RKT-40/2006

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 03. 07. 2006r. RKT- 411 – 31 /06/AD DECYZJA Nr RKT- 40 /2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego na wniosek Przedsi ę biorstwa Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A., ul. Witczaka 135, 41 – 902 Bytom, post ę powania antymonopolowego przeciwko Komunikacyjnemu Zwi ą zkowi Komunalnemu Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego, ul. Wita Stwosza 31, 40 – 042 Katowice, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie stwierdza si ę stosowania przez Komunikacyjny Zwi ą zek Komunalny Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Zwi ą zku: 1. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w ten sposób, ż e Komunikacyjny Zwi ą zek Komunalny Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach nak ł ada na Przedsi ę biorstwo Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A. obowi ą zek zaopatrywania si ę w bilety wy łą cznie w magazynie Zwi ą zku, 2. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na narzucaniu przez Komunikacyjny Zwi ą zek Komunalny Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Zwi ą zkowi nieuzasadnione korzy ś ci, polegaj ą cych na okre ś leniu maksymalnej wysoko ś ci upustu cenowego przy zakupie biletów przez Przedsi ę biorstwo Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A. w sposób odmienny ni ż w umowach z innymi podmiotami. II. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zwi ą zku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów umarza si ę post ę powanie w sprawie nadu ż ywania przez Komunikacyjny Zwi ą zek Komunalny Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Zwi ą zku poprzez: 1 1. stosowanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na narzucaniu Przedsi ę biorstwu Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A. uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Komunikacyjnemu Zwi ą zkowi Komunalnemu Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach nieuzasadnione korzy ś ci, polegaj ą cych na zakazie wymiany przez konduktorów Przedsi ę biorstwa Komunikacji Miejskiej Bytom S.A. na żą danie pasa ż erów biletów jednorazowych zakupionych w stacjonarnej sieci sprzeda ż y na bilety sprzedawane w bileterkach, 2. stosowanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegaj ą cej na narzucaniu przez Komunikacyjny Zwi ą zek Komunalny Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Zwi ą zkowi nieuzasadnione korzy ś ci, polegaj ą cych na na ł o ż eniu na Przedsi ę biorstwo Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A. obowi ą zku uzyskania zgody Zwi ą zku na dokonanie sprzeda ż y biletów osobom trzecim na zasadzie odroczonej p ł atno ś ci. III. Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w sprawie nadu ż ywania przez Komunikacyjny Zwi ą zek Komunalny Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach pozycji dominuj ą cej poprzez stosowanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji, w zwi ą zku z odmow ą zawarcia z Przedsi ę biorstwem Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A. odr ę bnej umowy, której przedmiotem mia ł o by ć przeprowadzanie kontroli biletów przez konduktorów w autobusach linii obs ł ugiwanych przez wnioskodawc ę na zasadach analogicznych do tych, które obowi ą zuj ą u innych przewo ź ników. IV. Na podstawie art. 69 ust. 1 i 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego wskazany w pkt. I sentencji, obci ąż a si ę Przedsi ę biorstwo Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego i zobowi ą zuje si ę do uiszczenia na rzecz Komunikacyjnego Zwi ą zku Komunalnego Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach, ul. Wita Stwosza 31, kwoty 360 z ł (s ł ownie: trzysta sze ść dziesi ą t z ł otych), tytu ł em zwrotu kosztów post ę powania w w/w sprawie. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej organem antymonopolowym lub Prezesem Urz ę du), na wniosek Przedsi ę biorstwa Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A. (zwanego dalej tak ż e PKM lub wnioskodawc ą ) z dnia 22. 06. 2005r., uzupe ł niony pismami z dnia 18. 07. 2005r., 24. 08. 2005r. i z dnia 28. 09. 2005r., zosta ł o wszcz ę te post ę powanie antymonopolowe pod zarzutami stosowania przez Komunikacyjny Zwi ą zek Komunalny Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach (zwany dalej tak ż e KZK GOP lub skar ż onym przedsi ę biorc ą ) praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , które wymieniono w pkt. I i II sentencji niniejszej decyzji. Wnioskodawca wskaza ł (karty nr 1 – 9), ż e dnia 22. 04. 2004r. zawar ł umow ę nr 1/2004 w sprawie organizacji programu pt.: „ Instrumenty rynku pracy metod ą tworzenia miejsc pracy, w szczególno ś ci dla osób zwolnionych w wyniku restrukturyzacji górnictwa ”, której stronami 2 by ł y te ż KZK GOP, Gmina Bytom i Województwo Ś l ą skie. W przedmiotowej umowie PKM zobowi ą za ł o si ę do zatrudnienia w okresie od 01. 06. 2004r. do 31. 05. 2006r. 283 bezrobotnych, a KZK GOP do zachowania systemu funkcjonowania konduktorów w autobusach obs ł ugiwanych przez PKM. Szczegó ł y rozlicze ń pomi ę dzy PKM i KZK GOP okre ś la umowa nr RS/29/DO/104/2004 z dnia 22. 04. 2004r. w sprawie warunków pilota ż owego wdro ż enia systemu sprzeda ż y biletów przez konduktorów zawarta pomi ę dzy KZK GOP i PKM (zwana dalej tak ż e umow ą RS, karta nr 2). Przedmiotem tej umowy jest sprzeda ż przez PKM jednorazowych biletów KZK GOP za pomoc ą kas fiskalnych w ś rodkach transportu, tj. w autobusach obs ł ugiwanych przez PKM. Sprzeda ż ta jest realizowana przez pracowników PKM zwanych konduktorami. PKM zobowi ą za ł si ę do przedstawienia KZK GOP miesi ę cznych rozlicze ń ilo ś ciowych i warto ś ciowych ze sprzeda ż y biletów, sporz ą dzonych na podstawie operacji przeprowadzonych przy pomocy kas fiskalnych. Wnioskodawca wskaza ł , ż e konduktorzy dokonuj ą na żą danie pasa ż erów wymiany jednorazowych biletów zakupionych w stacjonarnej sieci sprzeda ż y na bilety z kas fiskalnych. Powy ż sze dzia ł anie KZK GOP uzna ł za niedopuszczalne w ś wietle wi ążą cej obu przedsi ę biorców umowy (karta nr 4), podczas gdy PKM wskazywa ł o, ż e skoro nie jest ono zabronione, to jest dozwolone (karta nr 5). Wnioskodawca wskaza ł te ż , ż e KZK GOP zawar ł szereg umów o sprzeda ż biletów z wieloma podmiotami (karta nr 8), a z pozyskanych przez niego informacji wynika, ż e ró ż ni ą si ę one od umowy PKM z KZK GOP w zakresie miejsca zaopatrywania si ę w bilety, wysoko ś ci przyznawanego upustu cenowego przy zakupie biletów oraz w zakresie obowi ą zku uzyskania zgody KZK GOP na dalsz ą odsprzeda ż biletów na zasadzie odroczonej p ł atno ś ci osobom trzecim. W przypadku PKM kwestie te normuje Umowa nr MS /39/DO/188/99 z dnia 20. 10. 1999r. (zwana dalej tak ż e umow ą MS, karty nr 12-14). PKM wskaza ł o, ż e KZK GOP, który ma monopol prawny i faktyczny na organizacj ę us ł ug u ż yteczno ś ci publicznej, polegaj ą cy na absolutnej wy łą czno ś ci i dowolno ś ci sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej w ca ł ym regionie ś l ą sko – d ą browskim, dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej, poprzez utrudnianie dost ę pu do rynku, w szczególno ś ci przez rzeczowo i prawnie nieuzasadnione zró ż nicowanie w traktowaniu ró ż nych klientów. W zwi ą zku z powy ż szym PKM wnios ł o o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego (karta nr 9) domagaj ą c si ę zaniechania stosowania niedozwolonych dzia ł a ń polegaj ą cych na zabranianiu sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej pochodz ą cych z wymiany i wprowadzanych do obrotu zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa i wykre ś lenia zapisów umowy MS likwiduj ą cych zró ż nicowanie i uci ąż liwe warunki tej umowy w stosunku do innych kontrahentów, a tym samym zrównanie pozycji PKM z pozycj ą innych przedsi ę biorców (karta nr 2). Na poparcie w/w twierdze ń PKM przes ł a ł o szereg dokumentów, w tym umow ę MS/39/DO/188/99 z dnia 20. 10. 1999r. zawart ą pomi ę dzy PKM a KZK GOP, Umow ę nr 1/2004 pomi ę dzy PKM, KZK GOP, Gmin ą Bytom i Województwem Ś l ą skim z dnia 22. 04. 2004r. w sprawie organizacji programu pn. „Instrumenty rynku pracy metod ą tworzenia miejsc pracy, w szczególno ś ci dla osób zwolnionych w wyniku restrukturyzacji górnictwa ” (karty nr 15 – 18), Umow ę nr RS/29/DO/104/2004 z dnia 22. 04. 2004r. w sprawie warunków pilota ż owego wdro ż enia systemu sprzeda ż y biletów przez konduktorów (karty nr 19 – 25) oraz prowadzon ą przez przedsi ę biorców korespondencj ę (karty nr 12 – 81). W zwi ą zku z tym, ż e wniosek z ł o ż ony przez przedsi ę biorc ę nie spe ł nia ł wymogów wniosku o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego okre ś lonych w art. 84 ustawy antymonopolowej oraz z uwagi na konieczno ść wyja ś nienia zaistnia ł ych nie ś cis ł o ś ci organ antymonopolowy zwróci ł si ę do PKM o jego uzupe ł nienie (karty nr 82 - 85, 90 – 91, 99 – 101). W pi ś mie z dnia 28. 09. 2005r. (P/128/2005, karty nr 102 – 103) wnioskodawca o ś wiadczy ł , ż e żą da wszcz ę cia post ę powania pod zarzutami: 3 1. nadu ż ywania przez KZK GOP pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Zwi ą zku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w ten sposób, ż e KZK GOP nak ł ada na PKM obowi ą zek zaopatrywania si ę w bilety wy łą cznie w magazynie Zwi ą zku, co mo ż e by ć niezgodne z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. nadu ż ywania przez KZK GOP pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Zwi ą zku poprzez narzucanie przez KZK GOP uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, polegaj ą cych na zakazie wymiany przez konduktorów PKM na żą danie pasa ż erów biletów jednorazowych zakupionych w stacjonarnej sieci sprzeda ż y na bilety sprzedawane w bileterkach, co mo ż e by ć niezgodne z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. nadu ż ywania przez KZK GOP pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Zwi ą zku poprzez narzucanie przez KZK GOP uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, polegaj ą cych na okre ś leniu maksymalnej wysoko ś ci upustu cenowego przy zakupie biletów przez PKM w sposób odmienny ni ż w umowach z innymi podmiotami, poprzez co mog ł o doj ść do naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4. nadu ż ywania przez KZK GOP pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Zwi ą zku poprzez narzucanie przez KZK GOP uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, polegaj ą cych na na ł o ż eniu na PKM obowi ą zku uzyskania zgody KZK GOP na dokonanie sprzeda ż y biletów osobom trzecim na zasadzie odroczonej p ł atno ś ci, co mo ż e by ć sprzeczne z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ś wietle powy ż szego, Postanowieniem nr 1 z dnia 04. 10. 2005r. (karta nr 104) zosta ł o wszcz ę te niniejsze post ę powanie antymonopolowe. Pismem z dnia 23. 02. 2006r. (znak P/31/2006, karty nr 444 - 445) PKM uzupe ł ni ł wniosek o wszcz ę cie niniejszego post ę powania o zarzut naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z podejrzeniem stosowania przez KZK GOP praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na odmowie podpisania przez KZK GOP z PKM umowy o przeprowadzanie kontroli biletów przez konduktorów w autobusach na liniach obs ł ugiwanych przez PKM. W toku niniejszego post ę powania skar ż ona strona ustosunkowa ł a si ę do postawionych jej zarzutów. KZK GOP poinformowa ł , ż e posiada (...) umowy na sprzeda ż biletów w punktach stacjonarnych oraz 1 na sprzeda ż biletów przez konduktorów. KZK GOP podniós ł , ż e sprzeciwi ł si ę wymianie jednorazowych biletów zakupionych w sieci stacjonarnej na bilety z kas fiskalnych konduktorów z tego wzgl ę du, ż e umowa wi ążą ca obie strony nie przewidywa ł a takiej mo ż liwo ś ci. Wbrew twierdzeniu PKM wymiana nie by ł a dobrowolna, gdy ż w autobusach obs ł ugiwanych przez tego przewo ź nika zdemontowano kasowniki (karta nr 114). Podejmowane przez PKM dzia ł ania wywo ł ywa ł y wymierne skutki finansowe, gdy ż od ilo ś ci biletów sprzedanych przez konduktorów zale ż y wysoko ść uzyskiwanej przez PKM prowizji. W przypadku sprzeda ż y biletów za cen ę powy ż ej (...) z ł miesi ę cznie prowizja z ceny nominalnej biletu wynosi ł a (...) %, a w punktach stacjonarnych (...) %. KZK GOP jako jednostka samorz ą dowa musi wykaza ć si ę dba ł o ś ci ą o ś rodki publiczne, jakimi dysponuje i przeciwstawia ć si ę zaistnia ł ym nieprawid ł owo ś ciom. Dnia 18. 08. 2005r. dosz ł o do zawarcia aneksu nr 1 do umowy RS (karty nr 114 i 279 - 283), na podstawie którego od dnia 01. 09. 2005r. dopuszczono mo ż liwo ść wymiany nieskasowanych biletów jednorazowych na bilety z kas fiskalnych. 4 Zapis o obowi ą zku uzyskania zgody KZK GOP na sprzeda ż biletów na zasadach odroczonej p ł atno ś ci zosta ł wprowadzony do umowy o sprzeda ż biletów po raz pierwszy w 1999r. i od tego czasu jest stosowany we wszystkich umowach. Wymóg ten wprowadzono w celu umo ż liwienia KZK GOP wp ł ywu na sytuacj ę , gdy sprzeda ż y biletów maj ą dokonywa ć podmioty, z którymi KZK GOP nie ma podpisanej umowy o sprzeda ż biletów. Podmioty takie mog ą bowiem nie spe ł nia ć oczekiwa ń KZK GOP np. w zakresie posiadania kompletu biletów, informacji o cenniku i taryfie (karty nr 115 – 116). Zobowi ą zanie kontrahentów do zaopatrywania si ę w bilety w magazynie KZK GOP wynika z konieczno ś ci stworzenia przejrzystych regu ł i ź róde ł zaopatrzenia sprzedawców w bilety, gdy ż zdarzaj ą si ę sytuacje wprowadzania na rynek biletów podrobionych. W przypadku, gdy bilety s ą pobierane wy łą cznie w magazynie KZK GOP, mo ż liwo ść wprowadzenia na rynek podrobionych biletów w hurtowych ilo ś ciach jest ograniczona i utrudniona (karty nr 486 – 487). Ponadto w przypadku, gdy dochodzi do wymiany biletów ze wzgl ę du na zmian ę ich wzoru lub nomina ł u, sprzedawca, który naby ł bilety od KZK GOP, mo ż e dokona ć ich zwrotu bez ponoszenia straty (karta nr 487). KZK GOP wskaza ł , ż e podmioty kupuj ą ce bilety w KZK GOP s ą zobowi ą zane do z ł o ż enia pisemnego lub telefonicznego zamówienia, w oparciu o które bilety s ą przygotowywane do wydania, w magazynie g ł ównym lub w kolekturze. Przewo ź nicy ś wiadcz ą cy us ł ugi z zakresu komunikacji miejskiej i posiadaj ą cy umowy z KZK GOP, zaopatruj ą si ę w bilety wy łą cznie w magazynie g ł ównym KZK GOP, jednak ż e tylko PKM posiada w umowie zapis o wy łą cznym zaopatrywaniu si ę w bilety w tym magazynie. Skar ż ony przedsi ę biorca poinformowa ł , ż e umowa by ł a przez strony negocjowana i taka jej tre ść zosta ł a przez nich uzgodniona. KZK GOP wskaza ł , ż e umowy z poszczególnymi przedsi ę biorcami ró ż ni ą si ę mi ę dzy sob ą , a PKM wynegocjowa ł warunki korzystniejsze od innych podmiotów np. w zakresie naliczania kar za brak biletów w punkcie sprzeda ż y (karta nr 112). Wysoko ść upustów udzielanych kontrahentom KZK GOP reguluj ą uchwa ł y Zarz ą du KZK GOP. Wysoko ść upustu jest ró ż nicowana ze wzgl ę du na ilo ść zakupionych biletów i wszyscy kontrahenci posiadaj ą w umowach jednakowy zapis przyznaj ą cy upusty w wysoko ś ci od (...) % do (...) % przy zakupie biletów jednorazowych. Upust w wysoko ś ci (...) % otrzymuj ą jedynie hurtowi odbiorcy biletów jednokrotnego kasowania, którzy jednorazowo pobieraj ą minimum 30 tysi ę cy sztuk biletów i p ł ac ą gotówk ą . Upusty nie s ą przyznawane w sposób uznaniowy, lecz wynikaj ą z rachunku ekonomicznego (karta nr 487 verte). KZK GOP poinformowa ł te ż , ż e na mocy umowy z dnia 22. 04. 2004r. wprowadzono na liniach obs ł ugiwanych przez PKM obs ł ug ę konduktorsk ą (karta nr 487 verte). Konduktorzy prowadzili sprzeda ż biletów komunikacji miejskiej. W zwi ą zku z wdro ż eniem programu, w ramach którego dzia ł ali konduktorzy, przyznano PKM ulgi odbiegaj ą ce od tych, które s ą przyznawane standardowo. Niestandardowo ść umowy RS przejawia ł a si ę w tym, ż e nak ł ada ł a ona obowi ą zek prowadzenia sprzeda ż y i kontroli biletów przez konduktorów, a wi ę c osoby nie b ę d ą ce kierowcami, a jednocze ś nie nak ł ada ł a obowi ą zek prowadzenia sprzeda ż y z bileterek. W zamian za to PKM uzyska ł o bardzo korzystny upust (karta nr 487 verte). Tym samym PKM nie tylko nie by ł o dyskryminowane lecz wprost przeciwnie, korzysta ł o z preferencyjnych warunków. Warunki te mia ł y na celu umo ż liwienie realizacji za ł o ż onego celu spo ł ecznego, jakim by ł o zmniejszenie bezrobocia. Pismem z dnia 29. 05. 2006r. KZK GOP wniós ł o przyznanie zwrotu kosztów post ę powania, w tym kosztów zast ę pstwa procesowego wed ł ug norm przepisanych (karta nr 481). 5 Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. W my ś l art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stron ą post ę powania mo ż e by ć ka ż dy, czyjego interesu prawnego lub obowi ą zku dotyczy post ę powanie, albo kto żą da czynno ś ci organu ze wzgl ę du na swój interes prawny lub obowi ą zek. Zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia przepisów tej ustawy mo ż e wyst ą pi ć przedsi ę biorca, który wyka ż e swój interes prawny. W niniejszym przypadku wnioskodawc ą jest Przedsi ę biorstwo Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A. Drug ą stron ą post ę powania jest KZK GOP. PKM prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą w oparciu o wpis do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000055832 (karta nr 95). KZK GOP jest jednostk ą samorz ą du terytorialnego, która dzia ł a na podstawie wpisu do Rejestru zwi ą zków mi ę dzygminnych z dnia 16. 12. 1991r. pod numerem 46 (karta nr 118) oraz w oparciu o Statut opublikowany w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Ś l ą skiego z dnia 31. 01. 2005r. (Nr 13, poz. 308). Zgodnie z art. 65 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zwi ą zek posiada osobowo ść prawn ą , a powierzone mu zadania publiczne wykonuje we w ł asnym imieniu i na w ł asn ą odpowiedzialno ść . Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mog ą wi ą za ć si ę z realizacj ą zada ń jednostek samorz ą du terytorialnego. KZK GOP jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy antymonopolowej, która w art. 4 pkt 1 lit. a stanowi, ż e przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym na gminach ci ąż y obowi ą zek zaspokajania potrzeb zbiorowo ś ci z zakresu lokalnego transportu zbiorowego. W celu wspólnego wykonywania tych zada ń gminy mog ą tworzy ć zwi ą zki miedzygminne, co ma miejsce w niniejszym przypadku. W ś wietle powy ż szego nale ż a ł o uzna ć , ż e dzia ł ania KZK GOP mog ą podlega ć ocenie pod k ą tem zgodno ś ci z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów. KZK GOP jest jednostk ą , której finanse zalicza si ę do finansów publicznych. KZK GOP posiada obecnie (...) umowy na sprzeda ż biletów komunikacji miejskiej w punktach stacjonarnych (karta nr 111). Na podstawie jednej umowy sprzeda ż taka by ł a prowadzona przez konduktorów w autobusach. Dnia 20. 10. 1999r. PKM i KZK GOP zawar ł y umow ę nr MS/39/DO/188/99 dotycz ą c ą sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej (karty nr 12 – 14). Zawracie tej umowy by ł o poprzedzone negocjacjami, które odby ł y si ę we wrze ś niu i w pa ź dzierniku 1999r. (karta nr 112). Zgodnie z zapisami tej umowy PKM zosta ł o zobowi ą zane do sprzeda ż y biletów jednorazowych i okresowych, których emitentem jest KZK GOP. Stosownie do § 1 ust. 3 przedmiotowej umowy PKM zaopatruje si ę w bilety wy łą cznie w magazynie KZK GOP. Podobnie w umowach z innymi przedsi ę biorcami wskazano, ż e miejscem, w którym b ę d ą pobierane bilety, jest magazyn KZK GOP (karty od nr 154 do nr 355). Podmioty prowadz ą ce dystrybucj ę biletów komunikacji miejskiej przed ich odbiorem sk ł adaj ą zamówienia, w oparciu o które bilety s ą przygotowywane do wydania w magazynie g ł ównym lub w kolekturze. Przewo ź nicy ś wiadcz ą cy us ł ugi z zakresu komunikacji miejskiej i posiadaj ą cy umowy z KZK GOP w zakresie sprzeda ż y biletów, zaopatruj ą si ę w nie wy łą cznie w magazynie g ł ównym KZK GOP (karta nr 112). 6 Wysoko ś ci upustów udzielanych przez KZK GOP w zwi ą zku z zakupem biletów komunikacji miejskiej przez przedsi ę biorców prowadz ą cych ich dalsz ą sprzeda ż s ą regulowane uchwa ł ami Zarz ą du KZK GOP (karty nr 115, 419 – 422). Wysoko ść upustów jest ró ż nicowana ze wzgl ę du na ilo ść zakupionych biletów, a tak ż e termin zap ł aty. Wszyscy kontrahenci posiadaj ą w tym zakresie jednakowe warunki (karta nr 115). W § 3 umowy MS okre ś lono wysoko ś ci upustów cenowych, jakie mog ą by ć przyznane PKM przy zakupie biletów. Upusty te kszta ł tuj ą si ę na nast ę puj ą cym poziomie: - (...) % - przy jednorazowym zakupie do (...) sztuk biletów jednorazowych, - (...) % - przy jednorazowym zakupie co najmniej (...) sztuk biletów jednorazowych, - (...) % - przy jednorazowym zakupie co najmniej (...) sztuk biletów jednorazowych, - (...) % warto ś ci nominalnej biletu autobusowego przy zakupie biletów okresowych, - (...) % warto ś ci nominalnej biletu autobusowo – tramwajowego przy zakupie biletów okresowych, - (...) % warto ś ci nominalnej biletu kilkudniowego, - (...) % warto ś ci nominalnej biletu jednodniowego. Wysoko ść upustów przyznawanych innym przedsi ę biorcom zosta ł a uregulowana w podobny sposób (karty od nr 151 do nr 355). Dodatkowo hurtowi odbiorcy biletów jednokrotnego kasowania, którzy jednorazowo pobieraj ą minimum (...) tysi ę cy sztuk biletów i p ł ac ą gotówk ą przed ich pobraniem, uzyskuj ą upust w wysoko ś ci (...) %. PKM dokonuje zakupów biletów wy łą cznie z odroczon ą p ł atno ś ci ą (karta nr 115). Dnia 22. 04. 2004r. PKM, KZK GOP, Gmina Bytom i Województwo Ś l ą skie zawar ł y umow ę nr 1/2004 w sprawie organizacji programu pt.: „ Instrumenty rynku pracy metod ą tworzenia miejsc pracy, w szczególno ś ci dla osób zwolnionych w wyniku restrukturyzacji górnictwa ” (karty nr 15 – 18), w której okre ś lono zasady zatrudnienia konduktorów przez PKM. Program, jakiego dotyczy ł a przedmiotowa umowa, trwa ł od dnia 01. 06. 2004r. do dnia 31. 05. 2006r. PKM zobowi ą za ł o si ę w ramach tego programu do zatrudnienia w w/w okresie 283 bezrobotnych osób w zawodach konduktora biletowego, kontrolera biletowego, kontrolera ruchu, konwojenta – kierowcy i konserwatora kas, a tak ż e referenta ds. obs ł ugi konduktorów, referenta ds. p ł ac, referenta ds. kadr, referenta ds. ksi ę gowo ś ci i kasjera (karty nr 15 – 16). W tej samej umowie KZK GOP zobowi ą za ł si ę do zachowania systemu funkcjonowania konduktorów w autobusach PKM we wskazanym okresie. Szczegó ł owe zasady dotycz ą ce rozlicze ń systemu funkcjonowania konduktorów mia ł a okre ś li ć odr ę bna umowa. Dnia 22. 04. 2004r. PKM i KZK GOP zawar ł y tak ż e umow ę nr RS/29/DO/104/2004 w sprawie warunków pilota ż owego wdro ż enia systemu sprzeda ż y biletów przez konduktorów (karty nr 19 – 25), której przedmiotem by ł a sprzeda ż przez konduktorów - pracowników PKM biletów jednorazowych za pomoc ą kas fiskalnych (bileterek) w autobusach obs ł ugiwanych przez PKM na zlecenie KZK GOP. W przedmiotowej umowie okre ś lono, ż e emitentem biletów sprzedawanych przez konduktorów, jak i podmiotem ś wiadcz ą cym pasa ż erom us ł ugi przewozowe jest KZK GOP. W niniejszej umowie wskazano, ż e PKM jest zobowi ą zane do dokonania wp ł at na konto KZK GOP ca ł o ś ci ś rodków z tak prowadzonej sprzeda ż y biletów oraz do dokonywania szczegó ł owych miesi ę cznych rozlicze ń ilo ś ciowych i warto ś ciowych ze sprzeda ż y biletów. Rozliczenia te mia ł y stanowi ć podstaw ę do obliczania miesi ę cznego upustu nale ż nego PKM, przy czym wysoko ść upustu okre ś lono na nast ę puj ą cym poziomie : a). w przypadku sprzeda ż y biletów na łą czn ą warto ść nie przekraczaj ą c ą kwoty (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT – (...) % tej warto ś ci, b). przy sprzeda ż y biletów osi ą gaj ą cej poziom od (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT do (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT – jako suma upustu naliczonego zgodnie z zasadami okre ś lonymi w pkt. a plus (...) % nadwy ż ki ponad kwot ę (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT, 7 c). przy sprzeda ż y biletów osi ą gaj ą cej poziom (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT – jako suma upustu naliczonego zgodnie z pkt. b plus (...) % nadwy ż ki ponad kwot ę (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT. W przedmiotowej umowie nie zawarto regulacji odnosz ą cej si ę do mo ż liwo ś ci wymiany nieskasowanych biletów zakupionych w stacjonarnej sieci sprzeda ż y na bilety drukowane przez konduktorów. W zwi ą zku z kwesti ą mo ż liwo ś ci wymiany biletów KZK GOP i PKM prezentowa ł y rozbie ż ne stanowiska. Pierwszy z podmiotów twierdzi ł , ż e wymiana biletów, o jakiej mowa powy ż ej, jest w ś wietle łą cz ą cej obu przedsi ę biorców umowy niedopuszczalna. Jednocze ś nie PKM sta ł o na stanowisku, ż e skoro umowa tego nie zabrania, to wymiana taka jest dopuszczalna. Skar ż ony przedsi ę biorca wskaza ł , ż e w tej sytuacji przeprowadzono negocjacje, które razem z naciskami spo ł ecznymi (karta nr 113) doprowadzi ł y do tego, ż e dnia 18. 08. 2005r. PKM i KZK GOP podpisa ł y aneks do umowy RS (karty nr 279 - 283), obowi ą zuj ą cy od dnia 01. 09. 2005r., na mocy którego dopuszczono mo ż liwo ść wymiany nieskasowanych biletów jednorazowych na wydruki z bileterek. W przedmiotowym aneksie dokonano zmiany zasad udzielania upustów. Zgodnie z now ą regulacj ą miesi ę czny upust nale ż ny PKM od sprzeda ż y gotówkowej i wymiany biletów jednorazowych KZK GOP naliczany by ł : a). przy sprzeda ż y biletów i wymianie biletów jednorazowych KZK GOP na łą czn ą warto ść nie przekraczaj ą c ą (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT- jako (...) % tej warto ś ci, b). przy sprzeda ż y biletów i wymianie biletów jednorazowych KZK GOP osi ą gaj ą cej poziom od (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT do (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT – jako suma upustu naliczonego zgodnie z punktem poprzednim plus (...) % nadwy ż ki ponad kwot ę (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT, c). przy sprzeda ż y biletów i wymianie biletów jednorazowych KZK GOP osi ą gaj ą cej poziom powy ż ej (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT – jako suma upustu okre ś lonego w punkcie poprzednim i (...) % nadwy ż ki ponad kwot ę (...) z ł warto ś ci nominalnej pomniejszonej o podatek VAT. Za wymienione, zwrócone i nieskasowane bilety jednorazowe PKM mia ł o obci ąż a ć KZK GOP faktur ą z tytu ł u wymiany biletów wed ł ug cen nominalnych po potr ą ceniu upustu. W § 5 umowy MS zawarto postanowienie, zgodnie z którym powierzanie przez PKM dalszej sprzeda ż y biletów na zasadach odroczonej p ł atno ś ci osobom trzecim wymaga ka ż dorazowo zgody KZK GOP. Analogiczn ą klauzul ę zamieszczono tak ż e w umowach zawartych przez KZK GOP z innymi przedsi ę biorcami (karty nr 116 i od nr 154 do nr 355). Obowi ą zek uzyskania zgody Zwi ą zku na sprzeda ż biletów komunikacji miejskiej nie powstaje, gdy sprzeda ż ma nast ą pi ć za gotówk ę . W § 3 ust. 4 umowy RS zapisano, ż e konduktorzy maj ą prawo do przeprowadzania kontroli biletowej na zasadach okre ś lonych w odr ę bnej umowie. Umowa taka nie zosta ł a podpisana, pomimo, i ż PKM wyst ą pi ł o o jej zawarcie (karta nr 445). PKM domaga ł o si ę zawarcia przedmiotowej umowy na warunkach analogicznych do warunków obowi ą zuj ą cych innych przewo ź ników odno ś nie kontroli biletów przez kieruj ą cych pojazdami. Umowy tego rodzaju KZK GOP zawiera w zwi ą zku z Uchwa łą Zarz ą du KZK GOP nr 34/2005 z dnia 20. 10. 2005r. w sprawie obowi ą zku kontroli biletów przez kieruj ą cych pojazdami (karta nr 455). Na mocy przedmiotowej uchwa ł y Zarz ą d KZK GOP wyrazi ł zgod ę na sukcesywne wprowadzanie aneksów do obowi ą zuj ą cych umów przewozowych nak ł adaj ą cych obowi ą zek kontroli biletów przez kieruj ą cych pojazdami. W w/w uchwale nie wskazano, ż e umowy o przeprowadzanie kontroli biletów przez kierowców maj ą by ć zawarte ze wszystkimi 8 przewo ź nikami, ani nie zawarto w niej harmonogramu, wed ł ug jakiego umowy te maj ą by ć zawierane, a co za tym idzie nie okre ś lono terminu, w jakim ma doj ść do ich podpisania. Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. I. Wst ę pn ą przes ł ank ą , od której uzale ż nione jest podj ę cie dzia ł a ń przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest naruszenie interesu publicznoprawnego. Art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e „ Ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów ”. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów stoi na stra ż y konkurencji jako takiej, nie za ś na stra ż y partykularnych interesów poszczególnych przedsi ę biorców. Interesy indywidualne podlegaj ą ochronie w zwi ą zku z dzia ł aniami maj ą cymi na celu ochron ę interesu publicznoprawnego. W niniejszym przypadku zachodzi wi ę c konieczno ść ustalenia, czy zosta ł a spe ł niona w/w przes ł anka. Interes publicznoprawny nie zosta ł zdefiniowany w ustawie antymonopolowej. Z tego wzgl ę du zachodzi konieczno ść odwo ł ania si ę do orzecznictwa S ą du Okr ę gowego – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz S ą du Najwy ż szego. W wyroku z dnia 12. 06. 2002r. (sygn. akt XVII Ama 47/01) S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskaza ł , ż e poj ę cie interesu publicznego jest poj ę ciem o niejednolitym i zmiennym charakterze. W zwi ą zku z tym w ka ż dym przypadku organ antymonopolowy powinien ustali ć , czy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego z uwzgl ę dnieniem okoliczno ś ci specyficznych dla danej sprawy. Publiczny znaczy w ł a ś ciwy dla ogó ł u, a nie jednostki, czy grupy jednostek. Powy ż sze stanowisko S ą du zosta ł o potwierdzone w wyrokach z dnia 25. 06. 2000r. (sygn. akt XVII Ama 84/00), 28. 05. 2001r. (sygn. akt XVII Ama 82/00), 27. 06. 2001r. (sygn. akt XVII Ama 92/00), 21. 11. 2001r. (sygn. akt XVII Ama 105/00) i w wyroku z 04. 07. 2001r. (sygn. akt XVII Ama 108/00). Stanowisko S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zosta ł o podzielone przez S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 29. 05. 2001r. (sygn. akt I CKN 1217/98), w którym S ą d stwierdzi ł , ż e ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona zosta ł a konkurencja jako taka, konkurencja jako zjawisko instytucjonalne, a nie gdy dosz ł o wy łą cznie do naruszenia interesu indywidualnego. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e zachodz ą takie sytuacje, w których naruszenie interesu indywidualnego jest powi ą zane z naruszeniem interesu publicznego. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 26. 02. 2004r. (sygn. III SK 2/04) zwa ż y ł , ż e dopuszcza si ę uznanie, ż e poprzez naruszenie interesu indywidualnego dochodzi do naruszenia interesu publicznego, tj. ,,je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze orzecznictwo nale ż y przyj ąć , ż e organ antymonopolowy mo ż e podejmowa ć dzia ł ania wynikaj ą ce z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wy łą cznie wtedy, gdy zachodzi podejrzenie, ż e dosz ł o do naruszenia interesu publicznego. Naruszenie interesu publicznoprawnego stanowi zatem bezwzgl ę dny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerokiego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w prawid ł owym funkcjonowaniu tego rynku. 9 Wymienione w art. 1 cele ustawy zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestników rynku. Praktyki mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których istot ą jest uzyskanie korzy ś ci kosztem innych podmiotów. Dzia ł ania podejmowane przez KZK GOP maj ą wp ł yw na sytuacj ę podmiotów prowadz ą cych dystrybucj ę biletów, których emitentem jest KZK GOP. Skar ż ony przedsi ę biorca mo ż e oddzia ł ywa ć na szeroki kr ą g przedsi ę biorców, z którymi jest zwi ą zany umowami handlowymi, poprzez kszta ł towanie wzajemnych stosunków prawnych, które łą cz ą go z kontrahentami. Jednocze ś nie jego zachowania mog ą mie ć skutek dla przedsi ę biorców, którzy ewentualnie w przysz ł o ś ci chcieliby podj ąć dzia ł alno ść w zakresie dystrybucji biletów komunikacji miejskiej. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku zosta ł a spe ł niona przes ł anka okre ś lona w art. 1 ustawy antymonopolowej, zgodnie z któr ą aby mo ż na by ł o ocenia ć dzia ł anie przedsi ę biorcy pod k ą tem jego zgodno ś ci z art. 8 ustawy antymonopolowej musi ono chocia ż potencjalnie godzi ć w interes publicznoprawny lub mu zagra ż a ć . Rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest rynek sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej. Za takim okre ś leniem rynku w ł a ś ciwego w aspekcie produktowym przemawia fakt, ż e KZK GOP, b ę d ą cy emitentem biletów, prowadzi ich sprzeda ż podmiotom, które zajmuj ą si ę ich dalsz ą dystrybucj ą . KZK GOP jest jedynym podmiotem powo ł anym do zaspokajania potrzeb gmin w zakresie transportu zbiorowego, co łą czy si ę z dzia ł alno ś ci ą organizatorsk ą , w tym dotycz ą c ą emisji i sprzeda ż y biletów. Praktyki KZK GOP, jakich dotycz ą poszczególne punkty niniejszej decyzji, s ą zwi ą zane ze sprzeda żą biletów. KZK GOP dzia ł a na terenie gmin nale żą cych do Zwi ą zku. Na tym obszarze jest on jedynym organizatorem us ł ug z zakresu komunikacji miejskiej, emitentem biletów obowi ą zuj ą cych na wymienionym obszarze i sprzedawc ą biletów, których dalsz ą dystrybucj ę prowadz ą na podstawie umów cywilnoprawnych inni przedsi ę biorcy. Sprzeda ż biletów jest zwi ą zana ze ś wiadczeniem us ł ug z zakresu komunikacji miejskiej na obszarze gmin b ę d ą cych cz ł onkami Zwi ą zku, co determinuje geograficzny zasi ę g opisywanego rynku w ł a ś ciwego. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze okoliczno ś ci nale ż a ł o uzna ć , ż e rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest rynek sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Zwi ą zku. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej istnieje domniemanie, ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ś li jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. W niniejszym przypadku na wyznaczonym rynku w ł a ś ciwym dzia ł a wy łą cznie KZK GOP, którego zachowa ń nie ograniczaj ą dzia ł ania innych podmiotów. KZK GOP posiada 100 % udzia ł u w rynku w ł a ś ciwym, a zatem dzia ł a w warunkach monopolu faktycznego. Nale ż a ł o wi ę c stwierdzi ć , ż e skar ż ony przedsi ę biorca zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą , a legalno ść jego dzia ł a ń podlega ocenie na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 1. Pierwszy z zarzutów, jaki zosta ł postawiony KZK GOP w toku niniejszego post ę powania dotyczy nadu ż ywania przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Zwi ą zku poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji w ten sposób, ż e KZK GOP nak ł ada na PKM obowi ą zek zaopatrywania si ę w bilety wy łą cznie w 10 magazynie Zwi ą zku, czego dotyczy art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Aby mo ż na by ł o stwierdzi ć , ż e dosz ł o do naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - przedsi ę biorca, którego dzia ł anie podlega ocenie, posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, - przedsi ę biorca przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Jak wykazano powy ż ej KZK GOP zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, tj. na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin cz ł onków Komunikacyjnego Zwi ą zku Komunalnego Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e zosta ł a spe ł niona pierwsza z przes ł anek okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Nast ę pnie nale ż y rozwa ż y ć , czy dzia ł anie KZK GOP oddzia ł uje na rynek w ł a ś ciwy w ten sposób, ż e w istocie przedsi ę biorca przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Zgodnie z § 1 ust. 3 umowy MS PKM jest zobowi ą zane do zaopatrywania si ę w bilety komunikacji miejskiej wy łą cznie w magazynie KZK GOP. Wnioskodawca wskaza ł , ż e kwestionowany zapis powoduje, i ż zosta ł a wykluczona mo ż liwo ść zaopatrywania si ę przez niego w bilety w innych punktach. Gdyby mo ż liwo ść taka istnia ł a, PKM móg ł by dokonywa ć zakupu biletów u innych przedsi ę biorców, co prawdopodobnie mog ł oby umo ż liwi ć mu uzyskanie wy ż szych upustów przy zakupie biletów i d ł u ż szych terminów p ł atno ś ci, a wi ę c warunków korzystniejszych (karta nr 433). W odpowiedzi na to KZK GOP wskaza ł , ż e wszyscy przewo ź nicy, którzy prowadz ą dystrybucj ę biletów, zaopatruj ą si ę w nie zgodnie z jednolit ą procedur ą , tj. po z ł o ż eniu zamówienia odbieraj ą bilety w magazynie KZK GOP. Tylko w umowie z PKM zawarto klauzul ę mówi ą c ą o wy łą cznym zaopatrywaniu si ę w magazynie. W innych umowach o sprzeda ż biletów komunikacji miejskiej zapisano, ż e kontrahenci KZK GOP b ę d ą odbierali bilety w magazynie Zwi ą zku, zgodnie z zamówieniem dostarczonym do magazynu z minimum 1-dniowym wyprzedzeniem (karta nr 112). Zakaz sformu ł owany w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej sprowadza si ę do zakazu stwarzania barier dla rozwoju konkurencji, a wi ę c takiego oddzia ł ywania na rynek, które negatywnie wp ł ywa na stopie ń koncentracji rynku i stan konkurencji. Praktyka ta ma zasadniczo charakter antykonkurencyjny, a za przedmiot podlegaj ą cy ochronie w/w przepisu prawa nale ż y uzna ć sam ą konkurencj ę . Praktyka opisana w art. 8 ust. 2 pkt 5 przedmiotowej ustawy mo ż e równie ż wywiera ć skutki dla uczestników rynku nie b ę d ą cych konkurentami dominanta, w tym przypadku dla przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku dalszej dystrybucji biletów, których emitentem jest KZK GOP. Dla bytu praktyki nie jest konieczne wyst ą pienie negatywnych skutków stosowania okre ś lonej praktyki, gdy ż te nie zosta ł y obj ę te hipotez ą art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. Zakazane jest zatem samo podejmowanie dzia ł a ń , które potencjalnie mog ą wywo ł a ć niekorzystne dla konkurencji konsekwencje. Nie jest te ż konieczne, aby dzia ł anie przedsi ę biorcy posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym by ł o ś wiadome lub celowe. Ze zgromadzonego materia ł u dowodowego wynika, ż e KZK GOP jest emitentem biletów komunikacji miejskiej. Ich dalsza odsprzeda ż jest powierzana innym przedsi ę biorcom, w tym tak ż e przewo ź nikom wykonuj ą cym us ł ugi w imieniu KZK GOP, a zatem m.in. PKM. Przyj ę t ą praktyk ą jest nak ł adanie na kontrahentów KZK GOP zobowi ą zania do zaopatrywania si ę w bilety w jego magazynie (karty od nr 154 do nr 355) bez wskazania, ż e ma to nast ę powa ć wy łą cznie w tym miejscu. Tylko w jednej umowie, tj. w umowie MS 11 łą cz ą cej KZK GOP z PKM zawarto postanowienie, na mocy którego PKM jest zobowi ą zane do zaopatrywania si ę w bilety wy łą cznie w magazynie Zwi ą zku. Zasady obowi ą zuj ą ce PKM s ą analogiczne do zasad wi ążą cych innych przedsi ę biorców. Ró ż nice redakcyjne w klauzulach umownych nie maj ą rzeczywistego odzwierciedlenia w praktyce. Jak wynika bowiem z wyja ś nie ń KZK GOP podmioty kupuj ą ce u niego bilety s ą zobowi ą zane do wcze ś niejszego z ł o ż enia zamówienia, w oparciu o które bilety s ą przygotowywane do wydania w magazynie lub w kolekturze. W przypadku przewo ź ników ś wiadcz ą cych us ł ugi z zakresu komunikacji miejskiej na podstawie umowy z KZK GOP, którzy jednocze ś nie prowadz ą sprzeda ż biletów, miejscem odbioru jest magazyn biletowy KZK GOP (karta nr 112). Na podkre ś lenie zas ł uguje wa ż na dla niniejszej sprawy okoliczno ść , ż e KZK GOP jest emitentem biletów i wszystkie bilety s ą pierwotnie nabywane u niego. Z istoty prowadzonej przez KZK GOP dzia ł alno ś ci wynika to, ż e nie ma faktycznej mo ż liwo ś ci nabycia biletów u innego przedsi ę biorcy. Tylko KZK GOP jest powo ł any do wykonywania zada ń w ł asnych gmin cz ł onków Zwi ą zku z zakresu organizacji transportu miejskiego i podejmowania wszelkich dzia ł a ń z tym zwi ą zanych. Za uzasadnione nale ż y uzna ć zobowi ą zanie hurtowych nabywców biletów do tego, aby zaopatrywali si ę wprost u emitenta. Na uwzgl ę dnienie zas ł uguje przywo ł ana przez KZK GOP okoliczno ść , ż e musi tak zorganizowa ć sie ć sprzeda ż y biletów, aby zapobiega ć sprzeda ż y biletów niewiadomego pochodzenia, biletów podrobionych, aby zapewni ć konieczny zakres informacji o obowi ą zuj ą cym cenniku i taryfie oraz aby zapewni ć posiadanie przez sprzedawc ę kompletu biletów. Powy ż sze jest mo ż liwe, gdy podmiot zajmuj ą cy si ę dalsz ą sprzeda żą biletów ma umow ę dotycz ą c ą ich dystrybucji z KZK GOP. Dodatkowo, w przypadku wymiany biletów np. ze wzgl ę du na zmian ę ich wzoru lub nomina ł u, w przypadku, gdy bilety zosta ł y pobrane w magazynie KZK GOP, istnieje mo ż liwo ść ich zwrotu bez ponoszenia straty (karta nr 487). PKM podnios ł o, ż e gdyby mog ł o zaopatrywa ć si ę w bilety u innych przedsi ę biorców, nie mo ż na wykluczy ć , i ż przyznano by mu wi ę ksze upusty oraz d ł u ż sze terminy p ł atno ś ci. Nale ż y jednak zauwa ż y ć , ż e przedsi ę biorcy, którzy zaopatruj ą si ę w bilety na mocy umów o ich sprzeda ż z KZK GOP, s ą zobligowani do uzyskania zgody KZK GOP na sprzeda ż biletów na zasadach odroczonej p ł atno ś ci. Nie ma pewno ś ci, czy KZK GOP udzieli ł by takiej zgody na sprzeda ż PKM biletów przez innego przedsi ę biorc ę , cho ć sam jest zwi ą zany z PKM umow ą , której przedmiotem jest sprzeda ż biletów. Ponadto analiza umów o sprzeda ż biletów wykaza ł a, ż e bilety nabyte od KZK GOP maj ą by ć sprzedawane zgodnie z ich nomina ł ami, a zatem brak jest mo ż liwo ś ci przyznawania upustów cenowych (karty nr 156 – 355). Na uwzgl ę dnienie zas ł uguje okoliczno ść , ż e wszyscy dystrybutorzy biletów otrzymuj ą upusty okre ś lone w uchwa ł ach Zarz ą du KZK GOP (karty nr 115, 419 – 422), których wysoko ść jest taka sama w analogicznych warunkach. Zobowi ą zanie PKM do zaopatrywania si ę w bilety w magazynie KZK GOP nie powoduje, ż e dzia ł a on na rynku w ł a ś ciwym na innych zasadach ni ż pozostali przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cy na tym samym szczeblu obrotu gospodarczego. Zobowi ą zanie takie nie przek ł ada si ę wi ę c na sytuacj ę przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku dystrybucji biletów, ani na sytuacj ę ich kontrahentów, w tym konsumentów. Przedmiotowe zobowi ą zanie nie godzi w stan konkurencji na rynku, nie ma te ż wp ł ywu na sytuacj ę konsumentów, którzy uiszczaj ą jednolite, wynikaj ą ce z taryfy, ceny za bilety. W ocenie organu antymonopolowego w okoliczno ś ciach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyj ę cia, ż e w wyniku dzia ł a ń podj ę tych przez KZK GOP, polegaj ą cych na zobowi ą zaniu PKM do zaopatrywania si ę w bilety KZK GOP wy łą cznie w magazynie ostatniego z wymienionych podmiotów, przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Z uwagi na to nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w rozwa ż anej sprawie nie dosz ł o do spe ł nienia drugiej z przes ł anek okre ś lonych w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej, a wi ę c ż e KZK GOP 12 przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Aby mo ż na by ł o stwierdzi ć naruszenie w/w przepisu prawa wymienione przes ł anki musz ą zosta ć spe ł nione kumulatywnie. W ś wietle tego nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e praktyka stosowana przez KZK GOP nie narusza art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej, a wi ę c ż e praktyka polegaj ą ca na zobowi ą zaniu PKM do zaopatrywania si ę w bilety wy łą cznie w magazynie KZK GOP nie stanowi praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej w w/w przepisie prawa. 2. Kolejny z zarzutów postawionych KZK GOP w toku niniejszego post ę powania dotyczy ł naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a wi ę c stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na narzucaniu przez Komunikacyjny Zwi ą zek Komunalny Górno ś l ą skiego Okr ę gu Przemys ł owego w Katowicach uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Zwi ą zkowi nieuzasadnione korzy ś ci, w zwi ą zku z okre ś leniem maksymalnej wysoko ś ci upustu cenowego przy zakupie biletów przez Przedsi ę biorstwo Komunikacji Miejskiej w Bytomiu S.A. w sposób odmienny ni ż w umowach z innymi podmiotami. Aby organ antymonopolowy móg ł stwierdzi ć stosowanie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę wymienionej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej, musz ą zosta ć kumulatywnie spe ł nione nast ę puj ą ce przes ł anki: - przedsi ę biorca, któremu zarzuca si ę stosowanie kwestionowanej praktyki zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, − przedsi ę biorca narzuca okre ś lone warunki umów, − warunki te maj ą uci ąż liwy charakter oraz − przynosz ą one przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. W tym miejscu niezb ę dne jest precyzyjne okre ś lenie zakresu przedmiotu oceny dokonywanej przez organ antymonopolowy w ramach pkt. I 2 tej decyzji. W tym punkcie decyzji nale ż y odnie ść si ę do umowy MS oraz umowy RS. Umowa MS zosta ł a podpisana przez strony 20. 10. 1999r. Zgodnie z art. 93 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, up ł yn ął rok. Praktyka sformu ł owana w art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy mo ż e by ć stosowana na etapie przedumownym, w chwili, gdy warunki okre ś lonej umowy s ą uzgadniane, a najpó ź niej w chwili zawarcia umowy. W tym przypadku nale ż a ł oby uzna ć , zgodnie z w/w regulacj ą , uwzgl ę dniaj ą c fakt, i ż do zawarcia umowy dosz ł o dnia 20. 10. 1999r., ż e post ę powanie w tej sprawie nale ż a ł oby wszcz ąć do ko ń ca 2000r. Ze wzgl ę du na przedawnienie umowa ta nie podlega wi ę c ocenie w niniejszym post ę powaniu. PKM i KZK GOP łą czy ł a jednak jeszcze jedna umowa, na mocy której wnioskodawcy by ł y przyznawane upusty. By ł a to umowa RS, której przedmiot stanowi ł a sprzeda ż biletów przez konduktorów. Ostatnia z umów zosta ł a zawarta przez strony dnia 22. 04. 2004r. Wniosek w niniejszej sprawie wp ł yn ął do organu antymonopolowego dnia 22. 06. 2005r., w zwi ą zku z czym w tym przypadku nie wyst ę puje przeszkoda do merytorycznego rozstrzygni ę cia sprawy okre ś lona w art. 93 w/w ustawy. Jak wykazano w pocz ą tkowej cz ęś ci uzasadnienia do pkt. I KZK GOP posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym, w wi ę c na rynku sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej na obszarze gmin b ę d ą cych cz ł onkami Zwi ą zku. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e dosz ł o do spe ł nienia pierwszej z w/w przes ł anek. 13 Koniecznym jest rozwa ż enie, czy KZK GOP dopu ś ci ł si ę narzucenia warunków umowy RS w zakresie, w jakim okre ś laj ą one wysoko ść nale ż nych wnioskodawcy upustów. Umowa RS by ł a umow ą niestandardow ą , zawart ą w zwi ą zku z umow ą z dnia 22. 04. 2004r. pomi ę dzy KZK GOP, PKM, Gmin ą Bytom i Województwem Ś l ą skim w sprawie programu pod nazw ą „ Instrumenty rynku pracy metod ą tworzenia miejsc pracy, w szczególno ś ci dla osób zwolnionych w wyniku restrukturyzacji górnictwa ”. Z uwagi na to, ż e umowa RS by ł a ś ci ś le zwi ą zana z umow ą pomi ę dzy KZK GOP, PKM, Gmin ą Bytom i Województwem Ś l ą skiem, tre ść zawartych w niej regulacji by ł a determinowana tre ś ci ą postanowie ń umowy zawartej pomi ę dzy w/w czterema podmiotami. KZK GOP nie móg ł wi ę c samodzielnie, dowolnie ustali ć jej tre ś ci. Dnia 18. 08. 2005r. PKM i KZK GOP podpisa ł y aneks do umowy RS, który wszed ł w ż ycie dnia 01. 09. 2005r. Jak wynika z wyja ś nie ń KZK GOP do jego podpisania dosz ł o po przeprowadzeniu negocjacji (karta nr 113). W tym miejscu trzeba wskaza ć na fakt, ż e na mocy przedmiotowego aneksu dokonano zmiany regulacji w zakresie wysoko ś ci przyznawanych upustów. W niniejszym przypadku nie mia ł o wi ę c miejsce jednostronne narzucanie postanowie ń reguluj ą cych rozwa ż an ą kwesti ę . W ś wietle tych okoliczno ś ci organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e nie dosz ł o do spe ł nienia drugiej z w/w przes ł anek wymienionych w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym miejscu nale ż y si ę odnie ść do zgromadzonego w toku niniejszego post ę powania materia ł u dowodowego dotycz ą cego upustów przyznanych PKM na mocy aktualnie obowi ą zuj ą cej umowy MS, któr ą strony zawar ł y w 1999r., która jest podobna do (...) umów zawartych z innymi przedsi ę biorcami prowadz ą cymi dystrybucj ę biletów. Regu ł y przyznawania upustów s ą regulowane w uchwa ł ach Zarz ą du KZK GOP, w których okre ś la si ę wysoko ść przyznawanych kontrahentom upustów (karty nr 115, 419 – 422). Standardowo na mocy tych umów KZK GOP przyznaje upusty w wysoko ś ci od (...) % do (...) % przy zakupie biletów jednorazowych. Odmiennie unormowano warunki przyznawania PKM rabatów w zwi ą zku ze sprzeda żą biletów prowadzon ą przez konduktorów od dnia 01. 06. 2004r. Sprzeda ż w sieci stacjonarnej oraz sprzeda ż przez konduktorów by ł y prowadzone w odmiennych warunkach. Stworzenie innych regu ł rz ą dz ą cych rozliczeniami zwi ą zanymi ze sprzeda żą biletów komunikacji miejskiej w stacjonarnej sieci sprzeda ż y i z bileterek uzasadnia ł y wzgl ę dy spo ł eczne. O ile w pierwszym z przypadków chodzi wy łą cznie o dystrybucj ę biletów, to w przypadku zorganizowania sprzeda ż y przez konduktorów, uwzgl ę dni ć nale ż y te ż wzgl ę dy spo ł eczne, jakie le ż a ł y u podstaw tego przedsi ę wzi ę cia. Program, w ramach którego konduktorzy prowadzili sprzeda ż biletów na liniach obs ł ugiwanych przez PKM, mia ł na celu stworzenie miejsc pracy dla osób bezrobotnych. Przyznanie wy ż szego upustu mia ł o stanowi ć swoist ą zach ę t ę dla PKM do stworzenia miejsc pracy oraz mia ł o zrekompensowa ć ponoszone przez PKM obci ąż enie finansowe powsta ł e w zwi ą zku z zatrudnieniem dodatkowych pracowników. W umowie RS zawarto warunki odmienne od tych, które zwykle obowi ą zuj ą kontrahentów KZK GOP w zakresie uzyskiwanych upustów. Od okre ś lonego w umowie progu kwotowego PKM faktycznie uzyskiwa ł o 93 % warto ś ci sprzedawanych biletów (karta nr 487 verte). W ś wietle wy ż ej przytoczonych faktów nale ż y uzna ć , ż e rzeczywi ś cie dosz ł o do zró ż nicowania postanowie ń umownych normuj ą cych kwesti ę wysoko ś ci upustów. Nie mo ż na jednak stwierdzi ć , ż e dosz ł o do tego ze szkod ą dla PKM. Wnioskodawca znalaz ł si ę bowiem w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych kontrahentów KZK GOP. W tej sytuacji mo ż na równie ż wskaza ć , ż e takie zró ż nicowanie nie doprowadzi ł o do naruszenia interesów innych przedsi ę biorców. Tylko bowiem PKM zatrudnia ł konduktorów, a us ł ugi przez nich ś wiadczone by ł y dost ę pne wy łą cznie na liniach obs ł ugiwanych przez wnioskodawc ę . 14 Warunki umowne opisane w niniejszym punkcie decyzji nie mog ą zosta ć uznane za uci ąż liwe. Powy ż sze ś wiadczy o tym, ż e nie zosta ł a spe ł niona trzecia z przes ł anek. Uzyskanie nieuzasadnionych korzy ś ci jest zgodnie z orzecznictwem skutkiem stosowania okre ś lonej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , a nie jej elementem. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 12 maja 1997r. (sygn. akt I CKN 114/97) wskaza ł , ż e istot ą sprawy jest nie to, czy przedsi ę biorca, któremu postawiono zarzut naruszenia ustawy antymonopolowej odnosi korzy ś ci z ca ł o ś ci prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, lecz to, czy w zawieranych umowach zastrzega sobie nieuzasadnione korzy ś ci. Z powy ż szego wynika obowi ą zek organu antymonopolowego do dokonania oceny zachowania przedsi ę biorcy od strony skutków, jakie jego zachowanie mo ż e nawet hipotetycznie wywo ł a ć na rynku. Niedozwolon ą praktyk ą jest samo stosowanie postanowienia, które mo ż e w przysz ł o ś ci umo ż liwi ć powstanie po stronie przedsi ę biorcy nieuzasadnionych korzy ś ci, a nie ich rzeczywiste uzyskanie. Dla stwierdzenia, ż e dosz ł o do naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej nie jest wi ę c konieczne stwierdzenie wyst ą pienia negatywnego skutku, czyli faktycznej eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczonej konkurencji. Wystarczaj ą ce jest dowiedzenie, ż e zaistnia ł o zagro ż enie wyst ą pienia negatywnego skutku. Praktyk ą jest ju ż sama próba osi ą gni ę cia przez przedsi ę biorc ę zajmuj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku okre ś lonego skutku (tak E. Modzelewska – W ą chal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 97). Powy ż sze stanowisko zaj ął tak ż e S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 23 czerwca 1999r. (sygn. akt XVII Ama 26/99), który zwa ż y ł , ż e dla bytu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę istotne jest, ż e skutki tej praktyki mog ł y wyst ą pi ć na rynku. W wyroku z dnia 7 lipca 2004r. (sygn. akt XVII Ama 65/03) SOKiK orzek ł , i ż nie jest konieczne udowodnienie faktycznego stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki monopolistycznej, ani te ż osi ą gni ę cia z tego tytu ł u nieuzasadnionych korzy ś ci. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy antymonopolowej, regulacj ą sw ą obejmuje ona nie tylko praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , które wywo ł a ł y b ą d ź aktualnie wywo ł uj ą skutki na terenie Polski, ale równie ż praktyki, które chocia ż by tylko hipotetycznie, mog ą wywo ł ywa ć takie skutki. Emitentem biletów jest KZK GOP i to jemu nale ż y si ę przychód osi ą gany z tytu ł u ich sprzeda ż y. Zwi ą zek zorganizowa ł sie ć sprzeda ż y biletów w ten sposób, ż e ich dystrybucj ę prowadz ą tak ż e przedsi ę biorcy, z którymi KZK GOP zawar ł umowy. Zap ł at ę za sprzeda ż biletów stanowi przyznany im upust. W przypadku PKM, zgodnie z postanowieniami umowy RS, móg ł on wynie ść od (...) % do (...) % w poszczególnych przedzia ł ach okre ś lonych w tej umowie, cho ć standardowo waha si ę w granicach od (...) % do (...) %, w odniesieniu do biletów jednorazowych. Nie mo ż na wi ę c stwierdzi ć , ż e KZK GOP móg ł w zwi ą zku z zastosowaniem zapisu ustanawiaj ą cego tak wysoki upust uzyskiwa ć nieuzasadnione korzy ś ci. W istocie przedmiotowa regulacja powodowa ł a uszczuplenie wp ł ywów KZK GOP. W niniejszym przypadku nie tylko nie wyst ę powa ł a hipotetyczna mo ż liwo ść osi ą gni ę cia z tytu ł u stosowania przedmiotowej regulacji nieuzasadnionych korzy ś ci, ale korzy ść taka nie by ł a równie ż faktycznie osi ą gana przez skar ż onego przedsi ę biorc ę . W zwi ą zku z tym nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e nie zosta ł a spe ł niona czwarta z przes ł anek wymienionych w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. Cho ć dosz ł o do zró ż nicowania wysoko ś ci przyznawanych kontrahentom KZK GOP upustów w zwi ą zku z prowadzon ą przez nich sprzeda żą biletów komunikacji miejskiej, to w ś wietle wy ż ej wskazanych okoliczno ś ci nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e zarzut opisany w niniejszym punkcie jest bezzasadny. Nie dosz ł o bowiem do spe ł nienia przes ł anek mówi ą cych o tym, ż e warunki umowne, odmienne od tych standardowych, zosta ł y wnioskodawcy narzucone, ż e maj ą one uci ąż liwy charakter oraz, ż e przynosz ą skar ż onemu przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec, jak w pkt. I 2 niniejszej decyzji. 15 II. 1. Kolejny z zarzutów postawionych KZK GOP dotyczy ł naruszenia przez tego przedsi ę biorc ę art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do czego mia ł o doj ść w wyniku stosowania przez niego praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na narzucaniu PKM uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych KZK GOP nieuzasadnione korzy ś ci, polegaj ą cych na zakazie wymiany przez konduktorów PKM na żą danie pasa ż erów biletów jednorazowych zakupionych w stacjonarnej sieci sprzeda ż y na bilety sprzedawane w bileterkach. Aby organ antymonopolowy móg ł rozwa ż y ć , czy dosz ł o do naruszenia przepisu art. 8 ustawy antymonopolowej i podj ąć ewentualne dzia ł ania zmierzaj ą ce do przywrócenia równowagi na rynku, powinien on w pierwszej kolejno ś ci ustali ć , czy w danej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Stosownie do art. 1 ustawy antymonopolowej ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów w interesie publicznym. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, jak wskazano w pkt. I 1 uzasadnienia niniejszej decyzji, wówczas, gdy zostaje zagro ż ony lub naruszony interes ogólnospo ł eczny, tj. wtedy, gdy okre ś lone dzia ł anie godzi w sytuacj ę szerszego kr ę gu uczestników rynku – przedsi ę biorców, a tak ż e konsumentów. W przywo ł anym ju ż w niniejszej decyzji orzeczeniu S ą du Najwy ż szego z dnia 26. 02. 2004r. (sygn. III SK 2/04) wskazano, ż e o stosowaniu praktyk monopolistycznych mo ż na mówi ć tak ż e wtedy, gdy mia ł o miejsce indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ka ż d ą jednak sytuacj ę nale ż y podda ć indywidualnej ocenie i rozwa ż y ć , czy w ś wietle zaistnia ł ych okoliczno ś ci mog ł o doj ść do naruszenia interesu publicznoprawnego. Z dniem 01. 09. 2005r. wyra ź nie dopuszczono wymian ę przez konduktorów PKM na żą danie pasa ż erów biletów jednorazowych zakupionych w stacjonarnej sieci sprzeda ż y na bilety sprzedawane z kas fiskalnych. Uprzedni zakaz wykonywania takiej wymiany nie zosta ł wprost sformu ł owany w umowie RS, której stronami by ł y wy łą cznie PKM i KZK GOP (karty nr 19 - 25). Zakaz wymiany wynika ł zdaniem KZK GOP (karta nr 113) z tego, ż e w umowie RS nie zawarto postanowie ń , na mocy których dopuszczono by mo ż liwo ść wymiany biletów. W przeciwie ń stwie do tego PKM sta ł o na stanowisku, ż e je ś li umowa czego ś nie zabrania, to znaczy, ż e jest to dopuszczalne (karty nr 4-5). PKM uzna ł o, ż e w zwi ą zku z tym, i ż KZK GOP wbrew postanowieniom umowy RS zabrania dokonywania wymiany biletów przez konduktorów, narzuca on uci ąż liwe warunki umów, które jednocze ś nie przynosz ą KZK GOP nieuzasadnione korzy ś ci. W tym przypadku nale ż y jednak zwa ż y ć , ż e istota opisanego sporu nie dotyczy ł a narzucania okre ś lonych warunków umownych, lecz ich interpretacji. Spór pomi ę dzy wnioskodawc ą , a skar ż onym przedsi ę biorc ą dotyczy tre ś ci zawartej przez te podmioty umowy. Obecna sytuacja jest konsekwencj ą niedoprecyzowania warunków łą cz ą cej strony umowy RS w jej pierwotnym brzmieniu, ró ż nego ich interpretowania przez obu przedsi ę biorców. Zakres dzia ł a ń podejmowanych przez PKM w zwi ą zku ze sprzeda żą biletów KZK GOP prowadzon ą przez konduktorów nie znalaz ł bowiem wyra ź nego odzwierciedlenia w szczegó ł owych zapisach umowy RS. Powy ż ej przedstawione okoliczno ś ci sprawy pozwalaj ą przyj ąć , ż e wnioskodawca domaga si ę ochrony jego prywatnego interesu, a sprawa ma charakter cywilnoprawny. Kwestie zwi ą zane z kszta ł towaniem stosunków cywilnoprawnych pomi ę dzy przedsi ę biorcami dobrowolnie korzystaj ą cych z mo ż liwo ś ci wspó ł dzia ł ania na rynku, precyzowaniem postanowie ń umów przez nich zawieranych oraz dochodzeniem wzajemnych roszcze ń z takich umów nale żą do stron tych umów, a w razie braku porozumienia do w ł a ś ciwo ś ci s ą du powszechnego. W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy nie jest kompetentny do tego, by w powy ż szym zakresie ingerowa ć w stosunki umowne pomi ę dzy przedsi ę biorcami. Do naruszenia lub zagro ż enia interesu publicznoprawnego dochodzi, gdy okre ś lone dzia ł ania dominanta powoduj ą zaburzenia w 16 prawid ł owym funkcjonowaniu rynku w ł a ś ciwego, je ś li ograniczono lub uniemo ż liwiono prowadzenie swobodnej konkurencji albo dosz ł o do nadu ż ycia przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej w ten sposób, ż e godzi ona w jego kontrahentów nie powoduj ą c bezpo ś rednio skutków antykonkurencyjnych. W okoliczno ś ciach niniejszej sprawy organ antymonopolowy nie dopatrzy ł si ę naruszenia interesu publicznoprawnego. W zwi ą zku z tym, ż e nie zosta ł a spe ł niona wst ę pna przes ł anka okre ś lona w art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej, zgodnie z któr ą Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów mo ż e podejmowa ć dzia ł ania okre ś lone w tej ustawie wy łą cznie, gdy maj ą one na celu ochron ę interesu publicznoprawnego, brak jest mo ż liwo ś ci podj ę cia merytorycznego rozstrzygni ę cia w zakresie obj ę tym tym punktem decyzji. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, je ś li post ę powanie administracyjne sta ł o si ę z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o jego umorzeniu. Przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania lub mo ż e ona powsta ć w czasie jego trwania. Bezprzedmiotowo ść post ę powania ma miejsce tylko wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy w drodze post ę powania administracyjnego. W niniejszym przypadku w toku post ę powania ustalono, ż e nie zosta ł a spe ł niona przes ł anka wst ę pna warunkuj ą ca mo ż liwo ść podj ę cia dzia ł a ń przez organ antymonopolowy, tj. badane zachowanie nie narusza interesu publicznoprawnego. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci brak jest podstaw do merytorycznego odniesienia si ę do postawionego przez wnioskodawc ę zarzutu, tj. do rozwa ż enia, czy zosta ł y spe ł nione przes ł anki wymienione w przepisie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. Zasadno ść decyzji o umorzeniu post ę powania administracyjnego w przypadku, gdy sprawa ma charakter cywilnoprawny, potwierdzi ł Naczelny S ą d Administracyjny - O ś rodek Zamiejscowy we Wroc ł awiu w postanowieniu z dnia 22 listopada 2001r. (sygnatura akt II SAB/Wr 114/2000), w który wskaza ł , ż e w sytuacji, gdy organ administracji po wszcz ę ciu post ę powania dojdzie do przekonania, ż e wszcz ę ta sprawa nie jest spraw ą z zakresu administracji publicznej winien umorzy ć post ę powanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe. W wyroku z dnia 28. 06. 1995r. (sygnatura akt XVII Amr 24/95) S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Antymonopolowy orzek ł , ż e uzasadnienie decyzji o umorzeniu post ę powania wydawanej na podstawie art. 105 § 1 kpa nie mo ż e zawiera ć tre ś ci dotycz ą cych rozstrzygni ę cia sprawy co do jej istoty, czy te ż w inny sposób wyra ż a ć stanowiska organu antymonopolowego w zakresie zasadno ś ci zg ł oszonego żą dania wszcz ę cia post ę powania. W zwi ą zku z tym, ż e Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów mo ż e rozstrzyga ć , czy okre ś lone dzia ł ania przedsi ę biorców naruszaj ą przepisy ustawy antymonopolowej tylko wtedy, gdy dosz ł o do naruszenia interesu publicznego, a w niniejszej sprawie powy ż sza przes ł anka nie zosta ł a spe ł niona, gdy ż sprawa ma charakter cywilnoprawny, orzeczono jak w pkt. II 1 niniejszej decyzji. 2. Nast ę pny z zarzutów dotyczy ł naruszenia przez KZK GOP art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej w wyniku narzucania uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych temu przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci, polegaj ą cych na na ł o ż eniu na PKM obowi ą zku uzyskania zgody KZK GOP na dokonanie sprzeda ż y biletów osobom trzecim na zasadzie odroczonej p ł atno ś ci. Umowa, w której zawarto przedmiotowe warunki zosta ł a zawarta dnia 20. 10. 1999r. Jak wskaza ł KZK GOP negocjacje w jej sprawie by ł y prowadzone we wrze ś niu i w pa ź dzierniku 1999r. Stosownie do art. 93 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ż eli od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowania, up ł yn ął rok. Praktyka sformu ł owana w art. 8 ust. 17 2 pkt 6 w/w ustawy mo ż e by ć stosowana na etapie negocjowania warunków umowy oraz jej zawierania. Jak wskazano powy ż ej negocjacje w niniejszym przypadku odby ł y si ę we wrze ś niu i w pa ź dzierniku 1999r. i zosta ł y uwie ń czone podpisaniem umowy w pa ź dzierniku 1999r. Od tego momentu nale ż y liczy ć bieg przedawnienia. Takie stanowisko organu antymonopolowego dotycz ą ce chwili, z jak ą rozpoczyna si ę bieg przedawnienia, znajduje potwierdzenie w ustalonym orzecznictwie s ą dowym. Jeszcze na podstawie nieobowi ą zuj ą cej ju ż ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów S ą d Najwy ż szy orzek ł w wyroku z dnia 07. 03. 2003r. (sygn. akt I CKN 79/2001), ż e praktyka polegaj ą ca na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów finalizuje si ę w czasie zawarcia okre ś lonej umowy, a zatem zaprzestanie stosowania tej praktyki nast ę puje w chwili doprowadzenia do zawarcia umowy, na podstawie której narzucono uci ąż liwe warunki umowne. W takiej sytuacji pocz ą tek biegu terminu dla wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego nale ż y łą czy ć z dat ą zawarcia umowy, w której narzucono uci ąż liwe warunki. Identyczne stanowisko S ą d Najwy ż szy wyrazi ł w wyroku z dnia 19. 03. 2003r. (sygn. akt I CKN 81/2001), w którym wskaza ł , ż e pocz ą tek biegu rocznego terminu dla wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego w przypadku praktyki, o jakiej mowa powy ż ej, rozpoczyna si ę z ko ń cem roku, w którym zawarto umow ę narzucaj ą c ą uci ąż liwe warunki. Identyczne stanowisko judykatury na gruncie aktualnie obowi ą zuj ą cej ustawy antymonopolowej potwierdza wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Antymonopolowego z dnia 19. 06. 2002r. (sygn. akt XVII Ama 96/2001), w którym wskazano, ż e praktyka z art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ko ń czy swój byt w momencie zawarcia umowy wymuszonej przez dominuj ą cego przedsi ę biorc ę . Kwestionuj ą cy tak ą umow ę kontrahent dominuj ą cego przedsi ę biorcy mo ż e wyst ą pi ć o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego w terminie wynikaj ą cym z art. 93 cytowanej ustawy, a wi ę c przed up ł ywem roku, licz ą c od ko ń ca roku, w którym dosz ł o do zawarcia wymuszonej umowy. Analogiczne stanowisko wyrazi ł S ą d Okr ę gowy w Warszawie - S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 11. 08. 2004r. (sygn. akt XVII Ama 62/2003), który orzek ł , ż e w odniesieniu do praktyki nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na rynku okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cej na narzuceniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, poszkodowany t ą praktyk ą mo ż e z ł o ż y ć wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego najpó ź niej w ci ą gu roku, licz ą c od ko ń ca roku, w którym zosta ł a zawarta kwestionowana umowa. W ś wietle powy ż szego, zgodnie z regulacj ą art. 93 ustawy antymonopolowej, post ę powanie w tej sprawie nale ż a ł oby wszcz ąć do ko ń ca 2000r. Wniosek o wszcz ę cie przedmiotowego post ę powania wp ł yn ął jednak dnia 22. 06. 2005r. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, je ś li post ę powanie administracyjne sta ł o si ę z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o jego umorzeniu. Jak wskazano w uzasadnieniu do pkt. II 1 tej decyzji przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania lub mo ż e ona powsta ć w czasie jego trwania. W wyroku z dnia 29. 05. 1998r. Naczelnego S ą du Administracyjnego - O ś rodka Zamiejscowego w Lublinie (sygn. akt I SA/Lu 561/97) S ą d ten wskaza ł , ż e post ę powanie administracyjne umarza si ę wtedy, gdy zachodz ą przes ł anki do jego umorzenia, a wi ę c gdy post ę powanie to by ł o bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowo ść post ę powania za ś b ę dzie mia ł a miejsce, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle lub nie by ł o podstaw do rozpoznania jej w drodze post ę powania administracyjnego. W niniejszym przypadku ustalono, ż e przeszkod ę do merytorycznego rozstrzygni ę cia zarzutu wymienionego w tym punkcie stanowi okoliczno ść z art. 93 ustawy antymonopolowej, a wi ę c przedawnienie. St ą d orzeczono, jak w pkt. II 2 sentencji decyzji. 18 III. Wnioskodawca wskaza ł , ż e dnia 20. 10. 2005r. Zarz ą d KZK GOP podj ął uchwa łę nr 34/2005 w sprawie obowi ą zku kontroli biletów przez kieruj ą cych pojazdami (karty nr 455 - 457). Na mocy przedmiotowej uchwa ł y Zarz ą d KZK GOP wyrazi ł zgod ę na sukcesywne wprowadzanie aneksów do obowi ą zuj ą cych umów przewozowych nak ł adaj ą cych obowi ą zek kontroli biletów przez kieruj ą cych pojazdami. W zwi ą zku z podj ę ciem przedmiotowej uchwa ł y KZK GOP zawiera z przewo ź nikami umowy dotycz ą ce kontroli biletów przez kierowców. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci oraz w zwi ą zku z tym, ż e umowa RS łą cz ą ca PKM z KZK GOP zawiera postanowienie, zgodnie z którym zasady prowadzenia kontroli przez konduktorów dzia ł aj ą cych na liniach obs ł ugiwanych przez PKM ma okre ś li ć odr ę bna umowa (karta nr 450), PKM zwróci ł o si ę o zawarcie analogicznej umowy na przeprowadzanie kontroli przez konduktorów. KZK GOP odmówi ł zawarcia takiej umowy podnosz ą c, ż e umowa RS nie nak ł ada obowi ą zku zawarcia dodatkowej umowy na kontrol ę biletów (karta nr 460). Przywo ł uj ą c wy ż ej przedstawione okoliczno ś ci PKM wnios ł o pismem z dnia 23. 02. 2006r. o wszcz ę cie przeciwko KZK GOP post ę powania pod zarzutem naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do czego mia ł o doj ść poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji w zwi ą zku z odmow ą zawarcia przez KZK GOP z PKM odr ę bnej umowy, której przedmiotem mia ł o by ć przeprowadzanie kontroli biletów przez konduktorów w autobusach linii obs ł ugiwanych przez wnioskodawc ę na zasadach analogicznych do tych, które obowi ą zuj ą u innych przewo ź ników. Jak wskazywano powy ż ej, wst ę pn ą przes ł ank ą , która musi zosta ć spe ł niona, aby organ antymonopolowy móg ł podj ąć dzia ł ania w oparciu o ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów jest przes ł anka, zgodnie z któr ą dzia ł ania przedsi ę biorcy musz ą godzi ć w interes publicznoprawny. Do naruszenia interesu publicznoprawnego dochodzi wówczas, gdy okre ś lone dzia ł anie przedsi ę biorcy zagra ż a konkurencji jako takiej i powoduje zaburzenia w prawid ł owym funkcjonowaniu rynku. Ró ż nicowanie warunków podobnych umów z ró ż nymi kontrahentami, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia dokonywania takiego ró ż nicowania, maj ą cego oparcie w obiektywnych czynnikach ekonomicznych, zagra ż a rynkowi. Na tej podstawie nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w takim przypadku mog ł o doj ść do zagro ż enia interesu publicznoprawnego, a zatem organ antymonopolowy by ł uprawniony do podj ę cia dzia ł a ń okre ś lonych w ustawie antymonopolowej. Dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej konieczne jest wykazanie jednoczesnego spe ł nienia czterech nast ę puj ą cych przes ł anek: − przedsi ę biorca, któremu stawia si ę zarzut, posiada na rynku w ł a ś ciwym pozycj ę dominuj ą c ą , − umowy zawierane przez tego przedsi ę biorc ę s ą podobne, − przedsi ę biorca stosuje w podobnych umowach z osobami trzecimi warunki, które s ą uci ąż liwe lub niejednolite, − powy ż sze warunki umowne stwarzaj ą tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. PKM w z ł o ż onym przez siebie wniosku zawartym w pi ś mie z dnia 23. 02. 2006r. (karty nr 444 - 447) nie wskaza ł o, na jakim rynku mia ł aby zosta ć rozwa ż ona niniejsza praktyka. W odpowiedzi na wyst ą pienie organu antymonopolowego (karta nr 463) przedsi ę biorca okre ś li ł , ż e wszystkie okoliczno ś ci zosta ł y powo ł ane we wcze ś niejszych pismach i zosta ł y dostatecznie okre ś lone w dostarczonym materiale dowodowym (karty nr 465 - 466). 19 Organ antymonopolowy rozwa ż y ł , czy umowy, które mia ł yby zosta ć poddane kontroli w ramach post ę powania antymonopolowego mo ż na by ł oby w ogóle uzna ć za podobne. Podczas gdy KZK GOP zawar ł umowy z cz ęś ci ą przewo ź ników na kontrol ę biletów przez kieruj ą cych pojazdami, to umowa, zawarcia jakiej domaga ł o si ę PKM, nie zosta ł a zawarta. Zarzut przedstawiony przez PKM jest zwi ą zany z odmow ą KZK GOP zawarcia umowy reguluj ą cej zasady przeprowadzania kontroli biletów przez konduktorów w pojazdach obs ł ugiwanych przez PKM, przy jednoczesnym wskazaniu, ż e umowy normuj ą ce kwestie kontroli biletów przez kieruj ą cych pojazdami KZK GOP zawiera z innymi przewo ź nikami. W ś wietle powy ż szego nale ż a ł o wi ę c stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku nie istnieje przedmiot porównania. Z tego powodu nie by ł o mo ż liwo ś ci dokonania oceny w/w przes ł anki trzeciej i czwartej. W tym miejscu nale ż y tak ż e wskaza ć , ż e umowa, o zawarcie jakiej zwraca ł o si ę PKM, ró ż ni ł aby si ę w zasadniczy w sposób od umów dotycz ą cych kontroli biletów zawartych przez KZK GOP z innymi przewo ź nikami. Powo ł uj ą c si ę na w/w uchwa łę Zarz ą du KZK GOP PKM d ąż y ł o do zawarcia umowy w przedmiocie kontroli biletów przez konduktorów na warunkach analogicznych do warunków wi ążą cych innych przewo ź ników na mocy umów dotycz ą cych kontroli biletów przez kierowców, z moc ą od dnia 01. 06. 2004r., a wi ę c od pocz ą tku funkcjonowania konduktorów w autobusach wnioskodawcy, podczas gdy KZK GOP zawiera umowy o kontrol ę biletów przez kieruj ą cych pojazdami. Istotn ą kwesti ą w rozwa ż anej sprawie by ł o to, ż e w pojazdach obs ł ugiwanych przez PKM dzia ł ali konduktorzy sprzedaj ą cy bilety. Osoby takie funkcjonowa ł y wy łą cznie na liniach obs ł ugiwanych przez PKM, co okre ś lono w umowie RS i nie dzia ł a ł y w pojazdach innych przewo ź ników. Na tej podstawie nale ż y stwierdzi ć , ż e sytuacja PKM jest odmienna od sytuacji innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi z zakresu komunikacji miejskiej w imieniu KZK GOP. Warto te ż zauwa ż y ć , ż e umowy o kontrol ę biletów przez kieruj ą cych pojazdami s ą zawierane sukcesywnie. We wskazanej uchwale Zarz ą du KZK GOP nie zamieszczono harmonogramu podpisywania aneksów, ani nie okre ś lono, ż e umowy takie maj ą by ć zawarte ze wszystkimi przewo ź nikami. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów mo ż e, w drodze decyzji odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5 w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8. PKM wnios ł o o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego pod zarzutem stosowania w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. Zarzut stosowania niniejszej praktyki jest w ś wietle przedstawionych okoliczno ś ci bezprzedmiotowy. W rozwa ż anej sprawie nale ż y pokre ś li ć specyficzn ą sytuacj ę wnioskodawcy, która odró ż nia ł a go od sytuacji innych przewo ź ników. Na obs ł ugiwanych przez niego liniach dzia ł ali konduktorzy, których rola by ł a zasadniczo odmienna od roli kieruj ą cych pojazdami. Nie mo ż na wi ę c stwierdzi ć , ż e umowy dotycz ą ce kontroli biletów przez kierowców i przez konduktorów by ł yby do siebie podobne. Podczas, gdy zadaniem kierowców jest przede wszystkim prowadzenie pojazdów, a niejako przy okazji mo ż e nim by ć te ż sprzeda ż biletów, to konduktorzy zostali powo ł ani do tego, aby prowadzi ć sprzeda ż biletów. W takich okoliczno ś ciach nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e uzasadnione by ł o ró ż nicowanie zakresu praw i obowi ą zków przedsi ę biorców w zakresie zwi ą zanym z prowadzeniem przez nich sprzeda ż y biletów komunikacji miejskiej w odniesieniu do przedsi ę biorców, u których sprzeda ż biletów jest prowadzona przez kierowców i tych, u których sprzeda ż by ł a prowadzona przez konduktorów. Na tej podstawie uznano, ż e z zawartych we wniosku i z posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika w oczywisty sposób, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego we wskazanym przez wnioskodawc ę art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej. Z tego wzgl ę du nale ż a ł o odmówi ć 20 wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego pod zarzutem okre ś lonym w tym punkcie decyzji. IV. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W pi ś mie z dnia 29. 05. 2006r. (karta nr 481) KZK GOP z ł o ż y ł wniosek o zas ą dzenie na jego rzecz zwrotu kosztów post ę powania i wskaza ł , ż e ma to nast ą pi ć wed ł ug norm przepisanych. Stosowanie do art. 69 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek - strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zgodnie z art. 69 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do niezb ę dnych kosztów post ę powania strony reprezentowanej przez adwokata lub radc ę prawnego zalicza si ę jego wynagrodzenie, jednak nie wy ż sze ni ż wynikaj ą ce ze stawek op ł at okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. Wymienione stawki op ł at s ą zawarte w rozporz ą dzeniu Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002r. w sprawie op ł at za czynno ś ci radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radc ę prawnego ustanowionego z urz ę du (Dz. U. z 2002r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), które w post ę powaniu antymonopolowym stosuje si ę posi ł kowo. Zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 przywo ł anego rozporz ą dzenia w sprawach z zakresu ochrony konkurencji stawka minimalna wynosi 360 z ł . Zgodnie z § 2 ust. 2 w/w rozporz ą dzenia op ł aty wy ż sze od stawki minimalnej mog ą by ć przyznane, je ż eli uzasadnia to rodzaj i stopie ń zawi ł o ś ci sprawy oraz niezb ę dny nak ł ad pracy radcy prawnego, lecz nie mog ą by ć one wy ż sze ni ż sze ś ciokrotne stawki minimalnej. W pkt. I 1 decyzji ko ń cz ą cej niniejsze post ę powanie stwierdzono, ż e KZK GOP nie dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów art. 8 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z tym stron ą przegrywaj ą c ą w niniejszym przypadku jest PKM. Skar ż ony przedsi ę biorca, który by ł w toku niniejszego post ę powania reprezentowany przez radc ę prawnego (karta nr 482), wyst ą pi ł o zwrot poniesionych kosztów wed ł ug norm przepisanych. Radca prawny wyst ę powa ł w imieniu KZK GOP dopiero w ko ń cowej cz ęś ci post ę powania, tj. w imieniu skar ż onego przedsi ę biorcy zapozna ł si ę z aktami sprawy oraz sporz ą dzi ł pisma z dnia 29. 05. 2006r. i z dnia 08. 06. 2006r. (karty nr 481, 485 i n.), w których KZK GOP z ł o ż y ł wniosek o zwrot kosztów post ę powania, a tak ż e przedstawi ł swoje stanowisko w sprawie. Zakres czynno ś ci podj ę tych przez radc ę prawnego reprezentuj ą cego KZK GOP w ramach niniejszego post ę powania uzasadnia przyznanie temu przedsi ę biorcy kosztów odpowiadaj ą cych minimalnej stawce okre ś lonej w przepisach prawa. W ś wietle wy ż ej wymienionych okoliczno ś ci organ antymonopolowy postanowi ł przyzna ć KZK GOP koszty w wysoko ś ci 360 z ł (s ł ownie: trzysta sze ść dziesi ą t z ł otych). Niniejsza kwota jest równowarto ś ci ą stawki podstawowej stanowi ą cej koszt poniesiony w zwi ą zku reprezentowaniem KZK GOP przez pe ł nomocnika przed organem antymonopolowym. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. 21 Na postanowienie zawarte w punkcie IV niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust.6 ustawy antymonopolowej, w zwi ą zku z art.479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach, w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Alicja Kral 22