RŁO-60/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź , P - 36 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-411-4/07/TD Ł ód ź , dnia 27 grudnia 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O 60/2007 I. Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217, Nr 249, poz. 1834) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy, w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206), stosownie do § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18, poz. 171, z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Gminie Tuszyn, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: stwierdza si ę stosowanie przez Gmin ę Tuszyn praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , o której mowa w art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody z sieci wodoci ą gowej poprzez narzucanie uci ąż liwych, przynosz ą cych Gminie nieuzasadnione korzy ś ci , warunków umów w zakresie dostaw wody odbiorcom indywidualnym w drodze zobowi ą zania ich - na mocy Uchwa ł y Rady Miejskiej nr XXVIII/209/92 z dnia 20 sierpnia 1992 r. oraz zmieniaj ą cych j ą uchwa ł Rady Miejskiej: nr XLV/355/94 z dnia 20 maja 1994 r., Uchwa ł a nr XVIII/136/96 z dnia 16 lutego 1996 r. i postanowie ń Zarz ą du Miejskiego: z dnia 27 sierpnia 1997 r., z dnia 9 lutego 2000 r., z dnia 22 marca 2000 r. oraz z dnia 4 lipca 2001 r. – do wnoszenia dodatkowej, nie przewidzianej przepisami prawa op ł aty w wysoko ś ci 1.929,00 z ł (na obszarze wiejskim) lub 1.693,00 z ł (na obszarze miejskim) za przy łą czenie do sieci wodoci ą gowej i nakazuje jej zaniechanie . II. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy, w zwi ą zku z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206), stosownie do § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18, poz. 171, z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Gminie Tuszyn dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Gmin ę Tuszyn kar ę pieni ęż n ą za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w wysoko ś ci 13.320,00 z ł . Uzasadnienie W okresie od 12 stycznia 2007 r. do 28 lutego 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du” ) prowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce z urz ę du – w zwi ą zku ze skarg ą konsumenck ą - w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy Gmina Tuszyn nie narzuca uci ąż liwych warunków umów w zakresie dostawy wody odbiorcom indywidualnym, poprzez zobowi ą zywanie ich do wnoszenia dodatkowych, nie przewidzianych przepisami prawa op ł at za przy łą czenie do sieci wodoci ą gowej. W prowadzonym post ę powaniu wyja ś niaj ą cym Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Gmina Tuszyn pobiera nieuzasadnione op ł aty za przy łą czenie do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej. Op ł ata ta jest pobierana w wysoko ś ci 1.929,00 z ł (teren wiejski) lub 1.693,00 z ł (teren miejski) niezale ż nie od ponoszonych przez mieszka ń ców kosztów realizacji budowy przy łą cza do sieci. Analiza przepisów prawa w tym zakresie da ł a podstaw ę do uznania, ż e ww. op ł ata nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę i zbiorowym odprowadzaniu ś cieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) – zwana dalej: „ustawa o zaopatrzeniu w wod ę ” , i jako taka mo ż e stanowi ć naruszenie przepisów prawa. Wobec powy ż szego w dniu 11 kwietnia 2007 r. wszcz ę te zosta ł o post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem nadu ż ywania przez Gmin ę Tuszyn pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostaw wody z sieci wodoci ą gowej poprzez narzucanie uci ąż liwych warunków umów w zakresie dostaw wody odbiorcom indywidualnym w drodze zobowi ą zania ich do wnoszenia dodatkowej, nie przewidzianej przepisami prawa op ł aty w wysoko ś ci 1.929,00 z ł lub 1.693,00 z ł za przy łą czenie do sieci wodoci ą gowej, co wyczerpuje znamiona czynu zabronionego przez art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, Nr 170, poz. 1217, Nr 249, poz. 1834) – zwana dalej : „ustawa o okik” . W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania Gmina Tuszyn w pi ś mie z dnia 24 kwietnia 2007 r. (data dor ę czenia do Prezesa Urz ę du) z ł o ż y ł a wyja ś nienia w sprawie. Gmina nie uzna ł a postawionego jej zarzutu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku dostaw wody z sieci wodoci ą gowej i stwierdzi ł a, i ż jej dzia ł alno ść w przedmiotowym zakresie nie ł ama ł a i nie ł amie ustawy o okik. W szczególno ś ci Gmina wyja ś ni ł a, i ż pobieranie op ł at przez Gmin ę za przy łą czenie do sieci wodoci ą gowej przez indywidualnych odbiorców wynika ł o z potrzeby pozyskania ś rodków na dalsz ą budow ę sieci zaopatruj ą cych mieszka ń ców Gminy Tuszyn w wod ę . To przyczynia si ę z kolei do ogólnego rozwoju Gminy Tuszyn i u ł atwienia codziennego ż ycia mieszka ń ców. Op ł aty s ą ś wiadczeniami jednorazowymi, uzgodnionymi i opartymi o zwi ą zki zwyczajowe, akceptowane przez umawiaj ą ce si ę strony. Na zasadno ść op ł at za przy łą czenie wskazuje, jak wskazuje Gmina Tuszyn, fakt, i ż decyzje o ich wprowadzeniu podejmowali wybrani przez mieszka ń ców Gminy przedstawiciele w formie Uchwa ł Rady Miasta i Gminy Tuszyn. 2 Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Stan faktyczny i prawny: Gmina Tuszyn jest w ł a ś cicielem ca ł ej sieci wodoci ą gowej na terenie administracyjnym Gminy - o łą cznej d ł ugo ś ci 167,4 km. (dowód: karta nr 5) Rada Miasta i Gminy Tuszyn moc ą Uchwa ł y Nr XVII/122/91 z dnia 12 lipca 1991 w sprawie utworzenia zak ł adów bud ż etowych utworzy ł a Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Tuszynie – zwany dalej równie ż : „ZWiK” (dowód: karta nr 27). Przedmiotem dzia ł ania ZWiK jest m.in. pobór, oczyszczanie, dostarczanie wody pitnej na potrzeby mieszka ń ców Gminy Tuszyn (dowód: karta nr 28). Rada Miasta i Gminy Tuszyn Uchwa łą Nr VII/52/03 z dnia 26 czerwca 2003 r. uchwali ł a regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków (dowód: kart nr 39-49). Par. 29 ust. 1 ww. regulaminu stwierdza, i ż „ Zak ł ad wydaje warunki [przy łą czenia do sieci] i przekazuje wnioskodawcy w terminie nie d ł u ż szym ni ż 30 dni od dnia z ł o ż enia wniosku [o wydanie warunków technicznych] ”. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu w wod ę , zaopatrzenie w wod ę odbiorców z terenu Gminy jest zadaniem w ł asnym Gminy Tuszyn. Zadanie to mog ł o by ć przekazane innym podmiotom do wykonania w trybie art. 3 ustawy z dnia 5 lutego 1997 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43, z pó ź n. zm.) oraz art. 16 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Gmina Tuszyn – za po ś rednictwem zak ł adu bud ż etowego - prowadzi dzia ł alno ść na rynku w ł a ś ciwym w zakresie dostaw wody. Jak wyja ś ni ł a Gmina Tuszyn, od roku 2001 (tj. od wej ś cia w ż ycie ustawy o zaopatrzeniu w wod ę ) inwestycje polegaj ą ce na budowie sieci wodoci ą gowej w Gminie Tuszyn finansowane s ą ze ś rodków w ł asnych Gminy oraz z po ż yczek i kredytów. Mieszka ń cy wp ł acali za ś op ł at ę za przy łą czenie do wybudowanej sieci. Mieszkaniec Gminy Tuszyn, po wybudowaniu przy łą cza wodoci ą gowego, wnosi w kasie Gminy op ł at ę w wysoko ś ci 1 929 z ł w przypadku terenów wiejskich oraz 1 693 z ł w przypadku terenów miejskich. Op ł aty te s ą waloryzowane kwartalnie wska ź nikiem cen towarów i us ł ug konsumpcyjnych og ł aszanych przez Prezesa G ł ównego Urz ę du Statystycznego w Monitorze Polskim. (dowód: karta nr 4) Wy ż ej wymienione op ł aty wprowadzone by ł y na mocy Uchwa ł y Rady Miejskiej nr XXVIII/209/92 z dnia 20 sierpnia 1992 r. oraz zmieniaj ą cych j ą uchwa ł Rady Miejskiej: nr XLV/355/94 z dnia 20 maja 1994 r., nr XVIII/136/96 z dnia 16 lutego 1996 r. i postanowie ń Zarz ą du Miejskiego: z dnia 27 sierpnia 1997 r., z dnia 9 lutego 2000 r., z dnia 22 marca 2000 r. oraz z dnia 4 lipca 2001 r. Op ł aty te stanowi ą dochód Gminy Tuszyn. Celem wprowadzenia op ł aty by ł o przyspieszenie przeprowadzenia inwestycji wodoci ą gowych w Gminie. (dowód: karty nr 4-5). Za łą cznik do Uchwa ł y nr XLV(355)94 Rady Miejskiej w Tuszynie z dnia 20 maja 1994 r. w sprawie zmiany Uchwa ł y nr XXVIII (209092 Rady Miejskiej w Tuszynie z dnia 20 sierpnia 1992 r. (podj ę tej na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym) zawiera m.in. nast ę puj ą ce sformu ł owanie: „Odbiorcy, którzy zg ł osz ą ch ęć w łą czenia si ę do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej zobowi ą zani 3 s ą do wniesienia op ł aty w wysoko ś ci ustalonej ka ż dorazowo przez Zarz ą d Miejski w Tuszynie (…) wg aktualnych cen” . (dowód: karta nr 12) Jak poinformowa ł a Gmina Tuszyn - opisuj ą c procedur ę poprzedzaj ą c ą zawarcie umowy o zbiorowe zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, osoba ubiegaj ą ca si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci wodoci ą gowej i/lub kanalizacyjnej sk ł ada do ZWiK wniosek o wydanie warunków technicznych na wykonanie przy łą czy wed ł ug wzoru udost ę pnianego przez ZWiK (karta nr 9). Do podania wnioskodawca za łą cza m.in. kopi ę dokumentu w ł asno ś ci lub w ł adania nieruchomo ś ci ą , map ę z planem usytuowania zabudowy wraz z propozycj ą przebiegu przy łą czy. ZWiK zobowi ą zuje ponadto inwestora do zg ł oszenia zako ń czenia realizacji przy łą cza i przed ł o ż enia wniosku o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków (dowód: karta nr 32). Zarówno wniosek o wydanie warunków technicznych, jak i wniosek o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków ma ustalony wzorzec (dowód: karty nr 9 oraz 32-33). Wzorzec wniosku o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków zawiera w swojej tre ś ci miedzy innymi nast ę puj ą ce sformu ł owanie: „ Do zawarcia umowy konieczne jest przedstawienie nast ę puj ą cych dokumentów: dowód wp ł aty inwestycyjnej z kasy Urz ę du Miasta, (…) ” (dowód: karta nr 32-33). Formularz warunków technicznych wydawanych przez ZWiK inwestorowi ( Warunki techniczne Nr… z dnia ……… wydane przez Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Tuszynie ul. Brzezi ń ska 86 „A” do celów projektowych i wykonania pod łą czenia do miejskiej sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej Gminy Tuszyn ) zawiera w swojej tre ś ci mi ę dzy innymi nast ę puj ą ce sformu ł owanie: „ Inwestor zobowi ą zany jest do: (…) Przed rozpocz ę ciem prac budowlanych uzgodni ć i dokona ć op ł aty do UM w Tuszynie za w łą czenie do sieci wod.- kanaliz. ” O tym, i ż przedmiotowe op ł aty za w łą czenie do sieci wodoci ą gowej nie maj ą charakteru dobrowolnego, ś wiadczy ć mog ą ponadto nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: • Na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 1997 r. Zarz ą d Miejski w Tuszynie postanowi ł m.in. o negatywnym zaopiniowaniu podania mieszkanki Wodzina Prywatnego (Gmina Tuszyn) w sprawie zwolnienia z op ł aty za w łą czenie do sieci wodoci ą gowej (dowód: karta nr 15), • Na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2001 r. Zarz ą d Miejski w Tuszynie postanowi ł m.in. o odmowie zwolnienia mieszka ń ca Kruszowa z dop ł aty za w łą czenie si ę do sieci wodoci ą gowej w Tuszynku Majorackim; o przyj ę ciu zasady, i ż osoby chc ą ce w łą czy ć si ę do sieci wodoci ą gowej, a które wcze ś niej dokona ł y przedp ł aty za w łą czenie do sieci, musz ą dop ł aci ć kwot ę do wysoko ś ci op ł aty inwestycyjnej obowi ą zuj ą cej na dzie ń uiszczenia ostatecznej wp ł aty (dowód: karta nr 25). Z dokumentu „ Bud ż et Gminy Tuszyn na rok 2006 rok. Dochody – zadania w ł asne ” wynika, i ż w 2005 r. Gmina Tuszyn uzyska ł a 86.075,00 z ł tytu ł em wp ł ywów z op ł at za przy łą czenia do sieci wodoci ą gowej (dzia ł 750, rozdzia ł 75023, paragraf 0960 wg klasyfikacji bud ż etowej – otrzymane spadki, zapisy i darowizny w postaci pieni ęż nej). Plan bud ż etu na 2006 r. przewidywa ł uzyskanie wp ł ywów z tego tytu ł u na poziomie 206.876,00 z ł . (dowód: 4 karta nr 26). Ze Sprawozdania z wykonania planu dochodów bud ż etowych Gminy Tuszyn za rok 2006 wynika, ż e w 2006 r. Gmina Tuszyn zrealizowa ł a dochód 120.665,00 z ł z zaplanowanych 206.876,00 z ł z tytu ł u ww. op ł at. (dowód: karta nr 59) Zgodnie z par. 10 ust. 1 stosowanego przez ZWiK wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków, w sprawach nieuregulowanych umow ą , maj ą zastosowanie przepisy ustawy o zaopatrzeniu w wod ę , Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków oraz Kodeksu cywilnego. (dowód: karta nr 35) Zgodnie z tre ś ci ą postanowie ń art. 15 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę „ Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne jest obowi ą zane zapewni ć realizacj ę budowy i rozbudowy urz ą dze ń wodoci ą gowych i urz ą dze ń kanalizacyjnych, ustalonych przez gmin ę w studium uwarunkowa ń i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ”; ust. 2: „ Realizacj ę budowy przy łą czy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza g ł ównego i urz ą dzenia pomiarowego zapewnia na w ł asny koszt osoba ubiegaj ą ca si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci ”; ust. 3: „ Koszty zainstalowania i utrzymania wodomierza g ł ównego pokrywa przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo- kanalizacyjne, a urz ą dzenia pomiarowego - odbiorca us ł ug ”; ust 4: „ Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne jest obowi ą zane przy łą czy ć do sieci nieruchomo ść osoby ubiegaj ą cej si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci, je ż eli s ą spe ł nione warunki przy łą czenia okre ś lone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istniej ą techniczne mo ż liwo ś ci ś wiadczenia us ł ug ”. Przedmiotowe przepisy nak ł adaj ą na gmin ę obowi ą zek zapewnienia realizacji budowy i rozbudowy urz ą dze ń wodoci ą gowych. Niedopuszczalne jest natomiast w przypadku podejmowania tego rodzaju przedsi ę wzi ęć , nale żą cych – co nale ż y podkre ś li ć - do zada ń gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorz ą dowej (art. 7 ust. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym; tj. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, z pó ź n. zm.; zwana dalej: „ustawa o samorz ą dzie gminnym”), uzale ż nienie w łą czenia do sieci od wspó ł finansowania jej budowy przez mieszka ń ców w drodze wprowadzenia przymusu prawnego. Wynika to m.in. z tre ś ci ust. 4 cytowanego art. 21 ustawy o zaopatrzeniu w wod ę , który zobowi ą zuje przedsi ę biorstwo wodoci ą gowe (w badanym przypadku Gmin ę Tuszyn) do przy łą czenia do sieci nieruchomo ś ci osoby ubiegaj ą cej si ę przy łą czenie. Jedyny warunek jaki mo ż na postawi ć osobie przy łą czaj ą cej si ę to spe ł nienie warunków technicznych przy łą czenia do sieci. Ka ż dy inny wymóg, w tym w szczególno ś ci żą danie wniesienia dodatkowej op ł aty na rzecz Gminy, pozostaje bezprawny. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje : Interes publicznoprawny Ustawa o okik nale ż y do dziedziny prawa publicznego. Jako taka chroni interes ogólnospo ł eczny. W ś wietle art. 1 ust. 1 ustawy o okik „ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów.” W czasie post ę powania i przy wydawaniu decyzji Prezes Urz ę du jest tym samym rzecznikiem interesu publicznego. W rozstrzyganych przez Prezesa Urz ę du post ę powaniach zasadnym jest zatem ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznoprawnego. 5 Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. Publicznoprawny charakter ustawy oznacza, ż e nie wszystkie zachowania przedsi ę biorców i ich zwi ą zków, nawet formalnie podlegaj ą ce literze prawa, uzasadniaj ą uruchomienie przewidzianych przez ni ą instrumentów. Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Najwy ż szego (wyrok z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 1217/98; por. te ż wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt I CKN 523/01) publicznoprawny charakter ustawy o okik powoduje, i ż znajduje ona zastosowanie wówczas, gdy jest zagro ż ony lub naruszony interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Rynek taki funkcjonowa ć mo ż e prawid ł owo, gdy zapewniona jest mo ż liwo ść powstania i rozwoju konkurencji. Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w takim rozumieniu nale ż y uzna ć , zdaniem S ą du, jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku gospodarczego. Poniewa ż do podmiotów funkcjonuj ą cych na rynku nale żą nie tylko przedsi ę biorcy ale i konsumenci, naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji konsumentów dotkni ę ta jest sfera interesów szerokiego kr ę gu konsumentów. W niniejszej sprawie dzia ł anie Gmina Tuszyn oddzia ł uje w sposób istotny na szeroki kr ą g odbiorców, w tym konsumentów. O tym, i ż sprawa dotyczy interesu publicznego w niniejszej sprawie przes ą dza fakt, i ż kwestionowane op ł aty pobierane za przy łą czenie si ę przez konsumenta do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej stosowane jest w sposób powszechny, a tym samym praktyka ta wymierzona jest w ka ż dego potencjalnego odbiorc ę , w tym konsumenta, który chcia ł by przy łą czy ć swoj ą nieruchomo ść do sieci wodoci ą gowej b ę d ą cej we w ł adaniu Gminy. Za przyj ę ciem, i ż w niniejszej sprawie dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego przemawia równie ż fakt, i ż przedmiotem umów zawieranych przez ZWiK jest dostarczanie wody. O szczególnym charakterze tego dobra przemawia niew ą tpliwie fakt, i ż ustawodawca wprowadzi ł odr ę bne regulacje maj ą ce na celu zapewnienie ochrony odbiorcom – ustawa o zaopatrzeniu w wod ę . Tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów dla zapewnienia ochrony uczestnikom rynku. Rynek w ł a ś ciwy Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę ujawniaj ą si ę na rynku. Z tego wzgl ę du punktem wyj ś cia dla rozstrzygni ę cia sprawy jest okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego. Okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego b ę dzie decydowa ł o o tym, czy przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą . Przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji (art. 4 pkt 8 ustawy o okik). Gmina Tuszyn jest w ł a ś cicielem sieci wodoci ą gowej o łą cznej d ł ugo ś ci 167,4 km. W imieniu Gminy Tuszyn sieci ą zarz ą dza ZWiK. Rynkiem w ł a ś ciwym w znaczeniu produktowym, w niniejszej sprawie jest rynek dostaw wody z sieci wodoci ą gowej. Za przyj ę ciem takiej definicji rynku w ł a ś ciwego przemawia fakt, i ż dostawa wody z sieci wodoci ą gowej, nie ma bliskich substytutów. 6 Zaopatrzenie w wod ę z w ł asnej studni g łę binowej – nie zawsze technicznie mo ż liwe – wymaga poniesienia znacznie wi ę kszych nak ł adów inwestycyjnych ni ż przy łą czenie do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej. Niezb ę dnym elementem rynku w ł a ś ciwego jest tak ż e jego wymiar geograficzny, oznaczaj ą cy konieczno ść wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, maj ą ce zastosowanie do okre ś lonych towarów s ą jednakowe dla wszystkich konkurentów. Dla okre ś lenia ww. rynku w ł a ś ciwego w wymiarze geograficznym zasadnicze znaczenie ma fakt, i ż oceniane w toku niniejszego post ę powania dzia ł ania Gminy Tuszyn dotycz ą tej cz ęś ci jej dzia ł alno ś ci, która zwi ą zana jest z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb ludno ś ci w zakresie dostaw wody z sieci. Definiuj ą c zatem rynek w uj ę ciu produktowym, nale ż y odnie ść si ę do tej w ł a ś nie sfery aktywno ś ci Gminy. W wymiarze geograficznym w ł a ś ciwy rynek produktowy w tej sprawie ograniczony jest zasi ę giem sieci wodoci ą gowej nale żą cej do Gminy. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze za rynek w ł a ś ciwy w niniejszej sprawie nale ż y uzna ć lokalny rynek dostaw wody z sieci wodoci ą gowej na terenie Gminy Tuszyn. Uczestnicy rynku w ł a ś ciwego Uczestnikiem rynku w ł a ś ciwego po stronie poda ż y jest Gmina Tuszyn. Gmina jest jednostk ą samorz ą du terytorialnego dzia ł aj ą c ą na podstawie ustawy o samorz ą dzie gminnym. Dzia ł alno ść jednostek samorz ą du terytorialnego podlega rygorom ustawy o okik. W doktrynie podkre ś la si ę , ż e charakter zada ń samorz ą du terytorialnego oraz specyfika mienia samorz ą dowego nie pozwala uzna ć tych jednostek za przedsi ę biorców w rozumieniu ustawy Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej. Jednak art. 4 ustawy o okik rozszerza zakres podmiotowy ustawy, w łą czaj ą c do kategorii przedsi ę biorców tak ż e m. in. osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie maj ą ce osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ce lub ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej (art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o okik). Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym, do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zadania w ł asne obejmuj ą sprawy m.in. zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków (art. 7 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Stanowi ą one kategori ę zada ń u ż yteczno ś ci publicznej. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym „zadaniami u ż yteczno ś ci publicznej s ą zadania w ł asne gminy, okre ś lone w art. 7 ust. 1, których celem jest bie żą ce i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych”. Nale ż y uzna ć , i ż us ł ugi dostaw wody za po ś rednictwem sieci wodoci ą gowej zaspokajaj ą zbiorowe potrzeby ludno ś ci. Niew ą tpliwie, aby potrzeby te by ł y w pe ł ni zaspokojone, us ł ugi te powinny by ć ś wiadczone nieprzerwanie, na bie żą co. Nale ż y tak ż e uzna ć , i ż us ł ugi powy ż sze s ą równie ż powszechnie dost ę pne – ka ż dy potencjalny odbiorca, który spe ł ni okre ś lone, powszechnie obowi ą zuj ą ce warunki (np. wype ł nienie warunków technicznych), ma wolny dost ę p do us ł ug. Sumuj ą c przes ł anki wskazane w powo ł anych przepisach nale ż y uzna ć , i ż zaspokajanie potrzeb w zakresie dostaw wody z sieci wodoci ą gowej i odbioru ś cieków za po ś rednictwem sieci kanalizacyjnej jest zadaniem u ż yteczno ś ci publicznej. Tym samym nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż Gmina Tuszyn ś wiadcz ą c us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej podejmowane w interesie konsumentów – odbiorców 7 us ł ug dostaw wody za po ś rednictwem sieci wodoci ą gowej, w celu zapewnienia ś wiadczenia dobra o charakterze powszechnym, posiada przymiot przedsi ę biorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Gmina Tuszyn na rynku w ł a ś ciwym dzia ł a w warunkach monopolu sieciowego. Granice monopolu sieciowego wyznacza zasi ę g sieci wodoci ą gowej, której Gmina jest w ł a ś cicielem lub zarz ą dc ą . Gmina Tuszyn jest jedynym dostawc ą wody na tym terenie. Po stronie popytu uczestnikami rynku w ł a ś ciwego s ą us ł ugobiorcy - w tym g ł ównie konsumenci - z terenu Gminy Tuszyn. I. Art. 8 ust. 1 ustawy o okik stanowi, ż e zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez przedsi ę biorc ę . W szczególno ś ci zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 6 zakazem obj ę te jest narzucanie przez przedsi ę bior ę uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych mu nieuzasadnione korzy ś ci. Dla uznania praktyki okre ś lonej w tym przepisie za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , musz ą by ć spe ł nione łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1) pozycja dominuj ą ca przedsi ę biorcy na rynku w ł a ś ciwym, 2) narzucanie przez przedsi ę biorc ę warunków umowy 3) uci ąż liwy charakter umowy 4) osi ą gni ę cie nieuzasadnionych korzy ś ci. Gmina Tuszyn prowadzi – za po ś rednictwem swojej jednostki bud ż etowej ZWiK, dzia ł alno ść polegaj ą c ą na zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę na rynku w ł a ś ciwym. Tym samym Gmina Tuszyn jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o okik, co zosta ł o udowodnione wcze ś niej. Rynkiem w ł a ś ciwym w sprawie jest lokalny rynek dostaw wody z sieci wodoci ą gowej na terenie Gminy Tuszyn. Mo ż liwo ść stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej, uzale ż niona jest od uprzedniego stwierdzenia, i ż przedsi ę biorca posiada na tak okre ś lonym rynku pozycj ę dominuj ą c ą . Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o okik przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. W przypadku Gminy Tuszyn jej pozycj ę rynkow ą wyznacza okoliczno ść , i ż dzia ł a w warunkach monopolu sieciowego i jest jedynym dostawc ą us ł ug zaopatrzenia w wod ę z sieci wodoci ą gowej. Jedyna sie ć wodoci ą gowo-kanalizacyjna na terenie Gminy Tuszyn jest eksploatowana przez Gmin ę Tuszyn. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o stwierdzi ć , i ż Gmina Tuszyn posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e pierwsza przes ł anka zosta ł a spe ł niona. 8 Istot ą praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej jest bezprawne nadu ż ycie si ł y rynkowej przez przedsi ę biorc ę , prowadz ą ce do ograniczenia samodzielno ś ci innych uczestników rynku oraz wymuszenie uczestnictwa w rynku na zasadach narzuconych, z regu ł y mniej korzystnych ni ż by to wynika ł o z dzia ł ania nieskr ę powanych mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia konkurencji. Warunki dostarczania wody z sieci wodoci ą gowej i odprowadzanie ś cieków za po ś rednictwem sieci kanalizacyjnej na terenie Gminy Tuszyn okre ś la zawierana przez ZWiK umowa o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków oraz obowi ą zuj ą cy na terenie Gminy Tuszyn Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Tuszynie (§ 1 ust. 1 oraz par. 10 ust. 1 wzorca umowy o zaopatrzenie w wod ę i odprowadzania ś cieków – dowód: karty nr 35 oraz 42). Wydawane przez ZWiK, na podstawie par. 29 ww. Regulaminu , warunki techniczne przy łą cza wodoci ą gowego zobowi ą zuj ą inwestora (tj. przysz ł ego odbiorcy us ł ug zaopatrzenia w wod ę i odprowadzania ś cieków) do spe ł nienia okre ś lonych wymaga ń technicznych projektowanego i wykonywanego przy łą cza. Wype ł nienie powy ż szych zobowi ą za ń warunkuje w łą czenie wybudowanego przy łą cza do sieci oraz dostaw ę wody – zgodnie z par. 29 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków przez Zak ł ad Wodoci ą gów i Kanalizacji w Tuszynie (stwierdzaj ą cego, i ż „Zak ł ad wydaje warunki [przy łą czenia do sieci] i przekazuje wnioskodawcy w terminie nie d ł u ż szym ni ż 30 dni od dnia z ł o ż enia wniosku [o wydanie warunków technicznych] ” ) oraz art. 15 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu w wod ę , który mówi, i ż „ Przedsi ę biorstwo wodoci ą gowo-kanalizacyjne jest obowi ą zanie przy łą czy ć do sieci nieruchomo ść osoby ubiegaj ą cej si ę o przy łą czenie nieruchomo ś ci do sieci, je ż eli s ą spe ł nione warunki przy łą czenia okre ś lone w regulaminie […]” . Jednak stosowany przez ZWiK formularz warunków technicznych zawiera sformu ł owanie, i ż : „ Inwestor zobowi ą zany jest do: (…) Przed rozpocz ę ciem prac budowlanych uzgodni ć i dokona ć op ł aty do UM w Tuszynie za w łą czenie do sieci wod.-kanaliz. ” Tak ż e stosowany przez ZWiK formularz Wniosku o zawarcie umowy na zaopatrzenie w wod ę i odprowadzanie ś cieków potwierdza, i ż do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wod ę konieczne jest wniesienie stosownej op ł aty za w łą czenie do sieci, mówi ą c: „Do zawarcia umowy konieczne jest przedstawienie nast ę puj ą cych dokumentów: dowód wp ł aty inwestycyjnej z kasy Urz ę du Miasta” . Okre ś lone w ten sposób wzajemne zobowi ą zania stron w zakresie procedury przy łą czenia nieruchomo ś ci odbiorcy do sieci wodoci ą gowo-kanalizacyjnej wywodzi ć nale ż y z warunków samej umowy zbiorowego zaopatrzenia w wod ę i/lub odprowadzania ś cieków oraz b ę d ą cego jej cz ęś ci ą Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ś cieków . Wynikaj ą cy z tej umowy warunek spe ł nienia przez odbiorc ę okre ś lonych przez ZWiK warunków technicznych – w zakresie obowi ą zku wp ł acenia op ł aty za w łą czenie do sieci – jest w opinii Prezesa Urz ę du uci ąż liwy dla odbiorców oraz przynosi nieuzasadnione korzy ś ci Gminie Tuszyn. Ze sprawozdania Gminy Tuszyn z wykonania planu dochodów bud ż etowych Gminy Tuszyn za rok 2006 wynika, ż e w 2006 r. Gmina Tuszyn zrealizowa ł a dochód 120.665,00 z ł z zaplanowanych 206.876,00 z ł z tytu ł u ww. op ł at. Stanowi to dowód, i ż oceniana praktyka by ł a stosowana równie ż w roku 2006. (dowód: karta nr 59) Wprowadzona przez Gmin ę Tuszyn jednorazowa op ł ata za pod łą czenie nieruchomo ś ci do istniej ą cej gminnej sieci wodoci ą gowej nie znajduje ż adnych podstaw prawnych. Nie ma ona, co nale ż y wyra ź nie podkre ś li ć , cech ś wiadczenia podatkowego. Wynika to cho ć by z faktu, ż e nie jest ona w sensie prawnym op ł at ą „przymusow ą ”. Przymus jej wniesienia wynika z innych czynników, o charakterze pozaprawnym. Op ł acie tej towarzyszy niew ą tpliwie, co do zasady, tak ż e pewien przymus ż yciowy. Korzystanie przez mieszka ń ców z takich urz ą dze ń komunalnych jak wodoci ą gi czy sie ć kanalizacyjna jest bowiem do ść oczywist ą konieczno ś ci ą . Z tego te ż powodu op ł aty tej nie mo ż na uzna ć za ś wiadczenie 9 dobrowolne. Kwestionowana op ł ata ma cechy jednostronnie narzuconej mieszka ń com daniny publicznej, ukrytej pod postaci ą udzia ł u we wspólnej inwestycji. Zosta ł a wprowadzona przy wykorzystaniu w ł adztwa publicznego Gminy i by ł a pobierana w zwi ą zku z samym faktem przy łą czenia nieruchomo ś ci do urz ą dzenia komunalnego i zawarciem umowy o zaopatrzenie w wod ę . Nie mo ż na jej zatem traktowa ć jako nale ż no ś ci o charakterze cywilnoprawnym, towarzysz ą cej ś wiadczeniu us ł ug na podstawie umowy zawieranej mi ę dzy dwiema równorz ę dnymi stronami, korzystaj ą cymi z wolno ś ci kontraktowej. Tym samym ma ona charakter op ł aty narzuconej przez Gmin ę . Druga przes ł anka zosta ł a udowodniona. W orzecznictwie Naczelnego S ą du Administracyjnego i S ą du Najwy ż szego od dawna ugruntowa ł si ę pogl ą d, i ż jednostronne nak ł adanie na obywateli jakichkolwiek obowi ą zków, w tym op ł at, nie jest dopuszczalne bez wyra ź nego upowa ż nienia ustawowego. Ma on obecnie mocn ą normatywn ą podstaw ę w Konstytucji RP. Z przepisu art. 84 Konstytucji RP, zamieszczonego w ramach regulacji dotycz ą cych ś rodków ochrony wolno ś ci i praw cz ł owieka i obywatela, wynika bowiem, ż e obywatel jest obowi ą zany do ponoszenia ci ęż arów i ś wiadcze ń publicznych przewidzianych wy łą cznie ustaw ą . Nie ma przepisów ustawowych, które upowa ż nia ł yby Gmin ę do wprowadzenia takich op ł at w drodze regulacji prawnych powszechnie obowi ą zuj ą cych. Ż adna ustawa nie upowa ż nia Gminy generalnie do nak ł adania na jej mieszka ń ców danin publicznych. W sprawie o podobnym stanie faktycznym, jednak ż e w innym stanie prawnym obowi ą zuj ą cym przed wej ś ciem w ż ycie ustawy od zaopatrzeniu w wod ę , wypowiedzia ł si ę Naczelny S ą d Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 1993 r., sygn. akt SA/Wr 841/93 (ONSA 1995, nr 1, poz. 7), w którym to opowiedzia ł si ę za dopuszczalno ś ci ą ustalania przez Rad ę Gminy zasad dobrowolnego udzia ł u mieszka ń ców w realizacji gminnych zada ń inwestycyjnych. Podkre ś li ł jednak ż e przy tym, ż e udzia ł ten mo ż e by ć wy łą cznie dobrowolny. S ą d wyrazi ł pogl ą d, ż e przy za ł o ż eniu pe ł nej dobrowolno ś ci udzia ł u mieszka ń ców w realizacji zada ń inwestycyjnych gminy, niedopuszczalne jest stosowanie bezpo ś rednich lub po ś rednich ś rodków przymuszaj ą cych. Nie maj ą one podstaw w obowi ą zuj ą cych przepisach prawa. Zaprezentowane stanowisko potwierdzaj ą równie ż wyroki Naczelnego S ą du Administracyjnego z roku 2002 i 2006 (sygn. akt. I SA 114/2002, I SA 2793/2001 oraz II OSK 730/2006). Powy ż sza analiza prowadzi do wniosku, ż e przyj ę te przez Gmin ę Tuszyn zasady i tryb przy łą czania do sieci wodoci ą gowej i zawierania umów o zborowe zaopatrzenie w wod ę nowych podmiotów uregulowane zosta ł y niezgodnie z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wod ę . Poniewa ż za ś uchwa ł y i praktyka Gminy w tej kwestii nie mia ł y podstaw w obowi ą zuj ą cych przepisach prawa, tym samym narzucony us ł ugobiorcom dodatkowy obowi ą zek finansowy ma niew ą tpliwie uci ąż liwy dla nich charakter. Dosz ł o tutaj do narzucenia przez Gmin ę Tuszyn uci ąż liwych warunków umowy w zakresie przy łą czania do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej i dostawy wody. Tym samym Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ze trzecia przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Kolejn ą przes ł ank ą niezb ę dn ą do uprawdopodobnienia naruszenia art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o okik jest ustalenie, ż e podlegaj ą ce ocenie Prezesa Urz ę du kwestionowane postanowienie umowne przynosz ą Przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci. Nieuzasadnione korzy ś ci uzyskiwane przez dominanta powinny odpowiada ć narzucanym odbiorcy uci ąż liwym warunkom umowy. Korzy ś ci wówczas mo ż na uzna ć za nieuzasadnione, je ż eli na tle umowy stwarzaj ą przedsi ę biorcy sytuacj ę korzystniejsz ą ani ż eli taka, która odzwierciedla 10 ekwiwalentno ść w danym i podobnych stosunkach umownych. Orzecznictwo stoi na stanowisku, ż e korzy ś ci te powinny by ć osi ą gni ę te kosztem kontrahenta i pozostawa ć w normalnym zwi ą zku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uci ąż liwymi warunkami umów. Przyj ę te przez Gmin ę Tuszyn zasady wyra ż ania zgody na przy łą czenie do istniej ą cej sieci wodoci ą gowej nowego podmiotu by ł y dla Gminy ź ród ł em nieuzasadnionych korzy ś ci. Pozwala ł y one na uzyskiwanie dodatkowych dochodów, poprzez wprowadzenie w drodze kolejnych uchwa ł obowi ą zku wnoszenia przez konsumentów dodatkowej, nie przewidzianej przepisami prawa, op ł aty za przy łą czenie do sieci. Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, ż e brak jest generalnego upowa ż nienia do wprowadzania op ł at o charakterze publicznoprawnym przez Gmin ę w sytuacji gdy nie maj ą one umocowania w przepisach prawa (umocowania ustawowego). Pojawienie si ę przymusu czyni t ę op ł at ę danin ą publiczn ą , jednostronnie narzucon ą . Taki w ł a ś nie charakter ma op ł ata wprowadzona kwestionowanymi uchwa ł ami oraz przyj ę t ą praktyk ą . Post ę powanie Gminy jest w tej cz ęś ci niezgodne z postanowieniami ustawy o zaopatrzeniu w wod ę . Dokonuj ą c tej oceny Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę , ż e osi ą ganie zysku nie jest jedynym wska ź nikiem nieuzasadnionych korzy ś ci. Ź ród ł em nieusprawiedliwionego wzbogacenia si ę mog ą by ć równie ż korzy ś ci rozumiane jako pozytywne nast ę pstwo zwi ą zku gospodarczego b ę d ą cego wynikiem u ż ycia si ł y rynkowej (por. wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27 maja 1998 r. sygn. akt I CKN 702/97). W tym przypadku uzyskiwanie od mieszka ń ców dochodów bez podstawy prawnej jest sposobem gromadzenia dodatkowych ś rodków na inwestycje wodoci ą gowo-kanalizacyjne. Poniewa ż przyj ę te w uchwale Gminy postanowienia odno ś nie obowi ą zku wnoszenia dodatkowych op ł at za przy łą czenie do sieci wodoci ą gowej nosz ą znamiona naruszenia przepisów prawa, a Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e maj ą one charakter czerpania nieuzasadnionych korzy ś ci z faktu ich wprowadzenia, Prezes Urz ę du stwierdza, ż e czwarta przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w pkt. I sentencji. II. Stosownie do art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o okik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enie kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5 ustawy o okik, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7 tej ustawy, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 tej ustawy. Zgodnie z art. 104 ustawy o okik przy ustalaniu wysoko ś ci kary pieni ęż nej nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów tej ustawy. Wysoko ść na ł o ż onej kary powinna spe ł nia ć równie ż funkcj ę prewencyjn ą , tj. zapobiega ć w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy antymonopolowej, a tak ż e represyjn ą , tzn. stanowi ć reperkusj ę za jej naruszenie. W zale ż no ś ci od stopnia naruszenia przepisów ustawy, ustala si ę funkcj ę prewencyjn ą lub represyjn ą za wiod ą c ą . W punkcie I sentencji niniejszej decyzji uznano za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o okik praktyk ę Gminy 11 Tuszyn polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku dostaw wody za po ś rednictwem sieci wodoci ą gowej na terenie Gminy Tuszyn. W 2006 r. Gmina Tuszyn osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci 31 038 624,07 z ł (dowód: karta nr 65), z czego dochód w ł asny Gminy (tj. bez dotacji i subwencji) wyniós ł 26.645.752,95 z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia sze ść milionów sze ść set czterdzie ś ci pi ęć tysi ę cy siedemset pi ęć dziesi ą t dwa 95/100 z ł ote, karta nr 56-66). 10% kwoty przychodu, a wi ę c maksymalna kara, jaka mo ż e zosta ć na ł o ż ona na przedsi ę biorc ę wynosi 3 103 862,40 z ł (s ł ownie: trzy miliony sto trzy tysi ą ce osiemset sze ść dziesi ą t dwa 40/100 z ł ote). Ustalaj ą c wymiar kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę , i ż stosowana przez Gmin ę Tuszyn praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę ma charakter eksploatacyjny, polega na wykorzystaniu posiadanej silnej pozycji rynkowej kosztem s ł abszych uczestników rynku, w efekcie czego zagro ż ony jest interes publicznoprawny. Niedozwolone dzia ł ania stosowane przez Gmin ę jest wymierzone we wszystkich kontrahentów, w tym tak ż e konsumentów, którzy s ą najs ł abszymi ogniwami obrotu gospodarczego. Prezes Urz ę du wzi ął ponadto pod uwag ę d ł ugotrwa ł o ść stosowania stwierdzonych praktyk. Wp ł yw na wymiar kary mia ł a równie ż okoliczno ść osi ą gni ę cia przez Gmin ę w tym czasie finansowych korzy ś ci oraz fakt pojawiania si ę skarg konsumenckich w tej sprawie. Jednocze ś nie organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł fakt, ż e Gmina Tuszyn nie dopu ś ci ł a si ę wcze ś niej naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Miarkuj ą c wymiar kary wzi ę to pod uwag ę wysoko ść dochodów w ł asnych Gminy uj ę tych w kategorii dochody z maj ą tku gminy oraz tzw. pozosta ł e dochody (np. uzyskane przez gminne jednostki bud ż etowe, odsetki od lokat, odsetki od nieterminowo wp ł aconych nale ż no ś ci, spadki i darowizny na rzecz gminy, dochody z grzywien i kar pieni ęż nych, inne dochody nale ż ne gminie oraz 5 % dochodów uzyskiwanych na rzecz bud ż etu pa ń stwa w zwi ą zku z realizacj ą zada ń z zakresu administracji rz ą dowej), gdy ż w ł a ś nie w ś ród nich znajduj ą si ę dochody zwi ą zane z prowadzona przez Gmin ę dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du ustali ł wysoko ść kary na kwot ę 13.320,00 z ł (s ł ownie: trzyna ś cie tysi ę cy trzysta dwadzie ś cia z ł otych). W ocenie Prezesa Urz ę du wymierzona w wysoko ś ci ok. 0,4 % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o okik oraz 0,5% maksymalnego wymiaru kary, je ś li przyj ąć za podstaw ę wymiaru karu wysoko ść dochodów w ł asnych Gminy Tuszyn osi ą gni ę tych w 2006 r. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę na rynku uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna w szczególno ś ci spe ł ni ć funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy antymonopolowej. Niniejsza kara jest nak ł adana na gmin ę , a negatywne konsekwencje tego mog ą godzi ć w ca łą zbiorowo ść sk ł adaj ą c ą si ę t ą jednostk ę samorz ą du, co tak ż e zosta ł o uwzgl ę dnione przy ustalaniu wysoko ś ci kary. Wobec powy ż szego orzeczono jak w pkt II sentencji. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o okik kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 W dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660) na podstawie której straci ł a moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. 2005 r., Nr 244, poz. 2080, ze zm.: Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz.1119; Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1834). Jednak ż e zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 16 12 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206) do post ę powa ń wszcz ę tych przed dniem 21 kwietna 2007 r. stosuje si ę przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du – Delegatury w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Gmina Tuszyn Urz ą d Miasta w Tuszynie Ul. Piotrkowska 2/4 95-080 Tuszyn 13