RKT-49/2006

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 19.07.2006r. RKT-411-29/06/MF DECYZJA Nr RKT-49/2006 Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 w/w ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 i z 2003r. Nr 6, poz. 68) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: umarza si ę post ę powanie antymonopolowe wszcz ę te na wniosek Niepublicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarska „Medyk” Barbara Nowicka, Janusz Rabus, Bogdan Radecki, El ż bieta Stalmach, Leszek Wachowski Spó ł ka jawna z siedzib ą w Lubli ń cu z ł o ż ony w dniu 03.10.2005r. i uzupe ł niony pismami z dnia 14.10.2005r., 08.11.2005r. oraz 28.11.2005r. w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Samodzielny Publiczny Zespó ł Opieki Zdrowotnej w Lubli ń cu, pozycji dominuj ą cej na rynku polegaj ą cego na: I. uzale ż nianiu zawarcia umów najmu lokali u ż ytkowych z Wnioskodawc ą od przyj ę cia i spe ł nienia przez niego ś wiadcze ń nie maj ą cych rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem opisanych powy ż ej umów poprzez zakaz ś wiadczenia us ł ug konkurencyjnych w wynaj ę tych lokalach w postaci prowadzenia poradni: kardiologicznej, cukrzycowej, chorób piersi, chirurgii ogólnej ortopedycznej i traumatologicznej, proktologicznej, chirurgii stomatologicznej, patologii noworodka, gru ź licy i chorób p ł uc, gru ź licy i chorób p ł uc dla dzieci, ginekologicznej dla dzieci, szko ł y rodzenia oraz dzia ł u pomocy dora ź nej, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. II. uzale ż nianiu zawarcia umów najmu lokali u ż ytkowych z Wnioskodawc ą od przyj ę cia i spe ł nienia przez niego ś wiadcze ń nie maj ą cych rzeczowego ani zwyczajowego zwi ą zku z przedmiotem opisanych powy ż ej umów poprzez zobowi ą zanie do podpisania O ś wiadczenia o podj ę ciu wspó ł pracy w którym zastrze ż ono dla SP ZOZ w Lubli ń cu prawo wy łą czno ś ci ś wiadczenia na rzecz Wnioskodawców us ł ug w zakresie nocnej i ś wi ą tecznej ambulatoryjnej opieki lekarskiej i piel ę gniarskiej oraz nocnej i ś wi ą tecznej wyjazdowej opieki lekarskiej i piel ę gniarskiej, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. III. narzucaniu uci ąż liwych warunków umów najmu lokali u ż ytkowych przynosz ą cych SP ZOZ w Lubli ń cu nieuzasadnione korzy ś ci poprzez: 1) zobowi ą zanie Wnioskodawców do korzystania wy łą cznie z nocnej i ś wi ą tecznej opieki lekarskiej i piel ę gniarskiej, a tak ż e nocnej i ś wi ą tecznej wyjazdowej opieki lekarskiej i piel ę gniarskiej ś wiadczonej przez SP ZOZ równie ż po rozwi ą zaniu umowy najmu, 2) przyznanie wynajmuj ą cemu prawa rozwi ą zania umów najmu za trzymiesi ę cznym wypowiedzeniem pomimo zawarcia ich na czas okre ś lony, tj. do 31.12.2007r., podczas gdy najemcy nie przys ł uguj ą z tego tytu ł u ż adne roszczenia, 1 3) przyznanie wynajmuj ą cemu prawa natychmiastowego rozwi ą zania umów najmu, bez okresu wypowiedzenia w razie nie wywi ą zania si ę najemcy z postanowie ń zawartych w § 2 i § 3 tych umów, 4) uprawnienie wynajmuj ą cego do samodzielnego okre ś lenia wysoko ś ci nak ł adów poniesionych przez najemc ę i podlegaj ą cych zwrotowi co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. jako bezprzedmiotowe. Uzasadnienie Do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) w dniu 3.10.2005r. wp ł yn ął wniosek Niepublicznego Zak ł adu Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarska „Medyk” Barbara Nowicka, Janusz Rabus, Bogdan Radecki, El ż bieta Stalmach, Leszek Wachowski Spó ł ka jawna z siedzib ą w Lubli ń cu (zwana dalej spó ł k ą Medyk lub Wnioskodawc ą ) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zespo ł owi Opieki Zdrowotnej w Lubli ń cu (zwany dalej ZOZ – karty nr 1-8). Wniosek ten nast ę pnie zosta ł uzupe ł niony i sprecyzowany pismami z dnia 14.10.2005r., 08.11.2005r. oraz 28.11.2005r. i w ostatecznej wersji spó ł ka Medyk zarzuci ł a ZOZ stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę wskazanych w sentencji niniejszej decyzji (karty nr 64-71, 75-80, 84-87). W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, ż e przed transformacj ą ustrojow ą w Lubli ń cu istnia ł a jedna rejonowa przychodnia lekarska mieszcz ą ca si ę w budynku przy ul. Sobieskiego 9 o powierzchni oko ł o 2300 m 2 ś wiadcz ą ca wszystkie us ł ugi medyczne dla mieszka ń ców tego miasta, która nast ę pnie zosta ł a przekszta ł cona w Samodzielny Publiczny Zespó ł Opieki Zdrowotnej. 01.01.2000r. spó ł ka Medyk zawar ł a umow ę dzier ż awy z ZOZ cz ęś ci w/w budynku o powierzchni (…) m 2 na okres 5 lat z prawem pierwsze ń stwa zawarcia nowej umowy po up ł ywie tego okresu. W zwi ą zku ze zbli ż aj ą cym si ę terminem wyga ś ni ę cia w/w umów ZOZ zaproponowa ł spó ł ce Medyk zawarcie nowych umów najmu w których zdaniem Wnioskodawcy znalaz ł y si ę niekorzystne dla niego zapisy i w zwi ą zku z tym zwróci ł si ę w pi ś mie z dnia 18.03.2005r. o ich zmian ę . Ponadto w listopadzie 2004r. spó ł ka Medyk otrzyma ł a pismo Ś l ą skiego Urz ę du Wojewódzkiego w Katowicach informuj ą ce o zmianie cz ęś ci danych obj ę tych wpisem do rejestru zak ł adów opieki zdrowotnej i zobowi ą zuj ą ce do z ł o ż enia w terminie do 30.06.2005r. wniosku o wpis zmian w rejestrze. Z wykazu dokumentu jakie nale ż a ł o do łą czy ć do wniosku wynika, ż e niezb ę dnym by ł o z ł o ż enie dokumentu stwierdzaj ą cego tytu ł prawny do lokalu w którym b ę dzie funkcjonowa ł zak ł ad opieki zdrowotnej. Wobec konieczno ś ci z ł o ż enia w/w wniosku, Wnioskodawca zmuszony zosta ł do podpisania 3 jednobrzmi ą cych umów dotycz ą cych wynajmowania dotychczas zajmowanych pomieszcze ń o łą cznej powierzchni (…) m 2 przy czym umowy te dotyczy ł y 3 powierzchni: (…) m 2 , (…) m 2 i (…) m 2 . Spó ł ka Medyk podpisa ł a te umowy w dniu 30.06.2005r. tj. w ostatnim dniu terminu zakre ś lonego do z ł o ż enia wniosku o wpis zmian do rejestru. Umowy te zosta ł datowane na dzie ń 01.02.2005r. Wnioskodawcy podpisali w/w umowy najmu b ę d ą c w przymusowej sytuacji z uwagi na up ł yw terminu do z ł o ż enia wniosku rejestracyjnego, mimo braku zgody na ich tre ść . Zdaniem spó ł ki Medyk nadu ż ycie pozycji dominuj ą cej na rynku odnosi si ę do rynku lokali do wynaj ę cia nadaj ą cych si ę do prowadzenia w nich przychodni lekarskich. W Lubli ń cu znajduje si ę tylko jeden budynek spe ł niaj ą cy takie wymogi zaprojektowany i wybudowany specjalnie dla by ł ej przychodni rejonowej. Wnioskodawca nie by ł w stanie wynaj ąć na terenie Lubli ń ca innego lokalu spe ł niaj ą cego wymogi do prowadzenia niepublicznego zak ł adu opieki zdrowotnej. Spó ł ce Medyk uda ł o si ę jedynie kupi ć budynek z lokalami o powierzchni (…) m 2 , nie spe ł niaj ą cymi wymogów do prowadzenia zoz w takiej wielko ś ci jak w wynajmowanym budynku by ł ej przychodni rejonowej. Lokalizacja zakupionego budynku jest 2 niekorzystna dla mieszka ń ców poniewa ż jest on po ł o ż ony na uboczu miasta. St ą d te ż ZOZ posiada 100% udzia ł u w rynku najmu lokali u ż ytkowych dostosowanych do funkcjonowania w nich gabinetów lekarskich, poniewa ż dysponuje jedynym budynkiem po by ł ej przychodni rejonowej i wykorzystuj ą c t ą pozycj ę narzuca w umowach najmu niekorzystne warunki. Organ Antymonopolowy, zgodnie z żą daniem spó ł ki Medyk, wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez ZOZ pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej równie ż ustaw ą antymonopolow ą – karta nr 89). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego (karty nr 92- 96) ZOZ w pierwszej kolejno ś ci stwierdzi ł , ż e spó ł ka Medyk nie wykaza ł a we wniosku podstawowej przes ł anki warunkuj ą cej wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego tj. i ż ZOZ zajmuje pozycj ę dominuj ą c ą na rynku. W odniesieniu do pierwszego zarzutu wskazano, ż e wynaj ę te lokale maj ą s ł u ż y ć realizacji podstawowej opieki zdrowotnej. Wpisany do umów zakaz ś wiadczenia us ł ug konkurencyjnych – w lokalach b ę d ą cych w u ż ytkowaniu ZOZ - jest zgodny z prawem. Dla ZOZ konkurencyjn ą dzia ł alno ś ci ą jest ś wiadczenie us ł ug to ż samych z jego dzia ł alno ś ci ą statutow ą . Wymienione w pkt I sentencji poradnie realizuj ą zadania z zakresu specjalistycznej ambulatoryjnej opieki zdrowotnej i nie s ą zadaniami z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Zdaniem ZOZ naruszeniem art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy antymonopolowej by ł oby wprowadzenie do umów najmu zakazu uruchamiania przez spó ł k ę Medyk poradni lub innej dzia ł alno ś ci poza obiektami b ę d ą cymi w u ż ytkowaniu ZOZ. W zakresie drugiego z zarzutów ZOZ stwierdzi ł , ż e jest zainteresowany podj ę ciem wspó ł pracy w zakresie us ł ug na rzecz ubezpieczonych zadeklarowanych w spó ł ce Medyk w ramach nocnej i ś wi ą tecznej ambulatoryjnej opieki lekarskiej i piel ę gniarskiej oraz nocnej i ś wi ą tecznej wyjazdowej opieki lekarskiej i piel ę gniarskiej. Dzia ł aj ą c w interesie pacjentów, którzy z ł o ż yli deklaracje w spó ł ce Medyk i przez lata korzystaj ą cych z us ł ug pogotowia ratunkowego prowadzonego przez ZOZ wyszed ł on z inicjatyw ą kompleksowego i w sposób ci ą g ł y sprawowania opieki zdrowotnej. Argumentem za przyj ę ciem takiego rozwi ą zania jest usytuowanie poradni i pogotowia ratunkowego niedaleko centrum miasta. Ten sam adres znany jest niemal ż e wszystkim mieszka ń com powiatu lublinieckiego. Odno ś nie zobowi ą zania Wnioskodawcy do korzystania wy łą cznie z nocnej i ś wi ą tecznej opieki lekarskiej i piel ę gniarskiej, a tak ż e nocnej i ś wi ą tecznej wyjazdowej opieki lekarskiej i piel ę gniarskiej ś wiadczonej przez ZOZ równie ż po rozwi ą zaniu umowy najmu stwierdzono, ż e umowa z NFZ o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych ma swój niezale ż ny byt i jej rozwi ą zanie wymaga procedur przewidzianych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004r. o ś wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze ś rodków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 z pó ź n. zm.). Proponowany zapis w umowie najmu gwarantuje bezpiecze ń stwo zdrowotne ubezpieczonych i ci ą g ł o ść udzielania ś wiadcze ń do czasu ewentualnego rozwi ą zania umowy z NFZ. W zakresie przyznania wynajmuj ą cemu prawa rozwi ą zania umów najmu za trzymiesi ę cznym wypowiedzeniem pomimo zawarcia ich na czas okre ś lony, tj. do 31.12.2007r., podczas gdy najemcy nie przys ł uguj ą z tego tytu ł u ż adne roszczenia ZOZ poinformowa ł , ż e jest to zgodne z art. 673 § 3 Kodeksu cywilnego. Podejmowane przez ZOZ dzia ł ania restrukturyzacyjne zmierzaj ą ce do poprawy sytuacji finansowej przewiduj ą m.in. okre ś lenie docelowej bazy dla funkcjonowania ZOZ, w tym przenoszenie oddzia ł ów i poradni. St ą d te ż w umowach najmu zawarto zapisy przewiduj ą ce mo ż liwo ść ich wcze ś niejszego rozwi ą zania. Spó ł ka Medyk nie 3 zaproponowa ł a wpisania warunków ewentualnego wcze ś niejszego rozwi ą zania umowy z przyczyn spoczywaj ą cych po jej stronie. Odno ś nie przyznania wynajmuj ą cemu prawa do natychmiastowego rozwi ą zania umów najmu, bez okresu wypowiedzenia w razie nie wywi ą zania si ę najemcy z postanowie ń zawartych w § 2 i § 3 tych umów ZOZ poinformowa ł , ż e wi ąż e si ę to z wyja ś nieniami dotycz ą cymi zarzutu stosowania praktyk okre ś lonych w pkt I i II sentencji decyzji. Do tej pory nie skorzystano z mo ż liwo ś ci, któr ą daj ą przedmiotowe zapisy licz ą c, ż e spó ł ka Medyk zaakceptuje ich tre ść w imi ę dobra publicznego. Z kolei w zakresie uprawnienia wynajmuj ą cego do samodzielnego okre ś lenia wysoko ś ci nak ł adów poniesionych przez najemc ę i podlegaj ą cych zwrotowi wyja ś niono, ż e zgodnie z art. 662 § 2 K.c. inwestowanie w obcy ś rodek trwa ł y przekraczaj ą ce nak ł ady na bie żą ce utrzymanie pomieszcze ń wymaga uzgodnienia i akceptacji wynajmuj ą cego. ZOZ jest zainteresowany popraw ą bazy, ale ze wzgl ę du na obowi ą zek prowadzenia bardzo restrykcyjnej gospodarki finansowej nie jest w stanie wydawa ć ś rodków ponad obowi ą zuj ą ce standardy. Zapis ten chroni wi ę c ZOZ przed ewentualnymi nadmiernymi wydatkami. W toku post ę powania Organ Antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Niepubliczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarska „Medyk” Barbara Nowicka, Janusz Rabus, Bogdan Radecki, El ż bieta Stalmach, Leszek Wachowski Spó ł ka jawna jest przedsi ę biorc ą wpisanym do Krajowego Rejestru S ą dowego pod nr 0000223768 (karty nr 16- 20). Podmiot ten zosta ł wpisany do rejestru zak ł adów opieki zdrowotnej w drodze decyzji Wojewody Ś l ą skiego Nr 01258 z dnia 10.05.2001r. (kary nr 14-15). Samodzielny Publiczny Zespó ł Opieki Zdrowotnej w Lubli ń cu zosta ł wpisany do Rejestru Stowarzysze ń , Innych Organizacji Spo ł ecznych i Zawodowych, Fundacji i Publicznych Zak ł adów Opieki Zdrowotnej Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000004716 (karty nr 97-99). W/w podmiot dzia ł a na podstawie Statutu stanowi ą cego za łą cznik do uchwa ł y Rady Spo ł ecznej SP ZOZ w Lubli ń cu z dnia 31.05.2001r. (karty nr 101-105). Rada Powiatu Lublinieckiego w dniu 29.06.2001r. uchwa łą nr 220/XXVIII/2001 zatwierdzi ł a przedmiotowy Statut (karta nr 100). Podmiot ten jest wpisany do rejestru zak ł adów opieki zdrowotnej prowadzonego przez Wojewod ę Ś l ą skiego pod Nr 24-02181. Organem za ł o ż ycielskim ZOZ jest Rada Powiatu Lublinieckiego (karty nr 135-145). Zgodnie z § 3 ust. 1 Statutu ZOZ jest wyodr ę bnionym organizacyjnie zespo ł em osób, ś rodków maj ą tkowych utworzonym i utrzymywanym w celu udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych i promocji zdrowia. W dniu 5.03.2001r. Rada Powiatu Lublinieckiego podj ęł a uchwa łę nr 192/XXV/2001 w sprawie przekazania w nieodp ł atne u ż ytkowanie nieruchomo ś ci na rzecz Samodzielnego Publicznego Zespo ł u Opieki Zdrowotnej w Lubli ń cu przy ul. Sobieskiego 9 . W ś ród tych nieruchomo ś ci wskazano na 2 obiekty szpitalne przy ul. Grunwaldzkiej 9 i Ż wirki i Wigury 3 oraz nieruchomo ść zabudowan ą budynkiem przychodni rejonowej przy ul. Sobieskiego 9 (karta nr 150). Rada Powiatu Lublinieckiego w dniu 25.09.2000r. podj ęł a równie ż uchwa łę nr 154/XX/2000 w sprawie okre ś lenia zasad wydzier ż awiania, wynajmowania oraz zbywania maj ą tku trwa ł ego Samodzielnego Publicznego Zespo ł u Opieki Zdrowotnej w Lubli ń cu (karta nr 146). 01.01.2000r. ZOZ podpisa ł ze spó ł k ą Medyk umow ę dzier ż awy pomieszcze ń dotychczasowych poradni ogólnych, pediatrycznych oraz cz ęść poradni K w budynku Przychodni rejonowej w Lubli ń cu o powierzchni (…) m 2 (karty nr 11-13). Umowa zosta ł a zawarta na 5 lat, a po up ł ywie tego okresu Wnioskodawca mia ł pierwsze ń stwo zawarcia nowej umowy. Pismem z dnia 08.11.2004r. Ś l ą ski Urz ą d Wojewódzki w Katowicach poinformowa ł m.in. spó ł k ę Medyk, ż e z dniem 01.12.2004r. wchodzi w ż ycie rozporz ą dzenie 4 Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2004r. w sprawie rejestru zak ł adów opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 169, poz. 1781), które zmieni ł o w cz ęś ci zakres danych obj ę tych wpisem do rejestru (karta nr 36). St ą d te ż do 30.06.2005r. nale ż a ł o z ł o ż y ć wniosek o wpis zmian w rejestrze w zakresie danych, zmienionych rozporz ą dzeniem lub dotychczas nieobj ę tych wpisem do rejestru. W ś ród sk ł adnych dokumentów winien znajdowa ć si ę dokument stwierdzaj ą cy tytu ł prawny do budynku lub lokalu w którym b ę dzie funkcjonowa ł zak ł ad (karta nr 37). ZOZ w 2004r. przygotowa ł projekty nowych umów najmu lokali w budynku przy ul. Sobieskiego 9, które zosta ł y zatwierdzone przez zarz ą d Powiatu Lublinieckiego, o czym stanowi pismo z dnia 15.10.2004r. (karta nr 147). Nast ę pnie umowy te zosta ł y przed ł o ż one spó ł ce Medyk, która odmówi ł a ich podpisania kwestionuj ą c niektóre z zawartych w nich zapisów. Pomi ę dzy stronami tych umów prowadzona by ł a korespondencja maj ą ca na celu ustalenie tre ś ci w/w umów (karty nr 34, 35 i 161-163). Ostatecznie strony podpisa ł y 30.06.2005r. trzy prawie identyczne umowy najmu lokali u ż ytkowych zlokalizowanych w budynku przy ul. Sobieskiego 9. Umowy te datowane zosta ł y na 1.02.2005r. (karty nr 39-56). Pierwsza umowa obejmowa ł a lokale o łą cznej powierzchni (…) m 2 (gabinety – (…) m 2 , korytarz (…) m 2 oraz toalety (…) m 2 ). Druga - lokale o łą cznej powierzchni (…) m 2 (gabinety – (…) m 2 , korytarz (…) m 2 oraz toalety (…) m 2 ). Trzecia - lokale o łą cznej powierzchni (…) m 2 (gabinety – (…) m 2 , korytarz (…) m 2 oraz toalety (…) m 2 ). Łą czna powierzchnia wynaj ę tych lokali wynios ł a (…) m 2 . 04.05.2005r. spó ł ka Medyk naby ł a budynek przy ul. Powsta ń ców w Lubli ń cu o powierzchni zabudowy (…) m 2 i powierzchni u ż ytkowej (…) m 2 (karty nr 22-25). W budynku tym zlokalizowane s ą gabinety: neurologiczny, urologiczny, ginekologiczny, urazowo- chirurgiczny, dentystyczny, laryngologiczny oraz laboratorium analiz lekarskich. 21.03.2006r. Wnioskodawca zawar ł z Henrykiem i Krystyn ą S. umow ę dzier ż awy budynku przeznaczonego na przychodni ę lekarsk ą (zak ł ad opieki zdrowotnej) zlokalizowanego przy ul. Majdanek 6 w Lubli ń cu. Powierzchnia wynaj ę tych lokali wynosi (…) m 2 (karty nr 251-252). Spó ł ka Medyk z dniem 24.04.2006r. zaprzesta ł a ś wiadczenia us ł ug opieki zdrowotnej w pomieszczeniach wynajmowanych od ZOZ w budynku przy ul. Sobieskiego 9 (karta nr 248) Z informacji przekazanych przez Gmin ę Lubliniec wynika, ż e jest ona w ł a ś cicielem 42 lokali u ż ytkowych o łą cznej powierzchni 4056,70 m 2 . Z tej liczby 3 lokale maj ą powierzchni ę wi ę ksz ą ni ż 350 m 2 . Gmina wskaza ł a równie ż podmioty, które jej zdaniem najprawdopodobniej wynajmuj ą lokale u ż ytkowe w Lubli ń cu tj.: Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Strzecha”, Mi ę dzyzak ł adowa Spó ł dzielnia Mieszkaniowa, Zak ł ady Lentex S.A., Starostwo Powiatowe w Lubli ń cu, PSS „Spo ł em”, Samopomoc Ch ł opska, Lubex Sp. z o.o., PKS Lubliniec, Wojewódzki Szpital Neuropsychiatryczny oraz PKP Lubliniec. W oparciu o deklaracje podatkowe i informacje sk ł adane do celów podatkowych, w których to dokumentach okre ś la si ę łą czn ą powierzchni ę lokalu u ż ytkowego, od której jest p ł acony podatek od nieruchomo ś ci z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej Gmina poinformowa ł a, ż e łą czna powierzchnia lokali u ż ytkowych w Lubli ń cu wynosi 64 229 m 2 , w tym łą czna powierzchnia lokali wi ę kszych ni ż 350 m 2 wynosi 24 800 m 2 (karty nr 263-264, 283).Powierzchnia budynku nieodp ł atnie u ż ytkowanego przez ZOZ przy ul. Sobieskiego 9 wynosi oko ł o 2300 m 2 (karta nr 4). Maj ą c powy ż sze na uwadze Organ Antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Artyku ł 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera generalny zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku 5 przedsi ę biorców. Spó ł ka Medyk zarzuci ł a ZOZ stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 4 i 6 ustawy antymonopolowej. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę stosowane przez przedsi ę biorców ujawniaj ą si ę na okre ś lonym rynku. St ą d te ż dla poprawnej oceny zachowania ZOZ w kontek ś cie przes ł anek wynikaj ą cych z art. 8 ust. 2 pkt 4 i 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego w sprawie. Zgodnie z art. 4 pkt 8 w/w ustawy przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Rynek w uj ę ciu produktowym odnosi si ę do wszystkich towarów jednego rodzaju, które poprzez szczególne w ł a ś ciwo ś ci, a zw ł aszcza za ś przeznaczenie, funkcje u ż ytkowe i cen ę odró ż niaj ą si ę od innych towarów w taki sposób, ż e nie istnieje mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. Rynek pod wzgl ę dem przedmiotowym (asortymentowym) tworz ą wi ę c towary, które z punktu widzenia nabywcy charakteryzuj ą si ę substytutywno ś ci ą . W okoliczno ś ciach sprawy takim towarem s ą lokale u ż ytkowe. W niniejszej sprawie rynkiem w ł a ś ciwym w uj ę ciu geograficznym jest obszar Gminy Lubliniec, a w uj ę ciu asortymentowym jest rynek wynajmu lokali u ż ytkowych usytuowanych na terenie tej gminy. W ocenie Wnioskodawcy, rynek w ł a ś ciwy w uj ę ciu produktowym w niniejszej sprawie powinien zosta ć ograniczony do lokali u ż ytkowych przeznaczonych na prowadzenie przychodni lekarskich. Spó ł ka Medyk uzasadni ł a to twierdzenie wskazuj ą c, ż e na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991r, o zak ł adach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 z pó ź n. zm.) zosta ł y wydane przepisy szczególne okre ś laj ą ce wymagania jakim powinny odpowiada ć pomieszczenia przeznaczone na prowadzenie przychodni lekarskich. By ł o to rozporz ą dzenie Ministra Zdrowia i Opieki Spo ł ecznej z dnia 21 wrze ś nia 1992r. w sprawie wymaga ń , jakim powinny odpowiada ć pod wzgl ę dem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urz ą dzenia zak ł adu opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 74, poz. 366 z pó ź n. zm.), które zosta ł o zast ą pione rozporz ą dzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2005r. w sprawie wymaga ń , jakim powinny odpowiada ć pod wzgl ę dem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urz ą dzenia zak ł adu opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 116, poz. 985 z pó ź n. zm.). Zgodnie z § 76 ust. 1 pkt 2 drugiego z w/w rozporz ą dze ń zak ł ad opieki zdrowotnej prowadz ą cy dzia ł alno ść w dniu wej ś cia w ż ycie rozporz ą dzenia, niespe ł niaj ą cy wymaga ń okre ś lonych w jego przepisach dostosuje pomieszczenia i urz ą dzenia do tych wymaga ń w terminie do 31 grudnia 2008r. Tak wi ę c, do tej daty zak ł ady opieki zdrowotnej mog ą funkcjonowa ć w lokalach spe ł niaj ą cych wymagania pierwszego z w/w rozporz ą dze ń . Zdaniem Organu Antymonopolowego ka ż dy podmiot zamierzaj ą cy prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą w lokalu u ż ytkowym, co do zasady musi podj ąć dzia ł ania zmierzaj ą ce do adaptacji tego lokalu na potrzeby tej dzia ł alno ś ci. W ka ż dym konkretnym przypadku zakres tych prac b ę dzie ró ż ny bior ą c pod uwag ę zarówno stan i wyposa ż enie danego lokalu, jak i charakter prowadzonej dzia ł alno ś ci. Zasadniczo wszystkie lokale u ż ytkowe powinny spe ł nia ć wymagania zawarte w rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiada ć budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z pó ź n. zm.). W tym miejscu nale ż y zauwa ż y ć , ż e rozporz ą dzenie to cz ęś ciowo ró ż nicuje wymagania dla lokali u ż ytkowych ze wzgl ę du na ich przeznaczenie. Ponadto w niektórych przypadkach wydane zosta ł y przepisy prawne, które okre ś laj ą szczególne wymagania dla niektórych z lokali. Oprócz przepisów szczegó ł owych dotycz ą cych przychodni lekarskich mo ż na przyk ł adowo wskaza ć , ż e lokal przeznaczony na 6 prowadzenie apteki winien spe ł nia ć wymagania okre ś lone w rozporz ą dzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 wrze ś nia 2002r. w sprawie szczegó ł owych wymogów, jakim powinien odpowiada ć lokal apteki (Dz.U. Nr 171, poz. 1395 z pó ź n. zm.). Mnogo ść przepisów szczegó ł owych dotycz ą cych np. wymaga ń budowlanych, sanitarnych, czy te ż z zakresu prawa pracy powoduje, ż e wymagania dla poszczególnych lokali u ż ytkowych w zale ż no ś ci od rodzaju prowadzonej dzia ł alno ś ci ró ż ni ą si ę pomi ę dzy sob ą w mniejszym lub wi ę kszym stopniu. W efekcie, jak to wskazano wcze ś niej, ka ż dy podmiot zamierzaj ą cy prowadzi ć okre ś lon ą dzia ł alno ść w lokalu u ż ytkowym winien wykona ć w nim niezb ę dne prace maj ą ce na celu przystosowanie tego lokalu do prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej. W bardzo niewielu przypadkach mo ż liwe jest podj ę cie dzia ł alno ś ci bez uprzedniej modernizacji lokalu. Zasadniczo ka ż dy lokal u ż ytkowy mo ż e zosta ć przystosowany do prowadzenia w nim okre ś lonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, przy czym w zale ż no ś ci od rodzaju i charakterystyki danego lokalu koszt prac adaptacyjnych mo ż e by ć zró ż nicowany. Zaznaczy ć równie ż nale ż y, ż e wybór konkretnego lokalu na prowadzenie w nim okre ś lonej dzia ł alno ś ci gospodarczej nie powinien by ć zdeterminowany charakterem dzia ł alno ś ci prowadzonej w tym lokalu uprzednio. Innymi s ł owy podmiot zamierzaj ą cy prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą w okre ś lonej bran ż y w lokalu u ż ytkowym nie powinien ograniczy ć poszukiwa ń odpowiedniego lokalu tylko do takiego w którym uprzednio by ł a prowadzona dzia ł alno ść gospodarcza o identycznym charakterze. St ą d te ż , uznanie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie wyznaczenia rynku w ł a ś ciwego w sprawie spowodowa ł oby konieczno ść segmentowania rynku lokali u ż ytkowych ze wzgl ę du na charakter prowadzonej dzia ł alno ś ci. Tym samym mieliby ś my do czynienia nie z jednym rynkiem lokali u ż ytkowych, ale z ca ł ym szeregiem rynków wynajmu lokali np. na prowadzenie przychodni lekarskich, apteki, zak ł adu fryzjerskiego, placówki bankowej, lokalu gastronomicznego, us ł ug prawnych itp., co z powodów wskazanych powy ż ej nie jest w ł a ś ciwe. W ocenie Organu Antymonopolowego zgodnie z definicj ą zawart ą w art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej poszczególne lokale u ż ytkowe s ą wzgl ę dem siebie substytucyjne i stanowi ą jeden rynek w uj ę ciu produktowym. Teza ta znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie antymonopolowym (np. wyroki S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7.07.2004r. sygn. akt XVII Ama 65/2003, z dnia 22.01.2003r. sygn. akt XVII Ama 12/2002, z dnia 14.02.2001r. sygn. akt XVII Ama 86/2000, z dnia 23.06.1999r. sygn. akt XVII Ama 26/99, z dnia 21.10.1998r. sygn. akt XVII Ama 42/98, z dnia 22.04.1998r. sygn. akt XVII Ama 82/97, z dnia 29.01.1997r. sygn. akt XVII Ama 69/96). Potwierdzeniem s ł uszno ś ci w/w tezy jest zachowanie samego Wnioskodawcy. Jak wskaza ł w pi ś mie z dnia 28.04.2006r. lokale u ż ytkowe usytuowane w budynku przy ul. Powsta ń ców 54 zakupionym od Zak ł adów Lentex S.A. w których aktualnie usytuowane s ą przychodnie lekarskie, w chwili zakupu „nie odpowiada ł y jakimkolwiek wymaganiom rozporz ą dzenia Ministra Zdrowia z 22.06.05r., zgodnie z którym wymogi te maj ą by ć spe ł nione do ko ń ca lutego 2008r. i prace dostosowawcze w tym terminie zostan ą wykonane” . Tym samym spó ł ka Medyk dokonuj ą c zakupu w/w lokali równie ż liczy ł a si ę z konieczno ś ci ą wykonania ca ł ego szeregu prac maj ą cych na celu dostosowanie tych lokali do potrzeb prowadzenia przychodni lekarskich. Tym samym potraktowa ł a te lokale jako substytuty lokali przeznaczonych na prowadzenie przychodni lekarskich pomimo, ż e nie spe ł nia ł y one okre ś lonych przepisami wymaga ń . Równie ż lokale znajduj ą ce si ę budynku przy ul. Sobieskiego 9, w odniesieniu do których toczy si ę niniejsze post ę powanie zdaniem Wnioskodawcy „nie spe ł niaj ą obecnych wymaga ń okre ś lonych w rozporz ą dzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22.06.05r. i wymagaj ą wykonania instalacji grzewczej, wymiany drzwi i wykonania wentylacji pionowej przebiegaj ą cej przez dwie kondygnacje, a tak ż e przebudowy gabinetów lekarskich do wymogów normatywnych, dostosowanie wc do wymaga ń osób niepe ł nosprawnych (…)” . Wszystkie w/w okoliczno ś ci powoduj ą , ż e rynkiem w uj ę ciu produktowym jest rynek wynajmu lokali u ż ytkowych. St ą d te ż , rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest rynek wynajmu lokali u ż ytkowych w Lubli ń cu. 7 Podstawow ą przes ł ank ą , której wykazanie jest konieczne dla stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyk zdefiniowanych w art. 8 ustawy antymonopolowej jest ustalenie, i ż przedsi ę biorca ten posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym. Stosownie do zapisu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Przepis ten stwarza domniemanie prawne w rozumieniu art. 234 K.p.c. posiadania pozycji dominuj ą cej, je ż eli procentowy udzia ł w rynku przekracza 40 %. Gmina Lubliniec poinformowa ł a, ż e łą czna powierzchnia lokali u ż ytkowych w Lubli ń cu wynosi 64 229 m 2 , w tym łą czna powierzchnia lokali wi ę kszych ni ż 350 m 2 wynosi 24 800m 2 . Informacja ta zosta ł a sporz ą dzona w oparciu o deklaracje podatkowe i informacje sk ł adane do celów podatkowych, w których to dokumentach okre ś la si ę łą czn ą powierzchni ę lokalu u ż ytkowego, od której jest p ł acony podatek od nieruchomo ś ci z tytu ł u prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej. Tym samym bior ą c pod uwag ę , ż e ZOZ jest w ł a ś cicielem obiektu o powierzchni oko ł o 2300 m 2 jego udzia ł w rynku wynajmu lokali u ż ytkowych wynosi oko ł o 3,58%. Je ż eli wzi ąć pod uwag ę lokale o powierzchni powy ż ej 350 m 2 to udzia ł ten wyniós ł by oko ł o 9,27%. Równie ż dokonuj ą c porównania powierzchni lokali przy ul. Sobieskiego 9 z powierzchni ą lokali u ż ytkowych stanowi ą cych w ł asno ść Gminy Lubliniec, równie ż w takim przypadku nale ż y doj ść do wniosku, ż e ZOZ nie zajmuje pozycji dominuj ą cej na rynku. Tym samym podmiot ten nie zajmuje pozycji na rynku w ł a ś ciwym, która umo ż liwia ł aby mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Stosownie do art. 80, w zwi ą zku z art. 81 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach w niej nieuregulowanych, do post ę powania przed Prezesem Urz ę du stosuje si ę - z wy łą czeniem spraw dotycz ą cych dowodów - przepisy ustawy Kodeks post ę powania administracyjnego. Art. 105 K.p.a. stanowi, ż e gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie co do istoty. Przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione dopiero w tocz ą cym si ę post ę powaniu, a mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wiec w sprawie ju ż zawis ł ej przed organem administracyjnym (tak B.Adamiak i J.Borkowski - Kodeks post ę powania administracyjnego - Komentarz C.H. BECK Warszawa 1996 str. 462). W niniejszej sprawie przes ł ank ą umorzenia post ę powania antymonopolowego, przemawiaj ą c ą za jego bezprzedmiotowo ś ci ą jest brak pozycji dominuj ą cej ZOZ na rynku w ł a ś ciwym, a tym samym podstaw do oceny jego zachowania pod k ą tem nadu ż ycia tej pozycji w sposób okre ś lony przez spó ł k ę Medyk. Z ustale ń post ę powania antymonopolowego wynika, i ż przes ł anka w postaci braku pozycji dominuj ą cej istnia ł a jeszcze przed jego wszcz ę ciem, jednak zosta ł a ujawniona dopiero w toku post ę powania, w wyniku poczynionych ustale ń dotycz ą cych rynku w ł a ś ciwego. St ą d te ż nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od 8 dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 9