RKT-43/2004

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 14.07.2004r. RKT-410-03/04/MK Decyzja nr RKT-43/2004 I. Po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek: -Bronis ł awa B. w Rudzie Ś l ą skiej, -Henryka B. w Rudzie Ś l ą skiej; -Ernesta G. w Rudzie Ś l ą skiej; -Sebastiana G. w Rudzie Ś l ą skiej ; -Urszuli P. w Rudzie Ś l ą skiej; -Jerzego P. w Rudzie Ś l ą skiej; -Sebastiana Z. w Rudzie Ś l ą skiej; przeciwko: -Pani Barbarze H. w Rudzie Ś l ą skiej, oraz -Samodzielnemu Publicznemu Zak ł adowi Opieki Zdrowotnej Szpital Miejski Nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej ul. W. Lipa 2, Ruda Ś l ą ska; – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, stosowanie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmian. Dz.U. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891, Dz.U. Nr 96, poz. 959) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18 poz. 172 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), 1. Na podstawie art. 9 w/w ustawy, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Samodzielny Publiczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej Szpital Miejski Nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie w/w szpitala, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska, przez zawarcie w umowie dzier ż awy prosektorium znajduj ą cym si ę na terenie tego szpitala zapisu, i ż dzier ż awca ma prawo m.in. do zamieszczania wewn ą trz pomieszcze ń tego prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. 2. Na podstawie art. 9 w/w ustawy, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 tej ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Pani ą Barbar ę H. z Rudy Ś l ą skiej, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych w prosektorium na terenie tego szpitala, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska, przez zawarcie w umowie dzier ż awy w/w prosektorium zapisu, i ż dzier ż awca ma prawo m.in. do zamieszczania wewn ą trz pomieszcze ń tego prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą 1 przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. 3. Na podstawie art. 9 w/w ustawy, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Samodzielny Publiczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej Szpital Miejski Nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie w/w szpitala, poprzez ukszta ł towanie umowy dzier ż awy prosektorium nale żą cego do tego szpitala w taki sposób, i ż umo ż liwia ona: -pobieranie przez dzier ż awc ę op ł at za przechowywanie w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w w/w Szpitalu, po up ł ywie jednej doby od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, co skutkuje uiszczaniem przez rodziny zmar ł ych op ł aty za przechowywanie zw ł ok przez drug ą i trzeci ą dob ę od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, w przypadku zg ł oszenia si ę rodziny zmar ł ego po odbiór zw ł ok w drugiej lub trzeciej dobie od czasu zgonu, -pobieranie przez dzier ż awc ę op ł aty za przygotowanie zw ł ok do pochówku osób zmar ł ych w w/w Szpitalu tj. mycie, golenie, ubieranie zw ł ok, kosmetyk ę i zabezpieczenie zw ł ok, które to us ł ugi powinny by ć wykonywane bezp ł atnie i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. 4. Na podstawie art. 9 w/w ustawy, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy, praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Pani ą Barbar ę H., pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie w/w Szpitala, poprzez ukszta ł towanie umowy dzier ż awy prosektorium nale żą cego do tego szpitala w taki sposób, i ż umo ż liwia ona: -pobieranie przez dzier ż awc ę op ł at za przechowywanie w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w w/w Szpitalu, po up ł ywie jednej doby od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, co skutkuje uiszczaniem przez rodziny zmar ł ych op ł aty za przechowywanie zw ł ok przez drug ą i trzeci ą dob ę od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, w przypadku zg ł oszenia si ę rodziny zmar ł ego po odbiór zw ł ok w drugiej lub trzeciej dobie od czasu zgonu, -pobieranie przez dzier ż awc ę op ł aty za przygotowanie zw ł ok do pochówku osób zmar ł ych w tym Szpitalu tj. mycie, golenie, ubieranie zw ł ok, kosmetyk ę i zabezpieczenie zw ł ok, które to us ł ugi powinny by ć wykonywane bezp ł atnie i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. 5. Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 w/w ustawy, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy, polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Samodzielny Publiczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej Szpital Miejski Nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie w/w szpitala, poprzez ukszta ł towanie umowy dzier ż awy prosektorium nale żą cego do tego szpitala w taki sposób, i ż umo ż liwia ł a ona pobieranie przez dzier ż awc ę tego prosektorium op ł at za przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu, za okres od 12 do 24 godzin od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, w przypadku zg ł oszenia si ę rodziny zmar ł ego po odbiór w pierwszej dobie od czasu zgonu i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 01.03.2004r. 6. Na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 w/w ustawy, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy, polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Pani ą Barbar ę H. w Rudy Ś l ą skiej, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie w/w szpitala, poprzez ukszta ł towanie umowy dzier ż awy prosektorium nale żą cego do tego szpitala w taki sposób, i ż umo ż liwia ł a ona pobieranie przez dzier ż awc ę tego prosektorium op ł at za przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu, za okres od 12 do 24 godzin od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, w przypadku zg ł oszenia si ę rodziny zmar ł ego po odbiór w pierwszej dobie od czasu zgonu i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 01.03.2004r. 7 . Na podstawie art. 11 ust.1 w/w ustawy, nie stwierdza si ę stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, polegaj ą cej na 2 zawarciu przez Pani ą Barbar ę H. oraz Samodzielny Publiczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej Szpital Miejski Nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na kierowaniu przez Szpital rodzin osób zmar ł ych w tym Szpitalu do Pani Barbary H. ś wiadcz ą cej us ł ugi pogrzebowe oraz dzier ż awi ą cej pomieszczenia prosektorium na jego terenie, co mo ż e powodowa ć ograniczenie dost ę pu do rynku us ł ug pogrzebowych przedsi ę biorcom nieobj ę tym porozumieniem. 8. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy nak ł ada si ę na Pani ą Barbar ę H. z Rudy Ś l ą skiej, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 7.075,5 PLN (s ł ownie: siedemtysi ę cysiedemdziesi ą tpi ęć z ł otychpi ęć dziesi ą tgroszy), co stanowi równowarto ść 1.500 euro (s ł ownie: tysi ą cpi ęć set euro) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. 9. Na podstawie art. 69 ust. 1 i 3 w zwi ą zku z art. 70 ust. 1 i art. 75 w/w ustawy, uwzgl ę dniaj ą c wynik w/w post ę powania antymonopolowego: a) obci ąż a si ę Pani ą Barbar ę H. z Rudy Ś l ą skiej kosztami opisanego post ę powania i zobowi ą zuje si ę do uiszczenia na rzecz w/w Wnioskodawców kwoty: 360 PLN (s ł ownie: trzystasze ść dziesi ą tz ł otych) tytu ł em zwrotu kosztów post ę powania w w/w sprawie, b) obci ąż a si ę Samodzielny Publiczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej Szpital Miejski Nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej kosztami opisanego post ę powania i zobowi ą zuje si ę do uiszczenia na rzecz w/w Wnioskodawców kwoty: 360 PLN (s ł ownie: trzystasze ść dziesi ą tz ł otych) tytu ł em zwrotu kosztów post ę powania w w/w sprawie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 13.01.2004r. na podstawie wniosku z dnia 05.11.2003r. (karty od nr 1 do nr 3), uzupe ł nionego pismami z dnia 24.11.2003r. (karty nr 6 i 7), 01.12.2003r. (karty nr 18 i 19), 20.12.2003r. (karty nr 25 i 26) oraz z dnia 06.01.2004r. (karty nr 29 do nr 31) zosta ł o wszcz ę te w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej organem antymonopolowym) na żą danie przedsi ę biorców: Bronis ł awa B. z Rudy Ś l ą skiej, Henryka B. z Rudy Ś l ą skiej, Ernesta G. z Rudy Ś l ą skiej, Sebastiana G. z Rudy Ś l ą skiej, Urszuli P. z Rudy Ś l ą skiej, Jerzego P. z siedzib ą w Bytomiu zamieszka ł ego w Rudzie Ś l ą skiej i Sebastiana Z. z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej (zwani dalej Wnioskodawcami), post ę powanie w sprawie stosowania przez: -Pani ą Barbar ę H. Us ł ugi Pogrzebowe z siedzib ą w Rudzie Ś l ą skiej (zwana dalej Pani B.H. lub Dzier ż awca) oraz -Samodzielny Publiczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej Szpital Miejski Nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej (zwany dalej Szpitalem lub SP ZOZ), praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę poprzez zawarcie przez Pani ą B.H. oraz Szpital, porozumienia polegaj ą cego na kierowaniu przez Szpital rodzin osób zmar ł ych w tym Szpitalu do Pani B.H. ś wiadcz ą cej us ł ugi pogrzebowe oraz dzier ż awi ą cej pomieszczenia prosektorium na jego terenie, co mo ż e powodowa ć zdaniem Wnioskodawców ograniczenie dost ę pu do rynku us ł ug pogrzebowych przedsi ę biorcom nieobj ę tym porozumieniem i mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zmian. Dz.U. Nr 170, poz. 1652, Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 891; Dz.U. Nr 96, poz. 959 - zwana dalej ustaw ą antymonopolow ą ). Postanowieniem z dnia 02.04.2004r. (karty od nr 702 do nr 703) niniejsze post ę powanie zosta ł o na wniosek Wnioskodawców rozszerzone o nast ę puj ą ce zarzuty: a) nadu ż ywania przez Szpital, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie w/w Szpitala, poprzez zawarcie w umowie dzier ż awy prosektorium nale żą cego do tego Szpitala zapisu, i ż dzier ż awca ma prawo m.in. do zamieszczania wewn ą trz pomieszcze ń tego prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, co mo ż e ś wiadczy ć o stosowaniu przez Szpital praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy 3 antymonopolowej, polegaj ą cej na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska. b) nadu ż ywania przez Pani ą Barbar ę H., pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala, poprzez zawarcie w umowie dzier ż awy prosektorium nale żą cego do tego Szpitala zapisu, i ż dzier ż awca ma prawo m.in. do zamieszczania wewn ą trz pomieszcze ń tego prosektorium, elementów promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, co mo ż e ś wiadczy ć o stosowaniu przez Pani ą Barbar ę H. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cej na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska. c) nadu ż ywania przez Szpital, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie w/w Szpitala poprzez ukszta ł towanie umowy dzier ż awy prosektorium nale żą cego do tego szpitala w taki sposób, i ż umo ż liwia ona: -pobieranie przez dzier ż awc ę tego prosektorium, op ł at za przechowywanie w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu, po up ł ywie 12 godzin od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, co skutkuje uiszczaniem przez rodziny zmar ł ych op ł aty za przechowywanie zw ł ok za okres od 12 godzin do trzech dób od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, w przypadku zg ł oszenia si ę rodziny zmar ł ego po odbiór zw ł ok w pierwszej, drugiej lub trzeciej dobie od czasu zgonu. -pobieranie przez Dzier ż awc ę tego prosektorium, op ł aty za przygotowanie zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu do pochówku tj. mycie, golenie, ubieranie zw ł ok, kosmetyk ę i zabezpieczenie zw ł ok, które to us ł ugi powinny by ć wykonywane bezp ł atnie. Powy ż sze zachowania mog ą ś wiadczy ć o stosowaniu przez Szpital, praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala. d) nadu ż ywania przez Pani ą Barbar ę H., pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala, poprzez ukszta ł towanie umowy dzier ż awy prosektorium nale żą cego do tego Szpitala w taki sposób, i ż umo ż liwia ona: -pobieranie op ł at za przechowywanie w prosektorium, zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu, po up ł ywie 12 godzin od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, co skutkuje uiszczaniem przez rodziny zmar ł ych op ł aty za przechowywanie zw ł ok za okres od 12 godzin do trzech dób od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, w przypadku zg ł oszenia si ę rodziny zmar ł ego po odbiór zw ł ok w pierwszej, drugiej lub trzeciej dobie od czasu zgonu, -pobieranie op ł aty za przygotowanie zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu do pochówku tj. mycie, golenie, ubieranie zw ł ok, kosmetyk ę i zabezpieczenie zw ł ok, które to us ł ugi powinny by ć wykonywane bezp ł atnie. Powy ż sze zachowania mog ą ś wiadczy ć o stosowaniu przez Pani ą Barbar ę H. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 1 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez tego przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala. W uzasadnieniu wniosku o wszcz ę cie post ę powania oraz jego kolejnych uzupe ł nieniach, Wnioskodawcy stwierdzili, i ż Pani B.H. dzier ż awi ą ca prosektorium znajduj ą ce si ę w Szpitalu, stosuje praktyki ograniczaj ą ce dost ę p do rynku innym przedsi ę biorcom z tej bran ż y, poprzez wymuszanie przez tego przedsi ę biorc ę na rodzinie zmar ł ego w tym Szpitalu, zawarcia umowy na wykonanie us ł ugi pogrzebowej. Wymuszanie to zdaniem Wnioskodawców odbywa si ę poprzez kierowanie przez Szpital rodziny zmar ł ego pacjenta do Pani B.H., i zach ę canie przez tego przedsi ę biorc ę do skorzystania z jego us ł ug. W takim zachowaniu Pani B.H. oraz Szpitala, Wnioskodawcy upatruj ą si ę porozumienia, które ich zdaniem wynika z przedmiotowej umowy dzier ż awy prosektorium. Kierowanie do powy ż szego zak ł adu tych ż e osób mia ł o odbywa ć si ę w ten sposób, i ż informacja o zak ł adzie mia ł a by ć przekazana rodzinie zmar ł ego pacjenta przez pracowników Szpitala (karta nr 18). Zdaniem Wnioskodawców okoliczno ś ci dotycz ą ce przekazywania ewentualnym klientom informacji o zak ł adzie pogrzebowym mog ą zosta ć 4 potwierdzone przez pracownika Szpitala, któremu zosta ł o wydane polecenie s ł u ż bowe w zakresie informowania o zak ł adzie pogrzebowym ś wiadcz ą cym us ł ugi na jego terenie. Ponadto jako dowód na stosowanie w/w praktyki Wnioskodawcy wnie ś li o dopuszczenie dowodu w postaci zezna ń ś wiadków, zdj ęć fotograficznych, tabliczki nad wej ś ciem do prosektorium informuj ą cej ich zdaniem rodziny zmar ł ych pacjentów o tym, i ż zak ł ad pogrzebowy na terenie szpitala zajmuje si ę us ł ugami pogrzebowymi. Powy ż ej opisane zachowanie Szpitala i Pani B.H., ś wiadczy zdaniem Wnioskodawców o zawarciu porozumienia o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy antymonopolowej, polegaj ą cego na ograniczaniu dost ę pu do rynku us ł ug pogrzebowych przedsi ę biorcom nie obj ę tym porozumieniem. W pi ś mie z dnia 01.12.2003r. (karta nr 19) Wnioskodawcy wnie ś li o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci. Ponadto w pi ś mie dnia 18.03.2004r. dotycz ą cym rozszerzenia niniejszego post ę powania Wnioskodawcy stwierdzili, i ż tre ść umowy dzier ż awy prosektorium zawartej pomi ę dzy Pani ą B.H. a Szpitalem umo ż liwia zamieszczanie wewn ą trz pomieszcze ń tego prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą przez Pani ą B.H. dzia ł alno ść oraz pobieranie op ł aty za przechowywanie zw ł ok w prosektorium przez okres do trzech dób od czasu zgonu oraz op ł aty za przygotowanie zw ł ok do pochówku tj. mycie, golenie, ubieranie zw ł ok, kosmetyk ę i zabezpieczenie zw ł ok co zdaniem Wnioskodawców stanowi naruszenie art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 w/w ustawy. W ustosunkowaniu si ę do wszcz ę cia post ę powania w pi ś mie z dnia 21.01.2004r. (karty nr od 42 do nr 130) Szpital nie zgodzi ł si ę ze stawianymi zarzutami. Zdaniem Szpitala dzier ż awca prosektorium zosta ł wy ł oniony w drodze przetargu. Zarówno celem jak i skutkiem przeprowadzenia przetargu nie by ł o wyeliminowanie lub ograniczenie konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych. Nie s ą zdaniem Szpitala uzasadnione zarzuty, jakoby poprzez swoich pracowników kierowa ł rodziny zmar ł ych pacjentów do Pani Barbary H. ś wiadcz ą cej us ł ugi pogrzebowe na jego terenie. Nigdy nie zosta ł o wydane takie polecenie. Przeciwnie, podejmowane s ą zdaniem Szpitala dzia ł ania, maj ą ce na celu ograniczenie kontaktu personelu Szpitala z firmami pogrzebowymi. Zdaniem Szpitala na jego terenie nie ma ż adnego og ł oszenia czy te ż reklamy informuj ą cej o firmie Pani B.H. Obowi ą zki Szpitala w razie ś mierci pacjenta okre ś lone s ą w regulaminie porz ą dkowym Szpitala. Wszelkie obowi ą zki personelu Szpitala w razie ś mierci pacjenta wynikaj ą z tego regulaminu. W pi ś mie z dnia 09.04.2004r. Szpital nie zgodzi ł si ę równie ż z zarzutem naruszenia obowi ą zku nieodp ł atnego przygotowania zw ł ok do pochówku oraz przechowywania zw ł ok. Zdaniem Szpitala obecna ustawa o ZOZ nie precyzuje szczegó ł owych obowi ą zków szpitali w tym zakresie. Ustawodawca zgodnie z art. 18a tej ustawy, odsy ł a do regulaminu porz ą dkowego ustalaj ą cego organizacj ę i porz ą dek procesu udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych w Szpitalu. Szpital stwierdzi ł , i ż zgodnie z umow ą , Pani B.H. nie reklamuje i nie promuje swojej dzia ł alno ś ci na terenie Szpitala. Mo ż e natomiast wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium wywiesza ć informacj ę o przedsi ę biorcy oraz o prowadzonej przez niego dzia ł alno ś ci. Pani Barbara H. w ustosunkowaniu si ę do wszcz ę cia post ę powania, pismem z dnia 21.01.2004r. (karty od nr 131 do nr 630) nie zgodzi ł a si ę z podniesionymi przez Wnioskodawców zarzutami w tym i z zawarciem wraz ze Szpitalem, porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Podobnie jak Szpital stwierdzi ł a, i ż sta ł a si ę dzier ż awc ą prosektorium w wyniku przeprowadzonego przetargu, do którego przyst ą pi ł a równie ż cz ęść Wnioskodawców. Ponadto podnios ł a równie ż , i ż w umowie dzier ż awy prosektorium znajduje si ę zakaz reklamy i promocji dzia ł a ń przedsi ę biorcy w szczególno ś ci w zakresie reklamy zewn ę trznej. Z umowy dzier ż awy prosektorium wynika zakaz podejmowania przez dzier ż awc ę jakichkolwiek dzia ł a ń maj ą cych na celu wymuszenie na rodzinie zmar ł ego korzystanie z us ł ug pogrzebowych. Jak stwierdzi ł a Pani B.H., du ż a cz ęść pochówków zw ł ok osób przechowywanych w prosektorium jest organizowana przez inne zak ł ady pogrzebowe w tym równie ż Wnioskodawców. Pani B.H. stwierdzi ł a, i ż nie istnia ł o nigdy porozumienie ze Szpitalem zgodnie, z którym pracownicy Szpitala mieliby kierowa ć rodziny zmar ł ych do prosektorium szpitalnego, co wynika z tre ś ci umowy dzier ż awy prosektorium, oraz zarz ą dzenia Dyrekcji Szpitala, zakazuj ą cego pracownikom udzielania informacji dot. zgonów pacjentów hospitalizowanych. Pismem z dnia 07.04.2004r. (karty nr od 707 do 709) Pani B.H. nie zgodzi ł a si ę równie ż z zarzutem bezpodstawnego pobierania op ł aty za przechowywanie zw ł ok oraz 5 przygotowanie ich do pochówku. Zapisy o mo ż liwo ś ci pobierania takich op ł at zosta ł y zawarte w projekcie umowy dzier ż awy prosektorium opracowanym przez Szpital w procedurze przetargowej i Pani B.H. nie mia ł a wp ł ywu na tre ść tej umowy. Zdaniem przedsi ę biorcy nie ma obecnie ż adnych przepisów prawnych nakazuj ą cych ś wiadczenie us ł ug przechowywania zw ł ok i przygotowania do pochowku bezp ł atnie. Ponadto op ł aty za przygotowanie zw ł ok s ą pobierane równie ż przez Wnioskodawców. Rodzina zmar ł ego, je ś li sobie tego ż yczy mo ż e odebra ć nie przygotowane zw ł oki do pochówku. Ponadto Pani B.H. stwierdzi ł a, i ż zgodnie z zapisami w/w umowy nie reklamuje swojej dzia ł alno ś ci na terenie Szpitala. Organ antymonopolowy ustali ł co nast ę puje. W dniu 21 grudnia 2001r. po przeprowadzeniu post ę powania przetargowego, zosta ł a zawarta pomi ę dzy Szpitalem a Pani ą B.H., umowa na wydzier ż awienie prosektorium szpitalnego (karty nr od 101 do nr 104). Tre ść w/w umowy odpowiada jej projektowi za łą czonemu przez Szpital do specyfikacji istotnych warunków zamówienia, udzielonego w trybie przetargu nieograniczonego nr 67/ZP/PN/01 na wydzier ż awienie prosektorium (karty nr od 78 do nr 100). Zgodnie z zapisami umowy dzier ż awy prosektorium z dnia 21.12.2001r. (zwanej dalej umow ą ), Pani B.H. sta ł a si ę dzier ż awc ą szpitalnego prosektorium. W my ś l zapisów tej umowy Pani B.H. jest uprawniona do korzystania z dzier ż awionych pomieszcze ń zgodnie z ich dotychczasowym przeznaczeniem tj. w celu przechowywania zw ł ok oraz przygotowania ich do pochówku. W dzier ż awionym prosektorium mog ą by ć przechowywane jedynie zw ł oki osób zmar ł ych w Szpitalu. Ponadto Pani B.H. ma prawo oferowa ć rodzinom zmar ł ych pe ł ny zakres ś wiadczonych przez ni ą us ł ug pogrzebowych. W § 3 umowy zawarty jest zapis o zakazie podejmowania na terenie Szpitala jakichkolwiek dzia ł a ń reklamuj ą cych lub promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie us ł ug pogrzebowych. W szczególno ś ci nie dopuszczono ż adnych form reklamy zewn ę trznej. Zgodnie z zapisami tej umowy, Dzier ż awca mo ż e umie ś ci ć wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium szyld swojego zak ł adu pogrzebowego oraz inne elementy, identyfikuj ą ce, reklamuj ą ce lub promuj ą ce prowadzon ą przez ni ą dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych. Jak wynika z informacji otrzymanych od Wnioskodawców (karta nr 668), w jednym z pomieszcze ń prosektorium znajduje si ę ekspozycja trumien, na których zamieszczone s ą ceny. Natomiast w drugim pomieszczeniu s ł u żą cym do obs ł ugi administracyjnej rodzin zmar ł ych eksponowane s ą urny. Ponadto w trakcie za ł atwiania formalno ś ci zwi ą zanych z odbiorem zw ł ok, rodzinom zmar ł ych wr ę czana jest informacja wyszczególniaj ą ca dalsze etapy post ę powania w trakcie za ł atwiania pochówku wraz z adresami i numerami telefonów do zak ł adu pogrzebowego Pani B.H. (karta nr 667). Informacj ę o eksponowaniu urn i trumien w pomieszczeniu prosektorium potwierdza równie ż Pani B.H. w pi ś mie z dnia 24.03.2004r. (karty nr od 697 do 699). Zgodnie z § 4 ust.1 w/w umowy, Dzier ż awca ma obowi ą zek nieodp ł atnego wydania zw ł ok na żą danie rodziny zmar ł ego zg ł oszone w ci ą gu 12 godzin od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. W toku post ę powania Szpital i Pani B.H. przed ł o ż yli organowi antymonopolowemu kopi ę aneksu nr 1 z dnia 24.02.2004r. do w/w umowy (karta nr 710). Zgodnie z aneksem, strony dokona ł y zmiany § 4 pkt 1 w/w umowy i postanowi ł y, i ż Dzier ż awca ma obowi ą zek nieodp ł atnego wydania zw ł ok na żą danie rodziny zmar ł ego zg ł oszone w ci ą gu 24 godzin od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. Po up ł ywie tego okresu Dzier ż awca ma prawo pobierania op ł at za przechowanie zw ł ok. Aneks wszed ł w ż ycie z dniem 01.03.2004r. Na żą danie rodziny zmar ł ego Dzier ż awca obowi ą zany jest wyda ć zw ł oki bez przygotowania ich do pochówku i bez pobierania op ł at za t ę us ł ug ę . W umowie nie uregulowano kwestii obowi ą zku oraz odp ł atno ś ci przygotowania zw ł ok do pochówku. Zgodnie z cennikiem przedstawionym przez Pani ą B.H. (karta nr 142) op ł ata za przechowanie w ch ł odni wynosi 60 z ł ./dob ę , a za przygotowanie zw ł ok do pochówku (tj. mycie, golenie, ubieranie zw ł ok, kosmetyk ę i zabezpieczenie zw ł ok) - 200 z ł . Przygotowanie zw ł ok do pochówku traktowane jest jako pakiet ca ł o ś ciowy. Pani B.H. nie spotka ł a si ę z ż yczeniem wykonania tylko jednej lub cz ęś ci z us ł ug wchodz ą cych w sk ł ad przygotowania zw ł ok, dlatego pobierana jest za wykonanie tych czynno ś ci tylko jedna op ł ata w wysoko ś ci 200 z ł . 6 Jak wynika z Regulaminu porz ą dkowego Samodzielnego Publicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej Szpitala Miejskiego Nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej wprowadzonego zarz ą dzeniem nr 62/2002 z dnia 23.09.2002r. (karty nr od 45 do 65), regulamin ten okre ś la m.in. obowi ą zki Szpitala w razie ś mierci pacjenta. Zgodnie z tym regulaminem (karta nr 64), w przypadku ś mierci pacjenta, Szpital zobowi ą zany jest m.in. do wykonania toalety po ś miertnej przez personel piel ę gniarski oraz do przeniesienia zw ł ok do pomieszczenia PRO MORTE lub do prosektorium przyszpitalnego. Ponadto o zakresie prac zwi ą zanych z przygotowaniem zw ł ok do pochówku, w dniu 01.03.2004r. (karta nr 720) zosta ł a na ś cianie prosektorium wywieszona informacja, która zosta ł a opracowana na podstawie obowi ą zuj ą cego w Szpitalu w/w regulaminu porz ą dkowego (karty nr 711, 712 i 714). Informacja ta oprócz obowi ą zku wykonania toalety po ś miertnej zw ł ok przez personel Szpitala zawiera informacj ę , i ż zw ł oki przechowywane s ą bezp ł atnie przez 24 godziny od ich przyj ę cia do prosektorium. Po up ł ywie tego czasu za dalsze przechowywanie pobierane s ą op ł aty. Pani B.H. o ś wiadczy ł a (karty nr od 720 do 722), i ż nie zna ł a wcze ś niej zapisu regulaminu porz ą dkowego Szpitala w zakresie przygotowania zw ł ok do pochówku. Zdaniem Pani B.H., Dyrekcja Szpitala nie wymaga ł a znajomo ś ci tego regulaminu oraz stosowania si ę do jego zapisów, gdy ż wi ążą j ą tylko zapisy umowy dzier ż awy tego prosektorium. Zawarta umowa nie nak ł ada na dzier ż awc ę obowi ą zku nieodp ł atnego przygotowania zw ł ok do pochówku, pozwala jedynie na wykonywanie tych czynno ś ci (§2 w/w umowy - karta nr 102). Natomiast dzier ż awca nie ma obowi ą zku wykonywania toalety po ś miertnej zmar ł ych pacjentów. Dlatego te ż nie potrafi wyja ś ni ć na czym polega ró ż nica pomi ę dzy toalet ą po ś miertn ą a przygotowaniem zw ł ok do pochówku. Jej zdaniem do tych czynno ś ci nie nale ż y kosmetyka zw ł ok oraz poprawienie wygl ą du estetycznego (karta nr 721). Natomiast Szpital w pi ś mie z dnia 26.04.2004r. (karta nr 750) stwierdzi ł , i ż pod poj ę ciem toalety po ś miertnej nale ż y rozumie ć obmycie zw ł ok. Jak wynika z zarz ą dzenia nr 14/2002 Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej Szpitala Miejskiego nr 2 w Rudzie Ś l ą skiej z dnia 12.02.2002r. (karta nr 77), w/w zarz ą dzeniem, pracownikom Szpitala zosta ł wydany zakaz wszelkich kontaktów z zak ł adami pogrzebowymi w zakresie udzielania jakichkolwiek informacji dot. zgonów pacjentów hospitalizowanych. Personel Szpitala oprócz wykonania toalety po ś miertnej, zobowi ą zany jest jedynie do poinformowania rodziny zmar ł ego lub innej osoby o zgonie. Organ antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż organ antymonopolowy podejmuje dzia ł ania w celu ochrony publicznego interesu konsumentów i przedsi ę biorców. Dlatego te ż warunkiem koniecznym w niniejszej sprawie do stwierdzenia naruszenia przez Szpital oraz Pani ą B.H. przepisów niniejszej ustawy jest wykazanie, ż e ukszta ł towanie w obecnie obowi ą zuj ą cym kszta ł cie umowy dzier ż awy prosektorium znajduj ą cego si ę na terenie tego Szpitala, spowodowa ł o naruszenie interesu nie indywidualnego konsumenta lub konkurenta albo pewnej ich grupy ale, i ż narusza interes szerszej grupy uczestników rynku. Zdaniem organu antymonopolowego, zawarcie umowy dzier ż awy prosektorium jak wykazano to poni ż ej w tre ś ci niniejszej decyzji spowodowa ł o ograniczenie rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska. Ponadto w/w umowa spowodowa ł a, i ż konsumenci tj. rodziny zmar ł ych by ł y zmuszone do uiszczania op ł at za us ł ugi, które powinny by ć wykonywane bezp ł atnie tj. us ł ugi przechowywania i przygotowania do pochówku zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu. Oznacza to, i ż skutkami dzia ł a ń obu przedsi ę biorców mo ż e by ć dotkni ę ty szerszy kr ą g uczestników rynku tj. zarówno konkurentów Pani B.H. w Gminie Ruda Ś l ą ska jak i bli ż ej nie zidentyfikowana grupa konsumentów tj. rodzin zmar ł ych, co wykazano poni ż ej w uzasadnieniu poszczególnych punktów decyzji. Tym samym nale ż y stwierdzi ć , i ż w niniejszej sprawie zosta ł naruszony interes publiczny zarówno konkurentów tj. przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska jak i szerokiego kr ę gu konsumentów czyli rodzin osób zmar ł ych w tym 7 Szpitalu. Dlatego te ż zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy antymonopolowej, a w szczególno ś ci jej art. 5 i 8 jest uzasadnione. Jak wykazano to poni ż ej w niniejszej decyzji, Szpital posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie tego Szpitala, a pobieranie op ł at za przechowywanie i przygotowanie zw ł ok do pochówku nale żą cych do us ł ug prosektoryjnych powinno by ć bezp ł atne. Zawieraj ą c umow ę dzier ż awy tego prosektorium, Szpital nie zwolni ł si ę z obowi ą zku i odpowiedzialno ś ci za wykonanie us ł ugi przechowywania i przygotowania zw ł ok do pochówku, które to us ł ugi nale żą do ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych. Stosowanie do art.474 k.c. „D ł u ż nik odpowiedzialny jest jak za w ł asne dzia ł anie lub zaniechanie za dzia ł ania i zaniechania osób, z których pomoc ą zobowi ą zanie wykonywa, jak równie ż osób, którym wykonanie zobowi ą zanie powierza”. Tym samym D ł u ż nik tj. w tym przypadku Szpital przyjmuje na siebie ryzyko zwi ą zane z pos ł u ż eniem si ę innymi osobami przy wykonywaniu obci ąż aj ą cego go zobowi ą zania. Skoro zatem obowi ą zki Szpitala w praktyce przej ął inny przedsi ę biorca Szpital za podwykonawc ę ponosi ca ł y czas odpowiedzialno ść . Oznacza to, i ż Szpital ponosi odpowiedzialno ść za dzia ł ania Dzier ż awcy. Dlatego te ż dzia ł ania Szpitala na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych mog ą podlega ć ocenie w ś wietle przepisów ustawy antymonopolowej, w tym jako praktyki indywidualne ograniczaj ą ce konkurencj ę o jakich mowa w art. 8 tego aktu. Je ż eli brak by ł o podstaw do pobierania przez Szpital w/w op ł at, to maj ą c na wzgl ę dzie przytoczony powy ż ej art. 474 k.c. brak by ł o podstaw do pobierania takich op ł at przez Pani ą B.H. Tym samym równie ż i dzia ł ania tego przedsi ę biorcy podlegaj ą ocenie jako praktyki indywidualne, w ś wietle m.in. art. 8 tej ustawy. I. 1. Przes ł ank ą konieczn ą do stwierdzenia stosowania przez Szpital praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Szpital, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na jego terenie, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska, przez zawarcie w umowie dzier ż awy prosektorium tego Szpitala zapisu, i ż dzier ż awca ma prawo m.in. do zamieszczania wewn ą trz pomieszcze ń tego prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, konieczne jest wykazanie nast ę puj ą cych przes ł anek: -posiadanie przez Szpital pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym w tej sprawie, oraz jej nadu ż ywanie poprzez - zawarcie w/w w umowie dzier ż awy prosektorium, zapisu, który przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji. Ustawodawca w art. 4 pkt 9 w/w ustawy, zdefiniowa ł , i ż przez pozycj ę dominuj ą c ą nale ż y rozumie ć pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Z kolei pkt 8 tego artyku ł u definiuje, i ż za rynek w ł a ś ciwy nale ż y rozumie ć rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Zachowania przedsi ę biorców maj ą miejsce w strukturze rynkowej. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem rozpoznania, organ antymonopolowy przyj ął , i ż Szpital zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru S ą dowego (karty nr 74 do 75) oraz regulaminem porz ą dkowym (karty nr od 45 do 65) ś wiadczy us ł ugi w zakresie zapewnienia ludno ś ci zamieszka ł ej na obszarze dzia ł ania zak ł adu, stacjonarnej, przyszpitalnej opieki medycznej w ramach posiadanych specjalno ś ci. Jedn ą z komórek organizacyjnych Szpitala jest prosektorium (karta nr 59). Zgodnie z w/w regulaminem, po zgonie 8 pacjenta zw ł oki s ą przenoszone do pomieszczenia PRO MORTE lub bezpo ś rednio do prosektorium szpitalnego (karta nr 64). Zgodnie z § 5 umowy dzier ż awy prosektorium (karta nr 102), mog ą by ć w nim przechowywane wy łą cznie zw ł oki osób zmar ł ych w tym Szpitalu. Wobec powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy przyj ął , i ż rynkiem w ł a ś ciwym w tej sprawie jest rynek produktowy, ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych tj. us ł ug przechowywania i przygotowania zw ł ok, na rynku geograficznym, zaw ęż onym do terenu tego Szpitala, gdy ż zw ł oki osób zmar ł ych w tym szpitalu, po zgonie s ą przechowywane w tym jedynym prosektorium na terenie tego Szpitala lub w pomieszczeniu PRO MORTE. Zaw ęż enie rynku geograficznego w tej sprawie do terenu szpitala jest uzasadnione tym, i ż zw ł oki wszystkich osób zmar ł ych w tym szpitalu, s ą najpierw przekazywane do prosektorium, a nast ę pnie rodzina zmar ł ego decyduje o ich ewentualnym przewiezieniu do innego miejsca przechowania zw ł ok. Z uwagi na to, i ż jest to jedyne prosektorium na terenie Szpitala, przedsi ę biorca ten posiada na tym rynku, w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej pozycj ę dominuj ą c ą . Tym samym dzia ł ania Szpitala podlegaj ą ocenie w ś wietle art. 8 ustawy antymonopolowej. Sytuacji nie zmienia fakt oddania w dzier ż aw ę prosektorium innemu przedsi ę biorcy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 w/w ustawy zakazane jest nie posiadanie pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie, czyli oddzia ł ywanie na interesy konkurentów, kontrahentów lub konsumentów w stopniu nie mo ż liwym do zaistnienia w przypadku gdyby podejmuj ą cy je przedsi ę biorca dzia ł a ł w warunkach konkurencji. Jak wskazano to w opisie stanu faktycznego, Szpital jest w ł a ś cicielem prosektorium na jego terenie. Umow ą z dnia 21.12.2001r. odda ł to prosektorium w dzier ż aw ę przedsi ę biorcy Pani B.H. W tre ś ci w/w umowy, jak opisano to w cz ęś ci ustalaj ą cej stan faktyczny, Szpital przyzna ł Pani B.H. prawo oferowania rodzinom zmar ł ych pe ł nego zakresu ś wiadczonych przez ni ą us ł ug (§ 2 pkt 2-karta nr 102). W § 3 pkt 1 Szpital, zakaza ł podejmowania przez Pani ą B.H. jakichkolwiek dzia ł a ń reklamuj ą cych lub promuj ą cych prowadzon ą dzia ł alno ść w zakresie us ł ug pogrzebowych na terenie tego Szpitala. Umowa przewiduje jednak ż e mo ż liwo ść zamieszczenia wewn ą trz pomieszcze ń prosktorium szyldu zak ł adu pogrzebowego oraz m.in. innych elementów promuj ą cych prowadzon ą przez niego dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych (§ 3 pkt 2 - karta nr 102). Korzystaj ą c z tak ukszta ł towanej tre ś ci umowy, Pani B.H., jak wynika z ustalonego stanu faktycznego (karty nr 668 i nr od 697 do nr 699), eksponuje wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium urny oraz trumny wraz z cenami. Zdaniem organu antymonopolowego, eksponowanie wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium akcesoriów pogrzebowych, reklamuj ą cych i promuj ą cych prowadzon ą przez Pani ą B.H. dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, u ł atwia ś wiadczenie tego rodzaju us ł ug na terenie Gminy Ruda Ś l ą ska i stawia tego przedsi ę biorc ę w uprzywilejowanej pozycji wzgl ę dem innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na terenie tego miasta. Tre ść umowy dzier ż awy prosektorium umo ż liwia Pani B.H., zamieszczanie wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie us ł ug pogrzebowych. Elementami promuj ą cymi tak ą dzia ł alno ść s ą z pewno ś ci ą urny i trumny wraz z cenami. Eksponowanie powy ż szych akcesoriów pogrzebowych, wewn ą trz prosektorium umo ż liwia osobom za ł atwiaj ą cym w prosektorium formalno ś ci zwi ą zane z odbiorem zw ł ok, wybór i zakup w/w akcesoriów oraz zapoznanie si ę z pe ł n ą ofert ą us ł ug pogrzebowych ś wiadczonych przez tego przedsi ę biorc ę . Tym samym zamieszczenie wewn ą trz prosektorium w/w akcesoriów pogrzebowych, jest swoistego rodzaju dzia ł aniem marketingowym, którego celem jest przekonanie osób za ł atwiaj ą cych odebranie lub przygotowanie zw ł ok, o ofercie ś wiadczonych przez Pani ą B.H. us ł ug, w zakresie us ł ug pogrzebowych. Jest oczywistym, i ż osoba w tak trudnych dla siebie i rodziny chwilach jak ś mier ć osoby bliskiej, chce do niezb ę dnego minimum ograniczy ć ilo ść czynno ś ci zwi ą zanych z organizacj ą pochówku. Udaj ą c si ę do prosektorium szpitalnego w celu za ł atwienia formalno ś ci, osoba organizuj ą ca pochówek ma mo ż liwo ść , zobaczenia i wybrania akcesoriów pogrzebowych oraz zapoznania si ę z ofert ą us ł ug pogrzebowych przed zapoznaniem si ę z ofert ą innych zak ł adów pogrzebowych. Chc ą c w mo ż liwie szybki i sprawny sposób za ł atwi ć czynno ś ci zwi ą zane z pochówkiem, maj ą c mo ż liwo ść za ł atwienia w jednym miejscu odbioru zw ł ok 9 oraz zlecenia us ł ugi pogrzebowej, organizuj ą cy pochówek decyduj ą si ę cz ę sto na zakup akcesoriów pogrzebowych oraz zlecenie wykonania us ł ugi pogrzebowej w prosektorium dzier ż awionym przez Pani ą B.H. Tym samym dzier ż awa prosektorium umo ż liwia Pani B.H. zaprezentowanie osobom organizuj ą cym pochówek swojej oferty, przed zapoznaniem si ę z ofert ą innych zak ł adów pogrzebowych. Zdaniem organu antymonopolowego, umowa dzier ż awy prosektorium mia ł a w za ł o ż eniu zapewni ć funkcjonowanie szpitalnego prosektorium. Jednak ż e tre ść tej umowy w kszta ł cie z dnia 21.12.2001r., ś wiadczy o tym, i ż umo ż liwi ł a ona nie tylko funkcjonowanie tego prosektorium, ale i u ł atwi ł a równie ż jego dzier ż awcy ś wiadczenie us ł ug pogrzebowych, czyli dzia ł alno ść na innym rynku produktowym, na którym dzier ż awca dzia ł a w warunkach konkurencji. Dzier ż awi ą c to prosektorium Pani B.H. posiada mo ż liwo ść szybszego ni ż inne zak ł ady pogrzebowe, dotarcia ze swoj ą ofert ą do rodziny zmar ł ego. Tym samym Dzier ż awca ma wi ę ksz ą ni ż konkurenci okazj ę do promowania swojego zak ł adu pogrzebowego, oferowania sprzeda ż y akcesoriów pogrzebowych oraz oferowania ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych. Dlatego te ż zdaniem organu antymonopolowego tre ść § 3 pkt 2 umowy dzier ż awy, ś wiadczy o tym, i ż celem umowy by ł o nie tylko ś wiadczenie us ł ug uzasadnionych dzier ż aw ą , lecz u ł atwienie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych przez Pani ą B.H. Skutkiem zawarcia w/w umowy by ł o przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska. Dowodem na to, i ż w/w zapis w umowie spowodowa ł negatywne zmiany na rynku ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, ś wiadczy zmiana od czasu zawarcia w/w umowy, pozycji na rynku us ł ug pogrzebowych zarówno Pani B.H. jak Wnioskodawców b ę d ą cych jej konkurentami. Aby zanalizowa ć zmiany w pozycji rynkowej przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych w tej gminie us ł ugi pogrzebowe, zbadano udzia ł w rynku poszczególnych przedsi ę biorców od 2000r. czyli od roku poprzedzaj ą cego zawarcie w/w umowy, do 2003r. Zmiany w udziale w rynku us ł ug pogrzebowych obrazuj ą poni ż sze tabele. Tabela nr 1. Ilo ść wykonanych us ł ug pogrzebowych, przedsi ę biorców z Gminy Ruda Ś l ą ska. W nawiasie podano procentowy udzia ł w rynku ka ż dego przedsi ę biorcy Przedsi ę biorcy 1999r. 2000r. 2001r. 2002r. 2003r. Liczba zgonów w Gminie Ruda Ś l ą ska (karta nr 693) 1640 1608 1587 1568 1541 B.H. (karty nr 700 i 137) Urszula i Jerzy P. Sebastian Z. Henryk B. Ernest G. Sebastian G. * Bronis ł aw B. * ś wiadczy us ł ugi od 2002r. Tabela nr 2. Ilo ść us ł ug pogrzebowych zorganizowanych przez przedsi ę biorców dla osób zmar ł ych w Szpitalu. Przedsi ę biorcy 1999r. 2000r. 2001r. 2002r. 2003r. Liczba zgonów w szpitalu 325 349 306 312 356 B.H. (karty nr od 144 do 148) (1) Urszula i Jerzy P. Sebastian Z. Henryk B. Ernest G. Sebastian G. (2) Bronis ł aw B. 10 (1) Jak poda ł a Pani B.H. z uwagi na brak posiadania statystyki w tym zakresie nie potrafi poda ć ilo ś ci pogrzebów organizowanych w latach 1999-2001r. dla zmar ł ych w Szpitalu - karta nr 697). (2) ś wiadczy us ł ugi od 2002r. Z informacji przedstawionych w w/w tabelach wynika, i ż bior ą c pod uwag ę lata 1999-2003, znacznie zmala ł udzia ł w rynku cz ęś ci Wnioskodawców, na korzy ść Pani Barbary H. Z tabeli nr 1, obrazuj ą cej udzia ł w rynku us ł ug pogrzebowych na terenie Gminy Ruda Ś l ą ska wynika, i ż udzia ł w rynku Pani B.H. w latach 2002r. i 2003r., czyli w latach po uzyskaniu dzier ż awy prosektorium znacznie wzrós ł w porównaniu do lat kiedy przedsi ę biorca ten nie by ł dzier ż awc ą prosektorium przyszpitalnego. Przyk ł adowo udzia ł w rynku w latach przed uzyskaniem dzier ż awy prosektorium wynosi ł oko ł o (…)%. Natomiast od roku zawarcia umowy dzier ż awy prosektorium udzia ł ten wzrós ł do oko ł o (…)%, czyli nast ą pi ł wzrost udzia ł u w rynku o oko ł o (…)%-(…)%. W tym samym okresie udzia ł w rynku us ł ug pogrzebowych innych konkurentów plasowa ł si ę na tym samym poziomie (S.Z.), by ł nieznacznie wy ż szy (B.B., E. G.) lub te ż zmala ł (U.J.P., H.B.). Ponadto na rynku tym w 2003r. pojawi ł si ę nowy przedsi ę biorca Pan S.G. Z powy ż szego wynika, i ż od czasu zawarcia przez Pani ą B.H. umowy dzier ż awy prosektorium, uzyska ł a ona znacznie silniejsz ą pozycj ę na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska. T ł umaczy to prowadzeniem zak ł adów w innych dzielnicach tego miasta. Jednak ż e w ocenie organu antymonopolowego wzrostu udzia ł u w rynku przez Pani ą B.H. nie nale ż y ca ł kowicie łą czy ć z prowadzeniem zak ł adów w innych dzielnicach miasta. Przyczyn ą takiego stanu rzeczy jest fakt, i ż na terenie Szpitala, leczeni s ą pacjenci z terenu ca ł ej Rudy Ś l ą skiej, w tym i z terenu dzielnic gdzie prowadzone s ą filie tego przedsi ę biorcy, a nie tylko z terenu dzielnicy gdzie znajduje si ę Szpital. Hospitalizowanie w tym Szpitalu tylko osób z dzielnic gdzie nie s ą prowadzone filie Pani B.H., mog ł oby zdaniem organu antymonopolowego ś wiadczy ć o lepszej jako ś ci ś wiadczonych us ł ug przez tego przedsi ę biorc ę ni ż konkurenci, otwarciu nowych zak ł adów lub innych dzia ł a ń zwi ą zanych z popraw ą jako ś ci ś wiadczonych us ł ug. Zdaniem organu antymonopolowego o bezpo ś rednim zwi ą zku, uzyskania przez Pani ą B.H. dzier ż awy prosektorium z obni ż eniem udzia ł u w rynku Wnioskodawców, ś wiadcz ą przedstawione przez Wnioskodawców dane, obrazuj ą ce obni ż enie ilo ś ci wykonywanych przez Wnioskodawców, us ł ug pogrzebowych dla osób zmar ł ych w Szpitalu w porównaniu do ilo ś ci us ł ug pogrzebowych wykonanych przez Pani ą B.H. Z tabeli nr 2 wynika jednoznacznie, i ż od momentu zawarcia przez Pani ą B.H. umowy dzier ż awy prosektorium, ilo ść us ł ug pogrzebowych organizowanych przez Wnioskodawców wzgl ę dem osób zmar ł ych w tym Szpitalu, znacznie zmala ł a. Jak wynika z danych przedstawionych w tabeli spadek ilo ś ci wykonywanych przez Wnioskodawców us ł ug pogrzebowych w latach po zawarciu przez Pani ą B.H. umowy dzier ż awy prosektorium, wyniós ł dla poszczególnych przedsi ę biorców od (…)% do (…)%. Wprawdzie Pani B.H. podaje, i ż w latach poprzedzaj ą cych zawarcie umowy dzier ż awy prosektorium nie prowadzi ł a statystyki odno ś nie organizowanych pochówków dla zmar ł ych w tym Szpitalu, jednak ż e wykazany przez tego przedsi ę biorc ę udzia ł w organizacji pochówków osób zamar ł ych w szpitalu, w latach 2002 -2003 w wysoko ś ci (…)%, ś wiadczy o tym, i ż Pani B.H. ś wiadczy us ł ugi pogrzebowe dla wi ę kszo ś ci osób zmar ł ych w tym szpitalu. Bior ą c pod uwag ę , i ż od chwili zawarcia przez B.H. umowy dzier ż awy prosektorium, ilo ść organizowanych przez Wnioskodawców pochówków dla osób zmar ł ych w tym Szpitalu zmala ł a łą cznie o oko ł o (…)%, mo ż na domniemywa ć , i ż o taki w ł a ś ni procent wzros ł a ilo ść wykonywanych przez Pani ą B.H. pochówków w stosunku do lat poprzedzaj ą cych zawarcie umowy dzier ż awy. Ponadto zdaniem organu antymonopolowego nie mo ż na wnioskowa ć , i ż przyczyn ą obni ż enia ilo ś ci pochówków by ł a np. gorsza jako ść ś wiadczonych us ł ug. Trudno by ł oby za ł o ż y ć , i ż nagle pogorszy ł a si ę jako ść ś wiadczonych us ł ug przez wszystkich Wnioskodawców. Ponadto Wnioskodawcy jako skutek zawarcia w/w umowy, wskazali spadek ich dochodów od daty zawarcia w/w umowy. Dowodem na spadek przychodów uzyskiwanych ze ś wiadczonych us ł ug pogrzebowych niektórych Wnioskodawców, s ą dokumenty finansowe przedstawione przez tych przedsi ę biorców (karty nr od 659 do nr 664, nr 665, od nr 679 do nr 683, od nr 684 do nr 688). 11 Dlatego te ż zdaniem organu antymonopolowego zapisy umowy dzier ż awy prosektorium, umo ż liwi ł y temu przedsi ę biorcy, eksponowanie wewn ą trz prosektorium akcesoriów pogrzebowych, co z kolei wp ł ywa ł o na wybór przez rodzin ę tego zak ł adu jako organizuj ą cego pochówek. Nale ż y mie ć na wzgl ę dzie, ż e rodzina kieruje si ę cz ę sto do prosektorium wprost z oddzia ł u szpitalnego i tym samym do zak ł adu pogrzebowego organizuj ą cego us ł ugi pogrzebowe. Poprzez takie dzia ł anie, Pani B.H. prowadzi dzia ł alno ść na rynku us ł ug pogrzebowych w uprzywilejowanych w stosunku do konkurentów warunkach. Zabieganie przez przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe, o zlecenie wykonania us ł ugi pogrzebowej powinno odbywa ć si ę na zasadach gry rynkowej, a nie poprzez uprzywilejowanie jednych przedsi ę biorców kosztem innych. Zawarcie przez strony umowy dzier ż awy prosektorium tj. równie ż przez Szpital, zapisu o mo ż liwo ś ci eksponowania wewn ą trz prosektorium akcesoriów pogrzebowych jak np. urn oraz trumien wraz z cenami, u ł atwi ł o Dzier ż awcy tj. B.H. oferowanie rodzinom, którzy cz ę sto w pierwszej kolejno ś ci po otrzymaniu informacji o zgonie kontaktuj ą si ę w ł a ś nie z obs ł ug ą prosektorium, swoich us ł ug. Skutkiem powy ż szego by ł o zmniejszenie ilo ś ci organizowanych przez Wnioskodawców pochówków, dla zw ł ok osób przechowywanych w prosektorium tego szpitala, w stosunku do lat, kiedy Pani B.H. nie by ł a dzier ż awc ą tego prosektorium o czym ś wiadcz ą przedstawione powy ż ej dane liczbowe (tabela nr 2). Ponadto nale ż y wskaza ć , i ż zapis w § 3 pkt 2 umowy, umo ż liwiaj ą cy eksponowanie wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium elementów promuj ą cych dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, jest zgodnie z wyrokiem S ą du Najwy ż szego (sygn. akt III CKN 801/00) sprzeczny z art. 58 w zwi ą zku z art. 353 1 k.c. W uzasadnieniu w/w wyroku S ą d Najwy ż szy wskaza ł , i ż cel umowy, nie mo ż e sprzeciwia ć si ę naturze stosunku prawnego, ustawie ani zasadom ż ycia spo ł ecznego. W uzasadnieniu tego wyroku S ą d wskaza ł ponadto, i ż w przypadku umowy dzier ż awy prosektorium, umo ż liwienie dzier ż awcy prawa do eksponowania swoich wyrobów, jest sprzeczne z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i z dobrymi obyczajami. Celem umowy nie by ł o ś wiadczenie us ł ug zwi ą zanych z ś wiadczeniem us ł ug prosektoryjnych, lecz u ł atwienie w uzyskaniu przez Dzier ż awc ę mocniejszej pozycji na rynku us ł ug pogrzebowych. Zdaniem S ą du Najwy ż szego cel ten sprzeczny jest z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, co czyni umow ę niewa ż n ą . Jednak ż e w ocenie organu antymonopolowego, zawarcie w umowie w/w zapisu, umo ż liwi ł o Pani B.H. umocnienie pozycji na rynku us ł ug pogrzebowych, a Szpitalowi zapewni ł o uzyskiwanie dochodu z tytu ł u dzier ż awy prosektorium. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż przez zawarcie w umowie dzier ż awy w/w prosektorium zapisu, i ż dzier ż awca ma prawo m.in. do zamieszczania wewn ą trz pomieszcze ń tego prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, Szpital stosuje praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy, polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Szpital, pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na jego terenie, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska. St ą d te ż orzeka si ę jak w punkcie I.1 sentencji niniejszej decyzji. 2. Przes ł ank ą konieczn ą do stwierdzenia stosowania przez Pani ą B.H. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i naruszaj ą cej zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez w/w przedsi ę biorc ę , pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska, polegaj ą cej na zawarciu w umowie dzier ż awy prosektorium zapisu, i ż dzier ż awca ma prawo m.in. do zamieszczania wewn ą trz pomieszcze ń tego prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, konieczne jest wykazanie nast ę puj ą cych przes ł anek: - posiadanie przez Pani ą B.H. pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym w tej sprawie, oraz nadu ż ywanie tej pozycji dominuj ą cej przez 12 - zawarcie w/w w umowie dzier ż awy prosektorium, w/w zapisu, który przeciwdzia ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji. Definicj ę ustawow ą pozycji dominuj ą cej o jakiej mowa w art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej oraz rynku w ł a ś ciwego w sprawie o jakim mowa w art. 4 pkt 8 tej ustawy, przedstawiono w uzasadnieniu do punku 1 niniejszej decyzji. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem rozpoznania, organ antymonopolowy jak przedstawi ł to szczegó ł owo w uzasadnieniu do punktu 1 tej decyzji przyj ął , i ż rynkiem w ł a ś ciwym w tej sprawie jest rynek produktowy, ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych tj. us ł ug przechowywania i przygotowania zw ł ok, na rynku geograficznym, zaw ęż onym do terenu tego Szpitala. Zawarcie umowy dzier ż awy prosektorium spowodowa ł o, i ż Pani B.H., sta ł a si ę jedynym przedsi ę biorc ą ś wiadcz ą cym us ł ugi prosektoryjne - us ł ugi przechowywania i przygotowania zw ł ok w prosektorium na terenie tego Szpitala, na warunkach okre ś lonych w tej umowie. Z uwagi na to, i ż jest to jedyne prosektorium na terenie Szpitala przedsi ę biorca ten posiada na tym rynku, w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej pozycj ę dominuj ą c ą . Tym samym dzia ł ania Pani B.H. podlegaj ą ocenie w ś wietle art. 8 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 w/w ustawy zakazane jest nie posiadanie pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie, czyli oddzia ł ywanie na interesy konkurentów, kontrahentów lub konsumentów w stopniu nie mo ż liwym do zaistnienia w przypadku gdyby podejmuj ą cy je przedsi ę biorca dzia ł a ł w warunkach konkurencji. Jak wskazano to w opisie stanu faktycznego, zapisy umowy dzier ż awy prosektorium umo ż liwi ł y Pani B.H. prawo oferowania rodzinom zmar ł ych pe ł nego zakresu ś wiadczonych przez ni ą us ł ug (§ 2 pkt 2-karta nr 102). W § 3 pkt 1 Szpital co prawda zakaza ł podejmowania przez Pani ą B.H. jakichkolwiek dzia ł a ń reklamuj ą cych lub promuj ą cych prowadzon ą dzia ł alno ść w zakresie us ł ug pogrzebowych na terenie tego Szpitala. Umowa przewiduje jednak ż e mo ż liwo ść zamieszczenia wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium szyldu zak ł adu pogrzebowego oraz m.in. innych elementów promuj ą cych prowadzon ą przez niego dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych (§ 3 pkt 2 -karta nr 102). Korzystaj ą c z tak ukszta ł towanej tre ś ci umowy, Pani B.H., jak wynika z ustalonego stanu faktycznego (karty nr 668 i nr od 697 do nr 699), eksponuje wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium urny oraz trumny wraz z cenami. Zdaniem organu antymonopolowego, jak przedstawiono to i udowodniono szczegó ł owo w punkcie 1 uzasadnienia niniejszej decyzji, eksponowanie wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium akcesoriów pogrzebowych, reklamuj ą cych i promuj ą cych prowadzon ą przez Pani ą B.H. dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, u ł atwia ś wiadczenie tego rodzaju us ł ug na terenie Gminy Ruda Ś l ą ska i stawia tego przedsi ę biorc ę w uprzywilejowanej pozycji wzgl ę dem innych przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi pogrzebowe na terenie tego miasta. Zamieszczanie przez Pani ą B.H. wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium elementów promuj ą cych prowadzon ą przez tego przedsi ę biorc ę dzia ł alno ść w zakresie us ł ug pogrzebowych, spowodowa ł o na rynku us ł ug pogrzebowych skutki jakie wykazano i opisano w punkcie 1 uzasadnienia niniejszej decyzji. W szczególno ś ci skutkiem takim jest zmiana udzia ł u w rynku us ł ug pogrzebowych oraz spadek ilo ś ci pochówków organizowanych przez Wnioskodawców dla zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu, co szczegó ł owo opisano w uzasadnieniu do punktu 1 niniejszej decyzji. W ocenie organu antymonopolowego nie mo ż na zgodzi ć si ę z twierdzeniem Pani B.H. zawartym w pi ś mie z dnia 07.04.2004r. (karty nr 707 i nr 708), i ż opracowanie projektu umowy dzier ż awy prosektorium przez Szpital, ś wiadczy o tym, i ż Pani B.H. nie mia ł a wp ł ywu na jej tre ść i dlatego te ż nie mo ż e ponosi ć odpowiedzialno ś ci za zapisy w niej zawarte. W ocenie organu antymonopolowego Pani B.H. przed przyst ą pieniem do przetargu mog ł a zapozna ć si ę z tre ś ci ą projektu w/w umowy. Znaj ą c jej tre ść i przyst ę puj ą c do przetargu na warunkach zaproponowanych przez Szpital, zaakceptowa ł a warunki tego przetargu oraz projekt tej umowy. Podpisuj ą c umow ę potwierdzi ł a wol ę ś wiadczenia us ł ug na warunkach zaproponowanych w projekcie umowy przez Szpital. Ponadto nale ż y zauwa ż y ć , i ż Pani B.H. stosuje zapis § 3 pkt 2 tej umowy, i umieszcza wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium elementy promuj ą ce jej dzia ł alno ść , czyli akcesoria 13 pogrzebowe. Oznacza to, i ż dzier ż awi ą c pomieszczenia prosektorium uzyskuje korzy ść w postaci promowania swojej dzia ł alno ś ci na rynku us ł ug pogrzebowych. Ponadto nale ż y wskaza ć , i ż zapis w § 3 pkt 2 umowy, umo ż liwiaj ą cy eksponowanie wewn ą trz pomieszcze ń prosektorium elementów promuj ą cych dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, jest jak przedstawiono to i uzasadniono w punkcie 1 uzasadnienia niniejszej decyzji, zgodnie z wyrokiem S ą du Najwy ż szego (sygn. akt III CKN 801/00) sprzeczny z art. 58 w zwi ą zku z art. 353 1 k.c. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , i ż poprzez zamieszczanie zgodnie z umow ą dzier ż awy tego prosektorium, elementów promuj ą cych prowadzon ą przez Pani ą B.H. dzia ł alno ść w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych, Pani B.H. stosuje praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 w/w ustawy, polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez tego przedsi ę biorc ę , pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie tego Szpitala, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do rozwoju konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska. St ą d te ż orzeka si ę jak w punkcie I.2 sentencji niniejszej decyzji. 3. W my ś l art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku. Ustawa nie wymienia w sposób wyczerpuj ą cy przejawów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku, a jedynie ogranicza si ę w art. 8 ust. 2 do wyliczenia typowych przyk ł adów zachowa ń przedsi ę biorców maj ą cych charakter praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Z uwagi na otwarty katalog praktyk nie ma formalnych przeszkód aby zosta ł on rozszerzony tak ż e o dzia ł ania przedsi ę biorców, ograniczaj ą ce konkurencj ę czy te ż godz ą ce w interesy konsumentów. Do uznania praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , konieczne jest aby zachowanie przedsi ę biorcy spe ł nia ł o łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym oraz nadu ż ywanie tej pozycji. Definicj ę ustawow ą pozycji dominuj ą cej o jakiej mowa w art. 4 pkt 9 w/w ustawy, oraz rynku w ł a ś ciwego w sprawie o jakim mowa w art. 4 pkt 8 tej ustawy, organ antymonopolowy przedstawi ł w uzasadnieniu do punktu 1 niniejszej decyzji. Posiadanie przez Szpital pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na jego terenie wykazano w uzasadnieniu do punktu 1 niniejszej decyzji. Dlatego te ż zachowanie Szpitala na tym rynku mo ż e podlega ć ocenie w ś wietle art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z ust. 1 tego artyku ł u zakazane jest nie posiadanie pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie, czyli oddzia ł ywanie na interesy konkurentów, kontrahentów lub konsumentów w stopniu nie mo ż liwym do zaistnienia w przypadku gdyby podejmuj ą cy je przedsi ę biorca dzia ł a ł w warunkach konkurencji. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest tre ść umowy dzier ż awy prosektorium z dnia 21.12.2001r. (karty nr od 101 do nr 104) zmienionej aneksem z dnia 24.02.2004r. (karta nr 710), który wszed ł w ż ycie od 01.03.2004r. Zgodnie z zapisami tej umowy oraz aneksu do tej umowy, Dzier ż awca prosektorium czyli Pani B.H. ma obowi ą zek nieodp ł atnego wydania zw ł ok na żą danie rodziny zmar ł ego zg ł oszone w ci ą gu 24 godzin od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. Po up ł ywie tego okresu Pani B.H. ma prawo do pobierania op ł at za przechowanie zw ł ok. W tre ś ci umowy nie okre ś lono obowi ą zków Szpitala oraz Pani B.H. w zakresie przygotowania zw ł ok do pochówku. W § 2 pkt 1 tej umowy okre ś lono jedynie, i ż Dzier ż awca ma prawo do korzystania z prosektorium w celu przechowania zw ł ok i przygotowania ich do pochówku. Ponadto jak wynika z § 4 pkt 3 tej umowy, na żą danie rodziny zmar ł ego Dzier ż awca obowi ą zany jest wyda ć zw ł oki bez przygotowania ich do pochówku i bez pobierania op ł at za t ę us ł ug ę . Jak przedstawiono to w cz ęś ci dotycz ą cej ustalenia stanu faktycznego, Pani B.H. pobiera op ł aty zarówno za przechowanie zw ł ok przez okres d ł u ż szy ni ż 24 godziny jak i za przygotowanie ich do pochówku (tj. mycie, golenie, ubieranie, kosmetyk ę i zabezpieczenie zw ł ok). Natomiast zgodnie z regulaminem porz ą dkowym Szpitala, obowi ą zkiem personelu szpitalnego jest toaleta po ś miertna pacjenta tj. obmycie zw ł ok (karty nr 64 i 720). 14 Z zapisu umowy dzier ż awy prosektorium obowi ą zuj ą cej w aktualnym kszta ł cie, wynika, i ż strony w/w umowy ustali ł y, ż e okres bezp ł atnego przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w Szpitalu, wynosi 24 godziny od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. Po up ł ywie tego okresu Dzier ż awca czyli Pani B.H. pobiera op ł aty za przechowanie zw ł ok. Zatem Pani B.H. na skutek zawartej umowy, obowi ą zana jest przechowywa ć zw ł oki bezp ł atnie tylko przez 24 godziny od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. Za dalszy okres przechowywania zw ł ok pobierane s ą op ł aty wed ł ug cennika. Dowodem na pobieranie op ł at za przechowywanie zw ł ok za okres d ł u ż szy ni ż 24 godziny czyli przez jedn ą dob ę od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, s ą kopie faktur przedstawionych przez Pani ą B.H. oraz informacja zbiorcza (karty nr od 723 do nr 747). Przyk ł adowo z rachunku nr 56/G/2004 (karta nr 725) oraz informacji zbiorczej (karta nr 723) wynika, i ż zw ł oki od czasu przyj ę cia ich do prosektorium do czasu wydania, by ł y przechowywane w prosektorium przez okres 2 dób, natomiast na w/w rachunku widnieje op ł ata za przechowywanie zw ł ok przez okres jednej doby licz ą c od czasu zgonu i przyj ę cia do prosektorium, do czasu zg ł oszenia si ę rodziny zmar ł ego i wydania zw ł ok. Tym samym przechowanie przez pierwsz ą dob ę by ł o bezp ł atne, natomiast za druga dob ę , rodzina zmar ł ego ui ś ci ł a op ł at ę . Podobnie zosta ł a ustalona op ł ata za przechowywanie zw ł ok w przypadku rachunków nr 59/G/2004 (karta nr 728) oraz 71/G/2004 (karta nr 737) i dalszych. Zw ł oki w tych przypadkach, by ł y przechowywane przez dwie lub trzy doby licz ą c od czasu zgonu i przyj ę cia zw ł ok do prosektorium do czasu wydania zw ł ok, jednak ż e bezp ł atna by ł a tylko pierwsza doba przechowania zw ł ok prosektorium. Natomiast za przechowanie przez drug ą , trzeci ą lub wi ę cej dób, rodzina zmar ł ego musia ł a ui ś ci ć op ł at ę . Z powy ż szych informacji wynika, i ż w przypadku przechowania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu, rodzina zmar ł ego nie uiszcza tylko op ł aty za przechowanie zw ł ok w prosektorium przez pierwsz ą dob ę od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. Natomiast w przypadku przechowania przez okres 2, 3 lub wi ę kszej ilo ś ci dób, rodzina zmar ł ego uiszcza op ł aty wed ł ug cennika Pani B.H. Taki sposób pobierania op ł at, wynika z wi ę kszo ś ci przedstawionych przez Pani ą B.H. rachunków oraz informacji zbiorczej (karty nr od 723 do nr 747). Z analizy powy ż szych informacji i dokumentów wynika, i ż w wi ę kszo ś ci przypadków, zgodnie z zawart ą umow ą dzier ż awy prosektorium oraz aneksu z dnia 24.02.2004r. (karta nr 710) rodziny zmar ł ych, uiszcza ł y op ł aty za przechowywanie zw ł ok w prosektorium za drug ą i trzeci ą dob ę od czasu zgonu i przyj ę cia zw ł ok do prosektorium przyszpitalnego, w przypadku gdy rodzina zmar ł ego zg ł osi ł a si ę po wydanie zw ł ok. Ponadto w w/w umowie dzier ż awy, Szpital nie okre ś li ł obowi ą zków Pani B.H. w zakresie bezp ł atnego przygotowania zw ł ok do pochówku. W tre ś ci tej umowy nie okre ś lono kto wykonuje takie czynno ś ci zwi ą zane z przygotowaniem zw ł ok jak mycie, golenie i ubieranie. Skutkiem powy ż szego Pani B.H. pobiera od rodzin osób zmar ł ych w tym Szpitalu op ł aty za wykonanie tej us ł ugi o czym ś wiadcz ą przed ł o ż one do akt sprawy kopie rachunków za wykonane us ł ugi dla osób zmar ł ych w tym szpitalu za 2003 i 2004r. (np. karty nr 144, 152, 154, 155, 156, 725, 726, 727, 728 i 729). Na rachunkach tych widnieje op ł ata za przygotowanie zw ł ok do pochówku w wysoko ś ci wynikaj ą cej z cennika tj. 200 z ł . Z informacji otrzymanej od Pani B.H. wynika, i ż jest to us ł uga pakietowa, gdy ż do tej pory nie spotka ł a si ę z zainteresowaniem ze strony konsumentów wykonaniem tylko cz ęś ci z tych us ł ug. Dlatego te ż pobierana jest tylko jedna op ł ata za wykonanie tych wszystkich czynno ś ci. Z powy ż szego wynika, i ż zgodnie z obowi ą zuj ą cym w Szpitalu regulaminem, personel Szpitala powinien wykonywa ć us ł ug ę toalety po ś miertnej tj. obmycia zw ł ok (karta nr 750). Tymczasem ukszta ł towanie umowy dzier ż awy prosektorium tj. brak okre ś lenia obowi ą zków Dzier ż awcy spowodowa ł o, i ż Pani B.H. pobiera op ł aty za przygotowanie zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu do pochówku tj. op ł at ę za mycie, golenie i ubieranie zw ł ok. Tym samym rodziny zmar ł ych zlecaj ą c wykonanie us ł ugi przygotowania zw ł ok do pochówku osób zmar ł ych w tym Szpitalu uiszczaj ą op ł aty za wykonanie tej us ł ugi. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, i ż skutkiem zawartej przez Szpital umowy z Pani ą B. H., by ł a mo ż liwo ść pobierania od rodzin zmar ł ych czyli od konsumentów op ł at za przechowywanie zw ł ok w prosektorium przez okres do trzech i wi ę cej dób od czasu zgonu w tym Szpitalu oraz op ł at 15 za przygotowanie zw ł ok do pochówku. Dowodem na fakt pobierania takich op ł at, s ą rachunki przedstawione przez Pani ą B. H. i informacja zbiorcza (karty nr od 723 do 747). Z powy ż szych ustale ń wynika, i ż zamieszczony w § 4 pkt 1 umowy dzier ż awy prosektorium, (karta nr 713) zapis, umo ż liwi ł pobieranie op ł at za przechowywanie zw ł ok w prosektorium, które to op ł aty nie powinny by ć pobierane. Ponadto nie uregulowanie w w/w umowie obowi ą zku bezp ł atnego przygotowania zw ł ok do pochówku osób zmar ł ych w tym szpitalu, umo ż liwi ł o pobieranie przez Dzier ż awc ę czyli Pani ą B.H. op ł at, które nie powinny równie ż by ć pobierane. Kwesti ą podstawow ą do rozstrzygni ę cia w niniejszej sprawie jest ustalenie czy strony tej umowy tj. w tym przypadku Szpital móg ł zawrze ć w w/w umowie zapis o jakim mowa w § 4 pkt 1 tej umowy, który umo ż liwi ł Pani B.H. pobieranie op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, oraz ustalenie w taki sposób tre ś ci tej umowy, i ż umo ż liwi ł a ona pobieranie przez tego przedsi ę biorc ę op ł at za przygotowanie zw ł ok do pochówku. W przesz ł o ś ci problem ten rozwi ą zywa ł a Instrukcja 35/61 Ministra Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej w sprawie regulaminów szpitalnych (Dz. Urz. MZiOS Nr 13, poz. 89) z dnia 9 czerwca 1961r., zgodnie, z któr ą personel szpitala obowi ą zany by ł zw ł oki osób zmar ł ych w szpitalu przed w ł o ż eniem do trumny umy ć , ogoli ć , ubra ć w odzie ż dostarczon ą przez osoby uprawnione do pochowania b ą d ź , w odzie ż , w której zmar ł y przyby ł do szpitala. Ponadto zgodnie z zapisami tej instrukcji, zw ł oki osób zmar ł ych w szpitalu, wolno by ł o przechowywa ć w zasadzie nie d ł u ż ej ni ż 3 doby. Koszty wykonania powy ż szych czynno ś ci obci ąż a ł y szpital. Powy ż sza instrukcja posiada ł a charakter wewn ę trzny i obowi ą zywa ł a tylko jednostki organizacyjne podleg ł e organowi wydaj ą cemu taki akt. Obecnie przedmiotowa instrukcja nie obowi ą zuje nawet w podleg ł ych Ministrowi Zdrowia jednostkach organizacyjnych albowiem nie zosta ł a zast ą piona (tak ą mo ż liwo ść przewiduje art. 241 Konstytucji, w ci ą gu 2 lat od wej ś cia w ż ycie Konstytucji z 17.10.1997r.) przez odpowiadaj ą ce jej tre ś ci ą rozporz ą dzenie. Stanowisko takie zaj ęł o równie ż Ministerstwo Zdrowia. Tym samym zdaniem Ministerstwa Zdrowia, przedmiotowa instrukcja nie ma ju ż mocy obowi ą zuj ą cej. Stanowisko takie jest zbie ż ne z tre ś ci ą uzasadnienia wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dawna nazwa S ą d Antymonopolowy), z dnia 20 lutego 2002r. (sygn. akt XVII Ama 15/01). Dlatego te ż kwesti ę czyim obowi ą zkiem jest przygotowanie zw ł ok do pochówku a tym samym tak ż e i wykonanie us ł ugi przechowywania zw ł ok, ocenia ć nale ż y wobec braku regulacji prawnych, w ś wietle art. 354 § 1 k.c., który stanowi, i ż d ł u ż nik powinien wykona ć zobowi ą zanie zgodnie z jego tre ś ci ą i w sposób odpowiadaj ą cy jego celowi spo ł eczno-gospodarczemu oraz zasadom wspó łż ycia spo ł ecznego, a je ż eli istniej ą w tym zakresie ustalone zwyczaje - tak ż e w sposób odpowiadaj ą cy tym zwyczajom. Powy ż sze stanowisko zbie ż ne jest z wykszta ł conym w tym zakresie orzecznictwem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok z dnia 28.01.2004r. sygn. akt XVII Ama 19/03; wyrok z dnia 21.08.2003r. sygn. akt XVII Ama 71/02; wyrok z dnia 20 lutego 2002r. sygn. akt XVII Ama 15/01). Z powy ż szego wynika, i ż wobec braku regulacji prawnych w tym zakresie, kwesti ę kto powinien wykonywa ć us ł ug ę przechowywania i przygotowania zw ł ok w prosektorium, nale ż y ustali ć w oparciu o przyj ę ty zwyczaj w tym zakresie. W tym celu, aby ustali ć jaki istnieje zwyczaj w tym zakresie, organ antymonopolowy powo ł a ł si ę na zebrane informacje dotycz ą ce pobierania op ł aty za przechowywanie zw ł ok w przyszpitalnych prosektoriach i przygotowanie do pochówku, w wi ę kszych miastach woj. ś l ą skiego, zebrane na potrzeby innego post ę powania antymonopolowego prowadzonego w latach 2002-2003 o podobnym stanie faktycznym oraz informacji zebranych w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego dot. ustalenia stanu konkurencji i koncentracji na rynku us ł ug pogrzebowych i prosektoryjnych przeprowadzonego w 2003r. Informacje zebrane przez organ antymonopolowy dotycz ą ce wysoko ś ci op ł at za przechowanie zw ł ok i przygotowanie zw ł ok przedstawia notatka s ł u ż bowa do łą czona do akt sprawy (karta nr 768). Z informacji tych wynika, i ż spo ś ród 23 szpitali z tych miast, przechowanie jest bezp ł atne przez okres 3 dób lub d ł u ż ej w 16 z nich, w 4 szpitalach przechowywanie jest bezp ł atne przez okres do 2 dób, w 2 szpitalach do jednej doby, a w jednym szpitali p ł aci si ę za ka ż d ą dob ę przechowywania zw ł ok w ch ł odni. Z powy ż szego wynika, i ż niezale ż nie od tego czy prosektorium 16 jest dzier ż awione przez innego przedsi ę biorc ę , czy te ż pozostaje nadal w gestii tego szpitala w zdecydowanej wi ę kszo ś ci z badanych szpitali, przechowywanie zw ł ok w ch ł odni przez okres do 3 dób jest bezp ł atne. Oznacza to, i ż w wi ę kszo ś ci szpitali, rodzina zmar ł ego nie uiszcza op ł at za przechowywanie przez pierwsz ą , drug ą i trzeci ą dob ę zw ł ok w prosektorium. Ponadto cz ęść ze szpitali stwierdzi ł a, i ż w szczególnych przypadkach przechowywanie jest bezp ł atne tak ż e i przez d ł u ż szy okres tj. nawet cztery i pi ęć dób. Ponadto z ustale ń organu antymonopolowego wynika, i ż spo ś ród 16 szpitali od których uzyskano informacj ę o wysoko ś ci op ł at za przygotowanie zw ł ok do pochówku tj. myciu, goleniu, zabezpieczeniu przez wyciekami i ubieraniu wynika, i ż tylko w trzech z nich s ą pobierane op ł aty za przygotowanie zw ł ok do pochówku. W pozosta ł ych 13 szpitalach us ł ugi zwi ą zane z przygotowaniem zw ł ok do pochówku wykonywane s ą bezp ł atnie. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, i ż w ci ą gu kilkudziesi ę ciu lat obowi ą zywania w/w Instrukcji z 1961r. wykszta ł ci ł si ę zwyczaj, i ż w zakresie us ł ug dotycz ą cych przechowywania i przygotowania zw ł ok osób zmar ł ych w danym szpitalu, koszty tej us ł ugi ponosi szpital, który ś wiadczy te us ł ugi bezp ł atnie. O istnieniu takiego zwyczaju w tym zakresie ś wiadczy fakt, i ż zdecydowana wi ę kszo ść szpitali nie pobiera op ł aty za pierwsze trzy doby przechowywania zw ł ok w prosektorium oraz ich przygotowanie do pochówku tj. mycie, golenie, zabezpieczenie i ubieranie. Zwyczaj ten jest powszechnie akceptowany zarówno przez szpitale jak i przez spo ł ecze ń stwo. Zdaniem organu antymonopolowego zwyczaje mog ą wyprzedza ć lub uzupe ł nia ć regulacje prawne, co jest szczególnie istotne wtedy, gdy obowi ą zuj ą ce w danych stosunkach regulacje prawne s ą ubogie lub w ogóle nie istniej ą . W ocenie organu antymonopolowego w niniejszej sprawie znaczenie ma fakt, ż e przez wiele lat obowi ą zywania wspomnianej instrukcji, wykszta ł ci ł si ę zwyczaj, ż e jednostki odpowiedzialne za funkcjonowanie prosektoriów przyszpitalnych przechowuj ą zw ł oki osób zmar ł ych w szpitalu bezp ł atnie przez 3 doby. Zwyczaj ten jest powszechnie akceptowan ą norma spo ł eczn ą i jego stosowanie w praktyce nie budzi ż adnych w ą tpliwo ś ci w ś ród badanych podmiotów. Z pewno ś ci ą na ukszta ł towanie takiego zwyczaju najwi ę kszy wp ł yw mia ł y przes ł anki natury moralnej, które zgodnie z pogl ą dami na godno ść , integralno ść i natur ę osoby ludzkiej, decyduj ą o tym, i ż zw ł oki ludzkie traktowane s ą ze szczególnym, nale ż ytym poszanowaniem. Ponadto zdaniem organu antymonopolowego trudno jest zorganizowa ć pochówek w ci ą gu 24 godzin. W przypadku osoby zmar ł ej w szpitalu, rodzina zmar ł ego dowiaduje si ę o ś mierci osoby bliskiej nie od razu, cz ę sto nie mieszka nawet w tej samej miejscowo ś ci, co szpital. Dlatego w ocenie organu antymonopolowego nie powinno wi ę c budzi ć w ą tpliwo ś ci, ż e mo ż liwo ść przechowywania zw ł ok w prosektorium osoby zmar ł ej w szpitalu, do czasu zorganizowania pochówku, jest naturaln ą kontynuacj ą opieki udzielanej osobie chorej przez dan ą jednostk ę . Potwierdzaj ą to równie ż ustalenia poczynione na potrzeby tego post ę powania przez organ antymonopolowy, które przedstawiono powy ż ej. Ponadto nale ż y zaznaczy ć , i ż bez znaczenia jest fakt czy us ł uga przechowywania i przygotowania zw ł ok jest wykonywana przez pracowników szpitala, czy te ż przez innego przedsi ę biorc ę . Jedn ą z jednostek organizacyjnych tego Szpitala jest prosektorium, które zosta ł o zgodnie z umow ą najmu z dnia 21.12.2001r. (karty nr od 101 do nr 104) oddane w dzier ż aw ę Pani B.H. Zgodnie z zawart ą przez Szpital umow ą , Dzier ż awca ma obowi ą zek bezp ł atnego przechowywania zw ł ok przez okres 24 godzin od przyj ę cia ich do prosektorium, co skutkuje pobieraniem op ł aty za przechowywanie zw ł ok w prosektorium za drug ą i trzeci ą dob ę licz ą c od dnia zgonu w szpitalu, co jak wykazano powy ż ej jest odmienne do wykszta ł conego przez lata obowi ą zywania w/w instrukcji zwyczaju w tym zakresie. Ponadto tre ść obowi ą zuj ą cej umowy, pozwala Pani B.H. na pobieranie op ł aty za przygotowanie zw ł ok do pochówku tj. mycie, golenie, zabezpieczenie przed wyciekami i ubieranie, co równie ż zgodnie z obowi ą zuj ą cym zwyczajem powinno by ć wykonywanie nieodp ł atnie. Istniej ą ce prawo zwyczajowe w tym zakresie, przewiduje, i ż zw ł oki osób zmar ł ych w szpitalach s ą przechowywane w prosektorium przez okres do trzech dób bezp ł atnie. Bezp ł atne jest równie ż przygotowanie zw ł ok do pochówku. Jest to niezale ż ne od tego czy pomieszczenia prosektorium s ą wynajmowane przez szpital innemu przedsi ę biorcy czy te ż nie. Zwyczaj ten co wykazano powy ż ej jest stosowany przez szpitale oraz akceptowany przez 17 spo ł ecze ń stwo. Tym samym skoro nie by ł o podstaw do pobierania przez Szpital op ł aty za przechowywanie przez okres do trzech dób, zw ł ok w prosektorium, oraz ich przygotowanie do pochówku, brak by ł o równie ż podstaw do zawarcia umowy dzier ż awy prosektorium w formie umo ż liwiaj ą cej Pani B.H. pobieranie takich op ł at. Ponadto o istnieniu zwyczaju w tym zakresie, tak ż e i w innych regionach kraju, ś wiadcz ą ustalenia poczynione w powy ż ej przytoczonych wyrokach, które zosta ł y wydane w latach 2002-2004. Dlatego te ż Szpital zwieraj ą c w umowie z dnia 21.12.2001r. zapis o bezp ł atnym przechowywaniu zw ł ok w prosektorium przez okres do 24 godzin, umo ż liwiaj ą c pobieranie op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowania zw ł ok i za przygotowanie zw ł ok do pochówku, nadu ż y ł posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych w Szpitalu znajduj ą cym si ę na jego terenie. Dzia ł ania Szpitala spowodowa ł y, i ż rodziny zmar ł ych - konsumenci, by ł y zobowi ą zane uiszcza ć op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium od czasu zgonu, oraz us ł ugi przygotowania zw ł ok, pomimo tego, i ż us ł ugi te zgodnie z panuj ą cym zwyczajem powinny by ć wykonywane bezp ł atnie. Tym samym Szpital poprzez takie zachowanie narzuci ł rodzinom zmar ł ych w tym szpitalu, obowi ą zek uiszczania op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium oraz przygotowanie zw ł ok do pochówku, którego to zachowania nie by ł oby w stanie narzuci ć gdyby na tym rynku istnia ł a konkurencja. Dodatkow ą okoliczno ś ci ą obci ąż aj ą c ą Szpital jest w niniejszej sprawie fakt, i ż zgodnie z regulaminem porz ą dkowym Szpitala, do zakresu obowi ą zków jego pracowników, nale ż y wykonanie toalety po ś miertnej pacjenta (karta nr 64). Informacja o wykonywaniu w/w czynno ś ci przez personel Szpitala (karta nr 714) zosta ł a wywieszona na ś cianie prosektorium jak podaje Pani B.H. w dniu 01.03.2004r. (karta nr 720). Zgodnie z wyja ś nieniami Szpitala toaleta po ś miertna oznacza obmycie zw ł ok (karta nr 750). Tym samym kszta ł tuj ą c umow ę w aktualny sposób, Szpital pozwoli ł Pani B.H. na pobieranie od rodzin zmar ł ych op ł at za us ł ugi, które powinien wykonywa ć samodzielnie i bezp ł atnie. W ś wietle powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż poprzez zapisy zawarte w/w umowie z dnia 21.12.2001r. oraz w aneksie z dnia 24.02.2004r., Szpital umo ż liwi ł pobieranie op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu oraz op ł at za przygotowanie zw ł ok do pochówku i nadu ż y ł tym samym pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie tego Szpitala. Przyj ąć zatem nale ż y, i ż tak ż e druga przes ł anka wymagana do wyst ą pienia zarzucanej Szpitalowi praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , zosta ł a spe ł niona. St ą d orzeka si ę jak w punkcie I.3 sentencji niniejszej decyzji. 4. Istot ą praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę okre ś lonych w art. 8 ustawy antymonopolowej, jest nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę tj. w tym przypadku przez Pani ą B.H. pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. W my ś l art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uznane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku. Ustawa nie wymienia w sposób wyczerpuj ą cy przejawów nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku, a jedynie ogranicza si ę w art. 8 ust. 2 do wyliczenia typowych przyk ł adów zachowa ń przedsi ę biorców maj ą cych charakter praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Z uwagi na otwarty katalog praktyk nie ma formalnych przeszkód aby zosta ł on rozszerzony tak ż e o dzia ł ania przedsi ę biorców, ograniczaj ą ce konkurencj ę czy te ż godz ą ce w interesy konsumentów. Do uznania praktyki okre ś lonej w art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , konieczne jest aby zachowanie przedsi ę biorcy spe ł nia ł o łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym oraz nadu ż ywanie tej pozycji. Definicj ę ustawow ą pozycji dominuj ą cej o jakiej mowa w art. 4 pkt 9 w/w ustawy, oraz rynku w ł a ś ciwego w sprawie o jakim mowa w art. 4 pkt 8, organ antymonopolowy przedstawi ł w uzasadnieniu do punktu 1 niniejszej decyzji. W sprawie b ę d ą cej przedmiotem niniejszego rozpoznania organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż rynkiem w ł a ś ciwym w tej sprawie jest rynek ś wiadczenia przez Pani ą B.H. us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala. Uzasadnienie dlaczego organ antymonopolowy zdefiniowa ł w taki sposób rynek 18 produktowy i geograficzny, przedstawione zosta ł o w punkcie 1 niniejszej decyzji. Na tak okre ś lonym rynku Pani B.H. posiada w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, pozycj ę dominuj ą c ą co wykazano w uzasadnieniu do punktu 2 tej decyzji. Dlatego te ż zachowanie Pani B.H. na tym rynku mo ż e podlega ć ocenie w ś wietle art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, zakazane jest nie posiadanie pozycji dominuj ą cej, ale jej nadu ż ywanie, czyli oddzia ł ywanie na interesy konkurentów, kontrahentów lub konsumentów w stopniu nie mo ż liwym do zaistnienia w przypadku gdyby podejmuj ą cy je przedsi ę biorca dzia ł a ł w warunkach konkurencji. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest tre ść umowy dzier ż awy prosektorium z dnia 21.12.2001r. (karty nr od 101 do nr 104) zmieniona aneksem z dnia 24.02.2004r. (karta nr 710), który wszed ł w ż ycie od 01.03.2004r. Zgodnie z zapisami tej umowy oraz aneksu do tej umowy, Dzier ż awca prosektorium czyli Pani B.H. ma obowi ą zek nieodp ł atnego wydania zw ł ok na żą danie rodziny zmar ł ego zg ł oszone w ci ą gu 24 godzin od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. Po up ł ywie tego okresu Pani B.H. ma prawo do pobierania op ł at za przechowanie zw ł ok. W tre ś ci umowy nie okre ś lono obowi ą zków Szpitala oraz Pani B.H. w zakresie przygotowania zw ł ok do pochówku. W § 2 pkt 1 tej umowy, okre ś lono jedynie, i ż Dzier ż awca ma prawo do korzystania z prosektorium w celu przechowania zw ł ok i przygotowania ich do pochówku. Ponadto jak wynika z § 4 pkt 3 tej umowy, na żą danie rodziny zmar ł ego Dzier ż awca obowi ą zany jest wyda ć zw ł oki bez przygotowania ich do pochówku i bez pobierania op ł at za t ę us ł ug ę . Jak przedstawiono to szczegó ł owo w cz ęś ci dot. ustalenia stanu faktycznego oraz uzasadnieniu do punktu 4 niniejszej decyzji, Pani B.H. pobiera op ł aty zarówno za przechowanie zw ł ok przez okres d ł u ż szy ni ż 24 godziny jak i za przygotowanie ich do pochówku (tj. mycie, golenie, zabezpieczenie ubieranie i kosmetyk ę ). Ś wiadczy o tym informacja zbiorcza oraz kopie faktur (kary nr od 723 do nr 747) przedstawionych przez Pani ą B.H. w trakcie tego post ę powania, które zosta ł y powo ł ane i analizowane w tre ś ci uzasadnienia do punktu 3 niniejszej decyzji. Natomiast zgodnie z regulaminem porz ą dkowym Szpitala, obowi ą zkiem personelu szpitalnego jest toaleta po ś miertna pacjenta tj. obmycie zw ł ok (karta nr 64 i 720). Z tre ś ci uzasadnienia do punktu 3 niniejszej decyzji wynika, i ż ukszta ł towanie umowy dzier ż awy prosektorium w obowi ą zuj ą cym aktualnie kszta ł cie spowodowa ł o pobieranie przez Pani ą B.H. op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium osób zmar ł ych w tym Szpitalu oraz za przygotowanie zw ł ok do pochówku. Uzasadnienie stanowiska organu antymonopolowego, i ż pobieranie op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowania zw ł ok w prosektorium oraz op ł aty za przygotowanie zw ł ok stanowi naruszenie prawa zwyczajowego w tym zakresie, przedstawione zosta ł o w tre ś ci uzasadnienia do punktu 3 niniejszej decyzji. Tym samym zgodnie z obowi ą zuj ą cym stanem prawnym, Pani B.H. nie powinna pobiera ć op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania w prosektorium, zw ł ok osób zmar ł ych w tym Szpitalu oraz za przygotowanie tych zw ł ok do pochówku. Zdaniem organu antymonopolowego nie stanowi usprawiedliwienia ze strony Pani B.H., opracowanie projektu umowy dzier ż awy prosektorium przez Szpital. Poprzez zawarcie tej umowy w kszta ł cie opracowanym przez Szpital, Pani B.H. zgodzi ł a si ę na zapisy zawarte w tej umowie, z których zreszt ą korzysta czyli pobiera op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium oraz za przygotowanie zw ł ok do pochówku. Z pobierania powy ż ej wymienionych op ł at Pani B.H. czerpie korzy ś ci finansowe w postaci zwi ę kszenia swoich przychodów. Pani B.H. pobieraj ą c zgodnie z zapisami umowy z dnia 21.12.2001r. wraz z aneksem, op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowania zw ł ok i za przygotowanie zw ł ok do pochówku, nadu ż y ł a posiadanej pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala. Dzia ł ania Pani B.H. spowodowa ł y, i ż rodziny zmar ł ych - konsumenci, by ł y zobowi ą zane uiszcza ć op ł aty za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium od czasu zgonu, oraz us ł ugi przygotowania zw ł ok, pomimo tego, i ż us ł ugi te zgodnie z panuj ą cym zwyczajem powinny by ć wykonywane bezp ł atnie. Tym samym Pani B.H. poprzez takie zachowanie narzuci ł a rodzinom zmar ł ych w tym szpitalu, obowi ą zek uiszczania op ł at za drug ą i trzeci ą dob ę przechowywania 19 zw ł ok w prosektorium oraz przygotowanie zw ł ok do pochówku, którego to zachowania nie by ł aby w stanie narzuci ć gdyby na tym rynku istnia ł a konkurencja. W ś wietle powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż poprzez pobieranie powy ż ej opisanych op ł at Pani B.H. nadu ż y ł a pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie tego Szpitala. Przyj ąć zatem nale ż y, i ż tak ż e druga przes ł anka wymagana do wyst ą pienia zarzucanej Pani B.H. praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , zosta ł a spe ł niona. St ą d orzeka si ę jak w punkcie I.4 sentencji niniejszej decyzji. 5. Przes ł ankami koniecznymi do uznania przez organ antymonopolowy praktyki za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i stwierdzenia zaniechania jej stosowania na podstawie art. 10 ustawy antymonopolowej, konieczne jest wykazanie, i ż zachowanie przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakazy okre ś lone w art. 5 lub 8 w szczególno ś ci z powodu zmniejszenia udzia ł u w rynku. Tym samym w niniejszej sprawie konieczne jest wykazanie, i ż Szpital poprzez okre ś lone zachowanie naruszy ł zakaz okre ś lony w art. 5 lub art. 8 i zaniecha ł stosowania tego naruszenia. W punkcie 3 postanowienia nr 2 oraz zawiadomienia z dnia 02.04.2004r. o rozszerzeniu niniejszego post ę powania (karta nr 702 verte) organ antymonopolowy powiadomi ł Szpital, i ż na wniosek Wnioskodawców niniejsze post ę powanie zostaje rozszerzone m.in. o zarzut nadu ż ywania przez Szpital pozycji dominuj ą cej na rynku us ł ug prosektoryjnych na jego terenie, poprzez pobieranie przez dzier ż awc ę tego prosektorium op ł at za przechowanie zw ł ok w prosektorium po up ł ywie 12 godzin od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, co skutkowa ł o uiszczaniem przez rodziny zmar ł ych op ł aty za przechowanie zw ł ok za okres od 12 godzin do trzech dób od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, w przypadku zg ł oszenia si ę rodziny zmar ł ego po odbiór zw ł ok w pierwszej, drugiej lub trzeciej dobie od czasu zgonu, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. Posiadanie przez Szpital pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym w tej sprawie uzasadni ł organ antymonopolowy w punkcie 1 uzasadnienia niniejszej decyzji. Jak wykazano to w punkcie 3 niniejszej decyzji, zapis § 4 pkt 1 umowy dzier ż awy prosektorium z dnia 21.12.2001r. (karty nr od 101 do nr 104) zawartej pomi ę dzy Szpitalem a Pani ą B.H. umo ż liwi ł pobieranie przez ni ą op ł aty za przechowywanie zw ł ok w prosektorium od pierwszej doby licz ą c od przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. Na dowód tego, i ż takie op ł aty by ł y pobierane, organ antymonopolowy zebra ł od Pani B.H. kopie faktur za ś wiadczone w prosektorium us ł ugi oraz informacj ę zbiorcz ą , z której wynika kiedy zw ł oki zosta ł y przyj ę te do prosektorium i jak d ł ugo by ł y w nim przechowywane (karty nr od 144 do nr 148 oraz od nr 152 do nr 282). Z poczynionych przez organ antymonopolowy ustale ń wynika, i ż Pani B.H. pobiera ł a do 29.02.2004r. op ł aty za przechowanie przez pierwsz ą dob ę zw ł ok w prosektorium. Dowodem na powy ż sze s ą np. faktury: nr 164/G/2003 (karta nr 152 i nr 144, przechowanie przez 1 dob ę , op ł ata za przechowanie przez 1 dob ę ), nr 259/G/2003 (karta nr 206a i nr 146, przechowanie przez 2 doby, op ł ata za przechowanie przez 2 doby), nr 310/G/2003 (karta nr 254 i nr 147, przechowanie przez 2 doby, op ł ata za przechowanie przez 2 doby), nr 131/R/2003 (karta nr 278 i nr 148, przechowanie w ch ł odni 3 doby, op ł ata za przechowanie przez 3 doby). Z powy ż szego wynika, i ż tre ść zawartej umowy umo ż liwi ł a Pani B.H. pobieranie op ł at za pierwsz ą dob ę przechowania zw ł ok w prosektorium. Jak wykaza ł i udowodni ł to organ antymonopolowy w punkcie 3 uzasadnienia niniejszej decyzji, ukszta ł towanie w taki sposób umowy, umo ż liwi ł o pobieranie przez Pani ą B.H. op ł at za przechowanie zw ł ok w prosektorium przez pierwsz ą dob ę od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium. Powy ż sze zachowanie stanowi naruszenie powszechnie przyj ę tego prawa zwyczajowego w tym zakresie zgodnie, z którym przechowywanie przez okres trzech dób od czasu zgonu, zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu w przyszpitalnym prosektorium oraz przygotowanie zw ł ok do pochówku, jest bezp ł atne, co wykazano w punkcie 3 uzasadnienia niniejszej decyzji. Tym samym pobieranie op ł at za m.in. przechowywanie zw ł ok w prosektorium przez pierwsz ą dob ę od ich przyj ę cia do prosektorium, stanowi naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. 20 W toku niniejszego post ę powania, Szpital pismem z dnia 09.04.2004r. (karty nr od 711 do 712) przed ł o ż y ł do akt sprawy aneks z dnia 24.02.2004r. do umowy dzier ż awy prosektorium z dnia 21.12.2001r (karta nr 713), który wszed ł w ż ycie z dniem 01.03.2004r. Strony umowy postanowi ł y zmieni ć tym aneksem § 4 pkt 1 tej umowy w ten sposób, i ż czas bezp ł atnego przechowywania zw ł ok w prosektorium zosta ł wyd ł u ż ony z 12 do 24 godzin. Powy ż sze oznacza, i ż strony umowy postanowi ł y, i ż nie b ę dzie pobierana op ł ata za pierwsz ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium osób zmar ł ych w szpitalu licz ą c od czasu przyj ę cia ich do prosektorium. Zmiana aneksem § 4 pkt 1 tej umowy, oznacza zaprzestanie pobierania przez Pani ą B.H. op ł at za pierwsz ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium. W celu ustalenia powy ż szego, organ antymonopolowy pismem z dnia 15.04.2004r. zwróci ł si ę do Pani B.H. o przedstawienie faktur za wykonane w prosektorium us ł ugi w zakresie przechowanie zw ł ok, od daty obowi ą zywania w/w aneksu do umowy. Z analizy informacji zbiorczej obrazuj ą cej d ł ugo ść przechowywania zw ł ok w prosektorium (karta nr 723) oraz kopii faktur (karty nr od 724 do nr 747) wynika, i ż Pani B.H. zaprzesta ł a pobierania op ł aty za pierwsz ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium. Dowodem na powy ż sze mog ą by ć faktury: nr 56/G/2004 (karty nr 725 i nr 723, zw ł oki by ł y przechowywane przez 2 doby, pobrano op ł at ę za przechowanie przez 1 dob ę ), nr 68/G/2004 (karty nr 736 i nr 723, przechowanie w ch ł odni przez 2 doby, pobrano op ł at ę za przechowanie przez 1 dob ę ), nr 72/G/2004 (karty nr 741 i nr 723, przechowywano zw ł oki przez 2 doby, pobrano op ł at ę za przechowanie przez jedna dob ę ). Z powy ż szych informacji wynika, i ż na skutek zawartego w dniu 24.02.2004r. aneksu do umowy dzier ż awy prosektorium, Pani B.H. zaprzesta ł a pobierania op ł at za pierwsz ą dob ę przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu. Oznacza to, i ż dokonuj ą c zmiany w umowie dzier ż awy prosektorium, Szpital z dniem 01.03.2004r. zaprzesta ł narusza ć zakazy okre ś lone w art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, poprzez uniemo ż liwienie pobierania przez Pani ą B.H. op ł aty za pierwsz ą dob ę przechowywania w szpitalnym prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w tym szpitalu. Tym samym organ antymonopolowy uzna ł , i ż kszta ł tuj ą c w taki sposób aneks do umowy dzier ż awy prosektorium, Szpital zaprzesta ł z dniem 01.03.2004r. stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o jakiej mowa w art. 8 ust. 1 w/w ustawy, polegaj ą cej na pobieraniu przez Pani ą B.H., do dnia 29.02.2004r. op ł at za pierwsz ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, osób zmar ł ych w tym szpitalu i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania. St ą d orzeka si ę jak w punkcie I.5 sentencji niniejszej decyzji. 6. Przes ł ankami koniecznymi do uznania przez organ antymonopolowy praktyki za ograniczaj ą cej konkurencj ę i stwierdzenia zaniechania jej stosowania na podstawie art. 10 ustawy antymonopolowej, konieczne jest wykazanie, i ż zachowanie przedsi ę biorcy przesta ł o narusza ć zakazy okre ś lone w art. 5 lub 8 w szczególno ś ci z powodu zmniejszenia udzia ł u w rynku. Tym samym w niniejszej sprawie konieczne jest wykazanie, i ż Pani B.H. poprzez okre ś lone zachowanie naruszy ł a zakaz okre ś lony w art. 5 lub art. 8 i zaniecha ł a stosowania tego naruszenia. W punkcie 4 postanowienia nr 2 oraz zawiadomienia z dnia 02.04.2004r. o rozszerzeniu niniejszego post ę powania (karta nr 703), organ antymonopolowy powiadomi ł Pani ą B.H., i ż na wniosek Wnioskodawców niniejsze post ę powanie zostaje rozszerzone m.in. o zarzut opisany w tym punkcie postanowienia, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. W punkcie 2 uzasadnienia niniejszej decyzji organ antymonopolowy wykaza ł , i ż Pani B.H. posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych na terenie Szpitala. Tym samym dzia ł ania Pani B.H. na tym rynku podlegaj ą ocenie w ś wietle art. 8 ustawy antymonopolowej. Jak wykazano to w punkcie 4 niniejszej decyzji, zapis § 4 pkt 1 umowy dzier ż awy prosektorium z dnia 21.12.2001r. (karty nr od 101 do nr 104) zawartej pomi ę dzy Szpitalem za Pani ą B.H., umo ż liwi ł pobieranie przez Pani ą B.H. op ł aty od pierwszej doby przechowania zw ł ok w prosektorium. Na dowód tego, i ż takie op ł aty by ł y pobierane organ antymonopolowy zebra ł od Pani B.H. kopie faktur za ś wiadczone w prosektorium us ł ugi oraz informacj ę zbiorcz ą , z której wynika 21 kiedy zw ł oki zosta ł y przyj ę te do prosektorium i jak d ł ugo by ł y w nim przechowywane (karty nr od 144 do nr 148 oraz od nr 152 do nr 282). Z analizy powy ż szych informacji wynika, i ż Pani B.H. pobiera ł a do 29.02.2004r. op ł aty za przechowanie przez pierwsz ą dob ę zw ł ok w prosektorium. Dowodem na powy ż sze s ą faktury, które wymieniono i opisano w punkcie 5 niniejszej decyzji. Z analizy tych faktur wynika, i ż tre ść zawartej umowy umo ż liwi ł a Pani B.H. pobieranie op ł at za pierwsz ą dob ę przechowania zw ł ok w prosektorium. Jak wykaza ł i udowodni ł to organ antymonopolowy w punkcie 4 uzasadnienia niniejszej decyzji, ukszta ł towanie w taki sposób umowy, w kszta ł cie nie zmienionym aneksem z dnia 25.02.2004r. umo ż liwi ł o pobieranie przez Pani ą B.H. op ł at za przechowanie zw ł ok w prosektorium przez pierwsz ą dob ę od czasu przyj ę cia zw ł ok do prosektorium, co stanowi naruszenie powszechnie przyj ę tego prawa zwyczajowego w tym zakresie, zgodnie, z którym przechowywanie zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu w przyszpitalnym prosektorium przez okres 3 dób oraz przygotowanie zw ł ok do pochówku jest bezp ł atne. Dlatego te ż pobieranie op ł at za m.in. przechowywanie zw ł ok w prosektorium przez pierwsz ą dob ę od ich przyj ę cia do prosektorium, stanowi naruszenie art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej. Jak wykazano to w uzasadnieniu do punktu 5 niniejszej decyzji, w toku niniejszego post ę powania, strony przed ł o ż y ł y do akt tego post ę powania aneks z dnia 24.02.2004r. do umowy dzier ż awy prosektorium (karta nr 710), który wszed ł w ż ycie z dniem 01.03.2004r. Zgodnie z tym aneksem, czas bezp ł atnego przechowywania zw ł ok w prosektorium zosta ł wyd ł u ż ony z 12 do 24 godzin. Powy ż sze oznacza, i ż strony umowy postanowi ł y, i ż nie b ę dzie pobierana op ł ata za pierwsz ą dob ę przechowywania w prosektorium zw ł ok osób zmar ł ych w szpitalu licz ą c od czasu przyj ę cia ich do prosektorium. W celu ustalenia, czy okres bezp ł atnego przechowywania zw ł ok zosta ł wyd ł u ż ony do pierwszej doby, organ antymonopolowy pismem z dnia 15.04.2004r. zwróci ł si ę do Pani B.H. o przedstawienie faktur za wykonane w prosektorium us ł ugi w zakresie przechowania zw ł ok, od daty podpisania w/w aneksu do umowy z dnia 21.12.2001r. Z analizy informacji oraz faktur przekazanych przez Pani ą B.H., w uzasadnieniu do punktu 5 niniejszej decyzji, wynika i ż Pani B.H. zaprzesta ł a pobierania op ł aty za pierwsz ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium. Dowody na powy ż sze zosta ł y przedstawione w uzasadnieniu do punktu 5 niniejszej decyzji. Oznacza to, i ż dokonuj ą c w/w aneksem zmiany w umowie dzier ż awy prosektorium, Pani B.H., z dniem 01.03.2004r. zaprzesta ł a stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę o jakiej mowa w art. 8 ust. 1 w/w ustawy polegaj ą cej na pobieraniu op ł aty za pierwsz ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium osób zmar ł ych w tym Szpitalu. Tym samym organ antymonopolowy uzna ł , pobieranie przez Pani ą B.H., do dnia 29.02.2004r. op ł at za pierwsz ą dob ę przechowywania zw ł ok w prosektorium, osób zmar ł ych w tym szpitalu za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę o jakiej mowa w art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania z dniem 01.03.2004r. St ą d orzeka si ę jak w punkcie I.6 sentencji niniejszej decyzji. 7. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy antymonopolowej, zakazane s ą porozumienia, przedsi ę biorców, których skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji poprzez ograniczenie dost ę pu do rynku lub eliminowanie z rynku przedsi ę biorców nieobj ę tych porozumieniem. W niniejszej sprawie porozumienie pomi ę dzy Pani ą B.H. z Szpitalem polega zdaniem Wnioskodawców na kierowaniu przez Szpital rodzin osób zmar ł ych w tym Szpitalu, do Pani Barbary H. ś wiadcz ą cej us ł ugi pogrzebowe oraz dzier ż awi ą cej pomieszczenia prosektorium na jego terenie. Powoduje to zdaniem Wnioskodawców, ograniczenie dost ę pu do rynku us ł ug pogrzebowych przedsi ę biorcom nieobj ę tym porozumieniem. Warunkiem koniecznym do stwierdzenia zawarcia przez przedsi ę biorców porozumienia o jakim mowa w art. 5 ustawy antymonopolowej, nie jest wymagane zawarcie takiego porozumienia na pi ś mie. Do stwierdzenia istnienia takiego porozumienia wystarczaj ą ca jest ocena zachowa ń przedsi ę biorców (stron porozumienia) oraz zaistnia ł ych faktów, w efekcie których dosz ł o do ograniczenia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym. O zawarciu porozumienia mo ż e ś wiadczy ć zarówno dane dzia ł anie jak i zaniechanie tj. np. wstrzymanie si ę ze sprzeda żą towarów lub te ż 22 podejmowanie dzia ł a ń zamykaj ą cych dost ę p do rynku przedsi ę biorcom-konkurentom nie obj ę tym porozumieniem, skutkuj ą cych wyeliminowaniem konkurentów z rynku. Obaj przedsi ę biorcy tj. Szpital i Pani B.H., dzia ł aj ą na ró ż nych szczeblach obrotu, gdy ż zgodnie z zawart ą umow ą , Szpital zleci ł Pani B.H. wykonywanie na rzecz pacjentów zmar ł ych na jego terenie us ł ug prosektoryjnych. Tym samym aby zarzucane porozumienie podlega ł o ocenie w ś wietle przepisów ustawy antymonopolowej, konieczne jest aby zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, łą czny udzia ł w rynku uczestników porozumienia w roku kalendarzowym poprzedzaj ą cym jego zawarcie przekroczy ł 10%. W niniejszej sprawie jako rok poprzedzaj ą cy zawarcie porozumienia pomi ę dzy Pani ą B.H. a Szpitalem nale ż y przyj ąć rok 2000r. tj. rok poprzedzaj ą cy zawarcie umowy dzier ż awy prosektorium. Jak wynika z posiadanych informacji Szpital jako samodzielny publiczny zak ł ad opieki zdrowotnej rozpocz ął dzia ł alno ść 25.11.1998r. (karta nr 71). Przed zawarciem umowy dzier ż awy prosektorium przyszpitalnego, prosektorium to pozostawa ł o w gestii Szpitala. Zw ł oki pacjentów zmar ł ych w w/w Szpitalu, by ł y przekazywane do prosektorium w celu ich przechowania oraz przygotowania do pochówku. Tym samym na rynku ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych, Szpital jako jedyny przedsi ę biorca ś wiadczy ł us ł ugi prosektoryjne na swoim terenie. Dlatego te ż w 2000r. w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, posiada ł na swoim terenie pozycj ę dominuj ą c ą w zakresie ś wiadczenia us ł ug prosektoryjnych, a nawet tzw. „pozycj ę monopolistyczn ą ”. Natomiast Pani B.H., prowadz ą ca dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie ś wiadczenia us ł ug pogrzebowych od 01.04.1990r. (karta nr 135), w 2000r. wykona ł a (…) us ł ug pogrzebowych (karta nr 700). Bior ą c pod uwag ę , i ż w 2000r. w Gminie Ruda Ś l ą ska mia ł o miejsce 1608 zgonów (karta nr 693). Nale ż y stwierdzi ć , i ż Pani B.H. posiada ł a w 2000r. oko ł o (…)% udzia ł u w rynku us ł ug pogrzebowych w tej Gminie. Tym samym udzia ł Pani B.H. w rynku us ł ug pogrzebowych w 2000r. przekroczy ł (…)%. W zwi ą zku z powy ż szym w rozumieniu art. 6 ust.1 pkt 2 ustawy antymonopolowej, zarzucane przez Wnioskodawców porozumienie pomi ę dzy Szpitalem a Pani ą B.H. mo ż e podlega ć ocenie w ś wietle art. 5 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. O zawarciu powy ż szego porozumienia ma ś wiadczy ć zdaniem Wnioskodawców, zlecenie pracownikowi Szpitala udzielenia informacji o zak ł adzie Pani B.H. dzia ł aj ą cym na terenie szpitala oraz kierowanie przez Szpital rodzin osób zmar ł ych do prosektorium w celu zlecenia pochówku. Dowodami na powy ż sz ą okoliczno ść maj ą by ć zdaniem Wnioskodawców, zeznania ś wiadka - Pani Marii B., pracownika Szpitala na okoliczno ść wydania polecenia o informowaniu o zak ł adzie pogrzebowym dzia ł aj ą cym na terenie Szpitala oraz zdj ę cia wej ś cia do prosektorium, na których widnieje tabliczka informuj ą ca zdaniem Wnioskodawców o tym, i ż Pani B.H. ś wiadczy równie ż us ł ugi pogrzebowe. Z analizy zebranego materia ł u dowodowego w sprawie, oraz poczynionych przez organ antymonopolowy ustale ń wynika, i ż brak jest podstaw do stwierdzenia, ż e pomi ę dzy Szpitalem a Pani ą B.H. dosz ł o do zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Jak podano w cz ęś ci opisuj ą cej stan faktyczny, na skutek zawartej umowy dzier ż awy prosektorium, Pani B.H. posiada obowi ą zki wynikaj ą ce z tre ś ci tej umowy, a tak ż e prawo do min. oferowania rodzinom zmar ł ych pe ł nego zakresu ś wiadczonych us ł ug pogrzebowych. Ze zgromadzonego materia ł u dowodowego, a w szczególno ś ci zarz ą dzenia nr 14/2002 z dnia 12.02.2002r. (karta nr 77) wynika, i ż pracownikom Szpitala zosta ł wydany zakaz wszelkich kontaktów z zak ł adami pogrzebowymi w zakresie udzielania jakichkolwiek informacji dot. zgonów pacjentów hospitalizowanych. Zakres czynno ś ci personelu Szpitala z zakresie post ę powania ze zw ł okami szczegó ł owo okre ś la regulamin porz ą dkowy szpitala (karty nr 64 i 720). Z tre ś ci tego regulaminu wynika, i ż personel szpitala jest zobowi ą zany m.in. do toalety pacjenta, powiadomienia rodziny o zgodnie, wypisania karty zgonu oraz przewiezienia zw ł ok do prosektorium lub pomieszczenia PRO MORTE. Powy ż sze ustalenia nie wskazuj ą , ż e personel Szpitala informuje rodzin ę zmar ł ego, i ż mo ż e zleci ć pochówek w zak ł adzie pogrzebowym znajduj ą cym si ę w prosektorium. Jako dowód na zawarcie takiego porozumienia Wnioskodawcy wskazali na zeznania ś wiadka- pracownika Szpitala oraz Pani Marii B. Wnioskodawcy nie wskazali jednak danych personalnych pracownika Szpitala który móg ł by po ś wiadczy ć , i ż otrzyma ł polecenie powiadamiania rodzin 23 zmar ł ych o zak ł adzie pogrzebowym dzia ł aj ą cym w Szpitalu. Ponadto organ antymonopolowy stan ął na stanowisku, i ż obawa tego pracownika przed ewentualn ą utrat ą pracy, czyni przeprowadzenie dowodu z przes ł uchania tego ś wiadka, dowodem ma ł o wiarygodnym. Jednak ż e zgodnie z wnioskiem Wnioskodawców postanowiono wyst ą pi ć do klientek Pani B.H. tj. ś wiadka Pani Marii B. oraz do Pani Moniki G., której zlecenie wykonania us ł ugi pogrzebowej przes ł a ł Dzier ż awca, w celu ustalenia czy personel Szpitala skierowa ł w/w osoby do prosektorium w celu zlecenia pochówku, oraz czy w trakcie za ł atwiania formalno ś ci zwi ą zanych z odebraniem zw ł ok, Pani B.H. namawia ł a do zlecenia wykonania us ł ugi pogrzebowej (karty nr 655 i nr 656). Z otrzymanych informacji (karty nr 657 i 670) nie wynika, i ż personel Szpitala kierowa ł ś wiadków do prosektorium w celu zlecenia wykonania us ł ugi pogrzebowej, informowa ł jedynie gdzie mo ż na za ł atwi ć formalno ś ci zwi ą zane z odebranie zw ł ok. Ponadto z otrzymanych informacji nie wynika, i ż pracownicy prosektorium nak ł aniali rodziny zmar ł ych w tym Szpitalu do zlecenia wykonania us ł ugi pogrzebowej Pani B.H. Potwierdzaj ą to informacje uzyskane od obu ś wiadków. Tym samym z analizy otrzymanych od powy ż ej wymienionych ś wiadków informacji wynika, i ż nie znajduje potwierdzenia fakt zawarcia pomi ę dzy Pani ą B.H. oraz Szpitalem porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Dowodem na zawarcie porozumienia pomi ę dzy Pani ą B.H. a Szpitalem, mia ł o by ć równie ż zdaniem Wnioskodawców zamieszczenie na tablicy przy wej ś ciu do prosektorium, informacji o zak ł adzie pogrzebowym dzia ł aj ą cym na jego terenie. Na dowód powy ż szego wnioskodawcy z ł o ż yli kopie zdj ęć wej ś cia do w/w prosektorium (karta nr 27). Z analizy tre ś ci zamieszczonych na w/w zdj ę ciach wynika, i ż na tablicach znajduj ą cych si ę przy wej ś ciu, znajduj ą si ę informacje, i ż wewn ą trz znajduje si ę prosektorium, biuro obs ł ugi rodzin zmar ł ych, godziny, kiedy prosektorium jest czynne oraz numer telefonu stacjonarnego i komórkowego, gdy ż zgodnie z zapisami umowy dzier ż awy, dzier ż awca jest zobowi ą zany zapewni ć funkcjonowanie prosektorium przez 24 godziny na dob ę ( § 4 pkt 4 umowy - karta nr 102). Z poczynionych ustale ń i oceny stanu faktycznego wynika, i ż brak jest podstaw do stwierdzenia, ż e pomi ę dzy Szpitalem a Pani ą B.H. dosz ł o do zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , polegaj ą cego na kierowaniu przez Szpital rodzin osób zmar ł ych w tym Szpitalu, do Pani Barbary H. ś wiadcz ą cej us ł ugi pogrzebowe oraz dzier ż awi ą cej pomieszczenia prosektorium na jego terenie. Ś wiadczy o tym nie tylko zarz ą dzenie dyrekcji Szpitala zakazuj ą ce przekazywania informacji o dzia ł aj ą cym na jego terenie zak ł adzie pogrzebowym, ale przede wszystkim zeznania ś wiadków wskazanych przez Wnioskodawców. Z zezna ń tych wynika, i ż nie byli oni informowani o dzia ł aj ą cym na terenie Szpitala zak ł adzie pogrzebowym jak równie ż i nie byli nak ł aniani w prosektorium do korzystania z zak ł adu pogrzebowego dzier ż awi ą cego prosektorium. Z informacji przekazanych przez ś wiadków wynika, i ż obaj wybrali zak ł ad pogrzebowy z w ł asnej inicjatywy, bez nak ł aniania do korzystania z us ł ug Pani B.H. zarówno przez personel Szpitala jak i pracowników prosektorium. Tym samym z oceny materia ł u dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika, i ż brak jest podstaw do stwierdzenia, ż e w niniejszej sprawie dosz ł o do zawarcia zarzucanego przez Wnioskodawców porozumienia. St ą d orzeka si ę jak w punkcie I.7 sentencji niniejszej decyzji. 8. Stosownie do art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą , je ż eli przedsi ę biorca ten dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5 w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 tej ustawy, w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego przez tego przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Wysoko ść na ł o ż onej kary powinna spe ł nia ć funkcj ę prewencyjn ą tj. zapobiega ć w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy, a tak ż e i represyjn ą tj. stanowi ć reperkusj ę za jej naruszenie. Organ antymonopolowy uzna ł w punkcie 2, 4 i 6 niniejszej decyzji, i ż zachowania Pani B.H. naruszy ł y art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej, co wykazano w uzasadnieniu do tych punktów decyzji. Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł za uzasadnione na ł o ż enie na Pani ą 24 B.H. kary pieni ęż nej za naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej w wysoko ś ci równowarto ś ci 1.500 euro (s ł ownie: tysi ą cpi ęć seteuro). Zgodnie z art. 115 ustawy antymonopolowej, warto ść euro podlega przeliczeniu na z ł ote wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary pieni ęż nej. Ś redni kurs euro og ł oszony przez NBP w ostatnim dniu roboczym, roku kalendarzowego poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary, tj. w dniu 31.12.2003r. wyniós ł 4,7170 PLN. Zatem równowarto ść 1.500 euro na koniec grudnia 2003r. wynosi ł a 7.075,5 PLN (s ł ownie: siedemtysi ę cysiedemdziesi ą tpi ęć z ł otychpi ęć dziesi ą tgroszy). Jak wynika z przedstawionej przez Pani ą B.H. informacji (karty nr 748 i 749) w zakresie osi ą gni ę tego w 2003r. przychodu, kwota kary stanowi zaledwie (…)% kary maksymalnej jak ą zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, móg ł na ł o ż y ć organ antymonopolowy. Przy ustalaniu wymiaru kary, organ antymonopolowy zaj ął stanowisko, i ż kara pieni ęż na w niniejszej sprawie, powinna spe ł nia ć charakter represyjny za naruszenie przepisów ustawy, nie zatracaj ą c przy tym charakteru prewencyjnego. Ponadto przy ustalaniu wymiaru kary pieni ęż nej, organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę , i ż naruszenie przez Pani ą B.H. przepisów ustawy antymonopolowej nast ą pi ł o po raz pierwszy. Dlatego te ż na ł o ż ona kara pieni ęż na jest niewielka w porównaniu do kary maksymalnej jak ą móg ł by na ł o ż y ć organ antymonopolowy zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej za naruszenie przepisów ustawy. Przy ustaleniu wymiaru kary pieni ęż nej wzi ę to równie ż pod uwag ę , skutki jakie spowodowa ł o na rynku naruszenie przepisów tej ustawy zarówno dla stanu konkurencji na rynku us ł ug pogrzebowych w Gminie Ruda Ś l ą ska tj. przeciwdzia ł anie rozwojowi konkurencji na tym rynku, oraz dla konsumentów tj. rodzin osób zmar ł ych w tym Szpitalu, którzy uiszczali op ł aty za us ł ugi, które powinny by ć wykonywane zgodnie z prawem zwyczajowym bezp ł atnie. Na ł o ż enie na Pani ą B.H. kary pieni ęż nej w ni ż szej lub minimalnej wysoko ś ci, nie by ł oby dla tego przedsi ę biorcy dotkliw ą sankcj ą pieni ęż n ą za naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej, bior ą c pod uwag ę wysoko ść jej przychodów w 2003r. Tym samym kara zatraci ł aby swój charakter represyjny. Dlatego te ż , organ antymonopolowy na ł o ż y ł na Pani ą B.H. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci równowarto ś ci 1.500 euro. Ponadto organ antymonopolowy pragnie zaznaczy ć , i ż jak wykazano to w tre ś ci niniejszej decyzji, Szpital równie ż dopu ś ci ł si ę naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej. Tym samym organ antymonopolowy móg ł by na ł o ż y ć równie ż na Szpital kar ę pieni ęż n ą na podstawie art.101 ust.1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Bior ą c jednak ż e pod uwag ę , trudn ą sytuacj ę finansow ą s ł u ż by zdrowia w tym tak ż e i tego Szpitala (karta nr 752 - rachunek zysków i strat), organ antymonopolowy ze wzgl ę dów spo ł ecznych postanowi ł nie obci ąż a ć tego przedsi ę biorcy kar ą pieni ęż n ą . Kar ę nale ż y wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. St ą d te ż orzeczono jak punkcie I.8 sentencji decyzji. 9. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W niniejszym post ę powaniu wszystkie strony by ł y reprezentowane przez pe ł nomocników z tym, ż e pe ł nomocnikiem Wnioskodawców by ł adwokat (karta nr 8 i 9) a pe ł nomocnikiem Szpitala - radca prawny (karta nr 632). Pismem z dnia 17.05.2004r. (karta nr 759) organ antymonopolowy, poinformowa ł strony post ę powania, i ż w ś wietle art. 76 ustawy antymonopolowej, roszczenie o zwrot kosztów wygasa, je ż eli w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma, strony nie z ł o żą spisu kosztów albo wniosku o przyznanie kosztów wed ł ug przepisów odr ę bnych. W okre ś lonym powy ż ej terminie pe ł nomocnicy Wnioskodawców oraz Szpitala, z ł o ż yli wniosek o przyznanie kosztów wed ł ug norm przepisanych (karty nr 760 i 766). Artyku ł 69 ust.1 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek, strona przegrywaj ą ca spraw ę jest obowi ą zana zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zgodnie z ust. 3 tego artyku ł u do niezb ę dnych kosztów post ę powania strony reprezentowanej przez adwokata lub radc ę prawnego 25 zalicza si ę jego wynagrodzenie, jednak nie wy ż sze ni ż wynikaj ą ce ze stawek op ł at okre ś lonych w odr ę bnych przepisach. Ponadto zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy antymonopolowej Prezes Urz ę du mo ż e jednak na ł o ż y ć na jedn ą ze stron obowi ą zek zwrotu wszystkich kosztów, je ż eli wniosek drugiej strony nie zosta ł uwzgl ę dniony jedynie w nieznacznej cz ęś ci. Żą dania Wnioskodawców zawarte we wniosku o wszcz ę cie post ę powania nie zosta ł y uwzgl ę dnione przez organ antymonopolowy jedynie w niewielkiej cz ęś ci, co wynika z sentencji niniejszej decyzji. Organ antymonopolowy po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego stwierdzi ł , i ż tylko jeden z zarzutów Wnioskodawców nie znalaz ł potwierdzenia w ś wietle zebranego materia ł u dowodowego i dlatego w punkcie I.7 sentencji niniejszej decyzji nie stwierdzi ł naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej. Pozosta ł e żą danie Wnioskodawców zosta ł y uwzgl ę dnione przez organ antymonopolowy, co zawarto w punktach od I.1 do I.6 sentencji decyzji. Dlatego te ż organ antymonopolowy postanowi ł przyzna ć Wnioskodawcom zwrot kosztów tego post ę powania wed ł ug norm przepisanych, co w okoliczno ś ciach niniejszego post ę powania oznacza posi ł kowe powo ł anie si ę na przepisy rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002r. w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej z urz ę du (Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1348 z pó ź n. zm.) Zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 1 w/w rozporz ą dzenia, w sprawach z zakresu ochrony konkurencji stawka minimalna wynosi 360 PLN. W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł przyzna ć Wnioskodawcom, od ka ż dej strony post ę powania tj. od Szpitala oraz od Pani B.H. zwrot kosztów post ę powania w kwocie po 360 PLN, tj. w wysoko ś ci stawki minimalnej, tytu ł em zast ę pstwa adwokackiego, zgodnie z wnioskiem z dnia 19.05.2004r. (karta nr 760). Maj ą c zatem na wzgl ę dzie wynik przeprowadzonego post ę powania, które potwierdzi ł o w zdecydowanej wi ę kszo ś ci zasadno ść podniesionych przez Wnioskodawców zarzutów, jak równie ż wniosek dotycz ą cy zwrotu kosztów, organ antymonopolowy postanowi ł jak w punkcie I.9 sentencji. Ponadto odnosz ą c si ę do wniosku Wnioskodawców zawartym w pi ś mie z dnia 01.12.2003r. (karta nr 19) o nadaniu niniejszej decyzji na podstawie art. 90 tej ustawy, rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci, organ antymonopolowy uzna ł , i ż żą danie to w niniejszej sprawie jest nieuzasadnione. Zgodnie z w/w przepisem, organ antymonopolowy mo ż e nada ć decyzji rygor natychmiastowej wykonalno ś ci, je ż eli wymaga tego ochrona konkurencji lub wa ż ny interes konsumentów. Nadanie rygoru wykonalno ś ci jest fakultatywne. Decyzja organu antymonopolowego nie podlega wykonaniu przez up ł ywem terminu do wniesienia odwo ł ania, a jego wniesienie wstrzymuje jej wykonanie. Od ka ż dej decyzji organu antymonopolowego strony mog ą wnie ść odwo ł anie do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Po uprawomocnieniu si ę decyzji b ą d ź wyroku przedsi ę biorca, któremu nakazano zaniechania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę zobowi ą zany jest do zaniechania niezgodnych z prawem antymonopolowym dzia ł a ń , a w przypadku dalszego stosowania stwierdzonej praktyki, przewidziana jest mo ż liwo ść na ł o ż enia na takiego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. Zgodnie z zapisem art. 8 ust. 3 ustawy antymonopolowej czynno ś ci prawne b ę d ą ce przejawem nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej s ą w ca ł o ś ci lub w odpowiedniej cz ęś ci niewa ż ne o czym rozstrzyga s ą d powszechny. Tak wi ę c przepisy ustawy antymonopolowej zabezpieczaj ą interes przedsi ę biorcy dotkni ę tego skutkami zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Poniewa ż nadanie w/w klauzuli powoduje przymuszenie przedsi ę biorców do wykonania tej decyzji przed jej uprawomocnieniem si ę , rygor natychmiastowej wykonalno ś ci powinien by ć nadawany jedynie wówczas, gdy niezw ł oczne wykonanie decyzji spowodowa ć mo ż e nieodwracalne lub trudno odwracalne skutki dla konkurencji lub interesów konsumentów. Dlatego te ż rygor natychmiastowej wykonalno ś ci jest nadawany decyzji tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W niniejszym post ę powaniu organ antymonopolowy stwierdzi ł , i ż dzia ł ania Szpitala i Pani B.H. naruszy ł y interesy zarówno konkurencji jak i konsumentów, jednak ż e skutki tych dzia ł a ń nie s ą nieodwracalne lub trudno odwracalne. 26 Dlatego te ż organ antymonopolowy postanowi ł nie nadawa ć tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalno ś ci. Na postanowienie zawarte w punkcie 9 niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach ALICJA KRAL 27