RKT-51/2008

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 12. 09. 2008r. RKT – 411 – 02/07/AD DECYZJA Nr RKT - 51 /2008 Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ww. ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939), – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: umarza si ę jako bezprzedmiotowe wszcz ę te z urz ę du post ę powanie w sprawie praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez Gmin ę Olszanka pozycji dominuj ą cej na rynku organizowania us ł ug kanalizacyjnych na terenie tej gminy poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych jej nieuzasadnione korzy ś ci, do czego mog ł o doj ść w wyniku bezprawnego na ł o ż enia obowi ą zku wniesienia udzia ł u finansowego w realizacji inwestycji budowy sieci kanalizacji sanitarnej przez osoby ubiegaj ą ce si ę o wykonanie w ramach przedmiotowej inwestycji przy łą czy kanalizacyjnych łą cz ą cych ich nieruchomo ś ci z sieci ą , co mo ż e by ć niezgodne z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e Prezesem Urz ę du) przeprowadzono post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie dzia ł alno ś ci Gminy Olszanka (RKT-400-17/06/AD, zwanej dalej tak ż e Gmin ą lub Stron ą ), którego celem by ł o wst ę pne ustalenie, czy stosuje ona praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę w zakresie okre ś lonym w sentencji tej decyzji. W toku niniejszego post ę powania poczyniono wst ę pne ustalenia, z których wynika ł o, ż e Gmina mo ż e stosowa ć praktyk ę polegaj ą c ą na narzucaniu uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych jej nieuzasadnione korzy ś ci. To da ł o asumpt do wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania, co uczyniono Postanowieniem nr 1 z dnia 23. 04. 2007r. (dowód: karty nr 1 – 2). W toku prowadzonego post ę powania administracyjnego przedsi ę biorca udzieli ł informacji i ustosunkowa ł si ę do postawionych mu zarzutów w pismach z dnia 08. 05. 2007r. (dowód: karty nr 56 - 59), 25. 05. 2007r. (dowód: karty nr 89 – 91), 27. 09. 2007r. (dowód: karta 109), 01. 10. 2007r. (dowód: karty nr 111 – 114) i z dnia 05. 03. 2008r. (dowód: karty nr 127 – 130). Gmina przes ł a ł a tak ż e umowy o partycypacji w kosztach inwestycji (dowód: karty nr 60 – 71), uchwa ł y rady Gminy Olszanka dotycz ą ce niniejszej sprawy (dowód: karty nr 72 – 74, 92 - 100) i porozumienie mi ę dzygminne (dowód: karty nr 75 – 86). W ramach post ę powania Strona skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej uprawnienia do zapoznania si ę ze zgromadzonym materia ł em dowodowym, co uczyni ł a dnia 09. 08. 2007r. (dowód: karta nr 104) i dnia 10. 12. 2007r. (dowód: karta nr 123). 1 Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje. Dnia 30. 04. 1999r. Rada Gminy Olszanka podj ęł a Uchwa łę Nr VII/67/99 (dowód: karta nr 10), która da ł a podstaw ę do zawarcia przez t ę Gmin ę Porozumienia Mi ę dzygminnego z 14. 12. 1999r. z pó ź niejszymi aneksami (dowód: karty nr 11 – 16), w którym Miasto Brzeg zobowi ą za ł o si ę do wykonania inwestycji polegaj ą cej na wybudowaniu sieci kanalizacyjno – sanitarnej mi ę dzy innymi na terenie Gminy Olszanka (dowód: karta nr 7). Aby by ł a mo ż liwa realizacja na ł o ż onych na poszczególne podmioty zobowi ą za ń gminy zawar ł y dnia 20. 03. 2003r. umow ę o wspó ł pracy i zasadach finansowania Porozumienia Mi ę dzygminnego (dowód: karty nr 20 – 25). Z umowy tej wynika, ż e nowy zespó ł sk ł adników maj ą tkowych s ł u żą cych do odprowadzania i oczyszczania ś cieków sanitarnych, który powstanie w ramach inwestycji usytuowany mi ę dzy innymi na terenie Gminy Olszanka docelowo b ę dzie w ł asno ś ci ą Przedsi ę biorstwa Wodoci ą gów i Kanalizacji w Brzegu Sp. z o.o. (zwanej dalej tak ż e PWiK, dowód: karta nr 21). Jak wskaza ł a Strona niniejszego post ę powania gminy uczestnicz ą ce w ww. projekcie zobowi ą zano do zabezpieczenia sp ł aty po ż yczek zaci ą gni ę tych w zwi ą zku z prowadzon ą inwestycj ą . Z § 3 i 4 niniejszej umowy wynika, ż e finansowanie inwestycji do chwili uzyskania przychodów przez przedsi ę biorstwo kanalizacyjne z op ł at za przyjmowane ś cieki musi nast ą pi ć z innych ź róde ł (dowód: karta nr 21). W pi ś mie z dnia 11. 09. 2006r. Gmina o ś wiadczy ł a, ż e podstaw ą realizacji inwestycji sta ł si ę projekt budowlano – wykonawczy, w oparciu o który dokonano uzgodnie ń z w ł a ś cicielami nieruchomo ś ci dotycz ą cych lokalizacji przy łą czy kanalizacyjnych na ich posesji (dowód: karta nr 8). Strona wskaza ł a, ż e z uwagi na jej sytuacj ę finansow ą , która nie pozwala ł a na pokrycie ca ł o ś ci kosztów prowadzonej inwestycji, konieczne sta ł o si ę zawarcie z w ł a ś cicielami nieruchomo ś ci umów o partycypacji w jej kosztach. Zgoda na taki tryb pobierania op ł at zosta ł a przez mieszka ń ców wyra ż ona m. in. na zebraniach wiejskich. Z uwagi na brak zaanga ż owania Spo ł ecznych Komitetów Budowy Kanalizacji Gmina bezpo ś rednio zaanga ż owa ł a si ę w organizacj ę akcji podpisywania umów partycypacyjnych z mieszka ń cami. Wszyscy, którzy okre ś lili lokalizacj ę przy łą czy, otrzymali wzory umów o partycypacji (dowód: karta nr 8). Umowy o partycypacji s ą zawierane zarówno z osobami fizycznymi, jak i z innymi podmiotami prowadz ą cymi dzia ł alno ść na terenie obj ę tym inwestycj ą (dowód: karta nr 56). Przy podpisywaniu przedmiotowych umów zastosowano wzory umów, które ró ż ni ą si ę w cz ęś ci dotycz ą cej ilo ś ci rat, na które zostaje roz ł o ż ona okre ś lona w umowie kwota (dowód: karty nr 34 - 37). Postanowienia tych umów mog ą by ć negocjowane w zakresie dotycz ą cym terminów i wysoko ś ci poszczególnych rat (dowód: karta nr 8 verte). We wszystkich przypadkach kwota udzia ł u jest taka sama i wynosi 1000 z ł . Dodatkowo rozwa ż ane umowy zawieraj ą postanowienie, z którego wynika, ż e Gmina reprezentowana przez Wójta z ł o ż y wniosek do Rady Gminy w Olszance o wprowadzenie zadania, którego dotyczy przedmiotowa op ł ata do planu inwestycji w danym roku bud ż etowym wy łą cznie wówczas, gdy zostan ą uiszczone przez udzia ł owców, tj. osoby wnosz ą ce udzia ł y, w ustalonym terminie i w wysoko ś ci 50 % wp ł at przy liczbie co najmniej 80 % mieszka ń ców wyznaczonych do partycypacji, tj. takich, których nieruchomo ś ci znajduj ą si ę na terenie obj ę tym inwestycj ą . Okoliczno ść zawierania zgodnych z przedstawionymi wzorami umów udokumentowano przekazuj ą c umowy tego rodzaju faktycznie zawarte (dowód: karty nr 38 – 48, 60 - 71). Z wyja ś nie ń z ł o ż onych przez Stron ę wynika, ż e pierwsza z umów dotycz ą cych rozwa ż anej inwestycji zosta ł a zawarta dnia 01. 03. 2004r. (dowód: karta nr 56). Udokumentowa ł a ona równie ż , ż e umowy tego typu by ł y zawierane w kolejnych latach, łą cznie z 2008r. (dowód: karty nr 38 – 48, 57 – 58, 60 – 71, 111, 127). 2 W toku niniejszego post ę powania otrzymano pismo, jakie Gmina skierowa ł a do potencjalnego odbiorcy us ł ug kanalizacyjnych (dowód: karta nr 49), w którym wskaza ł a ostateczny termin wniesienia op ł aty partycypacyjnej. W pi ś mie tym Gmina zaznaczy ł a, ż e po up ł ywie wyznaczonego terminu nie b ę dzie mo ż liwe przy łą czenie do powstaj ą cej sieci w ramach prowadzonej inwestycji, w konsekwencji czego w przypadku ch ę ci przy łą czenia nieruchomo ś ci do sieci kanalizacyjnej, konieczne b ę dzie poniesienie wszelkich kosztów zwi ą zanych z wybudowaniem przy łą cza i dope ł nienie wszystkich formalno ś ci we w ł asnym zakresie. Jak Strona poda ł a kwestionowane umowy by ł y podpisywane dobrowolnie, a osoby, które nie wyrazi ł y woli ich zawarcia, nie by ł y przez Gmin ę do tego zmuszane (dowód: karta nr 58). Okoliczno ść taka nie zosta ł a jednak potwierdzona w przes ł anych Prezesowi Urz ę du dokumentach. Gmina o ś wiadczy ł a, ż e w przysz ł o ś ci b ę dzie istnia ł a mo ż liwo ść przy łą czenia do sieci tak ż e nieruchomo ś ci tych osób, które nie wyrazi ł y zgody na partycypacj ę w kosztach inwestycji. Osoby te b ę d ą musia ł y oddzielnie wyst ą pi ć o okre ś lenie warunków przy łą czenia, wykonaj ą przy łą cza we w ł asnym zakresie i ponios ą tego koszty (dowód: karta nr 9). Obowi ą zek wniesienia op ł aty partycypacyjnej oraz jej wysoko ść wynika w rozwa ż anym przypadku jedynie z umów cywilnoprawnych. Jak wyja ś ni ł a Strona ekwiwalentem dla pobieranego udzia ł u finansowego s ą : - wykonanie na terenie wsi sieci kanalizacji sanitarnej, - rozwi ą zanie problemu utylizacji ś cieków, - likwidacja zanieczyszcze ń ś rodowiska naturalnego, - wymierne korzy ś ci finansowe dla mieszka ń ców wynikaj ą ce z ni ż szych kosztów odprowadzania ś cieków sanitarnych z wykorzystaniem kanalizacji sanitarnej, - wzrost warto ś ci nieruchomo ś ci. W pi ś mie z dnia 27. 09. 2007r. Gmina o ś wiadczy ł a, ż e obecna inwestycja dotyczy tylko niektórych miejscowo ś ci wchodz ą cych w jej sk ł ad, tj. Pogorzeli, Olszanki, Janowa i Krzy ż owic (dowód: karta nr 109). W jej ramach przewidziano mo ż liwo ść przy łą czenia do sieci ogó ł em 356 nieruchomo ś ci (dowód: karta nr 111), z czego do dnia 04. 03. 2008r. zawarto 114 umów dotycz ą cych inwestycji we wsi Pogorzela, 91 dotycz ą cych cz ęś ci inwestycji w Olszance, 24 umowy dotycz ą ce cz ęś ci inwestycji w Janowie i 46 umów w miejscowo ś ci Krzy ż owice (dowód: karta nr 127) przy czym w ramach rozwa ż anej inwestycji przewidziano ogó ł em mo ż liwo ść zawarcia umów odpowiednio dla 129, 94, 37 i 96 nieruchomo ś ci. Z tego wynika, ż e zawarto ju ż umowy dla ponad 77 % nieruchomo ś ci przewidzianych w inwestycji. Gmina wyja ś ni ł a, ż e podmioty wp ł acaj ą ce udzia ł nie staj ą si ę wspó ł w ł a ś cicielami sieci kanalizacyjnej, ani jej okre ś lonych cz ęś ci, ani te ż nie b ę dzie im przys ł ugiwa ł o prawo w ł asno ś ci do wybudowanych przy łą czy kanalizacyjnych, a jedynie umo ż liwiaj ą one sfinansowanie zadania i osi ą gni ę cie ogólnego dobra wszystkich mieszka ń ców. W ł a ś cicielem infrastruktury docelowo nie staje si ę te ż sama Gmina, lecz zgodnie z podpisanymi przez ni ą umowami prawa w ł asno ś ci do tworzonej infrastruktury b ę d ą przys ł ugiwa ć PWiK. Strona poda ł a, ż e w 9 przypadkach, na wniosek zainteresowanych mieszka ń ców, umorzono koszty wynikaj ą ce z umów partycypacji (dowód: karty nr 127 i 131 – 158). Zwa ż y ć nale ż y, ż e z przed ł o ż onej dokumentacji wynika, i ż jedynie w dwóch przypadkach faktycznie odst ą piono do pobrania od mieszka ń ców Gminy jakiejkolwiek nale ż no ś ci tytu ł em op ł aty partycypacyjnej (dowód: karty nr 133 – 134, 144 – 145). W dwóch innych przypadkach odst ą piono do pobrania po ł owy nale ż no ś ci (dowód: karty nr 151 – 156). Wp ł yw na umorzenie ww. nale ż no ś ci mia ł a szczególnie trudna sytuacja ż yciowa mieszka ń ców. W innych przypadkach na poczet nale ż no ś ci z tego tytu ł u zaliczano roboty, najcz ęś ciej roboty porz ą dkowe, których beneficjentem by ł a Gmina Olszanka (dowód: karty nr 131 – 132, 135 – 143, 146 - 150), a tak ż e w jednym przypadku wykonanie przy łą cza we w ł asnym zakresie (dowód: karty nr 157 – 158). W trzech przypadkach pro ś by o umorzenie nale ż no ś ci odrzucono (dowód: karta nr 9 verte). 3 Strona o ś wiadczy ł a, ż e na terenie obj ę tym inwestycj ą nie s ą ś wiadczone us ł ugi kanalizacyjne, gdy ż inwestycja jest jeszcze w toku. W pi ś mie z 28. 09. 2006r. (dowód: karta nr 52) Gmina poinformowa ł a, ż e przy łą cza kanalizacyjne s ą integraln ą cz ęś ci ą budowanej kanalizacji sanitarnej i nie stanowi ą w ł asno ś ci w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Docelowo b ę d ą one w ł asno ś ci ą PWiK. Powy ż sze zosta ł o potwierdzone tak ż e na pó ź niejszym etapie post ę powania (dowód: karta nr 111). Strona wskaza ł a, ż e budowane przy łą cza s ą zró ż nicowane i mierz ą od kilku do kilkudziesi ę ciu metrów. Koszt wybudowania ka ż dego przy łą cza jest wi ę c inny od pozosta ł ych, przy czym Gmina zastrzeg ł a, ż e nie jest w stanie poda ć u ś rednionego kosztu wybudowania jednego przy łą cza, gdy ż inwestycja jeszcze si ę nie zako ń czy ł a. W pi ś mie z 08. 05. 2007r. (dowód: karta nr 57) zawar ł a ona wyliczenie oparte na danych z umowy z wykonawc ą , z którego wynika, ż e ogó ł em koszt 1 m przy łą cza wraz ze studzienk ą to równowarto ść 262,93 Euro, a ś rednia d ł ugo ść przy łą cza to 20 m. Gmina podkre ś li ł a, ż e pobierana op ł ata w wysoko ś ci 1000 z ł nie stanowi zap ł aty za przy łą cze, lecz dotyczy budowy ca ł o ś ci sieci kanalizacyjnej wraz z towarzysz ą c ą infrastruktur ą (karta nr 9). Dnia 25. 10. 2006r. zosta ł a podj ę ta Uchwa ł a Nr XLII/510/2006 Rady Gminy Olszanka w sprawie: ustalenia wysoko ś ci stawki procentowej op ł aty adiacenckiej (dowód: karty nr 58 i 72), na mocy której przyj ę to stawk ę op ł aty adiacenckiej w wysoko ś ci 50% ró ż nicy warto ś ci nieruchomo ś ci spowodowanej budow ą infrastruktury technicznej stanowi ą cej gminn ą sie ć kanalizacyjn ą . Uchwa ł a ta zosta ł a opublikowana w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Opolskiego z dnia 11. 12. 2006r. (Nr 87, poz. 2558). Gmina doda ł a, ż e okre ś lony przez ni ą tryb post ę powania jest zgodny z ustaw ą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomo ś ciami (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), gdy ż ustawodawca dopuszcza uczestnictwo mieszka ń ców gminy w przedsi ę wzi ę ciach prowadzonych inwestycji, a poniesione przez nich koszty b ę d ą zaliczane na poczet przysz ł ych op ł at adiacenckich (dowód: karta nr 59). W pi ś mie z 25. 05. 2007r. (dowód: karta nr 89) Gmina doda ł a, ż e w zwi ą zku z tym, i ż inwestycja nie zosta ł a zako ń czona, z uwagi na co nie powsta ł y warunki do pod łą czenia nieruchomo ś ci do poszczególnych urz ą dze ń , op ł aty adiacenckie nie by ł y ani pobierane, ani te ż obliczane. W bud ż ecie Gminy Olszanka na 2007r. przewidziano ś rodki na przygotowanie wycen nieruchomo ś ci (dowód: karty nr 90). W przysz ł o ś ci wyceny sporz ą dzane przez rzeczoznawc ę b ę d ą stanowi ć podstaw ę do podj ę cia przez wójta decyzji administracyjnych w sprawie ustalenia op ł at adiacenckich (dowód: karta nr 91). W pi ś mie z 01. 10. 2007r. Gmina ponownie wskaza ł a, ż e ż adna decyzja w tym zakresie nie zosta ł a wydana (dowód: karta nr 112). Z przekazanych przez Gmin ę informacji wynika, ż e w 2007r. osi ą gn ęł a ona dochód w wysoko ś ci 10 911 099,63 z ł (s ł ownie: dziesi ę ciu milionów dziewi ę ciuset jedenastu tysi ę cy dziewi ęć dziesi ę ciu dziewi ę ciu z ł otych sze ść dziesi ę ciu trzech groszy, dowód: karty nr 129, 165 - 169), a dochód z maj ą tku gminy i pozosta ł e dochody jednostki samorz ą du terytorialnego wynios ł y w 2007r. 637 063,81 z ł (s ł ownie: sze ść set trzydzie ś ci siedem tysi ę cy sze ść dziesi ą t trzy z ł ote osiemdziesi ą t jeden groszy). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje. Wst ę pn ą przes ł ank ą , od której uzale ż nione jest podj ę cie dzia ł a ń przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest naruszenie interesu publicznoprawnego. Art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e „ Ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów ”. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów stoi na 4 stra ż y konkurencji jako takiej, natomiast ochrona jaka z tego wynika dla poszczególnych uczestników rynku jest w zasadzie skutkiem ubocznym dzia ł a ń podejmowanych przez organ antymonopolowy. W niniejszym przypadku zachodzi wi ę c konieczno ść ustalenia, czy zosta ł a spe ł niona ww. przes ł anka. Interes publicznoprawny nie zosta ł zdefiniowany w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Z tego wzgl ę du zachodzi konieczno ść odwo ł ania si ę do orzecznictwa S ą du Okr ę gowego – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e SOKiK) oraz S ą du Najwy ż szego. W wyroku z dnia 12 czerwca 2002r. (sygn. akt XVII Ama 47/01) SOKiK wskaza ł , ż e poj ę cie interesu publicznego jest poj ę ciem o niejednolitym i zmiennym charakterze. W zwi ą zku z tym w ka ż dym przypadku organ antymonopolowy powinien ustali ć , czy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego z uwzgl ę dnieniem okoliczno ś ci specyficznych dla danej sprawy. Publiczny znaczy w ł a ś ciwy dla ogó ł u, a nie jednostki, czy grupy jednostek. Analogiczne stanowisko S ą d wyrazi ł w wyrokach z dnia 25 czerwca 2000r. (sygn. akt XVII AmA 84/00), 28 maja 2001r. (sygn. akt XVII AmA 82/00), 27 czerwca 2001r. (sygn. akt XVII AmA 92/00), 21 listopada 2001r. (sygn. akt XVII AmA 105/00) i w wyroku z 4 lipca 2001r. (sygn. akt XVII AmA 108/00). Stanowisko SOKiK zosta ł o podzielone przez S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 29 maja 2001r. (sygn. akt I CKN 1217/98), w którym S ą d stwierdzi ł , ż e ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona zosta ł a konkurencja jako taka, konkurencja jako zjawisko instytucjonalne, a nie gdy dosz ł o wy łą cznie do naruszenia interesu indywidualnego. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e zachodz ą takie sytuacje, w których naruszenie interesu indywidualnego jest powi ą zane z naruszeniem interesu publicznego. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia 26 lutego 2004r. (sygn. III SK 2/04) zwa ż y ł , ż e dopuszcza si ę uznanie, i ż poprzez naruszenie interesu indywidualnego dochodzi do naruszenia interesu publicznego, tj. ,,je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze orzecznictwo nale ż y przyj ąć , ż e organ antymonopolowy mo ż e podejmowa ć dzia ł ania wynikaj ą ce z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wy łą cznie wtedy, gdy zachodzi podejrzenie, ż e dosz ł o do naruszenia interesu publicznego. Naruszenie interesu publicznoprawnego stanowi zatem warunek sine qua non uznania kompetencji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów do rozstrzygni ę cia okre ś lonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane dzia ł ania godz ą w interesy ogólnospo ł eczne i dotykaj ą szerszego kr ę gu uczestników rynku i poprzez to powoduj ą zaburzenia w prawid ł owym funkcjonowaniu tego rynku. W niniejszym przypadku dzia ł ania podejmowane przez Gmin ę Olszanka dotykaj ą wszystkich podmiotów, których nieruchomo ś ci znajduj ą si ę w granicach Gminy Olszanka w so ł ectwach Olszanka, Pogorzela, Janów i Krzy ż owice, a wi ę c w wydzielonej cz ęś ci Gminy obj ę tej inwestycj ą . Nale ż y zauwa ż y ć , ż e dzia ł ania Gminy maj ą wp ł yw na sytuacj ę nie tylko osób fizycznych, ale tak ż e osób prawnych, przedsi ę biorców i instytucji u ż yteczno ś ci publicznej. Ka ż dy podmiot, którego nieruchomo ść jest zlokalizowana na ww. terenie jest nara ż ony na skutki opisywanych w niniejszej decyzji dzia ł a ń Gminy. Wszystkie podmioty, których nieruchomo ś ci znajduj ą si ę na tym terenie s ą zobowi ą zane do wniesienia udzia ł u finansowego w inwestycji dotycz ą cej budowy sieci kanalizacyjnej. Równie ż ka ż da z osób, która naby ł aby w ł asno ść nieruchomo ś ci na rozwa ż anym terenie, zosta ł aby niniejszym obowi ą zkiem obj ę ta. Trzeba tak ż e zauwa ż y ć , ż e Gmina finansuj ą c w opisanym trybie wykonanie m. in. przy łą czy kanalizacyjnych, wp ł ywa swym dzia ł aniem na interesy wszystkich osób zamieszkuj ą cych jej teren na obszarze nieobj ę tym inwestycj ą oraz tych, które ewentualnie do inwestycji nie przyst ą pi ą . Rozwa ż ana inwestycja jest prowadzona na terenie wy łą cznie 4 miejscowo ś ci, podczas gdy w sk ł ad Gminy wchodzi ich 10. Po ś rednio podmioty, których nieruchomo ś ci s ą zlokalizowane w pozosta ł ych 6 miejscowo ś ciach, tak ż e wspó ł uczestnicz ą w finansowaniu 5 rozwa ż anej inwestycji, gdy ż Gmina przeznaczaj ą c ś rodki finansowe na niniejsz ą inwestycj ę nie przeznacza funduszy na inne zadania wykonywane na rzecz ca ł ej spo ł eczno ś ci, korzystaj ą c jednocze ś nie ze wp ł ywów pochodz ą cych od wszystkich podmiotów. Uwzgl ę dniaj ą c przedstawione okoliczno ś ci trzeba stwierdzi ć , ż e oceniane zachowanie Gminy dotyczy szerokiego kr ę gu uczestników rynku, interesu ogólnospo ł ecznego. W zwi ą zku z tym nale ż a ł o uzna ć , ż e w niniejszej sprawie zachodzi ł o podejrzenie naruszenia interesu publicznoprawnego, a nie indywidualnego, jednostkowego. Na tej podstawie uznano kompetencj ę Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów do podj ę cia dzia ł a ń w przedmiotowej sprawie, tj. prowadzenia post ę powania antymonopolowego i wydania merytorycznego rozstrzygni ę cia w formie decyzji. Okoliczno ść naruszenia interesu publicznego zosta ł a potwierdzona w toku prowadzonego post ę powania. S ł uszno ść rozstrzygni ę cia w tym zakresie potwierdza orzecznictwo s ą dowe. SOKiK w wyroku z dnia 15 pa ź dziernika 2007r. (sygn. akt XVII AmA 115/06) orzek ł , ż e podejmowane przez jednostk ę samorz ą du terytorialnego dzia ł ania polegaj ą ce na narzuceniu obowi ą zku wniesienia udzia ł u finansowego w zwi ą zku z prowadzon ą inwestycj ą budowy sieci kanalizacyjnej godzi w interesy ogólnospo ł eczne, dotyka szerszego kr ę gu uczestników rynku, który jest zaburzony tymi dzia ł aniami. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przepisy tej ustawy reguluj ą zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom ograniczaj ą cym konkurencj ę , je ż eli praktyki te wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszym przypadku niew ą tpliwie zachodzi taka sytuacja, a wi ę c do rozwa ż anej kwestii znajduj ą zastosowanie przepisy przywo ł anej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mog ą wi ą za ć si ę z realizacj ą zada ń jednostek samorz ą du terytorialnego, w tym gmin. Gminy, zgodnie z zapisami ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (t. j. Dz. U. 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), s ą zobowi ą zane do realizacji tzw. zada ń w ł asnych wymienionych w art. 7 tej ustawy, które obejmuj ą m. in. zadania dotycz ą ce zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie kanalizacji, usuwania i oczyszczania ś cieków komunalnych. Gminy mog ą realizowa ć zadania w ł asne bezpo ś rednio, zwykle przez wyodr ę bnion ą jednostk ę organizacyjn ą (zak ł ad bud ż etowy, jednoosobow ą spó ł k ę gminy), b ą d ź zlecaj ą c ich wykonywanie przedsi ę biorcom nie powi ą zanym z gminami. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zastosowanie do oceny dzia ł alno ś ci gospodarczej gminy oraz do oceny dzia ł alno ś ci publicznej gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym, o ile dzia ł alno ść ta wywo ł uje skutki praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie antymonopolowym (por. wyroki SOKiK, poprzednio nazywanego S ą dem Antymonopolowym, z dnia 08 wrze ś nia 1999r. sygn. akt XVII AmA 27/99, z dnia 08 listopada 2000r. sygn. akt XVII AmA 95/99, z dnia 12 grudnia 2001r. sygn. akt XVII AmA 1/01, z dnia 03 grudnia 2003r. sygn. akt XVII AmA 139/02, z dnia 26 listopada 2003r. sygn. akt XVII AmA 8/03), 15 pa ź dziernika 2007r. (sygn. akt XVII AmA 115/06) oraz z dnia 20 marca 2008r. (sygn. akt XVII AmA 78/07). W tym miejscu nale ż y równie ż odnie ść si ę do definicji przedsi ę biorcy zawartej w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 4 tej ustawy rozszerza zakres podmiotowy ustawy, w łą czaj ą c do kategorii przedsi ę biorców tak ż e osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemaj ą ce osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ce lub ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej (art. 4 pkt 1 lit. a ww. ustawy). Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym, do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zadania w ł asne obejmuj ą sprawy m.in. kanalizacji (art. 7 ust. 6 1 pkt 3 ustawy o samorz ą dzie gminnym). Zgodnie z art. 9 ust. 4 przedmiotowej ustawy, jako zadania s ł u żą ce zaspokojeniu zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych, stanowi ą one zadania u ż yteczno ś ci publicznej. Chocia ż w ustawie brak legalnej definicji poj ę cia u ż yteczno ś ci publicznej, to pewn ą wskazówk ę w tej materii stanowi ć mo ż e przepis art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997r. Nr 9, poz. 43 ze zm.), na mocy którego gospodarka komunalna obejmuje w szczególno ś ci zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, których celem jest bie żą ce i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych. W ś wietle powy ż szego zaspokajanie potrzeb w zakresie kanalizacji jest zadaniem u ż yteczno ś ci publicznej. Tym samym nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż Gmina Olszanka organizuj ą c us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej posiada przymiot przedsi ę biorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wymienione w art. 1 cele ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestników rynku. Praktyki mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których istot ą jest uzyskanie korzy ś ci kosztem innych podmiotów. W przypadku praktyk eksploatacyjnych bezpo ś rednim celem lub skutkiem dzia ł a ń przedsi ę biorców jest naruszenie przede wszystkim innych ni ż konkurencyjne interesów pozosta ł ych uczestników rynku poprzez wykorzystanie przez przedsi ę biorców istniej ą cej nad kontrahentami przewagi. Niniejsze post ę powanie zosta ł o wszcz ę te pod zarzutem naruszenia art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dla stwierdzenia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zdefiniowanej w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ww. ustawy konieczne jest wykazanie jednoczesnego spe ł nienia czterech nast ę puj ą cych przes ł anek: − przedsi ę biorca, któremu stawia si ę zarzut, posiada na rynku w ł a ś ciwym pozycj ę dominuj ą c ą , − przedsi ę biorca narzuca okre ś lone warunki umów, − warunki te maj ą uci ąż liwy charakter oraz − przynosz ą one przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. Jak wykazano powy ż ej Gmina posiada status przedsi ę biorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Konieczne jest zatem wyznaczenie rynku w ł a ś ciwego, na jakim Gmina Olszanka podejmuje okre ś lone dzia ł ania. Gmina podejmuje dzia ł ania na rynku organizowania us ł ug kanalizacji sanitarnej. Za takim okre ś leniem rynku w ł a ś ciwego przemawia fakt, ż e zarzucana praktyka jest zwi ą zana z dzia ł alno ś ci ą polegaj ą c ą na organizowaniu przez Gmin ę realizacji inwestycji maj ą cej na celu stworzenie infrastruktury, która nie ma substytutów. W takich okoliczno ś ciach dzia ł ania organizatorskie w badanym zakresie te ż nie maj ą swych odpowiedników, substytutów. Gmina dzia ł a w niniejszym przypadku jako podmiot okre ś laj ą cy zasady prowadzenia inwestycji, nadzoruj ą cy wykonywanie jej poszczególnych etapów na jej terenie. Wprawdzie Gmina dzia ł a na warunkach uzgodnionych dla ca ł ej inwestycji z innymi jednostkami samorz ą dowymi, to na jej terenie to w ł a ś nie ona organizuje przedsi ę wzi ę cie, okre ś la zasady zawieranych umów o partycypacj ę i umowy te zawiera. Istotne jest równie ż to, ż e na swym terenie tylko Gmina mo ż e podejmowa ć dzia ł ania w rozwa ż anym zakresie. W toku prowadzonego post ę powania Gmina wskazywa ł a, ż e zgoda na obci ąż anie op ł atami partycypacyjnymi by ł a wyra ż ana przez mieszka ń ców na zebraniach wiejskich, a w akcj ę 7 podpisywania umów, stanowi ą cych podstaw ę wnoszenia op ł at mia ł y by ć zaanga ż owane Spo ł eczne Komitety Budowy Kanalizacji. Wobec ich bezczynno ś ci ca łą akcj ę zorganizowa ł a Gmina. Podkre ś li ć w tym miejscu trzeba, ż e stosownie do art. 7 ustawy o samorz ą dzie gminnym zadania z zakresu kanalizacji nale żą do zada ń w ł asnych gminy. Nale ż y te ż zwa ż y ć , ż e sporne op ł aty s ą wnoszone na podstawie umów, których stron ą w ka ż dym przypadku jest Gmina Olszanka. Gmina, dzia ł aj ą ca jako organizator us ł ug kanalizacji sanitarnej, dzia ł a na rynku lokalnym. W niniejszym przypadku zasi ę g geograficzny rynku w ł a ś ciwego wyznaczaj ą granice Gminy. Na tak oznaczonym w uj ę ciu produktowym i geograficznym rynku w ł a ś ciwym Gmina Olszanka dzia ł a w warunkach monopolu prawnego i faktycznego. Wy łą cznie na Gminie spoczywa obowi ą zek wywi ą zania si ę z zada ń w ł asnych gminy. Fakt, ż e cz ęść z tych zada ń zosta ł a w drodze porozumienia scedowana na inny podmiot nie ma decyduj ą cego znaczenia. Jak podkre ś lono powy ż ej umowy z przysz ł ymi odbiorcami s ą zawierane w imieniu Gminy przez jej przedstawicieli. Kwestie, których dotyczy niniejsza sprawa, to fakt pobierania przez Gmin ę op ł at partycypacyjnych, zasady rozliczania z podmiotami, których dotyczy rozwa ż ana praktyka, kwestia ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów istnieje domniemanie, ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ś li jego udzia ł w rynku przekracza 40%. W niniejszym przypadku na wyznaczonym rynku w ł a ś ciwym Gmina Olszanka posiada monopol, wobec czego przes ł anka mówi ą ca o pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym zosta ł a w rozwa ż anym przypadku spe ł niona. Aby wykaza ć , ż e okre ś lona praktyka narusza art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest udowodnienie, ż e warunki umowy zosta ł y drugiej stronie narzucone. Do narzucenia warunków umów dochodzi wtedy, gdy ze wzgl ę du na swoj ą si łę rynkow ą przedsi ę biorca mo ż e nie liczy ć si ę z wol ą kontrahentów, którzy zmuszeni b ę d ą zaakceptowa ć proponowane przez niego warunki umów, nawet je ś li nie gwarantuj ą one ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń . Narzucenie okre ś lonego warunku ma miejsce wówczas, gdy podmiot posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, wykorzystuj ą c sytuacj ę przymusow ą drugiej strony umowy, wymusza na nim okre ś lone zachowanie. W przypadku przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym samo oferowanie okre ś lonych warunków umów jest uznawane za ich narzucanie kontrahentom, zwa ż ywszy ż e ci ostatni, w warunkach monopolu faktycznego dominanta, nie maj ą mo ż liwo ś ci wyboru innego kontrahenta. Podmioty ubiegaj ą ce si ę o zawarcie umowy z Gmin ą dotycz ą c ą partycypacji w kosztach inwestycji mog ą jedynie wyrazi ć zgod ę na zaoferowane warunki lub nie podpisa ć umowy. W niniejszym przypadku Gmina Olszanka jest monopolist ą . Warunki umów zawieranych z kontrahentami okre ś lono w umowach zawieranych z wykorzystaniem dwóch wzorców przedstawianych przez Gmin ę jej kontrahentom, w zale ż no ś ci od tego, w ilu ratach okre ś lona kwota b ę dzie wp ł acana. Gmina wskaza ł a, ż e wszystkie umowy s ą jednakowe, op ł ata partycypacyjna ma we wszystkich przypadkach t ą sam ą wysoko ść i wynosi 1000 z ł . Ró ż nice dotycz ą jedynie terminów wp ł at i wysoko ś ci poszczególnych rat. Osoby, które nie zawr ą umów o partycypacj ę w odpowiednim terminie wyznaczonym przez Gmin ę nie b ę d ą mia ł y takiej mo ż liwo ś ci w przysz ł o ś ci. Gmina wskaza ł a, ż e umowy by ł y zawierane dobrowolnie. Z drugiej jednak strony udokumentowa ł a ona, ż e istnia ł y przypadki, w których mieszka ń cy wyst ę powali o umorzenie nale ż no ś ci z uwagi na brak ś rodków na op ł acenie wk ł adu, co wskazuje na to, ż e nie mo ż na w rozwa ż anym przypadku mówi ć o pe ł nej dowolno ś ci. W szczególno ś ci, maj ą c na wzgl ę dzie charakter rozwa ż anej inwestycji i zakres us ł ug jakie b ę d ą w przysz ł o ś ci ś wiadczone za pomoc ą powstaj ą cej sieci, trzeba mie ć na uwadze wyst ę puj ą cy tu przymus ż yciowy. Z przekazanych przez Stron ę informacji wynika te ż , ż e do dnia 04. 03. 2008r. zawarto 275 umów o partycypacji, na 356 planowanych, co stanowi ponad 77 % planowanych umów. Ju ż sam fakt pos ł ugiwania si ę w obrocie wzorcami 8 i ich proponowanie kontrahentom przy jednoczesnym braku mo ż liwo ś ci negocjacji i przy istnieniu faktycznego, ż yciowego przymusu zawarcia rozwa ż anych umów przemawia za tym, ż e druga z wymienionych na wst ę pie przes ł anek zosta ł a spe ł niona. Oceny tej nie zmienia fakt, ż e w jednostkowych przypadkach umorzono nale ż no ś ci w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci, przy czym w wi ę kszo ś ci tych sytuacji na poczet op ł aty partycypacyjnej zaliczono warto ść robót przeprowadzonych przez mieszka ń ców, którzy zwrócili si ę o zwolnienie z obowi ą zku wnoszenia op ł aty w pe ł nej wysoko ś ci. Powy ż sze jedynie potwierdza fakt, ż e zawarcie umów o partycypacji w kosztach inwestycji by ł o faktycznie przymusowe. W tym stanie rzeczy nale ż y stwierdzi ć , ż e tre ść umów zawieranych przez Gmin ę Olszanka z osobami staraj ą cymi si ę o przy łą czenie ich nieruchomo ś ci do powstaj ą cej sieci kanalizacyjnej jest przysz ł ym odbiorcom us ł ug narzucana, a wi ę c zosta ł a spe ł niona druga z przes ł anek. Kolejna z przes ł anek, która musi zosta ć rozwa ż ona, dotyczy uci ąż liwo ś ci narzucanych warunków umów. W tym miejscu w pierwszej kolejno ś ci nale ż y odnie ść si ę do podstaw prawnych, z których móg ł by wynika ć obowi ą zek wp ł aty op ł at partycypacyjnych. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (t. j. Dz. U. z 2006r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) realizacj ę budowy przy łą czy do sieci zapewnia na w ł asny koszt osoba ubiegaj ą ca si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci. Gmina wprawdzie ma stworzy ć warunki zapewniaj ą ce realizacj ę zada ń w ł asnych s ł u żą cych zaspokajaniu potrzeb wspólnoty, tj. np. zapewni ć budow ę sieci kanalizacyjnej, lecz ci ęż ar finansowy budowy przy łą cza łą cz ą cego konkretn ą nieruchomo ść z sieci ą spoczywa co do zasady w ca ł o ś ci na osobie, której nieruchomo ść ma zosta ć do tej sieci przy łą czona. Powy ż sze wynika zdaniem S ą du Najwy ż szego z przeznaczenia przy łą cza kanalizacyjnego, na co wskaza ł on w wyroku z dnia 13 maja 2004r. (sygn. akt III SK 39/04). W wyroku tym S ą d podkre ś li ł , ż e w rozwa ż anej ustawie jednoznacznie okre ś lono zasady rozdzia ł u kosztów budowy przy łą czy i sieci wodoci ą gowych oraz kanalizacyjnych. Odbiorca ubiegaj ą cy si ę o przy łą czenie jego nieruchomo ś ci do sieci zapewnia na w ł asny koszt realizacj ę przy łą czy, tak samo jak ma to miejsce w przypadku wewn ę trznych instalacji w budynku. St ą d wynika zdaniem S ą du, ż e prawodawca uzna ł , i ż spo ł eczno ść lokalna jako ca ł o ść nie powinna by ć obarczana kosztami budowy tej cz ęś ci infrastruktury wodoci ą gowo – kanalizacyjnej, która s ł u ż y g ł ównie zaspokojeniu potrzeb poszczególnych konsumentów. W rozwa ż anym przypadku ca ł a spo ł eczno ść Gminy cz ęś ciowo ponosi ci ęż ar finansowy wykonania sieci kanalizacyjnej wraz z przy łą czami, jednak ż e z drugiej strony poszczególni beneficjenci inwestycji wnosz ą swój wk ł ad finansowy. Jak o ś wiadczy ł a Gmina pobierana przez ni ą op ł ata partycypacyjna nie jest op ł at ą za wykonanie przy łą cza, a podmiotom j ą wnosz ą cym nie przys ł uguje prawo w ł asno ś ci do przy łą czy kanalizacyjnych, ani te ż jakichkolwiek cz ęś ci sieci kanalizacyjnej. Istot ą op ł aty wnoszonej przez podmioty, których nieruchomo ś ci s ą zlokalizowane w granicach Olszanki, Pogorzeli, Janowa i Krzy ż owic nie jest zap ł ata za wykonanie przy łą cza. Wszyscy przyszli odbiorcy us ł ug kanalizacyjnych s ą zobowi ą zani do wniesienia op ł aty tej samej wysoko ś ci, w oderwaniu od faktycznych kosztów ponoszonych przy budowie przy łą cza dla ich nieruchomo ś ci. Jak Strona poinformowa ł a szczegó ł owe obliczenia w tym zakresie nie by ł y prowadzone przed przyst ą pieniem do prac, wobec czego nie by ł a ona w stanie poda ć faktycznego kosztu wykonania poszczególnych przy łą czy. Z danych przedstawionych przez Gmin ę wynika ł o, ż e wnoszone op ł aty partycypacyjne s ą o wiele ni ż sze ni ż szacunkowy koszt wykonania poszczególnych przy łą czy. W ł a ś cicielem ca ł ej infrastruktury kanalizacyjnej, w tym przy łą czy, ma by ć PWiK (dowód: karta nr 21). W § 2 ust. 1 Umowy o wspó ł pracy i zasadach finansowania Porozumienia Mi ę dzygminnego z dnia 28. 12. 1999 roku zawartej w Brzegu, dnia 20. 03. 2003 roku zastrze ż ono, ż e nowy zespó ł sk ł adników maj ą tkowych s ł u żą cych do odprowadzania i oczyszczania ś cieków sanitarnych usytuowanych na terenie Gminy Olszanka, który powstanie w wyniku realizacji przedsi ę wzi ę cia, b ę dzie w ł asno ś ci ą PWiK. 9 W badanej sprawie Gmina ustanowi ł a obowi ą zek wnoszenia udzia ł u pieni ęż nego w realizacji inwestycji budowy sieci kanalizacyjnej w wysoko ś ci 1000 z ł , który ka ż dorazowo jest potwierdzany w umowie cywilnoprawnej. Wprawdzie Strona podnios ł a, ż e umowy te s ą zawierane dobrowolnie, to zwa ż y ć trzeba, i ż informowa ł a ona na pi ś mie podmioty, które nie podpisa ł y przedmiotowych umów o konieczno ś ci ich zawarcia pod rygorem braku mo ż liwo ś ci przy łą czenia si ę do sieci kanalizacyjnej w ramach rozwa ż anej inwestycji. Ze zgromadzonego materia ł u dowodowego nie wynika, aby obowi ą zek wp ł aty niniejszej kwoty ustanowiono w drodze tzw. samoopodatkowania si ę mieszka ń ców. Maj ą c na wzgl ę dzie fakt, ż e Strona organizuje akcj ę zawierania umów, sama przedstawia opracowany na ten cel wzór umowy, okre ś la wysoko ść nale ż nej kwoty i zawiera umowy ze wszystkimi podmiotami, nawet z osobami pozostaj ą cymi w ci ęż kiej sytuacji finansowej uniemo ż liwiaj ą cej poniesienie wskazanego kosztu, nie mo ż na mówi ć o ca ł kowitej dobrowolno ś ci dokonywanych wp ł at. W rozdziale 7 ustawy o gospodarce nieruchomo ś ciami uregulowano kwesti ę udzia ł u w kosztach budowy urz ą dze ń infrastruktury technicznej w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, je ż eli urz ą dzenia infrastruktury technicznej, a wi ę c np. przewody lub urz ą dzenia wodoci ą gowe albo kanalizacyjne, zosta ł y wybudowane z udzia ł em ś rodków Skarbu Pa ń stwa lub jednostki samorz ą du terytorialnego. W takich przypadkach w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci uczestnicz ą w kosztach budowy urz ą dze ń infrastruktury przez wnoszenie na rzecz gminy op ł at adiacenckich. Op ł aty te mog ą by ć ustalone w decyzji administracyjnej wydanej w okresie 3 lat od dnia stworzenia warunków do pod łą czenia nieruchomo ś ci do poszczególnych urz ą dze ń infrastruktury technicznej, a ich wysoko ść zale ż y od wzrostu warto ś ci nieruchomo ś ci spowodowanego budow ą danego urz ą dzenia. Wysoko ść stawki procentowej op ł aty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwa ł y, lecz ta nie mo ż e przewy ż sza ć 50% ró ż nicy mi ę dzy warto ś ci ą nieruchomo ś ci, jak ą nieruchomo ść mia ł a przed wybudowaniem urz ą dzenia, a warto ś ci ą po jego wybudowaniu. P ł atno ść przedmiotowej op ł aty mo ż e by ć roz ł o ż ona na raty wnoszone w okresie do 10 lat. Nale ż y równie ż zauwa ż y ć , ż e obowi ą zek uiszczenia powy ż szej op ł aty mo ż e wynika ć jedynie z decyzji administracyjnej wydanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta. Zgodnie z zapisami powo ł ywanej ustawy warunkiem koniecznym do tego, aby mo ż na by ł o ustali ć obowi ą zek wniesienia op ł aty adiacenckiej, a tak ż e podstaw ą do obliczenia jej wysoko ś ci jest wzrost warto ś ci nieruchomo ś ci spowodowany wybudowaniem konkretnego urz ą dzenia infrastruktury technicznej. Gmina, w drodze uchwa ł y rady gminy, powinna okre ś li ć stawki procentowe op ł aty, przy czym nie mog ą one przekroczy ć górnej granicy wskazanej w ustawie. Gmina podnosi ł a w toku post ę powania, ż e pobierane przez ni ą op ł aty b ę d ą zaliczane na poczet op ł at adiacenckich. Zwa ż y ć trzeba, ż e uchwa ł a w sprawie ustalenia takiej op ł aty zosta ł a podj ę ta dopiero dnia 25 pa ź dziernika 2006r., a og ł oszono j ą w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Opolskiego Nr 87 z dnia 11 grudnia 2006r. i wesz ł a ona w ż ycie w terminie 14 dni od og ł oszenia. Przedmiotow ą uchwa łę podj ę to zatem po niemal trzech latach od podpisania pierwszej umowy o partycypacji, a zatem nie od pocz ą tku przewidywano mo ż liwo ść naliczania op ł at adiacenckich. Osoby podpisuj ą ce umowy o partycypacji mog ł y pozostawa ć w prze ś wiadczeniu, ż e op ł at takich w przysz ł o ś ci nie b ę dzie w zwi ą zku z budow ą infrastruktury kanalizacyjnej powstaj ą cej w ramach rozwa ż anej inwestycji. Po terminie og ł oszenia ww. uchwa ł y powszechnie by ł o wiadomo, ż e w przysz ł o ś ci b ę dzie istnia ł a mo ż liwo ść wydania przez w ł a ś ciwy organ Gminy decyzji w sprawie obowi ą zku wniesienia op ł aty adiacenckiej w wysoko ś ci 50 % ró ż nicy warto ś ci nieruchomo ś ci spowodowanej budowa infrastruktury technicznej stanowi ą cej gminn ą sie ć kanalizacyjn ą na terenie Gminy Olszanka. Zgodnie z art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomo ś ciami na poczet op ł aty adiacenckiej zalicza si ę warto ść ś wiadcze ń wniesionych przez w ł a ś ciciela lub u ż ytkownika wieczystego nieruchomo ś ci, w gotówce lub w naturze, na rzecz budowy poszczególnych 10 urz ą dze ń infrastruktury technicznej. Ten przepis nale ż y uzna ć w badanym przypadku za najistotniejszy, gdy ż na jego podstawie rozwa ż ane op ł aty b ę d ą mog ł y w przysz ł o ś ci by ć zaliczane na poczet op ł at adiacenkich. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze okoliczno ś ci, fakt, ż e wniesienie rozwa ż anych op ł at umo ż liwia realizacj ę budowy sieci kanalizacyjnej oraz wysoko ść op ł at partycypacyjnych ustalon ą na poziomie 1000 z ł , która jest ni ż sza od szacowanego kosztu wykonania przy łą cza i mo ż e by ć zaliczona na poczet przysz ł ej op ł aty adiacenckiej, nale ż a ł o stwierdzi ć , ż e w niniejszym przypadku nie dosz ł o do spe ł nienia przes ł anki uci ąż liwo ś ci narzucanych warunków umów. Oceny tej nie zmienia fakt, ż e na obecnym etapie realizacji inwestycji, przy przyj ę ciu opracowanej przez Gmin ę konstrukcji rozwa ż ane op ł aty nie znajduj ą wprost oparcia w przywo ł anych przepisach prawa, a w konsekwencji tego mo ż na by uzna ć , ż e przysparzaj ą one Gminie nieuzasadnionych korzy ś ci. W zwi ą zku z niespe ł nieniem jednej z przes ł anek wymienionych w art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie mo ż na by ł o orzec o naruszeniu art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 tej ustawy. Na mocy art. 105 § 1 Kpa, gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny staje si ę bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzj ę o jego umorzeniu. Przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania lub mo ż e ona powsta ć w czasie jego trwania. Bezprzedmiotowo ść post ę powania ma miejsce wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy w drodze post ę powania administracyjnego. Jedn ą z okoliczno ś ci, w których post ę powanie nale ż y uzna ć za bezprzedmiotowe jest sytuacja, gdy oka ż e si ę , ż e nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia zakazu sformu ł owanego w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka ma miejsce w rozwa ż anym przypadku z uwagi na fakt, ż e nie zosta ł a spe ł niona przes ł anka mówi ą ca o uci ąż liwo ś ci narzucanych warunków umów. Maj ą c na wzgl ę dzie ww. okoliczno ś ci nale ż a ł o orzec, jak w sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH Maciej Fragsztajn 11