RLU-14/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin dnia 31 marca 2004 r. RLU-57-26/1247/03/IM DECYZJA Nr RLU Nr 14 /04 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. nr 86 poz. 804) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek (…) prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Niepubliczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej „Przychodnia Rodzinna” w Bia ł ymstoku, w sprawie uznania za ograniczaj ą ce konkurencj ę praktyk polegaj ą cych na nadu ż ywaniu pozycji dominuj ą cej na rynku przez Narodowy Fundusz Zdrowia Podlaski Oddzia ł Wojewódzki w Bia ł ymstoku poprzez: • uzale ż nianie zawarcia umowy o udzielenie ś wiadcze ń zdrowotnych od konieczno ś ci zakupu pakietu oprogramowania Excel, co stanowi ć mo ż e naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 4 powo ł anej ustawy, • przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji przez wykluczenie mo ż liwo ś ci korzystania z darmowego oprogramowania, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 powo ł anej ustawy, Uzasadnienie W dniu 20.11.2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie wp ł yn ął op ł acony wniosek (…) prowadz ą cych dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Niepubliczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej „Przychodnia Rodzinna” w Bia ł ymstoku (zwanych dalej NZOZ), o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Narodowemu 2 Funduszowi Zdrowia Podlaski Oddzia ł Wojewódzki (zwany dalej NFZ), pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku, poprzez uzale ż nienie skutecznego udzia ł u w konkursie o udzielanie ś wiadcze ń medycznych od wymogu nie zwi ą zanego z przedmiotem umowy, tj. konieczno ś ci zakupu oprogramowania Excel oraz pod zarzutem przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków rozwoju konkurencji poprzez wykluczenie z mo ż liwo ś ci korzystania z oprogramowania bezp ł atnego. Zarzuty te zdaniem wnioskodawcy wyczerpuj ą przes ł anki art. 8 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o ochronie (...). Poniewa ż ani z wniosku o wszcz ę cie post ę powania, ani z za łą czonych do niego dokumentów nie zosta ł o w sposób przekonywuj ą cy uprawdopodobnione, ż e w opisanej sprawie nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy, przeprowadzone zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce. W oparciu o zebrany w powy ż szym trybie materia ł dowodowy, organ antymonopolowy ustali ł okoliczno ś ci faktyczne sprawy, bezpo ś rednio zwi ą zane z zarzucanymi praktykami i dokona ł ich oceny. Wnioskodawca poinformowa ł , ż e NFZ, podobnie jak w latach ubieg ł ych, tak ż e w 2003 r. przygotowa ł materia ł y oraz okre ś li ł warunki przyst ą pienia do konkursu o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w celu zawarcia umów z zainteresowanymi podmiotami. Zainteresowani pozyskiwali odpowiednie informacje ze stron internetowych NFZ (wcze ś niej Kas Chorych) . W 2003 r. , zdaniem NZOZ, zak ł ady opieki zdrowotnej s ą obci ąż ane przez NFZ dodatkowymi obowi ą zkami, mianowicie s ą te zak ł ady zmuszane do korzystania z okre ś lonych komputerowych programów biurowych oraz systemów operacyjnych. Do post ę powania konkursowego niezb ę dne jest z ł o ż enie przez zainteresowanych baz danych pacjentów, sporz ą dzonych za pomoc ą programu KS-SWD. Program ten zosta ł wybrany w przetargu publicznym przez Ministerstwo Zdrowia i jest bezp ł atnie udost ę pniany zainteresowanym przez NFZ. Wed ł ug NZOZ nie mo ż na jednak skorzysta ć z programu KS-SWD bez posiadania programu MS Excel, który jest programem odp ł atnym. NFZ wyja ś ni ł , ż e przygotowanie ofert do konkursu na udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych na rok 2004 r. wymaga ł o, zgodnie z § 9 „Szczegó ł owych warunków post ę powania w sprawie zawarcia umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych”, b ę d ą cych za łą cznikiem nr 2 do uchwa ł y Zarz ą du NFZ nr 220/2003, przygotowania danych w formie elektronicznej, przy pomocy programu KS-SWD, który by ł do łą czany do pozosta ł ych materia ł ów konkursowych , przekazywanych potencjalnym oferentom. Korzystanie z tego programu, zdaniem NFZ, nie poci ą ga za sob ą konieczno ś ci u ż ywania przez zainteresowanych programu MS Excel. 3 Ponadto NFZ wyja ś ni ł , ż e nie sprzedaje oprogramowania zawieraj ą cego MS Excel, ani nie ma ż adnych umów z innymi przedsi ę biorcami w tym zakresie. W § 4 i 8 „Szczegó ł owych warunków post ę powania...”zawarta jest informacja o tym, ż e oferent jest zobowi ą zany do przygotowania oferty zgodnie z tymi szczegó ł owymi warunkami post ę powania konkursowego oraz do spe ł nienia wymaga ń okre ś lonych w og ł oszeniu o post ę powaniu konkursowym i w materia ł ach informacyjnych. Zarówno we wniosku, jak i w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego NZOZ nie przedstawi ł dowodów, które wskazywa ł yby na mo ż liwo ść zaistnienia praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , a polegaj ą cej na uzale ż nianiu przez NFZ zawarcia umowy o ś wiadczenie us ł ug medycznych od przyj ę cia lub spe ł nienia przez NZOZ innego ś wiadczenia. Okoliczno ś ci przedstawione przez wnioskodawc ę w ż adnym razie nie wskazuj ą na zaistnienie faktu żą dania ze strony NFZ przyj ę cia od niego przez NZOZ jakiego ś ś wiadczenia lub spe ł nienia takiego ś wiadczenia (niezwi ą zanego z przedmiotem umowy) przez NZOZ na rzecz NFZ lub innego podmiotu z NFZ zwi ą zanego. Tak ż e z przedstawionych przez NFZ dokumentów zwi ą zanych z post ę powaniem konkursowym na us ł ugi medyczne („Szczegó ł owe warunki post ę powania w sprawie zawarcia umów o udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych w 2004 roku”) nie wynika, ż e s ą wymagane ze strony NZOZ jakiekolwiek dodatkowe ś wiadczenia, nie zwi ą zane z przedmiotem umowy. Brak jest w niniejszej sprawie zwi ą zku przyczynowo-skutkowego pomi ę dzy tre ś ci ą zarzutu skierowanego wobec NFZ, a zakresem dzia ł a ń podj ę tych przez ten podmiot w zwi ą zku z przeprowadzaniem konkursu na ś wiadczenie us ł ug medycznych. NFZ nie zajmuje si ę dystrybucj ą programów komputerowych, ani te ż nie jest zwi ą zany z innym przedsi ę biorc ą , który tak ą dystrybucj ę prowadzi ł by. Ponadto, niezale ż nie nawet od tego, czy zaistnia ł y praktyki ograniczaj ą ce konkurencj ę , posiadanie odpowiedniego oprogramowania jest w sposób oczywisty zwi ą zane z przedmiotem umowy. Przygotowanie oferty w formie elektronicznej jest oficjalnym wymogiem NFZ (§ 9 pkt 9 za łą cznika „Szczegó ł owe warunki...”), skierowanym wobec wszystkich oferentów. Tak wi ę c zarzut uzale ż niania zawarcia umowy od konieczno ś ci zakupu pakietu oprogramowania firmy Microsoft (MS Excel), czyli naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie (...), jest w sposób oczywisty nieuzasadniony. Prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej, tak ż e w zakresie opieki zdrowotnej jest zwi ą zane z okre ś lonymi kosztami i wymaga posiadania przez przedsi ę biorc ę odpowiedniej infrastruktury i wyposa ż enia, w tym informatycznego. Odnosz ą c si ę do drugiego zarzutu wnioskodawcy, tj. naruszenia przez NFZ przepisu art. 8 ust. Pkt 5 ustawy o ochronie (...) poprzez przeciwdzia ł anie rozwojowi konkurencji w wyniku ograniczenia mo ż liwo ś ci korzystania z oprogramowania darmowego Prezes UOKiK stwierdza, ż e na podstawie informacji zawartych we wniosku i uzyskanych w post ę powaniu 4 wyja ś niaj ą cym , ustalono, i ż w sposób oczywisty nie zosta ł y naruszony zakaz okre ś lony w powo ł anym przepisie. We wniosku o wszcz ę cie post ę powania NZOZ nie przedstawi ł ż adnych dowodów, ani w inny sposób nie uprawdopodobni ł naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...) w tym zakresie. Zwa ż ywszy, ż e wymagania zwi ą zane ze sk ł adaniem ofert w zwi ą zku z prowadzonym przez NFZ post ę powaniem konkursowym by ł y takie same wobec wszystkich potencjalnych oferentów oraz , ż e NFZ prowadzi dzia ł alno ść niekonkurencyjn ą wobec NZOZ, nie mog ł o zaistnie ć ograniczenie konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Ustalenia dokonane przez Prezesa UOKiK przes ą dzaj ą o braku mo ż liwo ś ci domagania si ę ochrony prawnej na gruncie ustawy antymonopolowej. Art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, ż e Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazów okre ś lonych w w/w ustawie. Wobec powy ż szego orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie... w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie. Otrzymuje : Niepubliczny Zak ł ad Opieki Zdrowotnej „Przychodnia Rodzinna” Bia ł ystok decyzja podpisana z up. Prezesa UOKiK przez P. Ew ę Wiszniowsk ą Dyrektora Delegatury UOKiK w Lublinie