RŁO-21/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź tel. (42) 636 36 89, fax (42) 636 07 12 e’mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO-61-41( )/12/AM Łódź, dnia 27 maja 2013 r. DECYZJA Nr RŁO 21/2013 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania przez Danutę Majkowską, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą DANEX z siedzibą w Gnieźnie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: wobec uprawdopodobnienia stosowania przez Danutę Majkowską, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą DANEX, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1) bezprawnym stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Zlecenie-umowa” postanowienia o treści: „Gdyby nie była dokonana przedpłata gwarancyjna, a miałaby miejsce rezygnacja z wykonania usługi spowodowana wycofaniem się z umowy zamawiającego, to w każdym takim przypadku zamawiający zlecenie zapłaci przyjmującemu kwotę dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów wynikłych dla zleceniobiorcy tytułem odstąpienia od umowy lub uniemożliwienia jej realizacji.” , którego treść jest sprzeczna z art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225) w zw. z art. 17 tej ustawy, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 24 ust. 2 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2) bezprawnym stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Zlecenie-umowa” postanowień o treści: a) „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” , b) „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” , które są tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.), co 2 może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 24 ust. 2 pkt 1 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3) bezprawnym określaniu ceny usługi w sposób, który nie uwzględnia podatku od towarów i usług, co jest sprzeczne z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 385), co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 24 ust. 2 pkt 2 cytowanej na wstępie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz po przyjęciu zobowiązania Danuty Majkowskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą DANEX z siedzibą w Gnieźnie, do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom polegających na: a) wykreśleniu ze wzorca postanowień o treści: „Gdyby nie była dokonana przedpłata gwarancyjna, a miałaby miejsce rezygnacja z wykonania usługi spowodowana wycofaniem się z umowy zamawiającego, to w każdym takim przypadku zamawiający zlecenie zapłaci przyjmującemu kwotę dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów wynikłych dla zleceniobiorcy tytułem odstąpienia od umowy lub uniemożliwienia jej realizacji.” , „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” , b) zmianie postanowienia wzorca o treści: „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” na postanowienie o treści: „Termin powyższy ulega przedłużeniu z przyczyn niezależnych od zleceniodawcy, za które uważa się w szczególności: zakłócenia w dostawie materiałów niezbędnych do realizacji zamówienia wywołane zdarzeniami losowymi, klęskami żywiołowymi, strajkami.” , c) wprowadzeniu postanowienia o treści: „Całkowity koszt wykonania usługi wraz z materiałem (brutto)……” , nakłada się na Danutę Majkowską, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą DANEX z siedzibą w Gnieźnie, obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331, ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , nakłada się na Danutę Majkowską, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą DANEX z siedzibą w Gnieźnie, obowiązek złożenia, w terminie dwóch miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania zawierającej kopie pierwszej i dwu następnych oraz trzech ostatnio zawartych umów w oparciu o wzorzec umowy pn. „Zlecenie-umowa” zawierający zmiany wynikające ze złożonego zobowiązania. Uzasadnienie W toku postępowania wyjaśniającego o sygnaturze RŁO-405-11/12 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwany dalej: „Prezesem Urzędu” – ustalił, że są podstawy do podejrzenia, iż Danuta Majkowska, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą DANEX z siedzibą w Gnieźnie – zwana dalej: „Danutą Majkowską”, stosuje praktyki 3 naruszające zbiorowe interesy konsumentów polegające na stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Zlecenie - umowa” postanowień bezprawnych. W związku z powyższym, Prezes Urzędu Postanowieniem Nr 1/61-41/12 wydanym w dniu 17 sierpnia 2012 r. (dowód: karty Nr 1-3) wszczął postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Danutę Majkowską praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1) bezprawnym stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Zlecenie-umowa” postanowienia o treści: „Gdyby nie była dokonana przedpłata gwarancyjna, a miałaby miejsce rezygnacja z wykonania usługi spowodowana wycofaniem się z umowy zamawiającego, to w każdym takim przypadku zamawiający zlecenie zapłaci przyjmującemu kwotę dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów wynikłych dla zleceniobiorcy tytułem odstąpienia od umowy lub uniemożliwienia jej realizacji.” , którego treść jest sprzeczna z art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271) 1 – zwanej dalej: „ustawą o ochronie niektórych praw konsumentów” – w zw. z art. 17 tej ustawy, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów”; 2) bezprawnym stosowaniu we wzorcu umowy pn. „Zlecenie-umowa” postanowień o treści: a) „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” , b) „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” , które są tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone – zwanego dalej: „Rejestrem” – o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.) – zwanej dalej: „k.p.c.” - co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3) bezprawnym określaniu ceny usługi w sposób, który nie uwzględnia podatku od towarów i usług, co jest sprzeczne z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050, ze zm.) 2 – zwanej dalej: „ustawą o cenach” – co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, o czym zawiadomił Danutę Majkowską (dowód: karty Nr 4-5). W odpowiedzi na zawiadomienie Danuta Majkowska w piśmie z dnia 10 września 2012 r. (dowód: karta Nr 23) nie kwestionowała postawionych jej zarzutów i złożyła oświadczenie o tym, że nie będzie stosować dotychczasowych druków pn. „Zlecenie-umowa”. Wyjaśniła także, że w praktyce nie skorzystała z treści zakwestionowanych postanowień, że nigdy nie chciała naruszać zbiorowych interesów konsumentów i że działania jej były nieświadome. Wskazała, że działalność gospodarczą otworzyła przy pomocy Urzędu Pracy, który ją kontrolował i nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. 1 Od dnia 9 listopada 2012 r. obowiązuje tekst jednolity tej ustawy opublikowany w Dz.U. z 2012 r. poz. 1225. 2 Od dnia 21 marca 2013 r. obowiązuje tekst jednolity tej ustawy opublikowany w Dz.U. z 2013 r. poz. 385. 4 W piśmie z dnia 22 lutego 2013 r. (dowód: karta Nr 38) Danuta Majkowska przekazała projekt nowego wzorca umowy pn. „Zlecenie-umowa”, w którym: − postanowienie o treści: „Gdyby nie była dokonana przedpłata gwarancyjna, a miałaby miejsce rezygnacja z wykonania usługi spowodowana wycofaniem się z umowy zamawiającego, to w każdym takim przypadku zamawiający zlecenie zapłaci przyjmującemu kwotę dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów wynikłych dla zleceniobiorcy tytułem odstąpienia od umowy lub uniemożliwienia jej realizacji.” zostało wykreślone, − postanowienie o treści: „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” otrzymało brzmienie: „Termin powyższy ulega przedłużeniu z przyczyn niezależnych od zleceniodawcy, za które uważa się w szczególności: zakłócenia w dostawie materiałów niezbędnych do realizacji zamówienia wywołane zdarzeniami losowymi, klęskami żywiołowymi, strajkami.”, − postanowienie o treści: „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” zostało wykreślone , − cena usługi została określona w następujący sposób: „Całkowity koszt wykonania usługi wraz z materiałem (brutto)……”. W piśmie z dnia 22 lutego 2013 r. Danuta Majkowska dodatkowo wskazała, że wzorzec zgodny z projektem zostanie wprowadzony do obrotu niezwłocznie po doręczeniu jej decyzji zobowiązaniowej w tej sprawie oraz wyjaśniła, że w obrocie nie ma niewykonanych umów zawartych w oparciu o wzorzec zawierający niedozwolone postanowienia. Pismem z dnia 8 marca 2013 r. Prezes Urzędu poinformował Danutę Majkowską o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód: karta Nr 50). Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Danuta Majkowska jest wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (http://prod.ceidg.gov.pl// ). Zgodnie z danymi zawartymi we wpisie Danuta Majkowska od dnia 8 sierpnia 2007 r. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zakładaniu stolarki budowlanej. Przy wykonywaniu działalności gospodarczej Danuta Majkowska pozyskuje klientów zawierając z nimi umowy poza lokalem przedsiębiorstwa. Do zawierania umów posługuje się wzorcami pn. „Zlecenie – umowa” (dowód: karty 9-10), wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy (dowód: karta Nr 17), wzór oświadczenia dotyczący odbioru usługi (dowód: karta Nr 19) oraz – jako pośrednik kredytowy Credit Agricole Bank Polska S.A., wzór pn. „Wniosek o udzielenie kredytu na zakup towarów/usług” zawierający wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy (dowód: karta Nr 20). Z wyjaśnień złożonych przez Danutę Majkowską wynika, iż prowadzi ona działalność na terenie Łodzi, Bydgoszczy i Torunia. Analiza wzorca umowy pn. „Zlecenie-umowa” wykazała, że Danuta Majkowska stosuje w nim postanowienie o treści: „Gdyby nie była dokonana przedpłata gwarancyjna, a miałaby miejsce rezygnacja z wykonania usługi spowodowana wycofaniem się z umowy zamawiającego, to w każdym takim przypadku zamawiający zlecenie zapłaci przyjmującemu kwotę dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów wynikłych dla zleceniobiorcy tytułem odstąpienia od umowy lub uniemożliwienia jej realizacji.” . Prezes Urzędu ustalił jednocześnie, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów, konsument, który 5 zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie 10 dni od zawarcia umowy. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów stanowi natomiast, że w razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów stanowi ponadto, że nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne). Przepis art. 17 tej ustawy stanowi natomiast, że nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art. 1-16e ustawy 3 . Prezes Urzędu ustalił ponadto, że Danuta Majkowska stosuje we wzorcu umowy „Zlecenie-umowa” postanowienie o treści: „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” . Tymczasem do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. w dniu 30 czerwca 2003 r. pod poz. 40 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej: „Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów” – z dnia 31 stycznia 2003 r. (sygn. akt XVII AmC 31/02) Prezes Urzędu wpisał postanowienie o treści: "Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi" . Prezes Urzędu ustalił, że Danuta Majkowska stosuje we wzorcu umowy pn. „Zlecenie- umowa” także postanowienie o treści: „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” . Jednocześnie Prezes Urzędu ustalił, że do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. w dniu 21 września 2011 r. pod poz. 2573 na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 kwietnia 2011 r. (sygn. akt XVII AmC 1014/10) zostało wpisane postanowienie o treści: "Wszelkie spory umowne będą rozpatrywane przez sądy powszechne, właściwe miejscowo dla Zleceniobiorcy. ” . Prezes Urzędu ustalił również, że Danuta Majkowska stosuje we wzorcu umowy pn. „Zlecenie-umowa” postanowienia o treści: „Całkowity koszt wykonania usługi wraz z materiałem…..+7% VAT” i „Przedpłata gwarancyjna.....Pozostała kwota płatna w dniu wykonania usługi…..+7% VAT”. Powyższe wskazuje na to, że w umowach zawieranych z konsumentami ustalana cena usługi jest ceną nieuwzględniającą podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach – cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę, w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. 4 W piśmie z dnia 10 września 2012 r. (dowód: karta Nr 23) Danuta Majkowska oświadczyła, że nie będzie stosować dotychczasowych druków pn. „Zlecenie-umowa”. W piśmie 3 Brzmienie przepisów art. 2 ust. 1-3 oraz art. 17 zostało powtórzone bez zmian w tekście jednolitym ustawy opublikowanym w Dz.U. z 2012 r. poz. 1225 obowiązującym od dnia 9 listopada 2012 r. 4 Brzmienie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 zostało powtórzone bez zmian w tekście jednolitym ustawy opublikowanym w Dz.U. z 2013 r. poz. 385 obowiązującym od dnia 21 marca 2013 r. 6 z dnia 22 lutego 2013 r. (dowód: karta Nr 38) Danuta Majkowska przekazała projekt nowego wzorca umowy pn. „Zlecenie-umowa”, w którym: − postanowienie o treści: „Gdyby nie była dokonana przedpłata gwarancyjna, a miałaby miejsce rezygnacja z wykonania usługi spowodowana wycofaniem się z umowy zamawiającego, to w każdym takim przypadku zamawiający zlecenie zapłaci przyjmującemu kwotę dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów wynikłych dla zleceniobiorcy tytułem odstąpienia od umowy lub uniemożliwienia jej realizacji.” zostało wykreślone, − postanowienie o treści: „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” otrzymało brzmienie: „Termin powyższy ulega przedłużeniu z przyczyn niezależnych od zleceniodawcy, za które uważa się w szczególności: zakłócenia w dostawie materiałów niezbędnych do realizacji zamówienia wywołane zdarzeniami losowymi, klęskami żywiołowymi, strajkami.”, − postanowienie o treści: „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” zostało wykreślone, − cena usługi została określona w następujący sposób: „Całkowity koszt wykonania usługi wraz z materiałem (brutto)……”. W piśmie z dnia 22 lutego 2013 r. Danuta Majkowska dodatkowo wskazała, że wzorzec zgodny z projektem zostanie wprowadzony do obrotu niezwłocznie po doręczeniu jej decyzji zobowiązaniowej w tej sprawie oraz wyjaśniła, że w obrocie nie ma niewykonanych umów zawartych w oparciu o wzorzec zawierający niedozwolone postanowienia. Danuta Makowska osiągnęła w roku 2012 r. przychód w wysokości 12.173,50 zł (dwanaście tysięcy sto siedemdziesiąt trzy złotych 50/100). Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. W decyzji tej, jak wynika z art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań. Zgodnie z art. 28 ust. 3 tej ustawy, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Przytoczony powyżej przepis, jako przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji wskazuje: uprawdopodobnienie, że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 oraz zobowiązanie się przedsiębiorcy, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. W niniejszym postępowaniu wymaga zatem rozważenia, czy wskazane warunki zaistniały w odniesieniu do działań i zobowiązań Danuty Majkowskiej, a ponadto, czy w przypadku ich wystąpienia uzasadnione jest przyjęcie zobowiązania strony postępowania i wydanie przez 7 Prezesa Urzędu decyzji na podstawie art. 28 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W pierwszej kolejności, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w przedmiotowej sprawie niezbędne jest ustalenie, czy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego a następnie uprawdopodobnienie spełnienia przesłanek praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zarzucanych Danucie Majkowskiej. Naruszenie interesu publicznoprawnego Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w ustawie jest wobec tego, aby działania przedsiębiorców, którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowiły potencjalne zagrożenie interesu publicznego, nie zaś jednostki lub grupy. Ustawa zatem, w odniesieniu do przedsiębiorców chroni konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem działania Danuty Majkowskiej nie były ograniczone do określonych konsumentów lub ich grupy. Dotyczyły wszystkich aktualnych i potencjalnych konsumentów, z którymi Danuta Majkowska zawarła lub mogła zawrzeć umowę na podstawie wzorca umowy zawierającego zakwestionowane postanowienia. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Uprawdopodobnienie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu postawił Danucie Majkowskiej zarzut stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Tym samym dla uprawdopodobnienia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest wykazanie kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek: 1) działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, 2) noszące znamiona bezprawności, 3) godzące w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1) Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji konsumentów, pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej – a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, oraz jednostkę 8 organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu pkt 4, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu pkt 2. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.) – zwanej dalej: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” – jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Danuta Majkowska wykonuje działalność usługową polegającą na zakładaniu stolarki okiennej. Działalność tę wykonuje w celach zarobkowych, w sposób zorganizowany i ciągły. Danuta Majkowska została wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Danuta Majkowska jest zatem przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że pierwsza przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Danutę Majkowską praktyk wskazanych w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Ad 2) Bezprawność jest to sprzeczność zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami współżycia społecznego. Chodzi więc o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym jako całością. Pojęcie porządek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej, a także nakazy i zakazy wynikające z norm moralnych i obyczajowych określanych jako zasady współżycia społecznego. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezależnym od wystąpienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Przy ocenie bezprawności rozważenia wymaga kwestia, czy czyn był zgodny, czy też niezgodny z obowiązującymi zasadami porządku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowiązującego, a także z nakazami i zakazami wynikającymi z zasad współżycia społecznego. Bezprawność praktyki wskazanej w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Zwrócił na to uwagę Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn. XVIII AmA 32/05) wskazując, iż art. 9 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, (którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2, nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie 10 dni od zawarcia umowy. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Przepis art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów stanowi natomiast, że w razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów stanowi ponadto, że nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne). Przepis art. 17 tej ustawy stanowi natomiast, że nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta określonych w art. 1-16e ustawy. Stosowane przez Danutę Majkowską postanowienie wzorca umowy o treści: „Gdyby nie była dokonana przedpłata gwarancyjna, a miałaby miejsce rezygnacja z wykonania usługi spowodowana wycofaniem się z umowy zamawiającego, to w każdym takim przypadku zamawiający zlecenie zapłaci przyjmującemu kwotę dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów wynikłych dla zleceniobiorcy tytułem odstąpienia od umowy lub uniemożliwienia jej realizacji.” skutkuje tym, że każdy konsument, który skorzysta z prawa odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa straci wpłacony przy zawarciu umowy zadatek, albo będzie zobowiązany do zapłaty kwoty 200,00 zł tytułem odstępnego. W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu ustalił, że postanowienie stosowane przez Danutę Majkowską może stać w sprzeczności z regulacją ustawową, która nakazuje przedsiębiorcy zwrot konsumentowi uiszczonego przez niego zadatku wraz z należnymi odsetkami od dnia jego wpłaty w sytuacji, gdy konsument skorzysta z ustawowego prawa odstąpienia od umowy i która wyraźnie wskazuje, że nie można w drodze umowy wyłączyć lub ograniczyć praw konsumenta wynikających z tej ustawy. Bezprawność praktyki wskazanej w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru. Na mocy art. 479 45 § 1 k.p.c., Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowiązany przesyłać Prezesowi Urzędu odpis każdego prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urzędu jest zobowiązany do prowadzenia Rejestru, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasadę tzw. formalnej jawności Rejestru, 10 stanowiąc, że Rejestr jest jawny. Jawność Rejestru oznacza, że Rejestr jest dostępny dla każdego zainteresowanego, czyli każdy ma do niego prawo wglądu. Skutkiem formalnej jawności Rejestru jest niemożność zasłaniania się nieznajomością dokonanych w nim wpisów. W Rejestrze tym przytacza się treść postanowień wzorców umowy uznanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. W ocenie Prezesa Urzędu, wpisanie takich postanowień do Rejestru oznacza, że od tej chwili postanowienia te są zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy nie tylko tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz również innych przedsiębiorców z danej branży. Za takim ujęciem przemawia podstawowy cel postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usunięcie z obrotu postanowień, które Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli narażeni na te postanowienia w przyszłości w umowach zawieranych z innymi przedsiębiorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urzędu, zakaz stosowania niedozwolonych postanowień wpisanych do Rejestru dotyczy także postanowień podobnych. Przedsiębiorcy stosują bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu są różne. W związku z tym, zakazane jest też stosowanie postanowienia, którego zakres jest tożsamy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru. Nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność tych postanowień. Stanowisko Prezesa Urzędu znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) wskazał, iż stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Sąd Najwyższy wskazał również, iż jeżeli Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna określone postanowienie za niedozwolone w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ono wpisane do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy (z dnia 15 grudnia 2000 r.) o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080, ze zm.) – którego odpowiednikiem w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów jest art. 24 ust. 2 pkt 1 – dopuszcza się każdy z przedsiębiorców, który wprowadza do stosowanych postanowień zmiany o charakterze kosmetycznym, polegające np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie użytych wyrazów, jeżeli zmiany te nie prowadzą do zmiany istoty postanowienia. Zgodnie z powyższym istotne jest w niniejszej sprawie uprawdopodobnienie, iż Danuta Majkowska po pierwsze, posługuje się w obrocie gospodarczym z konsumentami wzorcem umowy, po drugie, że postanowienia stosowane w tym wzorcu są tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania nie są postanowienia konkretnej umowy, które były negocjowane z konsumentem, lecz postanowienia wzorca, który Danuta Majkowska przedstawia konsumentom i które, o ile nie zostaną zmienione w drodze uzgodnień stron, stają się obowiązujące w stosunkach między nimi kształtując w ten sposób ich wzajemne prawa i obowiązki. Danuta Majkowska stosuje standardowy tekst przedstawiany konsumentowi do oceny i akceptacji, który po podpisaniu reguluje stosunki stron. Nawet, jeżeli w pewnym 11 zakresie tekst taki jest w poszczególnych przypadkach zawarcia umowy przedmiotem uzgodnień, to nadal pozostaje wzorcem umownym. Danuta Majkowska stosuje we wzorcu umowy pn. „Zlecenie-umowa” postanowienie o treści: „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” . Tymczasem do Rejestru w dniu 30 czerwca 2003 r. pod poz. 40, na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 31 stycznia 2003 r. (sygn. akt XVII AmC 31/02) Prezes Urzędu wpisał postanowienie o treści: "Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi". Termin realizacji usługi jest jednym z istotnych postanowień umowy zawieranej z konsumentem. Opóźnienie w tym zakresie może spowodować po stronie konsumenta dodatkowe koszty i niedogodności. W związku z tym niedopuszczalne jest zastrzeżenie przez przedsiębiorcę uprawnienia do opóźnienia realizacji usługi bez jednoczesnego określenia zamkniętego katalogu przesłanek umożliwiających przesunięcie terminu zakończenia jej realizacji, które mogą znaleźć zastosowanie w przypadku zajścia wyjątkowych okoliczności. Odmienne uregulowanie tej kwestii stanowi naruszenie art. 385 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93, ze zm.) – zwanej dalej: „k.c.” – gdyż wyłącza wobec konsumenta odpowiedzialność przedsiębiorcy za nieterminowe wykonanie zobowiązania. Niczym nieograniczone zastrzeżenie opóźnienia terminu zakończenia inwestycji powoduje, że cały ciężar ryzyka przerzucony zostaje na konsumenta, co rażąco godzi w dobre obyczaje i w interesy konsumentów. Stosowane przez Danutę Majkowską postanowienie jest literalnie tożsame z postanowieniem wpisanym do Rejestru, a zatem zbieżne z nim także co do celu, albowiem przyznaje przedsiębiorcy nieograniczoną możliwość odsuwania w czasie terminu wykonania usługi bez jednoczesnego precyzyjnego wskazania, jakiego rodzaju okoliczności mogą usprawiedliwić taki stan rzeczy. Jednocześnie, zastrzeżenie przez Danutę Majkowską możliwości opóźnienia w realizacji usługi – tak samo, jak w wypadku postanowienia wpisanego do Rejestru – w istocie zwalnia Danutę Majkowską z odpowiedzialności za nieterminowe wykonanie zobowiązania. Danuta Majkowska stosuje we wzorcu umowy pn. „Zlecenie-umowa” także postanowienie o treści: „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” . Do Rejestru w dniu 21 września 2011 r. pod poz. 2573, na podstawie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 kwietnia 2011 r. (sygn. akt XVII AmC 1014/10), zostało natomiast wpisane postanowienie o treści: "Wszelkie spory umowne będą rozpatrywane przez sądy powszechne, właściwe miejscowo dla Zleceniobiorcy.”. Z orzeczenia Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wynika, że postanowienie tego rodzaju narzuca konsumentowi umowną – wyłączną właściwość sądu do rozpatrywania sporów wynikłych z umowy stanowiąc, iż do rozpoznania sprawy właściwy jest sąd, który nie jest wyłącznie właściwy według właściwości ogólnej lub przemiennej wynikającej z przepisów postępowania cywilnego. Tym samym postanowienie takie stanowi odpowiednik niedozwolonego postanowienia wzorca umowy wskazanego w art. 385 3 pkt 23 k.c., gdyż narzuca rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. Zgodnie z przepisami prawa w sytuacji, gdy konsument byłby pozwanym w procesie wytoczonym przez przedsiębiorcę, sądem właściwym do rozpoznania sprawy byłby sąd właściwy dla miejsca zamieszkania konsumenta (art. 27 k.p.c.). Sądem właściwym dla rozstrzygnięcia sporu między stronami mógłby być również sąd właściwy dla miejsca wykonania umowy (art. 34 k.p.c.). Postanowienie stosowane przez Danutę Majkowską wyłącza rozpoznanie sprawy przez sąd, który mógłby być właściwy według przepisów o właściwości miejscowej ogólnej i przemiennej. 12 W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu ustalił, że postanowienia wzorca umowy pn. „Umowa-Zlecenie” stosowane przez Danutę Majkowską o treści: „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” i „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” mogą być tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru. Bezprawność praktyki wskazanej w pkt I.3 sentencji niniejszej decyzji Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach nakłada na przedsiębiorcę określony obowiązek informacyjny względem konsumenta dotyczący sposobu określania ceny towaru lub usługi. Przedsiębiorca, który nie realizuje obowiązków informacyjnych wynikających z przepisów prawa stosuje praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegającą na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Danuta Majkowska stosuje we wzorcu umowy pn. „Zlecenie-umowa” postanowienia o treści: „Całkowity koszt wykonania usługi wraz z materiałem…..+7% VAT” i „Przedpłata gwarancyjna.....Pozostała kwota płatna w dniu wykonania usługi…..+7% VAT”. Powyższe wskazuje na to, że w umowach zawieranych z konsumentami ustalana cena usługi jest ceną, która nie uwzględnia podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę, w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Ze wskazanego przepisu wynika obowiązek przedsiębiorcy podawania konsumentowi ceny wraz z naliczonym od niej podatkiem VAT. W wyroku z dnia 19 maja 2005 r. (sygn. akt XVII AmA 11/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów jednoznacznie stwierdził, iż „informacja o cenie towaru w wysokości (wartości) nie uwzględniającej podatku jest informacją nierzetelną, nieprawdziwą i niepełną, bo to na przedsiębiorcy leży obowiązek oznaczania cen towaru zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zaś konsument ma prawo znać cenę towaru, a nie obliczać ją sam, bez względu na to, czy przy cenie umieszczono ogólnikową informację – cena netto, cena + VAT, itp.”. W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu ustalił, że Danuta Majkowska może określać cenę usługi w sposób sprzeczny z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach, a tym samym nie przekazywać konsumentom rzetelnej i pełnej informacji o cenie usługi. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że zostało uprawdopodobnione, iż działania Danuty Majkowskiej zakwestionowane w prowadzonym postępowaniu są działaniami bezprawnymi. Tym samym Prezes Urzędu stwierdził, że druga przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Danutę Majkowską praktyk wskazanych w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. 13 Ad 3) Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Dla uprawdopodobnienia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu. Takie stanowisko trwale podtrzymuje w swoim orzecznictwie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (por. wyroki z dnia 4 lipca 2001 r. sygn. akt XVII AmA 108/00 i z dnia 23 lutego 2002 r., sygn. akt XVII AmA 133/2001). Stosowany przez Danutę Majkowską wzorzec umowy wykorzystywany jest przy zawieraniu umów z konsumentami. Narażeni na naruszenie swoich interesów przez postanowienia tego wzorca umów są zarówno wszyscy przyszli (potencjalni) konsumenci, którzy zapoznali się, bądź mogli zapoznać się z dostępnym wzorcem umowy, jak i konsumenci, których umowy zawarte w oparciu o ten wzorzec są przedmiotem realizacji. Zatem krąg adresatów takiego wzorca jest z góry nieokreślony, nieograniczony. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, że trzecia przesłanka niezbędna do uprawdopodobnienia stosowania przez Danutę Majkowską praktyk wskazanych w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Reasumując, w przedmiotowym postępowaniu zostało uprawdopodobnione, że Danuta Majkowska stosuje praktyki , o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Danuta Majkowska złożyła zobowiązanie do dokonania zmiany obowiązującego wzorca umowy poprzez niezwłoczne wprowadzenie do obrotu przekazanego Prezesowi Urzędu projektu wzorca „Zlecenie-umowa” z dnia 22 lutego 2013 r. Danuta Majkowska oświadczyła jednocześnie, że w obrocie nie ma umów zawartych w oparciu o wzorzec „Zlecenie-umowa” zawierający zakwestionowane postanowienia. W przedłożonym projekcie wzorca pn. „Zlecenie-umowa” nie występują postanowienia o treści: − „Gdyby nie była dokonana przedpłata gwarancyjna, a miałaby miejsce rezygnacja z wykonania usługi spowodowana wycofaniem się z umowy zamawiającego, to w każdym takim przypadku zamawiający zlecenie zapłaci przyjmującemu kwotę dwieście złotych tytułem zwrotu kosztów wynikłych dla zleceniobiorcy tytułem odstąpienia od umowy lub uniemożliwienia jej realizacji.” , − „Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie” . 14 Postanowienie o treści: „Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji wykonania usługi” otrzymało brzmienie: „Termin powyższy ulega przedłużeniu z przyczyn niezależnych od zleceniodawcy, za które uważa się w szczególności: zakłócenia w dostawie materiałów niezbędnych do realizacji zamówienia wywołane zdarzeniami losowymi, klęskami żywiołowymi, strajkami.”. Cena usługi została określona w sposób uwzględniający wartość należnych podatków. Postanowienie dotyczące ceny otrzymało brzmienie: „Całkowity koszt wykonania usługi wraz z materiałem (brutto)……”. Zmiany wzorca, do jakich zobowiązała się Danuta Majkowska spowodują wyeliminowanie praktyk, które zostały zarzucone przez Prezesa Urzędu. W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie zasadne i celowe jest skorzystanie z instrumentu prawnego przewidzianego w art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i przyjęcie złożonego przez Danutę Majkowską zobowiązania. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu przyjął zatem zobowiązanie Danuty Majkowskiej wyznaczając termin jednego (1) miesiąca od dnia doręczenia decyzji na wykonanie zobowiązania. Powyższy termin uwzględnia deklarację Danuty Majkowskiej o możliwości niezwłocznego wykonania zobowiązania i w ocenie Prezesa Urzędu jest wystarczający na wprowadzenie do obrotu zmienionego wzorca umowy. W związku z tym Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artykułu Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Wobec tego Prezes Urzędu nałożył na Danutę Majkowską obowiązek złożenia w terminie dwóch (2) miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, zawierającej kopie pierwszej i dwu następnych oraz trzech ostatnio zawartych umów w oparciu o wzorzec umowy pn. „Zlecenie-umowa” zawierający zmiany wynikające ze złożonego zobowiązania. W ocenie Prezesa Urzędu termin dwumiesięczny na złożenie informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania jest terminem adekwatnym do spełnienia wyżej wymienionego obowiązku. W związku z tym Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.), od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Łodzi Barbara Romańczak-Graca 15 Otrzymuje: Danuta Majkowska DANEX ul. Dąbrówki 13/8 62-200 Gniezno