Numer decyzji
RKT-68/2006
Decyzja UOKiK RKT-68/2006
- Data decyzji
- 28 września 2006
Treść rozstrzygnięcia
DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, dnia. 28.09.2006r. RKT- 411-47/06/MF DECYZJA Nr RKT-68/2006 Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080; Dz.U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119) oraz § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 18, poz. 172; Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du w dniu 11.07.2006r. przeciwko Gminie Bielsko – Bia ł a Pl. Ratuszowy 1 43-300 Bielsko-Bia ł a – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy praktyk ę polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Gmin ę Bielsko – Bia ł a pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę na terenie tej gminy poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji w ten sposób, ż e Gmina pobiera op ł aty w zró ż nicowanej wysoko ś ci z tytu ł u partycypacji w kosztach utrzymania przystanków od poszczególnych przewo ź ników i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Gmin ę Bielsko - Bia ł a kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 100 000 PLN (s ł ownie z ł otych: sto tysi ę cy), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 72 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 75 tej ustawy postanawia si ę obci ąż y ć Gmin ę Bielsko - Bia ł a kosztami niniejszego post ę powania antymonopolowego i zobowi ą za ć w/w przedsi ę biorc ę do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 41 PLN (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci jeden). Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej równie ż Organem Antymonopolowym) przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy w dzia ł aniach Gminy Bielsko- Bia ł a polegaj ą cych na pobieraniu op ł at z tytu ł u korzystania z przystanków nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy. 1 Podstaw ą do wszcz ę cia w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego by ł o otrzymanie przez Organ Antymonopolowy pisma jednego z przedsi ę biorców w sprawie dzia ł alno ś ci Gminy Bielsko - Bia ł a - Miejskiego Zak ł adu Komunikacyjnego w Bielsku – Bia ł ej. Z otrzymanego pisma wynika, ż e skar żą cy kwestionuje zasadno ść pobierania op ł at za korzystanie z przystanków w wysoko ś ci 100 PLN netto miesi ę cznie za jeden przystanek oraz zobowi ą zanie do przedstawienia rozk ł adów jazdy przed podpisaniem umowy reguluj ą cej korzystanie z przystanków. Poniewa ż jak ustalono w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego Gmina od poszczególnych przewo ź ników pobiera op ł aty w zró ż nicowanej wysoko ś ci z tytu ł u partycypacji w kosztach utrzymania przystanków komunikacyjnych, w dniu 11.07.2006r. Postanowieniem Nr 1 zosta ł o wszcz ę te z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Gmin ę Bielsko – Bia ł a pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę na terenie tej gminy poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji w ten sposób, ż e Gmina pobiera op ł aty w zró ż nicowanej wysoko ś ci z tytu ł u partycypacji w kosztach utrzymania przystanków od poszczególnych przewo ź ników, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej równie ż ustaw ą antymonopolow ą - karta nr 1). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Gmina stwierdzi ł a, ż e postawiony jej zarzut jest bezpodstawny i merytorycznie nieuzasadniony (karty nr 90-91). Gmina realizuj ą c zadania w ł asne, obejmuj ą ce sprawy lokalnego transportu zbiorowego przekaza ł a administrowanie przystankami na terenie Bielska – Bia ł ej Miejskiemu Zak ł adowi Komunikacyjnemu (zwanemu dalej MZK), który m.in. zawiera umowy na partycypacj ę w kosztach utrzymania przystanków z poszczególnymi przewo ź nikami. Zawierane z przewo ź nikami umowy poprzedzane s ą negocjacjami i ustalone pomi ę dzy stronami op ł aty s ą wi ążą ce. Kszta ł tuj ą si ę one na poziomie od 30 do 100 PLN miesi ę cznie za 1 przystanek. Wysoko ść op ł at ustala si ę przyjmuj ą c zasad ę , ż e im z wi ę kszej ilo ś ci przystanków b ę dzie korzysta ł przewo ź nik, tym uzyska wy ż szy rabat. Ten system jest zgodny z polityk ą Gminy, która zak ł ada mo ż liwie jak najlepsze zaspokojenie potrzeb komunikacyjnych pasa ż erów i ma sk ł oni ć przewo ź ników do obs ł ugi jak najwi ę kszej ilo ś ci przystanków, tak ż e w tych rejonach miasta, gdzie ruch jest stosunkowo niewielki. Pobierane op ł aty stanowi ą jedyne obci ąż enie przewo ź ników za korzystanie z przystanków i obejmuj ą koszty utrzymania przystanków w czysto ś ci, usuwanie ś niegu, lodu, odpadów komunalnych itp. Przewo ź nicy którzy zwracali si ę o umo ż liwienie korzystania z przystanków otrzymywali zgod ę z równoczesn ą propozycj ą zawarcia umowy na partycypacj ę w kosztach utrzymania przystanków w czysto ś ci. Zawarcie takich umów akceptowali i po przeprowadzeniu negocjacji co do ponoszonych op ł at umowy podpisali bez zastrze ż e ń . Ponadto w pi ś mie z dnia 18.08.2006r. Gmina stwierdzi ł a, ż e „z prowadzonych przez Dyrektora Miejskiego Zak ł adu Komunikacyjnego i upowa ż nionych przez niego pracowników rozmów poprzedzaj ą cych zawarcie umów z przewo ź nikami nie by ł y sporz ą dzane notatki s ł u ż bowe ani protoko ł y. Gmina Bielsko – Bia ł a nie dysponuje zatem pisemnymi dowodami na tak ą okoliczno ść ” (karta nr 107) W oparciu o zgromadzony w toku post ę powania materia ł dowodowy Organ Antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny . Jak ustalono w toku post ę powania administracyjnego Gmina jest jedynym w ł a ś cicielem przystanków miejskiej komunikacji autobusowej na terenie Bielska - Bia ł ej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086 z pó ź n. zm.) organ administracji rz ą dowej lub jednostki samorz ą du 2 terytorialnego, do w ł a ś ciwo ś ci którego nale żą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarz ą dc ą drogi. W granicach miast na prawach powiatu zarz ą dc ą wszystkich dróg publicznych, z wyj ą tkiem autostrad i dróg ekspresowych jest prezydent miasta. Korzystaj ą c z w/w uprawnie ń wy łą cznie Gmina jest uprawniona do tworzenia przystanków komunikacji miejskiej na swoim terenie, a tak ż e do wyra ż ania zgody na korzystanie z przystanków przez inne podmioty. Zgodnie z art. 4 pkt 8a ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. 2004r. Nr 204, poz. 2088 z pó ź n. zm.) poj ę cie przystanku oznacza miejsce przeznaczone do wsiadania lub wysiadania pasa ż erów na danej linii komunikacyjnej, oznaczone w sposób okre ś lony w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 1088, poz. 908 z pó ź n. zm.), z informacj ą o rozk ł adzie jazdy, z uwzgl ę dnieniem godzin odjazdów ś rodków transportowych przewo ź nika drogowego uprawnionego do korzystania z tego miejsca. Gmina jest w ł a ś cicielem 360 przystanków komunikacyjnych na swoim terenie. Z informacji przedstawionych przez Gmin ę wynika, ż e na terenie Bielska – Bia ł ej dysponentem przystanków komunikacji miejskiej jest Miejski Zak ł ad Komunikacyjny w Bielsku-Bia ł ej. MZK powsta ł z przekszta ł cenia Miejskiego Przedsi ę biorstwa Komunikacyjnego w Bielsku-Bia ł ej w Zak ł ad Bud ż etowy w dniu 01.07.1991r. (karta nr 109). MZK nie posiada osobowo ś ci prawnej – dzia ł a na podstawie Statutu zatwierdzonego przez Zarz ą d Miasta w Bielsku-Bia ł ej w dniu 31.06.1991r. (karty nr 110-115). Wysoko ść op ł at jednostkowych wnoszonych przez przewo ź ników ustalono w zale ż no ś ci od ilo ś ci kontraktowanych przystanków – im wi ę ksza ilo ść tym ni ż sza op ł ata (karty nr 12 i 91). - do 30 przystanków – 100 PLN netto/ przystanek na miesi ą c. - od 31 do 100 przystanków – 100 PLN netto/ przystanek na miesi ą c + rabat w wysoko ś ci 1 PLN/przystanek. - powy ż ej 100 przystanków – 30 PLN netto/przystanek na miesi ą c. Gmina nie przedstawi ł a kalkulacji kosztów pobierania przedmiotowych op ł at w w/w wysoko ś ci. Gmina zawar ł a umowy z 12 przedsi ę biorcami w oparciu o które s ą oni uprawnieni aktualnie do korzystania z nast ę puj ą cej ilo ś ci przystanków stanowi ą cych w ł asno ść Gminy (karty nr 16- 69, 78-83). L.p. Nazwa przedsi ę biorcy Ilo ść przystanków Łą czna wysoko ść op ł at miesi ę cznie netto w PLN 1 Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej w Bielsku – Bia ł ej S.A. z siedzib ą w Bielsku – Bia ł ej 101 3 030 2 Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej i Spedycji O ś wi ę cim S.A. z siedzib ą w O ś wi ę cimiu 7 700 3 „Tramp” Sp. z o.o. z siedzib ą w Czechowicach – Dziedzicach 30 3 000 4 Przedsi ę biorstwo Trans – Sped Bus – Trans Marian C. w Tychach 22 2 200 5 Andrzej J. Us ł ugi Transportowo – Osobowe w Rabce – Zdroju 5 500 6 Krzysztof J. Bus – Transport Prywatny w Rabce - Zdroju 4 400 7 Stanis ł aw Ż . – Us ł ugi Transportowe w Szczyrku 5 500 8 Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej w Wadowicach S.A. z siedzib ą w Wadowicach 6 600 9 Przedsi ę biorstwo Spedycyjno – Transportowe „Trasgór” Sp. z o.o. z siedzib ą w Kaczycach 3 300 10 Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej w 2 200 3 Dzier ż oniowie S.A. z siedzib ą w Dzier ż oniowie 11 „Beskidus” Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej w Suchej Beskidzkiej Sp. z o.o. z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej 2 200 12 Andrzej B. z Skomielnej Bia ł ej 8 800 Wysoko ść op ł at uiszczanych przez przewo ź ników za korzystanie z przystanków stanowi ą cych w ł asno ść Gminy wynios ł a w 2005r. – 158 066 PLN, a w styczniu 2006r. – 12 372 PLN. Wysoko ść kosztów poniesionych przez Gmin ę w zwi ą zku z utrzymaniem przystanków stanowi ą cych jej w ł asno ść wynios ł a w 2005r. – 435 577 PLN, w tym: utrzymanie przystanków w czysto ś ci – 221 064 PLN, usuwanie ś niegu i lodu, posypywanie – 146 328 PLN, naprawy, konserwacje, remonty wiat – 53 868 PLN, wymiany wiat przystankowych – 14 317 PLN. W styczniu 2006r. wysoko ść w/w kosztów wynios ł a – 66 301 PLN, w tym: utrzymanie przystanków w czysto ś ci – 8 696 PLN, usuwanie ś niegu i lodu, posypywanie – 57 605 PLN, naprawy, konserwacje, remonty wiat – 0 PLN, wymiany wiat przystankowych – 0 PLN. Z informacji przekazanych przez Gmin ę wynika, ż e uzyskiwane wp ł ywy z op ł at uiszczanych przez przewo ź ników tylko w cz ęś ci pokrywaj ą ponoszone koszty zwi ą zane z utrzymaniem przystanków. Ź ród ł em pokrycia powsta ł ej ró ż nicy jest bud ż et Gminy. W toku przeprowadzonego post ę powania antymonopolowego Gmina przedstawi ł a Roczne sprawozdanie z wykonania planu dochodów bud ż etowych jednostki samorz ą du terytorialnego za okres od pocz ą tku roku do dnia 31 grudnia 2005r., z którego wynika, ż e w roku 2005 suma dochodów wykonanych Gminy wynios ł a 460 548 103 PLN (karty nr 92-103). W oparciu o zgromadzony w post ę powaniu materia ł dowodowy Organ Antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje. Dla uznania, ż e sprawa ma charakter antymonopolowy niezb ę dne jest ustalenie czy w okoliczno ś ciach sprawy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyj ę tej jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Pozwala to przyj ąć , ż e ma ona charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego. Znajduje wi ę c zastosowanie tylko wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Poj ę cie interesu publicznego nie zosta ł o zdefiniowane w ustawie, niemniej by ł o ono wielokrotnie przedmiotem interpretacji S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz S ą du Najwy ż szego. Zdaniem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyra ż onym w wyroku z dnia 12.06.2002r. (sygn. akt XVII Ama 47/01), poj ę cie interesu publicznego nie jest poj ę ciem o charakterze jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany, a Organ Antymonopolowy w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji winien by ć rzecznikiem tego interesu. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, odnosz ą cy si ę do ogó ł u, a nie do jednostki czy te ż okre ś lonej grupy. Podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów winno by ć uprzednie udowodnienie przez Prezesa Urz ę du, czy nast ą pi ł o rzeczywiste naruszenie wskazanego przepisami ustawy interesu publicznego. W ten sam sposób S ą d wypowiedzia ł si ę w wyrokach z dnia: 25.06.2001r. sygn. akt XVII Ama 84/00, 28.05.2001r. sygn. akt XVII Ama 82/00, 27.06.2001r. sygn. akt XVII Ama 92/00, 12.11.2001r. sygn. akt XVII Ama 105/00 oraz 04.07.2001r. sygn. akt XVII Ama 108/00. 4 Podobne stanowisko zaj ął równie ż S ą d Najwy ż szy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001r. sygn. akt I CKN 1217/98 stwierdzi ł , ż e ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma charakter publicznoprawny i s ł u ż y ochronie interesu ogólnospo ł ecznego, ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagro ż ona jest sama instytucja konkurencji i nie odnosi si ę do ochrony roszcze ń indywidualnych. Z kolei, w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004r. sygn. akt III SK 2/04 S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , ż e naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego ,,je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł ywa ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. W ś wietle powy ż szego orzecznictwa, Organ Antymonopolowy mo ż e wszcz ąć i prowadzi ć post ę powanie antymonopolowe wy łą cznie wówczas, gdy zachodzi podejrzenie, i ż nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznego, a zatem, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty zosta ł szerszy kr ą g uczestników rynku lub te ż wywo ł uj ą one inne niekorzystne zjawiska na rynku. Ustawa zatem w odniesieniu do przedsi ę biorców chroni konkurencj ę , a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Wymienione w art. 1 cele ustawy zosta ł y okre ś lone jako równorz ę dne co sprawia, ż e praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę obejmuj ą nie tylko te, które godz ą w konkurencj ę , ale równie ż te, które – podejmowane przez przedsi ę biorców posiadaj ą cych pozycj ę dominuj ą c ą – nie godz ą c wprost w konkurencj ę , naruszaj ą interesy innych uczestników rynku. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę mo ż na zatem podzieli ć na praktyki antykonkurencyjne, wywieraj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na stan lub rozwój konkurencji i interesy konkurencyjne innych przedsi ę biorców, oraz praktyki eksploatacyjne, których efektem lub celem jest naruszenie przede wszystkim innych ni ż konkurencyjne interesów innych uczestników rynku. W rozpatrywanej sprawie skutkami praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę dotkni ę ci zostali przedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na krajowym transporcie drogowym osób wnosz ą cy op ł aty za korzystanie z przystanków komunikacji autobusowej na terenie Bielska - Bia ł ej w wysoko ś ci wy ż szej ni ż jeden z konkurentów, którym jest PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. Pobieranie od przewo ź ników op ł at za korzystanie z przystanków w zró ż nicowanej wysoko ś ci w istotnym stopniu skutkuje zaburzeniem konkurencji na rynku, gdy ż stworzone przez Gmin ę warunki konkurowania nie s ą jednakowe dla wszystkich przedsi ę biorców. Praktyka Gminy godzi równie ż we wszystkich przedsi ę biorców, którzy zamierzaliby prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na zarobkowym przewozie osób z wykorzystaniem przystanków stanowi ą cych jej w ł asno ść . Tak wi ę c w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wyst ę powaniem interesu publicznoprawnego. I. Niniejsze post ę powanie wszcz ę te zosta ł o pod zarzutem nadu ż ywania przez Gmin ę Bielsko – Bia ł a pozycji dominuj ą cej na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę na terenie tej gminy poprzez stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji w ten sposób, ż e Gmina pobiera op ł aty w zró ż nicowanej wysoko ś ci z tytu ł u partycypacji w kosztach utrzymania przystanków od poszczególnych przewo ź ników co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej polega na stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji. 5 Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę na rynku mog ą wi ą za ć si ę z realizacj ą zada ń przez samorz ą d terytorialny, w szczególno ś ci polegaj ą cych na zagwarantowaniu spo ł eczno ś ci lokalnej dost ę pu do podstawowych us ł ug bytowych. Gminy wyposa ż one w znaczny maj ą tek, a zarazem zobowi ą zane do realizacji tzw. zada ń w ł asnych, wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z pó ź n. zm.), obejmuj ą cych m.in. zapewnienie lokalnego transportu zbiorowego, maj ą du żą mo ż liwo ść wp ł ywania swoimi decyzjami na sytuacj ę uczestników tego rynku. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zastosowanie do oceny dzia ł alno ś ci gospodarczej gminy oraz do oceny dzia ł alno ś ci publicznej gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym, o ile dzia ł alno ść ta wywo ł uje skutki praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie antymonopolowym (por. wyroki S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, poprzednio nazywanego S ą dem Antymonopolowym: z dnia 08.09.1999r. sygn. akt XVII Ama 27/99, z dnia 08.11.2000r. sygn. akt XVII Ama 95/99, z dnia 12.12.2001r. sygn. akt XVII Ama 1/01, z dnia 03.12.2003r. sygn. akt XVII Ama 139/02, z dnia 26.11.2003r. sygn. akt XVII Ama 8/03). W tym miejscu nale ż y równie ż odnie ść si ę do definicji przedsi ę biorcy zawartej w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 4 pkt 1a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów rozszerza zakres podmiotowy ustawy, w łą czaj ą c do kategorii przedsi ę biorców tak ż e osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemaj ą ce osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ce lub ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej (art. 4 pkt 1 lit. a w/w ustawy). Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym, do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zadania w ł asne obejmuj ą sprawy m.in. lokalnego transportu zbiorowego (art. 7 ust. 1 pkt 4 tej ustawy). Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym, zadania s ł u żą ce zaspokojeniu zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych, stanowi ą zadania u ż yteczno ś ci publicznej. W ś wietle powy ż szego zaspokajanie potrzeb w zakresie lokalnego transportu zbiorowego jest zadaniem u ż yteczno ś ci publicznej. Tym samym nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż Gmina Bielsko-Bia ł a organizuj ą c us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, posiada przymiot przedsi ę biorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1a w/w ustawy. Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę ujawniaj ą si ę na okre ś lonym rynku w ł a ś ciwym. St ą d te ż dla poprawnej oceny zachowania Gminy w kontek ś cie zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej konieczne jest zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego w sprawie. Zgodnie z art. 4 pkt 8 w/w ustawy przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Jak ustalono w toku post ę powania administracyjnego Gmina jest jedynym w ł a ś cicielem przystanków komunikacji miejskiej na terenie Bielska – Bia ł ej. W granicach miast na prawach powiatu zarz ą dc ą wszystkich dróg publicznych, z wyj ą tkiem autostrad i dróg ekspresowych jest prezydent miasta. Korzystaj ą c z w/w uprawnie ń wy łą cznie Gmina jest uprawniona do tworzenia przystanków komunikacji miejskiej na swoim terenie, a tak ż e do wyra ż ania zgody na korzystanie z przystanków przez inne podmioty. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę przez to pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. 6 Bior ą c powy ż sze ustalenia pod uwag ę nale ż y stwierdzi ć , ż e Gmina, jako zarz ą dca wszystkich dróg na swoim obszarze zajmuje dominuj ą c ą pozycj ę na rynku udost ę pniania cz ęś ci pasa drogowego – wydzielonego jako przystanek komunikacyjny - w celu zatrzymywania si ę na nim pojazdów przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie przewozu osób. Dla bytu powy ż szej praktyki konieczne jest stosowanie w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów. W niniejszym post ę powaniu podobnymi umowami s ą umowy, których przedmiotem jest udost ę pnienie przystanków autobusowej komunikacji miejskiej na terenie Bielska - Bia ł ej. Powy ż sze uci ąż liwe lub niejednolite warunki umów musz ą skutkowa ć tym, i ż stwarzaj ą przedsi ę biorcom prowadz ą cym dzia ł alno ść przewozow ą zró ż nicowane warunki konkurencji. Tym samym wyst ę powanie przedmiotowej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę musi wywo ł ywa ć ten skutek, i ż podmiot (podmioty) ni ą dotkni ę ty ma stworzone gorsze warunki konkurencji, ni ż pozosta ł e podmioty nie dotkni ę te t ą praktyk ą . W zwi ą zku z tym byt praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej wymaga udowodnienia, i ż istniej ą konkurenci na rynku w stosunku do których stosowane s ą zró ż nicowane warunki umów. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy antymonopolowej przez konkurentów nale ż y rozumie ć przedsi ę biorców, którzy wprowadzaj ą lub mog ą wprowadza ć albo nabywaj ą lub mog ą nabywa ć , w tym samym czasie, towary na rynku w ł a ś ciwym. W niniejszej sprawie konkurentami s ą wszyscy przedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na krajowym transporcie drogowym osób korzystaj ą cy z przystanków miejskiej komunikacji autobusowej na terenie Bielska - Bia ł ej. Zgodnie z art. 22 ust.1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym do łą cza si ę potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich w ł a ś cicielami lub zarz ą dzaj ą cymi. Ponadto zgodnie z art. 22 ust. 1a w/w ustawy uzyskane przez przewo ź nika potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków nie mo ż e powodowa ć nak ł adania na przewo ź ników ż adnych op ł at za korzystanie z tych przystanków. Art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 13 wrze ś nia 1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 z po ź n. zm.) stanowi, ż e uprz ą tni ę cie i pozbycie si ę b ł ota, ś niegu, lodu i innych zanieczyszcze ń z przystanków komunikacyjnych oraz z wydzielonych kraw ęż nikiem lub oznakowaniem poziomym torowisk pojazdów szynowych nale ż y do obowi ą zków przedsi ę biorców u ż ytkuj ą cych tereny s ł u żą ce komunikacji publicznej. Analiza w/w przepisów prawa prowadzi do wniosku, ż e w ł a ś ciciel przystanków jest uprawniony do pobierania od przewo ź ników korzystaj ą cych z tych przystanków op ł at zwi ą zanych z utrzymaniem ich w czysto ś ci, o ile przewo ź nicy samemu nie wykonuj ą tych czynno ś ci. Nie mo ż e natomiast osi ą ga ć ż adnych korzy ś ci z tytu ł u udost ę pniania przystanków podmiotom trzecim. Ze zgromadzonego w niniejszym post ę powaniu materia ł u dowodowego wynika, ż e jeden z przewo ź ników tj. Przedsi ę biorstwo Komunikacji Samochodowej w Bielsku – Bia ł ej S.A. w oparciu o umow ę z dnia 28.02.2006r. zawart ą z Gmin ą Bielsko – Bia ł a uiszcza zrycza ł towan ą op ł at ę miesi ę czn ą w wysoko ś ci 3 030 PLN netto miesi ę cznie z tytu ł u korzystania ze 101 przystanków na terenie Bielska – Bia ł ej. Daje to miesi ę cznie kwot ę 30 PLN netto z tytu ł u korzystania z 1 przystanku. Wcze ś niejsza umowa łą cz ą ca strony z 27.02.2003r. równie ż przewidywa ł a identyczn ą wysoko ść op ł at. 7 Pozostali przewo ź nicy korzystaj ą cy z przystanków w Bielsku – Bia ł ej s ą zobowi ą zani do uiszczania kwoty 100 netto PLN miesi ę cznie z tytu ł u korzystania z 1 przystanku. Nominalnie daje to kwoty od 200 PLN do 3000 PLN miesi ę cznie w zale ż no ś ci od przewo ź nika. Zauwa ż y ć nale ż y, ż e Tramp Sp. z o.o. z siedzib ą w Czechowicach – Dziedzicach z tytu ł u korzystania z 30 przystanków uiszcza op ł at ę w wysoko ś ci 3000 PLN miesi ę cznie, a PKS w Bielsku Bia ł ej S.A. w zwi ą zku z korzystaniem ze 101 przystanków 3030 PLN miesi ę cznie. Wprowadzony przez Gmin ę Bielsko – Bia ł a system op ł at za korzystanie z przystanków powoduje, ż e jeden z przedsi ę biorców tj. PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. uiszcza ponad trzykrotnie ni ż sze op ł aty ni ż pozostali przewo ź nicy. Tym samym jego koszty dzia ł alno ś ci s ą ni ż sze w porównaniu z innym przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na rynku przewozu osób. Ni ż sze koszty z kolei powoduj ą , ż e przedsi ę biorca ten mo ż e stosowa ć ni ż sze ceny biletów za przewóz, a tym samym posiada przewag ę konkurencyjn ą nad innymi podmiotami. Gmina w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego nie wskaza ł a jakiegokolwiek racjonalnego kryterium, w oparciu o które podmiot korzystaj ą cy z wi ę cej ni ż 100 przystanków winien uiszcza ć op ł aty ponad 3 - krotnie ni ż sze ni ż przewo ź nicy korzystaj ą cy z mniejszej ilo ś ci przystanków. Nie przedstawi ł a równie ż jakiejkolwiek kalkulacji wysoko ś ci przedmiotowych op ł at oraz dokumentu, w oparciu o który pobiera w/w op ł aty od przewo ź ników. W szczególno ś ci nie sposób zgodzi ć si ę z pogl ą dem Gminy przedstawionym w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, który mia ł by uzasadnia ć przyj ę t ą polityk ę pobierania op ł at z tytu ł u korzystania z przystanków. Gmina stwierdzi ł a, ż e „przystanki autobusowe na terenie miasta ró ż ni ą si ę wielko ś ci ą i wyposa ż eniem. Generalnie przystanki w obr ę bie centrum miasta oraz na trasach przelotowych wyposa ż one s ą w zatoki przystankowe zdolne pomie ś ci ć nawet do kilku autobusów jednocze ś nie oraz nowoczesne obiekty przystankowe tj. wiaty lub wiaty przystankowe wraz z kioskami us ł ugowo – handlowymi. Ruch pasa ż erski na nich jest bardzo du ż y, a wi ę c koszty ich utrzymania wysokie. Z kolei na obrze ż ach i terenach osiedlowych wi ę kszo ść przystanków ma skromne wyposa ż enie. Wiaty starego typu lub tylko same s ł upki przystankowe i wydzielone miejsca do oczekiwania na przyjazd autobusów. Wszyscy przewo ź nicy wybieraj ą przystanki w centrum miasta, tj. tam, gdzie jest najwi ę cej pasa ż erów. Obrze ż a obs ł uguje, realizuj ą c polityk ę miasta Miejski Zak ł ad Komunikacyjny oraz cz ęś ciowo PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. Stosowany system rabatów ma na celu zach ę ci ć innych przewo ź ników do obs ł ugi tych rejonów miasta.” Jak wskazano wcze ś niej zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym w ł a ś ciciel przystanków nie jest uprawniony do pobierania od przewo ź ników jakiegokolwiek wynagrodzenia za korzystanie z nich. Mo ż e jedynie żą da ć od nich partycypacji w kosztach utrzymania tych przystanków w czysto ś ci, o ile sami przewo ź nicy nie wykonuj ą czynno ś ci porz ą dkowych. St ą d te ż , Gmina pobieraj ą c op ł aty od przewo ź ników mo ż e rekompensowa ć sobie wy łą cznie poniesione przez siebie koszty z tytu ł u utrzymywania przystanków. Ró ż nicowanie op ł at za korzystanie z przystanków nie mo ż e by ć elementem polityki Gminy maj ą cej na celu zach ę cenie przewo ź ników do obs ł ugi wi ę kszej ilo ś ci przystanków, szczególnie tych po ł o ż onych poza centrum miasta i g ł ównymi szlakami komunikacyjnymi. Analiza materia ł u dowodowego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, ż e faktyczn ą przyczyn ą ró ż nicowania op ł at przez Gmin ę nie jest ró ż ny koszt utrzymywania przystanków w zale ż no ś ci od ich po ł o ż enia. Z tak ą sytuacj ą mieliby ś my do czynienia wówczas, gdyby Gmina podzieli ł a przystanki na okre ś lone kategorie ze wzgl ę du na koszty zwi ą zane z ich utrzymaniem. Wtedy te ż ka ż dy z przewo ź ników korzystaj ą cy z okre ś lonej kategorii przystanków uiszcza ł by op ł aty w wysoko ś ci przynale ż nej do tej kategorii. W efekcie wszyscy przewo ź nicy uiszczaliby identyczne op ł aty, a ich zró ż nicowanie wynika ł oby wy łą cznie z zaliczenia konkretnego przystanku do okre ś lonej kategorii. W niniejszej sprawie powy ż sza zasada nie znajduje zastosowania. Gmina nie przedstawi ł a jakiejkolwiek kalkulacji kosztów ustalania op ł at, nie wykaza ł a równie ż aby koszty utrzymania w czysto ś ci poszczególnych przystanków ró ż ni ł y si ę pomi ę dzy sob ą . Analiza zasad ustalania 8 op ł at prowadzi do wniosku, ż e Gmina przyj ęł a za ł o ż enie, i ż przedsi ę biorca korzystaj ą cy z mniejszej ilo ś ci przystanków zawsze korzysta z przystanków o wysokim koszcie ich utrzymania, a korzystaj ą cy z wi ę kszej ich ilo ś ci równie ż obs ł uguje przystanki o niskim koszcie utrzymania. Analiza umów zawartych przez Gmin ę z przewo ź nikami prowadzi do wniosku, ż e aktualnie PPKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. korzysta z 33 przystanków z których korzysta równie ż 11 konkurentów wskazanych na str. 3 niniejszej decyzji. Przystanki te s ą w za łą cznikach do umów oznaczone nast ę puj ą cymi numerami: 2, 12, 21, 22, 33, 48, 49, 72, 91, 92, 117, 134, 156, 157, 186, 226, 247, 250, 252, 253, 254, 255, 256, 269, 270, 273, 274, 276, 277, 278, 298, 299, 301. PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. korzysta równie ż z 68 innych przystanków z których nie korzystaj ą jego konkurenci. Bior ą c pod uwag ę , ż e 11 przewo ź ników uiszcza op ł aty w wysoko ś ci 100 PLN/miesi ą c netto za korzystanie z 1 przystanku, przychylaj ą c si ę do twierdze ń Gminy nale ż a ł oby przyj ąć , ż e s ą to przystanki o najwy ż szym koszcie utrzymania. Tym samym PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. winien uwzgl ę dniaj ą c zasad ę przyj ę t ą przez Gmin ę uiszcza ć op ł aty w wysoko ś ci co najmniej 3300 PLN netto za korzystanie z tych 33 przystanków, a tak ż e ponosi ć koszt utrzymania pozosta ł ych 68 przystanków w wysoko ś ci zale ż nej od kosztu ich utrzymania. Powy ż sze obrazuje, ż e stanowisko Gminy odno ś nie zasadno ś ci pobierania zró ż nicowanych op ł at nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie. Jeszcze bardziej jest to widoczne na hipotetycznym przyk ł adzie 2 przewo ź ników. Pierwszy z nich korzysta z 30 przystanków w centrum miasta i 69 na jego obrze ż ach, czyli łą cznie z 99 przystanków. Zgodnie z obecnie obowi ą zuj ą c ą w Gminie zasad ą przedsi ę biorca ten zobowi ą zany by ł by do uiszczenia miesi ę cznie op ł at w wysoko ś ci 9801 PLN netto (99 przystanków * 99 PLN). Z kolei inny przewo ź nik korzysta z 30 przystanków w centrum i 71 w pozosta ł ym rejonie miasta. Wówczas przedsi ę biorca ten uiszcza ł by op ł aty w wysoko ś ci 3 030 PLN netto (101 przystanków * 30 PLN), czyli w wysoko ś ci ponad trzykrotnie ni ż szej ni ż pierwszy przewo ź nik, pomimo korzystania z dwóch przystanków wi ę cej. Powy ż sze przyk ł ady obrazuj ą , ż e koszty utrzymywania poszczególnych przystanków w czysto ś ci nie maj ą aktualnie ż adnego wp ł ywu na wysoko ść uiszczanych przez przewo ź ników op ł at, a ró ż nica w tych op ł atach zosta ł a ustalona w sposób arbitralny bez jakiegokolwiek uzasadnienia ekonomicznego. O tym, i ż Gmina arbitralnie faworyzuje PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. ś wiadczy równie ż fakt, i ż w okresie od 27.02.2003r. do 28.02.2006r. w/w przedsi ę biorca korzysta ł pocz ą tkowo z 94 a nast ę pnie z 95 przystanków na terenie Bielska – Bia ł ej i uiszcza ł op ł aty w wysoko ś ci 30 PLN/netto miesi ę cznie za 1 przystanek. Tym samym zasada wprowadzona przez Gmin ę , i ż ni ż sze op ł aty uiszczaj ą przewo ź nicy korzystaj ą cy z wi ę cej ni ż 100 przystanków nie znajdowa ł a w tym przypadku zastosowania, a pomimo to PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. uiszcza ł op ł aty w ni ż szej wysoko ś ci. Cena jest podstawowym elementem za pomoc ą którego przedsi ę biorcy konkuruj ą na rynku. W zale ż no ś ci od wysoko ś ci ponoszonych kosztów poszczególne ceny pobierane przez przedsi ę biorców s ą zró ż nicowane. W niniejszej sprawie kosztem dla cz ęś ci przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi przewozowe na terenie Bielska - Bia ł ej jest konieczno ść partycypowania w kosztach oczyszczania i utrzymania przystanków na terenie Gminy w wysoko ś ci 100 PLN netto miesi ę cznie za 1 przystanek, natomiast dla PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. koszt ten wynosi 30 PLN netto miesi ę cznie za 1 przystanek. Konieczno ść ponoszenia w/w kosztów w oczywisty sposób wp ł ywa na wysoko ść pobieranych przez przedsi ę biorców cen za przewóz osób. PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A. b ę d ą c zobowi ą zanym do ponoszenia w/w kosztów w wysoko ś ci ponad trzykrotnie ni ż szej ni ż pozostali przewo ź nicy mo ż e oferowa ć ni ż sze ceny za wykonywane przez siebie us ł ugi. Dlatego te ż Gmina nak ł adaj ą c na przewo ź ników obowi ą zek partycypowania w kosztach oczyszczania i utrzymania przystanków na jej terenie w zró ż nicowanej wysoko ś ci stworzy ł a 9 tym przedsi ę biorcom zró ż nicowane warunki konkurowania na rynku. Te zró ż nicowane warunki konkurowania na rynku mog ą w perspektywie doprowadzi ć do wyeliminowania z niego cz ęś ci przedsi ę biorców, tj. tych którzy aktualnie obowi ą zani s ą partycypowa ć w wy ż szej wysoko ś ci w kosztach utrzymania przystanków, co ma bezpo ś redni wp ł yw na wysoko ść ponoszonych przez nich kosztów w dzia ł alno ś ci przewozowej, a w efekcie wp ł yw na wysoko ść cen. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono jak w pkt I sentencji. II. Zgodnie z tre ś ci ą art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, je ż eli przedsi ę biorca dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8, Organ Antymonopolowy mo ż e na ł o ż y ć w drodze decyzji kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji uznano za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej praktyk ę Gminy polegaj ą c ą na stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uci ąż liwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzaj ą cych tym osobom zró ż nicowane warunki konkurencji w ten sposób, ż e Gmina pobiera op ł aty w zró ż nicowanej wysoko ś ci z tytu ł u partycypacji w kosztach utrzymania przystanków od poszczególnych przewo ź ników. Dochody wykonane Gminy w 2005r. wynios ł y 460 548 103 PLN. 10% tej kwoty to 46 054 810,30 PLN. Kwota 46 054 810,30 PLN mo ż e zatem stanowi ć maksymaln ą wysoko ść kary na ł o ż onej na Gmin ę na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. Wysoko ść dochodów w ł asnych Gminy uj ę tych w kategorii dochody z maj ą tku gminy i powiatu oraz tzw. pozosta ł e dochody tej jednostki samorz ą du terytorialnego wynios ł y w 2005r. – 38 386 772 PLN. Kryteria brane pod uwag ę przy ustalaniu kary pieni ęż nej na podstawie art. 101 ustawy antymonopolowej ustalone zosta ł y w art. 104 w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem przy ustalaniu kary nale ż y bra ć pod uwag ę okres, stopie ń i okoliczno ś ci uprzedniego naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej. W pierwszej kolejno ś ci podejmuj ą c decyzj ę o na ł o ż eniu kary pieni ęż nej Organ Antymonopolowy wzi ął pod uwag ę , i ż w efekcie nadu ż ywania przez Gmin ę Bielsko-Bia ł a silnej pozycji na rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę na terenie tej gminy dzia ł ania te skutkuj ą w stosunku do przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść przewozow ą i zaburzaj ą konkurencj ę na rynku ś wiadczenia tych us ł ug. Na ł o ż enie kary nale ż y zatem traktowa ć jako podkre ś lenie naganno ś ci dzia ł a ń podmiotu dominuj ą cego w przedmiotowej sprawie, które to dzia ł ania zak ł ócaj ą swobod ę i równo ść uczestników rynku us ł ug. Wp ł yw na wysoko ść kary ma równie ż fakt, i ż praktyka Gminy polegaj ą ca na ró ż nicowaniu op ł at z tytu ł u partycypacji w kosztach utrzymania przystanków nieprzerwanie trwa od 2003r. i nie zosta ł a zaprzestana w toku niniejszego post ę powania antymonopolowego. Ponadto uwzgl ę dni ć nale ż y, i ż Gmina w przesz ł o ś ci naruszy ł a przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W prawomocnej decyzji nr RKT-25/2001 z dnia 10.07.2001r. stwierdzono stosowanie przez Gmin ę dwóch praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę na rynku dzier ż awy parkingów znajduj ą cych si ę w centrum miasta Bielsko-Bia ł a w tzw. strefie „I”. Ponadto w decyzji nr RKT-41/2005 z dnia 28.07.2005r. równie ż stwierdzono stosowanie przez Gmin ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na rynku organizowania us ł ug przewozowych ś rodkami gminnego transportu zbiorowego. W obydwu w/w decyzjach na Gmin ę na ł o ż one zosta ł y kary pieni ęż ne w wysoko ś ci: decyzja nr RKT-25/2001 - 3 854 PLN, decyzja nr RKT-41/2005 - 17 500 PLN. Okre ś laj ą c wymiar kary Organ Antymonopolowy uwzgl ę dni ł równie ż okoliczno ść , ż e praktyka stosowana przez Gmin ę ma ograniczony terytorialnie zasi ę g oddzia ł ywania i skutkuje wy łą cznie w stosunku do przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi przewozowe z wykorzystaniem przystanków zlokalizowanych w Bielsku – Bia ł ej. Powy ż sze dzia ł ania nie 10 przynosi ł y Gminie wymiernych korzy ś ci maj ą tkowych, ani w sposób bezpo ś redni, ani te ż po ś redni. Gmina jak wskazano wcze ś niej arbitralnie uprzywilejowa ł a jednego z przedsi ę biorców tj. PKS w Bielsku – Bia ł ej S.A., nie jest jednak powi ą zana z tym przedsi ę biorc ą jakimikolwiek zwi ą zkami kapita ł owymi, poniewa ż 100% akcji posiada Skarb Pa ń stwa. Przy ustalaniu wysoko ś ci kary wzi ę to pod uwag ę równie ż fakt, ż e jest ona nak ł adana na Gmin ę , która jest wspólnot ą samorz ą dow ą tworzon ą przez jej mieszka ń ców, co oznacza, ż e kara stanowi dolegliwo ść dla ca ł ej wspólnoty samorz ą dowej. Dlatego te ż w ocenie Organu Antymonopolowego kara pieni ęż na powinna by ć na ł o ż ona w umiarkowanej wysoko ś ci, tak aby nie powodowa ć nadmiernego uszczuplenia zasobów finansowych tej spo ł eczno ś ci lokalnej. Ponadto nale ż y wskaza ć , i ż stosowana przez Gmin ę Bielsko - Bia ł a praktyka nie ma charakteru nieodwracalnego, gdy ż zaprzestanie jej stosowania spowoduje przywrócenie regu ł konkurencji na rynku us ł ug przewozu osób z wykorzystaniem przystanków stanowi ą cych jej w ł asno ść . Bior ą c wszystkie wskazane wy ż ej okoliczno ś ci pod uwag ę ustalono wysoko ść kary na kwot ę 100 000 PLN (s ł ownie z ł otych: sto tysi ę cy), co stanowi oko ł o 0,21% maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Miarkuj ą c wymiar kary wzi ę to pod uwag ę równie ż wysoko ść dochodów w ł asnych Gminy uj ę tych w kategorii dochody z maj ą tku gminy i powiatu oraz tzw. pozosta ł e dochody tej jednostki samorz ą du terytorialnego, gdy ż w ł a ś nie w ś ród nich znajduj ą si ę dochody zwi ą zane z prowadzon ą przez Gmin ę dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Jak ustalono w niniejszym post ę powaniu, Gmina Bielsko - Bia ł a uzyska ł a w 2005r. dochody z maj ą tku gminy i powiatu oraz pozosta ł e dochody jednostek samorz ą du terytorialnego w wysoko ś ci 38 386 772 PLN. Wymierzona kara pieni ęż na w wysoko ś ci 100 000 PLN stanowi oko ł o 0,26% w/w dochodów i je ż eli 10% tych dochodów przyj ąć jako kar ę maksymaln ą do wymierzona kara stanowi 2,6% tej kwoty. W ocenie Organu Antymonopolowego wymierzona kara w wysoko ś ci 100 000 PLN jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz wspó ł mierna do mo ż liwo ś ci finansowych Gminy. Nadmieni ć nale ż y, ż e kary pieni ęż ne stosowane s ą w sytuacjach, gdy zachowanie przedsi ę biorcy nie tylko jest bezprawne, ale mo ż na tak ż e sprawcy przypisa ć win ę w znaczeniu subiektywnym. Analizuj ą c kwesti ę winy Gminy Bielsko-Bia ł a nale ż y stwierdzi ć , i ż jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu zobowi ą zany do zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie lokalnego transportu zbiorowego na swoim terenie powinna zdawa ć sobie spraw ę , i ż podejmowanymi decyzjami nie mo ż e narusza ć przepisów ustawy antymonopolowej, tym bardziej, ż e dwukrotnie na ł o ż ono ju ż na ni ą kar ę pieni ęż n ą z tytu ł u stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Zdaniem Organu Antymonopolowego kara pieni ęż na na ł o ż ona w powy ż szej wysoko ś ci pe ł ni funkcj ę represyjn ą za naruszenie przepisów tej ustawy, gdy ż podkre ś la naganno ść zachowania Gminy, która dopu ś ci ł a si ę stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Jednocze ś nie na ł o ż ona kara pe ł ni funkcj ę prewencyjn ą , gdy ż zapobiega stosowaniu w przysz ł o ś ci sprzecznych z interesem publicznym praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Wobec powy ż szego orzeczono jak w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. 11 III. Stosownie do art. 72 ustawy antymonopolowej, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów w/w ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 75 ustawy antymonopolowej, Organ Antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. Post ę powanie antymonopolowe przeciwko Gminie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. Na podstawie ustale ń dokonanych w trakcie post ę powania Organ Antymonopolowy w punkcie I decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej uznaj ą c zasadno ść postawionego zarzutu. Kosztami niniejszego post ę powania s ą dla Organu Antymonopolowego wydatki w wysoko ś ci 41 PLN zwi ą zane z korespondencj ą ze skar ż on ą Gmin ą . W zwi ą zku z tym postanowiono obci ąż y ć Gmin ę Bielsko - Bia ł a kosztami post ę powania w wysoko ś ci 41 PLN (s ł ownie z ł otych: czterdzie ś ci jeden). Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie III sentencji decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie o kosztach zawarte w punkcie III niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 Kodeksu post ę powania cywilnego przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. Dyrektor Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral 12
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RKT-411-47/06/MF
- Rodzaj praktyki
- Nadużywanie pozycji dominującej
- Kara finansowa
- tak
- Branża
- 68.20 Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi 52.21 Działalność usługowa wspomagająca transport lądowy
- Region
- Śląskie
- Strony
- Gmina Bielsko-Biała
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów