Numer decyzji
RKT-63/2004
Decyzja UOKiK RKT-63/2004
- Data decyzji
- 29 listopada 2004
Treść rozstrzygnięcia
DELEGATURA UOKIK W KATOWICACH Katowice, dnia 29.11.2004r. RKT-411-19/04/HS Decyzja Nr RKT-63/2004 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zm: Dz. U. z 2003 Nr 170, poz. 1652; Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Spó ł dzielni Mieszkaniowej „Po ł udnie” z siedzib ą w Rybniku Osiedle Po ł udnie 37 przeciwko Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Rybniku przy ul. Pod Lasem 62, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nie stwierdza si ę stosowania przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Rybniku przy ul. Pod Lasem 62, praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 powo ł anej ustawy polegaj ą cej na nadu ż ywaniu przez w/w przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na rynku dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie Gminy Rybnik poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych w/w przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci, w ten sposób, ż e odmawia zawarcia indywidualnych umów o zaopatrzenie w wod ę z lokatorami korzystaj ą cymi z lokali w zasobach Spó ł dzielni. II. Na podstawie art. 69 ust. 1 i art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zm: Dz. U. z 2003 Nr 170, poz. 1652; Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959) oraz art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), uwzgl ę dniaj ą c wynik post ę powania antymonopolowego opisanego w pkt I sentencji, - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1/obci ąż a si ę Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Po ł udnie” z siedzib ą w Rybniku Osiedle Po ł udnie 37 kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania antymonopolowego, 2/ zobowi ą zuje si ę Spó ł dzielni ę Mieszkaniow ą „Po ł udnie” z siedzib ą w Rybniku Osiedle Po ł udnie 37 do zwrotu Przedsi ę biorstwu Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Rybniku przy ul. Pod Lasem 62, kosztów w kwocie 360,00 z ł (s ł ownie trzysta sze ść dziesi ą t z ł otych). Uzasadnienie. Spó ł dzielnia Mieszkaniowa „Po ł udnie” z siedzib ą w Rybniku Osiedle Po ł udnie 37 (dalej zwana Spó ł dzielni ą ) wnios ł a o wydanie decyzji o nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku przez Przedsi ę biorstwo Wodoci ą gów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzib ą w Rybniku przy ul. Pod Lasem 1 62 (dalej zwanemu PWiK). Spó ł dzielnia podnios ł a, ż e PWiK narzuca uci ąż liwe warunki umów przy przejmowaniu do indywidualnego rozliczania mieszka ń ców budynków wielolokalowych oraz umów dotycz ą cych rozliczania kosztów dostawy wody i odprowadzania ś cieków. Spó ł dzielnia uznaj ą c, ż e spe ł nia warunki okre ś lone w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków zwróci ł a si ę do PWiK z wnioskiem o zawarcie umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z osobami korzystaj ą cymi z lokali. PWiK okre ś li ł o warunki techniczne, które zdaniem Spó ł dzielni nie wynikaj ą wprost z ustawy i s ą uci ąż liwe, poniewa ż ich realizacja wi ą za ł aby si ę z du ż ymi nak ł adami finansowymi i problemami technicznymi. PWiK jako warunek postawi ł o zabudowanie wodomierzy poza lokalami lub zabudowanie wodomierzy wyposa ż onych w zdalny system do odczytów wskaza ń , a ponadto wyposa ż enie wszystkich lokali w zawory umo ż liwiaj ą ce odci ę cie dop ł ywu wody zlokalizowane na zewn ą trz tych lokali. Zdaniem Spó ł dzielni przeprowadzenie przebudowy instalacji wi ą za ł oby si ę z wielkimi nak ł adami finansowymi i jest nieracjonalne z technicznego punktu widzenia, a przedstawiciele PWiK mog ą dokonywa ć odczytów w poszczególnych mieszkaniach na podstawie art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (..). Tak ż e przerwanie dostarczania wody do lokali jest mo ż liwe na podstawie art. 7 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) przez za ł o ż enie plomb na zamkni ę tych zaworach zlokalizowanych w mieszkaniach. Spó ł dzielnia uznaje, ż e zmuszona jest utrzymywa ć ca ł y system rozliczania wody, dokonywania rozlicze ń z mieszka ń cami i prowadzenia dzia ł a ń windykacyjnych, a lokatorzy spó ł dzielczych zasobów mieszkaniowych, zdaniem Spó ł dzielni ko ń cowi odbiorcy wody, s ą poszkodowani w stosunku do indywidualnych odbiorców wody w budynkach jednorodzinnych, poniewa ż oprócz op ł at za wod ę zmuszeni s ą ponosi ć koszty systemu rozliczeniowego i dzia ł a ń windykacyjnych (karty nr 1-2). Spó ł dzielnia zarzuci ł a PWiK naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 ze zm: Dz. U. z 2003 Nr 170, poz. 1652; Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959 – zwanej tak ż e ustaw ą antymonopolow ą ) w zwi ą zku z nadu ż ywaniem pozycji dominuj ą cej poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych PWiK nieuzasadnione korzy ś ci w zakresie sposobu rozliczania kosztów odczytu liczników pomiaru wody na zasadzie odmowy dokonania bezpo ś rednich indywidualnych rozlicze ń w odbiorcami wody. Korzystaj ą c ze swojej pozycji dominuj ą cej podmiot ten, zdaniem Spó ł dzielni, narzuca uci ąż liwe warunki umowy ograniczaj ą c w ten sposób swoje koszty a tym samym czerpie w tego tytu ł u nieuzasadnione korzy ś ci. Z PWiK nie zosta ł a zawarta umowa reguluj ą ca przedmiotowe zagadnienie, jednak ż e Spó ł dzielnia dokonuje odczytów wskaza ń wodomierzy indywidualnych w swoich zasobach mieszkaniowych. PWiK zamierza w dalszym ci ą gu obci ąż a ć Spó ł dzielni ę kosztami odczytu, co jej zdaniem stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę (karty nr 12-13). Na wniosek Spó ł dzielni postanowieniem nr 1 zosta ł o wszcz ę te w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej zwanego organem antymonopolowym) post ę powanie antymonopolowe przeciwko PWiK w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez PWiK pozycji dominuj ą cej na rynku dostarczania wody i odprowadzania ś cieków na terenie Gminy Rybnik poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych PWiK nieuzasadnione korzy ś ci w zakresie sposobu rozliczania kosztów odczytu liczników pomiaru wody na zasadzie odmowy dokonania bezpo ś rednich indywidualnych rozlicze ń z odbiorcami wody, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karta nr 51). W odpowiedzi na zarzuty wniosku PWiK wyja ś ni ł o, co nast ę puje. Prowadz ą c dzia ł alno ść zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na obszarze gminy Rybnik nie spotyka si ę z istotn ą konkurencj ą . Wszystkie budynki Spó ł dzielni maj ą zainstalowane wodomierze g ł ówne i s ą one w ł asno ś ci ą PWiK, a odczytu wskaza ń tych wodomierzy dokonuj ą jego pracownicy. Nie zawarto umów z lokatorami spó ł dzielczych zasobów z uwagi na trwaj ą ce negocjacje w przedmiotowej sprawie. Spó ł dzielnia powinna spe ł ni ć warunki okre ś lone w art. 6 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...), tj. „wszystkie lokale wyposa ż one s ą w zainstalowane wodomierze zgodnie z obowi ą zuj ą cymi warunkami technicznymi w sposób uzgodniony z 2 przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym”. Spó ł dzielnia w ż aden sposób nie uzgodni ł a z PWiK zainstalowania wodomierzy, nie umo ż liwi ł a odczytów wskaza ń wodomierzy, skoro te zosta ł y zainstalowane w poszczególnych lokalach, co z kolei jest istotne do zbilansowania ró ż nic. Aby zawrze ć umowy na zaopatrzenie w wod ę z osobami korzystaj ą cymi z lokali w zasobach mieszkaniowych Spó ł dzielni winny zosta ć spe ł nione warunki techniczne okre ś lone w ustawie (karty nr 56-57). Zdaniem PWiK zarzuty Spó ł dzielni dotycz ą ce domniemanego spe ł nienia warunków okre ś lonych w art. 6 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) s ą niezasadne. Wed ł ug Spó ł dzielni zapewnienie jednoczesnego odczytu wodomierzy w drodze wykorzystania uprawnie ń z art. 7 w/w ustawy stanowi realizacj ę warunku mo ż liwo ś ci jednoczesnego odczytu, a nie mo ż na zrealizowa ć tych uprawnie ń w sytuacji, gdy lokatorzy s ą nieobecni. Brak kompletów odczytów prowadzi do sytuacji, w której nie mo ż na zbilansowa ć budynku, a wi ę c nie mo ż na prawid ł owo rozliczy ć ró ż nic we wskazaniach wodomierza g ł ównego i wodomierzy zainstalowanych w mieszkaniach. Zgodnie z postanowieniami Polskiej Normy „Wodomierze do wody pitnej zimnej PN-ISO4064-2+ Ad 1 (pa ź dziernik 1983r.)” wg pkt 4.1.1 wodomierze winny by ć ł atwo dost ę pne w celu odczytania wskaza ń . Nie zaproponowano Spó ł dzielni jednego sposobu umo ż liwienia odczytu tych wskaza ń , ale zaproponowane zosta ł y rozwi ą zania alternatywne: wodomierze zlokalizowane b ę d ą na zewn ą trz mieszka ń lub mo ż liwy b ę dzie ich zdalny odczyt. Bardzo istotn ą kwesti ą jest mo ż liwo ść odci ę cia poszczególnych mieszka ń , w sytuacji nie regulowania nale ż no ś ci, bez zak ł ócenia dostaw wody do innych lokatorów. Brak mo ż liwo ś ci technicznych odci ę cia takiego lokalu doprowadzi do zafa ł szowania wyników odczytu. Powy ż sza sytuacja mo ż e doprowadzi ć do zatarcia faktycznego poziomu przychodów i kosztów, którego to ustalenie jest konieczne do opracowania wniosku taryfowego. Zgodnie z definicj ą odbiorcy zawart ą w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) dla PWiK odbiorc ą jest Spó ł dzielnia, a nie lokatorzy i dlatego te ż nie sposób mówi ć o pokrzywdzeniu odbiorców ko ń cowych. PWiK nie osi ą ga nieuzasadnionych korzy ś ci z tytu ł u rozliczania Spó ł dzielni, albowiem pobiera tylko i wy łą cznie op ł aty wynikaj ą ce z obowi ą zuj ą cej taryfy. PWiK wnosi o uznanie, i ż nie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (karty nr 125-126). PWiK wnios ł o o przyznanie zwrotu kosztów post ę powania wed ł ug przepisów rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie (...) (karta nr 139). Spó ł dzielnia wnios ł a o przyznanie zwrotu kosztów post ę powania zgodnie z obowi ą zuj ą cymi normami (karta nr 141). Organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Zgodnie z odpisem KRS nr 0000117149 przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł dzielni jest mi ę dzy innymi zarz ą dzanie nieruchomo ś ciami (karty nr 15-17). W zasobach Spó ł dzielni znajduje si ę (…) mieszka ń i ok. (…) % u ż ytkowników jest w zw ł oce lub nie wnosi op ł at za pobran ą wod ę . (karta nr 54). Na podstawie umowy Nr 5/216-217 z dnia 30.04.1996r. zawartej na czas nieoznaczony pomi ę dzy RPWiK w Rybniku, a Spó ł dzielni ą , dostarczana jest woda i odprowadzane s ą ś cieki z zasobów mieszkaniowych, których Spó ł dzielnia jest w ł a ś cicielem lub zarz ą dc ą . Do obowi ą zków dostawcy wody nale ż y dostarczanie w sposób ci ą g ł y wody do nieruchomo ś ci b ę d ą cej w zarz ą dzie Spó ł dzielni zgodnie z warunkami technicznymi przy łą czenia. Obowi ą zek Spó ł dzielni w zakresie utrzymania i eksploatacji urz ą dze ń obejmuje: a/ urz ą dzenie wodoci ą gowe do zaworu g ł ównego za wodomierzem lub miejscem przeznaczonym na jego umieszczenie, b/ urz ą dzenia kanalizacyjne do pierwszej studzienki na przykanaliku, licz ą c od kana ł u ulicznego lub do miejsca przeznaczonego na jej wybudowanie. Tak wi ę c strony okre ś li ł y, ż e przy dostarczaniu wody granic ę w ł asno ś ci sieci stanowi zawór g ł ówny za wodomierzem. Ilo ść pobranej wody ustala si ę na podstawie wskaza ń wodomierza zainstalowanego przed zaworem g ł ównym. Spó ł dzielnia zobowi ą za ł a si ę do utrzymania w ł a ś ciwego stanu technicznego nale żą cych do niej instalacji i urz ą dze ń wodoci ą gowych i kanalizacyjnych (karty nr 54,101 i 117). 3 Stosownie do odpisu z KRS nr 0000101637 przedmiotem dzia ł alno ś ci PWiK mi ę dzy innymi jest dzia ł alno ść us ł ugowa w zakresie rozprowadzania wody i odprowadzanie ś cieków. (karty nr 59-62). Spó ł dzielnia w dniu 26.06.2001r. wnios ł a o zmian ę i wprowadzenie rozliczenia za ilo ść pobranej wody wed ł ug wskaza ń wodomierzy zainstalowanych u poszczególnych u ż ytkowników lokali mieszkalnych na podstawie zawartych z nimi umów (karta nr 83). PWiK pismem z dnia 06.07.2001r. wyja ś ni ł o Spó ł dzielni, ż e nie ci ąż y na nim obowi ą zek zawierania umów z najemcami lokali i pobierania od nich op ł at, a obowi ą zki dostawcy wody ko ń cz ą si ę na zaworze za wodomierzem g ł ównym na przy łą czu. Obowi ą zek zawarcia umowy i rozliczania si ę bezpo ś rednio z ka ż dym z najemców mo ż e na ł o ż y ć ustawa, po spe ł nieniu okre ś lonych w niej warunków (karta nr 84). Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków wesz ł a w ż ycie z dniem 14.01.2002r. Spó ł dzielnia w dniu 08.03.2002r. wyst ą pi ł a do PWiK z wnioskiem o zawarcie umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzenie ś cieków z bezpo ś rednimi odbiorcami tych us ł ug – u ż ytkownikami lokali w budynkach wielolokalowych i o podanie warunków od spe ł nienia których uzale ż nione jest zawarcie takich umów (karta nr 21). PWiK pismem z dnia 29.03.2002r. oraz z dnia 09.06.2003r. poinformowa ł o Spó ł dzielni ę , ż e zawarcie takich umów b ę dzie mo ż liwe po spe ł nieniu wszystkich warunków okre ś lonych w art. 6 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) i prosi ł o o udokumentowanie, ż e te warunki s ą spe ł nione. Wskaza ł o tak ż e, ż e stosowne wymagania okre ś la tak ż e uchwalony przez Rad ę Miasta Rybnika „Regulamin dostarczania wody (...)” (karty nr 22-23). Spó ł dzielnia pismem z dnia 07.07.2003r. wyst ą pi ł a do PWiK z kolejnym wnioskiem o zawarcie umów o zaopatrzenie wod ę z poszczególnymi osobami korzystaj ą cymi z lokali w okre ś lonych budynkach (karty nr 3-4). PWiK pismem z dnia 29.07.2003r. okre ś li ł o Spó ł dzielni warunki techniczne indywidualnego rozliczania mieszka ń ców budynków wielolokalowych (karty nr 5-6). PWiK prowadzi ł ze Spó ł dzielni ą negocjacje w zakresie umowy o zaopatrzenie w wod ę (...) (karty nr 26-29, 32-39, 67, 69-72, 75, 85-86). W przedmiotowej sprawie Spó ł dzielnia z ł o ż y ł a wniosek do PWiK o zawarcie umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z lokatorami i dokonywanie stosownych rozlicze ń , albowiem uzna ł a, ż e: 1/ okre ś lone lokale wyposa ż one s ą w zainstalowane wodomierze zgodnie z obowi ą zuj ą cymi warunkami technicznymi, 2/ mo ż liwy jest odczyt wskaza ń wodomierzy – na ich podstawie dokonywane s ą obecnie rozliczenia za wod ę i ś cieki przez Spó ł dzielni ę , a poniewa ż wodomierze zainstalowane s ą w mieszkaniach, przedstawiciele przedsi ę biorstwa mog ą dokonywa ć tych odczytów na podstawie art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...), 3/ proponuje do wyboru dwa warianty sposobu rozlicze ń ró ż nic wskaza ń miedzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach: a/ uwzgl ę dnienie ró ż nic w cenie 1 m 3 dostarczanej wody, b/ rozliczenie ró ż nic wskaza ń w proporcji do ilo ś ci osób korzystaj ą cych z poszczególnych lokali – w ten sposób dokonywane s ą obecnie rozliczenia przez Spó ł dzielni ę ; analogicznie do art. 15 ust. 3 ustawy koszty zainstalowania i utrzymania wodomierzy w poszczególnych lokalach powinno pokrywa ć przedsi ę biorstwo i obci ąż y ć za to osoby korzystaj ą ce z lokali op ł at ą sta łą , 4/ przerwanie dostarczania wody do okre ś lonych lokali jest mo ż liwe przez za ł o ż enie plomb na zamkni ę tych zaworach odcinaj ą cych dostarczanie wody do konkretnego lokalu poniewa ż zawory odcinaj ą ce s ą zlokalizowane w mieszkaniach przedstawiciele przedsi ę biorstwa mog ą dokona ć zamkni ę cia zaworów i za ł o ż enia na nich plomb na podstawie art. 7 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (karty nr 3-4). PWiK okre ś li ł o Spó ł dzielni warunki, jakie winny by ć spe ł nione przy indywidualnym rozliczaniu mieszka ń ców budynków wielolokalowych: 1/ wyposa ż enie wszystkich lokali w wodomierze zainstalowane zgodnie z PN oraz warunkami producenta wodomierzy wraz z zaworami antyska ż eniowymi, 4 2/ zabudowanie wodomierza poza lokalem (mieszkaniem) w sposób umo ż liwiaj ą cy jednoczesny odczyt wodomierza g ł ównego i wodomierzy mieszkaniowych celem prawid ł owego rozliczenia ró ż nicy wodomierza g ł ównego i wodomierzy mieszkaniowych, 3/ miejsce zabudowy wodomierza musi by ć zabezpieczone przed dost ę pem osób trzecich, 4/ alternatywnym rozwi ą zaniem mo ż e by ć zabudowa w mieszkaniu wodomierza wyposa ż onego w przewodowy b ą d ź bezprzewodowy zdalny system do odczytu wskaza ń wodomierza, 5/ w ka ż dym przypadku, a w szczególno ś ci w sytuacji o której mowa w pkt. 4, lokal (mieszkanie) musi by ć wyposa ż ony w zawór zlokalizowany na zewn ą trz lokalu, umo ż liwiaj ą cy odci ę cie wody do lokalu, bez zak ł óce ń dostaw wody do pozosta ł ych lokali, 6/ rozliczenie ró ż nic wskaza ń wodomierza g ł ównego i wodomierzy mieszkaniowych mog ł oby si ę odbywa ć w oparciu o rozwi ą zanie przedstawione w pkt. 3 b/ wniosku, z modyfikacj ą – proporcjonalnie do zu ż ycia wody przez u ż ytkowników danego lokalu, 7/ w przypadku okresowej niesprawno ś ci wodomierza mieszkaniowego rozliczenie nast ą pi na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w okresie 6 miesi ę cy przed stwierdzeniem niesprawno ś ci wodomierza, 8/ Spó ł dzielnia uzyska zgod ę wszystkich osób korzystaj ą cych z lokali posiadaj ą cych do nich tytu ł prawny na dokonanie odczytów, rozliczanie nale ż no ś ci i ich windykacj ę oraz rozliczanie ró ż nic pomi ę dzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami poszczególnych mieszka ń ców; w przypadku braku zgody mieszka ń ców– ró ż nice te pokryje Spó ł dzielnia, 9/ zasady powy ż sze dotycz ą tak ż e indywidualnego rozliczenia kanalizacji. PWiK zwróci ł o uwag ę Spó ł dzielni, ż e konsekwencj ą przyj ę cia przedstawionego sposobu rozlicze ń jest to, ż e 1/ instalacja od zaworu za wodomierzem g ł ównym stanowi instalacj ę wewn ę trzn ą , za której sprawno ść odpowiada Spó ł dzielnia jako w ł a ś ciciel, 2/ jako ść wody dostarczonej okre ś lana b ę dzie na zaworze przy wodomierzu g ł ównym (karty nr 5-6). Nast ę pnie Spó ł dzielnia wnios ł a „o wydanie decyzji o nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku przez PWiK poprzez narzucanie przez PWiK uci ąż liwych warunków umów przy przejmowaniu indywidualnego rozliczania mieszka ń ców budynków wielolokalowych oraz umów dotycz ą cych rozliczania kosztów dostawy wody i odprowadzania ś cieków.” We wniosku zarzuci ł a PWiK nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych PWiK nieuzasadnione korzy ś ci w zakresie sposobu rozliczania kosztów odczytu liczników pomiaru wody na zasadzie odmowy dokonania bezpo ś rednich indywidualnych rozlicze ń w odbiorcami wody. Rada Miasta Rybnik w dniu 4 wrze ś nia 2002r. podj ęł a uchwa łę Nr 829/XLII/2002 z 9/2003 w sprawie przyj ę cia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków. Obowi ą zuj ą cy na terenie tej gminy regulamin okre ś la minimalny poziom us ł ug ś wiadczonych przez przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjne, szczegó ł owe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami us ł ug, sposób rozlicze ń i warunki przy łą czenia do sieci. Stosownie do regulacji zawartych w § 5, przedsi ę biorstwo zobowi ą zane jest do zainstalowania i utrzymania u odbiorcy wodomierza g ł ównego, a zawór za wodomierzem g ł ównym jest miejscem wydania rzeczy w rozumieniu k.c., jak równie ż miejscem rozdzia ł u sieci i instalacji wewn ę trznej. Wed ł ug § 7 ust. 3 regulaminu, je ż eli nieruchomo ść zabudowana jest budynkami wielolokalowymi, umowa zawierana jest z w ł a ś cicielem budynku lub zarz ą dc ą nieruchomo ś ci wspólnej. Na obszarze Gminy Rybnik zasad ą jest, ż e umowy o dostarczanie wody PWiK zawiera z w ł a ś cicielami lub zarz ą dcami budynków. Zgodnie z zapisem § 7 ust 4 - na wniosek w ł a ś ciciela lub zarz ą dcy budynku wielolokalowego, o którym mowa w ust. 3 przedsi ę biorstwo zawiera umowy z korzystaj ą cymi z lokali osobami, je ż eli s ą spe ł nione nast ę puj ą ce warunki: 1/ wszystkie lokale wyposa ż one s ą w zainstalowane wodomierze zgodnie z obowi ą zuj ą cymi warunkami technicznymi, w sposób uzgodniony z przedsi ę biorstwem, 2/ mo ż liwy jest odczyt wodomierzy, 3/ wnioskodawca ustala sposób rozlicze ń ró ż nic wskaza ń mi ę dzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach oraz zasady ich utrzymania, 4/ uzgodniony zosta ł przez strony sposób przerwania dostarczania wody do lokalu bez zak ł ócenia dostaw wody w pozosta ł ych lokalach. Zgodnie z zapisem § 11 taryfowe ceny i stawki op ł at, okre ś lone zgodnie z 5 przepisami ustawy przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne i przed ł o ż one do zatwierdzenia uchwa łą Rady Miasta, nie podlegaj ą ustaleniu w oparciu o umow ę o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...). Regulamin w § 13 okre ś la sposób rozlicze ń . Rozliczenia s ą prowadzone przez przedsi ę biorstwo z odbiorcami us ł ug na podstawie okre ś lonych w taryfach cen i stawek op ł at oraz ilo ś ci dostarczonej wody i odprowadzonych ś cieków. Ilo ść wody dostarczonej do nieruchomo ś ci ustala si ę na podstawie wskaza ń wodomierza g ł ównego. W przypadku zawarcie umów z u ż ytkownikami lokali w budynkach wielolokalowych ilo ść dostarczanej wody ustala si ę na podstawie zainstalowanych tam wodomierzy, z uwzgl ę dnieniem ró ż nicy wynikaj ą cej pomi ę dzy odczytem na wodomierzu g ł ównym a sum ą odczytów z wodomierzy w lokalach, która rozliczna jest wed ł ug sposobu zaproponowanego przez w ł a ś ciciela lub zarz ą dc ę budynku. Odbiorca us ł ug dokonuje zap ł aty za dostarczon ą wod ę (...) w terminie 7 dni od daty dostarczenia rachunku. Stosownie do regulacji zawartych w § 17 regulaminu, je ż eli umowa o dostarczanie wody (...) nie stanowi inaczej, odbiorca odpowiada za zapewnienie niezawodnego dzia ł ania posiadanych instalacji i przy łą czy wodoci ą gowych b ę d ą cych jego w ł asno ś ci ą . Wodomierze poza wodomierzem g ł ównym s ą cz ęś ci ą instalacji wewn ę trznej i ich monta ż , utrzymanie oraz legalizacja obci ąż a eksploatatora budynku (karty nr 42-49). Powo ł any regulamin jako akt prawa miejscowego obowi ą zuje wszystkich mieszka ń ców Gminy Rybnik, zarówno miesza ń ców domów jednorodzinnych jak i w ł a ś cicieli budynków wielolokalowych oraz zarz ą dców zasobów mieszkaniowych. Na wniosek Prezydenta Miasta Rybnika, uchwa łą 279/XVIII/2004 Rada Miasta Rybnika w dniu 25.02.2004r zatwierdzi ł a taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków. Taryfa okre ś la cen ę 1 m 3 dostarczonej wody dla gospodarstw domowych i pozosta ł ych odbiorców us ł ug oraz stawk ę sta ł ej op ł aty abonamentowej i dodatkowej op ł aty abonamentowej dla posiadaczy podliczników. W przedmiotowej sprawie ilo ść wody dostarczonej ustala si ę na podstawie wskaza ń wodomierz g ł ównego, a odczytów wskaza ń wodomierzy g ł ównych dokonuj ą pracownicy PWiK. Dostawca wody pobiera od Spó ł dzielni op ł aty okre ś lone w taryfie (karty nr 56 i 126). Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje . W ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 pkt 6) przez towar rozumie si ę rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane . Tak, wi ę c us ł uga zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ś cieków jest towarem w rozumieniu ustawy. Konkurenci w rozumieniu ustawy, stosownie do zapisu art. 4 pkt 10, to przedsi ę biorcy, którzy wprowadzaj ą lub mog ą wprowadzi ć albo nabywaj ą lub mog ą naby ć , w tym samym czasie, towary na rynku w ł a ś ciwym. W przedmiotowej sprawie w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków na obszarze Gminy Rybnik, PWiK nie spotyka si ę z istotn ą konkurencj ą . Jednym z kontrahentów PWiK jest Spó ł dzielnia. Definicj ę rynku w ł a ś ciwego zawiera art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, zgodnie z któr ą jest to rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji . Rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest obszar Gminy Rybnik, gdzie PWiK jako dostawca wody w warunkach monopolu sieciowego ś wiadczy odbiorcom us ł ugi dostarczania wody i odprowadzania ś cieków i nie spotyka si ę z istotn ą konkurencj ą . Stosownie do zapisu art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. PWiK na rynku w ł a ś ciwym posiada pozycj ę dominuj ą c ą . Posiadanie silnej pozycji rynkowej nie jest zabronione, natomiast 6 bezwzgl ę dnie zakazane jest jej nadu ż ywanie. Poniewa ż PWiK na rynku w ł a ś ciwym posiada niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą , organ antymonopolowy oceni ł dzia ł ania przedsi ę biorcy przez pryzmat art. 8 ustawy w zakresie przedmiotowego wniosku. Zgodnie z zapisem art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej, zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców . Spó ł dzielnia podnios ł a, ż e zarzut naruszenia przez PWiK art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadnia narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych dostawcy wody nieuzasadnione korzy ś ci w zakresie sposobu rozliczania kosztów odczytu liczników pomiaru wody na zasadzie odmowy dokonania bezpo ś rednich indywidualnych rozlicze ń z odbiorcami wody, za których uznaje lokatorów spó ł dzielni. Spó ł dzielnia wnios ł a „o wydanie decyzji o nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku przez PWiK poprzez narzucanie przez PWiK uci ąż liwych warunków umów przy przejmowaniu indywidualnego rozliczania mieszka ń ców budynków wielolokalowych oraz umów dotycz ą cych rozliczania kosztów dostawy wody i odprowadzania ś cieków.” Tak wi ę c istota przedmiotowej sprawy dotyczy odmowy zawarcie indywidualnych umów o zaopatrzenie w wod ę z poszczególnymi lokatorami korzystaj ą cymi z lokali w zasobach Spó ł dzielni. Zgodnie z zapisem art. 8 ust. 2 pkt 6 nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega w szczególno ś ci na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci . Zgodnie z zapisem ustawowym, aby stwierdzi ć byt tej praktyki musz ą zaistnie ć łą cznie wymienione w tym przepisie trzy przes ł anki: 1/ warunki umowy musz ą by ć narzucane, 2/ warunki umowy musz ą by ć uci ąż liwe, a za uci ąż liwy warunek umowy uznajemy ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju, 3/ przynosz ą nieuzasadnione korzy ś ci. W opinii organu antymonopolowego w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie maj ą powo ł ane poni ż ej obowi ą zuj ą ce akty prawne. Warunki zbiorowego zaopatrzenia w wod ę do spo ż ycia przez ludzi oraz zasady ochrony interesów odbiorców us ł ug reguluje ustawa z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków 1 . Zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i zbiorowe odprowadzanie ś cieków jest zadaniem w ł asnym gminy (art. 3 ust.1). Dostarczanie wody lub odprowadzanie ś cieków odbywa si ę na podstawie umowy o zaopatrzenie w wod ę lub odprowadzanie ś cieków zawartej mi ę dzy przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym, a odbiorc ą us ł ug (art. 6 ust. 1). Je ż eli nieruchomo ść jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, umowa zawierana jest z w ł a ś cicielem budynku lub z zarz ą dc ą nieruchomo ś ci wspólnej (art. 6 ust. 5). Tak wi ę c zasad ą jest, ż e przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne zawiera umowy z w ł a ś cicielami lub zarz ą dcami. W przypadku budynków jednorodzinnych zawiera umowy z w ł a ś cicielami, a budynków wielolokalowych z zarz ą dcami lub w ł a ś cicielami. Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) Na wniosek w ł a ś ciciela lub zarz ą dcy budynku wielolokalowego, o którym mowa w ust. 4 i 5, przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne zawiera umowy z korzystaj ą cymi z lokali osobami, je ż eli: 1/ wszystkie lokale wyposa ż one s ą w zainstalowane wodomierze zgodnie z obowi ą zuj ą cymi warunkami technicznymi w sposób uzgodniony z przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo- kanalizacyjnym, 2/ mo ż liwy jest odczyt wodomierzy, 3/ wnioskodawca ustala sposób rozlicze ń ró ż nic wskaza ń mi ę dzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach oraz zasady ich utrzymania, 4/ uzgodniony zosta ł przez strony sposób przerwania dostarczania wody do lokalu bez zak ł óce ń dostawy wody w pozosta ł ych lokalach; w szczególno ś ci przez mo ż liwo ść przerwania 1 Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm. 7 dostarczania wody do lokalu rozumie si ę równie ż za ł o ż enie plomb na zamkni ę tych zaworach odcinaj ą cych dostarczanie wody do lokalu. Tak wi ę c powo ł any art. 6 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) okre ś la łą czne cztery przes ł anki konieczne do spe ł nienia, aby mo ż na by ł o zawiera ć umowy z osobami korzystaj ą cymi z lokali. Je ż eli wymienione tu przes ł anki s ą spe ł nione, wówczas PWiK zobowi ą zane jest zawrze ć umowy z osobami korzystaj ą cymi z lokali w budynku wielolokalowym. Zgodnie z zapisem art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) Przedstawiciele przedsi ę biorstwa wodoci ą gowo-kanalizacyjnego, po okazaniu legitymacji s ł u ż bowej i pisemnego upowa ż nienia, maj ą prawo wst ę pu na teren nieruchomo ś ci lub do pomieszcze ń ka ż dego, kto korzysta z us ł ug, w celu przeprowadzenia kontroli urz ą dzenia pomiarowego, wodomierza g ł ównego lub wodomierzy zainstalowanych w lokalach i dokonania odczytu ich wskaza ń , dokonania bada ń i pomiarów, przeprowadzenia przegl ą dów i napraw urz ą dze ń posiadanych przez przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne, a tak ż e sprawdzenia ilo ś ci i jako ś ci ś cieków wprowadzanych do sieci . Stosownie do zapisu art. 8 ust. 1 ustawy Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne mo ż e odci ąć dostaw ę wody lub zamkn ąć przy łą cze kanalizacyjne, je ż eli przy łą cze wodoci ą gowe lub przy łą cze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa . Spó ł dzielnia podnosi ł a, ż e PWiK na mocy art. 7 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 tej ustawy mo ż e dokona ć zamkni ę cia zaworu i za ł o ż enia plomb w mieszkaniach lokatorów (karta nr 2, 4, 24). Zgodnie z regulacj ą zawart ą w art. 15 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) Koszty zainstalowania i utrzymania wodomierza g ł ównego pokrywa przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne, a urz ą dzenia pomiarowego – odbiorca us ł ug . Tak wi ę c zasad ą jest, ż e PWiK zobowi ą zane jest do ponoszenia kosztów zainstalowania i utrzymania wodomierzy g ł ównych. Zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spó ł dzielniach mieszkaniowych 2 - Spó ł dzielnia ma obowi ą zek zarz ą dzania nieruchomo ś ciami stanowi ą cymi jej mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej cz ł onków (art. 1 ust. 3 w/w ustawy). Cz ł onkowie spó ł dzielni obowi ą zani s ą mi ę dzy innymi uczestniczy ć w zobowi ą zaniach spó ł dzielni poprzez uiszczanie op ł at zgodnie z postanowieniami statutu (art. 4 w/w ustawy). Aktem prawa wewn ę trznego Spó ł dzielni, obowi ą zuj ą cym wszystkich jej cz ł onków, jest „Regulamin rozlicze ń zu ż ycia wody w budynkach Spó ł dzielni Mieszkaniowej „Po ł udnie” w Rybniku”, który okre ś la zasady rozlicze ń za wod ę i odprowadzanie ś cieków (karty nr 40-41). Powo ł any regulamin okre ś la sposób realizacji celu statutowego okre ś lonej grupy- cz ł onków Spó ł dzielni i jako akt prawny obowi ą zuj ą cy wszystkich cz ł onków, zawiera opis sposobu dokonywania rozlicze ń za wod ę pobran ą w zasobach mieszkaniowych Spó ł dzielni. Podstaw ą do okre ś lenia kwoty nale ż nej dla danego budynku s ą wskazania wodomierza g ł ównego umieszczonego na granicy w ł asno ś ci sieci wodoci ą gowej. Obowi ą zki w ł a ś ciciela budynku wraz z instalacjami i urz ą dzeniami technicznymi okre ś la ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane 3 . Zgodnie z regulacjami powo ł anej ustawy obiekt budowlany nale ż y projektowa ć , budowa ć , u ż ytkowa ć i utrzymywa ć zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowi ą zuj ą cymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniaj ą cy warunki u ż ytkowe zgodnie z przeznaczeniem obiektu, a w szczególno ś ci w zakresie o ś wietlenia, zaopatrzenia w wod ę , usuwania ś cieków i odpadów, ogrzewania, wentylacji oraz łą czno ś ci (art. 5 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy). Zgodnie z powo ł anym przepisem obiekt budowlany nale ż y u ż ytkowa ć i utrzymywa ć zgodnie z przepisami. Tak wi ę c zarz ą dca zasobów mieszkaniowych w zakresie utrzymania i u ż ytkowania budynków zobowi ą zany jest do przestrzegania przepisów w/w ustawy, przepisów techniczno-budowlanych oraz Polskich Norm. Do przepisów techniczno budowlanych zalicza si ę mi ę dzy innymi rozporz ą dzenie Ministra Spraw Wewn ę trznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r. w sprawie warunków technicznych u ż ytkowania budynków mieszkalnych 4 , które okre ś la warunki techniczne u ż ytkowania budynków mieszkalnych, wraz ze zwi ą zanymi z nimi instalacjami i urz ą dzeniami technicznymi oraz obowi ą zki w ł a ś ciciela budynku. W rozumieniu rozporz ą dzenia instalacja wodoci ą gowa to uk ł ad przewodów wody zimnej z budynku wraz z armatur ą i wyposa ż eniem, maj ą cy pocz ą tek w miejscu 2 tekst jednolity Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm. 3 tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. 4 Dz. U. Nr 74, poz. 836 8 po łą czenia przewodu z zaworem odcinaj ą cym t ę instalacj ę od wodomierza umieszczonego na przy łą czu wodoci ą gowym, a zako ń czenie w punktach czerpalnych wody zimnej (§ 3 pkt 10 w/w rozporz ą dzenia). W przypadku gdy instalacja wodoci ą gowa zosta ł a wyposa ż ona w wodomierze do rozlicze ń zu ż ycia wody w lokalach, w ł a ś ciciel tych urz ą dze ń powinien zapewni ć okresow ą ich legalizacj ę (§ 33 pkt 1). W zasobach mieszkaniowych Spó ł dzielni tak poj ę ta instalacja wodoci ą gowa jest jej w ł asno ś ci ą . Tak wi ę c, instalacja wodoci ą gowa nie jest w ł asno ś ci ą PWiK. W rozporz ą dzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiada ć budynki i ich usytuowanie 5 w §§ 113-121 zawarte s ą regulacje dotycz ą ce instalacji wodoci ą gowych zimnej i ciep ł ej wody. Instalacja zimnej wody doprowadzonej z sieci wodoci ą gowej rozpoczyna si ę bezpo ś rednio za zestawem wodomierza g ł ównego (...) (§ 113 ust. 2). Instalacja wodoci ą gowa powinna by ć zaprojektowana i wykonana w sposób zapewniaj ą cy zaopatrzenie w wod ę budynku, zgodnie z przeznaczeniem, oraz spe ł nia ć wymagania okre ś lone w Polskiej Normie dotycz ą cej projektowania instalacji wodoci ą gowych (§ 113 ust. 4). Powo ł ane przepisy rozró ż niaj ą sie ć wodoci ą gow ą , która z regu ł y jest w ł asno ś ci ą dostawcy wody oraz instalacj ę wodoci ą gow ą , która jest w ł asno ś ci ą w ł a ś ciciela obiektu budowlanego. Powo ł ane przepisy okre ś laj ą do czego zobowi ą zany jest dostawca wody oraz odsy ł aj ą do regulacji zawartych w Polskich Normach. PWiK powo ł uje regulacje Polskiej Normy PN-ISO 4064-2 + AD1 pa ź dziernik 1983 (karty nr 88-92), która stanowi o wodomierzach do wody pitnej zimnej a PN-B-10720 (karty nr 93-96) o zabudowie zestawów wodomierzowych w instalacjach wodoci ą gowych. Zgodnie z regulacjami PN-ISO 4064-2 + AD1 instalacja wodomierza powinna by ć ł atwo dost ę pna (ust. 4.1.2), a je ż eli jest to wymagane, to wodomierz powinien by ć ł atwo dost ę pny w celu odczytania wskaza ń (na przyk ł ad bez u ż ywania lusterka lub drabiny), ł atwy do monta ż u, konserwacji, do usuni ę cia i demonta ż u mechanizmu „na miejscu” (ust. 4.1.1.). Wodomierze s ą grupowane w celu u ł atwienia dost ę pu, obs ł ugi i odczytu, tam gdzie jest niezb ę dne rozdzielenie zasilania w wod ę na szereg rozga łę zie ń , na przyk ł ad w bloku mieszkalnym (dodatek ust. 3.3). Nale ż y zapewni ć ś rodki odcinaj ą ce przep ł yw przez ka ż dy pojedynczy wodomierz (dodatek ust. 5.1). Zgodnie z regulacjami PN-B-10720 w budynku mieszkalnym, w zestawach wodomierzowych s ł u żą cych do pomiaru zu ż ycia wody w mieszkaniach, innych lokalach oraz pomieszczeniach s ł u żą cych do wspólnego u ż ytku mieszka ń ców dopuszcza si ę niestosowanie armatury zaporowej za wodomierzem (ust. 2.1.2). Miejsce wbudowania zestawu wodomierzowego powinno by ć suche, ł atwo dost ę pne dla monta ż u, demonta ż u, obs ł ugi i konserwacji ca ł ego zestawu oraz odczytu wskaza ń wodomierza, a tak ż e wyj ę cia w razie potrzeby jego mechanizmu na miejscu zainstalowania, bez wymontowania korpusu z przewodu wodoci ą gowego (ust. 2.3.1). Miejsce wbudowania zestawu wodomierzowego powinno by ć zabezpieczone przed mo ż liwo ś ci ą dost ę pu osób nieupowa ż nionych. Miejsce wbudowania mo ż e by ć wydzielone z pomieszczenia (ust. 2.3.3). Warunki odczytu bezpo ś redniego bez utrudnie ń powinny by ć spe ł nione równie ż w przypadku stosowania obudowy wodomierza z otworem do odczytania wskaza ń licznika oraz w przypadku stosowania zdalnego odczytu wskaza ń wodomierza (ust. 2.3.7) (karty nr 88-96). Zgodnie z obowi ą zuj ą cymi powo ł anymi powy ż ej aktami prawnymi zasad ą jest, ż e wodomierz powinien by ć ł atwo dost ę pny w celu odczytania wskaza ń , wodomierze powinny by ć grupowane w celu u ł atwienia dost ę pu oraz, ż e nale ż y zapewni ć ś rodki odcinaj ą ce przep ł yw przez ka ż dy pojedynczy wodomierz. Obowi ą zuj ą ce akty prawne stanowi ą tak ż e o zasadach utrzymania i legalizacji wodomierzy. Zgodnie z zapisem § 1 pkt 3 c rozporz ą dzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo ł ecznej z dnia 20 lutego 2003r. w sprawie przyrz ą dów pomiarowych podlegaj ą cych prawnej kontroli metrologicznej oraz rodzajów przyrz ą dów pomiarowych, które s ą legalizowane bez zatwierdzenia typu 6 prawnej kontroli metrologicznej podlegaj ą wodomierze (przyrz ą dy pomiarowe s ł u żą ce do pomiaru obj ę to ś ci i przep ł ywu p ł ynu). Rozporz ą dzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo ł ecznej z dnia 20 lutego 2004r. w sprawie wymaga ń metrologicznych, którym powinny 5 Dz. U. Nr 75, poz. 690 6 Dz. U. Nr 41 poz. 351 9 odpowiada ć wodomierze 7 stanowi o wymaganiach metrologicznych w zakresie konstrukcji, materia ł u i wykonania wodomierzy oraz okre ś la charakterystyki metrologiczne wodomierzy. Legalizacja jest sprawdzeniem, stwierdzeniem i po ś wiadczeniem przez organ administracji miar, ż e przyrz ą d pomiarowy spe ł nia wymagania przepisów metrologicznych i mo ż e by ć stosowany w obrocie publicznym do wyznaczania ilo ś ci albo jako ś ci rzeczy lub us ł ug w celu uzyskania prawid ł owej podstawy do rozlicze ń . Dowodem legalizacji jest cecha legalizacyjna umieszczona na przyrz ą dzie albo ś wiadectwo legalizacji. Zarz ą dzenie Nr 102 Prezesa G ł ównego Urz ę du Miar z dnia 28 sierpnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o licznikach do wody (wodomierzach) 8 , okre ś la w § 12, i ż dowodem kontroli metrologicznej jest cecha legalizacyjna albo cecha uwierzytelnienia. Tak wi ę c obowi ą zuj ą ce akty prawne nak ł adaj ą na w ł a ś cicieli wodomierzy obowi ą zek ich utrzymania i legalizacji. Powo ł ane powy ż ej akty prawne obowi ą zuj ą zarówno dostawc ę wody jak i w ł a ś ciciela budynku jednorodzinnego, a tak ż e w ł a ś ciciela/zarz ą dc ę budynku wielolokalowego - zobowi ą zanych do odpowiedniego u ż ytkowania i utrzymania budynku mieszkalnego. Tak wi ę c w ł a ś ciciel/zarz ą dca budynku wielolokalowego mo ż e wyst ą pi ć do dostawcy wody z wnioskiem o zawarcie umów o dostarczanie wody z osobami korzystaj ą cymi z lokali w sytuacji gdy spe ł nione s ą łą cznie cztery przes ł anki okre ś lone w art. 6 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...). Pierwszy warunek to sytuacja, gdy wszystkie lokale wyposa ż one s ą w zainstalowane wodomierze zgodnie z obowi ą zuj ą cymi warunkami technicznymi, w sposób uzgodniony z przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym. Wed ł ug Spó ł dzielni warunek ten jest spe ł niony, gdy ż okre ś lone lokale wyposa ż one s ą w zainstalowane wodomierze zgodnie z obowi ą zuj ą cymi warunkami technicznymi. PWiK podnios ł o, ż e Spó ł dzielnia nie uzgodni ł a sposobu zainstalowania wodomierzy (karta nr 57). Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) w przypadku wniosku o zawarcie umów z osobami korzystaj ą cymi z lokali wskazuje na drugi warunek to jest - mo ż liwy jest odczyt wodomierzy. Wed ł ug Spó ł dzielni warunek ten jest spe ł niony, gdy ż mo ż liwy jest odczyt wskaza ń wodomierzy, albowiem na ich podstawie dokonywane s ą obecnie rozliczenia za wod ę i ś cieki przez Spó ł dzielni ę , a poniewa ż wodomierze zainstalowane s ą w mieszkaniach, przedstawiciele przedsi ę biorstwa mog ą dokonywa ć tych odczytów na podstawie art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...). Wed ł ug PWiK w sytuacji gdy Spó ł dzielnia nie uzgodni ł a sposobu zainstalowania tych ż e wodomierzy nie jest mo ż liwe dokonanie odczytów ich wskaza ń , skoro te zosta ł y zainstalowane w mieszkaniach lokatorów (karta nr 57). PWiK podnios ł o, ż e wykorzystanie uprawnie ń okre ś lonych w art. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę nie zapewnia jednoczesnego odczytu wodomierzy, w sytuacji gdy lokatorzy s ą nieobecni (karta nr 125). Wed ł ug PWiK Spó ł dzielnia powinna zabudowa ć wodomierze poza lokalem (mieszkaniem) w sposób umo ż liwiaj ą cy jednoczesny odczyt wodomierza g ł ównego i wodomierzy mieszkaniowych, a miejsce zabudowy wodomierza musi by ć zabezpieczone przed dost ę pem osób trzecich, przy czym alternatywnym rozwi ą zaniem mo ż e by ć zabudowa w mieszkaniu wodomierza wyposa ż onego w przewodowy b ą d ź bezprzewodowy zdalny system do odczytu wskaza ń wodomierza. Tak ż e wed ł ug PWiK Spó ł dzielnia powinna uzyska ć zgod ę wszystkich osób korzystaj ą cych z lokali posiadaj ą cych do nich tytu ł prawny na dokonanie odczytów. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) w przypadku wniosku o zawarcie umów z osobami korzystaj ą cymi z lokali wskazuje na trzeci warunek to jest: wnioskodawca ustala sposób rozlicze ń ró ż nic wskaza ń miedzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach oraz zasady ich utrzymania. W przedmiotowej sprawie Spó ł dzielnia proponuje do wyboru dwa warianty sposobu rozlicze ń ró ż nic wskaza ń miedzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach: 1/ uwzgl ę dnienie ró ż nic w cenie 1 m 3 dostarczanej wody; 2/ rozliczenie ró ż nic wskaza ń w proporcji do ilo ś ci osób korzystaj ą cych z poszczególnych lokali – w ten sposób dokonywane s ą obecnie rozliczenia przez 7 Dz. U. Nr 40 poz. 360 8 opublikowane w Dzienniku Urz ę dowym Miar i Probierstwa nr 19/95 10 Spó ł dzielni ę ; analogicznie do art. 15 ust. 3 ustawy koszty zainstalowania i utrzymania wodomierzy w poszczególnych lokalach powinno pokrywa ć przedsi ę biorstwo i obci ąż y ć za to osoby korzystaj ą ce z lokali op ł at ą sta łą . PWiK powiadomi ł o Spó ł dzielni ę , ż e instalacja od zaworu za wodomierzem g ł ównym stanowi instalacj ę wewn ę trzn ą , za której sprawno ść odpowiada Spó ł dzielnia jako w ł a ś ciciel. Natomiast cen ę 1 m 3 dostarczonej wody okre ś la taryfa. Wed ł ug PWiK rozliczenie ró ż nic wskaza ń wodomierza g ł ównego i wodomierzy mieszkaniowych mog ł oby si ę odbywa ć proporcjonalnie do zu ż ycia wody przez u ż ytkowników danego lokalu. Spó ł dzielnia powinna uzyska ć zgod ę wszystkich osób korzystaj ą cych z lokali posiadaj ą cych do nich tytu ł prawny na rozliczanie nale ż no ś ci i ich windykacj ę oraz rozliczanie ró ż nic pomi ę dzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami poszczególnych mieszka ń ców, a w przypadku braku zgody mieszka ń ców– ró ż nice te pokryje Spó ł dzielnia. Natomiast w przypadku okresowej niesprawno ś ci wodomierza mieszkaniowego rozliczenie nast ą pi na podstawie ś redniego zu ż ycia wody w okresie 6 miesi ę cy przed stwierdzeniem niesprawno ś ci wodomierza. PWiK podnios ł o, ż e brak kompletów odczytów prowadzi do sytuacji, w której nie mo ż na zbilansowa ć budynku (karty nr 57 i 125). Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) w przypadku wniosku o zawarcie umów z osobami korzystaj ą cymi z lokali wskazuje na czwarty warunek to jest: uzgodnienie przez strony sposobu przerwania dostarczania wody do lokalu bez zak ł ócania dostaw wody w pozosta ł ych lokalach. Przez mo ż liwo ść przerwania dostarczania wody do lokalu nale ż y rozumie ć w szczególno ś ci za ł o ż enie plomb na zamkni ę tych zaworach odcinaj ą cych dostarczanie wody do lokalu. Obowi ą zuj ą cy na terenie Rybnika „Regulamin dostarczania wody (...)” w § 7 ust 4 warunek ten okre ś la jako uzgodnienie przez strony sposobu przerwania dostarczania wody do lokalu bez zak ł ócenia dostaw wody w pozosta ł ych lokalach. Wed ł ug Spó ł dzielni przerwanie dostarczania wody do okre ś lonych lokali jest mo ż liwe przez za ł o ż enie plomb na zamkni ę tych zaworach odcinaj ą cych dostarczanie wody do konkretnego lokalu, a poniewa ż zawory odcinaj ą ce s ą zlokalizowane w mieszkaniach, to przedstawiciele przedsi ę biorstwa mog ą dokona ć zamkni ę cia zaworów i za ł o ż enia na nich plomb na podstawie art. 7 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Wed ł ug PWiK Spó ł dzielnia powinna wyposa ż y ć ka ż dy lokal w zawór zlokalizowany na zewn ą trz umo ż liwiaj ą cy odci ę cie wody, bez zak ł óce ń dostaw wody do pozosta ł ych lokali. W przedmiotowej sprawie Spó ł dzielnia zainstalowa ł a w mieszkaniach lokatorów wodomierze indywidualne na potrzeby rozlicze ń cz ł onków spó ł dzielni, przy czym nie uzgodni ł a z PWiK warunków technicznych. Odczyt tych wodomierzy, b ę d ą cych w ł asno ś ci ą Spó ł dzielni mo ż liwy jest tylko w mieszkaniach lokatorów. Spó ł dzielnia żą da od PWiK tak ż e pokrywania kosztów zainstalowania i utrzymania wodomierzy w mieszkaniach lokatorów. Natomiast zasad ą jest, ż e koszty utrzymania wodomierza ponosi jego w ł a ś ciciel. PWiK podnios ł o, ż e jest w ł a ś cicielem wodomierzy g ł ównych, zainstalowanych na granicy w ł asno ś ci sieci wodoci ą gowej i ponosi koszty utrzymania tych wodomierzy oraz koszty odczytów ich wskaza ń dokonywanych przez pracowników przedsi ę biorstwa. W przedmiotowej sprawie granic ą w ł asno ś ci sieci wodoci ą gowej nie jest punkt czerpalny wody w mieszkaniu lokatora spó ł dzielni, lecz zawór g ł ówny za wodomierzem g ł ównym. W zakresie pierwszej przes ł anki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi ą cej, ż e warunki umowy musz ą by ć narzucone, w opinii organu antymonopolowego konieczno ść dokonania uzgodnie ń w przedmiocie warunków technicznych dostawy wody i odprowadzania ś cieków dla budynków mieszkalnych wynika z przepisów Prawa budowlanego i rozporz ą dze ń wykonawczych do tej ustawy oraz Polskich Norm i okre ś lone rygory tych obowi ą zuj ą cych aktów prawnych nie mog ą by ć oceniane przez pryzmat ustawy antymonopolowej. Zasad ą jest, ż e w ł a ś ciciel lub zarz ą dca budynku wielolokalowego z przedsi ę biorstwem wodoci ą gowo-kanalizacyjnym uzgadnia sposób zainstalowania wodomierzy, zgodnie z obowi ą zuj ą cymi warunkami technicznymi oraz uzgadnia sposób przerwania dostarczania wody do lokalu bez zak ł óce ń dostawy wody w pozosta ł ych lokalach. Zasad ą jest, ż e wnioskodawca, w ł a ś ciciel instalacji wodoci ą gowej, ustala zasady utrzymania wodomierzy zainstalowanych w poszczególnych lokalach oraz sposób rozlicze ń ró ż nic wskaza ń mi ę dzy 11 wodomierzem g ł ównym, a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach. W przedmiotowej sprawie nie mo ż na skutecznie żą da ć , aby przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne zawiera ł o umowy z mieszka ń cami budynków wielolokalowych, a egzekwowania praw i obowi ą zków okre ś lonych w ustawach i rozporz ą dzeniach nie mo ż na uzna ć za narzucone warunki umów. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów 9 w podobnej sprawie wyrazi ł pogl ą d: „Wprawdzie w przedmiotowym budynku zainstalowane zosta ł y wodomierze, ale niezgodnie z obowi ą zuj ą cymi warunkami technicznymi (wodomierze nie mog ą si ę znajdowa ć w lokalu mieszkalnym). W niniejszej sprawie, nie zosta ł spe ł niony tak ż e warunek uzgodnienia przez strony sposobu przerwania dostarczania wody do lokalu bez zak ł ócenia dostaw wody w pozosta ł ych lokalach. Nadto nale ż y pami ę ta ć , ż e aby warunek ten zosta ł spe ł niony, musi by ć prawid ł owo sporz ą dzona, a potem wykonana wewn ę trzna instalacja wodoci ą gowa. (...) Stwierdzi ć nale ż y, i ż wszystkie wy ż ej wymienione warunki, zosta ł y przewidziane przez ustaw ę . Jest to prawo powszechnie obowi ą zuj ą ce i nie mo ż e by ć stosowane wybiórczo. Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne nie mog ł o zawrze ć umów, wbrew obowi ą zuj ą cym przepisom.” W zwi ą zku z powy ż szym w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z narzucaniem warunków umów. W zakresie drugiej przes ł anki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi ą cej, ż e warunki umowy musz ą by ć uci ąż liwe, w opinii organu antymonopolowego w niniejszej sprawie zarówno dostawca wody jak i odbiorca wody zobowi ą zani s ą do post ę powania zgodnie w regulacjami obowi ą zuj ą cych aktów prawnych. Powo ł ane w uzasadnieniu decyzji przepisy w jednakowym stopniu obowi ą zuj ą wszystkich uczestników rynku i nie sposób uzna ć obowi ą zuj ą cych norm prawnych za uci ąż liwe. S ą d Najwy ż szy 10 podkre ś li ł , ż e stosownie do tre ś ci art. 5 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...), je ż eli umowa o zaopatrzenie w wod ę nie stanowi inaczej, to odbiorca us ł ug odpowiada za zapewnienie niezawodnego dzia ł ania posiadanych instalacji i przy łą czy wodoci ą gowych lub instalacji i przy łą czy kanalizacyjnych, z urz ą dzeniem pomiarowym w łą cznie. S ą d Najwy ż szy tak ż e wyrazi ł stanowisko, ż e „trudno wyobrazi ć sobie, aby powinno ść zapewnienia niezawodnego dzia ł ania posiadanych instalacji i przy łą czy obci ąż a ł a inny podmiot ni ż ich w ł a ś ciciela”. „Prawodawca uzna ł , ż e spo ł eczno ść lokalna jako ca ł o ść nie powinna by ć – poprzez mechanizm cenowy – obarczana kosztami budowy tej cz ęś ci infrastruktury wodoci ą gowo-kanalizacyjnej, która s ł u ż y g ł ównie zaspokojeniu potrzeb poszczególnych konsumentów”. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów 11 podkre ś li ł , ż e cz ł onkowie spó ł dzielni s ą „wspó ł w ł a ś cicielami wszystkich urz ą dze ń wodno-kanalizacyjnych zobowi ą zani do wspó ł dzia ł ania w zarz ą dzie rzecz ą wspóln ą – art. 200 k.c.” Wnoszone przez cz ł onków spó ł dzielni op ł aty eksploatacyjne powinny zawiera ć w sobie koszty ponoszone przez Spó ł dzielni ę na eksploatacj ę i konserwacj ę instalacji wodoci ą gowej. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów 12 wyrazi ł opini ę , ż e „ogóln ą zasad ą jest wi ę c zawieranie umów o zaopatrzenie w wod ę z w ł a ś cicielem lub zarz ą dc ą budynków wielolokalowych, a tylko wyj ą tkowo umowy takie zawiera si ę z poszczególnymi osobami korzystaj ą cymi z lokali.” W przedmiotowej sprawie zgodnie z obowi ą zuj ą c ą na obszarze Gminy Rybnik taryf ą , cena za dostarczan ą wod ę i stawka op ł aty abonamentowej s ą jednakowe dla wszystkich odbiorców us ł ug, czego w opinii S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów 13 „nie mo ż na uzna ć za warunki uci ąż liwe - skoro s ą równe dla wszystkich odbiorców”. Tak wi ę c PWiK nie jest zobowi ą zane do ponoszenia ryzyka zwi ą zanego z systemem rozlicze ń zaproponowanym przez Spó ł dzielni ę w sytuacji, gdy cz ęść lokatorów mo ż e uniemo ż liwi ć wej ś cie pracownikom 9 Wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 stycznia 2004r. sygn. akt Ama 23/03 10 wyrok S ą du Najwy ż szego Izba Pracy, Ubezpiecze ń Spo ł ecznych i Spraw Publicznych z dnia 13 maja 2004r. sygn. akt III SK 39/04 11 wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 lipca 2003r. sygn. akt XVII Ama 78/02 12 wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 stycznia 2004r. sygn. akt XVII Ama 23/03 13 wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 grudnia 2002r. sygn. akt XVII Ama 27/02 12 przedsi ę biorcy do mieszka ń w celu dokonania odczytu wodomierzy na instalacji wodoci ą gowej lub w celu odci ę cia dop ł ywu wody do lokalu, albowiem przy braku mo ż liwo ś ci dokonania w jednym czasie faktycznego odczytu wodomierzy umieszczonych w mieszkaniach nie mo ż na okre ś li ć ró ż nicy pomi ę dzy sum ą ich wskaza ń z wodomierzem g ł ównym. PWiK nie jest zobowi ą zane do ponoszenia kosztów zainstalowania i utrzymania wodomierzy w mieszkaniach lokatorów. Dopóki Spó ł dzielnia od strony technicznej nie przystosuje swoich instalacji do obowi ą zuj ą cych norm lub nie uzgodni zasad ich utrzymania, to PWiK nie ma obowi ą zku zawierania umów o dostarczanie wody z lokatorami Spó ł dzielni. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę (...) daje przedsi ę biorstwu wodoci ą gowemu mo ż liwo ść zawierania umów z lokatorami budynków wielolokalowych, ale zawarte w art. 6 ust. 7 oraz w art. 8 wyra ż enie „mo ż e” ś wiadczy o uznaniowo ś ci takiej decyzji. W przedmiotowej sprawi strony negocjowa ł y warunki zawarcia umów o zaopatrzenie w wod ę z lokatorami Spó ł dzielni. Stosownie do art. 353(1) k.c. strony zawieraj ą ce umow ę mog ą u ł o ż y ć stosunek prawny wed ł ug swego uznania, byleby jego tre ść lub cel nie sprzeciwia ł y si ę w ł a ś ciwo ś ci (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom wspó łż ycia spo ł ecznego. W zwi ą zku z powy ż szym w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z uci ąż liwo ś ci ą rozumian ą jako ka ż dy warunek umowy oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju. Aby stwierdzi ć byt praktyki nale ż y wykaza ć istnienie trzeciej przes ł anki okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - uzyskiwanie przez przedsi ę biorc ę nieuzasadnionych korzy ś ci. Je ż eli warunki umowy s ą narzucone si łą przewagi kontraktowej przedsi ę biorcy i uci ąż liwe, a za taki warunek umowy uznaje si ę ka ż dy warunek oznaczaj ą cy dla jednej ze stron umowy ci ęż ar wi ę kszy od powszechnie przyj ę tych w stosunkach danego rodzaju, czyli naruszaj ą cy zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadczenia oraz przynosz ą przedsi ę biorcy tym samym nieuzasadnione korzy ś ci kosztem kontrahenta, mamy do czynienia z praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę . W cywilnoprawnych stosunkach istotne znaczenie ma tak ż e zasada ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń zawarta w art. 487 K.c. Umowa o zbiorowe zaopatrzenie w wod ę jest przyk ł adem umowy wzajemnej w rozumieniu art. 487 § 2 K.c. Istot ą takiej umowy jest wzajemno ść ś wiadcze ń , to jest ka ż da ze stron, wed ł ug tre ś ci umowy zobowi ą zuje si ę ś wiadczy ć drugiej stronie ekwiwalent tego co sama otrzymuje. Jak podnios ł a Spó ł dzielnia, PWiK zamierza j ą obci ąż a ć kosztami odczytu, co stanowi praktyk ę ograniczaj ą c konkurencj ę . W przedmiotowej sprawie PWiK obci ąż a Spó ł dzielni ę op ł atami okre ś lonymi w obowi ą zuj ą cej na terenie gminy taryfie. Tak wi ę c PWiK dostarczaj ą c wod ę do zasobów Spó ł dzielni i pobieraj ą c op ł aty okre ś lone w taryfie nie osi ą ga ł o nieuzasadnionych korzy ś ci. Przy negocjowaniu warunków umowy, w tym tak ż e warunków ś wiadczenia us ł ug jako istotnego postanowienia ka ż dej umowy o charakterze wzajemnym (art. 487 § 2 K.c.) prawem ka ż dego przedsi ę biorcy, i to bez wzgl ę du na posiadan ą pozycj ę rynkow ą , jest uwzgl ę dnienie interesu ekonomicznego strony. Takiego naturalnego zachowania ka ż dego przedsi ę biorcy nie mo ż na samo przez si ę uto ż samia ć z praktykami ograniczaj ą cymi konkurencj ę . Stosownie do zapisu § 11 regulaminu ceny i stawki op ł at za wod ę nie podlegaj ą ustaleniu w oparciu o umow ę o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . W przedmiotowej sprawie PWiK pobiera od Spó ł dzielni op ł aty okre ś lone w taryfie. Grupa taryfowa „gospodarstwa domowe i pozostali odbiorcy us ł ug” p ł aci okre ś lon ą cen ę 1 m 3 dostarczonej wody i stawk ę op ł aty abonamentowej. Okre ś lone w taryfie op ł aty w jednakowym stopniu dotycz ą okre ś lonej grupy odbiorców. Nie mo ż na PWiK zarzuci ć osi ą gania nieuzasadnionych korzy ś ci, poniewa ż dostawca wody okre ś la nale ż no ść za wykonane us ł ugi wed ł ug wskaza ń wodomierza g ł ównego oraz pobiera okre ś lon ą w taryfie op ł at ę abonamentow ą . Pobieranie przez PWiK op ł at okre ś lonych w taryfie nie stanowi praktyki ograniczaj ą cej konkurencje. Odczytów wodomierzy dokonuj ą pracownicy PWiK i przedsi ę biorca ten rozlicza si ę z odbiorcami zobowi ą zanymi jest do zap ł aty w ustalonym terminie. Natomiast Spó ł dzielnia jako zarz ą dca nieruchomo ś ci i w ł a ś ciciel instalacji wodoci ą gowej okre ś li ł a sposób rozlicze ń ró ż nic wskaza ń mi ę dzy wodomierzem g ł ównym a wodomierzami zainstalowanymi w poszczególnych lokalach oraz zasady ich utrzymania, co zawarte jest w regulaminie obowi ą zuj ą cym cz ł onków Spó ł dzielni. PWiK w obowi ą zuj ą cym porz ą dku prawnym nie ma obowi ą zku utrzymywania i modernizacji instalacji wodoci ą gowej stanowi ą cej w ł asno ść Spó ł dzielni, w tym ponoszenia kosztów zainstalowania i utrzymania 13 wodomierzy w poszczególnych lokalach i obci ąż ania za to osób korzystaj ą cych z lokali op ł at ą sta łą . W zwi ą zku z powy ż szym nie s ą spe ł nione łą cznie przes ł anki konieczne do bytu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy antymonopolowej. Ustaw ę antymonopolow ą zalicza si ę do prawa publicznego. Prawo publiczne ma celu ochron ę interesu ogólnospo ł ecznego, któremu musz ą by ć podporz ą dkowane partykularne interesy uczestników rynku. Zapis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi – ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Tak wi ę c celem ustawodawstwa antymonopolowego jest ochrona interesu publicznoprawnego za po ś rednictwem instrumentów prawno administracyjnych. Naruszenie interesu publicznoprawnego mo ż e mie ć miejsce wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą antymonopolow ą dotkni ę ty jest szeroki kr ą g uczestników rynku, wzgl ę dnie gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą na rynku inne niekorzystne zjawiska. Aby stwierdzi ć , ż e zachowanie przedsi ę biorcy stanowi naruszenie ustawy antymonopolowej koniecznym jest wykazanie interesu publicznoprawnego. W omawianej sprawie, Spó ł dzielnia wyst ą pi ł a do organu antymonopolowego z żą daniem wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego i wydania decyzji w sprawie, która dotyczy okre ś lonej grupy – cz ł onków spó ł dzielni, których wi ęź wynika ze wspólnego d ąż enia do celu statutowego. Z uwagi na publicznoprawny charakter ustawy antymonopolowej jej celem nie jest bezpo ś rednia ochrona praw podmiotowych uczestników rynku lub grupy, albowiem taka ochrona stanowi przedmiot dzia ł ania s ą dów powszechnych. Stosownie zatem do powy ż szego, zasadnicz ą kwesti ą w przedmiotowej sprawie jest wyra ź ne odró ż nienie interesu prywatnego od publicznoprawnego. Jak wynika z powy ż szego, w przedmiotowej sprawie odmowa PWiK zawarcie umów o zaopatrzenie w wod ę z cz ł onkami/lokatorami Spó ł dzielni nie narusza publicznego interesu konsumentów oraz nie zaistnia ł y łą cznie przes ł anki okre ś lone w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nie zaistnia ł a okre ś lona tym przepisem praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę . Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze ustalenia, Organ antymonopolowy nie stwierdzi ł stosowania przez PWiK praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych PWiK nieuzasadnione korzy ś ci w ten sposób, ż e odmawia zawarcia indywidualnych umów o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków z poszczególnymi lokatorami korzystaj ą cymi z lokali w zasobach Spó ł dzielni. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Punkt II zawiera postanowienie wydane na podstawie art. 75 w zwi ą zku z art. 69 ust. 1 ustawy antymonopolowej o zwrocie kosztów. Zgodnie z zapisem art. 69 ust. 1 ustawy w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek strona przegrywaj ą ca spraw ę jest obowi ą zana zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym tak ż e opinii bieg ł ych i instytutów naukowych . Do niezb ę dnych kosztów post ę powania strony reprezentowanej przez adwokata lub radc ą prawnego zalicza si ę jego wynagrodzenie, jednak nie wy ż sze ni ż wynikaj ą ce ze stawek op ł at okre ś lonych w odr ę bnych przepisach, i wydatki jednego adwokata oraz koszty osobistego stawiennictwa strony na wezwanie Prezesa Urz ę du (art. 69 ust. 3). W niniejszym post ę powaniu zarówno Spó ł dzielnia jak i PWiK s ą reprezentowani przez adwokatów, a organ antymonopolowy pouczy ł strony post ę powania, ż e roszczenie o zwrot kosztów wygasa, je ż eli strony w terminie wyznaczonym przez Prezesa Urz ę du nie z ł o żą spisu kosztów (karta nr 134-135). PWiK wnios ł o o przyznanie zwrotu kosztów post ę powania wed ł ug przepisów rozporz ą dzenia w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie (karta nr 139). Spó ł dzielnia tak ż e wnios ł a o zwrot kosztów post ę powania wed ł ug przepisów w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie (karta nr 141). W tym miejscu podnie ść nale ż y, ż e zawarte we wniosku o wszcz ę cie post ę powania żą dania Spó ł dzielni nie zosta ł y uwzgl ę dnione, co zawarto w pkt I sentencji niniejszej decyzji, a stanowisko organu antymonopolowego zawarte jest w jej uzasadnieniu. Po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego uznano, i ż zarzuty Spó ł dzielni nie s ą uzasadnione i przedstawione dzia ł ania PWiK nie stanowi ą naruszenie ustawy antymonopolowej. Spó ł dzielnia jako strona przegrywaj ą ca spraw ę jest obowi ą zana zwróci ć PWiK na jego żą danie 14 koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Rozporz ą dzenie Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002r. w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej z urz ę du (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) okre ś la mi ę dzy innymi stawki minimalne op ł at za czynno ś ci adwokackie. Stosownie do zapisu § 5 - wysoko ść stawek minimalnych w sprawach nieokre ś lonych w rozporz ą dzeniu ustala si ę , przyjmuj ą c za podstaw ę stawk ę w sprawach o najbardziej zbli ż onym rodzaju. Organ antymonopolowy pomocniczo wykorzysta ł zapis § 18 ust. 2 powo ł anego rozporz ą dzenia (sprawa o najbardziej zbli ż onym rodzaju), wed ł ug którego w sprawach z zakresu ochrony konkurencji stawki minimalne w post ę powaniu przed S ą dem Ochrony Konkurencji i Konsumentów wynosz ą 360,00 z ł . W przedmiotowej sprawie do kosztów niezb ę dnych do celowej obrony organ antymonopolowy zaliczy ł koszty za czynno ś ci adwokackie wed ł ug przepisów § 18 ust. 2 pkt rozporz ą dzenia w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie (...) oraz postanowi ł obci ąż y ć i zobowi ą za ć Spó ł dzielni ę do zwrotu PWiK kosztów post ę powania w wysoko ś ci 360,00 z ł . Rozstrzygni ę cie o kosztach w drodze postanowienia mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie, co jest zgodne z art. 75 powo ł anej ustawy. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w postanowieniu zawartym w punkcie II. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 1 i art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 15
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RKT-411-19/04/HS
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 36.00 37.00
- Region
- Śląskie
- Strony
- Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. z siedzibą w Rybniku
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów