RKT-94/2006

DELEGATURA UOKiK W KATOWICACH Katowice, 29.12.2006r. RKT-411-37/06/MK DECYZJA Nr RKT-94/2006 I. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zmian. Dz.U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119, Dz.U. Nr 170, poz. 1217) i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zmian.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej „EKOM” Sp. z o.o. w Nysie, ul. Pi ł sudskiego 32, 48-303 Nysa, -dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. Na podstawie art. 9 wymienionej na wst ę pie ustawy, uznaje si ę za praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę , nadu ż ywanie przez Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej „EKOM” Sp. z o.o. w Nysie, pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku ś wiadczenia us ł ug odbierania odpadów komunalnych na terenie Gminy Nysa, polegaj ą ce na narzucaniu nadmiernie wygórowanych cen za wywóz odpadów komunalnych w pojemnikach SM-110 l., co stanowi naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, i nakazuje si ę zaniechania jej stosowania. 2. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej „EKOM” Sp. z o.o. w Nysie, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 30.000 PLN (s ł ownie: trzydzie ś ci tysi ę cy z ł otych) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I.1 sentencji niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 ze zmian. Dz.U. z 2006r. Nr 157, poz. 1119, Dz.U. Nr 170, poz. 1217) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Przedsi ę biorstwu Gospodarki Komunalnej „EKOM” Sp. z o.o. w Nysie, -dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: postanawia si ę obci ąż y ć w/w przedsi ę biorc ę , kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w wysoko ś ci 115 z ł (s ł ownie: sto pi ę tna ś cie z ł otych) i zobowi ą zuje si ę tego przedsi ę biorc ę do ich zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uzasadnienie W toku wszcz ę tego w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej organem antymonopolowym) post ę powania wyja ś niaj ą cego o sygn. RKT-400- 15/05/MK, uzyskano informacj ę o tym, i ż Przedsi ę biorstwo Gospodarki Komunalnej „EKOM” Sp. z o.o. w Nysie (zwane dalej PGK „EKOM” Sp. z o.o.) w kalkulacji op ł aty za wywóz sta ł ych 1 odpadów komunalnych w pojemniku SM-110 l. przyj ęł o zysk w wysoko ś ci (…)% ponoszonych kosztów, co da ł o podstawy do przypuszczenia, i ż cena ta jest nadmiernie wygórowana. Dlatego te ż w dniu 29.11.2005r. zosta ł o wszcz ę te z urz ę du post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug odbierania sta ł ych odpadów komunalnych na terenie Gminy Nysa, poprzez stosowanie nadmiernie wygórowanych cen za wywóz sta ł ych odpadów komunalnych, w pojemnikach SM-110 l., co mo ż e by ć praktyk ą ograniczaj ą c ą konkurencj ę o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej ustaw ą antymonopolow ą ). Postanowieniem Nr 2 z tego samego dnia w łą czono do akt tego post ę powania informacje i dokumenty zebrane w post ę powaniu wyja ś niaj ą cym w tej sprawie o sygn. RKT-400-15/05/MK oraz w badaniu rynku o sygn. RKT-4001/01-05/03/MK. W ustosunkowaniu si ę do wszcz ę cia post ę powania PGK „EKOM” Sp. z o.o. stwierdzi ł o (karta nr 109), i ż w trakcie wykonywania us ł ug wywozu nieczysto ś ci sta ł ych, ponosi szereg ró ż nych kosztów, cz ęść z nich s ą to koszty, które w sposób bezpo ś redni mo ż na przypisa ć danemu rodzajowi pojemnika np. koszt dzier ż awy pojemnika czy te ż szacunkowy koszt przyj ę cia odpadów na sk ł adowisko odpadów. Natomiast zdecydowana cz ęść z nich s ą to koszty, których nie mo ż na w sposób bezpo ś redni wyliczy ć indywidualnie dla ka ż dego pojemnika. Dlatego te ż niezb ę dne jest przyj ę cie pewnych szacunków i u ś rednie ń . W kalkulacji ceny wywozu pojemnika SM-110 l. wyst ę puj ą zarówno koszty mo ż liwe do uchwycenia w okresach dziennych, koszty mo ż liwe do przeliczenia na 1m 3 i na jeden pojemnik, jak i koszty niemo ż liwe do takiego przeliczenia. Sposób ustalenia kosztu wywozu pojemnika SM-110 l. zosta ł przedstawiony przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. w pi ś mie z dnia 07.12.2005r. (karta nr 109). Z wyliczenia tego wynika, i ż zdaniem tego przedsi ę biorcy rzeczywisty zysk zawarty w cenie za wywóz pojemnika SM-110 l. wynosi nie jak wynika z pierwotnej kalkulacji (…)% kosztów w ł asnych, ale ok. (…)% kosztów ca ł kowitych i odpowiada wysoko ś ci zysku stosowanego przez takie firmy jak Remondis Opole Sp. z o.o. w Opolu czy Altvater Sulo Polska Sp. z o.o. w Warszawie Oddzia ł w Krapkowicach. Ponadto w ocenie tego przedsi ę biorcy ceny za wywóz tego pojemnika stosowane przez firmy wchodz ą ce na rynek nie zawieraj ą w jego ocenie pe ł nego kosztu wywozu i gromadzenia odpadów. St ą d te ż pomimo tego, ż e cena stosowana przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. mo ż e wydawa ć si ę wysoka, w rzeczywisto ś ci tak ą cen ą nie jest. Dlatego te ż zdaniem PGK „EKOM” Sp. z o.o. zarzut stosowania nadmiernie wygórowanych cen za wywóz odpadów z pojemników SM-110 l. jest bezzasadny. Organ antymonopolowy ustali ł co nast ę puje PGK „EKOM” Sp. z o.o. w Nysie jest przedsi ę biorc ą wpisanym do Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem 0000046327, którego jedynym udzia ł owcem jest Gmina Nysa. Przedsi ę biorca ten jest w ł a ś cicielem Sk ł adowiska Odpadów Komunalnych w Domaszowicach, na którym sk ł adowane s ą przede wszystkim odpady z terenu tej Gminy. Ponadto PGK „EKOM” Sp. z o.o. ś wiadczy us ł ugi wywozu nieczysto ś ci sta ł ych z terenu Gminy Nysa oraz pobliskich Gmin: Otmuchów, Pakos ł awice, G ł ucho ł azy i Paczków. Ceny za wywóz odpadów komunalnych stosowanych przez Zak ł ad Higieny Komunalnej b ę d ą cy jednostk ą organizacyjn ą PGK „EKOM” Sp. z o.o. ustalane s ą wewn ę trznie przez Prezesa Zarz ą du tej spó ł ki (karta nr 6). Zarz ą dzeniem wewn ę trznym nr 13/2004 Prezesa PGK „EKOM” Sp. z o.o. (karta nr 17) zosta ł y wprowadzone z dniem 3 stycznia 2005r. nowe ceny za wywóz nieczysto ś ci sta ł ych i p ł ynnych stanowi ą ce za łą cznik do tego zarz ą dzenia (karta nr 18). Cennik ten przewiduje m.in. op ł at ę za wywóz nieczysto ś ci sta ł ych w pojemnikach SM 110 l.-120 l. (zwany dalej SM-110 l.), w przypadku wywozu 2 razy na miesi ą c w wysoko ś ci 6,53 z ł netto tj. 6,99 z ł brutto za jednorazowy wywóz tego pojemnika. Cena ta nie zmieni ł a si ę w 2006 r. i jest na poziomie ceny z 2005 r. Z analizy kalkulacji op ł aty za wywóz tego pojemnika wynika (karta nr 53 verte), i ż PGK „EKOM” Sp. z o.o. ustali ł o t ę op ł at ę poprzez dodanie do kosztów wywozu, zysku w wysoko ś ci ok. (…)% kosztów w ł asnych. Tak ustalony koszt zosta ł powi ę kszony o koszt przyj ę cia tych odpadów na wysypisku oraz o op ł at ę za dzier ż aw ę 2 pojemnika. Oznacza to i ż jak ustali ł organ antymonopolowy, na podstawie danych zawartych w kalkulacji (karta nr 53 verte) rzeczywisty zysk PGK „EKOM” Sp. z o.o. przyj ę ty w tej op ł acie wynosi ł ok. (…) z ł (tj. 6,53z ł cena netto – (…) z ł koszt wywozu pojemnika SM-110 l. bez zysku) czyli (…)% kosztów ca ł kowitych. Koszty w wysoko ś ci (…) z ł . organ antymonopolowy ustali ł dziel ą c koszty przez dzienny wywóz w m 3 , dodaj ą c do tej kwoty koszt przyj ę cia odpadów na sk ł adowisku oraz koszty dzier ż awy. Natomiast w kalkulacjach za wywóz innych rodzajów pojemników wysoko ść zysku ustalonego przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. w podobny sposób jak w przypadku pojemnika SM-110 l. wynosi (…)% (karta nr 52 verte i nr 53). Z czego mo ż na wnosi ć , i ż rzeczywista stopa zysku jest jeszcze ni ż sza. Oznacza to, i ż wysoko ść zysku w op ł acie za wywóz pojemnika SM-110 l. jest a ż kilkakrotnie wy ż sza ni ż w op ł acie za wywóz pojemników KP-7 czy PA-1100. Jak ustali ł organ antymonopolowy w oparciu o wysoko ść kosztów przedstawionych w kalkulacji na 2005r. (karta nr 53 verte), gdyby PGK „EKOM” Sp. z o.o. przyj ął w kalkulacji tej op ł aty, zysk w wysoko ś ci podobnej jak w przypadku pozosta ł ych pojemników tj. (…)%, cena za wywóz tego pojemnika wynosi ł aby netto nie 6,53 z ł ale (…) z ł czyli by ł aby o (…) z ł ni ż sza. Jak wyja ś ni ł PGK „EKOM” Sp. z o.o. w pi ś mie z dnia 29.07.2005r. (karta nr 67 verte) wielko ść zysku w op ł acie za wywóz pojemnika PA-1100 oraz KP-7, jest ni ż sza gdy ż przedsi ę biorca ten chce zach ę ci ć klientów do korzystania w ł a ś nie z tego rodzaju pojemników. Natomiast w op ł acie za wywóz pojemnika SM-110 l. zysk jest skalkulowany na wy ż szym poziomie, tak aby pozwala ł o to na uzyskanie dodatniego wyniku na dzia ł alno ś ci wywozu nieczysto ś ci po udzieleniu upustów cenowych dla klientów jak równie ż i na pokrycie innych kosztów trudnych do przewidzenia i nie uj ę tych w sporz ą dzonej kalkulacji wst ę pnej. Nale ż y jednak ż e zauwa ż y ć , i ż jak wynika z cennika, odbiorcy us ł ug posiadaj ą w pewnych okoliczno ś ciach mo ż liwo ść uzyskiwania upustów tak ż e w przypadku wywozu innych pojemników, a nie tylko SM-110 l. natomiast w kalkulacjach za wywóz tych pojemników jest równie ż uj ę ty zysk. Ponadto jak wyja ś ni ł ten przedsi ę biorca (karta nr 110), kalkulacja wywozu pojemnika SM-110 l. by ł a sporz ą dzana jedynie na wewn ę trzne potrzeby, dlatego te ż wysoko ść zysku wynika z niedoszacowania faktycznych kosztów. Przyk ł adowo PGK „EKOM” Sp. z o.o. wskaza ł , i ż w kalkulacji tej nie uwzgl ę dniono takich kosztów jak koszt umieszczenia odpadów na sk ł adowisku czy te ż koszt dzier ż awy pojemników (karta nr 110), w zwi ą zku z tym zdaniem tego przedsi ę biorcy koszty te niefortunnie zosta ł y przyj ę te w kalkulacji wywozu odpadów jako „zysk”. Jednak ż e jak wynika z ustale ń organu antymonopolowego, w kalkulacji tej op ł aty (karta nr 53 verte), oprócz wysoko ś ci zysku uwzgl ę dniono zarówno koszt przyj ę cia odpadów na sk ł adowisku jak i koszt dzier ż awy tych pojemników. Dlatego te ż powy ż szego wyja ś nienia tego przedsi ę biorcy, i ż kalkulacja ta nie zawiera kosztu sk ł adowania odpadów oraz dzier ż awy tych pojemników nie mo ż na uzna ć za wiarygodne. Jak ustali ł organ antymonopolowy, PGK „EKOM” Sp. z o.o. posiada najwi ę cej pojemników o pojemno ś ci SM-110 l. tj. (…) szt. Natomiast pojemników PA 1100 l. oraz KP-7 posiada odpowiednio (…) szt. oraz (…) sztuk. Pozosta ł ych pojemników posiada jeszcze mniejsze ilo ś ci. Przek ł ada to si ę bezpo ś rednio równie ż na ilo ść klientów korzystaj ą cych z tego rodzaju pojemników, gdy ż (…) klientów posiada pojemniki SM-110 l., pojemniki PA-1100 – (…) odbiorców a pojemniki KP-7 – ok. (…) klientów. Podmiotami, które najcz ęś ciej gromadz ą odpady w pojemnikach SM-110 l. i uiszczaj ą op ł aty za ich wywóz s ą indywidualne gospodarstwa domowe lub te ż ma ł e firmy us ł ugowe. Natomiast oferta wywozu pojemników PA-1100 oraz KP-7 skierowana jest do odbiorców, którzy wytwarzaj ą wi ę ksze ilo ś ci nieczysto ś ci. Oferta wi ę kszych pojemników nie jest natomiast skierowana do klientów indywidualnych, gdy ż tylko w niektórych przypadkach gromadz ą oni miesi ę cznie tak du żą ilo ść odpadów, i ż ekonomiczne jest ich sk ł adowanie w pojemnikach o pojemno ś ci 1100 l. oraz 7000 l. W toku post ę powania PGK „EKOM” Sp. z o.o. nie dokona ł podwy ż szenia op ł aty za wywóz pojemnika SM-110 l. w stosunku do roku 2005r. Jednak ż e przedstawi ł kolejn ą kalkulacj ę tej op ł aty (karta nr 146). Z kalkulacji tej op ł aty wynika, i ż wysoko ść niektórych kosztów uleg ł a nieznacznemu podwy ż szeniu, natomiast przyj ę to znacznie ni ż sz ą ni ż w 2005r. ilo ść wywo ż onych 3 odpadów. Ponadto z tre ś ci tej kalkulacji wynika, i ż przyj ę to w niej zysk w wysoko ś ci (…) z ł tj. (…)% kosztów ogó ł em. Jednak ż e z dokonanej przez organ antymonopolowy analizy tej kalkulacji wynika, i ż nie zosta ł a ona sporz ą dzona w oparciu o rzeczywi ś cie ponoszone koszty a w szczególno ś ci o faktycznie wywo ż on ą ilo ść odpadów. Jak wynika z przedstawionych przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. informacji (karta nr 144), przedsi ę biorca ten posiada obecnie (…) klientów posiadaj ą cych pojemniki SM-110 l. Zak ł adaj ą c, ż e ka ż dy z nich posiada przynajmniej po 1 pojemniku oraz bior ą c pod uwag ę , i ż usuwanie ich odbywa si ę 2 razy w miesi ą cu nale ż y uzna ć , ż e pojemniki te wywo ż one s ą w roku (…) razy ((…) x 2 razy x 12 miesi ę cy). Oznacza to, i ż przedsi ę biorca ten za pomoc ą tych pojemników usuwa rocznie ok. (…) m 3 odpadów ((…) x 0,11 m 3 ). Tym samym dzienny wywóz wynosi ok. (…) m 3 ((…) m 3 : 365 dni w roku). Przyjmuj ą c, ż e wywóz nie jest dokonywany w niedziel ę i dni ś wi ą teczne, ś rednia ilo ść codziennie wywo ż onych odpadów by ł aby jeszcze wi ę ksza. Powy ż ej wyliczona szacunkowa ilo ść codzienne wywo ż onych odpadów tj. (…) m 3 w pojemnikach SM-110 l. jest zbli ż ona do ilo ś ci codzienne wywo ż onych odpadów przyj ę tych w kalkulacji na 2005r. tj. (…) m 3 (karta nr 53 verte). Powy ż sze oznacza, i ż przyj ę ta w kalkulacji na 2006r. ilo ść wywo ż onych odpadów w wysoko ś ci ok. (…) m 3 ((…) poj. x 0,11 m 3 ) zosta ł a przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. zani ż ona. Zani ż enie liczby wywo ż onych odpadów w tej kalkulacji wynika równie ż z przeliczenia ilo ś ci klientów posiadaj ą cych pojemniki SM-110 l. (tj. (…) klientów x 2 cykle miesi ę cznie x 12 miesi ę cy tj. (…) wywozów rocznie pojemników SM - 110 l. : 365 dni w roku co daje ok. (…) pojemników wywo ż onych codziennie x 0,11m 3 tj. ok. (…) m 3 ). Ilo ść ta jest zbli ż ona do wysoko ś ci ś redniego dziennego wywozu odpadów przyj ę tego w kalkulacji na 2005r. (karta nr 53 verte). Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł , i ż w przedstawionej na 2006r. kalkulacji za wywóz odpadów w pojemnikach SM-110 l. (karta nr 146) zani ż ono ilo ść codziennie wywo ż onych odpadów. Zani ż enie w kalkulacji ilo ś ci wywo ż onych pojemników, wp ł yn ęł o na podwy ż szenie kosztu jednostkowego za wywóz odpadów. Spowodowa ł o to z kolei, i ż wielko ść zysku zawartego w kalkulacji tej op ł aty jest ni ż sza. Natomiast przyj ę cie w kalkulacji na 2006r. szacunkowej ilo ś ci rzeczywi ś cie wywo ż onych odpadów tj. nie (…) m 3 ale ok. (…) m 3 , powoduje i ż koszt jednostkowy jest ni ż szy, a tym samym wysoko ść zysku zawartego w tej cenie jest znacznie wy ż sza. Jak ustali ł organ antymonopolowy, gdyby PGK „EKOM” Sp. z o.o. przyj ął w kalkulacji na 2006r., i ż codzienne jest wywo ż onych ok. (…) m 3 tj. ok. (…) pojemników SM-110, bior ą c pod uwag ę wysoko ść podanych w tej kalkulacji kosztów, oraz koszt sk ł adowania tych odpadów i dzier ż awy pojemnika, oraz uwzgl ę dniaj ą c dodatkowy nie przewidziany wywóz, koszt wywozu tego pojemnika wynosi ł by ok. (…) z ł . Doliczaj ą c do tego zysk w wysoko ś ci podobnej do wysoko ś ci zysku zawartej w op ł acie za wywóz innych pojemników tj. (…)%, cena netto wynosi ł aby ok. (…) z ł a nie 6,53 z ł czyli by ł aby o oko ł o (…) z ł ni ż sza. Powy ż sze oznacza, i ż w rzeczywisto ś ci zyskiem jest ró ż nica pomi ę dzy cen ą netto tj. 6,53 z ł a ogólnym kosztem wywozu tj. (…) z ł czyli kwota (…) z ł . Oznacza to, i ż w rzeczywisto ś ci w kalkulacji na 2006r., wysoko ść zysku wynosi nie jak twierdzi PGK „EKOM” Sp. z o.o. (…)% ale ok. (…)% (gdy ż (…) z ł stanowi ok. (…)% z kwoty kosztów ogó ł em tj. (…) z ł ). Nale ż y jednak ż e zaznaczy ć , i ż gdyby w kalkulacji na 2006r. PGK „EKOM” Sp. z o.o. nie uwzgl ę dni ł tak jak w 2005r. dodatkowego wywozu w ci ą gu roku, to wysoko ść zysku zawartego w tej op ł acie by ł aby znacznie wy ż sza gdy ż wynosi ł aby ok. (…)%. Organ antymonopolowy zwa ż y ł co nast ę puje I. Dla uznania, ż e sprawa ma charakter antymonopolowy niezb ę dne jest ustalenie czy w okoliczno ś ciach sprawy dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 ustawy antymonopolowej, celem regulacji w niej przyj ę tej jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk monopolistycznych i ochrona interesów konsumentów. Ustawa ta znajduje zatem zastosowanie jedynie wówczas, gdy zagro ż ony lub naruszony zostaje interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku. Przeto ustawa ta, w odniesieniu do przedsi ę biorców, chroni konkurencj ę , a 4 w odniesieniu do konsumentów, ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Dzia ł aniami wymierzonymi w tak rozumian ą konkurencj ę , b ą d ź skierowanymi w tak pojmowane interesy konsumentów, s ą zatem jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku, a wi ę c gdy dotycz ą nie sytuacji pojedynczego przedsi ę biorcy czy konsumenta, lecz zaburze ń na rynku, w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzuj ą cych jego funkcjonowanie. Ingerencja organu antymonopolowego uzasadniona jest tylko wówczas, gdy s ł u ż y ochronie tak poj ę tej konkurencji lub interesu konsumentów. Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest wi ę c ochrona prywatnoprawnego interesu przedsi ę biorcy b ą d ź konsumenta. Dlatego te ż warunkiem koniecznym w niniejszej sprawie do stwierdzenia naruszenia przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. w Nysie przepisów niniejszej ustawy jest wykazanie, i ż dzia ł aniami tego przedsi ę biorcy móg ł zosta ć dotkni ę ty szerszy kr ą g uczestników rynku, tj. w tym przypadku konsumentów czyli gospodarstwa domowe. W niniejszej sprawie niew ą tpliwie wyst ę puje ochrona interesu publicznoprawnego, bowiem skutkami dzia ł a ń PGK „EKOM” Sp. z o.o. polegaj ą cymi na stosowaniu nadmiernie wygórowanych cen za wywóz odpadów zosta ł dotkni ę ty bli ż ej nie okre ś lony kr ą g odbiorców, indywidualnych gospodarstw domowych tj. mieszka ń ców Gminy Nysa, gromadz ą cych sta ł e odpady komunalne w pojemnikach SM-110 l. Na skutek stosowania przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. nadmiernie wygórowanych cen za wywóz tego rodzaju pojemnika, gospodarstwa domowe uiszczaj ą op ł aty za wywóz odpadów w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci, czyli ponosz ą ci ęż ary finansowe, których nie powinny ponosi ć . Wobec powy ż szego niniejsze post ę powanie antymonopolowe toczy si ę w interesie publicznym. Tym samym zastosowanie przepisów ustawy antymonopolowej do oceny dzia ł ania PGK „EKOM” Sp. z o.o. na rynku usuwania odpadów jest uzasadnione. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej zakazane jest nadu ż ycie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej, polegaj ą ce na bezpo ś rednim narzucaniu nieuczciwych cen. Przepis ten nie definiuje w sposób jednoznaczny jak ą cen ę mo ż na uzna ć za nieuczciw ą . Ustawodawca jedynie przyk ł adowo zdefiniowa ł , i ż przez cen ę nieuczciw ą mo ż na uzna ć cen ę nadmiernie wygórowan ą lub ra żą co nisk ą . Tym samym warunkami koniecznymi do stwierdzenia naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej jest kumulatywne spe ł nienie nast ę puj ą cych przes ł anek: - posiadanie pozycji dominuj ą cej, - nadu ż ywanie tej pozycji, - narzucanie cen, oraz wykazanie, i ż - ceny te s ą nadmiernie wygórowane. Posiadanie pozycji dominuj ą cej Do wykazania, i ż przedsi ę biorca nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku konieczne jest udowodnienie, ż e przedsi ę biorca stosuj ą cy praktyk ę , posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym w danej sprawie. Warunkiem niezb ę dnym do powy ż szego konieczne jest okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego w danej sprawie oraz okre ś lenie pozycji na tym rynku przedsi ę biorcy stosuj ą cego praktyk ę . Ustawodawca w art. 4 pkt 9 w/w ustawy, zdefiniowa ł , i ż przez pozycj ę dominuj ą c ą nale ż y rozumie ć pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Z kolei pkt 8 tego artyku ł u, definiuje, i ż rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, 5 preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Tym samym elementem niezb ę dnym do wyznaczenia rynku w ł a ś ciwego w danej sprawie jest jego zdefiniowanie po wzgl ę dem produktowym oraz geograficznym. Przedmiotem dzia ł alno ś ci PGK „EKOM” Sp. z o.o. oprócz administrowania sk ł adowiskiem odpadów jest równie ż odbieranie odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci w tym m.in. sta ł ych odpadów komunalnych w pojemnikach SM-110 l. Tym samym rynkiem produktowym w ł a ś ciwym w tej sprawie jest rynek odbierania sta ł ych odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (tekst. jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zmian.), do zada ń w ł asnych gminy nale ż y m.in. utrzymanie czysto ś ci i porz ą dku w gminach. Zadania gminy w tym zakresie reguluje ustawa z dnia 13 wrze ś nia 1996r. o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach (tekst. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zmian.). Zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 2 tej ustawy, na prowadzenie przez przedsi ę biorców dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci wymagane jest uzyskanie przez przedsi ę biorców zezwolenia organów gminy. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 3 tej ustawy, organy gminy okre ś laj ą i podaj ą do publicznej wiadomo ś ci wymagania jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa powy ż ej. Powy ż sze oznacza, i ż warunki na jakich ś wiadczone s ą us ł ugi odbierania odpadów komunalnych okre ś lane s ą przez organy poszczególnych gmin, które udzielaj ą równie ż zezwolenia na ś wiadczenie na obszarze danej gminy us ł ug odbierania odpadów. Oznacza to, i ż rynek odbierania odpadów komunalnych jest rynkiem lokalnym okre ś lonym obszarem danej gminy, na którym to obszarze w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej panuj ą zbli ż one warunki konkurencji, co w niniejszej sprawie oznacza, i ż rynkiem geograficznym w tej sprawie jest rynek Gminy Nysa. Wobec powy ż szego rynkiem w ł a ś ciwym w tej sprawie jest rynek odbierania odpadów komunalnych na obszarze Gminy Nysa. Jak ustalono w tym post ę powaniu z obszaru Gminy Nysa w 2005r. by ł o usuwanych ok. 16.126,3 t. sta ł ych odpadów komunalnych (karta nr 145). Natomiast PGK „EKOM” Sp. z o.o. wywióz ł w ww. roku oko ł o (…) t. odpadów (karta nr 145) z obszaru tej gminy, co stanowi ok. (…)% ca ł o ś ci odpadów komunalnych odbieranych na jej obszarze. Konkurentami PGK „EKOM” Sp. z o.o. na tym rynku s ą : Joanna D ą browska PHU Komunalnik w Nysie (posiadaj ą ca ok. (…)% udzia ł u na tym rynku), PHU „Komunalnik” Sp. z o.o. w Prudniku (posiadaj ą cy ok. (…)% udzia ł u) oraz Remondis Opole Sp. z o.o. w Opolu (ok. (…)% udzia ł u na tym rynku). Oznacza to, i ż udzia ł trzech konkurentów PGK „EKOM” Sp. z o.o. na tym rynku jest nieznaczny. Wobec powy ż szego nale ż y przyj ąć , i ż przedsi ę biorca ten posiadaj ą c ok. (…)% udzia ł u w rynku odbierania odpadów komunalnych na terenie Gminy Nysa, nie spotykaj ą c si ę z znaczn ą konkurencj ą , posiada w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej pozycj ę dominuj ą c ą na rynku odbierania odpadów komunalnych na obszarze tej Gminy. Tym samym dzia ł ania tego przedsi ę biorcy mog ą podlega ć ocenie w ś wietle art. 8 ustawy antymonopolowej. Nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej Drugim czynnikiem niezb ę dnym do udowodnienia PGK „EKOM” Sp. z o.o. naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca ten nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku, poprzez oddzia ł ywanie na interesy konsumentów w stopniu niemo ż liwym do zaistnienia w przypadku, gdyby podejmuj ą cy je przedsi ę biorca dzia ł a ł na rynku w warunkach wolnej konkurencji. Samo posiadanie pozycji dominuj ą cej nie narusza przepisów ustawy antymonopolowej, narusza je dopiero okre ś lone dzia ł anie przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę o jakich mowa w przepisach tej ustawy. Posiadanie bowiem pozycji dominuj ą cej na rynku powoduje, i ż przedsi ę biorca dysponuje na rynku si łą ekonomiczn ą , przy u ż yciu której mo ż e zapobiega ć nie tylko efektywnej konkurencji, ale i 6 dzia ł a ć w du ż ym stopniu niezale ż nie od zachowania swych kontrahentów, a w szczególno ś ci eksploatowa ć swoj ą pozycj ę ich kosztem. Wobec powy ż szego w niniejszej sprawie konieczne jest udowodnienie, i ż PGK „EKOM” Sp. z o.o. nadu ż ywa pozycji dominuj ą cej na rynku ś wiadczenia us ł ug odbierania odpadów komunalnych poprzez narzucanie konsumentom nadmiernie wygórowanych cen za wywóz sta ł ych odpadów komunalnych w pojemnikach SM-110 l., co stanowi praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Narzucanie cen Dla stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku praktyki polegaj ą cej na narzucaniu cen, niezb ę dne jest wykazanie przes ł anki jej narzucania. Narzucanie musi mie ć charakter przymusowy, wymuszony przez przedsi ę biorc ę posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą . Zgodnie z ustaleniami dokonanymi w cz ęś ci opisuj ą cej stan faktyczny, ceny za usuwanie sta ł ych odpadów komunalnych wprowadzane s ą do stosowania zarz ą dzeniem wewn ę trznym Prezesa Zarz ą du PGK „EKOM” Sp. z o.o. Co prawda zgodnie z tym cennikiem, dopuszcza si ę negocjowanie cen wywozu odpadów do wysoko ś ci 30% w przypadku komasacji pojemników, bezkolizyjnego dojazdu do pojemników, asortymentu sk ł adowanych odpadów czy te ż z uwagi na wcze ś niejsze ustalenie terminu wywozu nie koliduj ą cego z podstawowym harmonogramem wywozu, jednak ż e mo ż liwo ść negocjacji cen jest dopuszczalna jedynie w niektórych, wyj ą tkowych przypadkach. Tym samym poszczególni odbiorcy nie posiadaj ą realnego wp ł ywu na wysoko ść tych cen oraz ka ż dorazowej mo ż liwo ś ci ich negocjacji. Oznacza to, ż e wysoko ść cen za odbieranie sta ł ych odpadów komunalnych jest narzucana odbiorcom przez tego przedsi ę biorc ę . Fakt narzucania cen przez tego przedsi ę biorc ę konsumentom wynika nie tylko z arbitralnego narzucania wysoko ś ci cen ale równie ż z posiadania przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. znacznie wi ę kszej si ł y rynkowej ni ż pozostali konkurenci, której ź ród ł em jest dysponowanie znacznie wi ę kszym potencja ł em oraz udzia ł em w rynku ni ż pozostali konkurenci, co wynika m.in. z wieloletniej obecno ś ci na tym rynku. St ą d te ż konsumenci nie posiadaj ą realnego wp ł ywu zarówno na wybór przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cego tego rodzaju us ł ugi jak i na wysoko ść stosowanych przez niego cen. Nadmiernie wygórowane ceny Jak wskazano to na str. 5 niniejszej decyzji, art. 8 ust. 2 pkt 1 nie definiuje w sposób jednoznaczny jak ą cen ę mo ż na uzna ć za nieuczciw ą , jak równie ż wed ł ug jakich mierników nale ż y ustali ć jaka cena jest nadmiernie wygórowana. W warunkach gospodarki rynkowej, gdzie cena jest wypadkow ą popytu i poda ż y, na ogó ł trudno jest przypisa ć przedsi ę biorcy narzucanie cen nadmiernie wygórowanych, ze wzgl ę du na brak jednoznacznych, obiektywnych mierników poziomu ceny w ł a ś ciwej czy te ż ekwiwalentnej. W dotychczasowym orzecznictwie antymonopolowym jak i w orzecznictwie Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci wskazywane by ł y ró ż ne metody oceny czy pobierane ceny spe ł niaj ą kryteria cen nadmiernie wygórowanych. Analizie podlega ł y przyk ł adowo koszty produkcji, wysoko ść ustalanej przez przedsi ę biorc ę mar ż y zysku, oraz porównywanie z cenami pobieranymi przez konkurentów na innych podobnych rynkach. Przyk ł adowo cena nadmiernie wygórowana jest to cena, która ró ż ni si ę nadmiernie od op ł at pobieranych przez konkurentów dzia ł aj ą cych w podobnych warunkach na innych rynkach (np. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 26.02.1993r. sygn. XVII Amr 35/92 „Wokanda” z 1993r. Nr 7, czy te ż wyrok z dnia 07.10.1998r. sygn. XVII Ama 45/98). Natomiast Europejski Trybuna ł Sprawidliwo ś ci w wyroku z dnia 14 lutego 1978r. Nr 22/76 w sprawie United Brands Company i United Brands Continental BV v. Komisja uzna ł , i ż w przypadku gdy przedsi ę biorca posiadaj ą cy pozycj ę dominuj ą c ą osi ą ga ł zyski znacznie przekraczaj ą ce zyski uzyskiwane na innych rynkach lub przez konkurentów, a jednocze ś nie 7 narzuca ł wy ż sze ceny, wówczas uznawano, ż e cena nie mia ł a zwi ą zku z warto ś ci ą ekonomiczn ą produktu, by ł a wi ę c cen ą nadmiernie wygórowan ą (El ż bieta Modzelewska-W ą chal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Wyd. Twigger. Warszawa 2002r.). Dlatego te ż doktryna i praktyka s ą dowa s ą zgodne co do tego, i ż przy definiowaniu ceny nadmiernie wygórowanej, w celu wyeliminowania b łę dów w ocenie, nale ż y pos ł ugiwa ć si ę dwojakiego rodzaju kryteriami (wyrok S ą du Apelacyjnego z dnia 14 czerwca 2005r. sygn. akt VI ACa 93/05). Pierwsze z nich dotycz ą analizy kosztowej dzia ł alno ś ci gospodarczej przedsi ę biorcy. Wyró ż nia si ę tu m.in. kryteria odnosz ą ce si ę do kosztów w ł asnych przedsi ę biorcy oraz wielko ś ci zysku w cenie jednostkowej. Drugie kryteria dotycz ą natomiast porównania cen wyst ę puj ą cych na rynku w ł a ś ciwym z cenami potencjalnych konkurentów przedsi ę biorcy na innych rynkach czy te ż dynamik ę wzrostu cen. Je ż eli w wyniku zastosowania ww. kryteriów oka ż e si ę , ż e badana cena istotnie narusza zasad ę ekwiwalentno ś ci ś wiadcze ń kontrahentów, gdy ż jest ra żą co zawy ż ona w stosunku do warto ś ci ś wiadczenia oferowanego przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego, to nale ż y przyj ąć , i ż mamy do czynienia z cen ą nadmiernie wygórowan ą w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. W niniejszym post ę powaniu organ antymonopolowy postanowi ł dokona ć analizy stosowanej ceny za wywóz odpadów w pojemniku SM-110 l. w oparciu o powy ż sze mierniki. Jak przedstawiono to na str. 3 i 4 niniejszej decyzji w cz ęś ci dotycz ą cej ustalenia stanu faktycznego, analiza kalkulacji wywozu odpadów sta ł ych w pojemniku SM-110 l. przedstawiona przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. wskazuje na to, i ż przedsi ę biorca ten przyj ął w kalkulacji na 2005r. zysk w wysoko ś ci (…)% kosztów w ł asnych tj. (…)% kosztów ca ł kowitych, podczas gdy wysoko ść rzeczywistego zysku przyj ę tego przez tego przedsi ę biorc ę w op ł acie za wywóz pozosta ł ych rodzajów pojemników wynosi poni ż ej (…)%. Oznacza to, i ż przedsi ę biorca ten w op ł acie za wywóz tego pojemnika przyj ął wysoko ść zysku kilkakrotnie wy ż sz ą ni ż w przypadku pozosta ł ych pojemników. Wysoko ść przyj ę tego zysku w tej kalkulacji, wp ł yn ęł a automatycznie na wysoko ść cen za wywóz tego pojemnika oraz spowodowa ł a, ustalenie ceny za jego wywóz w wysoko ś ci 6,53 z ł , która to w ocenie organu antymonopolowego jest nadmiernie wygórowana. Jak przedstawi ł to organ antymonopolowy w opisie stanu faktycznego, gdyby PGK „EKOM” Sp. z o.o. przyj ął w kalkulacji tej op ł aty, zysk w wysoko ś ci podobnej do wysoko ś ci zysku jak w op ł acie za wywóz pozosta ł ych pojemników tj. ok. (…)%, cena ta nie wynosi ł aby 6,53 z ł netto ale ok. (…) z ł czyli by ł aby znacznie ni ż sza tj. o (…) z ł . PGK „EKOM” Sp. z o.o. co prawda nie podwy ż szy ł w 2006r. op ł aty za wywóz tego pojemnika, jednak ż e jak przedstawiono to w opisie stanu faktycznego równie ż aktualna kalkulacja tej op ł aty wskazuje na to, i ż zosta ł a ona sporz ą dzona w sposób nierzetelny, w oderwaniu od rzeczywi ś cie ponoszonych kosztów a w szczególno ś ci nie uwzgl ę dniaj ą c faktycznej wielko ś ci wywo ż onych odpadów. Jak ustali ł organ antymonopolowy, w kalkulacji tej PGK „EKOM” Sp. z o.o. zani ż y ł ilo ść wywo ż onych odpadów sta ł ych, co wp ł yn ęł o na podwy ż szenie kosztu jednostkowego za wywóz odpadów oraz zani ż enie kwoty zysku wykazywanego w tej kalkulacji do wysoko ś ci (…) z ł . Gdyby PGK „EKOM” Sp. z o.o. przyj ął w tej kalkulacji ilo ść rzeczywi ś cie wywo ż onych odpadów, koszt jednostkowy za wywóz tego pojemnika by ł by du ż o ni ż szy, natomiast kwota zysku zawarta w tej op ł acie wynosi ł aby ok. (…) z ł czyli by ł aby znacznie wy ż sza. Powy ż sze oznacza, i ż w rzeczywisto ś ci kwota zysku stanowi ok. (…)% kosztów, a nie jak twierdzi PGK „EKOM” Sp. z o.o. (…)%, czyli jest w bardzo du ż ej wysoko ś ci. Z powy ż szego wynika, i ż rzeczywista kwota zysku zawartego w op ł acie za wywóz pojemnika SM- 110 l. zmniejszy ł a si ę z (…)% w 2005r. do ok. (…)% w 2006r. Wp ł yw na obni ż enie w kalkulacji kwoty zysku mia ł o zwi ę kszenie si ę niektórych pozycji kosztów przy niezmienionej wysoko ś ci tej op ł aty. Ponadto w kalkulacji tej przedsi ę biorca uwzgl ę dni ł dodatkowy wywóz, który nie by ł uj ę ty w kalkulacji na 2005r. Gdyby ten dodatkowy wywóz nie zosta ł uwzgl ę dniony kwota zysku w kalkulacji na 2006r. nie wynosi ł aby (…)%, ale ok. (…)% czyli by ł aby w podobnej wysoko ś ci jak w 2005r. Jednak ż e pomimo zmniejszenia si ę w 2006r. kwoty zysku w porównaniu do 2005r., to i tak zdaniem organu antymonopolowego zysk ten nadal jest bardzo wysoki. 8 O tym, i ż zysk ten zosta ł przyj ę ty w wygórowanej wysoko ś ci ś wiadczy nie tylko nominalna jego wysoko ść , ale równie ż przyj ę cie przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. w kalkulacjach za wywóz pozosta ł ych rodzajów pojemników zysku w znacznie ni ż szej wysoko ś ci tj. oko ł o (…)% czyli kilkakrotnie ni ż szej. Ponadto czynnikiem wskazuj ą cym na to, i ż zysk ten jest w wygórowanej wysoko ś ci ś wiadczy równie ż porównanie wysoko ść zysku za wywóz tego rodzaju pojemnika stosowanej przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. oraz przez przedsi ę biorców na innych podobnych rynkach. W celu porównania wysoko ś ci zysku przyj ę tego przez innych przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku odbierania sta ł ych odpadów komunalnych na innych podobnych rynkach, organ antymonopolowy przeprowadzi ł badanie rynku cen za wywóz sta ł ych odpadów komunalnych w pojemnikach SM-110 l. Badaniem obj ę to przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych w s ą siednich lub pobliskich do Gminy Nysa miejscowo ś ciach o podobnej liczbie mieszka ń ców. Z badania tego wynika (tajemnica przedsi ę biorcy - karty nr 60, 61, 62, 65 i 89), i ż przedsi ę biorcy ci w cenie netto za wywóz odpadów w pojemniku SM-110 l. stosuj ą zwykle od 5% do 10% zysku. Jeden z badanych przedsi ę biorców nalicza od 7% do 13% zysku, jeszcze inny zysk w wysoko ś ci 20%, jednak ż e stosowana przez niego cena jest najni ż sza spo ś ród badanych przedsi ę biorców. Ponadto jeden z badanych przedsi ę biorców w ogóle nie nalicza zysku. Powy ż sze równie ż ś wiadczy o tym, ż e zysk przyj ę ty przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. w cenie za wywóz pojemnika SM-110 l. w wysoko ś ci (…)% w 2005r. oraz ok. (…)% w 2006r. zosta ł przyj ę ty w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci co spowodowa ł o, i ż przedsi ę biorca ten narzuca ceny w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci. Nale ż y równie ż wskaza ć , i ż porównuj ą c wysoko ść stosowanych cen przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. za wywóz pojemnika SM-110 l. oraz wysoko ść zysku zawartego w tej op ł acie, z wysoko ś ci ą ceny oraz zysku stosowanego za wywóz tego pojemnika przez konkurentów tego przedsi ę biorcy, wysoko ść stosowanych cen oraz zysku PGK „EKOM” Sp. z o.o. jest znacznie wy ż sza ni ż konkurentów (karty nr 65, 89, 207). Stosowanie wy łą cznie kryteriów kosztowych przy ocenie ceny nadmiernie wygórowanej nie by ł oby miarodajne, gdy ż podmiot o pozycji dominuj ą cej nie poddawany konfrontacji ze strony konkurentów ma ł atw ą mo ż liwo ść uj ę cia w kalkulacji nieuzasadnionych kosztów, co nie zawsze jest mo ż liwe do udowodnienia. Metoda kosztowa niesie bowiem ze sob ą mo ż liwo ś ci manipulowania kalkulacj ą przez wliczenie w cen ę pozornych kosztów dzia ł alno ś ci (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 kwietnia 2003r. sygn. akt XVII Ama 41/02). Dlatego te ż , pomimo tego, i ż podstaw ą do ustalania cen s ą kryteria kosztowe, to jednak organ antymonopolowy postanowi ł dokona ć analizy porównania ceny stosowanej przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. z cenami stosowanymi przez innych przedsi ę biorców na podobnych rynkach. Jak ustali ł organ antymonopolowy (tajemnica przedsi ę biorcy - karty nr 60, 61, 62, 65 i 89), w 2005r. wysoko ść cen za wywóz pojemnika SM -110 l. stosowana przez badanych przedsi ę biorców wynosi ł a ś rednio w 2005r. 5,4 z ł brutto. Oznacza to, i ż cena brutto stosowana przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. w wysoko ś ci brutto 6,99 z ł za wywóz tego pojemnika by ł a o ok. 1,6 z ł czyli o ok. 30% wy ż sza od ceny ś rednio stosowanej na innych podobnych rynkach. Natomiast w 2006r. ś rednia cena za wywóz tego rodzaju pojemnika przez badanych przedsi ę biorców wynosi ł a ok. 5,6 z ł , co oznacza, i ż op ł ata 6,99 z ł jest nadal o ok. 25% wy ż sza od ceny ś rednio stosowanej przez innych przedsi ę biorców na innych podobnych rynkach. Oznacza to, i ż pomimo tego, ż e op ł ata za wywóz pojemnika SM-110 l. nie wzros ł a w 2006r. w stosunku do roku 2005r. to nale ż y uzna ć j ą za nadmiernie wygórowan ą . Z pewno ś ci ą na taki stan rzeczy mia ł a równie ż wp ł yw dynamika wzrostu tej op ł aty, gdy ż od stycznia 2000r. do stycznia 2003r. wysoko ść op ł aty za wywóz pojemnika SM-110 l. wzros ł a o 54,4%. Natomiast rocznie dynamika wzrostu tej op ł aty kszta ł towa ł a si ę na poziomie ok. 30% - 2001r., 11% - 2002r. oraz 6,4% w 2003r. Oznacza to, i ż roczny wzrost tej op ł aty, przekracza ł w poszczególnych latach poziom inflacji, czasem w znaczny sposób, co w efekcie spowodowa ł o, i ż pomimo tego, ż e op ł ata ta jest na tym samym poziomie od 2003r., to jest nadmiernie wygórowana. 9 Podsumowuj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e w ocenie organu antymonopolowego, dokonuj ą c oceny wysoko ś ci ceny za wywóz pojemnika SM-110 l tj. 6,53 z ł . netto, wed ł ug powy ż szych kryteriów nale ż y uzna ć , i ż cena ta nale ż y do nadmiernie wygórowanych. Powodem stosowania nadmiernie wygórowanej op ł aty jest przyj ę cie w kalkulacji zysku w wygórowanej wysoko ś ci. O tym, i ż jest to zysk w wygórowany ś wiadczy nie tylko jego nominalna wielko ść ale i kilkakrotnie wy ż sza wysoko ść w porównaniu do wysoko ś ci zysku uzyskiwanej przez tego przedsi ę biorc ę z wywozu innych rodzajów pojemników. Podobnie o nadmiernej wysoko ś ci zysku, ś wiadczy przyj ę cie przez innych przedsi ę biorców na podobnych rynkach zysku w wysoko ś ci ok. 5%-10%, podczas gdy zysk przyj ę ty przez PGK „EKOM” od (…)% do (…)% jest kilkakrotnie wy ż szy od zysku najcz ęś ciej stosowanego. O nadmiernej wysoko ś ci op ł aty za wywóz pojemnika SM-110 l. ś wiadczy równie ż analiza porównawcza wysoko ś ci ceny za wywóz tego pojemnika stosowana przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. oraz przez innych przedsi ę biorców na podobnych rynkach oraz dynamika wzrostu tej op ł aty. Jak ustalono w tym post ę powaniu cena stosowana przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. jest od 25% do 30% wy ż sza od ceny ś rednio stosowanej przez przedsi ę biorców na podobnych rynkach. Dlatego te ż w ocenie organu antymonopolowego po dokonaniu analizy tej ceny wed ł ug powy ż szych kryteriów nale ż y uzna ć , i ż cena za wywóz pojemnika SM-110 l. stosowana przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. nie ma zwi ą zku z warto ś ci ą ekonomiczn ą us ł ugi wywozu tego pojemnika i tym samym jest cen ą nadmiernie wygórowan ą . Organ antymonopolowy pragnie podkre ś li ć , i ż nie neguje prawa przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cego w warunkach gospodarki rynkowej oraz posiadaj ą cego pozycj ę dominuj ą c ą na rynku, do osi ą gania godziwego zysku z prowadzonej dzia ł alno ś ci. Osi ą ganie zysku przez przedsi ę biorc ę jest warunkiem utrzymania si ę na rynku gdy ż umo ż liwia jego rozwój (wyrok S ą du Antymonopolowego - obecnie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 kwietnia 2002r. sygn. akt XVII Ama 73/01). Nie mo ż na zatem oczekiwa ć od podmiotu ś wiadcz ą cego takie us ł ugi, aby dobrowolnie rezygnowa ł z zysku lub jego cz ęś ci. Jednak ż e nie mo ż e to oznacza ć obci ąż ania odbiorców zyskiem oraz op ł at ą za ś wiadczone us ł ugi w nadmiernej wysoko ś ci. Przedsi ę biorca chc ą cy uzyskiwa ć dodatni wynik ze swojej dzia ł alno ś ci nie powinien przerzuca ć ci ęż arów finansowych swojej dzia ł alno ś ci takich jak np. koszty trudne do przewidzenia czy te ż nie uj ę te w kalkulacji wst ę pnej, na odbiorców, a w szczególno ś ci tylko na jedn ą ich grup ę tj. gospodarstwa domowe, je ś li skutkiem takiego dzia ł ania jest stosowanie cen nadmiernie wygórowanych lub te ż naruszenie w inny sposób przepisów ustawy antymonopolowej. Prezes Urz ę du pragnie równie ż podkre ś li ć , i ż nie da ł wiary wyja ś nieniom PGK „EKOM” Sp. z o.o. z ł o ż onym w tym post ę powaniu, i ż w kalkulacji op ł aty na 2005r. w cenie zysku mie ś ci si ę koszt sk ł adowania odpadów oraz dzier ż awy pojemników, gdy ż z tre ś ci tej kalkulacji wynika jednoznacznie, ż e osobnymi jej pozycjami s ą zysk, koszty sk ł adowania odpadów oraz dzier ż awy tych pojemników (karta nr 53 verte). Nie mo ż na równie ż uzna ć za usprawiedliwienie stosowania nadmiernie wygórowanej ceny za wywóz pojemnika SM-110 l. zamiaru PGK „EKOM” Sp. z o.o. do zach ę cania odbiorców do korzystania z innych - wi ę kszych pojemników (karta nr 67). Wybór pojemnika o danej wielko ś ci zale ż y od ilo ś ci gromadzonych miesi ę cznie odpadów w gospodarstwie domowym i powinien nale ż e ć wy łą cznie do konsumenta. Natomiast zach ę ta PGK „EKOM” Sp. z o.o. do korzystania z innych rodzajów pojemników, mo ż e si ę wyra ż a ć np. poprzez obni ż enie cen za ich wywóz, a nie przez zawy ż anie cen za wywóz pojemnika SM-110 l. Nale ż y w tym miejscu zauwa ż y ć , i ż grup ą odbiorców, która uiszcza nadmiernie wygórowane op ł aty za wywóz odpadów w pojemnikach SM-110 l. s ą przede wszystkim indywidualne gospodarstwa domowe, które gromadz ą odpady sta ł e w ł a ś nie w tego rodzaju pojemnikach. Odbiorcy ci z racji wytwarzania miesi ę cznie mniejszej ilo ś ci odpadów ni ż przedsi ę biorcy, nie s ą zainteresowani gromadzeniem odpadów w pojemnikach wi ę kszych ni ż SM- 110 l. Korzystanie przez gospodarstwa domowe z wi ę kszych pojemników by ł oby dla tych odbiorców nieekonomiczne. Dlatego te ż pojemniki o pojemno ś ciach 1100 l. oraz 7000 l. nie s ą substytucyjne dla pojemników SM-110 l. Skutkiem powy ż szego nadmiernie wygórowanymi 10 op ł atami za wywóz odpadów w pojemnikach SM-110 l., s ą obci ąż ani indywidualni konsumenci czyli najs ł absi uczestnicy tego rynku. Zdaniem organu antymonopolowego zarówno analiza kalkulacji opracowanych przez tego przedsi ę biorc ę jak i wysoko ś ci przyj ę tego zysku, a tak ż e porównanie tego zysku oraz stosowanych cen z zyskiem i cenami stosowanymi przez innych przedsi ę biorców na podobnych rynkach, prowadz ą do wniosku, i ż op ł ata za wywóz pojemnika SM-110 l. w wysoko ś ci 6,53 z ł netto (6,99 z ł brutto) jest cen ą nadmiernie wygórowan ą w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Wobec powy ż szego organ antymonopolowy uzna ł , i ż zosta ł a w niniejszej sprawie spe ł niona przes ł anka narzucania nadmiernie wygórowanych cen. St ą d te ż orzeka si ę jak w punkcie I.1 sentencji niniejszej decyzji. 2. Stosownie do art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą , je ż eli przedsi ę biorca ten dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5 w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu o jakim mowa w art. 8 tej ustawy, w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego przez tego przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Wysoko ść na ł o ż onej kary powinna spe ł nia ć funkcj ę prewencyjn ą tj. zapobiega ć w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy, a tak ż e i represyjn ą tj. stanowi ć reperkusj ę za jej naruszenie. Organ antymonopolowy uzna ł w punkcie I.1 niniejszej decyzji, i ż dzia ł ania PGK „EKOM” Sp. z o.o. naruszy ł y art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy, co wykazano w uzasadnieniu do tego punktu decyzji. Dlatego te ż na ł o ż enie na tego przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej jest celowe. Kary pieni ęż ne stosowane s ą w sytuacjach, gdy zachowanie przedsi ę biorcy nie tylko jest bezprawne, ale mo ż na tak ż e sprawcy przypisa ć win ę w znaczeniu subiektywnym. Analizuj ą c kwesti ę winy PGK „EKOM” Sp. z o.o., nale ż y stwierdzi ć , i ż jako przedsi ę biorca o wieloletnim do ś wiadczeniu, powinien sobie zdawa ć spraw ę , ż e podejmowanymi decyzjami nie mo ż e narusza ć przepisów ustawy antymonopolowej, w tym narzuca ć odbiorcom nadmiernie wygórowane ceny, tym bardziej, i ż ju ż raz by ł o przeciwko temu przedsi ę biorcy prowadzone post ę powanie w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę zako ń czone decyzj ą nr RKT-27/2001, w której stwierdzono naruszenie przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. przepisów tej ustawy oraz któr ą na ł o ż ono na tego przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 7.708,8 PLN. Bior ą c pod uwag ę przedstawiony przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. rachunek zysków i strat za 2005r. (karta nr 139), maksymalny wymiar kary z uwzgl ę dnieniem zasad okre ś lonych w art. 101 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy móg ł wynie ść oko ł o 604.343,5 PLN. Przy ustalaniu wymiaru kary pieni ęż nej, organ antymonopolowy uzna ł , ż e wysoko ść kary nale ż y ustali ć w oparciu o dane dotycz ą ce warto ś ci sprzeda ż y dóbr lub us ł ug maj ą cych zwi ą zek z naruszeniem przepisów ustawy antymonopolowej. W zwi ą zku z tym Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł warto ść sprzeda ż y dóbr lub us ł ug zrealizowanych przez tego przedsi ę biorc ę w roku kalendarzowym poprzedzaj ą cym wydanie tej decyzji, maj ą cych bezpo ś redni zwi ą zek z naruszeniem przepisów ustawy antymonopolowej. Przychód PGK „EKOM” Sp. z o.o. z tytu ł u wywozu pojemników SM- 110 l. wyniós ł w przybli ż eniu w 2005r. (…) z ł . ((…) pojemników x 2 x 12 m-cy x 6,99 z ł .). Jednak ż e organ antymonopolowy postanowi ł w niniejszej sprawie na ł o ż y ć kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 30.000 z ł . co wynosi ok. (…)% powy ż ej ustalonej kwoty i co stanowi ok. 5% kary maksymalnej jaka mog ł aby by ć na ł o ż ona w niniejszej sprawie. Miarkuj ą c wysoko ść kary, uwzgl ę dniono fakt, i ż praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę , polegaj ą ca na pobieraniu op ł at za ś wiadczone us ł ugi odbierania odpadów sta ł ych w pojemnikach SM -110 l. wywar ł a negatywne skutki przede wszystkim dla najs ł abszych uczestników tego rynku tj. gospodarstw domowych. Na ł o ż enie kary pieni ęż nej ma by ć podkre ś leniem winy tego przedsi ę biorcy oraz naganno ś ci stosowania praktyk, które spowodowa ł y w szczególno ś ci negatywne skutki dla indywidualnych gospodarstw domowych gromadz ą cych odpady w pojemnikach SM-110 l. Nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą w takiej wysoko ś ci Prezes Urz ę du wzi ął równie ż 11 pod uwag ę , i ż przedsi ę biorca ten dopu ś ci ł si ę po raz drugi naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej w sposób opisany w punkcie I.1 tej decyzji. Ponadto nale ż y wskaza ć , i ż dzia ł ania tego przedsi ę biorcy wprawdzie naruszy ł y zasady konkurencji na rynku us ł ug usuwania odpadów w Gminie Nysa oraz spowodowa ł y, i ż indywidualne gospodarstwa domowe by ł y zmuszone do uiszczania op ł at w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci, jednak ż e praktyka o jakiej mowa w punkcie I.1 nie ma charakteru nieodwracalnego, gdy ż zaprzestanie stosowania stwierdzonej w tym punkcie praktyki spowoduje, i ż op ł ata za wywóz odpadów w pojemniku SM-110 l. nie b ę dzie pobierana w nadmiernie wygórowanej wysoko ś ci. Ustalaj ą c wysoko ść nak ł adanej kary pieni ęż nej, uwzgl ę dniono równie ż , ż e stosowana przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. praktyka ma ograniczony terytorialnie zasi ę g oddzia ł ywania, gdy ż przedsi ę biorca ten poprzez swoje dzia ł ania, naruszy ł przepisy ustawy antymonopolowej tylko na lokalnym rynku ś wiadczenia us ł ug odbierania odpadów w Gminie Nysa. Bior ą c pod uwag ę przedstawione powy ż ej przes ł anki Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć na tego przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 30.000 PLN (s ł ownie: trzydzie ś ci tysi ę cy z ł otych), co stanowi ok. 5% kary maksymalnej jaka mog ł aby by ć na ł o ż ona za naruszenie przepisów ustawy. Zdaniem organu antymonopolowego kara pieni ęż na na ł o ż ona w powy ż szej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej i pe ł ni funkcj ę represyjn ą , gdy ż podkre ś la naganno ść zachowania przedsi ę biorcy, który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Jednocze ś nie na ł o ż ona kara pe ł ni funkcj ę prewencyjn ą , gdy ż zapobiega stosowaniu w przysz ł o ś ci sprzecznych z interesem publicznym praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Maj ą c na uwadze powy ż sze okoliczno ś ci organ antymonopolowy uzna ł , i ż kara pieni ęż na w ww. wysoko ś ci jest odpowiedni ą sankcj ą finansow ą do stopnia naruszenia przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. przepisów tej ustawy. Dlatego te ż postanowiono na ł o ż y ć na PGK „EKOM” Sp. z o.o. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 30.000 z ł . St ą d te ż orzeczono jak punkcie I.2 sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy antymonopolowej kar ę nale ż y wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. II. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 72 w/w ustawy, je ż eli post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i w jego wyniku stwierdzono naruszenie przepisów tej ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, zobowi ą zany jest ponie ść koszty tego post ę powania. Post ę powanie w sprawie stosowania przez PGK „EKOM” Sp. z o.o. praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę zosta ł o wszcz ę te z urz ę du. W wyniku tego post ę powania organ antymonopolowy w punkcie I.1 sentencji niniejszej decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów tej ustawy. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki w wysoko ś ci 115 z ł (s ł ownie: sto pi ę tna ś cie z ł otych) zwi ą zane z wymian ą korespondencji. W zwi ą zku z powy ż szym organ antymonopolowy postanowi ł obci ąż y ć PGK „EKOM” Sp. z o.o. kosztami tego post ę powania w wysoko ś ci 115 z ł i zobowi ą za ć do ich zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Na postanowienie zawarte w punkcie II niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z 479(28) § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego 12 w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479(28) § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach ALICJA KRAL 13