RKT-67/2005

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia 16.12.2005r. RKT-430-03/05/AW DECYZJA Nr RKT-67/2005 I. Na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 i Nr 170, poz. 1652, z 2004r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959 oraz z 2005r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 184, poz. 1539) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Pa ń stwowe Przedsi ę biorstwo U ż yteczno ś ci Publicznej Poczta Polska z siedzib ą w Warszawie, pl. Ma ł achowskiego 2, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 3 414 123 PLN (s ł ownie z ł otych: trzy miliony czterysta czterna ś cie tysi ę cy sto dwadzie ś cia trzy), co stanowi równowarto ść 837 000 euro, tj. 1 000 euro za ka ż dy dzie ń zw ł oki w wykonaniu prawomocnej decyzji nr RKT-09/2001 z dnia 29.03.2001r., poczynaj ą c od dnia 17.06.2003r. do dnia 30.09.2005r., p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. II. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003r. Nr 86, poz. 804 i Nr 170, poz. 1652, z 2004r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959 oraz z 2005r. Nr 163, poz. 1362 i Nr 184, poz. 1539) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2002r. Nr 18, poz. 172 ze zm. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: obci ąż a si ę Pa ń stwowe Przedsi ę biorstwo U ż yteczno ś ci Publicznej Poczta Polska z siedzib ą w Warszawie, pl. Ma ł achowskiego 2, kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, oraz zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów w kwocie 134 PLN (s ł ownie z ł otych: sto trzydzie ś ci cztery). Uzasadnienie W dniu 29.03.2001r. po rozpatrzeniu sprawy wszcz ę tej na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów Starostwo Powiatowe w Cieszynie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Organem Antymonopolowym) wyda ł decyzj ę nr RKT–09/2001, w której nakaza ł Pa ń stwowemu Przedsi ę biorstwu U ż yteczno ś ci Publicznej Poczta Polska z siedzib ą w Warszawie (zwanemu dalej Poczt ą ) zaniechanie stosowania praktyki 1 monopolistycznej polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych jej nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zobowi ą zanie nadawcy do uiszczania co miesi ą c op ł aty dodatkowej za czynno ś ci manipulacyjne zwi ą zane z obs ł ug ą przesy ł ek pocztowych op ł acanych w formie skredytowanej, co stanowi ł o naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. Nr 52, poz.547; Dz.U. z 2000r. Nr 31, poz. 381; Dz.U. Nr 60, poz. 704). W decyzji Nr RKT-09/2001 Organ Antymonopolowy wskaza ł na dowolno ść kszta ł towania wysoko ś ci op ł aty manipulacyjnej (dodatkowej) z uwagi na brak zdefiniowania przez Poczt ę „czynno ś ci manipulacyjnych”, wykaza ł równie ż , i ż czynno ś ci, które zdaniem Poczty Polskiej mia ł y charakter dodatkowy w istocie takiego charakteru nie mia ł y, gdy ż dotyczy ł y czynno ś ci obj ę tych op ł at ą standardow ą w przypadku nadawania przesy ł ek op ł acanych za pomoc ą znaczków. Przyj ę cie przesy ł ek listowych op ł acanych za pomoc ą znaczków, pocz ą wszy od odebrania ksi ąż ki nadawczej i przesy ł ek poprzez odpowiednie ich ewidencjonowanie po ewentualne wystawienie faktury odbywa ł o si ę bez jakichkolwiek dodatkowych op ł at. Odno ś nie odroczenia terminu p ł atno ś ci Organ Antymonopolowy podkre ś li ł , i ż koszty jego sfinansowania wielokrotnie przekracza ł y oprocentowanie rynkowe oraz to, ż e odroczenia terminu p ł atno ś ci sama Poczta nie zalicza ł a do „czynno ś ci manipulacyjnych”, za które potem pobiera ł a op ł at ę . Poczta pobiera ł a zatem od nadawców op ł at ę dodatkow ą bez rzetelnej analizy kosztowej. Od powy ż szej decyzji odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Antymonopolowego wnios ł a Poczta. Wyrokiem z dnia 12.06.2002r. sygn. akt XVII Ama 65/01 S ą d oddali ł odwo ł anie. Wyrok uprawomocni ł si ę , a Poczta by ł a zobowi ą zana zastosowa ć si ę do zawartego w punkcie I decyzji nr RKT-09/2001 nakazu Organu Antymonopolowego zaniechania stosowania praktyki monopolistycznej. W dniu 01.04.2001r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów, która w art. 8 ust. 2 pkt 6 przewiduje, i ż nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polegaj ą ce na narzucaniu przez przedsi ę biorc ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci, stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę . Tre ść art. 8 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy odpowiada sw ą tre ś ci ą art. 5 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdzia ł aniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. Ustawodawca uzna ł wobec powy ż szego, ż e zachowanie przedsi ę biorcy, które wype ł nia ł o znamiona praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę przewidzianej w 5 ust. 1 pkt 6 nadal winno by ć zakazane. W dniu 21.10.2002r. Organ Antymonopolowy wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygnatura akt RKT-423-w-12/02/AW) w celu wst ę pnego ustalenia, czy decyzja nr RKT- 09/2001 z dnia 29.03.2001r. zosta ł a wykonana i zwróci ł si ę do Poczty o szczegó ł owe wyja ś nienia dotycz ą ce sposobu zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , a tak ż e o przes ł anie odpowiedniej dokumentacji na potwierdzenie dokonanych w tym kierunku dzia ł a ń . Organ Antymonopolowy zwróci ł si ę równie ż do Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Cieszynie, który by ł wnioskodawc ą w post ę powaniu antymonopolowym zako ń czonym decyzj ą nr RKT-09/2001 i wyst ę powa ł w imieniu Starostwa Powiatowego w Cieszynie, o dostarczenie informacji pozwalaj ą cych na ocen ę , czy w/w decyzja zosta ł a wykonana. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Organ Antymonopolowy wst ę pnie ustali ł , i ż Poczta pobieraj ą c op ł at ę dodatkow ą za czynno ś ci manipulacyjne zwi ą zane ze skredytowan ą form ą op ł acania przesy ł ek, korzysta z kalkulacji, która budzi powa ż ne w ą tpliwo ś ci, co do zasadno ś ci przyj ę tych w niej pozycji, dlatego te ż przyj ę to, ż e istniej ą przes ł anki przemawiaj ą ce za stwierdzeniem, i ż Poczta nie zaprzesta ł a stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę i nie zastosowa ł a si ę do nakazu wynikaj ą cego z decyzji z dnia 2 29.03.2001r. nr RKT-09/2001. Tym samym uzasadnionym by ł o wszcz ę cie post ę powania w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej na tego przedsi ę biorc ę . W dniu 14.01.2003r. Organ Antymonopolowy w drodze postanowienia pod sygn. akt RKT- 536-s-01/03/K/AW/SG wszcz ął z urz ę du post ę powanie administracyjne w sprawie na ł o ż enia na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów na Poczt ę kary pieni ęż nej z tytu ł u niewykonania prawomocnej decyzji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29.03.2001r. Nr RKT-09/2001 (wydanej w post ę powaniu prowadzonym pod sygn. akt RKT-536-s/01/00/AW). Post ę powanie to zosta ł o zako ń czone w dniu 16.06.2003r. decyzj ą nr RKT-19/2003, w której na ł o ż ono na Poczt ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 2 010,10 z ł stanowi ą c ą równowarto ść 500 euro, za ka ż dy dzie ń zw ł oki w wykonaniu decyzji nr RKT-09/2001 z dnia 29.03.2001r., poczynaj ą c od dnia 08.10.2002r., do dnia 16.06.2003r., co da ł o łą cznie kwot ę 506 545,20 z ł otych p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. Poczta wnios ł a od powy ż szej decyzji odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Postanowieniem z dnia 15.09.2003r. sygn. akt XVII Ama 80/03 S ą d odrzuci ł odwo ł anie Poczty z powodu jego wniesienia po terminie. Nast ę pnie Poczta za ż ali ł a si ę na w/w postanowienie, a za ż alenie to zosta ł o odrzucone przez S ą d poniewa ż Poczta nie wnios ł a stosownego wpisu. Postanowienie o sygn. akt XVII Ama 80/03 z dnia 13.11.2003r. zosta ł o dor ę czone Poczcie w dniu 18.11.2003r. (karty nr 42, 83). W tej dacie zako ń czy ł o si ę post ę powanie odwo ł awcze dotycz ą ce prawid ł owo ś ci wniesienia odwo ł ania. Po uprawomocnieniu si ę decyzji nr RKT-19/2003 (nak ł adaj ą cej na Poczt ę kar ę za niewykonanie decyzji nr RKT-09/2001), w dniu 17.05.2004r. Organ Antymonopolowy wszcz ął kolejne post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt RKT-400-18/04/AW) maj ą ce na celu ustalenie, czy Poczta zastosowa ł a si ę do nakazu zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę sformu ł owanego w decyzji nr RKT-09/2001, czy ewentualnie ma miejsce naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego okre ś lonego w art. 102 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ś wietle ustale ń dokonanych w ramach w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego stwierdzono, ż e zachodzi uzasadnione podejrzenie, i ż Poczta, pomimo zastosowania wobec niej ś rodka egzekucji prawomocnych decyzji Organu Antymonopolowego w postaci kary pieni ęż nej, nie wykona ł a decyzji nr RKT-09/2001. Za przyj ę ciem takiego stanowiska przemawia ł fakt obowi ą zywania Regulaminu korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym zobowi ą zuj ą cego nadawc ę do uiszczania op ł aty dodatkowej za korzystanie ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek, a tak ż e fakt, i ż Starostwo Powiatowe w Cieszynie by ł o zobowi ą zane do uiszczania op ł aty dodatkowej za czynno ś ci pracowników Poczty, które zosta ł y zakwestionowane przez Organ Antymonopolowy w decyzji nr RKT-09/2001. W zwi ą zku z powy ż szym Organ Antymonopolowy postanowi ł skorzysta ć z uprawnie ń okre ś lonych w art. 102 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i wszcz ąć post ę powanie antymonopolowe w sprawie na ł o ż enia na Poczt ę kary pieni ęż nej z powodu niewykonania decyzji nr RKT-09/2001 (karta nr 1). Postanowieniem nr 2 z dnia 05.11.2004r. zaliczono w poczet dowodów na podstawie art. 123 k.p.a. do niniejszego post ę powania informacje i dokumenty zebrane w trakcie w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego, o czym zawiadomiono Poczt ę (karty nr 26, 81). Organ Antymonopolowy ustali ł co nast ę puje: W dniu 02.01.2003r. przedstawiciele Starostwa Powiatowego w Cieszynie pomimo zastrze ż e ń co do wysoko ś ci op ł aty dodatkowej i sposobu jej ustalania podpisali z upowa ż nionym przedstawicielem Rejonowego Urz ę du Poczty w Bielsku-Bia ł ej umow ę na uiszczanie op ł at za przesy ł ki pocztowe z do ł u (op ł ata skredytowana) na czas nieokre ś lony 3 (karty nr 54, 65-66, 452-454). W § 4 ust. 2 umowy Starostwo zobligowa ł o si ę do „pokrycia wszystkich kosztów czynno ś ci dodatkowych rzeczywi ś cie wykonanych a wykraczaj ą cych poza przedmiot niniejszej umowy, które zostan ą uj ę te na fakturze VAT w pozycji „op ł aty dodatkowe” a obliczone wg kalkulacji stanowi ą cej za łą cznik nr 1. Za łą cznik powy ż szy zatytu ł owany „Kalkulacja kosztów czynno ś ci dodatkowych zwi ą zanych z realizacj ą umowy o uiszczanie op ł at za nadane przesy ł ki w formie op ł aty skredytowanej” obejmuje trzy zasadnicze cz ęś ci: - „Czynno ś ci dodatkowe zwi ą zane z obs ł ug ą op ł aty z do ł u – op ł aty sta ł e w okresie obrachunkowym.” - „Czynno ś ci dodatkowe zwi ą zane z op ł at ą z do ł u – op ł aty zmienne uzale ż nione od rodzaju i ilo ś ci nadawanych przesy ł ek.” - „Koszty sfinansowania odroczonego terminu p ł atno ś ci op ł ata zmienna uzale ż niona od warto ś ci op ł at za nadane i zwrócone przesy ł ki i d ł ugo ś ci odroczenia p ł atno ś ci.” Pozycja „Czynno ś ci dodatkowe zwi ą zane z obs ł ug ą op ł aty z do ł u – op ł aty sta ł e w okresie obrachunkowym” obejmuje nast ę puj ą ce elementy: a) przekazanie danych o przyj ę tych przesy ł kach z urz ę du pocztowego do RUP – op ł ata jak za list zwyk ł y priorytetowy 20g zgodnie z obowi ą zuj ą cym cennikiem, b) kontrola poprawno ś ci sporz ą dzenia nades ł anego zestawienia (15 min : 60 min) x stawka roboczogodziny, c) kontrola terminowo ś ci regulowania nale ż no ś ci (5 min : 60 min) x stawka roboczogodziny, d) wysy ł anie faktury listem poleconym priorytetowym ZPO do 20g zgodnie z obowi ą zuj ą cym cennikiem, Kalkulacja zawiera równie ż pozycj ę : e) w przypadku zalegania z p ł atno ś ciami (op ł ata dopisywana do najbli ż szej faktury VAT) - za wystawienie upomnienia (5 min : 60 min ) x stawka roboczogodziny, - za przes ł anie upomnienia - jak za list polecony ZPO zgodnie z obowi ą zuj ą cym cennikiem. Starosta zdecydowa ł si ę na zawarcie powy ż szej umowy, gdy ż uzna ł za korzystne odst ą pienie przez Poczt ę od zasady pobierania op ł aty za czynno ś ci dodatkowe zwi ą zane z nadawaniem przesy ł ek za op ł at ą skredytowan ą w wysoko ś ci 10% warto ś ci nadanych przesy ł ek za dany okres rozliczeniowy (karta nr 70). Powy ż sze ustalenia wzi ę to ju ż pod uwag ę w toku post ę powania zako ń czonego decyzj ą nr RKT-19/2003. Z analizy faktur otrzymywanych przez Starostwo Powiatowe w Cieszynie, dokonanej przez Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Cieszynie, w okresie od 01.01.2003r. do 01.05.2004r. wynika, ż e wysoko ść naliczanych w danym miesi ą cu przez Poczt ę op ł at dodatkowych mie ś ci ł a si ę w granicach od 1,58% do 1,81 % warto ś ci nadanych przesy ł ek (karta nr 73). W okresie od stycznia do maja 2005r. op ł ata dodatkowa mie ś ci ł a si ę w granicach od 1,49% do 1,58% warto ś ci nadanych przesy ł ek w miesi ę cznym okresie rozliczeniowym (karty nr 446-451). Umow ę o podobnej tre ś ci zawar ł z Poczt ą w dniu 01.03.2003r. Burmistrz Miasta Ustro ń (karty nr 76-77). §4 ust. 2 tej umowy zobowi ą zuje Miasto Ustro ń do pokrycia kosztów dodatkowych wynikaj ą cych z uiszczania op ł aty za nadawane i zwrócone przesy ł ki z do ł u (op ł aty skredytowanej) uj ę tych w fakturze VAT w pozycji „op ł aty dodatkowe”. Na podstawie kalkulacji dokonanej wed ł ug zasad okre ś lonych w za łą czniku nr 1 do umowy strony przyj ęł y, ż e koszty dodatkowe wynosz ą 2,3 % warto ś ci nadanych i zwróconych przesy ł ek pocztowych (karta nr 76). Z inicjatywy Poczty dosz ł o do zmiany tej umowy w drodze podpisania Aneksu Nr 2/2005 z dnia 31.01.2005r. (karta nr 456). Strony uzgodni ł y obni ż enie kosztów dodatkowych z dotychczasowych 2,3% na 2,0% warto ś ci nadanych i zwróconych przesy ł ek pocztowych. Wska ź nik ten obowi ą zuje od dnia 01.02.2005r. (karty nr 457-462). 4 Prace nad projektem zarz ą dzenia Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej zmieniaj ą cego Regulamin korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym w cz ęś ci dotycz ą cej form uiszczania op ł at za powszechne us ł ugi pocztowe prowadzono w Biurze Polityki Finansowej Centralnego Zarz ą du Poczty Polskiej. Projekt ten mia ł charakter zarz ą dzenia zmieniaj ą cego i odnosi ł si ę wy łą cznie do form uiszczania op ł at pocztowych. Przedmiotowy projekt w lutym 2004r. zosta ł przekazany do zaopiniowania innym jednostkom organizacyjnym Poczty, w tym do Biura Us ł ug Pocztowych i Biura Obs ł ugi Prawnej (karty nr 44, 45-50). Wobec uwag w/w Biur zaproponowana tre ść zarz ą dzenia uleg ł a modyfikacjom, niemniej jednak, jak poda ł a Poczta, wszyscy pracuj ą cy nad projektem widzieli konieczno ść utrzymania mo ż liwo ś ci refinansowania przez klienta korzystaj ą cego z op ł aty „z do ł u”, kosztu pieni ą dza w oparciu o standardy bankowe (karta nr 29). Projekt zarz ą dzenia Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej zmieniaj ą cego Regulamin korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym m.in. w zakresie zasad uiszczania op ł at w formie op ł aty z do ł u (przewidywa ł zobowi ą zanie nadawcy do pokrycia kosztów sfinansowania odroczonego terminu p ł atno ś ci wed ł ug okre ś lonego wzoru, daj ą c jednocze ś nie nadawcy mo ż liwo ść z ł o ż enia Poczcie oferty pokrywania tych kosztów w formie rycza ł towej stawki procentowej) zosta ł przed ł o ż ony do zaopiniowania równie ż Departamentowi Poczty w Ministerstwie Infrastruktury. Departament ten zg ł osi ł uwag ę , i ż niezb ę dne jest opracowanie nowego Regulaminu zgodnie z obowi ą zkiem wynikaj ą cym z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2003r. Nr 130, poz. 1188 z pó ź n. zm.), zapewniaj ą c zgodno ść zapisów regulaminu ze wspomnian ą ustaw ą , jak i aktami wykonawczymi do niej, a w szczególno ś ci rozporz ą dzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych us ł ug pocztowych (Dz.U. Nr 5, poz. 34). Departament Poczty w Ministerstwie Infrastruktury zakwestionowa ł zaproponowany przez Poczt ę w projekcie mechanizm pokrywania kosztów sfinansowania odroczonego terminu p ł atno ś ci w formie rycza ł towej stawki procentowej, bez uszczegó ł owienia zasad rozpatrywania poszczególnych ofert oraz kryteriów ich oceny (karta nr 40). Maj ą c na wzgl ę dzie potrzeb ę opracowania nowego regulaminu Dyrektor Generalny Poczty Polskiej decyzj ą nr 25 z dnia 19 marca 2004r. powo ł a ł Zespó ł do spraw opracowania projektu regulaminu ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych (karty nr 32-33). Zespó ł odby ł 9 spotka ń (karty nr 84, 104-122). Poczta wskaza ł a, ż e po wej ś ciu w ż ycie rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych us ł ug pocztowych, tj. po dniu 23.01.2004r., w Parlamencie rozpocz ęł y si ę i trwa ł y prace nad zmian ą ustawy Prawo pocztowe m.in. w zakresie uregulowania sprawy taryf specjalnych dla nadawców nadaj ą cych znaczn ą liczb ę przesy ł ek. Ustawa z dnia 18 marca o zmianie ustawy - Prawo pocztowe (Dz.U. Nr 69, poz. 627), opublikowana w dniu 20.04.2004r., wprowadzaj ą ca powy ż sze zmiany wesz ł a w ż ycie z dniem 1 maja 2004r. Poniewa ż ta zmiana ustawy okre ś li ł a zasady ustalania op ł at dla tzw. „masowych klientów” kierunek prac nad zmian ą zarz ą dzenia Dyrektora Generalnego musia ł zosta ć zmieniony i w zwi ą zku z podj ę ciem prac przez Zespó ł nad nowym regulaminem ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych odst ą piono od prac nad projektem zmieniaj ą cym to zarz ą dzenie. Ustalono bowiem uwzgl ę dnienie wszystkich tych kwestii w projekcie regulaminu, nad którym w tym czasie pracowano, a nie w odr ę bnym zarz ą dzeniu wprowadzaj ą cym w ż ycie zmiany dotycz ą ce cen. Opracowany przez Zespó ł projekt regulaminu, zgodnie z art. 27 ust. 3 pkt d ustawy z dnia 30 lipca 1997r. o pa ń stwowym przedsi ę biorstwie u ż yteczno ś ci publicznej „Poczta Polska” (Dz.U. z Nr 106, poz. 675 z pó ź n. zm.), który stanowi, ż e Rada Poczty Polskiej uchwala regulaminy ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych, w dniu 14.06.2004r. zosta ł przekazany do zaopiniowania Radzie Poczty Polskiej (karta nr 123). W §15 projekt przewidywa ł mo ż liwo ść uiszczania op ł aty pocztowej w formie op ł aty z do ł u po uprzednim 5 zawarciu pisemnej umowy pomi ę dzy Poczt ą i nadawc ą . Szczegó ł owe warunki zawierania takich umów i terminy uiszczania op ł at pocztowych, w my ś l §15 ust. 3 projektu, mia ł okre ś li ć Dyrektor Generalny Poczty Polskiej w odr ę bnym trybie (karty nr 134-135). Jednocze ś nie pismem z dnia 18.06.2004r., zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy - Prawo pocztowe projekt zosta ł przed ł o ż ony Prezesowi Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty celem uzyskania jego opinii (karta 43). Art. 49 ust. 2 Prawa pocztowego stanowi bowiem, ż e operator przedk ł ada Prezesowi URTiP projekt regulaminu ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych oraz projekt zmian do obowi ą zuj ą cego regulaminu, co najmniej na 30 dni przed ich wprowadzeniem, w celu wyra ż enia opinii w terminie 30 dni. Rada Poczty Polskiej zaopiniowa ł a w/w projekt i pismem z dnia 29.06.2004r. przekaza ł a swoje uwagi i sugestie Dyrektorowi Generalnemu Poczty Polskiej, z pro ś b ą o zaj ę cie wobec nich stanowiska informuj ą c zarazem, i ż planowane jest dalsze rozpatrywanie projektu regulaminu na lipcowym posiedzeniu Rady (posiedzenie to odby ł o si ę w dniu 21.07.2004r.; karty nr 192, 153-161). W odpowiedzi Dyrektor Generalny Poczty Polskiej skierowa ł swoj ą opini ę do Przewodnicz ą cej Rady Poczty Polskiej w pi ś mie z dnia 08.07.2004r. (karty nr 162- 169). Prezes URTiP pismem z dnia 15.07.2004r. zg ł osi ł Poczcie Polskiej swoje uwagi dotycz ą ce projektu regulaminu (karty nr 170-173). Prezes URTiP nie wniós ł uwag do tre ś ci paragrafów zawartych w rozdziale 4 projektu, który reguluje kwestie dotycz ą ce form i wysoko ś ci pobieranych przez Poczt ę Polsk ą op ł at. Poniewa ż Zespó ł do spraw opracowania projektu regulaminu odniós ł si ę negatywnie do uwag Prezesa URTiP projekt regulaminu nie by ł korygowany. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o pa ń stwowym przedsi ę biorstwie u ż yteczno ś ci publicznej „Poczta Polska” Rada Poczty Polskiej opinie dotycz ą ce regulaminu ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych, po zasi ę gni ę ciu opinii Prezesa URTiP, przedstawia ministrowi w ł a ś ciwemu do spraw łą czno ś ci, który zajmuje wobec nich ostateczne stanowisko. Rada Poczty Polskiej przes ł a ł a zatem Ministrowi Infrastruktury swoje stanowisko odno ś nie projektu regulaminu w dniu 23.07.2004r. (karta nr 215). Stanowisko to wyra ż one zosta ł o w Uchwale Nr 24/2004 Rady Poczty Polskiej III kadencji z dnia 21.07.2004r. w sprawie projektu Regulaminu Ś wiadczenia Powszechnych Us ł ug Pocztowych. Rada pozytywnie zaopiniowa ł a projekt regulaminu, z zastrze ż eniem, i ż konieczne jest wy łą czenie z Regulaminu uregulowa ń obejmuj ą cych przesy ł ki reklamowe, które nie powinny by ć traktowane jako us ł ugi powszechne (karta nr 214). Minister Infrastruktury w pi ś mie z dnia 11.08.2004r. nie podzieli ł opinii Rady odno ś nie przesy ł ek reklamowych oraz stwierdzi ł w projekcie uchybienia formalno-prawne. Do czasu ich przeanalizowania przez Poczt ę Polsk ą Uchwa łę Nr 24/2004 z dnia 21.07.2004r. pozostawi ł bez akceptacji (karty nr 217-219). W tych okoliczno ś ciach w dniu 19.08.2004r. Biuro Rady Poczty Polskiej przes ł a ł o do Dyrektora Generalnego pismo Ministra Infrastruktury w sprawie projektu z pro ś b ą o zaj ę cie stanowiska i przedstawienie go Przewodnicz ą cej Rady (karta nr 174). Dyrektor Generalny odpowiedzia ł na nie w dniu 12.10.2004r. informuj ą c Przewodnicz ą c ą Rady, ż e w dniu 10.09.2004r. do Ministra Infrastruktury przekazane zosta ł o stanowisko Poczty Polskiej dotycz ą ce uwag wniesionych do Uchwa ł y Rady Poczty Polskiej Nr 24/2004 (karty nr 220, 232, 184-188). Poczta poinformowa ł a Ministra Infrastruktury m.in. o uwzgl ę dnieniu jego zalecenia o zawarciu w projekcie Regulaminu zapisów dotycz ą cych przesy ł ki reklamowej jako us ł ugi powszechnej. Jednocze ś nie Poczta ustosunkowa ł a si ę do pozosta ł ych uwag zg ł oszonych przez Ministra. Odpowied ź Ministerstwa Infrastruktury na powy ż sze pismo wp ł yn ęł a do Poczty Polskiej w dniu 13.12.2004r. (karta nr 237) – Minister przyj ął w niej cz ęść wyja ś nie ń Poczty, a w pozosta ł ych zakresie podtrzyma ł swoje dotychczasowe uwagi. Projekt Regulaminu po korektach o uwagi Ministra Infrastruktury wyra ż one jako jego stanowisko w pi ś mie z dnia 13.12.2004r. zosta ł przekazany w dniu 21.01.2005r. do Rady Poczty Polskiej (karta nr 242). Nast ę pnie Poczta informowa ł a w toku post ę powania, ż e 6 projekt Regulaminu znajduje si ę na etapie uzgodnie ń przewidzianych przepisami ustawowymi (karta nr 254, 255, 260). Nale ż y przy tym zaznaczy ć , i ż kwestia skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek (op ł aty z do ł u) nie by ł a przedmiotem korespondencji i uzgodnie ń . Projekt Regulaminu w wersji ze stycznia 2005r. nadal zawiera ł postanowienie, ż e op ł aty pocztowe uiszcza si ę w formie op ł aty z do ł u je ż eli zostanie to uzgodnione w umowie z nadawc ą oraz, ż e szczegó ł owe warunki zawierania umów, i terminy uiszczania op ł at pocztowych okre ś la Dyrektor Generalny Poczty Polskiej w odr ę bnym trybie (§14, karty nr 260, 306-307). Zauwa ż y ć nale ż y, i ż zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe to Poczta okre ś la w regulaminie ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych zasady ich ś wiadczenia oraz ogólne warunki dost ę pu do tych us ł ug, a zatem to Poczta jest odpowiedzialna za przygotowanie Regulaminu i jego wdro ż enie. Przez ca ł y okres prowadzenia prac i uzgodnie ń nad nowym regulaminem obowi ą zywa ł Regulamin korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym wprowadzony Zarz ą dzeniem Nr 97 Dyrektora Poczty Polskiej z dnia 5 listopada 1996r. (karty nr 194-213), do którego Zarz ą dzeniem nr 102 Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia 07.10.2002r. wprowadzono postanowienia dotycz ą ce op ł aty dodatkowej pobieranej od nadawców korzystaj ą cych ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek (karty nr 227-228). §18 ust. 6 Regulaminu przewidywa ł , i ż wniosek dotycz ą cy innego ni ż op ł ata z góry wnoszenia op ł at za wykonanie us ł ugi powszechnej mo ż e by ć rozpatrzony pozytywnie tylko je ż eli jest to dla Poczty ekonomicznie uzasadnione, tj. tylko wówczas gdy nadawca zaproponuje pokrycie wszystkich kosztów czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek, tj. mi ę dzy innymi kosztów badania wiarygodno ś ci finansowej, zbierania i przesy ł ania danych o ilo ś ci obs ł ugiwanych w placówce pocztowej przesy ł ek, przesy ł ania faktur, kontroli regulowania nale ż no ś ci oraz kosztów sfinansowania odroczenia terminu p ł atno ś ci. W/w §18 ust. 6 Poczta wskazywa ł a jako podstaw ę formaln ą pobierania op ł aty dodatkowej od nadawców korzystaj ą cych z formy op ł aty z do ł u. W toku post ę powania Poczta przyzna ł a, ż e w 2004r. i 2005r. realizowa ł a zawarte w okresie wcze ś niejszym umowy o korzystanie przez nadawc ę ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek i przedstawi ł a przyk ł adowe umowy zawarte z nadawcami w 2003r. (karty nr 255, 263, 382, 385, 398, 403). Ka ż da z tych umów zawiera ł a postanowienie obci ąż aj ą ce nadawc ę obowi ą zkiem uiszczania dodatkowej op ł aty (op ł aty manipulacyjnej) stanowi ą cej okre ś lony procent warto ś ci op ł at taryfowych za nadane lub zwrócone przesy ł ki. Wysoko ść op ł aty dodatkowej by ł a wi ę c ustalana bez rzetelnej analizy kosztów. I tak np. w Umowie Nr 23/03/NU/OS zawartej w dniu 14.01.2003r. zamieszczony zosta ł zapis o brzmieniu: „Za nadane przesy ł ki listowe i za zwrócone listy polecone Nadawca zobowi ą zuje si ę do uiszczania: - op ł at taryfowych (…) oraz – op ł aty manipulacyjnej zgodnie z wnioskiem nadawcy, o którym mowa w §2 niniejszej umowy w wysoko ś ci 5% warto ś ci op ł at taryfowych za nadane i zwrócone przesy ł ki listowe.” (karta nr 265, §7 umowy). W ś wietle §3 ust. 3 Umowy nr 10/2003 z dnia 06.01.2003r. nadawca zobowi ą zany jest do „Uiszczania op ł at za nadane i zwrócone przesy ł ki, wynikaj ą cych ka ż dorazowo z „Cennika za us ł ugi pocztowe w obrocie krajowym” oraz pokrywania kosztów czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie przedmiotowej us ł ugi, zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem tych przesy ł ek oraz kosztów sfinansowania odroczenia terminu p ł atno ś ci w łą cznej wysoko ś ci 5% nale ż no ś ci za nadane i zwrócone przesy ł ki.” (karta nr 280). Zgodnie z §8 ust. 12 Umowy Nr 8/03 zawartej w dniu 01.04.2003r. „Niezale ż nie od op ł at za przyj ę cie, przewóz i dor ę czenie przesy ł ki oraz wykonanie wskazanych ś wiadcze ń dodatkowych Nadawca zobowi ą zuje si ę pokry ć RUP Warszawa Ś ródmie ś cie wszystkie koszty czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek, w wysoko ś ci 3,48% warto ś ci op ł at pocztowych w przyj ę tym okresie rozliczeniowym.” (karta nr 400). 7 Poczta w 2004r. i 2005r. nie tylko wykonywa ł a zawarte ju ż umowy w sprawie uiszczania op ł at za przesy ł ki pocztowe w formie skredytowanej, ale tak ż e podpisywa ł a z klientami nowe umowy (karta nr 255). W nowych umowach Poczta równie ż nak ł ada ł a na nadawców obowi ą zek p ł acenia op ł aty dodatkowej ustalaj ą c jej wysoko ść jako okre ś lony procent warto ś ci nadanych przesy ł ek bez uzasadniania jej wysoko ś ci rzeteln ą analiz ą kosztów. Tytu ł em przyk ł adu mo ż na wskaza ć umow ę RUP12/ZDS/U/I/P1268/04 zawart ą w dniu 10.11.2004r., w której w § 3 ust. 4 znalaz ł si ę zapis: „Na wysoko ść miesi ę cznej p ł atno ś ci, o której mowa wy ż ej, sk ł adaj ą si ę op ł aty za nadane przesy ł ki pocztowe priorytetowe i ekonomiczne zgodnie z obowi ą zuj ą cym Cennikiem za us ł ugi pocztowe w obrocie krajowym i zagranicznym, obliczone zgodnie z dokumentami nadawczymi, oraz op ł ata za czynno ś ci dodatkowe wynikaj ą ce z niestandardowego trybu rozlicze ń i ewidencji przesy ł ek w wysoko ś ci 4% p ł atno ś ci obliczonej za nadane przesy ł ki.” (karta nr 273). Za ś w umowie podpisanej w dniu 27.05.2004r. w §7 ust. 12 postanowiono, ż e „Niezale ż nie od op ł at za us ł ugi pocztowe w obrocie krajowym i zagranicznym, w tym za us ł ugi powszechne, inne us ł ugi pocztowe, us ł ugi komplementarne, us ł ugi specjalne oraz inne us ł ugi i ś wiadczenia, Nadawca zobowi ą zuje si ę pokry ć na rzecz Operatora Publicznego wszystkie koszty czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zane z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek, stanowi ą ce op ł at ę dodatkow ą w wysoko ś ci 3,48% (trzy i 48/100 procenta) op ł aty za us ł ugi pocztowe.” (karta nr 284). W kolejnej umowie o uiszczanie op ł at za nadane przesy ł ki pocztowe z do ł u – zawartej w dniu 01.01.2005r. - w §9 ust. 2 znalaz ł si ę zapis, ż e „Rejonowy Urz ą d Poczty w oparciu o wniosek Zleceniodawcy oraz wykaz okre ś lony w ust. 1 ustala kwot ę nale ż no ś ci za us ł ugi pocztowe oraz op ł at ę dodatkow ą , o której mowa w §1 niniejszej umowy w wysoko ś ci 4% warto ś ci nadanych przesy ł ek pocztowych.” (karta nr 409). W umowie tej op ł ata dodatkowa zosta ł a zdefiniowana jako op ł ata z tytu ł u zwrotu dodatkowych kosztów ponoszonych przez Poczt ę za czynno ś ci zwi ą zane z korzystaniem z op ł aty uiszczanej z do ł u, zgodnie z Regulaminem korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym (§1 umowy, karta nr 408). Umowa Nr 17/05 zawarta przez Poczt ę w dniu 01.03.2005r. w §8 ust. 11 stanowi za ś , ż e „Niezale ż nie od op ł at za powszechne us ł ugi pocztowe w obrocie krajowym, inne op ł aty i us ł ugi komplementarne oraz za us ł ugi pocztowe w obrocie zagranicznym, inne us ł ugi i ś wiadczenia, paczki ekonomiczne i priorytetowe nadawca zobowi ą zuje si ę pokry ć Operatorowi Publicznemu wszystkie koszty czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek, w wysoko ś ci 3,48% warto ś ci op ł at pocztowych w przyj ę tym okresie rozliczeniowym.” (karta nr 419). W tej samej umowie znalaz ł si ę analogiczny zapis zobowi ą zuj ą cy nadawc ę do uiszczania op ł aty dodatkowej w wysoko ś ci 3,48% op ł at za zwrócone przesy ł ki (§10 ust. 1, karta nr 419). Na koniec stycznia 2005r. Poczt ę wi ą za ł o z klientami łą cznie (…) umów o korzystanie ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek, w tym w styczniu 2005r. zawartych zosta ł o (…) umów (karta nr 260-261). Warto ść op ł at dodatkowych w ś wietle umów przedstawionych przez Poczt ę kszta ł towa ł a si ę na poziomie od 3,48% do 5% warto ś ci op ł at pocztowych w przyj ę tym okresie rozliczeniowym (zwykle miesi ę cznym). Doda ć zatem nale ż y, i ż Poczta w latach 2003-2005 realizowa ł a równie ż umowy nak ł adaj ą ce na nadawców op ł acaj ą cych przesy ł ki z do ł u obowi ą zek uiszczania op ł aty dodatkowej w wysoko ś ci 3,8%, 7%, 8%, 10%, 12%, 15%, czy 20% (karty nr 438, 464, 470, 480, 476, 484, 482, 478) pos ł uguj ą c si ę postanowieniem o brzmieniu takim jak np.: „Zleceniodawca zobowi ą zuje si ę do pokrycia wszystkich kosztów czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek w wysoko ś ci 20% łą cznej warto ś ci nadanych i zwróconych przesy ł ek w danym miesi ą cu” (§4 ust. 2 umowy zawartej w dniu 25.11.2002r., karta nr 479). 8 W dniu 01.10.2005r. na mocy Zarz ą dzenia Nr 137 Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia 21 wrze ś nia 2005r. wszed ł w ż ycie nowy Regulamin ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych . W §8 ust. 1 w/w Regulamin stanowi, ż e op ł aty pocztowe uiszcza si ę z góry, chyba ż e w drodze pisemnej umowy zostanie uzgodnione uiszczanie op ł aty pocztowej mi ę dzy Poczt ą a nadawc ą – w formie op ł aty zaliczkowej lub op ł aty z do ł u (karty nr 493-550). W umowie powinny zosta ć okre ś lone terminy wnoszenia op ł at zgodnie z zasadami okre ś lonymi przez Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej (§8 ust. 2 Regulaminu ). Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. I. Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorców, w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść od 500 do 10 000 euro za ka ż dy dzie ń zw ł oki w wykonaniu decyzji wydanych m.in. na podstawie art. 9 tej ustawy lub wyroków s ą dowych w sprawach z zakresu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę ; kar ę pieni ęż n ą nak ł ada si ę , licz ą c od daty wskazanej w decyzji. Dlatego te ż Organ Antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć kar ę na przedsi ę biorc ę , który nie zastosowa ł si ę do nakazu zaniechania stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Kary pieni ęż ne s ą podstawowym ś rodkiem egzekucji prawomocnych decyzji Organu Antymonopolowego, maj ą pe ł ni ć przede wszystkim funkcj ę represyjn ą za ich nie wykonanie i maj ą zmusi ć przedsi ę biorc ę do ich jak najszybszego wykonania. Przedsi ę biorca ma obowi ą zek przyst ą pi ć do wykonania w/w decyzji niezw ł ocznie po jej uprawomocnieniu si ę . Wykonanie niezw ł oczne nie oznacza, wykonania natychmiastowego, a jedynie to, i ż decyzja powinna by ć wykonana bez nieuzasadnionej zw ł oki. Termin realizacji decyzji powinien uwzgl ę dnia ć tak ż e i czas niezb ę dny przedsi ę biorcy do przygotowania si ę do spe ł nienia na ł o ż onego obowi ą zku. Zaznaczy ć nale ż y, i ż Organ Antymonopolowy przeprowadzi ł ju ż jedn ą kontrol ę wykonania przez Poczt ę decyzji nr RKT-09/2001, w wyniku której stwierdzono, ż e Poczta nadal pobiera od nadawców op ł at ę dodatkow ą za korzystanie przez nich ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek (op ł ata z do ł u) powo ł uj ą c si ę na ponoszenie przez ni ą zwi ę kszonych kosztów wynikaj ą cych z konieczno ś ci wykonywania przy nadawaniu przesy ł ek op ł acanych z do ł u dodatkowych czynno ś ci. Czynno ś ci dodatkowe wskazywane wówczas przez Poczt ę odpowiada ł y czynno ś ciom, na których wykonywanie powo ł ywa ł a si ę w toku post ę powania zako ń czonego decyzj ą Nr RKT-09/2001, i które zosta ł y zakwestionowane przez Organ Antymonopolowy. Poczta nadal pobiera ł a op ł at ę dodatkow ą bez rzetelnego ekonomicznego uzasadnienia opieraj ą cego si ę na ponoszonych kosztach. Poniewa ż w oparciu o zebrany materia ł dowodowy ustalono, ż e Poczta nie zaniecha ł a stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę stwierdzonej w decyzji nr RKT-09/2001 pierwsza kontrola wykonania tej decyzji zako ń czy ł a si ę w 2003r. na ł o ż eniem na Poczt ę kary pieni ęż nej (decyzja nr RKT-19/2003 z dnia 16.06.2003r.). Organ Antymonopolowy nie móg ł poprzesta ć na na ł o ż eniu na Poczt ę kary przewidzianej w art. 102 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, na ł o ż enie tej kary nie jest bowiem celem dzia ł ania Organu Antymonopolowego, a jedynie ś rodkiem s ł u żą cym do egzekucji prawomocnej decyzji. Przedsi ę biorca, który stosuje praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę winien wiedzie ć , ż e na ł o ż enie na niego kary pieni ęż nej z art. 102 ust. 1 w/w ustawy nie zwalnia go z obowi ą zku wykonania nakazu zaniechania stosowania tych praktyk i winien liczy ć si ę z tym, ż e jego zachowanie na rynku b ę dzie oceniane przez Organ Antymonopolowy do momentu stwierdzenia, ż e prawomocna decyzja zosta ł a przez niego wykonana. Zaprzestanie przez Organ Antymonopolowy dzia ł a ń po na ł o ż eniu na przedsi ę biorc ę kary z art. 102 ust. 1 w/w ustawy mog ł oby prowadzi ć tego przedsi ę biorc ę do wniosku, ż e poprzez zap ł at ę orzeczonej kary zwolni ł si ę z obowi ą zku wykonania prawomocnej decyzji i utwierdzi ć go w przekonaniu, ż e skoro zap ł aci ł ju ż kar ę , to mo ż e nadal 9 stosowa ć zakazan ą praktyk ę . Z tych wzgl ę dów, po uprawomocnieniu si ę decyzji nr RKT- 19/2003, konieczne by ł o podj ę cie kolejnego post ę powania w celu ustalenia, czy zastosowany ś rodek egzekucji w postaci kary pieni ęż nej wp ł yn ął na zachowanie Poczty i doprowadzi ł do wykonania przez ni ą decyzji nr RKT-09/2001. W toku post ę powania antymonopolowego zako ń czonego wydaniem decyzji nr RKT-09/2001 Poczta wyja ś nia ł a, ż e przez czynno ś ci manipulacyjne (dodatkowe) nale ż y rozumie ć szereg dzia ł a ń , których wykonanie jest konieczne przy obs ł udze przesy ł ek op ł acanych w formie skredytowanej. Poczta wskaza ł a, ż e pracownik na etapie nadawczym musi m.in. sprawdzi ć , czy nadawca uprawniony jest do nadawania przesy ł ek w formie skredytowanej. Do czynno ś ci manipulacyjnych (dodatkowych) Poczta zaliczy ł a równie ż obowi ą zki pracownika placówki pocztowej polegaj ą ce na: sprawdzeniu czy na przesy ł kach podany jest adres nadawcy, a w polu znaczkowym umieszczony jest odpowiedni napis o formie op ł aty, sprawdzeniu czy wr ę czone przez nadawc ę zestawienie zosta ł o sporz ą dzone prawid ł owo, czy liczba nadawanych przesy ł ek ka ż dego rodzaju i ka ż dej kategorii wagowej jest zgodna z podan ą w zestawieniu, umieszczaniu odciska datownika na przesy ł kach i przekazanie ich do dalszych czynno ś ci. Za czynno ść manipulacyjn ą Poczta uzna ł a tak ż e sprawdzanie wykazu przesy ł ek i przekazywanie go do wyznaczonej komórki organizacyjnej Rejonowego Urz ę du Poczty celem wystawienia faktury. Organ Antymonopolowy zakwestionowa ł obci ąż anie kosztami w/w czynno ś ci nadawcy korzystaj ą cego ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek. Czynno ś ci wykonywane przez Poczt ę w zwi ą zku z obs ł ug ą przesy ł ek op ł acanych w tej formie wskazane przez Poczt ę oceniono jako niemal identyczne z trybem przyjmowania listów poleconych op ł acanych znaczkami pocztowymi. Stanowisko Organu Antymonopolowego wyra ż one w decyzji nr RKT-09/2001 zosta ł o w pe ł ni podzielone przez S ą d Antymonopolowy w wyroku z dnia 12.06.2002r. sygn. akt XVII Ama 65/01. S ą d stwierdzi ł , ż e Poczta nie mo ż e pobiera ć od swoich klientów dodatkowej op ł aty za korzystanie ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek, w sytuacji gdy kontrahenci kwestionuj ą te op ł aty, a Poczta nie dysponuje wyliczeniem kosztów jednostkowych okre ś laj ą cych dodatkowy nak ł ad czasu pracy na jedn ą z us ł ug. Zastrze ż enia S ą du wzbudzi ł a równie ż sama mo ż liwo ść pobierania op ł aty dodatkowej w sytuacji, gdy cennik za us ł ugi pocztowe w ogóle nie przewiduje mo ż liwo ś ci pobierania dodatkowych op ł at za korzystanie ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek. S ą d stwierdzi ł , ż e brak jest kryteriów wed ł ug których Poczta narzuca swoim kontrahentom obowi ą zek uiszczania dodatkowych op ł at nie okre ś laj ą c jasnych i rzetelnych kosztów, jakie ponosi pobieraj ą c podstawowe wynagrodzenie za us ł ugi. Przedmiotem oceny w post ę powaniu antymonopolowym zako ń czonym wydaniem decyzji nr RKT-09/2001 by ł y warunki korzystania ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek przez Starostwo Powiatowe w Cieszynie. W toku niniejszego post ę powania ustalono, ż e Starostwo uiszcza op ł at ę dodatkow ą zgodnie z umow ą z dnia 02.01.2003r. obliczon ą wg „Kalkulacji kosztów czynno ś ci dodatkowych zwi ą zanych z realizacj ą umowy o uiszczanie op ł at za nadane przesy ł ki w formie op ł aty skredytowanej” stanowi ą cej za łą cznik nr 1 (karty nr 54, 65- 66, 452-454). Kalkulacja ta obejmuje trzy cz ęś ci: - „Czynno ś ci dodatkowe zwi ą zane z obs ł ug ą op ł aty z do ł u – op ł aty sta ł e w okresie obrachunkowym.” - „Czynno ś ci dodatkowe zwi ą zane z op ł at ą z do ł u – op ł aty zmienne uzale ż nione od rodzaju i ilo ś ci nadawanych przesy ł ek.” - „Koszty sfinansowania odroczonego terminu p ł atno ś ci op ł ata zmienna uzale ż niona od warto ś ci op ł at za nadane i zwrócone przesy ł ki i d ł ugo ś ci odroczenia p ł atno ś ci. (karty nr 54, 65-66, 452-454)”. 10 Do czynno ś ci dodatkowych zwi ą zanych z op ł at ą sta łą Poczta zaliczy ł a przekazanie danych o przyj ę tych przesy ł kach z urz ę du pocztowego do Rejonowego Urz ę du Poczty, kontrol ę poprawno ś ci sporz ą dzenia otrzymanego zestawienia, wys ł anie faktury VAT oraz kontrol ę terminowo ś ci regulowania nale ż no ś ci. Przedmiotowa kalkulacja wzbudzi ł a szereg w ą tpliwo ś ci i zastrze ż e ń Organu Antymonopolowego poniewa ż czynno ś ci dodatkowe w istocie nie ró ż ni ą si ę od czynno ś ci wykonywanych przez pracownika Poczty w zwi ą zku z obs ł ug ą listów poleconych op ł acanych znaczkami pocztowymi nadawanych przy u ż yciu ksi ąż ki nadawczej. Zakres czynno ś ci wykonywanych przez Poczt ę przy nadawaniu przesy ł ek op ł acanych w formie skredytowanej, które wskazywa ł a w toku post ę powania antymonopolowego zako ń czonego w 2001r. nie uleg ł zmianie i znalaz ł swe odzwierciedlenie w postaci op ł aty sta ł ej i op ł aty zmiennej uj ę tej w „Kalkulacji kosztów czynno ś ci dodatkowych zwi ą zanych z realizacj ą umowy o uiszczanie op ł at za nadane przesy ł ki w formie op ł aty skredytowanej”. Zaznaczy ć nale ż y, ż e Poczta stosuje przedmiotow ą Kalkulacj ę …” do ustalania wysoko ś ci op ł aty dodatkowej pobieranej od Starostwa Powiatowego w Cieszynie od stycznia 2003r. i „Kalkulacja …” ta by ł a ju ż przedmiotem analizy Organu Antymonopolowego w toku post ę powania zako ń czonego wydaniem decyzji nr RKT 19/2003 – nak ł adaj ą cej na Poczt ę kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u niewykonania decyzji nr RKT-09/2001. Organ Antymonopolowy wykaza ł wówczas, ż e czynno ś ci dodatkowe wskazywane przez Poczt ę w toku post ę powania zako ń czonego decyzj ą nr RKT-19/2003 odpowiada ł y czynno ś ciom, na których wykonywanie Poczta powo ł ywa ł a si ę w toku post ę powania zako ń czonego decyzj ą nr RKT-09/2001. Poniewa ż Poczta nadal w stosunkach ze Starostwem Powiatowym w Cieszynie stosuje zakwestionowan ą „Kalkulacj ę kosztów czynno ś ci dodatkowych zwi ą zanych z realizacj ą umowy o uiszczanie op ł at za nadane przesy ł ki w formie op ł aty skredytowanej” aktualna pozostaje ocena tej „Kalkulacji …” zawarta w uzasadnieniu decyzji nr RKT-19/2003 i w pe ł ni uzasadnione jest twierdzenie, ż e wci ąż brak jest rzetelnych zasad, wed ł ug których Poczta obci ąż a swoich kontrahentów dodatkow ą op ł at ą w przypadku skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek. Nie sposób bowiem przyj ąć , ż e przedstawiona kalkulacja w jasny i rzetelny sposób okre ś la czynno ś ci dodatkowe w stosunku do czynno ś ci obj ę tych podstawowym wynagrodzeniem za us ł ug ę i stanowi przez to uzasadnienie pobierania op ł aty dodatkowej. Pobieranie op ł aty dodatkowej od Starostwa Powiatowego w Cieszynie nadal odbywa si ę w oderwaniu od analizy ekonomicznej i nie zosta ł y ustalone kryteria, wed ł ug których Poczta pobiera ró ż ne op ł aty za us ł ugi ró ż ni ą ce si ę jedynie terminem p ł atno ś ci, a których jednolita cena zosta ł a ustalona w cenniku. Postanowienia dotycz ą ce op ł aty dodatkowej zosta ł y wprowadzone do Regulaminu korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym z dniem 08.10.2002r. w §18 ust. 6 (w/w Regulamin obowi ą zywa ł do dnia 30.09.2005r.). Paragraf ten przewidywa ł , i ż wniosek dotycz ą cy innego ni ż op ł ata z góry wnoszenia op ł at za wykonanie us ł ugi powszechnej mo ż e by ć rozpatrzony pozytywnie tylko je ż eli jest to dla Poczty ekonomicznie uzasadnione, tj. tylko wówczas gdy nadawca zaproponuje pokrycie wszystkich kosztów czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek, tj. mi ę dzy innymi kosztów badania wiarygodno ś ci finansowej, zbierania i przesy ł ania danych o ilo ś ci obs ł ugiwanych w placówce pocztowej przesy ł ek, przesy ł ania faktur, kontroli regulowania nale ż no ś ci oraz kosztów sfinansowania odroczenia terminu p ł atno ś ci. Czynno ś ci dodatkowe zosta ł y zatem okre ś lone jako wszystkie czynno ś ci wykraczaj ą ce poza wykonanie us ł ugi zwi ą zane z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek. Wyliczenie tych czynno ś ci zawarte w §18 ust. 6 mia ł o charakter jedynie przyk ł adowy. Wskazywa ł o na to u ż ycie sformu ł owania „mi ę dzy innymi”. Otwarty katalog czynno ś ci dodatkowych stwarza ł Poczcie mo ż liwo ść zakwalifikowania do tych czynno ś ci równie ż innych dzia ł a ń , a co za tym idzie pozwala ł jej dowolnie kszta ł towa ć koszty, którymi nast ę pnie obci ąż a ł a nadawc ę w umowie. 11 Analizuj ą c zachowanie Poczty pod k ą tem wykonania decyzji nr RKT-09/2001 podnie ść nale ż y, i ż w toku post ę powania Poczta przyzna ł a, ż e w 2004r. i 2005r. realizowa ł a zawarte w okresie wcze ś niejszym umowy o korzystanie przez nadawc ę ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek (op ł ata z do ł u) oraz, ż e zawiera ł a w tym okresie z klientami nowe umowy o korzystanie z tej formy op ł acania przesy ł ek (karta nr 255). Op ł ata za czynno ś ci dodatkowe zwi ą zana z korzystaniem ze skredytowanej formy uiszczania op ł at pocztowych ustalana by ł a na podstawie zapisów § 18 ust. 6 Regulaminu korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym , wprowadzonego do tego Regulaminu Zarz ą dzeniem nr 102 Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia 07.10.2003r. (karta nr 326). Poczta przedstawi ł a równie ż przyk ł adowe umowy o korzystanie przez nadawc ę ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek (op ł ata z do ł u) obowi ą zuj ą ce w latach 2003-2005 i ka ż da z tych umów przewidywa ł a obowi ą zek uiszczania przez nadawc ę op ł aty dodatkowej, która mia ł a pokrywa ć wszystkie koszty czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek , o których by ł a mowa w w/w §18 ust. 6 Regulaminu (karty nr 263-289, 382-432, 326). Maj ą c powy ż sze na uwadze Organ Antymonopolowy kilkukrotnie wzywa ł Poczt ę do wskazania jak by ł a ustalana wysoko ść przedmiotowych kosztów (karty nr 253, 258, 291, 325, 438). Poczta twierdzi ł a, ż e umowy o korzystanie przez nadawc ę ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek by ł y podpisywane przez jej poszczególne jednostki terenowe po negocjacjach z indywidualnymi klientami, a jednostki te samodzielnie ustalaj ą wysoko ść op ł at pokrywaj ą cych koszty zwi ą zane z realizacj ą umów o korzystanie ze skredytowanej formy op ł aty (karta nr 255, 261). W odpowiedzi na wezwania Organu Antymonopolowego do udzielenia szczegó ł owych wyja ś nie ń i przedstawienia dowodów Poczta podnios ł a jedynie, ż e jednym z kosztów uwzgl ę dnianych przez jednostki organizacyjne Poczty w umowach z klientami korzystaj ą cymi ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek jest koszt pieni ą dza, z uwagi na fakt, ż e za us ł ug ę zwi ą zan ą z przyj ę ciem, przemieszczeniem i dor ę czeniem przesy ł ek klient wnosi op ł at ę w terminie pó ź niejszym. Ponadto uwzgl ę dnia si ę m.in. koszty zwi ą zane z wykonywaniem czynno ś ci dodatkowych takich jak sporz ą dzanie miesi ę cznych zestawie ń ilo ś ciowo-warto ś ciowych nadanych przesy ł ek, które s ą podstaw ą wystawienia faktury VAT a tak ż e kontrola terminowo ś ci regulowania nale ż no ś ci (karta nr 261). Inne koszty zwi ą zane z op ł at ą z do ł u nie maj ą tak istotnego znaczenia, b ą d ź ze wzgl ę du na ich niski poziom (np. koszty zwi ę kszonego zu ż ycie materia ł ów), b ą d ź z uwagi na mo ż liwo ść ich niewyst ą pienia w danym okresie rozliczeniowym (np. zwi ę kszony koszt po łą cze ń telefonicznych). St ą d te ż zdaniem Poczty trudno jest przedstawi ć uniwersaln ą i pe ł n ą list ę kosztów wyst ę puj ą cych w zwi ą zku ze stosowaniem op ł aty z do ł u (karta nr 295). Poczta w toku post ę powania uzupe ł ni ł a swoje stanowisko o wypowied ź , i ż op ł ata za czynno ś ci dodatkowe ustalana jest lokalnie, z uwzgl ę dnieniem ponoszonych kosztów dodatkowych czynno ś ci (np. sporz ą dzania dziennych wykazów przyj ę tych przesy ł ek, sporz ą dzania miesi ę cznych wykazów przyj ę tych przesy ł ek, kontroli merytorycznej, rachunkowej, kontroli regulowania nale ż no ś ci, obs ł ugi kancelaryjnej) oraz kosztu sfinansowania odroczonego terminu p ł atno ś ci. Ponadto koszty zwi ą zane z wykonywaniem czynno ś ci dodatkowych s ą zró ż nicowane w zale ż no ś ci od rodzaju us ł ugi pocztowej (przyk ł adowo dor ę czanie paczek albo dor ę czanie listów), wyst ę puj ą równie ż niejednakowo podwy ż szone koszty materialne i us ł ug obcych (karta nr 326). Poniewa ż zdaniem Poczty powy ż sze okoliczno ś ci uniemo ż liwiaj ą przedstawienie uniwersalnej i pe ł nej listy kosztów wyst ę puj ą cych w zwi ą zku ze stosowaniem op ł aty z do ł u Organ Antymonopolowy wezwa ł j ą do szczegó ł owego wyja ś nienia na jakiej podstawie ustalona zosta ł a wysoko ść op ł aty dodatkowej w konkretnie wskazanych umowach (pi ę ciu umowach przedstawionych przez Poczt ę jako za łą cznik do pisma z dnia 29.03.2005r. nak ł adaj ą cych na nadawców obowi ą zek wnoszenia op ł aty dodatkowej w wysoko ś ci 5%, 4%, 12 3,48% i przedstawienia stosownych dowodów (karta nr 291). W odpowiedzi na tak postawione pytania Poczta poinformowa ł a tylko, ż e w umowach wskazanych przez Organ Antymonopolowy op ł ata za czynno ś ci dodatkowe by ł a ustalona przez obie strony umowy na podstawie uregulowa ń zawartych w Regulaminie korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym obowi ą zuj ą cym w dacie zawierania tych umów, (tj. Regulaminie wprowadzonym Zarz ą dzeniem Nr 97 Dyrektora Poczty Polskiej z dnia 5 listopada 1996r., który obowi ą zywa ł do dnia 30.09.2005r.; karty nr 295, 327). Z przytoczonych powy ż ej okoliczno ś ci wynika, ż e Poczta w okresie obowi ą zywania „starego” Regulaminu pobiera ł a op ł at ę dodatkow ą za korzystanie przez nadawców ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek nie tylko od Starostwa Powiatowego w Cieszynie, czy Urz ę du Miasta w Ustroniu, ale tak ż e od innych nadawców, jednak ż e nadal nie jest w stanie wyja ś ni ć w sposób nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci jakie koszty – w jakiej wysoko ś ci i z tytu ł u jakich czynno ś ci, sk ł adaj ą si ę na koszty wykraczaj ą ce poza wykonanie us ł ugi powszechnej, którymi obci ąż a klientów korzystaj ą cych ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek (op ł aty z do ł u). Co wi ę cej, jej wypowiedzi o tym, ż e trudno jest przedstawi ć uniwersaln ą i pe ł n ą list ę kosztów wyst ę puj ą cych w zwi ą zku ze stosowaniem op ł aty z do ł u (karty nr 327, 295) wskazuj ą na to, i ż Poczta nie ustali ł a dok ł adnie jakie koszty i w jakiej wysoko ś ci jej jednostki organizacyjne winny uwzgl ę dnia ć przy ustalaniu wysoko ś ci op ł aty dodatkowej. Poczta nie opracowa ł a w tym zakresie ż adnych zasad. Chocia ż Poczta stwierdzi ł a, ż e umowy o korzystanie przez nadawc ę ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek by ł y negocjowane przez jej jednostki organizacyjne z indywidualnymi klientami, a jednostki te samodzielnie ustalaj ą wysoko ść op ł at pokrywaj ą cych koszty zwi ą zane z realizacj ą umów o korzystanie ze skredytowanej formy op ł aty (karty nr 255, 261), to nie przedstawi ł a ż adnych dowodów na poparcie tych twierdze ń . W szczególno ś ci Poczta nie wykaza ł a w oparciu o jakie koszty w konkretnych umowach przyj ę to, ż e op ł ata dodatkowa wynosi ć b ę dzie 3,48%, 4% lub 5%. Tak wi ę c uzasadnione jest twierdzenie, ż e wysoko ść op ł aty dodatkowej ustalana jest w sposób dowolny, w oderwaniu od rzeczywi ś cie ponoszonych przez Poczt ę kosztów zwi ą zanych z korzystaniem przez nadawc ę ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek. Twierdzenie to pozostaje aktualne zarówno w odniesieniu do wysoko ś ci op ł aty ustalanej w oparciu o Kalkulacj ę (tak ą jak ta, która jest stosowana w przypadku Starostwa Powiatowego w Cieszynie), jak i w odniesieniu do wysoko ś ci op ł aty ustalonej jako okre ś lony procent warto ś ci op ł at za przesy ł ki nadane w okresie rozliczeniowym (zwykle miesi ę cznym). W tym stanie rzeczy nie mo ż na zatem uzna ć , i ż Poczta zaniecha ł a narzucania nadawcom uci ąż liwych warunków umów przynosz ą cych jej nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zobowi ą zanie ich do uiszczania co miesi ą c op ł aty dodatkowej za czynno ś ci manipulacyjne zwi ą zane z obs ł ug ą przesy ł ek pocztowych op ł acanych w formie skredytowanej. W toku post ę powania Poczta podnios ł a, i ż prowadzi ł a prace, których celem by ł o najpierw wprowadzenie zmian do Regulaminu ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych w zakresie warunków korzystania przez nadawców ze kredytowanej formy op ł acania przesy ł ek, a nast ę pnie w zwi ą zku ze zmian ą przepisów reguluj ą cych ś wiadczenie us ł ug pocztowych, nad nowym Regulaminem. Wskaza ć zatem nale ż y, i ż ustawa z dnia 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe zosta ł a opublikowana w dniu 24.07.2003r. i wesz ł a w ż ycie po up ł ywie 30 dni od dnia og ł oszenia. Rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych us ł ug pocztowych zosta ł o opublikowane w dniu 15.01.2004r. i wesz ł o w ż ycie w dniu 23.01.2004r. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 49 ust. 1 Prawa pocztowego, w oparciu o art. 46 ust. 1 tej ustawy, operator publiczny zosta ł zobowi ą zany do opracowania regulaminu ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych. Tryb opracowania i opiniowania projektu 13 okre ś lony w art. 49 ust. 2 Prawa pocztowego obejmuje przed ł o ż enie projektu regulaminu Prezesowi URTiP w celu wyra ż enia opinii. Ponadto zapis art. 50 ust. 1 i 2 Prawa pocztowego okre ś la zasady, na jakich winno opiera ć si ę ustalanie op ł at za ś wiadczenie powszechnych us ł ug pocztowych. Op ł aty te powinny by ć ustalane z uwzgl ę dnieniem kosztów ich ś wiadczenia. Zarazem powinny by ć jednolite na terytorium ca ł ego kraju oraz przejrzyste i niedyskryminuj ą ce. Zasady te dotycz ą op ł at uj ę tych w cenniku. W my ś l art. 50 ust. 3 w/w ustawy zastosowanie jednolitych op ł at nie wyklucza prawa operatora ś wiadcz ą cego powszechne us ł ugi pocztowe do zastosowania taryfy specjalnej (przy spe ł nieniu warunków okre ś lonych w tym przepisie), ni ż szej ni ż obowi ą zuj ą ca za dany rodzaj lub sposób ś wiadczenia us ł ug w stosunku do nadawców, którzy wykonuj ą uzgodnione z operatorem czynno ś ci zwi ą zane z przygotowaniem lub opracowaniem przesy ł ek lub uzgodni ą z nim dodatkowe warunki w zakresie sposobu ś wiadczenia us ł ugi oraz do nadawców nadaj ą cych znaczn ą liczb ę przesy ł ek w ustalonym z operatorem okresie czasu. Podkre ś li ć nale ż y, i ż wed ł ug rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych us ł ug pocztowych operator mo ż e pobra ć od nadawcy dodatkow ą op ł at ę w ś ci ś le okre ś lonych przypadkach o ile okre ś li ł tak ą op ł at ę w cenniku. Do przypadków tych nie zaliczono korzystania przez nadawc ę z formy op ł aty z do ł u (§9 w/w rozporz ą dzenia). Wskaza ć przy tym nale ż y, i ż aktualnie obowi ą zuj ą cy Cennik us ł ug pocztowych w obrocie krajowym nie przewiduje op ł aty dodatkowej za korzystanie przez nadawc ę z formy op ł aty z do ł u (karty nr 244-252). Podkre ś lenia wymaga fakt, i ż do dnia 01.10.2005r. obowi ą zywa ł Regulamin , którego §18 ust. 6 przewidywa ł , i ż wniosek dotycz ą cy innego ni ż op ł ata z góry wnoszenia op ł at za wykonanie us ł ugi powszechnej mo ż e by ć rozpatrzony pozytywnie tylko je ż eli jest to dla Poczty ekonomicznie uzasadnione, tj. tylko wówczas gdy nadawca zaproponuje pokrycie wszystkich kosztów czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek, tj. mi ę dzy innymi kosztów badania wiarygodno ś ci finansowej, zbierania i przesy ł ania danych o ilo ś ci obs ł ugiwanych w placówce pocztowej przesy ł ek, przesy ł ania faktur, kontroli regulowania nale ż no ś ci oraz kosztów sfinansowania odroczenia terminu p ł atno ś ci. W toku post ę powania ustalono, i ż w oparciu o ten paragraf Poczta obci ąż a ł a nadawców op ł acaj ą cych przesy ł ki z do ł u op ł at ą dodatkow ą na podstawie odpowiednich postanowie ń umów. Wysoko ść op ł aty dodatkowej by ł a bardzo zró ż nicowana i kszta ł towa ł a si ę na poziomie od kilku do kilkunastu, czy nawet do 20% warto ś ci nadanych przesy ł ek pocztowych w danym, zwykle miesi ę cznym, okresie rozliczeniowym (karty nr 273, 284, 408, 409, 419, 438, 464, 470, 476, 479, 481, 482, 484). Zwa ż y ć trzeba, ż e stawka procentowa op ł aty okre ś lona w danej umowie jest sta ł a, niemniej wysoko ść tej op ł aty jest w rzeczywisto ś ci zmienna poniewa ż zmienna jest warto ść op ł at za przesy ł ki nadane w okresie rozliczeniowym. Od dnia 01.10.2005r. obowi ą zuje nowy Regulamin , który w §8 ust.1 stanowi, ż e op ł aty pocztowe uiszcza si ę z góry, chyba ż e w drodze pisemnej umowy zostanie uzgodnione uiszczanie op ł aty pocztowej mi ę dzy Poczt ą a nadawc ą w formie op ł aty zaliczkowej lub z do ł u. W umowie, w my ś l §8 ust. 2 Regulaminu , powinny zosta ć okre ś lone terminy wnoszenia op ł at, zgodnie z zasadami okre ś lonymi przez Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej (karty nr 493-550). Poczta wykre ś li ł a zatem z Regulaminu zapis przewiduj ą cy, i ż wniosek dotycz ą cy innego ni ż op ł ata z góry wnoszenia op ł at za wykonanie us ł ugi powszechnej mo ż e by ć rozpatrzony pozytywnie tylko je ż eli jest to dla Poczty ekonomicznie uzasadnione, tj. tylko wówczas gdy nadawca zaproponuje pokrycie wszystkich kosztów czynno ś ci wykraczaj ą cych poza wykonanie tej us ł ugi zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek. Przedk ł adaj ą c nowy Regulamin Poczta nie przedstawi ł a jednak ż e zasad, o których mowa w §8 ust. 2 Regulaminu , oraz dowodów wskazuj ą cych, i ż podj ęł a jakiekolwiek dzia ł ania maj ą ce na celu zmian ę umów o korzystanie ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek, które zawar ł a przed wej ś ciem w ż ycie nowego Regulaminu . 14 W toku post ę powania Dyrektor Generalny Poczty Polskiej podkre ś la ł konieczno ść wydania nowego Regulaminu i zachowania procedury okre ś lonej obowi ą zuj ą cymi przepisami, w tym art. 27 ust. 2 ustawy o pa ń stwowym przedsi ę biorstwie u ż yteczno ś ci publicznej „Poczta Polska”, a tak ż e brak wp ł ywu na terminy sk ł adania opinii przez wymienione w art. 27 ust. 2 w/w ustawy organy, w szczególno ś ci na termin przedstawienia ostatecznego stanowiska przez Ministra Infrastruktury (karta nr 85). W zwi ą zku z tym z przyczyn niezale ż nych od Dyrektora, z uwagi na trwanie etapu uzgodnie ń ustawowych, nowy regulamin nie móg ł zosta ć wprowadzony w ż ycie. W konsekwencji do dnia 30.09.2005r. obowi ą zywa ł Regulamin korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym , wprowadzony Zarz ą dzeniem Nr 97 Dyrektora Poczty Polskiej z dnia 5 listopada 1996r., przewiduj ą cy zobowi ą zywanie nadawcy do uiszczania op ł aty za czynno ś ci dodatkowe zwi ą zane z obs ł ug ą przesy ł ek pocztowych op ł acanych w formie skredytowanej. Powy ż sze okoliczno ś ci nie zwalniaj ą jednak Poczty z odpowiedzialno ś ci za przygotowanie Regulaminu i jego wdro ż enie, zgodnie bowiem z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe to Poczta okre ś la w regulaminie ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych zasady ich ś wiadczenia oraz ogólne warunki dost ę pu do tych us ł ug. Decyzja nr RKT-09/2001 uprawomocni ł a si ę w 2002r. W 2003r. Organ Antymonopolowy przeprowadzi ł pierwsz ą kontrol ę jej wykonania, która wykaza ł a, ż e Poczta nie zastosowa ł a si ę do nakazu zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , i na ł o ż y ł na tego przedsi ę biorc ę stosown ą kar ę pieni ęż n ą . Maj ą c na uwadze powy ż sze terminy oczywistym jest, ż e Poczta mia ł a wystarczaj ą co wiele czasu na podj ę cie odpowiednich dzia ł a ń i wykonanie przedmiotowej decyzji. W tych okoliczno ś ciach Poczta nie mo ż e opiesza ł o ś ci w wykonaniu prawomocnej decyzji Organu Antymonopolowego uzasadnia ć zmian ą regulacji prawnych, czy te ż konieczno ś ci ą zachowania procedur okre ś lonych w obowi ą zuj ą cych przepisach. Podj ę cie przez Poczt ę prac najpierw nad projektem zarz ą dzenia zmieniaj ą cego Regulamin korzystania z powszechnych us ł ug pocztowych , a nast ę pnie d ł ugotrwa ł ych prac nad zupe ł nie nowym regulaminem, czy wreszcie samo wydanie nowego Regulaminu nie stanowi ą okoliczno ś ci, które pozwoli ł yby na stwierdzenie, i ż decyzja nr RKT-09/2001 zosta ł a przez Poczt ę wykonana. Decyduj ą ce znaczenie ma bowiem fakt liczenia op ł aty dodatkowej uiszczanej przez Starostwo Powiatowe w Cieszynie w oparciu o nieuzasadnion ą kalkulacj ę oraz obowi ą zywania umów o korzystanie z formy op ł aty z do ł u przewiduj ą cych konieczno ść uiszczania przez nadawców op ł aty dodatkowej, liczonej jako okre ś lony procent warto ś ci nadanych przesy ł ek. Dowody zebrane w toku post ę powania wskazuj ą jednoznacznie, i ż w okresie obowi ą zywania „starego” Regulaminu Poczta narzuca ł a nadawcom uci ąż liwe warunki umów przynosz ą ce jej nieuzasadnione korzy ś ci poprzez zobowi ą zywanie ich do uiszczania co miesi ą c op ł aty dodatkowej za czynno ś ci manipulacyjne zwi ą zane z obs ł ug ą przesy ł ek pocztowych op ł acanych w formie skredytowanej (op ł ata z do ł u). Jakkolwiek Poczta podj ęł a dzia ł ania, które doprowadzi ł y do wydania nowego Regulaminu ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych , to w okresie obowi ą zywania „starego” Regulaminu nie istnia ł y jednolite i rzetelne zasady obci ąż ania nadawców korzystaj ą cych ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek op ł at ą dodatkow ą . Poczta nie wyja ś ni ł a, mimo wezwa ń Organu Antymonopolowego, w jasny i rzetelny sposób jakie czynno ś ci dodatkowe w stosunku do czynno ś ci obj ę tych podstawowym wynagrodzeniem za us ł ug ę wi ążą si ę z korzystaniem przez nadawc ę z formy op ł aty z do ł u. Poczta nie wskaza ł a jakie dodatkowe koszty i w jakiej wysoko ś ci ponosi w razie korzystania przez nadawc ę z tej formy op ł acania przesy ł ek, które mog ł yby uzasadnia ć pobieranie op ł aty dodatkowej. Pobieranie op ł aty dodatkowej przez Poczt ę w okresie obowi ą zywania „starego” Regulaminu odbywa ł o si ę w oderwaniu od rzetelnej analizy ekonomicznej. W tym stanie rzeczy uzasadnione jest twierdzenie, ż e Poczta nie wykona ł a decyzji nr RKT-09/2001. 15 W ś wietle powy ż szych ustale ń , Organ Antymonopolowy uzna ł , i ż w zwi ą zku z niewykonaniem przez Poczt ę decyzji nr RKT-09/2001 uzasadnionym jest na ł o ż enie na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. Decyzja nr RKT-09/2001 uprawomocni ł a si ę w dniu 17.08.2002r. Od tej daty Poczta mia ł a zatem pe ł n ą ś wiadomo ść , i ż powinna j ą wykona ć . W decyzji nr RKT-19/2003 Organ Antymonopolowy uwzgl ę dni ł czas niezb ę dny do spe ł nienia nale ż nego obowi ą zku i przyj ął , ż e niewykonanie decyzji rozpocz ęł o si ę od dnia 08.10.2002r., tj. dnia nast ę puj ą cego po dniu wydania przez Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej Zarz ą dzenia nr 102 w sprawie zmiany Regulaminu korzystania z us ł ug pocztowych o charakterze powszechnym ustalaj ą cego warunki dopuszczalno ś ci zawierania umów dotycz ą cych uiszczania op ł at za przesy ł ki pocztowe z do ł u. Kara pieni ęż na zosta ł a zatem naliczona w tej decyzji za okres od dnia 08.10.2002r. do dnia jej wydania, a wi ę c 16.06.2003r. Poniewa ż Poczta pomimo zastosowania w/w ś rodka nie wykona ł a nakazu zawartego w decyzji nr RKT-09/2001 koniecznym sta ł o si ę na ł o ż enie na ni ą kolejnej kary pieni ęż nej liczonej od pierwszego dnia niewykonania przedmiotowej decyzji nast ę puj ą cego po okresie, który uwzgl ę dniono przy ustalaniu wymiaru kary pieni ęż nej w decyzji nr RKT- 19/2003. Organ Antymonopolowy na ł o ż y ł zatem kar ę za okres od dnia 17.06.2003r. do dnia 30.09.2005r. W dniu 01.10.2005r. wszed ł w ż ycie nowy Regulamin ś wiadczenia powszechnych us ł ug pocztowych . Jak podnoszono powy ż ej samo wydanie nowego Regulaminu nie jest wystarczaj ą c ą podstaw ą do stwierdzenia, ż e Poczta zaniecha ł a stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę stwierdzonej w decyzji nr RKT-09/2001. Niemniej fakt wydania nowego Regulaminu nale ż y uwzgl ę dni ć poniewa ż wprowadzono w nim zmian ę w zakresie zasad korzystania przez nadawców ze skredytowanej formy op ł acania przesy ł ek, tj. odst ą piono od zapisu przewiduj ą cego zobowi ą zanie nadawcy korzystaj ą cego z tej formy op ł acania przesy ł ek do pokrywania kosztów czynno ś ci zwi ą zanych z niestandardow ą ewidencj ą i rozliczaniem przesy ł ek. W tych okoliczno ś ciach kara na ł o ż ona zosta ł a za okres do dnia 30.09.2005r., który by ł ostatnim dniem obowi ą zywania Regulaminu zawieraj ą cego postanowienia o op ł acie dodatkowej. Zachowanie Poczty po wej ś ciu w ż ycie nowego Regulaminu nie by ł o badane w toku niniejszego post ę powania i zostanie zweryfikowane w ramach odr ę bnego post ę powania kontrolnego. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze Organ Antymonopolowy okre ś laj ą c wysoko ść kary uzna ł , i ż celowym jest na ł o ż enie na Poczt ę kary wynosz ą cej 3 414 123 PLN (s ł ownie z ł otych: trzy miliony czterysta czterna ś cie tysi ę cy sto dwadzie ś cia trzy), co stanowi równowarto ść 837 000 euro, tj. 1 000 euro za ka ż dy dzie ń zw ł oki. W decyzji nr RKT-19/2003 Organ Antymonopolowy na ł o ż y ł kar ę w wysoko ś ci 500 euro za ka ż dy dzie ń niewykonania decyzji, st ą d te ż w celu podkre ś lenia naganno ś ci zachowania Poczty, która pomimo u ż ycia w/w ś rodka egzekucji prawomocnej decyzji nie zastosowa ł a si ę do nakazu zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , w niniejszej decyzji podwy ż szy ł wymiar kary do 1 000 euro za ka ż dy dzie ń zw ł oki. Kwota 1 000 euro stanowi znacz ą c ą dolegliwo ść dla przedsi ę biorcy i stanowi wystarczaj ą c ą represj ę w zwi ą zku z niewykonaniem decyzji. Warto ść euro przeliczono wed ł ug zasady wskazanej w art. 115 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. wed ł ug kursu ś redniego walut obcych og ł oszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego, poprzedzaj ą cego rok na ł o ż enia kary, czyli 31 grudnia 2004r., który w tym dniu wynosi ł 4,0790 PLN. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze orzeczono, jak w punkcie I sentencji. II. Na podstawie art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca lub zwi ą zek przedsi ę biorców, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach, w drodze 16 postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie przeciwko Poczcie w sprawie na ł o ż enia kary pieni ęż nej, zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W decyzji stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania dla Organu Antymonopolowego, s ą wydatki w wysoko ś ci 134 PLN zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą w toku post ę powania. W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć Poczt ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 134 PLN (s ł ownie z ł otych: sto trzydzie ś ci cztery). Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w punkcie II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w NBP o/o Warszawa nr: 51 10101010 00 7878 22 31 000000. Koszty niniejszego post ę powania Poczta obowi ą zana jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51 10101010 00 7878 22 31 000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 17