą c ą propozycj ę cenow ą w zakresie dostaw wody 5,60 z ł /m 3 netto i w zakresie odbioru ś cieków 3,30 z ł /m 3 netto (karta nr 64). Po kolejnej wymianie korespondencji (pismo Gminy z dnia 07.02.2005r. - karty nr 65-66, pismo Przedsi ę biorstwa z dnia 08.02.2005r. – karty nr 67-70) strony sporu spotka ł y si ę (karta nr 257) w dniu 14.02.2005r. w celu bezpo ś redniej wymiany stanowisk. Burmistrz Gminy Brzeszcze wniós ł o podejmowanie przez Przedsi ę biorstwo dzia ł a ń zapewniaj ą cych 7 poprawne funkcjonowanie urz ą dze ń wodoci ą gowych oraz eliminuj ą cych nielegalne przy łą cza. Burmistrz zwróci ł si ę równie ż o dalsze obni ż anie strat wody na terenie Gminy Brzeszcze, zmniejszenie poziomu strat wody oraz mar ż y zysku. W odpowiedzi Przedsi ę biorstwo zaproponowa ł o wprowadzenie autopoprawki do wniosku taryfowego polegaj ą cej na ustaleniu ceny za wod ę w wysoko ś ci 5,55, z ł /m 3 , a ceny za odprowadzanie ś cieków w wysoko ś ci 3,30 z ł /m 3 . Przedsi ę biorstwo zadeklarowa ł o zarazem obni ż enie poziomu strat wody do 26% (karty nr 257, 428). W nawi ą zaniu do ustale ń dokonanych na w/w spotkaniu, Przedsi ę biorstwo w tym samym dniu z ł o ż y ł o Korekt ę wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków zawieraj ą c ą propozycj ę nowej taryfy w zadeklarowanej wcze ś niej wysoko ś ci, tj. 5,55 z ł /m 3 netto za wod ę oraz 3,30 z ł /m 3 netto za odbiór ś cieków (karty nr 34-54, 236-255). Obni ż enie ceny by ł o mo ż liwe m.in. dzi ę ki obni ż eniu mar ż y zysku Przedsi ę biorstwa do (…) z ł w przypadku dostaw wody oraz (…) z ł w przypadku odprowadzania ś cieków (karta nr 38). W 2004r. Przedsi ę biorstwo zmodernizowa ł o (…) km sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej na ca ł ym obszarze swojego dzia ł ania, a na trenie Gminy Brzeszcze (…) km, co stanowi ł o zaledwie (…)% sieci. Niemniej wzmo ż one dzia ł ania na sieci wodoci ą gowej umo ż liwi ł y mu przyj ę cie za ł o ż e ń do planowanych strat wody na sieci w z ł o ż onym wniosku taryfowym na poziomie 26%, gdy w roku obrachunkowym, który zgodnie z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) jest podstaw ą do skalkulowania taryf ubytki wody na sieci wynios ł y 34% (karta nr 326). W koszt zakupu wody Przedsi ę biorstwo wliczy ł o zatem straty wody w wysoko ś ci 26% przy rzeczywistym poziomie strat si ę gaj ą cym 34% (karty nr 120, 257, 319, 321). Niemniej Uchwa łą nr XXV/247/05 z dnia 14.02.2005r. Rada Miejska w Brzeszczach odmówi ł a zatwierdzenia taryf na 2005r. dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na terenie Gminy Brzeszcze. Jako przyczyny przyj ę cia takiego stanowiska przez Rad ę Gminy w w/w uchwale wskazano wliczenie do ceny wody nieuzasadnionych strat wody, odmow ę udost ę pnienia dokumentów ź ród ł owych, co uniemo ż liwi ł o zweryfikowanie kosztów po ś rednich i bezpo ś rednich przypisanych dla celów sporz ą dzenia taryfy dla obszaru gminy Brzeszcze, naruszenie ochrony uzasadnionych interesów odbiorców przez zastosowanie zawy ż onej mar ż y zysku. Nadmieni ć trzeba, ż e Rada Miejska nie zatwierdzi ł a równie ż taryf stosowanych przez Przedsi ę biorstwo w 2003r. i 2004r. (karta nr 122, 124-123). Ceny netto za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków obowi ą zuj ą ce na terenie Gminy Brzeszcze w latach 2002-2005 kszta ł towa ł y si ę nast ę puj ą co. od 01.02.2002r. do 11.03.2003r. od 12.03.2003r. do 11.03.2004r. od 12.03.2004r. do 11.03.2005r. od 12.03.2005r. do 11.03.2006r. z ł /m 3 z ł /m 3 z ł /m 3 z ł /m 3 Dostawa wody 3,08 3,83 4,84 5,55 Gospodarstwa domowe 1,43 Odprowa- dzanie ś cieków Pozostali 2,26 2,62 3,15 3,30 Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Dla uznania, ż e sprawa ma charakter antymonopolowy niezb ę dne jest ustalenie czy w okoliczno ś ciach sprawy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyj ę tej jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Pozwala to przyj ąć , 8 ż e ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Znajduje wi ę c zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Poj ę cie interesu publicznego nie zosta ł o zdefiniowane w ustawie, niemniej by ł o ono wielokrotnie przedmiotem interpretacji S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz S ą du Najwy ż szego. Zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyra ż onym w wyroku z dnia 12 czerwca 2002r. (sygn. akt XVII Ama 47/2001), poj ę cie interesu publicznego nie jest poj ę ciem o charakterze jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany, a Organ Antymonopolowy w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji winien by ć rzecznikiem tego interesu. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, odnosz ą cy si ę do ogó ł u, a nie do jednostki czy te ż okre ś lonej grupy. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winno by ć uprzednie udowodnienie przez Organ Antymonopolowy, czy nast ą pi ł o rzeczywiste naruszenie wskazanego przepisami ustawy interesu publicznego. W ten sam sposób S ą d wypowiedzia ł si ę w wyrokach z dnia: 25.06.2001r. sygn. XVII Ama 84/00, 28.05.2001r. sygn. XVII Ama 82/00, 27.06.2001r. sygn. XVII Ama 92/00, 12.11.2001r. sygn. XVII Ama 105/00 oraz 04.07.2001r. sygn. XVII Ama 108/00. Podobne stanowisko zaj ął równie ż S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001r. sygn. I CKN 1217/98 stwierdzi ł , ż e ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego, ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji i nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych. Z kolei, w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004r. sygn. III SK 2/04 S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , ż e naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego ,,je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. W ś wietle powy ż szego orzecznictwa, Organ Antymonopolowy mo ż e wszcz ąć i prowadzi ć post ę powanie antymonopolowe wy łą cznie wówczas, gdy zachodzi podejrzenie, i ż nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznego, a zatem, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty zosta ł szerszy kr ą g uczestników rynku lub te ż wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku. Ustawa zatem w odniesieniu do przedsi ę biorców chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Wymienione w art. 1 cele ustawy zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestników rynku. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których efektem lub celem jest naruszenie przede wszystkim innych ni ż konkurencyjne interesów innych uczestników rynku. W przypadku praktyk eksploatacyjnych bezpo ś rednim celem lub skutkiem dzia ł a ń przedsi ę biorców jest wykorzystanie przez przedsi ę biorców wcze ś niej istniej ą cej przewagi nad kontrahentami. Ź ród ł em dzia ł a ń podejmowanych przez Przedsi ę biorstwo b ę d ą cych przedmiotem zarzutów stawianych w niniejszym post ę powaniu jest niew ą tpliwie jego si ł a rynkowa. Dla stwierdzenia naruszenia interesu publicznego wystarczaj ą ce jest dowolne nadu ż ycie si ł y rynkowej w relacjach ze s ł abszymi uczestnikami rynku, bowiem ju ż sam fakt nadu ż ycia posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynku narusza interes publiczny. Dla oceny kwestii naruszenia interesu publicznego istotne jest tak ż e, i ż praktyki eksploatacyjne 9 urzeczywistniaj ą si ę g ł ównie poprzez stosunki umowne, co ma miejsce w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy. Rozwa ż aj ą c kwesti ę naruszenia interesu publicznego w okoliczno ś ciach sprawy nale ż y stwierdzi ć , i ż w razie potwierdzenia zasadno ś ci stawianych zarzutów skutkami dzia ł a ń Przedsi ę biorstwa w zakresie stosowania nadmiernie wygórowanych cen za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków byliby dotkni ę ci wszyscy odbiorcy wody z terenu Gminy Brzeszcze zaopatrywani przez Przedsi ę biorstwo. Tak wi ę c, w ś wietle powy ż szych wywodów, w niniejszym post ę powaniu mamy do czynienia z mo ż liwo ś ci ą naruszeniem interesu publicznoprawnego przez Przedsi ę biorstwo, co uzasadnia ocen ę jego zachowania na rynku w ś wietle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. I. W ramach postawionych zarzutów Wnioskodawcy zarzucili GPW nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanych cen za dostaw ę wody i za odprowadzanie ś cieków, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podstawowym warunkiem dla zaistnienia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę jest, aby przedsi ę biorca j ą stosuj ą cy posiada ł pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. W pierwszej kolejno ś ci nale ż y zatem zdefiniowa ć rynek w ł a ś ciwy, którym w ś wietle art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Mówi ą c o rynku w ł a ś ciwym, okre ś la si ę go w uj ę ciu produktowym i geograficznym. Wyznaczaj ą c rynek nale ż y d ąż y ć do jego mo ż liwie w ą skiej segmentacji. Im w ę ziej i bardziej szczegó ł owo uda si ę wyodr ę bni ć rynek, tak w uj ę ciu produktowym, jak i w uj ę ciu geograficznym, tym wi ę kszy w nim udzia ł mo ż e mie ć okre ś lony przedsi ę biorca, co wyznacza poziom jego dominacji i zarazem wskazuje ograniczenia, jakie stwarza mu ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. W przeciwnym przypadku trudno by ł oby znale źć podmiot o pozycji dominuj ą cej co powodowa ł oby, i ż ograniczenia wynikaj ą ce z w/w ustawy straci ł yby sens (zob. wyrok S ą du Antymonopolowego, obecnie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 04.10.1993r. sygn. akt XVII Amr 29/93). Rynek w uj ę ciu produktowym odnosi si ę do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy antymonopolowej (m.in. rzeczy, us ł ugi). Przedsi ę biorstwo ś wiadczy us ł ugi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. W przedmiotowej sprawie towarem oferowanym nabywcom przez Przedsi ę biorstwo s ą w ł a ś nie te us ł ugi i to z cen ą za te us ł ugi wi ążą si ę zarzuty postawione przez Gmin ę Brzeszcze . Tak wi ę c w aspekcie produktowym Przedsi ę biorstwo prowadzi dzia ł alno ść na rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków. Z uwagi na technologi ę dostarczania wody i odprowadzania ś cieków rynek w aspekcie geograficznym wyznaczany jest przez zasi ę g sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej nale żą cej do Przedsi ę biorstwa i obejmuje obszar Gminy Brzeszcze, na terenie której w/w us ł ugi s ą wykonywane. Zatem rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest lokalny rynek zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków obejmuj ą cy teren Gminy Brzeszcze. 10 Analizuj ą c pozycj ę Przedsi ę biorstwa na tak oznaczonym rynku stwierdzi ć nale ż y, i ż jest ono wy łą cznym dostawc ą us ł ug w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków na obszarze Gminy Brzeszcze. Fakt nie spotykania si ę przez Przedsi ę biorstwo z ż adn ą konkurencj ą na tym rynku w pe ł ni uzasadnia stwierdzenie, i ż posiada ono na nim siln ą pozycj ę dominuj ą c ą . Ponadto z uwagi na sieciowy charakter urz ą dze ń s ł u żą cych do dostarczania wody i odprowadzania ś cieków Przedsi ę biorstwo mo ż na okre ś li ć jako tzw. monopolist ę naturalnego. Doda ć nale ż y, ż e sankcjonowaniu w trybie przewidzianym w art. 8 ustawy podlega nie samo posiadanie na rynku pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e przedsi ę biorca posiadaj ą cy siln ą pozycj ę dominuj ą c ą dysponuje si łą rynkow ą pozwalaj ą c ą mu jednostronnie dyktowa ć warunki umowy swym kontrahentom. Do stwierdzenia stosowania przez Przedsi ę biorstwo zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , obok wykazania, i ż posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, konieczne jest udowodnienie spe ł nienia przes ł anek wynikaj ą cych z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do których nale żą : − bezpo ś rednie narzucanie cen oraz − nadmiernie wygórowany charakter tych cen. Narzucanie cen musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez podmiot dominuj ą cy posiadaj ą cy si łę rynkow ą . Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne ustala taryfy zgodnie z ustaw ą o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) oraz rozporz ą dzeniem w sprawie okre ś lania taryf (…). Taryfy zawieraj ą wysoko ść op ł at za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków, a po ich zatwierdzeniu w drodze uchwa ł y rady gminy obowi ą zuj ą wszystkich odbiorców wody i dostawców ś cieków na terenie dzia ł ania przedsi ę biorstwa. W okoliczno ś ciach sprawy nie zaakceptowanie taryfy przez rad ę gminy nie wstrzyma ł o jej wprowadzenia w ż ycie. Rada Gminy Brzeszcze w dniu 14.02.2005r. podj ęł a uchwa łę o odmowie zatwierdzenia taryf na 2005r. przed ł o ż onych przez Przedsi ę biorstwo (karta nr 125), jednak ż e ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) w brzmieniu obowi ą zuj ą cym w dacie podejmowania tej uchwa ł y przewidywa ł a jedynie w art. 24 ust. 3, ż e rada gminy zatwierdza taryfy w terminie 45 dni od dnia z ł o ż enia wniosku przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne. W ówczesnym stanie prawnym brak zatwierdzenia taryf przez rad ę gminy nie stanowi ł przeszkody do ich wprowadzenia z up ł ywem 70 dni od dnia z ł o ż enia wniosku o zatwierdzenie taryf (art. 24 ust. 8 w/w ustawy). Odmowa zatwierdzenia taryfy przez Rad ę Gminy Brzeszcze, nie maj ą ca oparcia w obowi ą zuj ą cych w tym czasie przepisach ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…), nie powstrzyma ł a Przedsi ę biorstwa od wprowadzenia z dniem 12.03.2005r. nowych cen za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków. W ś wietle przepisów w/w ustawy i rozporz ą dzenia organem regulacyjnym, który ma wyra ż a ć interesy odbiorców i przeciwdzia ł a ć kszta ł towaniu cen ponad koszty uzasadnione jest rada gminy. Odbiorcy us ł ug w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków nie maj ą ż adnego wp ł ywu na wysoko ść cen zawartych w taryfie. W tym stanie rzeczy w pe ł ni uzasadnione jest stwierdzenie, i ż Przedsi ę biorstwo narzuci ł o ceny swoim klientom z terenu Gminy Brzeszcze. Poj ę cie ceny nadmiernie wygórowanej jest ma ł o precyzyjne i mo ż e by ć ró ż nie definiowane. Niemniej zarówno w orzecznictwie, jaki w doktrynie przyjmuje si ę , ż e przez cen ę nadmiernie wygórowan ą w ś wietle art. 8 ust. 2 pkt 1 nale ż y rozumie ć cen ę narzucon ą nabywcy przez podmiot posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą , z racji posiadania si ł y rynkowej, ra żą co zawy ż on ą w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia, której odbiorca nie zaakceptowa ł by w przypadku posiadania przez podmiot dominuj ą cy konkurencji. Cena taka w sposób istotny narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń stron umowy okre ś lon ą w art. 487 § 2 k.c. Doktryna i praktyka s ą dowa s ą zgodne co do tego, i ż przy definiowaniu ceny nadmiernie wygórowanej, w celu wyeliminowania b łę dów w ocenie, nale ż y pos ł ugiwa ć si ę dwojakiego 11 rodzaju kryteriami. Pierwsze z nich zwi ą zane s ą z analiz ą kosztow ą dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorcy. Wyró ż nia si ę tu kryteria odnosz ą ce si ę do kosztów w ł asnych przedsi ę biorcy wynikaj ą cych z kalkulacji ceny towaru, wielko ś ci zysku w cenie jednostkowej, rentowno ś ci rozumianej jako stosunek zysku do kosztów w ł asnych. Drugie powstaj ą z porównania cen wyst ę puj ą cych na rynku w ł a ś ciwym z cenami potencjalnych konkurentów przedsi ę biorcy na innych rynkach (tzw. analiza porównawcza cen). Je ż eli w wyniku zastosowania tych kryteriów oka ż e si ę , ż e badana cena istotnie narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń kontrahentów, gdy ż jest ra żą co zawy ż ona w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia oferowanego przez dominuj ą cego na rynku przedsi ę biorc ę , to nale ż y przyj ąć , i ż mamy do czynienia z cen ą nadmiernie wygórowan ą w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zob. wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20.11.2003r. sygn. akt XVII Ama 121/03, wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 14.06.2005r. sygn. akt VI ACa 93/05). W my ś l art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) przedsi ę biorstwo okre ś la taryf ę na 1 rok, na podstawie niezb ę dnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców. Zgodnie z §6 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf (…) niezb ę dne przychody dla potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek op ł at planowanych na rok obowi ą zywania taryf przedsi ę biorstwo ustala, uwzgl ę dniaj ą c: koszty eksploatacji i utrzymania, op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska, sp ł aty rat kapita ł owych ponad warto ść amortyzacji, sp ł aty odsetek od zaci ą gni ę tych kredytów i po ż yczek, rezerwy na nale ż no ś ci nieregularne, mar żę zysku. Gmina na poparcie zarzutów naruszenia przez Przedsi ę biorstwo art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przedstawi ł a „opracowanie audytorskie” o nazwie „Ocena: Wniosku o zatwierdzenie Taryf dla Zbiorowego Zaopatrzenia w Wod ę i Zbiorowego Odprowadzania Ś cieków z dnia 31 grudnia 2004 roku” sporz ą dzone na zlecenie Burmistrza Gminy przez spó ł k ę uprawnion ą do badania sprawozda ń finansowych (karty nr 72-113). Sam autor w/w opracowania przyzna ł w nim jednak, i ż nie dysponowa ł pe ł nym zakresem danych finansowych, które mog ł yby pos ł u ż y ć do weryfikacji zasadno ś ci kosztów przyj ę tych przez Przedsi ę biorstwo w uzasadnieniu wniosku taryfowego i w takiej sytuacji ocena jego poprawno ś ci by ł a praktycznie niemo ż liwa (karty nr 91, 121). Ponadto zwa ż y ć trzeba, i ż przedmiotowe opracowanie dotyczy stawek cen proponowanych przez Przedsi ę biorstwo w grudniu 2004r., tj. 5,95 z ł /m 3 za wod ę i 3,36 z ł /m 3 za odprowadzanie ś cieków, podczas gdy przedmiotem oceny w niniejszym post ę powaniu s ą ceny, które obowi ą zywa ł y na terenie Gminy Brzeszcze od dnia 12.03.2005r., czyli 5,55 z ł /m 3 za wod ę i 3,30 z ł /m 3 za odprowadzanie ś cieków. Ponadto pismo to nale ż y zakwalifikowa ć jako dokument prywatny Gminy. Z powy ż szych wzgl ę dów przedmiotowe opracowanie nie stanowi dowodu przes ą dzaj ą cego o zasadno ś ci stanowiska Gminy i tym samym nie daje podstaw do uznania zarzutów stawianych Przedsi ę biorstwu za uzasadnione. Równie ż w ś wietle orzecznictwa prywatne ekspertyzy sporz ą dzone na zlecenie stron lub osób trzecich, przed lub w trakcie post ę powania nie stanowi ą dowodu w sprawie, a jedynie mog ą by ć uznane za wyja ś nienia stanowi ą ce poparcie, z uwzgl ę dnieniem wiadomo ś ci specjalnych, stanowiska strony (wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 02.11.2005r. sygn. akt XVII Ama 72/04, wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 12.04.2002r. sygn. I CKN 92/00). Istotn ą pozycj ą kosztów bezpo ś rednich zaopatrzenia w wod ę odbiorców z terenu Gminy Brzeszcze jest koszt zakupu wody od dostawcy hurtowego stanowi ą cy (…)% kosztów uwzgl ę dnianych w kalkulacji ceny (karta nr 328). W okresie obowi ą zywania przedmiotowych taryf Przedsi ę biorstwo w celu zapewnienia dostawy wody dla odbiorców na terenie Gminy Brzeszcze, w oparciu o do ś wiadczenia z lat poprzednich zaplanowa ł o zakup (…) m 3 wody od dostawcy hurtowego, którym jest Górno ś l ą skie Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów S.A. w Katowicach (zwane dalej GPW). W 12 ilo ś ci tej, oprócz wody, któr ą planowa ł o dostarczy ć odbiorcom (ok. (…) tys. m 3 ), uwzgl ę dni ł o równie ż prognozowan ą ilo ść ubytków wody na sieci (ok. (…) tys. m 3 ). Koszt zakupu wody skalkulowano jako iloczyn planowanej ilo ś ci wody, która zostanie zakupiona w okresie obowi ą zywania nowych taryf i ceny wody obowi ą zuj ą cej w 2004r., czyli 1,39 z ł /m 3 . Przy czym, co nale ż y podkre ś li ć , w kalkulacji kosztów zakupu wody nie uwzgl ę dniono wzrostu ceny 1 m 3 wody, któr ą GPW zamierza ł o wprowadzi ć od kwietnia 2005r. (karta nr 472). W okresie od 01.04.2005r. do 11.03.2006r. Przedsi ę biorstwo zakupi ł o i wt ł oczy ł o do sieci na terenie Gminy Brzeszcze (…) m 3 wody po cenie 1,47 z ł /m 3 oraz (…) m 3 po ni ż szych cenach (od 1,39 z ł /m 3 do 1,11, z ł /m 3 ) wynikaj ą cych ze stosowanego przez GPW systemu bonifikat. Łą cznie w okresie od 01.04.2005r. do 11.03.2006r. Przedsi ę biorstwo zakupi ł o (…) m 3 wody po ś redniej cenie zakupu na poziomie 1,42 z ł /m 3 , przy uwzgl ę dnieniu w taryfach kosztu zakupu wody w wysoko ś ci 1,39 z ł /m 3 (karty nr 565-566). Przedsi ę biorstwo ponios ł o zatem wy ż szy koszt zakupu wody od tego, który zosta ł uwzgl ę dniony w kalkulacji ceny stosowanej na terenie Gminy Brzeszcze. Straty z tytu ł u ubytków wody w sieci przesy ł owej dostawcy, zaistnia ł e przy zachowaniu przez niego nale ż ytej staranno ś ci wed ł ug kryteriów wskazanych w art. 355 §2 k.c., mog ą by traktowane jako sk ł adniki kalkulacji ceny wody. Pomini ę cie w kalkulacji ceny takich ubytków wody mog ł oby czyni ć nieop ł acaln ą dzia ł alno ść gospodarcz ą zwi ą zana z dostaw ą wody. Z drugiej strony nale ż y mie ć na wzgl ę dzie to, i ż przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne b ę d ą ce monopolist ą na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wod ę , a wi ę c nie poddawane konkurencji ze strony innych przedsi ę biorców mo ż e nie mie ć dostatecznie silnych bod ź ców do obni ż ania strat wody w swojej sieci przesy ł owej. Wi ąż e si ę to bowiem nie tylko z odpowiednimi nak ł adami finansowymi na remonty sieci, ale tak ż e z nale ż yt ą staranno ś ci ą w zakresie prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, okre ś lonej przy uwzgl ę dnieniu zawodowego charakteru (art. 355§2 k.c.). Ubytki w sieci powstaj ą ce przy zachowaniu nale ż ytej staranno ś ci, o której mowa w powo ł anym wy ż ej przepisie, dostawca mo ż e w ocenie Organu Antymonopolowego wliczy ć w cen ę . Natomiast z punktu widzenia przes ł anek wynikaj ą cy z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów trudno by ł oby tolerowa ć sytuacj ę , aby wlicza ł on w cen ę nadmierne ubytki wody w sieci przesy ł owej, a w szczególno ś ci spowodowane brakiem nale ż ytej staranno ś ci w prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej. Wliczanie takich ubytków w koszty prowadzonej dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej, a nast ę pnie w cen ę , by ł oby równoznaczne z przerzuceniem na odbiorców wody kosztów nieefektywnej dzia ł alno ś ci gospodarczej, co mo ż e stanowi ć przejaw praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę (zob. wyrok S ą du Antymonopolowego sygn. akt XVII Ama 68/97 z dnia 11.03.1998r.). Podkre ś li ć nale ż y, i ż mieszka ń cy Gminy Brzeszcze nie byli obci ąż ani w stu procentach kosztami ubytków wody poniewa ż przyj ę ta w kalkulacji wielko ść 26% jest o 8% ni ż sza od faktycznego wykonania roku obrachunkowego (od 01.12.2003r. do 30.11.2004r.), które wynios ł o 34% ilo ś ci wody zakupionej, tj. (…) tys. m 3 . W taryfach obowi ą zuj ą cych do 11.03.2006r. przy za ł o ż onym poziomie sprzeda ż y w ilo ś ci (…) tys. m 3 uwzgl ę dniono tylko (…) tys. m 3 ubytków wody, czyli o (…) tys. m 3 mniej (karta nr 321). Zestawiaj ą c wielko ść strat wliczanych przez Przedsi ę biorstwo w koszty zaopatrzenia w wod ę z danymi dotycz ą cymi innych przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych dzia ł aj ą cych w porównywalnych warunkach, tzn. na terenie gmin górniczych o zbli ż onej liczbie mieszka ń ców do liczby mieszka ń ców Gminy Brzeszcze, stwierdzi ć trzeba, i ż poziom strat wliczanych w koszty zaopatrzenia w wod ę rz ę du 26% to poziom ś redni. Przedmiotowe dane zawiera poni ż sza tabela. Analizuj ą c wysoko ść strat wody na terenie Gminy Brzeszcze w latach 2000-2005 zanotowa ć równie ż trzeba tendencj ę spadkow ą . Od 2000r. do 2004r. straty wody zosta ł y obni ż one z 41% do 34%. Natomiast w 2005r. Przedsi ę biorstwo obni ż y ł o straty do 26% (karty nr 509, 533, 542). 13 Gmina Straty wody wliczone w koszty zaopatrzenia w wod ę w % Czelad ź 0,0 Psary 0,0 Bestwina 0,0 Paw ł owice 0,0 Che ł mek 19,7 Suszec 24,0 Mied ź na 25,0 Brzeszcze 26,0 Ś wierklany 28,5 Bobrowniki 32,7 Radzionków 36,0 Pilchowice 38,0 Giera ł towice 47,2 Zebrzydowice 50,4 Boguszów Gorce 56,4 Maj ą c na uwadze, i ż 26% to ś redni poziom strat wliczanych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne w koszty zaopatrzenia w wod ę , brak podstaw do stwierdzenia, ż e Przedsi ę biorstwo wliczy ł o w cen ę wody nadmierne straty wody w sieci przesy ł owej. Istotne znaczenie w okoliczno ś ciach sprawy ma równie ż systematyczne obni ż anie przez Przedsi ę biorstwo w latach 2000-2005 wielko ś ci ubytków wody na terenie Gminy Brzeszcze. Przedsi ę biorstwo do 2004r. na tym obszarze dzia ł a ł o ze strat ą oczywistym jest zatem, ż e nie dysponowa ł o wystarczaj ą cymi ś rodkami finansowymi pozwalaj ą cymi na remonty sieci, a mimo to podejmowa ł o dzia ł ania przynosz ą ce efekt w postaci obni ż ania strat wody. W tym stanie rzeczy nie mo ż na wi ę c Przedsi ę biorstwu zarzuci ć braku staranno ś ci w prowadzonej dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej. Analizuj ą c koszty zaopatrzenia w wod ę Organ Antymonopolowy zwróci ł równie ż uwag ę na inne pozycje kosztów bezpo ś rednich uwzgl ę dnione w kalkulacji. Zarówno koszt wynagrodze ń , jak i koszt ś wiadcze ń na rzecz pracowników, w roku planowanym obowi ą zywania nowych taryf zosta ł obni ż ony o 30% w stosunku do jego wykonania w roku obrachunkowym. Koszt energii równie ż zosta ł obni ż ony o 30%. Pozycje kosztów - podatki i op ł aty oraz us ł ugi pozosta ł e zosta ł y w roku planowanym obowi ą zywania nowych taryf utrzymane na poziomie wykonania z roku obrachunkowego. W zestawieniu z rokiem obrachunkowym wzros ł y jedynie takie pozycje kosztów, jak materia ł y i ś rodki chemiczne, alokowane koszty ogólne i dzia ł alno ś ci pomocniczej, i amortyzacja (karta nr 138). W pozycji materia ł y i ś rodki chemiczne w planowanym roku obowi ą zywania nowych taryf w porównania do roku obrachunkowego nast ą pi ł wzrost kosztów o kwot ę (…) z ł , czyli o 53,61% (karty nr 45, 139). Wzrost kosztów zu ż ycia materia ł ów by ł zwi ą zany z planowanym uruchomieniem w marcu 2005r. hydroforni miejskiej na terenie Gminy Brzeszcze. Obiekt ten mia ł by ć wyposa ż ony w pompy dozuj ą ce polifosforan w celu spowodowania obni ż enia kosztów eksploatacji i przyczynienia si ę do podniesienia jako ś ci dostarczonej wody (karty nr 63, 69, 131). Efektem ich zastosowania by ł a konieczno ść zakupu ś rodka dozuj ą cego. W roku obrachunkowym Przedsi ę biorstwo nie ponios ł o kosztów zakupu takiego ś rodka, w zwi ą zku z powy ż szym wzrost kosztów o planowan ą warto ść zakupu tego ś rodka by ł uzasadniony. Hydrofornia miejska zosta ł a uruchomiona dopiero 23.11.2005r., w zwi ą zku z tym w roku obowi ą zywania taryf Przedsi ę biorstwo wyda ł o na polifosforany tylko (…) z ł (karta nr 566). Fakt, i ż Przedsi ę biorstwo ponios ł o z w/w tytu ł u koszt ni ż szy o (…) z ł nie jest jednak wystarczaj ą cy do stwierdzenia, ż e cena za dostaw ę wody jest nadmiernie wygórowana. Wskazana ró ż nica w przeliczeniu na 1m 3 wody dostarczonej odbiorcom daje zaledwie 0,042 z ł . 14 Alokowane koszty ogólnozak ł adowe i dzia ł alno ś ci pomocniczej w planowanym roku obowi ą zywania nowych taryf w porównania do roku obrachunkowego wzros ł y o 18,62%, tj. o kwot ę (…) z ł . Wzrost tej pozycji zosta ł wywo ł any m.in. wzrostem kosztów zaplecza technicznego w efekcie eksploatacji nowych ś rodków transportu oraz nowych koparek zakupionych w 2004r. (karta nr 132). W ocenie Gminy wymiana taboru w ci ą gu jednego roku by ł a niecelowa poniewa ż nie uwzgl ę dnia ł a interesu konsumentów. Jej zdaniem zakupy inwestycyjne winny zmierza ć do ograniczenia kosztów Przedsi ę biorstwa, a nie do ich wzrostu (karta nr 121). W odpowiedzi na tak postawiony zarzut Przedsi ę biorstwo wyja ś ni ł o, ż e dysponowa ł o wysoce wyeksploatowanym sprz ę tem, który prawie w po ł owie by ł wykorzystywany przez okres przekraczaj ą cy osiem lat, czyli po jego „ ś mierci technicznej” (karta nr 326). W tym stanie rzeczy ci ą gle rosn ą ce koszty remontów sprz ę tu transportowego, jak te ż konieczno ść zwi ę kszenia ilo ś ci modernizowanej sieci, sk ł oni ł y Przedsi ę biorstwo do wymiany eksploatowanego sprz ę tu. Rozwi ą zanie to umo ż liwi ł o stworzenie niezb ę dnego zaplecza technicznego do realizacji planu rozwoju i modernizacji urz ą dze ń wodoci ą gowo- kanalizacyjnych przede wszystkim si ł ami w ł asnymi Przedsi ę biorstwa. W ocenie Organu Antymonopolowego Przedsi ę biorstwo, by móc ś wiadczy ć us ł ugi odpowiedniej jako ś ci, w tym by modernizowa ć sie ć wodoci ą gowo-kanalizacyjn ą i obni ż a ć poziom strat wody, musi dysponowa ć niezb ę dnym zapleczem technicznym. St ą d te ż , zwa ż ywszy na oczekiwania Gminy co do ograniczania przez Przedsi ę biorstwo ubytków wody na sieci przesy ł owej, w okoliczno ś ciach sprawy nie jest zasadne kwestionowanie jego prawa do wymiany wyeksploatowanego sprz ę tu na nowy, zw ł aszcza, ż e w d ł u ż szej perspektywie pozwoli to Przedsi ę biorstwu na obni ż enie kosztów zwi ą zanych chocia ż by z remontami. Rozwa ż aj ą c zarzuty Gminy co do kosztów dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej przyj ę tych przez Przedsi ę biorstwo do kalkulacji ceny szczególn ą uwag ę zdaniem Organu Antymonopolowego trzeba zwróci ć na fakt, ż e warto ść niezb ę dnych przychodów z tytu ł u zaopatrzenia w wod ę w roku planowanym obowi ą zywania nowych taryf jest ni ż sza o 4,58% od wykonania w roku obrachunkowym (od 01.12.2003r. do 30.11.2004r.) b ę d ą cym podstaw ą do kalkulacji taryfy (karty nr 38, 138). Przedsi ę biorstwo podj ęł o dzia ł ania, które pozwoli ł y mu na obni ż enie planowanych kosztów w roku obowi ą zywania nowych taryf. Twierdzenie, i ż Przedsi ę biorstwo bezpodstawnie podwy ż szy ł o koszty dzia ł alno ś ci i przerzuci ł o je w cenie wody na odbiorców nie ma racji bytu. Wniosek taki jest tym bardziej nieuzasadniony, je ś li wzi ąć pod uwag ę koszty dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej, które stanowi ł y podstaw ę do kalkulacji taryf, ponoszone przez Przedsi ę biorstwo w latach 2003-2005. W wymienionym okresie koszty tej dzia ł alno ś ci zosta ł y obni ż one o ok. (…) z ł (ok. 11%). Gmina zarzucaj ą c Przedsi ę biorstwu stosowanie nadmiernie wygórowanych cen za odprowadzanie ś cieków podnios ł a, ż e koszty oczyszczania na skutek przej ę cia oczyszczalni ś cieków w grudniu 2003r. przez Gmin ę pomniejszy ł y koszty Przedsi ę biorstwa (karta nr 5). W tym kontek ś cie podnie ść trzeba, ż e po przekazaniu oczyszczalni poszczególne pozycje kosztów ponoszonych przez Przedsi ę biorstwo na dzia ł alno ś ci kanalizacyjnej takie jak: wynagrodzenia, zu ż ycie materia ł ów, energii, op ł aty za korzystanie ze ś rodowiska obni ż y ł y si ę (karta nr 139), ale w miejsce kosztów przypisanych oczyszczalni pojawi ł si ę inny koszt, a mianowicie koszt us ł ug pozosta ł ych, w którym mie ś ci si ę op ł ata na rzecz oczyszczalni, b ę d ą cej obecnie w ł asno ś ci ą Gminy, za us ł ug ę oczyszczania ś cieków (karty nr 130, 139, 566). Od momentu przekazania oczyszczalni Przedsi ę biorstwo p ł aci za oczyszczanie ś cieków. Stawka op ł aty za przyj ę cie ś cieków w okresie od 01.12.2003r. do 11.03.2004r. wynosi ł a 1,90 z ł /m 3 , natomiast od dnia 12.03.2004r. do chwili obecnej wynosi 2,15 z ł /m 3 (karta nr 566). W roku obrachunkowym, obejmuj ą cym okres od 01.12.2003r. do 30.11.2004r., koszt us ł ug pozosta ł ych wyniós ł (…) z ł , z czego koszt oczyszczania ś cieków to (…) z ł . W roku planowanym obowi ą zywania taryf, tj. od dnia 12.03.2005r. do 11.03.2006r. koszt us ł ug pozosta ł ych wyniós ł (…) z ł , z czego koszt oczyszczania ś cieków to (…) z ł (karty nr 139, 566). Koszt oczyszczania ś cieków wynosz ą cy (…) z ł stanowi 65,07% ceny 3,30 z ł /m 3 za 15 odprowadzanie ś cieków (karta nr 566). O wysoko ś ci tego kosztu w istocie nie decyduje Przedsi ę biorstwo, ale ten kto dyktuje ceny za us ł ug ę oczyszczania ś cieków, czyli w ł a ś ciciel oczyszczalni. Dokonuj ą c oceny kosztów dzia ł alno ś ci kanalizacyjnej na terenie Gminy Brzeszcze Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , ż e Przedsi ę biorstwo zredukowa ł o poszczególne koszty (karta nr 139). W efekcie warto ść niezb ę dnych przychodów uwzgl ę dnionych przy kalkulowaniu ceny obni ż ono w stosunku do roku obrachunkowego o 7,94% (karty nr 38, 139). Podobnie jak w przypadku kosztów dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej, post ę puj ą cy proces redukowania kosztów dzia ł alno ś ci kanalizacyjnej jest tym bardziej widoczny, je ś li analiz ą obejmie si ę nie tylko rok obrachunkowy, ale tak ż e rok 2003. W latach 2003-2005 Przedsi ę biorstwo obni ż y ł o bowiem warto ść kosztów uwzgl ę dnianych przy ustalaniu ceny za odprowadzanie ś cieków o ok. (…) z ł (ok. 16%). Zatem zarówno w przypadku dostaw wody, jak i odprowadzania ś cieków Przedsi ę biorstwo obni ż y ł o przy kalkulacji taryf planowane koszty, w stosunku do kosztów, jakie ponios ł o z tytu ł u danej dzia ł alno ś ci w roku obrachunkowym. Ponadto proces redukcji kosztów trwa od kilku lat i ś wiadczy o tym, ż e Przedsi ę biorstwo prowadzi swoj ą dzia ł alno ść z nale ż yt ą staranno ś ci ą i ma na uwadze to, by nie obci ąż a ć odbiorców swoich us ł ug kosztami, które mo ż na wyeliminowa ć lub ograniczy ć . Systematyczne obni ż anie kosztów dzia ł alno ś ci jest tym bardzie znacz ą ce je ś li w dokonywanej ocenie uwzgl ę dni si ę wska ź nik inflacji. Wska ź nik cen towarów i us ł ug konsumpcyjnych za 2003r. wyniós ł 0,8%, za 2004r. – 3,5%, a za 2005r. – 2,1% 1 . Za ś wska ź nik inflacji ogó ł em w 2005r. w stosunku do 2003r. wyniós ł 105,7% 2 . Przedsi ę biorstwo w latach 2003-2005 obni ż y ł o zatem koszty pomimo wzrostu wska ź nika inflacji. W tym stanie rzeczy nie ma jakichkolwiek podstaw do uznania twierdzenia o nieuzasadnionym zawy ż aniu kosztów przez Przedsi ę biorstwo za uzasadnione. Niekorzystnym zjawiskiem dla przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych jest ci ą gle malej ą ca sprzeda ż . Koszty sta ł e takie, jak np. amortyzacja lub podatki, stanowi ą znaczny procent w ogólnej strukturze kosztów i maj ą znaczny wp ł yw na ko ń cow ą cen ę wody. W przypadku spadaj ą cej sprzeda ż y udzia ł tych kosztów w cenie jednostkowej jest coraz wi ę kszy. Zjawisko to jest niezale ż ne od dzia ł a ń przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo- kanalizacyjnego. Nie bez znaczenia zatem w okoliczno ś ciach sprawy jest równie ż spadkowy trend sprzeda ż y wody, z którym Przedsi ę biorstwo musi si ę liczy ć planuj ą c swoj ą dzia ł alno ść (karty nr 133, 327). Zakup wody przez odbiorców w 2003r. spad ł w porównaniu do 2002r. o 8,62 %, a w 2003r. w porównaniu do 2004r. o 3,16 % (karty nr 478, 513). Spadkowy trend sprzeda ż y dotyczy równie ż odbioru ś cieków. Ilo ść odebranych ś cieków w 2003r. spad ł a w stosunku do 2002r. o 13,66 %, a w 2004r. w stosunku do 2003r. o 7,53 % (karty nr 479, 514). Przedsi ę biorstwo zaplanowa ł o w roku obowi ą zywania nowych taryf sprzeda ż wody wynosz ą c ą (…) tys. m 3 , tj. na poziomie z roku obrachunkowego b ę d ą cego podstaw ą do kalkulacji taryfy. W przypadku planowania ilo ś ci odprowadzanych ś cieków Przedsi ę biorstwo post ą pi ł o tak samo i przyj ęł o, ż e w roku obowi ą zywania nowych taryf od dostawców z terenu Gminy Brzeszcze odprowadzi (…) m 3 , czyli tyle samo ś cieków, ile odebra ł o od nich w roku obrachunkowym (karta nr 139). Powy ż sze oznacza, i ż nie uwzgl ę dni ł o spadkowego trendu sprzeda ż y, niew ą tpliwie jednak spadek zapotrzebowania na wod ę i spadek ilo ś ci odbieranych ś cieków powoduj ą , i ż pomimo dzia ł a ń Przedsi ę biorstwa zmierzaj ą cych do racjonalizacji kosztów, wzrastaj ą jednostkowe koszty przypadaj ą ce na 1 m 3 sprzedawanej wody i odprowadzanych ś cieków. 1 Biuletyn Statystyczny GUS Nr 2/2006 2 Komunikat Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego z dnia 16 stycznia 2006r. w sprawie wska ź nika cen towarów i us ł ug konsumpcyjnych ogó ł em oraz dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2005r. 16 W latach 2002-2004 Przedsi ę biorstwo stosowa ł o taryfy, które nie bilansowa ł y kosztów prowadzonej dzia ł alno ś ci, co prowadzi ł o do strat finansowych na terenie Gminy Brzeszcze. W wymienionym okresie Przedsi ę biorstwo i na dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej, i na dzia ł alno ś ci kanalizacyjnej nie tylko nie osi ą ga ł o ż adnego zysku, ale ponosi ł o znaczne straty (karty nr 138, 139). Tymczasem cytowany powy ż ej §6 rozporz ą dzenia w sprawie okre ś lania taryf (…) wyra ź nie przewiduje prawo przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego do ustalenia mar ż y zysku. Przedsi ę biorstwo kalkuluj ą c cen ę wody obowi ą zuj ą cej w 2005r. uwzgl ę dni ł o (…)% mar żę zysku, a w przypadku ceny za odprowadzanie ś cieków (…)%, co kwotowo daje odpowiednio (…) z ł zysku na dzia ł alno ś ci wodoci ą gowej i (…) z ł zysku na dzia ł alno ś ci kanalizacyjnej (karta nr 331). Kalkulowany zysk jednostkowy w takiej wysoko ś ci nie spe ł nia kryterium zysku nadmiernie wygórowanego, a wi ę c równie ż cen w wysoko ś ci 5,55 z ł /m 3 netto i 3,30 z ł /m 3 netto nie mo ż na uzna ć z tego tytu ł u za nadmiernie wygórowane. W tym miejscu nale ż y podkre ś li ć , i ż zgodnie z orzecznictwem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok z dnia 24.04.2002r. sygn. akt XVII Ama 73/01), w gospodarce rynkowej, us ł ugi komunalne s ą ,,towarem” jak ka ż dy inny. Ich cena musi wi ę c pokrywa ć koszty, a ponadto umo ż liwia ć osi ą ganie zysku. Osi ą ganie zysku przez podmiot gospodarczy jest warunkiem utrzymania si ę na rynku, gdy ż umo ż liwia rozwój. Nie mo ż na zatem oczekiwa ć od podmiotu ś wiadcz ą cego takie us ł ugi, aby dobrowolnie rezygnowa ł z zysku w cz ęś ci lub ca ł o ś ci. W powy ż szym orzeczeniu S ą d stwierdzi ł równie ż m.in., i ż osi ą gany przez przedsi ę biorc ę 16% zysk jednostkowy na sprzeda ż y wody nie jest wcale zyskiem nadmiernym. Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, ż e tak samo nale ż y oceni ć zysk rz ę du (…)% i (…)%. Niezale ż nie od powy ż szego nale ż y podnie ść , i ż - zgodnie z powo ł anym powy ż ej wyrokiem S ą du z dnia 24.04.2002r. - bez znaczenia dla istoty sprawy jest ogólny wynik finansowy przedsi ę biorstwa. Nie ma bowiem ż adnego powodu, aby zainteresowany ś wiadcz ą cy us ł ugi zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i zbiorowego odprowadzania ś cieków nie osi ą ga ł zysku. Globalna wielko ść zysku nie ma te ż znaczenia dla ewentualnego stwierdzenia zarzucanej praktyki, podobnie jak i struktura jego osi ą gania. Tak wi ę c, ustalenie planowanego narzutu zysku w wysoko ś ci (…)% i (…)% nie ś wiadczy o tym, ż e wprowadzone z dniem 12.03.2005r. ceny za dostaw ę wod ę i za odprowadzanie ś cieków s ą cenami nadmiernie wygórowanymi. Stosowanie wy łą cznie kryteriów kosztowych przy badaniu mo ż liwo ś ci stosowania przez Przedsi ę biorstwo cen nadmiernie wygórowanych nie by ł oby miarodajne, gdy ż podmiot o pozycji dominuj ą cej nie poddawany konfrontacji ze strony konkurentów ma ł atw ą mo ż liwo ść wkalkulowania do ceny nieuzasadnionych kosztów dzia ł alno ś ci, co nie zawsze ł atwo udaje si ę odkry ć . Dlatego, chocia ż podstaw ą dla ustalania op ł at za dostarczanie wody i odprowadzanie ś cieków s ą kryteria kosztowe, to jednak Organ Antymonopolowy dodatkowo dokona ł porównania cen stosowanych przez Przedsi ę biorstwo z cenami innych przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę na innych, porównywalnych rynkach. W ś wietle orzecznictwa S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów metoda porównawcza jest zasadna i obiektywna. Metoda kosztowa niesie bowiem ze sob ą mo ż liwo ś ci manipulowania kalkulacj ą , przez wliczenie w cen ę wody pozornych kosztów dzia ł alno ś ci (zob. wyrok z dnia 02.04.2003r. sygn. akt XVII Ama 41/02, wyrok z dnia 30.06.2005r. sygn. akt XVII Ama 24/04). Wszelkie porównywanie stosowanych cen ma sens wy łą cznie wtedy, gdy porównywalne s ą równie ż warunki dzia ł ania przedsi ę biorców (zob. wyrok w/w S ą du z dnia 25.08.2004r. sygn. akt Ama 91/03). Poniewa ż Gmina Brzeszcze jest gmin ą górnicz ą do analizy porównawczej przedmiotowych op ł at wybrano inne gminy górnicze o zbli ż onej liczbie mieszka ń ców. Podstawowym kryterium uznania danej gminy za gmin ę górnicz ą jest okoliczno ść wyst ę powania na jej terenie skutków w postaci szkód górniczych, które maj ą m.in. wp ł yw na wysoko ść ubytków wody. W tym miejscu wskaza ć nale ż y, i ż równie ż w ocenie S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów metoda porównawcza ceny wody na tle i w kontek ś cie gmin górniczych jest obiektywna i rzetelna (zob. wyrok w/w S ą du z dnia 02.04.2003r. sygn. akt XVII Ama 41/02). Uzyskane informacje przedstawiaj ą poni ż sze tabele. Ceny netto za odprowadzanie ś cieków z gospodarstw domowych Gmina Cena z ł /m 3 % ceny w Brzeszczach Bestwina 1,82 55,15 Giera ł towice 2,20 66,67 Boguszów Gorce 2,47 74,84 Pilchowice 2,50 75,76 Bobrowniki 2,62 79,39 Paw ł owice 2,68 81,21 Radzionków 3,00 90,91 Brzeszcze 3,30 100,00 Zebrzydowice 3,40 103,03 Mied ź na 3,56 107,88 Che ł mek 3,86 116,97 Ś wierklany 3,99 120,91 Czelad ź 4,95 150,00 Suszec 14,25 431,82 17 Ceny netto za dostaw ę wody Z analizy danych zawartych w tabeli wynika, i ż cena za odprowadzanie ś cieków stosowana przez Przedsi ę biorstwo na terenie Gminy Brzeszcze w 2005r. kszta ł towa ł a si ę na ś rednim poziomie. Sze ś ciu potencjalnych konkurentów Przedsi ę biorstwa dzia ł aj ą cych na porównywalnych rynkach pobiera ł o za przedmiotow ą us ł ug ę wy ż sze op ł aty, a siedmiu - ni ż sze. Ustalenie ceny za odprowadzanie ś cieków w wysoko ś ci 3,30 z ł /m 3 netto nie daje zatem ż adnych podstaw do uznania jej za nadmiernie wygórowan ą . Cena wynosz ą ca 5,55 z ł /m 3 netto pobierana przez Przedsi ę biorstwo od odbiorców z terenu Gminy Brzeszcze w 2005r. jest niew ą tpliwie cen ą najwy ż sz ą w zestawieniu z cenami obowi ą zuj ą cymi na terenie innych gmin górniczych. Niemniej nale ż y zaznaczy ć , ż e na obszarze trzynastu gmin wskazanych w powy ż szej tabeli w 2005r. odbiorcy wody uiszczali op ł at ę sta łą w wysoko ś ci od 1,65 z ł do 7,00 z ł , za ś na terenie dwóch z nich odbiorcy korzystali z dop ł aty do ceny wody. Jedynie na terenie dwóch z wymienionych gmin odbiorcy nie byli zobowi ą zani do uiszczania op ł aty sta ł ej i nie korzystali z dop ł at. Te gminy to: Mied ź na i Brzeszcze (karta nr 513). W tym miejscu nale ż y zauwa ż y ć , i ż nawet fakt ustalenia ceny za wod ę na poziomie cen wysokich w ś ród badanych przedsi ę biorstw wodoci ą gowo-kanalizacyjnych nie daje podstaw do uznania, ż e Przedsi ę biorstwo stosuje ceny nadmiernie wygórowane w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zgodnie z orzecznictwem dowodem na naruszenie wspomnianego przepisu przez Przedsi ę biorstwo mog ł oby by ć pobieranie na innych rynkach znacznie ni ż szych cen przez jego potencjalnych konkurentów (zob. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 30.10.1996r. sygn. akt XVII Amr 43/96). Pami ę ta ć jednak trzeba, ż e nawet relatywnie wysoka cena nie musi by ć cen ą nadmiernie wygórowan ą , bowiem kryterium rozstrzygaj ą cym o wyniku jej oceny jest relacja ceny do ś wiadczenia, a nie do ceny stosowanej przez innych przedsi ę biorców (zob. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 24.04.2002r. sygn. akt XVII Ama 73/01). Analizuj ą c ceny wody sprzedawanej przez Przedsi ę biorstwo odbiorcom z terenu Gminy Brzeszcze w uj ę ciu dynamicznym w latach 2003-2005 w oparciu o wyniki przeprowadzonego badania rynku stwierdzi ć nale ż y, i ż przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne mo ż na podzieli ć na te, które utrzymywa ł y ceny na poziomie cen obowi ą zuj ą cych w roku poprzednim Gmina Cena z ł /m 3 % ceny w Brzeszczach Boguszów Gorce 2,99 53,87 Paw ł owice 3,09 55,67 Psary 3,12 56,22 Che ł mek 3,21 57,84 Bobrowniki 3,22 58,02 Ś wierklany 3,25 58,56 Zebrzydowice 3,38 60,90 Pilchowice 3,45 62,16 Bestwina 3,62 65,22 Giera ł towice 3,65 65,76 Radzionków 3,71 66,85 Czelad ź 3,79 68,29 Mied ź na 4,06 73,15 Suszec 4,25 76,58 Brzeszcze 5,55 100,00 18 lub nieznacznie je podwy ż sza ł y oraz te, które podwy ż sza ł y ceny od kilkunastu do trzydziestu kilku procent. Obrazuj ą to poni ż sze tabele. Gmina wzrost ceny wody w 2003 w % Czelad ź 0,0 Boguszów Gorce 0,0 Zebrzydowice 0,0 Giera ł towice 0,0 Pilchowice 0,0 Mied ź na 0,0 Paw ł owice 0,0 Suszec 0,0 Che ł mek 2,0 Ś wierklany 3,0 Bobrowniki 6,9 Radzionków 15,0 Brzeszcze 24,0 Psary 25,0 Bestwina 26,0 Gmina wzrost ceny wody w 2004 w % Czelad ź 0,00 Boguszów Gorce 0,00 Bobrowniki 0,00 Psary 0,00 Bestwina 0,00 Giera ł towice 0,00 Radzionków 0,50 Che ł mek 1,96 Ś wierklany 3,00 Zebrzydowice 14,50 Mied ź na 20,00 Brzeszcze 26,00 Paw ł owice 32,00 Pilchowice 32,00 Suszec 34,06 Gmina wzrost ceny wody w 2005 w % Suszec -0,94 Radzionków 0,00 Psary 0,00 Bestwina 0,00 Giera ł towice 0,00 Paw ł owice 0,00 Boguszów Gorce 0,01 Zebrzydowice 1,80 Che ł mek 2,88 Ś wierklany 3,00 Bobrowniki 3,88 Pilchowice 4,50 Czelad ź 6,00 Brzeszcze 14,66 Mied ź na 19,00 Przedsi ę biorstwo zalicza si ę do drugiej z wymienionych grup, tj. tej która decydowa ł a si ę na wprowadzenie wyra ź nych podwy ż ek, jednak ż e w ka ż dym roku mo ż na wskaza ć gminy na terenie których wska ź nik wzrostu ceny za dostaw ę wody by ł wy ż szy od wska ź nika wzrostu na terenie Gminy Brzeszcze. Ponadto analizy cen wed ł ug tego kryterium nale ż y zawsze dokonywa ć w powi ą zaniu ze wska ź nikami rentowno ś ci. Je ż eli bowiem rentowno ść jest wysoka przy jednocze ś nie wysokiej dynamice wzrostu cen, to wówczas mo ż na by wyci ą gn ąć wniosek, i ż ceny mog ą mie ć charakter cen nadmiernie wygórowanych. W rozpatrywanej sprawie takie relacje jednak nie wyst ą pi ł y. Co prawda w latach 2003-2005 Przedsi ę biorstwo podwy ż sza ł o ceny wody dla odbiorców z Brzeszcz kolejno o 24%, 26% i 14,66%, ale dopiero w 2005r. jego dzia ł alno ść w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę sta ł a si ę dzia ł alno ś ci ą rentown ą na poziomie (…)%. Zarówno w 2003r., jak i w 2004r. Przedsi ę biorstwo prowadzi ł o przedmiotow ą dzia ł alno ść ze strat ą (karty nr 42, 330, 478, 513). Trudno w tych okoliczno ś ciach przyj ąć , ż e cena za dostaw ę wody by ł a nadmiernie wygórowana. Dynamika wzrostu cen za odprowadzanie ś cieków z terenu Gminy Brzeszcze by ł a wi ę ksza, co obrazuj ą poni ż sze tabele. 19 Gmina wzrost ceny ś cieków w 2003 w % Boguszów Gorce 0 Zebrzydowice 0 Bestwina 0 Pilchowice 0 Mied ź na 0 Paw ł owice 0 Ś wierklany 6,7 Che ł mek 8,76 Radzionków 38,9 Czelad ź 45 Brzeszcze 83 Suszec 279,2 Bobrowniki brak danych Psary brak danych Giera ł towice brak danych Gmina wzrost ceny ś cieków w 2004 w % Boguszów Gorce 0,00 Bestwina 0,00 Czelad ź 5,50 Zebrzydowice 8,50 Radzionków 11,00 Paw ł owice 11,90 Ś wierklany 18,00 Brzeszcze 20,00 Che ł mek 24,16 Mied ź na 32,00 Suszec 41,66 Pilchowice 92,00 Bobrowniki brak odbioru ś cieków Psary brak odbioru ś cieków Giera ł towice brak odbioru ś cieków Gmina wzrost ceny ś cieków w 2005 w % Bestwina 0,00 Boguszów Gorce 0,02 Radzionków 2,40 Zebrzydowice 2,70 Giera ł towice 3,30 Pilchowice 4,20 Che ł mek 4,32 Brzeszcze 4,76 Suszec 6,10 Paw ł owice 14,00 Pilchowice 18,00 Ś wierklany 27,00 Czelad ź 30,00 Suszec brak odbioru ś cieków Ś wierklany brak odbioru ś cieków W 2003r. cena wzros ł a w stosunku do roku poprzedniego o 83%, w 2004r. o 20%, a w 2005r. o 4,76%. Pomimo podwy ż ki cen w 2003r. i 2004r. Przedsi ę biorstwo w tych latach prowadzi ł o dzia ł alno ść kanalizacyjn ą ze znaczn ą strat ą . Dopiero w 2005r. dzia ł alno ść ta sta ł a si ę rentowna na poziomie (…)% (karta nr 42, 514). Z tego punktu widzenia brak jakichkolwiek podstaw do uznania ceny kwestionowanej przez Gmin ę Brzeszcze za nadmiernie wygórowan ą . Rozwa ż aj ą c dynamik ę wzrostu cen na terenie Gminy Brzeszcze trzeba mie ć na uwadze, i ż do czasu wej ś cia w ż ycie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (…) ceny za dostaw ę wody i odprowadzanie ś cieków by ł y ustalane przez Wojewod ę Ś l ą skiego (Przedsi ę biorstwo by ł o wówczas przedsi ę biorstwem pa ń stwowym, a Wojewoda jego organem za ł o ż ycielskim) dla wszystkich odbiorców na terenie dzia ł ania Przedsi ę biorstwa, czyli dla wszystkich 10 gmin, bez wzgl ę du na wysoko ść kosztów zwi ą zanych ze ś wiadczeniem us ł ug na terenie danej gminy. Ceny ustalone prze Wojewod ę na 2002r. nie obejmowa ł y ze wzgl ę dów spo ł ecznych wszystkich ponoszonych przez Przedsi ę biorstwo kosztów, które by ł y pokrywane m.in. z op ł at dodatkowych uzyskiwanych od du ż ego dostawcy ś cieków za przekroczenie dopuszczalnych parametrów zanieczyszcze ń (karta nr 129). W ten sposób w ramach dzia ł alno ś ci Przedsi ę biorstwa dochodzi ł o do subsydiowania skro ś nego. 20 Od kwietnia 2003r., kiedy dostawca ten uruchomi ł w ł asn ą podoczyszczalni ę , Przedsi ę biorstwo utraci ł o wa ż ne ź ród ł o ś rodków na finansowanie cz ęś ci dzia ł alno ś ci podstawowej. Zarazem od 2003r., zgodnie z rozporz ą dzeniem w sprawie okre ś lania taryf (..) Przedsi ę biorstwo ewidencjonuje wszystkie koszty zwi ą zane z prowadzeniem dzia ł alno ś ci w rozbiciu na ka ż d ą z 10 gmin, na terenie których zajmuje si ę dostaw ą wody i odprowadzaniem ś cieków. Od tej daty co roku przygotowuje 10 ró ż nych taryf zbudowanych dla ka ż dej z w/w gmin w oparciu o rzeczywiste koszty ponoszone w zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą . W tym kontek ś cie wzrost cen w latach 2003-2005 na terenie Gminy Brzeszcze nale ż y oceni ć jako nast ę pstwo eliminowania przez Przedsi ę biorstwo subsydiowania skro ś nego, a nie jako efekt nadu ż ywania przez nie pozycji dominuj ą cej na rynku. Wyniki przeprowadzonej powy ż ej analizy kosztowej wskazuj ą , i ż ani cena za dostaw ę wody dla odbiorców z terenu Gminy Brzeszcze w wysoko ś ci 5,55 z ł /m 3 , ani cena za odprowadzanie ś cieków wynosz ą ca 3,30 z ł /m 3 , nie s ą nadmiernie wygórowane. Do takich samych wniosków prowadzi analiza porównawcza cen stosowanych przez Przedsi ę biorstwo z cenami obowi ą zuj ą cymi na terenie innych gmin górniczych. Z przes ł anek wymaganych do stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów spe ł niona zosta ł a jedynie przes ł anka narzucania. Skoro nie mo ż na przypisa ć Przedsi ę biorstwu stosowania cen nadmiernie wygórowanych, nie zosta ł a spe ł niona jedna z obligatoryjnych przes ł anek wynikaj ą cych z przyj ę tej podstawy prawnej zarzutów i tym samym zarzuty te nale ż y uzna ć za nieuzasadnione. St ą d orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Organ Antymonopolowy, wraz z zawiadomieniem o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego, poinformowa ł strony post ę powania, i ż w ś wietle art. 76 ustawy o ochronie konkurencji roszczenie o zwrot kosztów wygasa, je ż eli w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma, strony nie z ł o żą spisu kosztów albo wniosku o przyznanie kosztów wed ł ug przepisów odr ę bnych (karta nr 570). W okre ś lonym powy ż ej terminie zarówno Gmina, jak i Przedsi ę biorstwo wnios ł y o zwrot kosztów post ę powania wed ł ug przepisów odr ę bnych (karty nr 574, 575). Doda ć nale ż y, i ż Przedsi ę biorstwo by ł o reprezentowane przez pe ł nomocnika, jakkolwiek pe ł nomocnictwo zosta ł o udzielone w ko ń cowej fazie post ę powania (karta nr 520). W punkcie I sentencji niniejszej decyzji nie stwierdzono stosowania przez Przedsi ę biorstwo praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez bezpo ś rednie narzucanie nadmiernie wygórowanych cen za dostaw ę wody i za odprowadzanie ś cieków okre ś lonych we wniosku taryfowym dotycz ą cym okresu od 12.03.2005r. do 11.03.2006r. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek - strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (...). Stosownie do art. 69 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do niezb ę dnych kosztów post ę powania strony reprezentowanej przez adwokata lub radc ę prawnego zalicza si ę jego wynagrodzenie, jednak nie wy ż sze ni ż wynikaj ą ce ze stawek op ł at okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. Wymienione stawki op ł at zawarte s ą w rozporz ą dzeniu Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du (Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1349 z pó ź n. zm.). Zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 cytowanego 21 rozporz ą dzenia w sprawach z zakresu ochrony konkurencji stawka minimalna wynosi 360 PLN. Zgodnie z §2 tego rozporz ą dzenia zas ą dzaj ą c op ł at ę za czynno ś ci radcy prawnego z tytu ł u zast ę pstwa prawnego, s ą d bierze pod uwag ę niezb ę dny nak ł ad pracy pe ł nomocnika, a tak ż e charakter sprawy i wk ł ad pracy pe ł nomocnika w przyczynienie si ę do jej wyja ś nienia i rozstrzygni ę cia. Podstaw ę zas ą dzenia op ł aty stanowi ą stawki minimalne okre ś lone w rozdzia ł ach 3-4. Op ł ata ta nie mo ż e by ć wy ż sza ni ż sze ś ciokrotna stawka minimalna ani przekracza ć warto ś ci przedmiotu sprawy. W zwi ą zku z powy ż szym Organ Antymonopolowy postanowi ł przyzna ć Przedsi ę biorstwu koszty w kwocie 360 PLN, tj. stawki minimalnej. Decyduj ą c o wysoko ś ci przyznanych kosztów Organ Antymonopolowy wzi ął pod uwag ę , i ż pe ł nomocnictwo zosta ł o udzielone w ko ń cowej fazie post ę powania oraz charakter i ilo ść pism z ł o ż onych przez pe ł nomocnika w toku post ę powania a tak ż e fakt, i ż pe ł nomocnik trzykrotnie zapoznawa ł si ę ze zgromadzonym materia ł em dowodowym (karty nr 519, 523, 572). Decyduj ą c o wysoko ś ci kosztów Organ Antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e stanowisko S ą du Apelacyjnego w Warszawie, który stwierdzi ł , ż e przyznanie op ł aty wy ż szej od stawki minimalnej okre ś lonej w rozporz ą dzeniu uzasadnione musi by ć rodzajem i stopniem zawi ł o ś ci sprawy oraz niezb ę dnym nak ł adem pracy radcy prawnego (postanowienie z dnia 28.06.2005r. sygn. akt VI ACz 947/05). Bior ą c pod uwag ę wskazane powy ż ej okoliczno ś ci Organ Antymonopolowy uzna ł , ż e w niniejszej sprawie zasadnym jest przyznanie Przedsi ę biorstwu kosztów w wysoko ś ci stawki minimalnej. Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które nie potwierdzi ł o zasadno ś ci podniesionego przez Wnioskodawc ę zarzutu, jak równie ż wniosek dotycz ą cy zwrotu kosztów, Organ Antymonopolowy postanowi ł , jak w punkcie II sentencji. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art.78 ust.6 ustawy antymonopolowej, w zwi ą zku z art.479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach, w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral