RŁO-7/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-411-2/04 Ł ód ź , dnia 30 wrze ś nia 2004 r. Decyzja R Ł O Nr 7/2004 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r., w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172, ze zm.), dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu sprawy wszcz ę tej na wniosek Ilony Samborskiej, zam. ul. Saba ł y 25, 71– 341 Szczecin, prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą ILMAR Ilona Samborska z siedzib ą w Szczecinie, ul. Saba ł y 25 przeciwko Mi ę dzynarodowym Targom Ł ódzkim Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, ul. Wólcza ń ska 199, 90–531 Ł ód ź , nie stwierdza si ę stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych, w zwi ą zku ze stosowaniem ra żą co niskich cen wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FILM-VIDEO-FOTO. II. Na podstawie art. 11 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, ze zm.), oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r., w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172, ze zm.), dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu sprawy wszcz ę tej na wniosek Ilony Samborskiej, zam. ul. Saba ł y 25, 71– 341 Szczecin, prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą ILMAR Ilona Samborska z siedzib ą w Szczecinie, ul. Saba ł y 25 przeciwko Mi ę dzynarodowym Targom Ł ódzkim Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, ul. Wólcza ń ska 199, 90 – 531 Ł ód ź , nie stwierdza si ę stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych przez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, w zwi ą zku ze stosowaniem nieuczciwych, ra żą co niskich cen wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FILM-VIDEO-FOTO. II. Na podstawie art. 11 ust. 1 w zwi ą zku z art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, ze zm.), oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r., w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. nr 18 poz. 172, ze zm.), dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu sprawy wszcz ę tej na wniosek Ilony Samborskiej, zam. ul. Saba ł y 25, 71– 341 Szczecin, prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą ILMAR Ilona Samborska z siedzib ą w Szczecinie, ul. Saba ł y 25 przeciwko Mi ę dzynarodowym Targom Ł ódzkim Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, ul. Wólcza ń ska 199, 90 – 531 Ł ód ź , nie stwierdza si ę stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych poprzez zmian ę terminu targów FILM-VIDEO-FOTO na taki, który ma uniemo ż liwi ć uczestnictwo w targach POLFOTO w Mi ę dzyzdrojach. III. Na podstawie art. 75 w zwi ą zku z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, ze zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r., w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172, ze zm.), dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu sprawy wszcz ę tej na wniosek Ilony Samborskiej, zam. ul. Saba ł y 25, 71– 341 Szczecin, prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą ILMAR Ilona Samborska z siedzib ą w Szczecinie, ul. Saba ł y 25 przeciwko Mi ę dzynarodowym Targom Ł ódzkim Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, ul. Wólcza ń ska 199, 90 – 531 Ł ód ź postanawia si ę nie zas ą dzi ć kosztów post ę powania w sprawie. U z a s a d n i e n i e W dniu 19 grudnia 2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Ł odzi wp ł yn ął wniosek Ilony Samborskiej, zam. ul. Saba ł y 25, 71-341 Szczecin, prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą ILMAR Ilona Samborska z siedzib ą w Szczecinie, ul. Saba ł y 25 (dalej Wnioskodawca) o uznanie Mi ę dzynarodowych Targów Ł ódzkich Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł odzi, ul. Wólcza ń ska 199, 90 – 531 Ł ód ź (dalej MT Ł ) za winn ą stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i nakazanie zaprzestania takich praktyk (k. 15 – 25). Wnioskodawca zarzuci ł MT Ł nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku targów fotograficznych poprzez stosowanie ra żą co niskich cen, odbiegaj ą cych od cen stosowanych na innych komercyjnych targach organizowanych w Ł odzi, a zarazem ni ż szych ni ż ceny rynkowe tego typu imprez oraz nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej poprzez zmian ę terminu imprezy FILM-VIDEO-FOTO na wiosenny, co mia ł o uniemo ż liwi ć uczestnictwo w targach POLFOTO organizowanych przez Wnioskodawc ę w Mi ę dzyzdrojach i doprowadzi ć do sytuacji, w której na rynku w ł a ś ciwym pozostanie tylko jedna impreza organizowana przez MT Ł . Wnioskodawca przedstawiaj ą c genez ę sprawy wskaza ł , ż e od 12 lat organizowa ł targi fotograficzne POLFOTO w Mi ę dzyzdrojach, corocznie, wiosn ą – w terminie na dwa tygodnie przed Wielkanoc ą . Przez wiele lat by ł a to jedyna fotograficzna impreza targowa tej bran ż y w Polsce. W 1999 r. Wnioskodawca podj ął rozmowy z MT Ł na temat przeniesienia targów POLFOTO do Ł odzi i zorganizowania ich na terenach MT Ł . Powodem by ł o rosn ą ce zainteresowanie wystawców i konieczno ść rozbudowy infrastruktury. W trakcie negocjacji Wnioskodawca przygotowa ł materia ł y akwizycyjne i powiadomi ł zainteresowanych o przeniesieniu targów do Ł odzi. Rozmowy z MT Ł nie doprowadzi ł y do porozumienia 2 w sprawie wspólnego organizowania targów. MT Ł postanowi ł a zorganizowa ć w ł asne targi dla tej bran ż y jesieni ą 1999 r. Targi te odby ł y si ę pod nazw ą II Targi FOTO-VIDEO-FILM, a od nast ę pnego roku organizowane by ł y jako targi FILM-VIDEO-FOTO ( dalej w skrócie zwane FVF). W ocenie Wnioskodawcy MT Ł stosuj ą c ra żą co niskie ceny oraz wykorzystuj ą c akwizycj ę Wnioskodawcy, odnios ł a sukces na tym rynku. Wnioskodawca wskaza ł , ż e by ł ma łą firm ą rodzinn ą , która organizowa ł a wy łą cznie targi POLFOTO. Nie mia ł on w ł asnej powierzchni targowej, ani ludzi i sprz ę tu koniecznego do zaspokojenia oczekiwa ń wystawców i zwiedzaj ą cych. Zawsze na t ę jedn ą imprez ę musia ł anga ż owa ć ludzi, wynajmowa ć sprz ę t, powierzchni ę wystawiennicz ą , hotele itp. Powodowa ł o to, ż e cena jego us ł ugi - 250,00 – 300,00 z ł ./m 2 pod dachem - nie mog ł a by ć ni ż sza od cen stosowanych przez „zawodowych” organizatorów targów. MT Ł sprzedawa ł a powierzchni ę wystawiennicz ą na targach fotograficznych jesieni ą roku 1999 po cenie 100,00 z ł ./m2. W ocenie Wnioskodawcy MT Ł organizuj ą c w roku 2004 kolejn ą , siódm ą edycj ę targów fotograficznych w Ł odzi, dzi ę ki niskiej cenie, warunkom i miejscu osi ą gn ęł a pozycj ę dominuj ą c ą w bran ż y, a pozostawiaj ą c ceny na poziomie ra żą co niskim uniemo ż liwia rozwój konkurencji. Na rok 2004 MT Ł ustali ł a cen ę na targach fotograficznych na poziomie 120,00 z ł ./ m2. Zdaniem Wnioskodawcy ceny stosowane przez MT Ł na targach fotograficznych znacz ą co odbiega ł y od cen stosowanych na innych targach organizowanych w Ł odzi. W celach porównawczych podano ceny 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na innych targach maj ą cych rekomendacj ę Polskiej Korporacji Targowej , które wynosi ł y w tym okresie od 150,00 z ł ./m 2 do 350,00 z ł ./m2 powierzchni w hali (k.16). Zdaniem Wnioskodawcy stosowanie przez MT Ł ceny 120,00 z ł ./m 2 powierzchni wystawienniczej w hali targowej wyczerpuje znamiona czynu zabronionego przez art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z pó ź n. zm. zwanej dalej ustaw ą o okik). Drugi z postawionych przez Wnioskodawc ę zarzutów dotyczy ł zmiany terminu targów FVF z jesiennego na wiosenny, co mia ł o uniemo ż liwi ć uczestnictwo w targach POLFOTO organizowanych przez Wnioskodawc ę w Mi ę dzyzdrojach i doprowadzi ć do sytuacji, w której na rynku w ł a ś ciwym pozostanie tylko jedna impreza organizowana przez MT Ł . Zdaniem Wnioskodawcy niemo ż liwe jest równoleg ł e funkcjonowanie trzech imprez targowych na przestrzeni jednego miesi ą ca, gdyby do tego dosz ł o mieliby ś my w Polsce w roku 2004 targi fotograficzne: 25-27marca POLFOTO w Mi ę dzyzdrojach, 26-28 marca FVF w Ł odzi i 20-23 kwietnia EUROFOTO w Poznaniu ( targi fotograficzne w Poznaniu od wiosny 2003 r. zacz ęł y tak ż e organizowa ć Mi ę dzynarodowe Targi Pozna ń skie). Zdaniem Wnioskodawcy w takiej sytuacji nie mo ż e by ć mowy o rozwoju konkurencji. Dzia ł ania podj ę te przez MT Ł mia ł y na celu zniszczenie „starej konkurencji” (POLFOTO) i zapobie ż enie cho ć by minimalnemu rozwojowi „nowej konkurencji” (EUROFOTO w Poznaniu). W chwili obecnej firma Wnioskodawcy znalaz ł a si ę w sytuacji dramatycznej, gdy ż dzia ł ania MT Ł eliminuj ą j ą z rynku. Zmiana terminu targów na wiosenny i stosowanie ra żą co niskich cen doprowadzi ł y do odwo ł ania targów POLFOTO (k.350). Wnioskodawca zdefiniowa ł rynek w ł a ś ciwy jako rynek targów fotograficznych. Uczestnikami rynku byli organizatorzy targów POLFOTO, EUROFOTO, FVF. Dla ustalenia wielko ś ci rynku i udzia ł u w nim poszczególnych organizatorów Wnioskodawca przyj ął miernik liczby sprzedanych stoisk wystawienniczych. W roku 2003 na wiosennych targach POLFOTO by ł o 51 stoisk, na EUROFOTO 34 stoiska i na jesiennych targach FVF - 130 3 stoiska. Tym samym zdaniem Wnioskodawcy na tak okre ś lonym rynku MT Ł mia ł a udzia ł ok. 60 %. Postanowieniem nr 1 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezes UOKiK) z dnia 16 stycznia 2004 r. (k.1) wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w sprawie stosowania przez MT Ł praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych, w zwi ą zku ze stosowaniem ra żą co niskich cen wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FILM- VIDEO-FOTO co mog ł o stanowi ć naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ust.1 i 2 pkt 1 i 5 ustawy o okik oraz w zwi ą zku ze zmian ą terminu targów FILM-VIDEO-FOTO na taki, który ma uniemo ż liwi ć uczestnictwo w targach POLFOTO w Mi ę dzyzdrojach, co mog ł o stanowi ć naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o okik. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego MT Ł pismem z dnia 31 stycznia 2004 r. odrzuci ł a zarzuty jako bezzasadne i wnios ł a o wydanie decyzji stwierdzaj ą cej, ż e MT Ł nie naruszy ł a przepisów ustawy o okik (k. 118 – 154). MT Ł wskaza ł a na niew ł a ś ciwe zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego w kontek ś cie przepisu art. 4 pkt 8 ustawy o okik. Zdaniem MT Ł targi FVF nie s ą substytutem targów POLFOTO. Zakres przedmiotowy targów ł ódzkich jest znacznie szerszy. FVF obejmuj ą bran ż e: filmow ą , video i fotograficzn ą . Natomiast targi POLFOTO obejmuj ą jedynie bran żę fotograficzn ą . Jako ść us ł ugi ś wiadczonej przez MT Ł jest inna. Targi FVF organizowane s ą w budynkach trwale zwi ą zanych z gruntem, a POLFOTO w sk ł adanych halach namiotowych. MT Ł organizuje targi na nieruchomo ś ciach stanowi ą cych w ł asno ść Miasta Ł ód ź , na podstawie wieloletniej umowy dzier ż awy. Koszty organizacji targów wynikaj ą przede wszystkim z warunków tej umowy. Tymczasem Wnioskodawca jako organizator targów POLFOTO, nie posiada w ł asnych obiektów wystawienniczych. Po stronie MT Ł nie ma barier dost ę pu do rynku. O dost ę pno ś ci targów ł ódzkich ś wiadczy centralne po ł o ż enie Ł odzi. Z powy ż szych wzgl ę dów, zdaniem MT Ł nie mo ż na uzna ć analizowanych imprez targowych za substytucyjne dla ich nabywców. Fakt uczestnictwa wystawców w targach organizowanych przez MT Ł oraz Wnioskodawc ę , mimo wcze ś niejszego udzia ł u tylko w targach organizowanych przez Wnioskodawc ę , ś wiadczy o zmieniaj ą cych si ę preferencjach wystawców. Uczestnictwo wystawców w targach w Ł odzi ma uzasadnienie w tradycyjnych zwi ą zkach Ł odzi z bran żą filmow ą . St ą d te ż p ł ynie uzasadnienie dla preferowania przez wystawców targów organizowanych w Ł odzi. Odno ś nie do cen, MT Ł wyja ś ni ł a, ż e ró ż nice cen powierzchni wystawienniczej pomi ę dzy MT Ł i Wnioskodawc ą wynikaj ą z nast ę puj ą cych uwarunkowa ń : - MT Ł jest organizatorem oko ł o 20 imprez targowych rocznie, o bardzo szerokim zakresie przedmiotowym, a Wnioskodawca organizuje jedynie targi POLFOTO; - targi FVF obejmuj ą bran ż e: filmow ą , video i fotograficzn ą , a POLFOTO jedynie fotograficzn ą ; - cena wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej niezabudowanej na targach FVF okre ś lana jest w oparciu o: sta ł e koszty utrzymania obiektów targowych, koszty reklamy i promocji (k. 119); ceny znajduj ą si ę w ofercie targowej przedstawianej w formie regulaminu. 4 Dlatego MT Ł odrzuci ł a zarzut, ż e narzuca ł a wystawcom nieuczciwe ceny w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik. W odniesieniu do zarzutu stosowania nieporównywalnie niskich cen na targach fotograficznych w stosunku do innych imprez targowych organizowanych w Ł odzi, MT Ł wskaza ł a (k. 45 – 46), ż e przyk ł adowo cena wynajmu 1 m 2 powierzchni targowej na Targach Edukacyjnych by ł a ni ż sza i wynosi ł a 90,00 z ł ./m2. Ponadto dla porównania MT Ł wskaza ł a, ż e na targach EUROFOTO w Poznaniu cena wynosi ł a 30,00 EURO/m 2 . MT Ł odrzuci ł a zarzut, ż e cena wynajmu za 1 m 2 na targach fotograficznych w Ł odzi jest „cen ą specjaln ą ” – jak to uj ął Wnioskodawca. Odno ś nie do zarzutu zmiany terminu targów z jesiennego na wiosenny MT Ł wyja ś ni ł a, ż e chodzi ł o przede wszystkim o uwzgl ę dnienie preferencji wystawców. W cyklu dwuletnim jesieni ą w Kolonii w Niemczech organizowane s ą targi PHOTOKINA i ż yczeniem wystawców polskich by ł o by FVF i targi w Kolonii odbywa ł y si ę w ró ż nych terminach. Fakt pokrycia si ę terminu targów FVF z targami POLFOTO by ł przypadkowy i wynika ł z niemo ż liwo ś ci zarezerwowania w innym terminie hali wystawienniczej. Pierwotnie termin ten okre ś lony zosta ł na 1 – 3 kwietnia 2004 r. i taki termin zosta ł podany do terminarza targów na 2004 r. Polskiej Korporacji Targowej. W kwietniu 2003 r., w zwi ą zku z du ż ym zainteresowaniem wystawców, MT Ł wyst ą pi ł a do Miejskiego O ś rodka Sportu i Rekreacji w Ł odzi (dalej MOSiR) w sprawie rezerwacji hali jako dodatkowej powierzchni wystawienniczej w tym terminie. W po ł owie czerwca 2003 r. MOSiR poinformowa ł o braku wolnej hali w tym terminie. Z tego powodu targi zosta ł y przesuni ę te na termin wcze ś niejszy, tj. 26 – 28 marca 2004 r., który by ł jedynym mo ż liwym terminem, na który pozwala ł kalendarz wcze ś niej zaplanowanych imprez. Zdaniem MT Ł przeniesienie targów FVF na wiosn ę nie mia ł o istotnego znaczenia dla rynku. Od 2003 r. w terminie wiosennym organizowane s ą tak ż e targi EUROFOTO w Poznaniu przez Mi ę dzynarodowe Targi Pozna ń skie. Odbywaj ą si ę one w kwietniu i zbli ż one s ą cenowo do targów FVF. St ą d wniosek, ż e na kszta ł t konkurencji wp ł ywa nie tylko MT Ł , ale równie ż Mi ę dzynarodowe Targi Pozna ń skie. Ustosunkowuj ą c si ę do wyja ś nie ń z ł o ż onych przez MT Ł Wnioskodawca podtrzyma ł zarzuty (k. 347 do k. 353). Dodatkowo Wnioskodawca dla udowodnienia faktu stosowania przez MT Ł nieuczciwych, ra żą co niskich cen przedstawi ł porównanie cen wynajmu stoisk o wielko ś ci 6 m 2 na targach POLFOTO – 2280,00 z ł ., EUROFOTO – 1920,00 z ł ., FVF – 990,00 z ł . Z porównania dokonanego przez Wnioskodawc ę wynika ł o, ż e tak ż e ta oferta cenowa MT Ł by ł a dwukrotnie ni ż sza od cen na innych targach. W pi ś mie z dnia 25 lutego 2004 r. Wnioskodawca odniós ł si ę do spornej pomi ę dzy stronami kwestii okre ś lenia rynku w ł a ś ciwego i podtrzyma ł swoje stanowisko, ż e rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek targów fotograficznych (k.355-356). Nie zgodzi ł si ę on z twierdzeniami MT Ł , ż e brak jest substytucyjno ś ci targów POLFOTO I FVF. Ró ż nice w zakresie przedmiotowym praktycznie nie wyst ę puj ą , o czym ś wiadcz ą informacje na stronie internetowej MT Ł opisuj ą ce targi w roku 2002 i 2003. Bran ż a filmowa i video obecna jest na tych targach jedynie w bardzo ograniczonym zakresie. Na targach POLFOT0, które maj ą podtytu ł Mi ę dzynarodowe Targi Fotografii i Obrazu mog ą wystawia ć produkty tak ż e przedstawiciele bran ż y video i filmowej. W tym kontek ś cie nie ma istotnych ró ż nic w zakresie przedmiotowym obydwu targów. Na dowód Wnioskodawca przytoczy ł tre ść pisma MT Ł do Prezesa UOKiK z dnia 31 stycznia 2004 r., w którym MT Ł stwierdzi ł , ż e targi FVF i POLFOTO s ą konkurentami na tym samym rynku. Odno ś nie do ró ż nic jako ś ci oferowanych us ł ug Wnioskodawca stwierdzi ł , ż e fakt i ż targi POLFOTO odbywa ł y si ę 5 w halach namiotowych i pomieszczeniach kompleksu hotelowego ś redniego standardu, a targi FVF w sta ł ych halach wystawienniczych mia ł o wy łą cznie znaczenie takie, ż e targi ł ódzkie powinny by ć dro ż sze. Ponadto zdaniem Wnioskodawcy, dla wystawców „(...) wy ż sza jako ść otrzymywanych us ł ug nie jest celem samym w sobie (...) i dla osi ą gni ę cia po żą danych rezultatów promocji swoich wyrobów czy marki gotowi s ą na wi ę ksze niewygody ni ż wystawianie w hotelu czy namiocie (...)”-s.2 pkt 2 ww. pisma –k.356. W kwestii zmiany terminu targów przez MT Ł Wnioskodawca wskaza ł , ż e wiosenny termin targów fotograficznych jest wa ż ny dla wystawców, którzy przed zbli ż aj ą cym si ę sezonem wiosenno letnim maj ą wi ę ksz ą sk ł onno ść do zakupów. Termin jesienny jest preferowany przez tych, którzy swoj ą ofert ę kieruj ą do sklepów i sieci handlowych zaopatruj ą cych amatorów i wtedy wa ż ny jest termin przed ś wi ą tecznym szczytem zakupów (k.356). W dniu 30 lipca 2004 r. (k. 934 – 935) Wnioskodawca wniós ł o rozszerzenie podstawy prawnej zarzutu nadu ż ywania przez MT Ł pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych, w zwi ą zku ze stosowaniem ra żą co niskich cen wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FILM-VIDEO-FOTO o naruszenie przepisu art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o okik. Prezes UOKiK postanowieniem nr 8 z dnia 16 sierpnia 2004 r., wszcz ął post ę powanie antymonopolowe zgodnie z wnioskiem strony ( k.948-949). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego MT Ł pismem z 27 sierpnia 2004 r., odrzuci ł a postawiony zarzut (k. 966 – 968). MT Ł stwierdzi ł a, ż e stosowane przez ni ą ceny by ł y przedmiotem kontroli Prezesa UOKiK przeprowadzonej w trybie art. 57 ust. 1 ustawy o okik i podtrzyma ł a stanowisko zaj ę te w pismach kierowanych do Urz ę du, a stanowi ą ce odpowied ź na zarzut stosowania ra żą co niskich cen. W toku post ę powania strony wnosi ł y wnioski dowodowe, które Prezes UOKiK w ka ż dym przypadku szczegó ł owo przeanalizowa ł i rozpatrzy ł z punktu widzenia zasadno ś ci ich przyj ę cia i mo ż liwo ś ci uwzgl ę dnienia jako zasadnych i przydatnych do rozstrzygni ę cia sprawy. W tym zakresie zastosowanie znajduj ą odpowiednio, zgodnie z art. 81 ustawy o okik, przepisy art. 227 – 315 k.p.c. Zgodnie z art. 227 k.p.c. „Przedmiotem dowodu s ą fakty maj ą ce dla rozstrzygni ę cia sprawy istotne znaczenie”. Zgodnie natomiast z art. 233 § 1 „S ą d ocenia wiarygodno ść i moc dowodów wed ł ug w ł asnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozwa ż enia zebranego materia ł u”. Wnioskodawca w toku prowadzonego post ę powania wnosi ł o: dostarczenia przez MT Ł dowodów pozwalaj ą cych dok ł adnie okre ś li ć , od której edycji targów spó ł ka ta posiada pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym i jakie ceny stosowa ł a mimo przekroczenia 40 % progu udzia ł u w rynku; podania ilo ś ci wystawców uczestnicz ą cych w poszczególnych edycjach wraz z cenami i prowadzon ą polityk ą rabatow ą , regulaminowa i „uznaniow ą ”; zobowi ą zanie MT Ł do podania, czy kiedykolwiek zawiera ł a porozumienie z firm ą ELFO z Ł odzi i przedstawienie tre ś ci tego ewentualnego porozumienia (k. 455, 957). W ocenie Prezesa UOKiK przeprowadzenie takich dowodów nie mia ł oby znaczenia dla rozstrzygni ę cia sprawy. W szczególno ś ci nie by ł y niezb ę dne informacje o tym, od kiedy MT Ł posiada ł a pozycj ę dominuj ą c ą . Istotne dla prowadzonego post ę powania by ł o czy MT Ł w chwili orzekania tak ą pozycj ę posiada ł a. Bezzasadne by ł y tak ż e żą dania udost ę pnienia zasad prowadzonej polityki rabatowej, regulaminowej i „uznaniowej” – w tym przypadku istotne by ł o ustalenie, czy przedsi ę biorca nie stosuje cen ra żą co niskich, eliminuj ą cych konkurencj ę i w tym zakresie zbierany by ł materia ł dowodowy. Nie istotne i nie znajduj ą ce 6 uzasadnienia by ł oby tak ż e ustalenie istnienia ewentualnego porozumienia pomi ę dzy MT Ł i firm ą ELFO z Ł odzi. Fakt ewentualnej wspó ł pracy mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami nie mia ł znaczenia dla rozstrzygni ę cia zarzutów postawionych we wniosku. Post ę powanie dotyczy ł o zarzutu nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej poprzez ograniczanie konkurencji, a nie poprzez zawarcie ewentualnego niedozwolonego porozumienia monopolistycznego. W toku ca ł ego post ę powania nie by ł o tak ż e w ż adnym razie podnoszone, ż e takie praktyki mog ą mie ć miejsce, brak by ł o równie ż jakichkolwiek dowodów wskazuj ą cych na takie ewentualnie dzia ł ania. W pi ś mie z dnia 26 lipca 2004 r. Wnioskodawca wniós ł ponadto, aby dla celów porównawczych zosta ł y w łą czone materia ł y dotycz ą ce targów INTERTELECOM organizowanych przez MT Ł oraz wniós ł o przedstawienie wersji dokumentów nie zawieraj ą cych materia ł ów „utajnionych”, ale okre ś laj ą cych nazw ę kosztów w ł asnych jakie przyj ę to do oblicze ń oraz przedstawienia w jaki sposób Prezes UOKiK, w toku prowadzonej kontroli wyliczy ł koszt w ł asny MT Ł na (tajemnica przedsi ę biorcy) (k.934-935). Urz ą d odrzuci ł żą danie w łą czenia do materia ł u dowodowego materia ł ów dotycz ą cych targów INTERTELECOM. W łą czenie przedmiotowych materia ł ów nie mog ł oby w ż adnym razie s ł u ż y ć do celów porównawczych, albowiem by ł y to zupe ł nie inne targi organizowane w bran ż y łą czno ś ci. Odno ś nie do przedstawienia wersji dokumentów nie zawieraj ą cych materia ł ów „utajnionych”, ale okre ś laj ą cych nazw ę kosztów w ł asnych jakie przyj ę to do oblicze ń oraz przedstawienia w jaki sposób wyliczono koszt w ł asny MT Ł jako (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e takie informacje wynikaj ą z tre ś ci protoko ł u kontroli w zakresie w jakim zosta ł on ujawniony stronie post ę powania. Ponadto Wnioskodawca wniós ł o zobowi ą zanie MT Ł do ustosunkowania si ę do porównania cen najbardziej typowych stoisk, obowi ą zuj ą cych w 2003 r. oraz do zarzutu stosowania na targach fotograficznych FVF cen ra żą co ni ż szych ni ż ceny obowi ą zuj ą ce w na innych imprezach. Prezes UOKiK nie uwzgl ę dni ł wniosku, poniewa ż stwierdzi ł , ż e materia ł dowodowy z badania kosztów i cen typowych stoisk znajduje si ę w aktach sprawy, a do zarzutu stosowania na targach FVF cen ni ż szych ni ż na innych imprezach MT Ł ustosunkowywa ł si ę wielokrotnie w trakcie post ę powania. Za nie maj ą ce znaczenia dla ko ń cowego rozstrzygni ę cia sprawy i nie mog ą ce stanowi ć podstawy orzekania w sprawie Prezes UOKiK uzna ł tak ż e wnioski dowodowe zg ł oszone przez MT Ł (k. 413 i k. 414). MT Ł wnosi ł a o: ustalenie statusu prawnego firmy Wnioskodawcy; ustalenie podstaw prawno-finansowych, na jakich firma Wnioskodawcy prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą (w tym zasad rozliczania podatków); przekazanie rozlicze ń finansowych tej firmy dotycz ą cych organizowanych przez ni ą imprez POLFOTO; przekazanie warunków, na których podpisa ł a umow ę o wspó ł prac ę z Mi ę dzynarodowymi Targami Pozna ń skimi Sp. z o.o. w sprawie organizacji targów EUROFOTO oraz kalkulacji kosztów tej imprezy w 2004 r.; wykazania ź róde ł i wysoko ś ci przychodów oraz kosztów ich uzyskania w roku obrachunkowym lub podatkowym za lata 1995 – 2003. Prezes UOKiK nie uwzgl ę dni ł wniosku o przeprowadzenie takich dowodów, albowiem dotyczy ł y one szeroko rozumianej sytuacji finansowej Wnioskodawcy, przeciwko któremu nie toczy ł o si ę post ę powanie o stosowanie cen ra żą co niskich, nie zachodzi ł a wi ę c potrzeba dokonywania szczegó ł owych analiz i badania kosztów (cena – zysk) tego przedsi ę biorcy. Zdaniem Prezesa UOKiK wszystkie wy ż ej wymienione wnioski dowodowe mog ł y mie ć na celu niezasadne przed ł u ż enia czasu trwania post ę powania. 7 Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 kpa strony post ę powania przed wydaniem decyzji mia ł y mo ż liwo ść wypowiedzenia si ę co do zebranych materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . Z prawa tego skorzysta ł Wnioskodawca przegl ą daj ą c akta sprawy 13 wrze ś nia 2004 r. MT Ł nie skorzysta ł z przys ł uguj ą cego mu prawa. Pismem z dnia 22 wrze ś nia 2004 r. Wnioskodawca, po zapoznaniu si ę ze zgromadzonym w sprawie materia ł em dowodowym, wniós ł o uzupe ł nienie materia ł ów sprawy o porównawcze zestawienie „rzeczywistych cen realizacji typowego (np. u ś rednionego) stoiska targowego” zrealizowanego przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku w ł a ś ciwym, np. w 2002, 20003, czy 2004 roku. Z zebranego w sprawie materia ł u dowodowego wynika ł o, ż e organizatorzy targów oferowali powierzchni ę targow ą w formie stoisk o powierzchni 6 m 2 , 9 m 2 , 12 m 2 i 20 m 2 . W aktach sprawy znajduj ą si ę dok ł adne informacje dotycz ą ce cen stosowanych przez organizatorów targów za takie stoiska. Zb ę dne w tym przypadku by ł oby jeszcze przygotowywanie dodatkowego, osobnego zestawienia tych cen. W tej sytuacji Prezes UOKiK uzna ł wniosek strony za bezzasadny i nie maj ą cy znaczenia dla ko ń cowego rozstrzygni ę cia sprawy. Wnioskodawca wniós ł o zwrot kosztów post ę powania. Prezes UOKiK ustali ł co nast ę puje: Przedmiotem ochrony w ś wietle ustawy o okik jest rynek. Dlatego, aby oceni ć czy dosz ł o do stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i naruszenia ustawy o okik. konieczne by ł o zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego w sprawie w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy o okik oraz ustalenie si ł y rynkowej uczestników tego rynku. Rynkiem w ł a ś ciwym jest krajowy rynek targów fotograficznych. Z punktu widzenia produktowego jest to organizowanie imprez handlowych dla bran ż y fotograficznej. Oferowane w ramach targów FVF produkty tj. sprz ę t filmowy, video, kinotechniczny i wyposa ż enie kin, mia ł y charakter komplementarny w stosunku do sprz ę tu fotograficznego. Istotnym elementem decyduj ą cym o przyj ę tej definicji rynku w ł a ś ciwego by ł fakt postrzegania targów POLFOTO, FVF i EUROFOTO przez wystawców jako imprez substytucyjnych. Z punktu widzenia geograficznego rynek w ł a ś ciwy jest rynkiem krajowym. Fakt ten nie by ł sporny mi ę dzy stronami. Targi bran ż y fotograficznej organizowane by ł y w ró ż nych rejonach kraju (Pozna ń , Ł ód ź , Mi ę dzyzdroje – obecnie planowane s ą targi fotograficzne we Wroc ł awiu). Udzia ł w tych targach brali wystawcy z terenu ca ł ego kraju. W aspekcie historycznym faktyczna konkurencja na rynku targów fotograficznych pojawi ł a si ę w 1999 r., tj. w momencie, gdy na ten rynek wesz ł a MT Ł z targami FVF. Wcze ś niej jedynym organizatorem tego typu targów by ł Wnioskodawca. W 2003 r. pojawi ł si ę kolejny organizator targów fotograficznych, tj. Mi ę dzynarodowe Targi Pozna ń skie Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu. Potencjaln ą konkurencj ę dla tych przedsi ę biorców stanowi ą Mi ę dzynarodowe Targi Wroc ł awskie, które zamierzaj ą zorganizowa ć targi fotograficzne w okresie jesiennym (listopad) 2004 r. Uczestnicy rynku 1. MT Ł – organizator targów FVF: - infrastruktura - targi organizowane w budynkach trwale zwi ą zanych z gruntem (hale wystawiennicze), 8 - przedmiot – targi obejmuj ą bran żę fotograficzn ą oraz komplementarne w stosunku do niej bran ż e video i film; - us ł ugi dodatkowe – katalogi, szereg imprez towarzysz ą cych (warsztaty fotografii cyfrowej, seminaria oraz prezentacje, wystawy fotograficzne itp.), mo ż liwo ść skorzystania na miejscu z laboratoriów; - -wielko ść wynaj ę tej powierzchni targowej: 1999 r. – 703 m 2 ; 2000 r. – 1.167 m 2 ; 2001 r. – 1.637 m 2 ; 2002 r. – 1.852 m 2 ; 2003 r. – 2.435 m 2 ; - cena powierzchni wystawienniczej za m 2 – 1999 r. – 100 z ł , 2000 r. – 100 z ł , 2001 r. – 110 z ł , 2002 r. – 120 z ł , 2003 r. – 120 z ł , 2004 r. – 120 z ł ; - termin targów: 14 – 16.10.1999 r.; 26 – 28.10.2000 r.; 08 – 10.10.2001 r.; 07 – 09.11.2002 r.; 06 – 08.11. 2003 r.; 26 – 28.03.2004 r.; - renoma miejsca targów - centralne po ł o ż enie Ł odzi jako miasta targów, tradycyjne zwi ą zki Ł odzi z bran żą filmow ą ( Ł ód ź - siedziba Pa ń stwowej Wy ż szej Szko ł y Filmowej, Teatralnej i Telewizyjnej; Wytwórni Filmów O ś wiatowych; liczne studia telewizyjne i filmowe). Dane zebrane na podstawie informacji przekazanych przez stron ę post ę powania (k. 45 – 46, 118 - 120) oraz zaczerpni ę te ze stron www.mtl.lodz.pl (k. 39, 70 –71, 182 – 185). 2. Wnioskodawca – organizator targów POLFOTO: - infrastruktura - targi organizowane w halach namiotowych, organizator nie posiada w ł asnej powierzchni targowej (budynków, hal wystawienniczych), ka ż dorazowo wynajmuje ludzi, sprz ę t, hotele itp. w celu realizacji targów; - przedmiot – targi obejmuj ą bran żę fotograficzn ą ; - us ł ugi dodatkowe – katalogi, szereg imprez towarzysz ą cych; - wielko ść wynaj ę tej powierzchni targowej: 2002 r. – 1.157,5 m 2 ; 2003 r. – 681,5 m 2 ; - cena powierzchni wystawienniczej za m 2 – 1999 r. – 310 z ł , 2000 r. – 288 z ł , 2001r. – 311 z ł , 2002 r. – 311 z ł , 2003 r. – 260 z ł , 2004 r. – 260 z ł ; - termin targów – 30.03 – 01.04.1995 r.; 21 – 23.03.1996 r.; 13 – 15.03.1997 r.; 26 – 28.03.1998 r.; 18 – 20.03.1999 r.; 06 – 08.04.2000 r.; 29 – 31.03.2001 r.; 14 – 16.03.2002 r.; 03 – 05.04.2003 r.; 25 – 27.03.2004 r. (odwo ł ane); - renoma miejsca targów - miejsce targów to Mi ę dzyzdroje. Dane na podstawie informacji przekazanych przez stron ę post ę powania (k. 15 – 17; 347 – 350; 360 – 366). 3. Mi ę dzynarodowe Targi Pozna ń skie Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu – organizator targów EUROFOTO: - infrastruktura - targi organizowane w budynkach trwale zwi ą zanych z gruntem (hale wystawiennicze; - przedmiot – targi obejmuj ą bran żę fotograficzn ą ; - us ł ugi dodatkowe – katalogi, szereg imprez towarzysz ą cych (wystawy i prezentacje, warsztaty fotograficzne, seminaria, konkursy itp.); - wielko ść wynaj ę tej powierzchnia targowej: 2003 r. – 646 m 2 , 9 - cena powierzchni wystawienniczej krytej za m 2 – 2003 r. – 25 do 40 EURO, 2004 r. – 25 do 30 EURO; - termin targów: 08 – 11.04. 2003 r.; 20 – 23.04 2004 r.; - renoma miejsca targów – najwi ę kszy polski organizator targów w Polsce; w ł asna, najwi ę ksza i najnowocze ś niejsza w Polsce baza wystawowo-konferencyjna, dogodne po ł o ż enie – trasa Berlin - Warszawa. Dane na podstawie informacji przekazanych przez stron ę post ę powania (k. 140 - 181) oraz z danych Polskiej Korporacji Targowej „Raport Targi w Polsce 2002” (k. 281). W 2003 r. organizatorzy targów fotograficznych sprzedali (tajemnica przedsi ę biorcy) powierzchni wystawienniczej. Z tej liczby (tajemnica przedsi ę biorcy) przypada ł o na targi FVF , (tajemnica przedsi ę biorcy) na targi EUROFOTO i (tajemnica przedsi ę biorcy) na targi POLFOTO. MT Ł mia ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorcy) udzia ł w rynku w ł a ś ciwym. Dane za rok 2004 by ł y niepe ł ne, albowiem z informacji uzyskanych w toku post ę powania wynika ł o, ż e Wnioskodawca og ł osi ł zorganizowanie targów POLFOTO w nowym terminie (jesie ń – listopad) wspólnie z Mi ę dzynarodowymi Targami Wroc ł awskimi. Przyjmuje si ę , ż e udzia ł w rynku MT Ł w roku 2004 nie zmniejszy ł si ę . W stosunku do zarzutu stosowania nieuczciwych, ra żą co niskich cen przez MT Ł , Prezes UOKiK ustali ł , ż e polityka cenowa przedsi ę biorcy ustalona zosta ł a w oparciu o koszty organizacji targów. Prezes UOKiK ustali ł równie ż , ż e MT Ł w znacznej cz ęś ci korzysta ł a z w ł asnych obiektów targowych, posiada ł a tak ż e ca łą infrastruktur ę techniczno- organizacyjn ą , dzi ę ki czemu nie musia ł a wynajmowa ć ka ż dorazowo ludzi i materia ł ów do obs ł ugi targów. To w istotnej cz ęś ci decydowa ł o o kosztach poniesionych na organizacj ę targów. Rynek targów fotograficznych jest rynkiem czasowym. Targi tej bran ż y organizowane s ą tylko 2 razy w roku – w terminie wiosennym i jesiennym. W 2003 r. MT Ł wyst ę powa ł a na tym rynku od 5 do 8 listopada, Wnioskodawca – od 3 do 5 kwietnia, a Mi ę dzynarodowe Targi Pozna ń skie Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu – od 8 do 11 kwietnia. Stwierdzenie, czy pobierana przez MT Ł cena wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej mia ł a charakter ceny nieuczciwej – ra żą co niskiej – musi wobec tego opiera ć si ę na sumie faktycznych kosztów zmiennych poniesionych w 2003 r. przez MT Ł w zwi ą zku z organizacj ą targów fotograficznych i kosztów sta ł ych poniesionych w miesi ą cu, w którym MT Ł organizowa ł a te targi, tj. w listopadzie. W trakcie prowadzonego post ę powania antymonopolowego, Prezes UOKiK przeprowadzi ł bezpo ś redni ą kontrol ę w siedzibie MT Ł . Podstawowym celem kontroli by ł o zweryfikowanie informacji zawartych w pi ś mie MT Ł z 12 marca 2004 r. (k. 401 do 403) dotycz ą cych wyników finansowych organizacji targów FVF w 2003 r. W pi ś mie tym MT Ł poinformowa ł a, ż e „ W 2003 r. koszty organizacji targów FVF wynios ł y ok. (tajemnica przedsi ę biorcy) tys. z ł ., natomiast przychód wyniós ł prawie (tajemnica przedsi ę biorcy) tys. z ł .. Zatem przy stosowanych … cenach za 1 m 2 powierzchni niezabudowanej na poziomie 120 z ł . MT Ł osi ą gn ęł y zysk z tej imprezy.” (k. 403). W toku kontroli Prezes UOKiK ustali ł , ż e kwota przychodów uzyskanych przez MT Ł w 2003 r. z tytu ł u organizacji targów FVF wynosi ł a ko ł o (tajemnica przedsi ę biorcy) tys. z ł . (k. 529) i by ł a zgodna z kwot ą podan ą przez MT Ł we wcze ś niejszych pismach. Do przychodów z tytu ł u organizacji targów FVF MT Ł zaliczy ł a obok op ł at za wynajem powierzchni wystawienniczej, równie ż dodatkowe op ł aty za wykonanie us ł ug innych ni ż te, które mieszcz ą si ę w op ł acie za wynajem 1m 2 niezabudowanej powierzchni wystawienniczej. 10 Do us ł ug takich MT Ł zaliczy ł a op ł aty za wynajem : powierzchni przed hal ą , sal konferencyjnych, powierzchni magazynowej, wysepki parkingowej, przychody ze sprzeda ż y ró ż nych rodzajów biletów wst ę pu na targi, w tym równie ż na bankiet, przychody ze sprzeda ż y katalogów, i inne. Przychody te by ł y uzyskiwane w ró ż nych miesi ą cach 2003 r. i na koniec roku bilansowego 2003 wynios ł y oko ł o (tajemnica przedsi ę biorcy) tys. z ł . W toku kontroli Prezes UOKiK ustali ł , ż e podana przez MT Ł kwota kosztów organizacji targów FVF w wysoko ś ci oko ł o (tajemnica przedsi ę biorcy) tys. z ł . stanowi ł a tylko koszty zmienne (k.538 i k.514). Na koszty te sk ł ada ł y si ę koszty zmienne wliczone w op ł at ę za wynajem 1 m 2 niezabudowanej powierzchni wystawienniczej (zapisane w regulaminie targów), jak równie ż koszty zmienne us ł ug dodatkowych ś wiadczonych przez MT Ł na rzecz wystawców ponad op ł at ę za wynajem niezabudowanej powierzchni wystawienniczej. Na ca ł kowity koszt organizacji ka ż dych targów, oprócz kosztów zmiennych sk ł ada ł y si ę równie ż koszty sta ł e. Koszty te by ł y ponoszone przez MT Ł w ka ż dym miesi ą cu dzia ł alno ś ci, bez wzgl ę du na ilo ść zorganizowanych w tym miesi ą cu imprez wystawienniczych. W miesi ą cach, w których nie by ł y organizowane targi MT Ł pokrywa ł a koszty sta ł e przychodami z wynajmu posiadanych powierzchni na cele inne ni ż organizacja targów. Na koszty sta ł e ponoszone przez MT Ł w ka ż dym miesi ą cu 2003 r. sk ł ada ł y si ę koszty wg miejsca powstania tj. : koszty ogólnozak ł adowe, koszty sta ł e imprez, koszty hali Expo, koszty parkingu i koszty „hali bis”. Ka ż dy z tych kosztów by ł ewidencjonowany wg rodzaju, tzn. jako: wynagrodzenia Zarz ą du i pracowników MT Ł i sk ł adki z nimi zwi ą zane, koszty energii, gazu, wody, paliw, zu ż ycie materia ł ów, us ł ugi obce (takie jak op ł aty za telefony, sprz ą tane, wywóz ś mieci, dozór i ochrona), czynsze dzier ż awne, podatki i op ł aty, amortyzacja ś rodków trwa ł ych, koszty delegacji, ubezpieczenie maj ą tku, naprawy i konserwacje) odpowiednio do miejsca powstania kosztu. W celu ustalenia faktycznych kosztów ca ł kowitych (sta ł ych i zmiennych) poniesionych na organizacj ę targów FVF, Prezes UOKiK sprawdzi ł wydruki komputerowe zawieraj ą ce kwoty kosztów sta ł ych poniesionych przez MT Ł za ca ł y 2003 r. (k. 503 do k. 517) i oddzielnie za listopad 2003r. (k. 518 do k. 523) oraz wydruki komputerowe kosztów zmiennych poniesionych przez MT Ł na organizacj ę targów FVF za ca ł y 2003 r. (k. 514 i k. 515). Na tej podstawie Prezes UOKiK ustali ł kwot ę wszystkich kosztów sta ł ych za listopad 2003 r. (k. 518 i k. 538). Kwota ta by ł a wy ż sza od ś redniej kwoty kosztów sta ł ych za ca ł y 2003 r. (k. 503 i k.536). W listopadzie 2003 r. MT Ł zorganizowa ł a tylko 3 imprezy wystawiennicze: FVF, FESTIVAL ZDROWIA, WRÓ Ż B I NIEZWYK Ł O Ś CI i OBUWIE-SKÓRA. W celu ustalenia kwoty kosztów sta ł ych przypadaj ą cych na targi FVF MT Ł podzieli ł a kwot ę kosztów sta ł ych poniesionych w listopadzie 2003r. pomi ę dzy te 3 imprezy targowe, proporcjonalnie do ilo ś ci wystawców i czasu trwania poszczególnych targów (k. 538). Przyj ę ty przez MT Ł sposób podzia ł u kosztów sta ł ych nie budzi zastrze ż e ń . Wszystkie imprezy targowe zorganizowane w tym miesi ą cu trwa ł y łą cznie 10 dni – FVF 3 dni, OBUWIE-SKÓRA 3 dni i FESTIVAL ZDROWIA, WRÓ Ż B I NIEZWYK Ł O Ś CI 4 dni. Poza wymienionymi targami MT Ł nie wynajmowa ł a w tym miesi ą cu swoich obiektów. Wobec tego wszystkie koszty sta ł e m-ca, w którym by ł y organizowane targi FVF musia ł y by ć pokryte przez przedsi ę biorców wynajmuj ą cych powierzchni ę wystawiennicz ą na targi organizowane przez MT Ł . Nie budzi równie ż zastrze ż e ń , ż e kwot ę kosztów sta ł ych poniesionych w listopadzie 2003 r. MT Ł rozliczy ł a proporcjonalnie do ilo ś ci wystawców, poniewa ż koszty sta ł e obs ł ugi wystawców s ą 11 powi ą zane z ilo ś ci ą wystawców bez wzgl ę du na ilo ść m 2 wynaj ę tej przez ka ż dego z nich powierzchni wystawienniczej. Ustalona w ten sposób suma kosztów sta ł ych i kosztów zmiennych stanowi ł a koszt ca ł kowity (k. 538) poniesiony przez MT Ł na organizacj ę targów FVF. Koszt ten by ł ni ż szy ni ż suma przychodów osi ą gni ę tych przez MT Ł z tytu ł u organizacji tych targów. Ustalona na podstawie tych danych rentowno ść przychodu wynosi ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorcy) %, co oznacza, ż e z ka ż dej z ł otówki przychodu MT Ł otrzyma ł a oko ł o (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . zysku. Natomiast ustalona na podstawie tych danych rentowno ść kosztów wynosi ł a oko ł o (tajemnica przedsi ę biorcy), co oznacza, ż e ka ż da wydatkowana przez MT Ł z ł otówka kosztu przynios ł a oko ł o (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . przychodu. W toku kontroli Prezes UOKiK ustali ł równie ż , ż e decyzja dotycz ą ca ustalenia ceny wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FVF na 2003 r. podj ę ta zosta ł a 2 kwietnia 2003 r. przez Zarz ą d MT Ł . Decyzje cenowe w tym zakresie Zarz ą d MT Ł podejmowa ł na pisemny wniosek komisarza targów (k.491). W toku kontroli Prezes UOKiK ustali ł równie ż jednostkowy koszt ca ł kowity (sta ł y i zmienny) wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FVF (k. 538). Jednostkowy koszt zmienny wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FVF zawiera ł wy łą cznie op ł aty za us ł ugi wynikaj ą ce z regulaminu targów, tj. op ł aty za materia ł y akwizycyjne (ulotki, zeszyty, plakaty, plansze, itp.,), reklam ę , wynajem hal obcych, op ł aty patentowe, oraz ró ż ne us ł ugi obce (dozór ppo ż ., koszty koktajlu, ogrzewania, wysy ł ki materia ł ów, us ł ugi projektowe, czy wykonanie grafiki i inne. Jednostkowy koszt sta ł y wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FVF zawiera ł koszty sta ł e poniesione przez MT Ł w listopadzie 2003 r. Ustalony w ten sposób jednostkowy koszt ca ł kowity wynajmu 1 m 2 niezabudowanej powierzchni wystawienniczej wynosi ł (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł ./m 2 . Wszelkie us ł ugi dodatkowe, takie jak: wynagrodzenia bezosobowe (pracownicy wynaj ę ci - np. hostessy), koszty katalogów i zaprosze ń , koszty bankietu, koszty obs ł ugi radiow ę z ł a, op ł aty telefoniczne i op ł aty za łą cza internetowe, koszty plakatowania i wykonania przy łą czy energetycznych MT Ł nie wlicza ł a w op ł at ę za wynajem 1 m 2 powierzchni wystawienniczej, lecz za wykonanie tych us ł ug pobiera ł a od wystawców dodatkowe op ł aty - niezale ż ne od op ł aty podstawowej za wynajem powierzchni wystawienniczej. Taki sposób podzia ł u kosztów zmiennych ma logiczne uzasadnienie, poniewa ż koszty us ł ug dodatkowych nie s ą zwi ą zane z ilo ś ci ą wynajmowanej powierzchni wystawienniczej a indywidualn ą decyzj ą ka ż dego wystawcy z jakich us ł ug dodatkowych chce korzysta ć . MT Ł wynajmowa ł równie ż na targach FVF powierzchni ę wystawiennicz ą tzw. modu ł ow ą – zabudowan ą w trzech wielko ś ciach modu ł ów. Op ł ata za wynaj ę cie modu ł ów wynosi ł a : za modu ł o powierzchni 6 m 2 – 1.080,00 z ł ., za modu ł o powierzchni 9 m 2 – 1.620,00 z ł i za modu ł o powierzchni 12 m 2 – 2.160,00 z ł .. Cena wynaj ę cia 1 m 2 by ł a dla wszystkich modu ł ów taka sama i wynosi ł a 180, 00 z ł . (k. 491). Ustalona w oparciu o dane MT Ł suma jednostkowego kosztu sta ł ego i pe ł nego (tzn. uwzgl ę dniaj ą cego wszystkie koszty zmienne w tym dodatkowe us ł ugi) jednostkowego kosztu zmiennego poniesiona przez MT Ł na wynaj ę cie powierzchni modu ł owej by ł a znacznie ni ż sza ni ż pobierana op ł ata. Prezes UOKiK ustali ł równie ż , ż e MT Ł stosowa ł a upusty dla wystawców, którzy trzykrotnie brali udzia ł w targach. Ceny dla tych wystawców w 2003r. ustalono nast ę puj ą cej wysoko ś ci : (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . za wynajem 1 m 2 powierzchni niezabudowanej, (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . za wynajem modu ł u o powierzchni 6 m 2 , (tajemnica 12 przedsi ę biorcy) z ł . za wynajem modu ł u o powierzchni 9 m 2 , (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . za wynajem modu ł u o powierzchni 12 m 2 . Op ł ata z zastosowan ą bonifikat ą za wynaj ę cie 1 m 2 powierzchni modu ł owej wynosi ł a (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . Prawid ł owo ść ewidencji przychodów i kosztów dzia ł alno ś ci MT Ł za 2003r. by ł a badana przez Biuro Audytorskie i Rachunkowe Stowarzyszenia Ksi ę gowych w Polsce. Badanie przeprowadzi ł bieg ł y rewident Roman KURZAWSKI, który w pisemnej opinii potwierdzi ł prawid ł owo ść i rzetelno ść prowadzonych ksi ą g rachunkowych (k. 978 odwrót). Termin organizowania targów, w tym targów fotograficznych, nie jest regulowany ż adnymi przepisami prawa. Decyzja dotycz ą ca terminu targów jest suwerenn ą decyzj ą przedsi ę biorcy prowadz ą cego dzia ł alno ść na tym rynku, zgodnie z przepisami art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej ( Dz. U. nr 173, poz. 1807). Jedynym ograniczeniem w zakresie ustalania daty targów mog ą by ć wzgl ę dy etyczne, o czym ś wiadcz ą zapisy rozdzia ł u II pkt. 5 ppkt-u 6 Kodeksu Etycznego Polskiej Korporacji Targowej(k.276 - 280). Jako dobrowolna organizacja samorz ą du gospodarczego Polska Korporacja Targowa w preambule do Kodeksu Etycznego uzna ł a za szczególnie wa ż ne przestrzeganie zasad etyki w dzia ł alno ś ci gospodarczej swoich cz ł onków i uwzgl ę dniania warto ś ci moralnych w trakcie podejmowania decyzji gospodarczych. Jedn ą z tych zasad jest zalecenie zapobiegania konfliktom w sferze ustalania kalendarza imprez targowych, dotycz ą cych miejsca, czasu i zakresu towarowego imprezy, w drodze wcze ś niejszego uzgadniania swoich zamiarów w tym zakresie z innymi cz ł onkami Korporacji ( k. 278). Spory na tym tle rozstrzygane s ą w drodze post ę powania pojednawczego przez korporacyjn ą Komisj ę Rozjemcz ą , a w przypadku braku mo ż liwo ś ci zawarcia ugody, przez S ą d Honorowy. Procedura uzgadniania imprez jest wi ę c dobrowolna. Zobowi ą zali si ę do niej cz ł onkowie Korporacji , do której Wnioskodawca nie nale ż a ł . Organizatorzy targów, w tym targów fotograficznych konkuruj ą ze sob ą na rynku. Jednym z istotnych warunków sprostania konkurencji jest dostosowanie terminu targów do potrzeb i preferencji odbiorców. Z wyja ś nie ń MT Ł wynika ł o, ż e odbiorcy postrzegali termin wiosenny targów fotograficznych jako dogodniejszy dla dokonywania transakcji handlowych i jednocze ś nie mniej kolizyjny z targami mi ę dzynarodowymi w tej bran ż y. Potwierdzeniem tych opinii by ł y decyzje konkurentów – Wnioskodawcy i Mi ę dzynarodowych Targów Pozna ń skich - którzy organizowali te targi w ł a ś nie wiosn ą . Warunkiem rozwoju konkurencji jest zapewnienie wszystkim uczestnikom rynku jednorodnych warunków konkurowania. Skoro konkurenci MT Ł mieli prawo organizowania targów fotograficznych wiosn ą brak jest podstaw prawnych do odmówienia tego prawa MT Ł i uznania takiego samego dzia ł ania MT Ł za bezprawne. Przyj ę cie takiego za ł o ż enia skazywa ł oby organizatora targów, który raz wybra ł termin targów na sta ł e jego utrzymywanie mimo zmieniaj ą cych si ę zapotrzebowa ń odbiorców jego us ł ug. To organizatorzy targów swobodnie decyduj ą o wyborze terminu. Tak mia ł o to miejsce w przypadku Mi ę dzynarodowych Targów Pozna ń skich, jak i obecnie w przypadku MT Ł . Na ł o ż enie si ę terminów targów FVF i POLFOTO mo ż e by ć oceniane jedynie w kategoriach moralnych. Wnioskodawca nie wyst ą pi ł jednak o wszcz ę cie post ę powania pojednawczego w tej sprawie do Polskiej Korporacji Targowej, której cz ł onkiem s ą MT Ł (k. 429-430). MT Ł wyja ś ni ł w post ę powaniu przed Prezesem UOKiK, ż e ustalenie terminu targów FVF w tych samych dniach co termin targów POLFOTO wynika ł o z czynników obiektywnych. Pierwotny termin targów FVF by ł 1 – 3 kwietnia 2004 r. i by ł bezkolizyjny co do daty. Powodem zmiany terminu by ł braku mo ż liwo ś ci wynaj ę cia dodatkowo odpowiedniej hali targowej w pierwotnie planowanym terminie kwietniowym. 13 Wnioskodawca zrezygnowa ł w roku 2004 z organizowania targów POLFOTO w terminie wiosennym. Wnioskodawca zdecydowa ł o przeniesieniu tych targów na zwolniony w ł a ś nie przez MT Ł termin jesienny (planowany termin targów POLFOTO to listopad). Jak podaje Wnioskodawca (pismo z dnia 27 lutego 2004 r. – k. 355 – 356) wiosenny termin targów jest bardzo wa ż ny dla przedsi ę biorców z bran ż y fotograficznej, którzy kieruj ą swoj ą ofert ę do profesjonalistów, dla których sezon fotograficzny rozpoczyna si ę w ł a ś nie wiosn ą . Z drugiej strony jesieni ą wi ę ksze zainteresowanie sprz ę tem fotograficznym wykazuj ą sklepy i sieci handlowe, równie ż wi ę c termin jesienny jest bardzo istotny z punktu widzenia wystawców, w szczególno ś ci w zwi ą zku z tzw. szczytem zakupów ś wi ą tecznych. Jesienne targi POLFOTO s ą organizowane jako XIII Targi Fotografii i Obrazu POLFOTO w Hali Ludowej we Wroc ł awiu w dniach 26-28 listopada 2004 r. we wspó ł pracy z Mi ę dzynarodowymi Targami Wroc ł awskimi Sp. z o.o. we Wroc ł awiu jako komplementarne w ramach Targów Elektroniki U ż ytkowej (patrz strona internetowa www.polfoto.com ). Ś wiadczy to o istnieniu warunków do rozwoju konkurencji stronie poda ż y na rynku w ł a ś ciwym. Potencja ł konkurencyjny Mi ę dzynarodowych Targów Wroc ł awskich jest porównywalny z potencja ł em MT Ł i Mi ę dzynarodowych Targów Pozna ń skich. Prezes UOKiK zwa ż y ł co nast ę puje: Art. 8 ust. 1 ustawy o okik ustanawia zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. MT Ł jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na sta ł ej, profesjonalnej dzia ł alno ś ci wystawienniczo-handlowej w zakresie organizowania imprez handlowych, w tym dla bran ż y fotograficznej (targi fotograficzne). MT Ł postawiony zosta ł zarzut nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych przez stosowanie ra żą co niskich cen 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FVF, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o okik. Dla uznania praktyki okre ś lonej w tym przepisie za ograniczaj ą c ą konkurencj ę , zachowanie przedsi ę biorcy musi spe ł nia ć łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: 1) posiadanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, 2) nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez bezpo ś rednie b ą d ź po ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o okik – przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. MT Ł na krajowym rynku organizowania targów fotograficznych ma niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o okik co zosta ł o udowodnione. Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e pierwsza przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie narusza prawa. Czyni to dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych ustaw ą praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Tak ą praktyk ą jest praktyka okre ś lona w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o okik. Przes ł ank ą niezb ę dn ą do jej zaistnienia jest bezpo ś rednie lub po ś rednie narzucenie 14 nieuczciwych cen, w tym nadmiernie wygórowanych albo ra żą co niskich, odleg ł ych terminów p ł atno ś ci lub innych warunków zakupu albo sprzeda ż y towarów. Pobieranie cen ra żą co niskich ma miejsce, je ż eli ceny stosowane przez przedsi ę biorc ę dominuj ą cego s ą ni ż sze ni ż jego koszty. Regulacja art. 8 ust. 2 pkt. 1 ustawy o okik nie precyzuje jakie koszty stanowi ą doln ą granic ę , poni ż ej której sprzeda ż towarów w rozumieniu cytowanego artyku ł u stanowi nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku. Porównanie pobieranej ceny z ponoszonymi kosztami zmiennymi znajduje oparcie w stanowisku zaj ę tym przez Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w sprawach: nr IV/30.698, ECS/AKZO, Commission Decision 1983r, Official Journal of the European Communities, nr L 252, 1983, s. 18 i nr C- 62/86, AKZO Chemie BV v Commission of the European Communities, Reports of Cases before the Court of Jusitice and the Court of Instance, 1991, s. 3455 (B. Majewska-Jurczyk, Dominacja w Polityce konkurencji Unii Europejskiej, Wroc ł aw 1998, s. 66), gdzie stwierdza si ę , ż e „Ceny ni ż sze od ś redniego kosztu ca ł kowitego, ale wy ż sze od ś redniego kosztu zmiennego mog ą by ć natomiast uznane za nielegalne, je ż eli s ą narz ę dziem planu maj ą cego na celu wyeliminowanie rywala”. Ceny stosowane przez MT Ł na targach FVF by ł y ni ż sze ni ż ś rednie koszty ca ł kowite wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na tych targach w roku 2003. Organizacja targów FVF przynios ł a MT Ł zysk, zarówno jednostkowy z tytu ł u wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej jak i ogó ł em z tytu ł u organizacji w ca ł o ś ci tych targów. Stosowana przez MT Ł cena wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targach FVF by ł a wy ż sza od kosztów ca ł kowitych wykonania tej us ł ugi i wobec tego nie mo ż e by ć uznana za cen ę ra żą co nisk ą maj ą c ą na celu wyeliminowanie istniej ą cych konkurentów oraz stwarzanie bariery rozwoju konkurencji. Stosowanie cen przynosz ą cych przedsi ę biorcy faktyczne zyski nie mo ż e by ć uznane za sprzeczne z prawem. Swoboda prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej gwarantuje przedsi ę biorcy mo ż liwo ść swobodnego okre ś lenia cen, o ile nie s ą one ni ż sze od faktycznie ponoszonych kosztów. Administracyjne narzucanie przedsi ę biorcy nakazu stosowania wy ż szych cen swobod ę t ę w istotny sposób by ogranicza ł o. Prezes UOKiK uzna ł , ż e przes ł anka druga nie zosta ł a spe ł niona. Dla stwierdzenia stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych, poprzez pobieranie ra żą co niskich cen za wynajem 1 m 2 powierzchni wystawienniczej, wymagane jest kumulatywne spe ł nienie wszystkich wymienionych przes ł anek. Brak spe ł nienia jednej z nich wy łą cza mo ż liwo ść stwierdzenia stosowania zarzucanej MT Ł praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Maj ą c na uwadze powy ż sze orzeka si ę jak w pkt I sentencji. Przepis art. 8 ust. 2 pkt. 5 ustawy o okik zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez przedsi ę biorc ę , polegaj ą cej na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Dla stwierdzenia naruszenia tego zakazu niezb ę dne jest udowodnienie spe ł nienia nast ę puj ą cych przes ł anek praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę : 1) posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej 2) nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej w celu przeciwdzia ł ania warunkom niezb ę dnym do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. 15 MT Ł na krajowym rynku organizowania targów fotograficznych ma niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o okik, co zosta ł o dowiedzione wcze ś niej. Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e pierwsza przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie narusza prawa. Czyni to dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych ustaw ą praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Istot ą nadu ż ycia dominuj ą cej pozycji na rynku jest ograniczenie przez przedsi ę biorc ę samodzielno ś ci pozosta ł ych uczestników rynku w taki sposób, aby uczestniczyli oni w obrocie na zasadach im narzuconych i mniej korzystnych ni ż by to mia ł o miejsce w warunkach dzia ł ania mechanizmów rynkowych. Tak ą praktyk ą jest praktyka stosowania nieuczciwych, ra żą co niskich cen wynajmu 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FVF w celu przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Ceny eliminuj ą ce konkurentów pojawiaj ą si ę wtedy, kiedy przedsi ę biorca ustala ceny na tak niskim poziomie, ż e równie efektywny konkurent, lecz maj ą cy mniejsze zasoby finansowe lub mniejsz ą gotowo ść do ponoszenia strat z powodu wojny cenowej, jest zmuszony do wyj ś cia z rynku lub zniech ę cony do wej ś cia na rynek. Kszta ł towanie cen eliminuj ą cych konkurentów to sekwencja ,,niskie ceny teraz - wysokie ceny pó ź niej”. Kszta ł towanie takich cen ma miejsce tylko wtedy, kiedy cena jest tak niska, ż e przychody ze sprzeda ż y nie pokrywaj ą kosztów wytworzenia i marketingu produktu. Za orzecznictwem antymonopolowym przyjmuje si ę , ż e ka ż da cena poni ż ej racjonalnie uzasadnionych ś rednich kosztów zmiennych jest cen ą eliminuj ą c ą konkurentów. Orzecznictwo antymonopolowe dopuszcza tak ż e jako dowód ustalenia cen eliminuj ą cych konkurencj ę bezpo ś rednie dowiedzenie skar ż onemu przedsi ę biorcy subiektywnych intencji ograniczenia konkurencji przez wypieranie konkurentów z rynku, co umo ż liwia pó ź niejsze podwy ż szanie cen. Jednak ż e w ka ż dym przypadku zarzut taki musi by ć poprzedzony dowodem, ż e ceny nie pokrywaj ą przeci ę tnych kosztów ca ł kowitych lub przynajmniej przeci ę tnych kosztów zmiennych danego produktu. – por. Nessim H. M.R. Dodge Kszta ł towanie cen. Strategie i procedury - Kszta ł towanie cen eliminuj ą ce konkurentów s. 321-233, PWE, Warszawa 1997. Zarzut stosowania przez MT Ł nieuczciwych, ra żą co niskich cen na targach fotograficznych by ł przedmiotem rozstrzygni ę cia Prezesa UOKiK w kontek ś cie badania naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik. Prezes UOKiK odwo ł uje si ę w tym miejscu do uzasadnienia I punktu sentencji decyzji, w której nie stwierdzono stosowania przez MT Ł takiej praktyki. Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e stosowana przez MT Ł cena 1 m 2 powierzchni wystawienniczej by ł a wy ż sza nie tylko od jednostkowych kosztów zmiennych ale tak ż e od jednostkowych kosztów ca ł kowitych wykonania tej us ł ugi i zawiera ł a jednostkowy zysk. Przychody ze sprzeda ż y powierzchni wystawienniczej na targach FVF przynios ł y zysk z prowadzonej dzia ł alno ś ci. Fakt uzyskania przez MT Ł pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, pomimo utrwalonej w ś wiadomo ś ci wystawców 12 letniej obecno ś ci Wnioskodawcy na rynku w ł a ś ciwym, ś wiadczy o dostosowaniu przez MT Ł strategii ustalania cen do zmian preferencji odbiorców. Rosn ą ca liczba wystawców domaga ł a si ę wysokiej jako ś ci i wysokiego poziomu obs ł ugi, po łą czonego z niskimi cenami. Zmian ę preferencji wystawców stwierdzi ł Wnioskodawca ju ż w 1999 r., st ą d próby przeniesienia targów POLFOTO z Mi ę dzyzdrojów i zorganizowania ich wspólnie z MT Ł , nast ę pnie z Mi ę dzynarodowymi Targami Pozna ń skimi, a obecnie Wroc ł awskimi. By ł y to firmy profesjonalnie zajmuj ą ce si ę organizacj ą targów, wyposa ż one w odpowiedni ą infrastruktur ę wystawiennicz ą , o utrwalonej 16 reputacji i do ś wiadczeniu, umiejscowione w du ż ych centrach handlowych. Wnioskodawca nie móg ł zaoferowa ć us ł ugi na tym samym poziomie jako ś ci i cen. Polityka cenowa MT Ł by ł a zorientowana na popyt, a nie na eliminowanie konkurencji. Przy zorientowanym na konkurencj ę kszta ł towaniu cen s ą one ustalane na podstawie zachowa ń konkurencyjnego lidera i dostosowane do mo ż liwych reakcji na ustalane ceny konkurentów. W roku 1999 kiedy MT Ł wszed ł na rynek w ł a ś ciwy, Wnioskodawca mia ł pozycj ę monopolu na rynku w ł a ś ciwym i stosowa ł ceny 250,00-300,00 z ł ./1m 2 powierzchni wystawienniczej. MT Ł ustali ł cen ę na poziomie 100,00 z ł ./m 2 powierzchni przy wy ż szym poziomie jako ś ci oferty rynkowej. Przez 6 lat obecno ś ci na rynku, pomimo uzyskanej pozycji dominuj ą cej, MT Ł nie zmieni ł polityki cenowej. Od roku 2001 cena 1m 2 powierzchni wystawienniczej nadal by ł a niska i wynosi ł a 120,00 z ł ./m 2 . Dowodem zorientowanego na popyt podej ś cia MT Ł do kszta ł towania cen by ł fakt, ż e ceny by ł y ustalone na podstawie kalkulacji kosztów ogólnych (sta ł ych i zmiennych), do których by ł dodany rozs ą dny zysk, przy jednoczesnym d ąż eniu do zwi ę kszenia intensywno ś ci popytu poprzez poszerzenie i zró ż nicowanie oferty. Przedmiotem transakcji handlowych na targach FVF by ł nie tylko sprz ę t fotograficzny (oferowany na targach POLFOTO) ale tak ż e sprz ę t filmowy, video, kinotechniczny i wyposa ż enie kin. Pozwoli ł o to na zwi ę kszenie efektywno ś ci dzia ł ania i utrzymanie niskich cen. Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e dzia ł ania MT Ł nie godz ą w interes publiczny. Stosowanie przez MT Ł jako podmiot dominuj ą cy cen ni ż szych ni ż koszty ponoszone przez konkurenta, co zarzuci ł Wnioskodawca, nie uzasadnia samo przez si ę zarzutu nieuczciwego oddzia ł ywania na kszta ł towanie cen, wr ę cz przeciwnie jest przejawem efektywnej konkurencji. Strategia obni ż ania kosztów i ostrego ci ę cia cen zwykle powoduje, ż e jaki ś uczestnik rynku mo ż e postrzega ć siebie jako poszkodowanego w walce konkurencyjnej. Z uwagi jednak na publiczno - prawny charakter ustawy antymonopolowej jej celem nie jest ochrona praw podmiotowych uczestników rynku dotkni ę tych dzia ł aniami nie maj ą cymi postaci praktyk monopolistycznych. Taka ochrona stanowi przedmiot dzia ł ania s ą dów powszechnych. W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e druga przes ł anka nie zosta ł a spe ł niona. St ą d orzeczono jak w punkcie II sentencji. Przepis art. 8 ust. 2 pkt. 5 ustawy o okik zakazuje nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez przedsi ę biorc ę , polegaj ą cego na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Dla stwierdzenia naruszenia tego zakazu niezb ę dne jest udowodnienie spe ł nienia nast ę puj ą cych przes ł anek praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę : 3) posiadanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej 4) nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej w celu przeciwdzia ł ania warunkom niezb ę dnym do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. MT Ł na krajowym rynku organizowania targów fotograficznych mia ł niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą w rozumieniu art. 4 pkt 9 ustawy o okik, co zosta ł o dowiedzione wcze ś niej. Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e pierwsza przes ł anka zosta ł a spe ł niona. 17 Posiadanie pozycji dominuj ą cej samo przez si ę nie narusza prawa. Czyni to dopiero jej nadu ż ywanie, przejawiaj ą ce si ę w stosowaniu zakazanych ustaw ą praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Istot ą nadu ż ycia dominuj ą cej pozycji na rynku jest ograniczenie przez przedsi ę biorc ę samodzielno ś ci pozosta ł ych uczestników rynku w taki sposób, aby uczestniczyli oni w obrocie na zasadach im narzuconych i mniej korzystnych ni ż by to mia ł o miejsce w warunkach dzia ł ania mechanizmów rynkowych. Tak ą praktyk ą jest praktyka nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych polegaj ą ca na przeciwdzia ł aniu warunkom do powstania i rozwoju konkurencji poprzez zmian ę terminu targów FVF na taki, który ma uniemo ż liwi ć uczestnictwo w targach POLFOTO w Mi ę dzyzdrojach. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. nr 173 poz. 1807) podejmowanie, wykonywanie i zako ń czenie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest wolne dla ka ż dego na równych prawach, z zachowaniem warunków okre ś lonych przepisami prawa. W ocenie Prezesa UOKiK nie ma ż adnych podstaw prawnych do administracyjnego ograniczania samodzielno ś ci MT Ł w zakresie wyboru terminu wykonywania przez niego dzia ł alno ś ci gospodarczej na rynku w ł a ś ciwym. MT Ł ma prawo decydowa ć o tym gdzie, kiedy i na jakich warunkach wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą . Dzia ł ania MT Ł zmierzaj ą ce do zmiany terminu targów FVF z jesiennego na wiosenny nie mog ą by ć uznane za naruszenie przepisów antymonopolowych, nawet gdyby ich skutkiem by ł o spowodowanie rezygnacji z tego terminu konkurentów. Warunkiem rozwoju konkurencji na rynku w ł a ś ciwym jest zapewnienie przedsi ę biorcom samodzielno ś ci w podejmowaniu decyzji, których celem jest dopasowanie terminu organizowanych targów do potrzeb odbiorców, tj. wystawców. Od trafno ś ci tych decyzji zale ż y w du ż ej mierze sukces rynkowy przedsi ę biorcy. Konkurowanie organizatorów targów terminem targów nie mo ż e by ć postrzegane jako niedozwolone zak ł ócenie funkcjonowania mechanizmów rynkowych i konkurencji. Prezes UOKiK stwierdzi ł , ż e druga przes ł anka nie zosta ł a spe ł niona. St ą d orzeczono jak w punkcie III sentencji. W punkcie IV sentencji Prezes UOKiK postanowi ł o kosztach post ę powania. Zgodnie z art. 69 ust 1 ustawy o okik strona przegrywaj ą ca spraw ę obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. MT Ł jako strona wygrywaj ą ca spraw ę nie wnios ł a w wyznaczonym terminie wniosku o zwrot kosztów niezb ę dnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Natomiast o zwrot kosztów w kwocie 3.381,48 z ł (s ł ownie trzy tysi ą ce trzysta osiemdziesi ą t jeden z ł otych 48/100 z ł otych) tytu ł em op ł aty za wniosek o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, za koszty przejazdu do siedziby Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Ł odzi celem przejrzenia akt post ę powania oraz inne koszty wed ł ug przed ł o ż onego zestawienia (pismo Wnioskodawcy z dnia 17 wrze ś nia 2004 r.) wyst ą pi ł Wnioskodawca. Przez przegranie sprawy wszcz ę tej na wniosek nale ż y rozumie ć rozstrzygni ę cie nie uwzgl ę dniaj ą ce żą dania wniosku. W przedmiotowym post ę powaniu stron ą przegrywaj ą c ą jest Wnioskodawca, którego wniosek dotycz ą cy nadu ż ywania przez MT Ł pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku targów fotograficznych poprzez stosowanie ra żą co niskich cen 1 m 2 powierzchni wystawienniczej na targi FVF oraz poprzez zmian ę terminu targów FVF na taki, który ma uniemo ż liwi ć uczestnictwo w targach POLFOTO w Mi ę dzyzdrojach nie zosta ł uwzgl ę dniony. Prezes UOKiK nie stwierdzaj ą c stosowania przez MT Ł praktyki z art. 8 ust. 18 1 i 2 pkt 1 i 5 ustawy o okik, o co wyst ę powa ł Wnioskodawca, nie znalaz ł podstaw do zas ą dzenia kosztów post ę powania od MT Ł na rzecz Wnioskodawcy. Maj ą c powy ż sze na uwadze orzeka si ę jak w punkcie IV sentencji. Od decyzji s ł u ż y stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury w Ł odzi, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Na postanowienie rozstrzygaj ą ce o kosztach post ę powania s ł u ż y za ż alenie do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury w Ł odzi, w terminie siedmiu dni od dnia dor ę czenia postanowienia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona BIELSKA Otrzymuj ą 1. Pe ł nomocnicy Ilony Samborskiej ul. Saba ł y 25 71-341 Szczecin Prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą ILMAR Ilona Samborska ul. Saba ł y 25 71-341 Szczecin 2. Mi ę dzynarodowe Targi Ł ódzkie Sp. z o.o. ul. Wólcza ń ska 199 90-531 Ł ód ź 19