RLU-21/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W LUBLINIE 20-074 Lublin, ul. Spokojna 9a Tel. (0-81) 532-35-31, 743-77-30, 532-54-48, Tel/Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 24 lipca 2003 r. RLU-4220-1/621/03/IM Decyzja Nr RLU 21/2003 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 122 poz. 1319 z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. nr 18 poz. 172) – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: odmawia si ę wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego na wniosek Miasta i Gminy S ę popol , w sprawie uznania za ograniczaj ą c ą konkurencj ę praktyk ę , polegaj ą c ą na narzuceniu przez Wojciecha Kondrackiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą jako Przedsi ę biorstwo Us ł ugowo Doradczo Handlowe „INKLUZ” w Ł om ż y, nieuczciwych i nadmiernie wygórowanych cen za dostarczan ą energi ę ciepln ą oraz na narzuceniu uci ąż liwych warunków umowy, przynosz ą cych w/w przedsi ę biorcy nieuzasadnione korzy ś ci, co mog ł oby stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 i 6 w/w ustawy i nakazania jej zaniechania. Uzasadnienie W dniu 27.06.2003 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie wp ł yn ął wniosek Miasta i Gminy S ę popol (dalej „Gmina”) o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego przeciwko Wojciechowi Kondrackiemu, prowadz ą cemu dzia ł alno ść p.f. Przedsi ę biorstwo Us ł ugowo Doradczo Handlowe „INKLUZ” w Ł om ż y (dalej „Inkluz”), pod 2 zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku dostawy ciep ł a na terenie S ę popola, poprzez : • bezpo ś rednie narzucanie nieuczciwych cen, w tym nadmiernie wygórowanych, • narzucanie uci ąż liwych warunków umów, przynosz ą cych Inkluz nieuzasadnione korzy ś ci, co zdaniem wnioskodawcy mo ż e stanowi ć naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 i 6 w/w ustawy. W uzasadnieniu wniosku Gmina poinformowa ł a , ż e podstaw ą rozlicze ń za dostarczan ą przez Inkluz do budynków mieszkalnych na terenie S ę popola energi ę ciepln ą jest Umowa zawarta w dniu 3.08.1998 r. oraz aneks nr 1 z dnia 29.12.1999 r. Podstawowym zarzutem Gminy wobec Inkluz jest fakt zaprzestania od miesi ą ca stycznia 2001 r. indeksowania cen za ciep ł o pomimo obni ż ki cen oleju opalowego. Stan taki trwa do dnia z ł o ż enia wniosku. Zdaniem Gminy obci ąż anie jej od tego czasu jedn ą stawk ą op ł aty zmiennej, pomimo zmniejszenia si ę cen oleju opa ł owego stanowi narzucanie nieuczciwych cen i osi ą ganie przez to nieuzasadnionych korzy ś ci . Wnioskodawca przedstawi ł wyliczenia, jak powinna kszta ł towa ć si ę w rzeczywisto ś ci cena za dostarczane ciep ł o i ile wynosi bezsporna kwota nale ż no ś ci wobec Inkluz (Gmina jest d ł u ż nikiem tego przedsi ę biorcy), z uwzgl ę dnieniem cen oleju opa ł owego w latach 2000-2003. Gmina wskaza ł a , ż e wysoka stawka z grudnia 2001 r. jest stosowana do dnia dzisiejszego bez zmian. Tym samym, wed ł ug Gminy Inkluz odst ą pi ł w sposób nieuzasadniony od obustronnie przyj ę tej zasady indeksacji. Wnioskodawca wskaza ł ponadto, i ż stosowana wobec niego stawka za dostarczane ciep ł o nale ż y do bardzo wygórowanych, w porównaniu do innych, stosowanych przez producentów ciep ł a w województwie Warmi ń sko- Mazurskim . Gmina podnios ł a ponadto, ż e domaga ł a si ę od dostawcy ciep ł a, od momentu, kiedy przesta ł on respektowa ć zasad ę indeksacji cen ciep ł a, stosowania we wzajemnych rozliczeniach postanowie ń Prawa Energetycznego, tak ż e w kontek ś cie uzyskania w 2001 r. przez Inkluz od Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki koncesji na wytwarzanie, przesy ł anie i dystrybucj ę ciep ł a. Jednak dostawca ciep ł a nie zastosowa ł w rozliczeniach za dostarczan ą energi ę ciepln ą taryf na ciep ł o. Kompromisowe propozycje Gminy (Aneks Nr 2) nie znalaz ł y uznania Inkluz, wobec czego wyst ą pi ł a ona do S ą du Okr ę gowego w Ł om ż y (13.05.2003 r.) z pozwem wzajemnym, celem rozstrzygni ę cia wzajemnych roszcze ń . Ponadto odpowiednie wnioski Gmina skierowa ł a do URE i UOKiK. 3 W oparciu o dostarczony wraz z wnioskiem o wszcz ę cie post ę powania materia ł dowodowy, organ antymonopolowy ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny : Wspó ł prac ę pomi ę dzy Inkluz , a Gmin ą w zakresie dostawy energii cieplnej oraz p ł atno ś ci z tytu ł u modernizacji kot ł owni na terenie S ę popola organizuje Umowa z dnia 3.08.1998r. oraz Aneks Nr 1 z dnia 28.12.1999 r. Zgodnie z t ą Umow ą op ł aty za dostarczane ciep ł o powinny by ć indeksowane w powi ą zaniu ze zmianami cen oleju opa ł owego lekkiego typu Ekoterm w Petrochemii P ł ock. W § 7 pkt 2 tej ż e Umowy zawarty jest mechanizm ustalania wynagrodzenia za dostaw ę energii cieplnej. Mianowicie, poczynaj ą c od sezonu grzewczego 1999/2000, za ogrzanie 1m 2 powierzchni op ł ata (p ł atna w ci ą gu 12 miesi ę cy) b ę dzie wynosi ć równowarto ść 5,03 kg oleju opa ł owego wg ceny ustalonej na dzie ń 2 sierpnia w danym roku kalendarzowym, w Petrochemii P ł ock. Aneks do Umowy zmieni ł stawk ę za dostarczane ciep ł o pozostaj ą c przy ustalonym wcze ś niej mechanizmie jej ustalania w odniesieniu do ceny 1 GJ, a w odniesieniu do op ł aty sta ł ej (moc zamówiona) jej indeksowanie mia ł o si ę odbywa ć wska ź nikiem redyskonta weksli og ł aszanym przez Krajow ą Rad ę Polityki Pieni ęż nej. Z za łą czników do wniosku o wszcz ę cie post ę powania, obejmuj ą cych korespondencj ę pomi ę dzy Gmin ą , a Inkluz, w tym faktury oraz tabela indeksacyjna wynika, ż e mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami zachodzi spór co do wysoko ś ci wzajemnych ś wiadcze ń . Gmina kwestionuje wysoko ść faktur, wystawionych za dostarczone ciep ł o (ze wzgl ę du na brak indeksacji od stycznia 2001 r.), a Inkluz terminowo ść dokonywanych p ł atno ś ci, zarówno za ciep ł o , jak i za wykonan ą modernizacj ę kot ł owni w S ę popolu . Zdaniem Gminy nast ą pi ł o w okresie 1999-2003 r. tzw. przefakturowanie dostaw ciep ł a na kwot ę 217 551, 82 z ł , jednocze ś nie przyznaje ona, ż e istnieje tak ż e bezsporna kwota, jak ą jest winna na rzecz Inkluz. Wierzytelno ś ci Inkluz wobec Gminy, zdaniem tej firmy w wysoko ś ci 279 515, 96 z ł zosta ł y przez niego zbyte na rzecz PTH „Kurpiewski” w Ł om ż y. Przedstawione dokumenty wskazuj ą , ż e koncesja na przesy ł anie, dystrybucj ę i wytwarzanie ciep ł a, posiadana przez Inkluz od 19.12.2001 r., nie obejmowa ł a kot ł owni prowadzonych przez t ę firm ę w S ę popolu . Dopiero w decyzji Prezesa URE z dnia 14.01.2003 r. zmieniaj ą cej udzielon ą wcze ś niej koncesj ę , przedmiotowa dzia ł alno ść Inkluz zosta ł a obj ę ta koncesj ą , a co za tym idzie obowi ą zkiem zatwierdzenia Taryfy dla ciep ł a. Zdaniem Gminy taki obowi ą zek istnia ł ju ż od momentu zawarcia Umowy w 1998 r. Okoliczno ść ta jest wyja ś niana przez URE. 4 Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny, Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego (...) w art. 8. Zarzuty wniesione we wniosku Gminy nie maj ą charakteru antymonopolowego. W rozpatrywanej sprawie nie mia ł o miejsca narzucenie przez Inkluz nieuczciwych, w tym nadmiernie wygórowanych cen, czy te ż uci ąż liwych warunków umów (art. 8 ust. 2 pkt 1 i 6 powo ł anej ustawy). Nie zachodzi bowiem w sposób oczywisty pierwsza, podstawowa przes ł anka zastosowania tych przepisów, a mianowicie fakt „narzucenia”. Strony sporu zgodnie zawar ł y Umow ę , a nast ę pnie do łą czy ł y do niej Aneks Nr 1, które to dokumenty mia ł y regulowa ć ich stosunki gospodarcze. Istniej ą cy natomiast niew ą tpliwie konflikt pomi ę dzy Gmin ą , a Inkluzem sprowadza si ę do sposobu realizacji zawartej ju ż Umowy, a wi ę c ma charakter cywilno-prawny. Same warunki Umowy nie stwarzaj ą zagro ż enia dla interesu publiczno-prawnego. Inkluz nie zg ł osi ł we wniosku o wszcz ę cie post ę powania ż adnych zastrze ż e ń co do samej Umowy, czy Aneksu. Strony maj ą wobec siebie wzajemne roszczenia o okre ś lone kwoty, do rozstrzygni ę cia których to roszcze ń w ł a ś ciwy jest s ą d powszechny. Na takim stanowisku stoi zreszt ą sam wnioskodawca, który w pi ś mie do Inkluz z dnia 26.03.2003 r. wskaza ł , ż e podstaw ą prawn ą wzajemnych rozlicze ń powinna by ć Umowa zasadnicza z 1998 r i do łą czony potem Aneks Nr 1. Przedstawiony we wniosku o wszcz ę cie post ę powania spór sprowadza si ę do żą dania wyegzekwowania przez organ antymonopolowy przestrzegania przez Inkluz warunków Umowy zawartej z Gmin ą w przedmiocie dostawy energii cieplnej. Prezes UOKIK nie mo ż e jednak nadzorowa ć wykonywania praw nabytych w drodze umowy. Takie dzia ł anie organu antymonopolowego, w interesie indywidualnym jest niedopuszczalne. B ę dzie w takim stanie faktycznym w ł a ś ciwy s ą d powszechny, do którego wnioskodawca zreszt ą z ł o ż y ł odpowiedni pozew. Podstaw ą do zastosowania przepisów ww. ustawy jest bowiem uprzednie stwierdzenie przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ż e w wyniku sporu pomi ę dzy stronami dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego. Zgodnie bowiem z art.1 ust.1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „ustawa okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów”. Powy ż sze przes ą dza o wy łą czeniu mo ż liwo ś ci podejmowania przez organ antymonopolowy dzia ł a ń w celu ochrony interesów indywidualnych. Tak ą interpretacj ę potwierdza orzecznictwo 5 S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W wyroku z dnia 28.05.2001 (sygn. akt XVII Ama 82/00) s ą d stwierdzi ł , ż e „post ę powanie antymonopolowe nie mo ż e dotyczy ć spraw jednostkowych”. Natomiast spór pomi ę dzy Gmin ą , a Inkluz ma niew ą tpliwie charakter indywidualny. Nale ż y tak ż e zauwa ż y ć , ż e z ł o ż enie wniosku do organu antymonopolowego przez Gmin ę zbiega si ę ze zbyciem obci ąż aj ą cych j ą (spornych) zobowi ą za ń finansowych przez Inkluz na rzecz innej firmy. W przedmiotowej sprawie zastosowanie ma ponadto art. 93 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który w tym stanie rzeczy tak ż e obliguje Prezesa UOKiK do wydania decyzji odmawiaj ą cej wszcz ę cia post ę powania w zakresie wskazanym we wniosku. Cytowany przepis stanowi bowiem, ż e nie wszczyna si ę post ę powania w sprawie stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , je ś li od ko ń ca roku, w którym zaprzestano ich stosowanie up ł yn ął rok. W rozwa ż anym przypadku taki termin up ł yn ął w dniu 31.12.1999 r., a przy wzi ę ciu pod uwag ę Aneksu Nr 1 w dniu 31.12.2000 r. Poruszona przez Gmin ę kwestia zastosowania z opó ź nieniem przez Inkluz Taryfy dla ciep ł a nale ż y, zgodnie z art. 47 ust. 1 w zwi ą zku z art. 56 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne do w ł a ś ciwo ś ci Prezesa URE. Od dnia 14.01.2003 r. Inkluz posiada koncesj ę na wytwarzanie i dystrybucj ę ciep ł a w S ę popolu, a co za tym idzie powinien równie ż posiada ć odpowiedni ą Taryf ę dla ciep ł a. Organ antymonopolowy nie jest uprawniony do kwestionowania zachowania przedsi ę biorstwa energetycznego w zakresie stosowanych przez niego cen i stawek op ł at, je ś li ceny te i stawki zawarte s ą w taryfie zatwierdzonej decyzj ą Prezesa URE. Jedynym podmiotem uprawnionym do oceny Taryf zatwierdzonych decyzj ą Prezesa URE jest S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów o czym stanowi art. 479 46 Kpc. Wskazane wy ż ej okoliczno ś ci przes ą dzaj ą o braku mo ż liwo ś ci domagania si ę ochrony prawnej na gruncie ustawy antymonopolowej. Art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, ż e Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazów okre ś lonych w w.w. ustawie, a taki stan wyst ą pi ł w rozpatrywanym przypadku. Wobec powy ż szego orzeczono, jak na wst ę pie. 6 Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie . Otrzymuje : Miasto i Gmina S ę popol ul. 22 Lipca 7 11-210 S ę popol Decyzja podpisana przez Dyrektora Delegatury UOKiK w Lublinie.