RŁO-8/2006

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O/411-13/05/MN- Ł ód ź , dnia 12 kwietnia 2006 r. DECYZJA Nr R Ł O Nr 8/ 2006 I. Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r., Nr 18, poz. 172, z 2003 r. Nr 6, poz. 68), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy praktyk ę Gmin ę Be ł chatów z siedzib ą w Be ł chatowie przy ul. Ko ś ciuszki 1, 97-400 Be ł chatów polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych i dróg powiatowych w granicach administracyjnych miasta Be ł chatów, poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji, poprzez odmow ę wyra ż enia zgody na korzystanie z tych przystanków przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie regularnego zbiorowego przewozu osób w granicach administracyjnych miasta Be ł chatów, i nakazuje zaniechanie jej stosowania . II. Na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172, z 2003r. Nr 6, poz. 68), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Gmin ę Be ł chatów z siedzib ą w Be ł chatowie przy ul. Ko ś ciuszki 1, 97-400 Be ł chatów kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 33 000 z ł (s ł ownie: trzydzie ś ci trzy tysi ą ce z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, w zwi ą zku z dopuszczeniem si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uzasadnienie W dniach od 6 stycznia 2005 r. do 9 listopada 2005 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie badania rynku przystanków autobusowych zarz ą dzanych przez Gmin ę Be ł chatów z siedzib ą w Be ł chatowie przy ul. Ko ś ciuszki 1, 97-400 Be ł chatów (zwana dalej: „Gmina Be ł chatów”) znajduj ą cych si ę w pasie dróg powiatowych oraz dróg gminnych na terenie miasta Be ł chatów, w tym okre ś lenia jego struktury oraz stopnia koncentracji. W toku post ę powania ustalono, i ż Prezydent Miasta Be ł chatowa, który jest zarz ą dc ą dróg gminnych i zarz ą dzaj ą cym drogami powiatowymi na terenie administracyjnym Gminy Be ł chatów (na mocy obowi ą zuj ą cego aktualnie porozumienia podpisanego pomi ę dzy Zarz ą dem Powiatu Be ł chatowskiego a Zarz ą dem Miasta Be ł chatowa w dniu 6 kwietnia 2000 r. – karty od Nr 112 do Nr 115) odmawia ł niektórym przedsi ę biorcom, prowadz ą cym dzia ł alno ść w zakresie regularnego zbiorowego przewozu osób w granicach administracyjnych miasta Be ł chatowa, udost ę pniania w drodze umowy przystanków autobusowych, co powodowa ł o niemo ż no ść uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozów i jako takie narusza ć mog ł o regu ł y konkurencji na rynku us ł ug przewozowych na terenie miasta Be ł chatowa. Z informacji przekazanych przez Gmin ę Be ł chatów w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wynika ł o, i ż wyszczególnione w pismach kierowanych do Prezesa Urz ę du przypadki odmowy wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków zarz ą dzanych przez Prezydenta Miasta Be ł chatowa (karty od Nr 5 do Nr 7) dotyczy ł y zarówno przedsi ę biorców zamierzaj ą cych rozpocz ąć ś wiadczenie us ł ug na danej linii komunikacyjnej, jak i przewo ź ników funkcjonuj ą cych ju ż na rynku, a zamierzaj ą cych zwi ę kszy ć ilo ść przystanków na obs ł ugiwanej linii komunikacyjnej lub rozpocz ąć dzia ł alno ść na nowej linii komunikacyjnej. Do udzielanych w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego odpowiedzi Gmina Be ł chatów za łą czy ł a kopie korespondencji z przewo ź nikami w zakresie udost ę pniania przystanków tj. pisma przewo ź ników oraz odpowiedzi odmowne udzielane przez Prezydenta Miasta Be ł chatowa (karty od Nr 65 do Nr 84). Najcz ę stszymi przyczynami odmowy udost ę pnienia przystanków, na które powo ł ywa ł si ę Prezydent Miasta Be ł chatowa by ł y kwestie zwi ą zane z: zaspokojeniem potrzeb przewozowych w zakresie transportu zbiorowego na terenie Be ł chatowa przez aktualnie funkcjonuj ą cych przewo ź ników, bezpiecze ń stwem pasa ż erów i innych uczestników ruchu drogowego, przeci ąż eniem uk ł adu komunikacyjnego miasta, licznymi kursami komunikacji regularnej specjalnej, nieprzestrzeganiem przez przewo ź ników obowi ą zuj ą cych rozk ł adów jazdy, czy te ż posiadaniem przez przewo ź ników zgody na korzystanie z innych przystanków w mie ś cie itp. W tej sytuacji zebrany materia ł dowodowy, a w szczególno ś ci wyja ś nienia Gminy Be ł chatów oraz przeprowadzona analiza prawna, da ł y podstaw ę do przyj ę cia, i ż w przedmiotowej sprawie mog ł o doj ść do naruszenia przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080) – zwana dalej „ustaw ą o okik”. W zwi ą zku z powy ż szym moc ą Postanowienia Nr 1/411-13/05 z dnia 16 listopada 2005 r. Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w sprawie nadu ż ywania przez Gmin ę Be ł chatów pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych i dróg powiatowych w granicach administracyjnych miasta Be ł chatów, poprzez odmow ę wyra ż enia zgody na korzystanie z tych przystanków przez przedsi ę biorców prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie regularnego zbiorowego przewozu osób w granicach administracyjnych miasta Be ł chatowa, co mog ł o stanowi ć naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o okik (karta Nr 1). Postanowieniem Nr 2/411-13/05 z dnia 16 listopada 2005 r. (karta Nr 3) Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów w prowadzonym post ę powaniu antymonopolowym dokumenty uzyskane w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego w sprawie badania rynku przystanków autobusowych zarz ą dzanych przez Gmin ę Be ł chatów znajduj ą cych si ę w pasie dróg powiatowych oraz dróg gminnych na terenie miasta Be ł chatów, w tym okre ś lenia jego 2 struktury oraz stopnia koncentracji, tj. pismo Prezydenta Miasta Be ł chatowa z dnia 18 stycznia 2005 r. wraz z za łą cznikami - zarejestrowane pod numerem R Ł O/401-1/05/MN-4 (karty od Nr 4 do Nr 14), pismo Wiceprezydenta Miasta Be ł chatowa z dnia 14 lutego 2005 r. wraz z za łą cznikami - zarejestrowane pod numerem R Ł O/401-1/05/MN-18 (karty od Nr 15 do Nr 86) oraz pismo Wiceprezydenta Miasta Be ł chatowa z dnia 26 pa ź dziernika 2005 r. wraz z za łą cznikami – zarejestrowane pod numerem R Ł O/401-1/05/MN-29 (karty od Nr 87 do Nr 105). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego (karta Nr 106), w pi ś mie z dnia 2 grudnia 2005 r. Gmina Be ł chatów nie zgodzi ł a si ę z zasadno ś ci ą postawionego zarzutu argumentuj ą c, i ż jest on nie tylko niezasadny, ale i krzywdz ą cy dla samorz ą du gminnego, który na mocy art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) - zwana dalej „ustaw ą o samorz ą dzie gminnym” realizuje zadania w ł asne polegaj ą ce m.in. na zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie lokalnego transportu zbiorowego oraz porz ą dku publicznego i bezpiecze ń stwa obywateli. Gmina Be ł chatów, odwo ł uj ą c si ę do definicji dzia ł alno ś ci gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. nr 173, poz. 1807, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej” argumentowa ł a równie ż , i ż nie mo ż e by ć traktowana jak przedsi ę biorca, w zwi ą zku z czym nie mo ż e zajmowa ć na rynku jakiejkolwiek, a nie tylko dominuj ą cej pozycji. Dzia ł ania Gminy jej zdaniem nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą , lecz form ą realizacji zada ń z zakresu gospodarki komunalnej, których celem jest nieprzerwane zaspokajanie potrzeb zbiorowych ludno ś ci. Gmina Be ł chatów nie ś wiadczy w celach zarobkowych us ł ug przewozowych, a jej dzia ł ania polegaj ą wy łą cznie na udost ę pnianiu terenu, którego jest w ł a ś cicielem na rzecz podmiotów ś wiadcz ą cych i organizuj ą cych us ł ugi przewozowe. Od dnia 21 pa ź dziernika 2005 r. w zwi ą zku z nowelizacj ą ustawy z dnia 6 wrze ś nia 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o transporcie drogowym” Gmina Be ł chatów nie pobiera od przewo ź ników ż adnych op ł at zwi ą zanych z korzystaniem z przystanków. Gmina Be ł chatów wyja ś ni ł a równie ż , i ż przeci ąż enie uk ł adu komunikacyjnego miasta, fakt, i ż zatoki autobusowe nie s ą w stanie przyj ąć wi ę cej pojazdów, liczne przewozy specjalne wykonywane na rzecz lokalnych zak ł adów pracy tj. BOT KWB Be ł chatów S.A. pogarszaj ą stan bezpiecze ń stwa na terenie miasta, co upowa ż nia Prezydenta Miasta Be ł chatowa jako zarz ą dc ę drogi do wprowadzania ogranicze ń , zamykania dróg i drogowych obiektów in ż ynierskich dla ruchu oraz wyznaczania objazdów drogami ró ż nej kategorii, gdy wyst ę puje zagro ż enie bezpiecze ń stwa osób lub mienia w my ś l art. 20 pkt 14 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086, ze zm.) – zwana dalej „ustaw ą o drogach publicznych”. Wzgl ę dy bezpiecze ń stwa pasa ż erów, mieszka ń ców i pozosta ł ych uczestników ruchu drogowego wp ł yn ęł y na wprowadzenie ogranicze ń do czasu wybudowania nowej obwodnicy oraz modernizacji centrum miasta w ramach programu rewitalizacji miasta Be ł chatowa. W zwi ą zku z powy ż szym tylko te przes ł anki zadecydowa ł y o wprowadzeniu ogranicze ń , nie za ś przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji. Gmina Be ł chatów o ś wiadczy ł a równie ż , i ż z zadowoleniem przyj ęł a w roku 2003 nowych przewo ź ników konkuruj ą cych z miejskim przewo ź nikiem i przewo ź nikami z grupy PKS, co doprowadzi ł o do poprawy jako ś ci us ł ug i ustabilizowania cen biletów, lecz nie mo ż e to si ę odbywa ć kosztem bezpiecze ń stwa osób i mienia. Ponadto Gmina Be ł chatów wyja ś ni ł a, i ż nie ma potrzeby zwi ę kszenia ilo ś ci zatrzyma ń pojazdów na przystankach i korzystania ze wszystkich przystanków przez przewo ź ników wykonuj ą cych komunikacj ę mi ę dzymiastow ą , gdy ż prowadzi to do chaosu komunikacyjnego. Dodatkowo Gmina wskaza ł a, i ż nie jest na rynku jedynym zarz ą dc ą drogi, gdy ż na jej terenie dzia ł aj ą tak ż e Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Zarz ą d Dróg Wojewódzkich oraz 3 Zarz ą d Dróg Powiatowych, a przewo ź nicy maj ą zdaniem Gminy w wystarczaj ą cym stopniu zapewniony przejazd przez miasto, dojazd do centrum, Szpitala Wojewódzkiego i osiedli mieszkaniowych. Prezydent Miasta Be ł chatowa wyja ś ni ł , i ż do Urz ę du Miasta nie wp ł yn ął ż aden wniosek o zgod ę na korzystanie z przystanków w zwi ą zku z uruchomieniem przewozów w ramach komunikacji miejskiej, a wnioski rozpatrywane negatywnie dotyczy ł y przewo ź ników chc ą cych ś wiadczy ć us ł ugi w komunikacji mi ę dzymiastowej. Zdaniem Gminy mija si ę z celem wykorzystywanie przez takich przedsi ę biorców wszystkich dost ę pnych przystanków, gdy ż w mie ś cie dzia ł a sprawie komunikacja miejska i taksówki, a przy obs ł udze tras mi ę dzymiastowych mo ż na korzysta ć z dworca autobusowego przy ul. Sienkiewicza. W tym samym pi ś mie Prezydent Miasta Be ł chatowa powo ł a ł si ę na brzmienie art. 22 a ust. 1 pkt 2a ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, i ż m.in. mo ż e on odmówi ć udzielenia zezwolenia, gdy wyka ż e si ę , i ż projektowana linia regularna stanowi ć b ę dzie zagro ż enie dla istniej ą cych linii regularnych, za wyj ą tkiem sytuacji, gdy linie te obs ł ugiwane s ą przez jednego przewo ź nika lub grup ę przewo ź ników. Przedstawiaj ą c list ę przewo ź ników, którzy maj ą udzielone zgody na korzystanie z przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w gestii Gminy Be ł chatów Prezydent Miasta argumentowa ł , i ż sytuacja tak nie mia ł a miejsca w niniejszej sprawie, gdy ż linie komunikacyjne by ł y obs ł ugiwane przez wi ę cej ni ż jednego przedsi ę biorc ę (karty od Nr 108 do Nr 111). W nawi ą zaniu do przedmiotowych wyja ś nie ń Prezes Urz ę du wezwa ł Gmin ę Be ł chatów do przedstawienia dodatkowych informacji i wyja ś nie ń dotycz ą cych m.in. kwestii bada ń nat ęż enia ruchu drogowego i stopnia zaspokojenia potrzeb przewozowych lokalnej spo ł eczno ś ci, analiz rozk ł adów jazdy na poszczególnych przystankach pod k ą tem mo ż liwo ś ci zatrzymywania si ę pojazdów wi ę kszej liczby przewo ź ników oraz sk ł adanych im propozycji korzystania z innych przystanków (karta Nr 117). W pi ś mie z dnia 21 grudnia 2005 r. Gmina Be ł chatów przedstawi ł a informacj ę o du ż ej liczbie wypadków drogowych (szczególnie w rejonie ulic, przy których zlokalizowane s ą „najatrakcyjniejsze” dla przewo ź ników przystanki) odnotowanych przez Powiatow ą Komend ę Policji w Be ł chatowie, za łą czaj ą c do odpowiedzi statystyki zdarze ń drogowych za okres od 1 stycznia 2004 r. do 30 kwietnia 2004 r. (karty od Nr 149 do Nr 152), za okres od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. (karty od Nr 153 do Nr 155) oraz statystyk ę zdarze ń drogowych dla roku 2005 (karty od Nr 156 do Nr 158). Gmina o ś wiadczy ł a, i ż przedmiotowe statystyki by ł y brane pod uwag ę przy rozpatrywaniu wniosków o udzielenie zgody na korzystanie z przystanków. Ponadto Gmina Be ł chatów wyja ś ni ł a, i ż w roku 2002 przeprowadzone zosta ł o przez Biuro In ż ynieryjno -Techniczne KARO z Poznania badanie nat ęż enia ruchu drogowego na najwa ż niejszym be ł chatowskim skrzy ż owaniu ul. Pi ł sudskiego/ul. Sienkiewicza, które wykaza ł o du ż e nat ęż enie ruchu drogowego, w tym tak ż e wzmo ż ony ruch autobusów. Analiza przeprowadzona przez Biuro In ż ynieryjno -Techniczne KARO z Poznania zawieraj ą ca równie ż projekt przebudowy ww. skrzy ż owania zosta ł a do łą czona do pisma Gminy (karty od Nr 140 do Nr 148). Wyniki bada ń wspomnianego biura by ł y brane pod uwag ę przy rozpatrywaniu wniosków przewo ź ników w zakresie zwi ą zanym z udzieleniem zgody na korzystanie z istniej ą cych przystanków autobusowych. Gmina Be ł chatów przekaza ł a równie ż wyja ś nienia dotycz ą ce przeprowadzonej w roku 2004 „Analizy sytuacji rynkowej w zakresie przewozu osób dla Gminy Miasto Be ł chatów na rok 2004” (karty od Nr 130 do Nr 137) oraz analiz ę odjazdów autobusów w roku 2004 przeprowadzon ą na podstawie rozk ł adów jazdy obowi ą zuj ą cych na dwóch przystankach znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych przy ul. 9-go Maja oraz ul. Pi ł sudskiego przy Urz ę dzie Skarbowym (karty Nr 138 i Nr 139). Ponadto Gmina wyja ś ni ł a, i ż specyfika komunikacji w mie ś cie wi ąż e si ę z du żą liczb ą kursów przewo ź ników regularnych specjalnych (codzienny dowóz pracowników do BOT KWB Be ł chatów S.A.), a przewo ź nicy 4 koniecznie chc ą korzysta ć z przystanków zlokalizowanych w centrum miasta w godzinach szczytu, podczas gdy specyficzne po ł o ż enie dróg w mie ś cie daje w przypadku komunikacji mi ę dzymiastowej mo ż liwo ść korzystania alternatywnie z przystanków w pasie dróg krajowych czy wojewódzkich, które znajduj ą si ę w gestii innych zarz ą dców dróg oraz cechuj ą si ę lepszymi parametrami w zakresie przepustowo ś ci pojazdów i standardu drogi. Gmina Be ł chatów stwierdzi ł a równie ż , i ż nie posiada pozycji dominuj ą cej na rynku, gdy ż jej udzia ł procentowy w wydawaniu zgody na korzystanie z przystanków w pasie dróg publicznych jest mniejszy ni ż 40 %. Na dowód tego twierdzenia przedstawi ł a informacj ę o liczbie przystanków na trasie komunikacyjnej Piotrków Trybunalski – Be ł chatów znajduj ą cych si ę w gestii ró ż nych zarz ą dców drogi, z której wynika ł o, i ż na ogóln ą liczb ę 20 przystanków w zarz ą dzie Prezydenta Miasta Be ł chatowa znajduj ą si ę jedynie 2 przystanki zlokalizowane w pasie dróg gminnych. W opinii Gminy Be ł chatów spór w niniejszej sprawie dotyczy ww. linii komunikacyjnej (przedsi ę biorcom chc ą cym prowadzi ć przewozy m.in. na tej trasie Prezydent Miasta Be ł chatowa odmówi ł udost ę pnienia przystanków), która nie nale ż y do rynku w ł a ś ciwego w sprawie, którym jest rynek zbiorowego transportu miejskiego w granicach administracyjnych miasta. W pi ś mie z dnia 21 grudnia 2005 r. Gmina Be ł chatów powo ł a ł a si ę równie ż na obowi ą zuj ą ce do ko ń ca 2003 r. rozporz ą dzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie tre ś ci, sposobu i terminów og ł aszania rozk ł adów jazdy, trybu ich uzgadniania i koordynacji oraz warunków ponoszenia kosztów z tym zwi ą zanych (Dz.U. z 2000 r. Nr 82, poz. 933), które nak ł ada ł o na zarz ą dy gmin obowi ą zek koordynacji rozk ł adów jazdy. Koordynacja taka mia ł a uwzgl ę dnia ć potrzeby przewozowe na danej linii zg ł aszane przez samorz ą dy gminne. Gmina Be ł chatów o ś wiadczy ł a, i ż na lini ę komunikacyjn ą Piotrków Trybunalski – Be ł chatów nie by ł y zg ł aszane potrzeby w tym zakresie, w tamtym czasie nie istnia ł y zrzeszenia przewo ź ników, a funkcjonuj ą cy przewo ź nik miejski posiada ł autobusy niskopod ł ogowe dostosowane do przewozu osób niepe ł nosprawnych. Od dnia 1 stycznia 2004 r. obowi ą zywa ł o rozporz ą dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 grudnia 2003 r. w sprawie tre ś ci, sposobu i terminów og ł aszania rozk ł adów jazdy oraz warunków ponoszenia kosztów z tym zwi ą zanych (Dz.U. z 2003 r. Nr 232, poz. 2332), które nie wprowadzi ł o wymogu koordynacji rozk ł adów jazdy przez gminy i nie okre ś la ł o zasad obowi ą zuj ą cych w tym wzgl ę dzie (karty od Nr 118 do Nr 122). W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urz ę du z dnia 12 stycznia 2006 r. (karta Nr 163) Gmina Be ł chatów przedstawi ł a nast ę puj ą ce dodatkowe informacje dotycz ą ce przeprowadzonych bada ń i analiz, z których wynika ł o, i ż „Analiza sytuacji rynkowej w zakresie regularnego przewozu osób dla Gminy Miasto Be ł chatów” zosta ł a przygotowana przez Miejski Zak ł ad Komunikacji Sp. z o.o. (zwany dalej: „MZK Sp. z o.o.”) w kwietniu 2004 r., „Wykaz przystanków autobusowych w granicach administracyjnych miasta Be ł chatowa” stanowi ą cy za łą cznik Nr 6 do wspomnianej analizy zosta ł równie ż opracowany w kwietniu 2004 r. na podstawie dost ę pnych rozk ł adów jazdy poszczególnych przewo ź ników wykonuj ą cych przewozy regularne i specjalne w dni robocze. Natomiast godzinowy wykaz zatrzyma ń autobusów na przystankach przy ul. 9 Maja i ul. Pi ł sudskiego przy Urz ę dzie Skarbowym zosta ł sporz ą dzony w okresie od 10 do 14 grudnia 2004 r. przez MZK Sp. z o.o. i dotyczy ł zatrzyma ń autobusów tam i z powrotem zarówno w dni robocze, jak i pozosta ł e. Gmina Be ł chatów o ś wiadczy ł a ponadto, i ż nie przeprowadzano podobnej analizy na innych przystankach ograniczaj ą c si ę do dwóch wy ż ej wymienionych, z uwagi na fakt, i ż na innych przystankach odnotowywano zdecydowanie mniej zatrzyma ń . Przeprowadzona przez Biuro In ż ynieryjno-Techniczne KARO z Poznania analiza nat ęż enia ruchu dotyczy ł a wy łą cznie skrzy ż owania ul. Pi ł sudskiego/ul.Sienkiewicza i zwi ą zana by ł a z planowan ą przebudow ą tego skrzy ż owania w ramach porozumienia zawartego pomi ę dzy Gmin ą Be ł chatów a Generaln ą 5 Dyrekcj ą Dróg Krajowych i Autostrad. W tym samym pi ś mie Gmina Be ł chatów przedstawi ł a równie ż wykaz przedsi ę biorców, którzy posiadali aktualnie zgody na korzystanie z przystanków (karty od Nr 165 do Nr 166) oraz za łą czy ł a kopie korespondencji w tej sprawie tj. wnioski poszczególnych przewo ź ników oraz uzgodnienia dokonane przez Gmin ę w zakresie udost ę pnienia przystanków (karty od Nr 167 do Nr 212). Natomiast w pi ś mie z dnia 17 marca 2006 r. Gmina Be ł chatów wyja ś ni ł a, i ż niektóre z za łą czonych uzgodnie ń na korzystanie z przystanków datowane by ł y na stycze ń 2006 r. (pomimo faktu, i ż niektórzy przewo ź nicy funkcjonuj ą na rynku od d ł u ż szego czasu) z uwagi na fakt, i ż Urz ą d Marsza ł kowski w Ł odzi, jako jeden z organów udzielaj ą cych zezwolenia na wykonywanie przewozów za żą da ł na podstawie art. 22 ustawy o transporcie drogowym dokumentów potwierdzaj ą cych, i ż poszczególni przewo ź nicy nadal spe ł niaj ą wymogi okre ś lone w ustawie, w tym tak ż e posiadaj ą aktualne uzgodnienia w zakresie korzystania z przystanków. W zwi ą zku z powy ż szym Gmina wyda ł a przewo ź nikom potwierdzenie zasad korzystania z przystanków. W pi ś mie tym Gmina Be ł chatów podkre ś li ł a jeszcze raz, i ż nie mo ż e by ć uznana za monopolist ę na lokalnym rynku udost ę pniania przystanków, gdy ż nie wprowadzi ł a szczególnych ogranicze ń co do mo ż liwo ś ci korzystania z przystanków przez okre ś lone grupy przewo ź ników, nie pobiera z tego tytu ł u ż adnych op ł at, a jej dzia ł ania opieraj ą si ę jedynie na obowi ą zuj ą cych regulacjach prawnych. Ponadto Gmina Be ł chatów wskaza ł a, i ż przewo ź nicy mog ą ubiega ć si ę o udost ę pnienie przystanków przez inne zarz ą dy dróg, a Gmina nie jest jedynym zarz ą dc ą na obszarze miasta. Gmina Be ł chatów wyja ś ni ł a równie ż , i ż jeden z przewo ź ników – Janusz Skrobek pomimo nieuzgodnienia przez Prezydenta Miasta Be ł chatowa zasad korzystania z przystanków zlokalizowanych m.in. w pasie dróg powiatowych, uzyska ł uzgodnienie bezpo ś rednio od Zarz ą du Dróg Powiatowych w Be ł chatowie. Ponadto zdaniem Gminy spór dotyczy linii komunikacyjnych mi ę dzymiastowych o d ł ugo ś ci ponad 100 km, co oznacza, i ż s ą przewozy takie organizowane s ą poza rynkiem w ł a ś ciwym, jakim dla Gminy Be ł chatów jest rynek zbiorowego transportu miejskiego w granicach administracyjnych miasta. Ż aden z przewo ź ników nie z ł o ż y ł jak dot ą d wniosku o korzystanie z przystanków w celu wykonywania lokalnego transportu zbiorowego w granicach administracyjnych Be ł chatowa (karty od Nr 353 do Nr 354). W za łą czeniu do pisma z dnia 17 marca 2006 r. Gmina Be ł chatów przekaza ł a informacj ę o realizacji dochodów bud ż etu miasta Be ł chatowa za rok 2005 wed ł ug ź róde ł powstania (karty od Nr 369 do Nr 373), z którego wynika ł o, i ż na łą czn ą kwot ę dochodów ogó ł em osi ą gni ę tych w roku 2005 w wysoko ś ci 97 278 286 z ł , sk ł ada ł y si ę dochody w ł asne w wysoko ś ci 57 176 088 z ł . W ś ród kategorii dochodów w ł asnych Gmina Be ł chatów osi ą gn ęł a dochody z maj ą tku gminy w wysoko ś ci 5 260 867 z ł , dochody zrealizowane przez komunalne jednostki bud ż etowe w wysoko ś ci 1 259 731 z ł oraz pozosta ł e dochody zrealizowane przez Urz ą d Miasta Be ł chatowa w kwocie 1 759 444 z ł . W dniu 24 marca 2006 r. Prezes Urz ę du zawiadomi ł Gmin ę Be ł chatów o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego w sprawie i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami post ę powania (karta Nr 374). Gmina Be ł chatów skorzysta ł a z tej mo ż liwo ś ci w dniu 4 kwietnia 2006 r., natomiast w pi ś mie z dnia 6 kwietnia 2006 r. wypowiedzia ł a si ę ostatecznie co do zebranych dowodów i postawionych zarzutów, podtrzymuj ą c w ca ł o ś ci stanowisko wyra ż one we wszystkich wcze ś niejszych pismach z ł o ż onych w toku post ę powania antymonopolowego oraz przytaczaj ą c raz jeszcze podnoszone wcze ś niej argumenty (karty od Nr 378 do Nr 381). Gmina Be ł chatów o ś wiadczy ł a, i ż nie przeciwdzia ł a ł a ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji i wnios ł a o umorzenia prowadzonego post ę powania. 6 Prezes Urz ę du, ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Gmina Be ł chatów jest jednostk ą samorz ą du terytorialnego i dzia ł a na podstawie ustawy o samorz ą dzie gminnym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy Gmina Be ł chatów posiada osobowo ść prawn ą . Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokajanie potrzeb zbiorowych wspólnoty w zakresie lokalnego transportu zbiorowego. W toku prowadzonego post ę powania Prezes Urz ę du zebra ł informacje z których wynika ł o, i ż pocz ą wszy od roku 2003 odnotowano kilka przypadków odmowy wyra ż enia zgody przez Prezydenta Miasta Be ł chatowa na korzystanie z przystanków przez niego zarz ą dzanych, a znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych i dróg powiatowych w granicach administracyjnych miasta. Prezydent Miasta Be ł chatowa negatywnie rozpatrywa ł wnioski sk ł adane przez ju ż dzia ł aj ą cych przewo ź ników chc ą cych rozpocz ąć ś wiadczenie us ł ug przewozowych na nowej trasie lub zwi ę kszy ć liczb ę przystanków na trasie, która by ł a ju ż przez nich obs ł ugiwana. W materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie znajduj ą si ę równie ż pisma, w których odmówiono uzgodnienia zasad korzystania z przystanków przedsi ę biorcom, którzy zamierzali dopiero rozpocz ąć ś wiadczenie us ł ug przewozowych przy wykorzystaniu przystanków znajduj ą cych si ę w gestii Gminy Be ł chatów. W pismach kierowanych do przewo ź ników, a tak ż e w korespondencji z Prezesem Urz ę du Prezydent Miasta Be ł chatowa powo ł ywa ł si ę na podobne przyczyny odmowy wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków tj. przeci ąż enie uk ł adu komunikacyjnego miasta Be ł chatowa, liczne wypadki i zdarzenia drogowe, zagro ż enie bezpiecze ń stwa mieszka ń ców, nieprzestrzeganie przez przewo ź ników warunków wydanych zezwole ń . W odniesieniu do przedsi ę biorców prowadz ą cych komunikacj ę mi ę dzymiastow ą lub pragn ą cych zwi ę kszy ć liczb ę przystanków na danej linii Gmina Be ł chatów argumentowa ł a, i ż istnieje mo ż liwo ść skorzystania z przystanków zarz ą dzanych przez inne zarz ą dy dróg (np. w pasie dróg wojewódzkich lub krajowych), przewo ź nicy nie musz ą zatrzymywa ć si ę na ka ż dym przystanku, z którego chcieliby korzysta ć , a zdaniem Gminy na terenie miasta sprawnie funkcjonuje komunikacja miejska i taksówki. Prezydent Miasta Be ł chatowa twierdzi ł równie ż , i ż w mie ś cie panuje chaos komunikacyjny, który móg ł by ulec zwi ę kszeniu w wyniku pojawienia si ę nowych przewo ź ników. Zdaniem Gminy w wystarczaj ą cym stopniu zaspokojone by ł y potrzeby przewozowe mieszka ń ców, a funkcjonuj ą cy przewo ź nicy umo ż liwiali odpowiedni dojazd do centrum Be ł chatowa, Szpitala Wojewódzkiego i du ż ych osiedli mieszkaniowych. Zgodnie z art. 22 ustawy o transporcie drogowym przedsi ę biorcy ubiegaj ą cy si ę o wydanie przez w ł a ś ciwy organ zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, obowi ą zani s ą do łą czy ć do wniosku o wydanie zezwolenia, mi ę dzy innymi potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z przystanków dokonane z ich w ł a ś cicielami lub zarz ą dzaj ą cymi. Brak tego za łą cznika skutkuje odmow ą udzielenia zezwolenia. Tak ż e, zgodnie z art. 24 ust. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym zezwolenie cofa si ę w razie naruszenia lub zmiany warunków na jakich zezwolenie zosta ł o wydane oraz okre ś lonych w zezwoleniu. 7 Prezes Urz ę du, zwa ż y ł co nast ę puje : Ustawa o okik nale ż y do dziedziny prawa publicznego i jako taka chroni interes ogólnospo ł eczny. W ś wietle art.1 ust. 1 ustawy o okik „ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów.” W czasie post ę powania i przy wydawaniu decyzji Prezes Urz ę du jest rzecznikiem interesu publicznego. Publicznoprawny charakter ustawy oznacza, ż e nie wszystkie zachowania przedsi ę biorców i ich zwi ą zków, nawet formalnie podlegaj ą ce literze prawa, uzasadniaj ą uruchomienie przewidzianych przez ni ą instrumentów. W rozstrzyganych przez Prezesa Urz ę du post ę powaniach zasadnym jest zatem ustalenie czy nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznoprawnego. Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Najwy ż szego (wyrok z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 1217/98; por. te ż wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt I CKN 523/01) publicznoprawny charakter ustawy antymonopolowej powoduje, i ż znajduje ona zastosowanie wówczas, gdy jest zagro ż ony lub naruszony interes publiczny polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków do powstania i rozwoju konkurencji. Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji nale ż y uzna ć – zdaniem S ą du – jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku gospodarczego. W rozpatrywanej sprawie skutkami praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę dotkni ę ci zostali przedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie krajowego transportu drogowego osób, ubiegaj ą cy si ę o zawarcie umów na korzystanie z przystanków znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych i powiatowych w granicach administracyjnych miasta Be ł chatowa. Zachowania Gminy Be ł chatów mog ą równie ż dotyka ć potencjalnych przedsi ę biorców, chc ą cych uczestniczy ć w obrocie gospodarczym na tym rynku. To z kolei ma bezpo ś redni wp ł yw na interesy wszystkich konsumentów – pasa ż erów korzystaj ą cych ze ś rodków komunikacji w celu dojazdu do miejsc przeznaczenia. Tak szeroki kr ą g uczestników rynku dotkni ę tych skutkami praktyki uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy o okik. Mamy bowiem tutaj do czynienia z naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o okik zakazane jest nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym przez jednego lub kilku przedsi ę biorców. Natomiast art. 8 ust. 2 pkt 5 tej ustawy stanowi, ż e nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, w szczególno ś ci mo ż e polega ć na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Dla stwierdzenia zarzucanej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o okik konieczne jest łą czne wyst ą pienie nast ę puj ą cych przes ł anek: 1) pozycji dominuj ą cej przedsi ę biorcy na rynku w ł a ś ciwym, 2) nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Gmina Be ł chatów jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o okik. Przepis ten stanowi, ż e ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy, rozumie si ę przez to osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. 8 Gmina Be ł chatów jest jednostk ą samorz ą du terytorialnego i dzia ł a na podstawie ustawy o samorz ą dzie gminnym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy ma osobowo ść prawn ą . Gmina Be ł chatów wykonuje zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej okre ś lone w art. 7 ust. 1 wy ż ej cytowanej ustawy, w tym zgodnie z pkt 4 przywo ł ywanego przepisu, zadania z zakresu organizacji lokalnego transportu zbiorowego. W ramach realizacji tego zadania, na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych Prezydent Miasta Be ł chatowa jest zarz ą dc ą dróg gminnych znajduj ą cych si ę w granicach administracyjnych miasta. Art. 19 ust. 4 ww. ustawy stanowi, i ż zarz ą dzanie drogami publicznymi mo ż e by ć przekazywane mi ę dzy zarz ą dcami w trybie porozumienia, reguluj ą cego w szczególno ś ci wzajemne rozliczenia finansowe. Na mocy Porozumienia z dnia 6 kwietnia 2000 r. zawartego pomi ę dzy Zarz ą dem Powiatu w Be ł chatowie oraz Zarz ą dem Miasta Be ł chatowa (podpisanego w nast ę pstwie Uchwa ł y Nr 17/III/200 Rady Miejskiej w Be ł chatowie i Uchwa ł y Nr 86/XIV/200 Rady Powiatu w Be ł chatowie - karty od Nr 124 do nr 127) Gmina Be ł chatów przej ęł a od Zarz ą du Powiatu w Be ł chatowie prowadzenie zada ń publicznych w przedmiocie zarz ą dzania drogami powiatowymi na obszarze miasta na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych (karta Nr 112). Oznacza to, i ż Prezydent Miasta Be ł chatowa zarz ą dza drogami powiatowymi w mie ś cie w taki sam sposób jak drogami gminnymi, w tym podejmuje decyzje o udost ę pnieniu przystanków autobusowych przewo ź nikom. Prezes Urz ę du stwierdzi ł , ż e Gmina Be ł chatów spe ł nia warunki do uznania j ą za przedsi ę biorc ę w rozumieniu art. 4 ust. 1a ustawy o okik. Nie zas ł uguj ą wi ę c na uwzgl ę dnienie przywo ł ywane przez Gmin ę Be ł chatów argumenty, maj ą ce ś wiadczy ć o tym, i ż Gmina nie mo ż e by ć w niniejszym post ę powaniu traktowana jako przedsi ę biorca. Warto podkre ś li ć , i ż w ustawie o okik terminowi „przedsi ę biorca” nadano szersze znaczenie ni ż rozumienie tego s ł owa w poj ę ciu wykszta ł conym przez inne ustawy. Zgodnie z utrwalonym w doktrynie stanowiskiem przedsi ę biorcami w rozumieniu art. 4 ust. 1a ustawy o okik s ą nie tylko podmioty bezpo ś rednio ś wiadcz ą ce us ł ugi u ż yteczno ś ci publicznej, ale równie ż podmioty organizuj ą ce ś wiadczenie takich us ł ug. Podmiotami organizuj ą cymi us ł ugi o takim charakterze s ą równie ż gminy, a ze wzgl ę du na istniej ą ce cz ę sto powi ą zania w ł asno ś ciowe (kapita ł owe) gmin z przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi us ł ugi komunalne organy gmin maj ą mo ż liwo ść oddzia ł ywania na zachowania rynkowe i stosunki umowne z odbiorcami us ł ug (E. Modzelewska-W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa, Wyd. Twigger 2002 r., str.34-35) Praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę ujawniaj ą si ę na rynku. Z tego wzgl ę du punktem wyj ś cia dla rozstrzygni ę cia sprawy jest okre ś lenie rynku w ł a ś ciwego. Zgodnie z brzmieniem art. 4 pkt 8 ustawy o okik, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci uznawane s ą przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane s ą na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Rynkiem w ł a ś ciwym produktowym w niniejszej sprawie jest rynek udost ę pniania przystanków autobusowych. Produkt ten nie ma substytutów. Wsiadanie i wysiadanie z pojazdów komunikacji jest mo ż liwe wy łą cznie na wyznaczonych do tego celu przystankach. Gmina Be ł chatów jako zarz ą dca dróg gminnych i dróg powiatowych w granicach administracyjnych miasta jest wy łą cznie uprawniona do tworzenia przystanków na tym obszarze, a tak ż e do wyra ż ania zgody na korzystanie z tych przystanków przez inne podmioty. Rynek geograficzny zakre ś lony granicami administracyjnymi miasta Be ł chatów spe ł nia przes ł anki cytowanego art. 4 pkt 8 ustawy o okik. 9 Reasumuj ą c rynkiem w ł a ś ciwym w niniejszej sprawie jest rynek udost ę pniania przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych i dróg powiatowych w granicach administracyjnych miasta Be ł chatów. W tym miejscu Prezes Urz ę du podkre ś la, i ż nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie argumenty Gminy Be ł chatów w zakresie dotycz ą cym stwierdzenia, i ż przedmiotem rozstrzygni ę cia w niniejszej sprawie jest spór dotycz ą cy linii komunikacyjnej Piotrków Trybunalski – Be ł chatów, która zdaniem Gminy nie nale ż y do rynku w ł a ś ciwego. Gmina o ś wiadczy ł a, i ż rynkiem w ł a ś ciwym w jej rozumieniu jest rynek transportu miejskiego w granicach administracyjnych miasta, a do Urz ę du Miasta nie wp ł ywa ł y wnioski o udost ę pnienie przystanków w celu prowadzenia przewozów w komunikacji miejskiej. Sformu ł owany przez Prezesa Urz ę du zarzut dotyczy lokalnego rynku udost ę pniania przystanków i odmowy wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków autobusowych znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych i dróg powiatowych w granicach administracyjnych miasta Be ł chatów przez przedsi ę biorców prowadz ą cych regularny przewóz osób. Bez znaczenia dla definicji rynku w ł a ś ciwego w sprawie jest fakt, i ż przedsi ę biorcy, którym Prezydent Miasta Be ł chatowa odmówi ł udzielenia zgody na korzystanie z przystanków, zamierzali prowadzi ć dzia ł alno ść przewozow ą na ró ż nych liniach komunikacyjnych (rozpoczynaj ą cych si ę lub ko ń cz ą cych w Be ł chatowie) poniewa ż kluczowe znaczenie ma fakt, i ż w ramach projektowanej linii komunikacyjnej ich ż yczeniem by ł o korzystanie z przystanków zarz ą dzanych przez Prezydenta Miasta Be ł chatowa. Warto podkre ś li ć równie ż , i ż w przypadku linii mi ę dzymiastowych przedsi ę biorcy zgodnie z przepisami prawa musieli wyst ą pi ć o wyra ż enie zgody na korzystanie z przystanków do wszystkich zarz ą dców dróg, z których przystanków chcieli korzysta ć , a jedna cho ć by odpowied ź odmowna powodowa ł a niemo ż no ść uzyskania zezwolenia na uruchomienie planowanej linii. Faktem jest natomiast, i ż zachowanie Gminy Be ł chatów wywiera ł o wp ł yw na warunki konkurencji na ró ż nych liniach komunikacyjnych, w zale ż no ś ci od tego jakiemu przedsi ę biorcy w zakresie jakiej linii uniemo ż liwiono korzystanie z przystanków. W tym przypadku nie mo ż na jednak postawi ć znaku równo ść pomi ę dzy rynkiem, na którym Gmina Be ł chatów posiada pozycj ę dominuj ą c ą tj. rynkiem udost ę pniania przystanków znajduj ą cych si ę w pasie dróg gminnych i powiatowych w granicach administracyjnych miasta, a rynkami przewozów na poszczególnych trasach, gdzie de facto ujawni ł y si ę skutki stosowanej praktyki. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o okik przez pozycj ę dominuj ą c ą rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Gmina Be ł chatów ma pozycj ę dominuj ą c ą na rynku w ł a ś ciwym. Gmina Be ł chatów nie ma konkurentów na rynku w ł a ś ciwym, gdy ż jest wy łą cznie uprawniona do wyra ż ania zgody na korzystanie z zarz ą dzanych przez ni ą przystanków autobusowych. Si łę monopolu Gminy Be ł chatów na tym rynku wzmacnia fakt, ż e ka ż dy przedsi ę biorca, potencjalny przewo ź nik, musi uzyska ć zezwolenie na prowadzenie przewozów od odpowiedniego organu, a warunkiem wydania zezwolenia jest zgoda zarz ą dcy drogi na udost ę pnienie przystanków. Pozycja ta daje Gminie Be ł chatów mo ż liwo ść dzia ł ania niezale ż nie od kontrahentów. W zwi ą zku z powy ż szym nie zas ł uguj ą na uwzgl ę dnienie t ł umaczenia Gminy Be ł chatów, dotycz ą ce liczby przystanków na linii komunikacyjnej Piotrków Trybunalski – Be ł chatów, które znajduj ą si ę w zarz ą dzie poszczególnych zarz ą dców dróg, z których Gmina wywodzi fakt nieposiadania pozycji dominuj ą cej. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du nie rozpatruje bowiem zachowa ń innych zarz ą dców dróg, lecz dzia ł ania Gminy Be ł chatów na rynku 10 udost ę pniania okre ś lonych przystanków, które znajduj ą si ę w zarz ą dzie Prezydenta Miasta Be ł chatowa bezpo ś rednio na podstawie uprawnie ń wynikaj ą cych z ustawy o drogach publicznych, jak i zawartego porozumienia o przej ę ciu okre ś lonych zada ń od Zarz ą du Powiatu w Be ł chatowie. Z tego samego wzgl ę du wyja ś nienia dotycz ą ce jednego przewo ź nika Janusza Skrobka, który po odmowie udzielonej przez Prezydenta Miasta Be ł chatowa, uzyska ł zgod ę na korzystanie z przystanków bezpo ś rednio od Zarz ą du Powiatu w Be ł chatowie nie mog ą zmieni ć przedstawionej w dalszej cz ęś ci decyzji argumentacji, z której wynika, i ż Gmina Be ł chatów odmawiaj ą c zgody na korzystanie z przystanków kilku przecie ż przedsi ę biorcom naruszy ł a przepisy ustawy o okik. Tym samym spe ł niona zosta ł a pierwsza przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o okik. Sam fakt posiadania pozycji dominuj ą cej nie stanowi naruszenia prawa. Bezprawne jest dopiero nadu ż ywanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej. Istot ą praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę polegaj ą cej na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej jest bezprawne nadu ż ycie si ł y rynkowej przez przedsi ę biorc ę , prowadz ą ce do ograniczenia samodzielno ś ci innych uczestników rynku oraz wymuszenie uczestnictwa w rynku na zasadach narzuconych, z regu ł y mniej korzystnych ni ż by to wynika ł o z dzia ł ania nieskr ę powanych mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia konkurencji. Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia. Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ż e ustawy, do wniosku o wydanie zezwolenia do łą cza si ę nast ę puj ą ce dokumenty: - proponowany rozk ł ad jazdy uwzgl ę dniaj ą cy przystanki, godziny odjazdów ś rodków transportowych, d ł ugo ść linii komunikacyjnej, podan ą w kilometrach, i odleg ł o ś ci mi ę dzy przystankami, kursy oraz liczb ę pojazdów niezb ę dnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozk ł adem jazdy, - schemat po łą cze ń komunikacyjnych z zaznaczon ą lini ą komunikacyjn ą i przystankami, - potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich w ł a ś cicielami lub zarz ą dzaj ą cymi, - zobowi ą zanie do zamieszczania informacji o godzinach odjazdów na tabliczkach przystankowych na przystankach, - cennik, - wykaz pojazdów, z okre ś leniem ich liczby oraz liczby miejsc, którymi wnioskodawca zamierza wykonywa ć przewozy. Brak któregokolwiek z powy ż szych za łą czników do wniosku skutkuje odmow ą udzielenia zezwolenia. W niniejszej sprawie nale ż y rozstrzygn ąć w zwi ą zku z tym, czy Gmina Be ł chatów poprzez odmow ę wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków nadu ż y ł a pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Zgodnie z postanowieniami art. 2a ust. 2 ustawy o drogach publicznych „Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowi ą w ł asno ść w ł a ś ciwego samorz ą du województwa, powiatu lub gminy”. Stosownie natomiast do art. 20 cytowanej ustawy gmina jako zarz ą dca wszystkich dróg publicznych na swoim obszarze mo ż e mi ę dzy innymi pe ł ni ć funkcj ę inwestora w odniesieniu do tych dróg publicznych, a tak ż e nabywa ć nieruchomo ś ci pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowa ć nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomo ś ci. Z kolei wedle art. 22 tej ustawy zarz ą dca drogi sprawuje nieodp ł atny trwa ł y 11 zarz ą d gruntami w pasie drogowym, w ramach którego mo ż e te grunty oddawa ć w najem czy dzier ż aw ę oraz pobiera ć z tych tytu ł ów op ł aty w wysoko ś ci ustalonej w umowie, albo je u ż ycza ć . Uprawnienia te nie maj ą jednak ż e charakteru absolutnego i podlegaj ą ograniczeniom. W szczególno ś ci, niedopuszczalne jest ich wykorzystywanie w sposób, który mo ż e przeciwdzia ł a ć ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania lub rozwoju konkurencji. Ograniczenie to wynika wprost z postanowie ń ustawy o okik. Ustawa ta uchwalona jest w interesie publicznoprawnym i zawiera regulacje bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą ce, dlatego te ż w ł a ś ciciel rzeczy lub wykonuj ą cy w stosunku do rzeczy uprawnienia w ł a ś cicielskie jest obowi ą zany czyni ć to w zgodno ś ci z t ą ustaw ą . Zwróci ć nale ż y ponadto uwag ę na tre ść art. 1 ustawy o drogach publicznych, z którego wynika, ż e z drogi publicznej mo ż e korzysta ć ka ż dy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyj ą tkami okre ś lonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Uprawnienie to dotyczy tak ż e przedsi ę biorców wykonuj ą cych regularne przewozy osób w krajowym transporcie drogowym na podstawie zezwolenia udzielonego przez w ł a ś ciwy organ lub te ż ubiegaj ą cych si ę o udzielenie takiego zezwolenia. Przedsi ę biorcy ci powinni mie ć mo ż liwo ść zatrzymywania swoich pojazdów na przeznaczonych do tego przystankach autobusowych, które stanowi ą wydzielone w pasie drogowym zatoki przystankowe, odpowiednio oznakowane. Takie jest te ż stanowisko Ministerstwa Infrastruktury (obecnie Ministerstwa Transportu i Budownictwa) przyj ę te w dniu 4 marca 2004 r. na naradzie po ś wi ę conej interpretacji poj ęć i przepisów wyst ę puj ą cych w ustawie o transporcie drogowym oraz w rozporz ą dzeniach wykonawczych do tej ustawy. Wedle interpretacji Ministerstwa „ (...) poniewa ż droga publiczna jest z definicji otwarta dla ruchu publicznego nie istniej ą przes ł anki, zgodnie z którymi zarz ą dca (zarz ą d) drogi móg ł by odmówi ć korzystania przez przedsi ę biorc ę z istniej ą cego przystanku”. Interpretacja powy ż sza zosta ł a opublikowana na stronie serwisu internetowego Ministerstwa Transportu i Budownictwa ( www.mtib.gov.pl ). W toku prowadzonego post ę powania antymonopolowego Gmina Be ł chatów wyja ś nia ł a, i ż przedsi ę biorcy, którym odmówi ł a wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków mogli wyst ą pi ć do innych zarz ą dów dróg z wnioskiem o udost ę pnienie ich przystanków i w oparciu o tak ą zgod ę ś wiadczy ć us ł ugi przewozowe. Ponadto Gmina argumentowa ł a równie ż , i ż przewo ź nicy mi ę dzymiastowi nie musz ą zatrzymywa ć si ę na ka ż dym wybranym przez nich przystanku, mog ą korzysta ć z dworca autobusowego przeznaczonego do obs ł ugi ruchu mi ę dzymiastowego, gdy ż zdaniem Gminy maj ą w wystarczaj ą cym stopniu zapewniony dojazd do centrum, szpitala i osiedli mieszkaniowych w Be ł chatowie. Przytoczone argumenty Prezes Urz ę du uzna ł za niedopuszczalne w kontek ś cie przywo ł anych powy ż ej rozwa ż a ń dotycz ą cych dost ę pu do drogi publicznej dla przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych lub pragn ą cych ś wiadczy ć us ł ugi przewozowe. Argumenty Gminy o mo ż liwo ś ci korzystania z przystanków innych zarz ą dców dróg, wi ążą cej si ę z konieczno ś ci ą modyfikacji przebiegu planowanej linii komunikacyjnej, s ą przejawem wkraczania w suwerenne decyzje przedsi ę biorców dotycz ą ce prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. Gmina Be ł chatów uzasadnia ł a odmow ę wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków znajduj ą cych si ę w jej gestii m.in. kwestiami zwi ą zanymi z nadmiernym nat ęż eniem ruchu, zagro ż eniem bezpiecze ń stwa mieszka ń ców, licznymi wypadkami komunikacyjnymi, chaosem komunikacyjnym itp. Na poparcie swojej tezy przedstawi ł a m.in. zestawienia wypadków drogowych przygotowane przez Powiatow ą Komend ę Policji w Be ł chatowie w wybranych okresach, badanie nat ęż enia ruchu na skrzy ż owaniu ul. Pi ł sudskiego/ul. Sienkiewicza, analiz ę potrzeb transportowych dla Gminy Miasto Be ł chatów 12 na rok 2004 oraz analiz ę zatrzyma ń pojazdów poszczególnych przewo ź ników na przystankach przy ul. 9 Maja i ul. Pi ł sudskiego przy Urz ę dzie Skarbowym. W opinii Prezesa Urz ę du przedstawione materia ł y analityczne nie mog ą zosta ć uznane za miarodajne i uzasadnia ć dzia ł a ń Gminy polegaj ą cych na odmowie wyra ż enia przewo ź nikom zgody na korzystanie z istniej ą cej infrastruktury przystankowej z kilku przynajmniej zasadniczych powodów. W celu wykazania, i ż Gmina Be ł chatów wykorzystuje ww. materia ł y i analizy wy łą cznie do pó ź niejszego usprawiedliwiania swoich bezprawnych poczyna ń Prezes Urz ę du uzna ł za konieczne przedstawienie w tej cz ęś ci decyzji kilku informacji zwi ą zanych przede wszystkim z okresami, które obejmowa ł y przeprowadzone badania i datami, w których nast ę powa ł a odmowa wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków autobusowych. W toku post ę powania Gmina Be ł chatów o ś wiadczy ł a m.in., i ż analiza przyjazdów i odjazdów autobusów z przystanków przy ul. 9-go Maja i ul. Pi ł sudskiego mia ł a miejsce w dniach od 10 do 14 grudnia 2004 r., a „Analiza Sytuacji rynkowej w zakresie regularnego przewozu osób dla Gminy Miasto Be ł chatów” powsta ł a w kwietniu 2004 r. Za łą czone do jednej z odpowiedzi policyjne analizy zdarze ń drogowych dotyczy ł y okresów czterech pierwszych miesi ę cy w roku 2004 i roku 2005 oraz ca ł ego roku 2005. Prezes Urz ę du zwróci ł uwag ę na fakt, i ż wspomniane opracowania dotycz ą okresu pó ź niejszego ni ż odmowy udzielenia zgody na korzystanie z przystanków. Z akt post ę powania wynika, ż e Prezydent Miasta Be ł chatowa odmówi ł zgody na korzystanie z zarz ą dzanych przez niego przystanków m.in. Januszowi Skrobkowi w dniu 17 czerwca 2003 r. (karta nr 74), Karolowi Rudzkiemu w dniu 21 pa ź dziernika 2003 r. (karta nr 76), Robertowi Mielczarkowi w dniu 27 stycznia 2004 r. (karta Nr 78), Markowi Jakubiakowi w dniu 15 maja 2003 r. (karta nr 80) i Wac ł awowi Nowakowi w marcu lub kwietniu 2003 r. (brak pe ł nej daty na pi ś mie – karta Nr 82). W zwi ą zku z powy ż szym brak jest podstaw do twierdzenia, i ż sporz ą dzone w pó ź niejszym okresie ww. badania mog ą stanowi ć jakiekolwiek uzasadnienie wcze ś niejszego post ę powania Gminy Be ł chatów. Prezes Urz ę du zwróci ł równie ż uwag ę na fakt, i ż badanie nat ęż enia ruchu przeprowadzone przez Biuro In ż ynieryjno-Techniczne KARO z Poznania dotyczy ł o wy łą cznie jednego skrzy ż owania i przeprowadzone zosta ł o w jednym wybranym dniu tj. 19 czerwca 2002 r. na potrzeby zwi ą zane przede wszystkim z przebudow ą skrzy ż owania. Przeprowadzona w grudniu 2004 r. analiza zatrzyma ń pojazdów przewo ź ników dotyczy ł a wy łą cznie dwóch wybranych przystanków, na których zdaniem Gminy wyst ę powa ł o najwi ę ksze nat ęż enie zatrzyma ń i odjazdów autobusów. Na wspomnianych przystankach przy ul. 9 –go Maja i ul. Pi ł sudskiego przy Urz ę dzie Skarbowym odnotowano odpowiednio 335 i 300 zatrzyma ń w ci ą gu doby (karty Nr 138 i Nr 139). Ze sporz ą dzonego kilka miesi ę cy wcze ś niej „Wykazu przystanków autobusowych w granicach administracyjnych miasta Be ł chatowa” (karty Nr 136 i Nr 137) wynika ł o, i ż w kwietniu 2004 r. podobnie du ż a liczba zatrzyma ń wyst ę powa ł a równie ż na innych przystankach zarz ą dzanych przez Prezydenta Miasta Be ł chatowa (np. ul. Kwiatowa – 329 zatrzyma ń , rejon parkingu przy Szpitalu – 335 zatrzyma ń dziennie), w odniesieniu do których nie uznano za konieczne przeprowadzenia analizy zatrzyma ń pojazdów poszczególnych przewo ź ników. W toku prowadzonego post ę powania antymonopolowego Gmina Be ł chatów nie wyja ś ni ł a równie ż w jaki sposób wyniki jedynego badania przeprowadzonego w okresie poprzedzaj ą cym pierwsze odmowy korzystania z przystanków tj. badania z roku 2002 wykonanego przez Biuro In ż ynieryjno- Techniczne KARO z Poznania, dotycz ą cego wy łą cznie jednego skrzy ż owania przek ł ada ć si ę mog ł y na odmow ę udzielenia zgody na korzystanie z ró ż nych przystanków autobusowych, zlokalizowanych w mie ś cie. Ponadto z przeprowadzonej przez Prezesa Urz ę du analizy nades ł anych przez Gmin ę materia ł ów wynika równie ż , i ż odmowa wyra ż enia zgody na korzystanie z przystanków nie mo ż e by ć uznana za uprawnion ą równie ż dlatego, i ż Prezydent Miasta Be ł chatowa negatywnie rozpatrywa ł wnioski przewo ź ników równie ż w cz ęś ci dotycz ą cej korzystania z mniej obci ąż onych przystanków. Dla przyk ł adu wniosek Karola Rudzkiego z pa ź dziernika 2003 r. zosta ł w ca ł o ś ci rozpatrzony negatywnie pomimo tego, i ż 13 na niektórych z przystanków, z których przedsi ę biorca ten chcia ł korzysta ć nie odnotowano w analizie z roku 2004 bardzo du ż ej liczby zatrzyma ń , na które powo ł ywa ł a si ę Gmina ( np. przystanek przy Pl. Narutowicza - zaledwie 77 zatrzyma ń , co w porównaniu z wcze ś niej wymienionymi liczbami ś wiadczy o du ż o mniejszym obci ąż eniu przystanku). Ze zgromadzonych materia ł ów wynika równie ż , i ż Gmina Be ł chatów odmówi ł a m.in. korzystania z przystanku ko ń cowego przy ul. Budryka przedsi ę biorcy Jerzemu Szubertowi (karta Nr 7), pomimo, i ż wspomniany wykaz przystanków wskazywa ł na zaledwie 96 zatrzyma ń w ci ą gu dnia na tej p ę tli ko ń cowej. Z uwagi na powy ż sze Prezes Urz ę du nie móg ł uzna ć przedstawionych bada ń i analiz za uzasadniaj ą ce udzielane przez Prezydenta Miasta Be ł chatowa odmowne odpowiedzi na sk ł adane przez przewo ź ników podania o udost ę pnienie przystanków. Dodatkowo Gmina Be ł chatów usprawiedliwiaj ą c swoje dzia ł anie wskazywa ł a na przepisy rozporz ą dzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie tre ś ci, sposobu i terminów og ł aszania rozk ł adów jazdy, trybu ich uzgadniania i koordynacji oraz warunków ponoszenia kosztów z tym zwi ą zanych (Dz.U. z 2000 r. Nr 82, poz. 933), które obowi ą zuj ą c do ko ń ca 2003 r., nak ł ada ł o na zarz ą dy gmin obowi ą zek koordynacji rozk ł adów jazdy. Prezes Urz ę du uzna ł , i ż powo ł ywanie si ę na ww. przepisy uzna ć nale ż y za nieuprawnione. W wyroku z dnia 24 kwietnia 2002 r. (sygn. akt XVII Ama 76/01) S ą d Antymonopolowy (obecnie S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów) stwierdzi ł , i ż nie neguje uprawnie ń gminy w zakresie koordynowania rozk ł adów jazdy, zaznaczaj ą c jednocze ś nie, ż e uprawnienie to s ł u ż y jedynie przeciwdzia ł aniu sytuacjom kolizyjnym np. koncentrowaniu si ę zbyt wielu ofert przewozowych na tej samej trasie w jednym czasie, zatem nie mo ż e stanowi ć mechanizmu ingerencji w prowadzon ą przez przewo ź ników dzia ł alno ść gospodarcz ą . Natomiast w wyroku z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt XVII Ama 51/02) S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzek ł , i ż czynno ś ci koordynacyjne oraz uzgadnianie zasad korzystania z przystanków s ą niezale ż ne od siebie i nie nale ż y ich bezpo ś rednio ze sob ą łą czy ć . Gmina Be ł chatów argumentowa ł a ponadto, i ż Prezydent Miasta Be ł chatowa odmawiaj ą c przewo ź nikom zgody na korzystanie z istniej ą cych przystanków autobusowych korzysta ł z uprawnie ń zarz ą dcy drogi, o których mowa w art. 20 pkt 14 ustawy o drogach publicznych tj. przepisu daj ą cego mo ż liwo ść wprowadzenia ogranicze ń lub zamykania dróg i drogowych obiektów in ż ynierskich dla ruchu oraz wyznaczania obiazdów drogami ró ż nej kategorii, gdy wyst ę puje bezpo ś rednie zagro ż enie bezpiecze ń stwa osób lub mienia. Prezes Urz ę du uzna ł , i ż w niniejszej sprawie ww. regulacja nie mo ż e mie ć zastosowania, uznaj ą c i ż przepis ten daje jedynie uprawnienie do tymczasowego wprowadzenia ogranicze ń np. w nag ł ym przypadku awarii urz ą dzenia w pasie drogowym lub jego pobli ż u, w wyniku którego mog ł o nast ą pi ć zagro ż enie bezpiecze ń stwa ruchu drogowego, ż ycie lub zdrowia lub mo ż liwo ść wyst ą pienia szkód materialnych, o czym mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporz ą dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 wrze ś nia 2003 r. w sprawie szczegó ł owych warunków zarz ą dzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarz ą dzaniem (Dz.U. z 2003 r. Nr 177, poz. 1729). Nie wydaje si ę , aby na podstawie wspomnianej regulacji Prezydent Miasta Be ł chatowa móg ł wprowadza ć jakiekolwiek ograniczenia, które nie maj ą charakteru tymczasowego i nie wi ążą si ę z wyst ą pieniem nag ł ego zdarzenia. W opisywanej sprawie niemo ż no ść korzystania z przystanków dotyczy, co warto podkre ś li ć w sposób trwa ł y, jedynie okre ś lonej grupy przewo ź ników, a przedsi ę biorcy, którym takiej zgody udzielono wcze ś niej bez ż adnych ogranicze ń i utrudnie ń realizuj ą us ł ugi przewozowe na zaplanowanych przez siebie liniach komunikacyjnych. Rozstrzygni ę cie Prezesa Urz ę du w tym zakresie uwzgl ę dnia interpretacj ę przyj ę t ą w dniu 15 lipca 2004 r. na kolejnej naradzie po ś wi ę conej interpretacji poj ęć i przepisów wyst ę puj ą cych w ustawie o transporcie 14 drogowym oraz rozporz ą dzeniach wykonawczych do tej ustawy w Ministerstwie Infrastruktury (obecnie Ministerstwie Transportu i Budownictwa), która stanowi, i ż „organ zarz ą dzaj ą cy ruchem na drodze, przy której znajduje si ę przystanek nie ma mo ż liwo ś ci ograniczenia cz ę stotliwo ś ci zatrzymywania si ę autobusów na przystanku, mo ż e jedynie wprowadza ć tymczasowe zakazy lub ograniczenia w ruchu w przypadku zdarze ń , w wyniku których mo ż e nast ą pi ć zagro ż enie bezpiecze ń stwa ruchu drogowego”(www.mtib.gov.pl). W tym zakresie powy ż sza interpretacja odsy ł a do § 2 ust. 1 pkt 3 ww. rozporz ą dzenia, który stanowi, i ż dzia ł ania w zakresie zarz ą dzania ruchem realizowane s ą przez wprowadzanie tymczasowych zakazów lub ogranicze ń w ruchu w przypadku zdarze ń . w wyniku których mo ż e nast ą pi ć zagro ż enie bezpiecze ń stwa ruchu drogowego. Ponadto Gmina powo ł ywa ł a si ę w swoich wyja ś nieniach na brzmienie art. 22 a ust. 1 pkt 2a ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, i ż organ udzielaj ą cy zezwolenia ma prawo odmówi ć jego wydania, w przypadku gdy wyka ż e si ę , i ż projektowana linia regularna stanowi ć b ę dzie zagro ż enie dla istniej ą cych linii regularnych, za wyj ą tkiem sytuacji, gdy linie te obs ł ugiwane s ą przez jednego przewo ź nika lub grup ę przewo ź ników, co jak doda ł a nie mia ł o miejsca w opisywanym stanie faktycznym. Prezes Urz ę du uzna ł , i ż powo ł ywanie si ę Gminy na wspomnian ą regulacj ę jest nieuprawnione z kilku przynajmniej powodów. Po pierwsze: istota prowadzonego post ę powania dotyczy dokonywania uzgodnie ń w zakresie korzystania z przystanków, a nie wydawania zezwole ń na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym. Po drugie: powo ł uj ą c si ę na ww. przepis Gmina Be ł chatów mog ł a chcie ć wywo ł a ć b łę dne przekonanie, i ż to w ł a ś nie ona jest uprawniona do wydawania zezwole ń , podczas gdy w toku post ę powania sama o ś wiadczy ł a, i ż nie wp ł yn ął , ż aden wniosek o korzystanie z przystanków w celu wykonywania komunikacji miejskiej, w którym to przypadku w ł a ś nie prezydent miasta wydaje lub odmawia wydania zezwolenia (art. 18 ust. 1 pkt 1b ustawy o transporcie drogowym). Zauwa ż y ć nale ż y, i ż w „Analizie sytuacji rynkowej w zakresie regularnego przewozu osób dla Gminy Miasta Be ł chatów na rok 2004 r.” stwierdzono, i ż „Mo ż na mie ć zastrze ż enia do godzin odjazdów poszczególnych przewo ź ników lecz spowodowane jest to przez organy wydaj ą ce zezwolenia na przewóz osób (w szczególno ś ci Urz ą d Marsza ł kowski w Ł odzi, który wydaje zezwolenia na przewóz osób innym przewo ź nikom o zbli ż onych bardzo czasach odjazdów oraz nie uwzgl ę dnia istniej ą cej w mie ś cie komunikacji, a jedynie linie pokrywaj ą ce si ę na ca ł ej trasie).” - (karta Nr 133). Z powy ż szego jednoznacznie wynika, i ż Gmina Be ł chatów mia ł a ś wiadomo ść regulacji prawnych, na podstawie których nie by ł a uprawniona do wydawania zezwole ń w przypadkach odmów uzgodnienia zasad korzystania z przystanków zidentyfikowanych w niniejszym post ę powaniu. Po trzecie: zauwa ż y ć nale ż y, i ż zgoda na korzystanie z przystanków jest czynno ś ci ą poprzedzaj ą c ą uzgodnienie ich wykorzystania, a tak ż e ustalenie przebiegu samej linii komunikacyjnej. Zgoda w ł a ś ciciela lub zarz ą dzaj ą cego przystankami na korzystanie z nich nie przes ą dza zatem ani o przebiegu linii, ani o rozk ł adzie jazdy, ani nawet o tym, czy przewo ź nik otrzyma od w ł a ś ciwego organu zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym. Wspomniane okoliczno ś ci s ą ustalane w toku post ę powania o wydanie zezwolenia, co ma miejsce w formie decyzji administracyjnej, w przypadku której podmioty zainteresowane maj ą mo ż liwo ść ochrony swoich praw (wyrok SOKiK z dnia 19 pa ź dziernika 2005 r. sygn. akt XVII Ama 58/04). Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż równie ż w tym przypadku Gmina Be ł chatów mia ł a ś wiadomo ść , i ż uzgodnienie korzystania z przystanków jest czynno ś ci ą poprzedzaj ą c ą i wcale nie przes ą dzaj ą c ą o wydaniu zezwolenia, gdy ż w aktach post ę powania antymonopolowego znajduje si ę skonstruowany przez Gmin ę wzorzec umowy w zakresie udost ę pnienia przystanków (karty Nr 23 i Nr 24), którego § 6 ust. 1 stanowi, i ż „umowa obowi ą zuje od dnia uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych (...)”. W zwi ą zku z 15 powy ż szym stwierdzi ć nale ż y, i ż przedstawiona ww. argumentacja Gminy Be ł chatów nie zas ł uguje w ż adnej mierze na uwzgl ę dnienie. Nie ulega w ą tpliwo ś ci, i ż na mocy przepisów art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym, gmina odpowiada za kszta ł t i organizacj ę transportu zbiorowego na swoim terenie i musi dba ć o zapewnienie bezpiecze ń stwa ruchu drogowego. W ka ż dym jednak przypadku gmina jako organ administracji samorz ą dowej powinna równorz ę dnie traktowa ć wszystkich przewo ź ników na swoim terenie, w zgodno ś ci z powszechnie obowi ą zuj ą cymi przepisami ustawy o okik. Brak jest w zwi ą zku z tym uzasadnienia dla dzia ł a ń polegaj ą cych na tym, ż e niektórzy przewo ź nicy prowadz ą swoj ą dzia ł alno ść w sposób „uprzywilejowany”, a inni zmuszani s ą do prowadzenia dzia ł alno ś ci na warunkach mniej korzystnych. Nie do przyj ę cia jest w zwi ą zku z tym, zdaniem Prezesa Urz ę du sytuacja, w której odmowy udost ę pnienia przystanków dotycz ą jedynie niektórych przewo ź ników, gdy tymczasem dzia ł alno ść na tych przystankach bez ż adnych przeszkód prowadzona jest przez podmioty, które w okresie wcze ś niejszym rozpocz ęł y ś wiadczenie us ł ug przewozowych, po uzyskaniu stosownej zgody na korzystanie z przystanków i zezwolenia od w ł a ś ciwego organu. Dzia ł alno ść tak ą na korzystniejszych w efekcie warunkach prowadzi tak ż e MZK Sp. z o.o. w Be ł chatowie, która jest spó ł k ą komunaln ą ze 100 % udzia ł em Gminy Be ł chatów (karta Nr 19). Warto zaznaczy ć , i ż odmowy udzielenia zgody na korzystanie z przystanków dotyczy ł y tak ż e przewo ź ników, którzy planowali rozpocz ę cie ś wiadczenia us ł ug na trasach, które obs ł ugiwane s ą przez MZK Sp. z o.o. (np. przywo ł ywana wcze ś niej trasa Piotrków Trybunalski – Be ł chatów obs ł ugiwana jest przez lini ę Nr 22 miejskiego przewo ź nika). Dzia ł anie Gminy pozostaje w sprzeczno ś ci z postanowieniami ustawy o okik, w szczególno ś ci jej art. 1 i art. 8 ust. 2 pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, który wyra ź nie stanowi, ż e „podejmowanie, wykonywanie i zako ń czenie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest wolne dla ka ż dego na równych prawach, z zachowaniem warunków okre ś lonych przepisami prawa”. Wolna konkurencja oznacza bowiem dost ę p do rynku na równych prawach dla wszystkich przedsi ę biorców. Przedsi ę biorcy rywalizuj ą o to, aby w drodze oferowania lepszych cen lub warunków ś wiadczenia us ł ug pozyska ć jak najwi ę ksz ą liczb ę kontrahentów. Im wi ę cej jest konkurentów na rynku tym mniej jest mo ż liwo ś ci jednostronnego dyktowania przez przedsi ę biorc ę warunków umów niezale ż nych od konkurentów i kontrahentów. Mechanizmy rynkowe funkcjonuj ą efektywniej, gdy na rynku dzia ł a wi ę cej przedsi ę biorców. Z powy ż szego wynika, ż e Gmina Be ł chatów odmawiaj ą c przewo ź nikom prawa do prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z wykorzystaniem przystanków przez ni ą zarz ą dzanych, stworzy ł a bardzo siln ą barier ę dost ę pu do rynku w ł a ś ciwego i jednocze ś nie zniekszta ł ci ł a warunki do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na rynku przewozów. Sie ć przystanków autobusowych w granicach miasta tworzy kluczowy element infrastruktury komunikacyjnej, a uzyskanie dost ę pu do przystanków jest warunkiem koniecznym otrzymania zezwolenia od w ł a ś ciwego organu. Dzia ł anie takie jest wbrew interesowi pasa ż erów korzystaj ą cych aktualnie i potencjalnie z us ł ug komunikacji. Przedsi ę biorcy traktowani przez Gmin ę Be ł chatów w sposób uprzywilejowany, w znacznym stopniu pozbawieni s ą bowiem nacisków na to, aby oferowa ć lepsze ceny lub warunki ś wiadczonych przez siebie us ł ug. Bior ą c pod uwag ę wy ż ej wymienione okoliczno ś ci, nale ż y uzna ć i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o okik. St ą d orzeczono jak w punkcie I sentencji. Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o okik Prezes Urz ę du mo ż e w drodze decyzji na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli 16 przedsi ę biorca cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8 ustawy o okik. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du uzna ł , ż e Gmina Be ł chatów nadu ż y ł a pozycji dominuj ą cej poprzez dzia ł ania, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o okik. W zwi ą zku z tym znajduje zastosowanie przytoczony wy ż ej przepis dotycz ą cy na ł o ż enia kary. Łą czny przychód Gminy Be ł chatów w roku 2005 wyniós ł (tajemnica przedsi ę biorcy) z ł . Jako podstaw ę do wyliczenia wysoko ś ci kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du przyj ął dochody w ł asne Gminy Be ł chatów uj ę te w kategorii „dochody z maj ą tku gminy”(tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł i „dochody realizowane przez komunalne jednostki bud ż etowe” (tajemnica przedsi ę biorstwa) oraz „pozosta ł e dochody realizowane przez Urz ą d Miasta Be ł chatowa” (tajemnica przedsi ę biorstwa). Albowiem w ł a ś nie w ś ród tych dochodów gmin znajduj ą si ę dochody zwi ą zane z dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą gminy (np. w szczególno ś ci dochody generowane przez zak ł ady bud ż etowe), które jak pokazuje praktyka, najcz ęś ciej łą cz ą si ę z ewentualnymi naruszeniami regu ł konkurencji. W przypadku Gminy Be ł chatów łą czna kwota tych dochodów wynios ł a w roku 2005 – (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł . Wyliczone od powy ż szej kwoty 10% wynosi (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł i ta kwota stanowi maksymaln ą kar ę pieni ęż n ą jak ą na Gmin ę Be ł chatów móg ł na ł o ż y ć Prezes Urz ę du. W niniejszej sprawie organ antymonopolowy na ł o ż y ł na Gmin ę Be ł chatów kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 33 000 z ł . Kwota ta stanowi ok. 4 % maksymalnej kwoty kary, która mog ł a by ć na ł o ż ona przez Prezesa Urz ę du oraz ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa)ogó ł u dochodów Gminy. Fakt na ł o ż enia kary podkre ś la ć ma naganno ść zachowania podmiotu, który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , a tym samym naruszy ł ustaw ę o okik. Jednocze ś nie na ł o ż ona kara pe ł ni ć ma funkcj ę prewencyjn ą , zapobiegaj ą c ą stosowaniu sprzecznych z interesem publicznym praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Przy ustaleniu wysoko ś ci kary organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł stopie ń naruszenia interesu publicznoprawnego. Stosowana przez Gmin ę Be ł chatów praktyka mia ł a na celu ograniczenie swobody prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej przez przewo ź ników, stawiaj ą c jednocze ś nie w uprzywilejowanej pozycji m.in. spó ł k ę miejsk ą . Przedmiotowe zachowanie w konsekwencji przeciwdzia ł a ł o rozwojowi konkurencji na rynku przewozów osób w transporcie drogowym. Zebrane w toku post ę powania materia ł y wskazywa ł y na fakt, i ż Gmina odmówi ł a uzgodnienia zasad korzystania z przystanków przynajmniej kilku przedsi ę biorcom w latach 2003-2004, a skutki tych dzia ł a ń nie zosta ł y dot ą d zniwelowane przez umo ż liwienie korzystania z mienia komunalnego jakim s ą przystanki autobusowe. Ponadto, jak stwierdzi ł S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 24 kwietnia 1996 r., sygn. akt XVII Amr 34/95, „kary pieni ęż ne powinny by ć stosowane w sytuacji, gdy zachowanie podmiotu gospodarczego nie tylko jest bezprawne, ale mo ż na tak ż e przypisa ć sprawcy win ę w znaczeniu subiektywnym”. Analizuj ą c zachowanie Gminy Be ł chatów w tym kontek ś cie nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż jako zarz ą dca dróg gminnych i powiatowych w granicach administracyjnych miasta nie mo ż e ona odmówi ć korzystania przez przedsi ę biorców wykonuj ą cych regularne przewozy osób z istniej ą cych przystanków, a to z uwagi na okoliczno ść , i ż droga publiczna wraz ze zlokalizowanymi w pasie drogowym obiektami budowlanymi i urz ą dzeniami, wykorzystywanymi zgodnie z ich przeznaczeniem, jest z definicji otwarta dla ruchu publicznego. Ograniczenia i wyj ą tki w dost ę pie do dróg publicznych okre ś la ustawa o drogach publicznych lub inne przepisy szczególne. Odmawiaj ą c przewo ź nikom zgody na korzystanie z przystanków autobusowych Gmina Be ł chatów opiera ł a si ę na przes ł ankach, 17 które zosta ł y przez Prezesa Urz ę du uznane za nieuprawnione, a w uzasadnieniu niniejszej decyzji wykazano, i ż zachowanie Gminy nie mia ł o oparcia w przepisach prawa. Ustalaj ą c wysoko ść na ł o ż onej kary organ antymonopolowy wzi ął tak ż e pod uwag ę okoliczno ść , i ż Gmina Be ł chatów jako jednostka samorz ą du terytorialnego wykonuje okre ś lone zadania publiczne s ł u żą ce zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszka ń ców jej terytorium i na realizacj ę tych ż e zada ń przeznaczone s ą dochody bud ż etu Gminy, w zwi ą zku z czym w za ł o ż eniu nie jest ona nastawiona na osi ą ganie zysków. Ponadto Gmina Be ł chatów po raz pierwszy naruszy ł a przepisy ustawy o okik. Okoliczno ś ci te przemawiaj ą za wymierzeniem kary w umiarkowanej wysoko ś ci. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w II sentencji. Art. 105 ust. 3 ustawy o okik okre ś la, i ż ś rodki finansowe pochodz ą ce z kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 101-103 ww. ustawy, stanowi ą dochód bud ż etu pa ń stwa. Zgodnie z art. 105 ust. 4 ustawy o okik kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie prowadzone w NBP O/O Warszawa o numerze 51-10101010-0078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 i 3 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona BIELSKA Otrzymuje: Radca Prawny Daniela Bugusiewicz-Granecka Urz ą d Miasta Be ł chatowa Ul. Ko ś ciuszki 1 97-400 Be ł chatów pe ł nomocnik Gminy Be ł chatów 18