RLU-28/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 06 lipca 2007 r. RLU – 410 –4/05/EW Decyzja RLU Nr 28/2007 Wersja III jawna bez danych stanowi ą cych tajemnic ę przedsi ę biorcy. I. Na podstawie art. 105 par. 1 kodeksu post ę powania administracyjnego w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170 poz.1217) i stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów … oraz w zwi ą zku z art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), a tak ż e § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172, z 2003 r. Nr 6 poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Klif Sp. z o.o. z L. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w W., Konsorcjum Kamsoft- SPIN z siedzib ą w K. i Pani L. S.-. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K., dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurenci i Konsumentów- umarza si ę jako bezprzedmiotowe post ę powanie antymonopolowe wszcz ę te przeciwko Konsorcjum Kamsoft-SPIN z siedzib ą w K. pod zarzutem zawarcia porozumienia z Narodowym Funduszem Zdrowia z siedzib ą w W. i Pani ą L. S.-K. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K. II. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170 poz. 1217) na podstawie art. 9 w zwi ą zku z art. 5 ust. 1 pkt 6 wskazanej wy ż ej ustawy oraz w zwi ą zku z art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (DZ. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), a tak ż e § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172, z 2003 r. Nr 6 poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Klif Sp. 2 z o.o. z L. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w W., Konsorcjum Kamsoft-SPIN z siedzib ą w K. i Pani L. S.-K. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K., dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurenci i Konsumentów- uznaje si ę za ograniczaj ą c ą i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy wskazanej wy ż ej, praktyk ę polegaj ą c ą na zawarciu porozumienia przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) i Pani ą L. S. – K. dzia ł aj ą c ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft (Kamsoft) na krajowym rynku programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ (KS-SIKCH, KS-SWD i KS-SWD2), a s ł u żą cych rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ kontraktów polegaj ą cego na bezp ł atnym udost ę pnieniu ś wiadczeniodawcom obok programu KS-SWD, jednostanowiskowej wersji programu KS-SWD2, którego autorem jest firma Kamsoft, a którego mo ż liwo ś ci techniczne wykraczaj ą poza funkcje niezb ę dne do rozliczania przez ś wiadczeniodawców zawartych umów z NFZ, daj ą c mo ż liwo ść ca ł kowitej komputeryzacji jednostki medycznej ś wiadczeniodawcy, które ogranicza konkurencj ę poprzez eliminowanie innych przedsi ę biorców, tak ż e wnioskodawcy, z rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie umów z NFZ) i nakazuje si ę zaniechanie jej stosowania. III. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170 poz. 1217) na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 5 ust. 1 pkt 6 wskazanej wy ż ej ustawy oraz w zwi ą zku z art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.), a tak ż e § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172, z 2003 r. Nr 6 poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Klif Sp. z o.o. z L. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w W., Konsorcjum Kamsoft-SPIN z siedzib ą w Katowicach i Pani L. S.-K. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K., dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurenci i Konsumentów: uznaje si ę za ograniczaj ą c ą i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy wskazanej wy ż ej, praktyk ę polegaj ą c ą na zawarciu porozumienia przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) i Pani ą L. S. – K. dzia ł aj ą c ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft (Kamsoft) na krajowym rynku programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ (KS-SIKCH, KS-SWD i KS-SWD2), a s ł u żą cych rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ kontraktów polegaj ą cego na: 1. organizowaniu przez NFZ wspólnie z pracownikami Kamsoftu dzia ł aj ą cymi w ramach podpisanej przez NFZ Umowy serwisowej z Konsorcjum szkole ń dla ś wiadczeniodawców, na których rozdano im bezp ł atn ą wersj ę jednostanowiskow ą programu KS-SWD2 opracowan ą przez Kamsoft i namawiano do korzystania wy łą cznie z programów tej firmy, gdy wersja wielostanowiskowa tego programu by ł a dost ę pna na rynku za op ł at ą , 2. publikowanie przez NFZ, opracowanych przez Kamsoft, z opó ź nieniem 3 niekompletnych informacji dotycz ą cych standardów wymiany danych na rok 2004, 2005, gdy firma Kamsoft mia ł a dost ę p i wykorzystywa ł a te informacje du ż o wcze ś niej ani ż eli konkurenci na rynku, co znacznie utrudnia ł o dostosowanie programów ś wiadczeniodawców korzystaj ą cych z oprogramowania innych firm ani ż eli Kamsoft do zmienianych wymaga ń sprawozdawczo ś ci w NFZ, które ogranicza konkurencj ę poprzez eliminowanie innych przedsi ę biorców, tak ż e wnioskodawcy, z rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie umów z NFZ) i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 16 stycznia 2004 r. w zakresie punktu 1. i 27 listopada 2005 r. w zakresie pkt 2. IV. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119i Nr 170 poz. 1217) na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170 poz. 1217) oraz w zwi ą zku z art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) nak ł ada si ę na Pani ą L. S.-K. prowadz ą ca dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 500.000,00 z ł , (s ł ownie: pi ęć set tysi ę cy z ł otych) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. V. Stosownie do art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170 poz. 1217) na podstawie art. 101 ust. 1 pkt 1 w zwi ą zku z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170 poz. 1217) oraz w zwi ą zku z art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) nak ł ada si ę na Narodowy Fundusz Zdrowia w W. kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 500.000,00 z ł , (s ł ownie: pi ęć set tysi ę cy z ł otych) p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. VI. Na podstawie art. 72 w zwi ą zku z art. 75 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 i z 2006 r. Nr 157, poz. 1119 i Nr 170 poz. 1217) w zwi ą zku z art. 131 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (DZ. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.) postanawia si ę obci ąż y ć kosztami post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Klif Sp. z o.o. w L. obejmuj ą cymi wysoko ść op ł aty za wniosek 500,00 z ł i koszty opinii bieg ł ego w tej sprawie w wysoko ś ci 12.444,00 z ł tj.: 1. Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzib ą w W. kwot ą 6 472,00 z ł , (s ł ownie: sze ść tysi ę cy czterysta siedemdziesi ą t dwa z ł ), 2. Pani ą L. S.-K. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo – Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K. kwot ą 6 472,00 z ł , (s ł ownie: sze ść tysi ę cy czterysta siedemdziesi ą t dwa z ł ), oraz zobowi ą za ć tych przedsi ę biorców do zwrotu wnioskodawcy firmie Klif Sp. z o.o. z siedzib ą w L. w/w kosztów. 4 Uzasadnienie Do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie wp ł yn ął wniosek od przedsi ę biorcy Klif Sp. z o.o. w L., zwany dalej Klif, z żą daniem wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w W., zwanemu dalej NFZ, Pani L. S. – K. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z K., zwane dalej Kamsoft i Konsorcjum Kamsoft – SPIN z siedzib ą w K., zwane dalej Konsorcjum. Wnioskodawca zarzuci ł wskazanym wy ż ej przedsi ę biorcom zawarcie od 2004 r. zakazanego prawem porozumienia ograniczaj ą cego dost ę p do rynku firmie Klif i eliminowanie tej firmy z tego rynku, jako przedsi ę biorcy nieobj ę tego tym porozumieniem, co stanowi naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. W uzasadnieniu wniosku wskazano, ż e zawarte pomi ę dzy przedsi ę biorcami porozumienie polega na wymuszaniu na klientach- ś wiadczeniodawcach wyboru programu komputerowego jednej firmy, czyli wyboru jako kontrahenta okre ś lonego przedsi ę biorcy poprzez organizowanie szkole ń dla ś wiadczeniodawców, na których poleca si ę , jako wskazane i nie stwarzaj ą ce ż adnych problemów oprogramowanie firmy Kamsoft s ł u żą ce do przekazywania danych od ś wiadczeniodawców do NFZ, celem rozliczenia zawartej z NFZ umowy oraz takie wprowadzanie zmian w tych programach, które uniemo ż liwiaj ą dostosowanie programów innych przedsi ę biorców do wspó ł pracy z programem g ł ównym NFZ, którego autorem jest Kamsoft. Dzia ł ania opisane wy ż ej ograniczaj ą w istotny sposób mo ż liwo ś ci dokonywania przez ś wiadczeniodawców zakupu oprogramowania u innego przedsi ę biorcy ze wzgl ę du na przeszkody zwi ą zane z kompatybilno ś ci ą oprogramowa ń innych producentów, ani ż eli firmy Kamsoft we wspó ł pracy z programem g ł ównym NFZ s ł u żą cym do przyjmowania i rozliczania kontraktów zawartych z NFZ. Takie post ę powanie, zdaniem wnioskodawcy, powoduje wyeliminowanie go z rynku us ł ug informatycznych dla bran ż y medycznej pracuj ą cej w oparciu o systemy sprawozdawczo ś ci i rozliczania kontraktów z NFZ. Wnioskodawca poda ł , ż e jest dostawc ą systemów informatycznych organizuj ą cych prac ę przychodni podstawowej opieki medycznej oraz przychodni specjalistycznych. Natomiast firma Kamsoft i Konsorcjum maj ą zawarte umowy z NFZ na dostaw ę systemu przetwarzania danych w NFZ w ramach wygranego przetargu publicznego. Korzystaj ą c z tej mo ż liwo ś ci, na spotkaniach organizowanych dla ś wiadczeniodawców przez NFZ, pracownicy Kamsoftu, dzia ł aj ą cego z ramienia Konsorcjum, prezentuj ą program komputerowy KS-SWD2 twierdz ą c, ż e dzi ę ki korzystaniu z tego programu nie b ę dzie zatorów w sprawozdawczo ś ci do NFZ i k ł opotów z rozliczeniem refundacji. Ponadto NFZ wprowadza standardy wymiany danych bez publikowania ich w terminie wcze ś niejszym, przy czym Kamsoft, jako firma wchodz ą ca w sk ł ad Konsorcjum, du ż o wcze ś niej ma mo ż liwo ść udost ę pnienia tych standardów ś wiadczeniodawcom korzystaj ą cym z ich programów do rozliczania si ę z NFZ. Nawet pomimo udost ę pnienia w terminie pó ź niejszym danych nie ma mo ż liwo ś ci ich wczytania do aplikacji Kamsoft pracuj ą cej w NFZ. Sytuacja taka powoduje, ż e wnioskodawca nie ma mo ż liwo ś ci na czas dostosowa ć swojego programu do wymogów sprawozdawczo ś ci NFZ, a konkurent czyni to du ż o wcze ś niej i bez k ł opotów. . Dodatkowo na spotkaniach organizowanych w NFZ wraz z pracownikami Kamsoftu rozdawano za darmo jednostanowiskow ą wersj ę komercyjnego programu Kamsoftu – KS- SWD2, a wersje sieciowe tego samego programu by ł y ju ż p ł atne. Opisane praktyki spowodowa ł y to, ż e ś wiadczeniodawcy masowo zacz ę li rezygnowa ć z programu Klifu i przechodzi ć na program Kamsoftu, jako jedyny s ł uszny i polecany zarówno przez NFZ, jak i Kamsoft. W wyniku analizy wniosku Delegatura w Lublinie wyst ą pi ł a do Prezesa UOKiK 5 o upowa ż nienie do prowadzenia sprawy ze wzgl ę du na fakt, ż e siedziby przedsi ę biorców podejrzanych o zawarcie porozumienia nie znajduj ą si ę na terenie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej Delegatury w Lublinie. Pismem z dnia 13 stycznia 2005 r. zosta ł o wydane upowa ż nienie do prowadzenia sprawy z wniosku Klif przeciwko NFZ, Kamsoftowi i Konsorcjum pod zarzutem zawarcia porozumienia eliminuj ą cego z rynku wnioskodawc ę , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie tego upowa ż nienia zosta ł o wszcz ę te Postanowieniem post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem zawarcia porozumienia na rynku dostawy systemu Pakietu przeznaczonego dla ś wiadczeniodawców przez Narodowy Fundusz Zdrowia w W., Pani ą L. S.-K. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft w K. i Konsorcjum Kamsoft-SPIN z siedzib ą w K. polegaj ą cego na wskazywaniu ś wiadczeniodawcom NFZ przy sk ł adaniu przez nich sprawozda ń finansowych tylko oprogramowania firmy Kamsoft, co powoduje ograniczenie dost ę pu do rynku i eliminowanie z niego wnioskodawcy, jako przedsi ę biorcy nie obj ę tego tym porozumieniem, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Równocze ś nie nast ę pnym Postanowieniem zaliczono w poczet dowodów w tym post ę powaniu antymonopolowym materia ł y zgromadzone w post ę powaniu antymonopolowym o sygnaturze akt RLU-410-7/04/EW prowadzonym z wniosku firmy Klif przeciwko NFZ i Kamsoft Sp. z o.o. w K., które zosta ł o umorzone wskutek wskazania przez wnioskodawc ę niew ł a ś ciwego podmiotu przeciwko któremu zosta ł o wszcz ę te (firma Kamsoft Sp. z o.o.). W trakcie umorzonego post ę powania antymonopolowego okaza ł o si ę , ż e to nie firma Kamsoft Sp. z o.o. z Katowic, którego udzia ł owcem jest Pani L. S.-K., lecz Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft prowadzone przez Pani ą L. S.-K. powinno by ć podmiotem takiego post ę powania, gdy ż przedsi ę biorca ten pe ł ni ą c rol ę przedsi ę biorcy wiod ą cego w Konsorcjum Kamsoft-SPIN jest autorem programów pracuj ą cych w NFZ, a Konsorcjum wygra ł o przetarg na informatyzacj ę 8 Oddzia ł ów NFZ w Polsce. Nast ę pnie Postanowieniem Nr 20/2007 z dnia 22 stycznia 2007 r. zmieniono zakres produktowy rynku w ł a ś ciwego w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym i poinformowano strony o prawie z ł o ż enia wyja ś nie ń w tym zakresie. Postanowiono, ż e post ę powanie antymonopolowe z wniosku firmy Klif Sp. z o.o. w L. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w W., Pani L. S.-K. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K. i Konsorcjum Kamsoft-SPIN z siedzib ą w K. prowadzone b ę dzie pod zarzutem zawarcia porozumienia przez wskazanych wy ż ej przedsi ę biorców na krajowym rynku programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ, którego autorem i serwisantem jest Kamsoft, a s ł u żą cych realizacji ś wiadcze ń zdrowotnych organizowanych przez NFZ dla pacjentów podlegaj ą cych ubezpieczeniu spo ł ecznemu w ramach podstawowej opieki zdrowotnej polegaj ą cego na: 1. bezp ł atnym udost ę pnieniu ś wiadczeniodawcom obok programu KS-SWD, programu KS-SWD2, którego autorem jest firma Kamsoft, a który wykracza poza funkcje niezb ę dne do rozliczania przez ś wiadczeniodawców zawartych umów z NFZ, daj ą c mo ż liwo ść ca ł kowitej komputeryzacji jednostki medycznej ś wiadczeniodawcy, 2. organizowaniu przez NFZ wspólnie z pracownikami Kamsoftu dzia ł aj ą cymi w ramach podpisanej przez NFZ Umowy serwisowej z Konsorcjum szkole ń dla ś wiadczeniodawców, na których rozdano im bezp ł atn ą wersj ę jednostanowiskow ą programu KS-SWD2 opracowan ą przez Kamsoft i namawiano do korzystania wy łą cznie z programów tej firmy, gdy wersja wielostanowiskowa tego programu by ł a dost ę pna na rynku za op ł at ą , 6 3. publikowaniu przez NFZ, opracowanych przez Kamsoft z opó ź nieniem i niekompletnych informacji dotycz ą cych standardów wymiany danych na rok 2004 i 2005, gdy firma Kamsoft mia ł a dost ę p i wykorzystywa ł a te informacje du ż o wcze ś niej ani ż eli konkurenci na rynku, co znacznie utrudnia ł o dostosowanie programów ś wiadczeniodawców korzystaj ą cych z oprogramowania innych firm ani ż eli Kamsoft do zmienianych wymaga ń sprawozdawczo ś ci w NFZ, co, mo ż e powodowa ć ograniczenie dost ę pu do tego rynku i eliminowanie z niego wnioskodawcy, jako przedsi ę biorcy nie obj ę tego tym porozumieniem, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 wskazanej wy ż ej ustawy. Wobec analizy zebranego w sprawie materia ł u dowodowego 21 kwietnia 2007 r. poinformowano strony o otwarciu na nowo post ę powania dowodowego w niniejszej sprawie i postanowiono w imieniu Prezesa UOKiK ustali ć na nowo rynek w ł a ś ciwy w sprawie z wniosku firmy Klif Sp. z o.o. w L. przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia z siedzib ą w W., Pani L. S.-K. prowadz ą cej dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K. i Konsorcjum Kamsoft –SPIN z siedzib ą w K. i prowadzi ć ww. post ę powanie antymonopolowe pod zarzutem zawarcia porozumienia przez wskazanych przedsi ę biorców na krajowym rynku programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ (KS-SIKCH, KS-SWD i KS-SWD2), a s ł u żą cych rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zwartych z NFZ kontraktów polegaj ą cego na: 1. bezp ł atnym udost ę pnieniu ś wiadczeniodawcom obok programu KS-SWD, jednostanowiskowej wersji programu KS-SWD2, którego autorem jest firma Kamsoft, a który wykracza poza funkcje niezb ę dne do rozliczania przez ś wiadczeniodawców zawartych umów z NFZ, daj ą c mo ż liwo ść ca ł kowitej komputeryzacji jednostki medycznej ś wiadczeniodawcy, 2 . organizowaniu przez NFZ wspólnie z pracownikami Kamsoftu dzia ł aj ą cymi w ramach podpisanej przez NFZ Umowy serwisowej z Konsorcjum szkole ń dla ś wiadczeniodawców, na których rozdano im bezp ł atn ą wersj ę jednostanowiskow ą programu KS-SWD2 opracowan ą przez Kamsoft i namawiano do korzystania wy łą cznie z programów tej firmy, gdy wersja wielostanowiskowa tego programu by ł a dost ę pna na rynku za op ł at ą , 3. publikowaniu przez NFZ, opracowanych przez Kamsoft z opó ź nieniem i niekompletnych informacji dotycz ą cych standardów wymiany danych na rok 2004 i 2005, gdy firma Kamsoft mia ł a dost ę p i wykorzystywa ł a te informacje du ż o wcze ś niej ani ż eli konkurenci na rynku, co znacznie utrudnia ł o dostosowanie programów ś wiadczeniodawców korzystaj ą cych z oprogramowania innych firm ani ż eli Kamsoft do zmienianych wymaga ń sprawozdawczo ś ci w NFZ, które, mo ż e ogranicza ć konkurencj ę poprzez eliminowanie innych przedsi ę biorców, tak ż e wnioskodawcy, z rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie umów z NFZ), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy wskazanej wy ż ej. Ustosunkowuj ą c si ę do postawionych zarzutów przedsi ę biorcy wyja ś nili, co nast ę puje. 1. Stanowisko NFZ Zdaniem NFZ, Fundusz nie mo ż e by ć podmiotem wszcz ę tego post ę powania antymonopolowego z powodów formalnych. W ś wietle obowi ą zuj ą cych przepisów prawa brak jest podstaw prawnych do uznania NFZ za przedsi ę biorc ę w rozumieniu ustawy z dnia 7 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. NFZ wykonuje obowi ą zki w zakresie ochrony zdrowia poprzez zarz ą dzanie ś rodkami finansowymi przekazanymi na podstawie ustawy oraz finansuje ś wiadczenia zdrowotne. W tym zakresie nie dzia ł a jako przedsi ę biorca ani podmiot ś wiadcz ą cy us ł ugi. Dodatkowo podniesiono, ż e NFZ nie prowadzi ż adnej dzia ł alno ś ci gospodarczej w celu osi ą gni ę cia zysku lub innej korzy ś ci zwi ą zanej z dzia ł alno ś ci ą komercyjn ą . Odnosz ą c si ę do zarzutów merytorycznych NFZ podtrzyma ł swoje wyja ś nienia sk ł adane w post ę powaniu RLU-410-7/04/EW i wskaza ł , ż e nie zawiera ł ż adnego porozumienia ze wskazanymi przedsi ę biorcami, którego celem mia ł oby by ć eliminowanie z rynku firmy Klif. NFZ podniós ł , ż e w Oddzia ł ach przyjmowane s ą od ś wiadczeniodawców sprawozdania zarówno w programach firmy Klif, jak i Kamsoftu. Nigdy nie stwarzano sytuacji wymuszaj ą cych zakup oprogramowania od firmy Kamsoft. NFZ, firma Kamsoft i Konsorcjum nie pozostaj ą w ż adnym zwi ą zku gospodarczym. Modu ł oprogramowania firmy Kamsoft- KS-SWD jest rozdawany bezp ł atnie ś wiadczeniodawcom przez NFZ w ramach usprawniania realizacji umowy o udzielenie ś wiadcze ń zdrowotnych w zakresie rozliczania kontraktów. Takie post ę powanie, zdaniem NFZ, nie uzasadnia twierdzenia, ż e prowadzi to do eliminowania wnioskodawcy. Modu ł darmowy jest przekazywany ś wiadczeniodawcom w ramach zawartych z nimi umów i s ł u ż y realizacji bardzo w ą skiego zakresu zada ń wynikaj ą cych z tre ś ci umów. Autorem programu KS-SWD2 udost ę pnianego tak ż e bezp ł atnie ś wiadczeniodawcom, jako wersja jednostanowiskowa, jest Kamsoft, który równocze ś nie jest firm ą wiod ą c ą w Konsorcjum. Szkolenia organizowane przez NFZ by ł y technicznie wspomagane przez pracowników Kamsoftu i dotyczy ł y obs ł ugi modu ł ów KS-SWD i KS-SWD2 w zakresie niezb ę dnym do realizowania i rozliczania kontraktów. Podczas szkole ń nie namawiano ś wiadczeniodawców do korzystania tylko i wy łą cznie z programu KS-SWD2 firmy Kamsoft, nie potwierdzi ł y tego wewn ę trzne ustalenia w NFZ. Odno ś nie nie udost ę pniania przez NFZ na czas standardów wymiany danych celem dostosowania programu Klif do zmienionych zasad dzia ł ania programu g ł ównego NFZ KS- SIKCH wskazano, ż e na stronach internetowych NFZ by ł y udost ę pniane potrzebne informacje. Modu ł KS-SWD posiada zaimplementowany interfejs wymiany danych z dowolnym oprogramowaniem komercyjnym (np. firmy Klif) za pomoc ą standardowego arkusza kalkulacyjnego Excel. W odpowiedzi na postanowienia o zmianie zakresu rynku w ł a ś ciwego w sprawie NFZ w pi ś mie z dnia 01 marca 2007 r. wskaza ł , co nast ę puje. 1. Od 1 stycznia 2006 r. NFZ wy łą czy ł modu ł KS-SWD2 z umowy o ś wiadczenie us ł ug konserwacji systemu informatycznego zawartej z Konsorcjum. Ze wzgl ę du na prac ę tego modu ł u u ś wiadczeniodawców Lubelski Oddzia ł NFZ udost ę pnia ten modu ł na swoich stronach internetowych. Od stycznia 2006 r. Kamsoft nie serwisuje modu ł u KS-SWD2, o czym informuje na swoich stronach internetowych. 2. Oprogramowanie wspomagaj ą ce rozliczanie umów zawartych z NFZ jest udost ę pniane bezp ł atnie, jako modu ł KS-SWD i Pakiet Ś wiadczeniodawcy. Tylko Oddzia ł w Lublinie udost ę pnia KS-SWD2. 3. Od 1 stycznia 2007 r. ze wzgl ę du na pó ź ne wej ś cie w ż ycie nowego rozporz ą dzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 grudnia 2006 r. zmieniaj ą cego rozporz ą dzenie w sprawie zakresu niezb ę dnych informacji gromadzonych przez ś wiadczeniodawców, szczegó ł owego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowi ą zanym do finansowania ś wiadcze ń ze ś rodków publicznych, które wesz ł o w ż ycie dnia 01 stycznia 2007 r. wynik ł a konieczno ść udost ę pniania bezp ł atnych programów KS-SWD2 i P Ś ze wzgl ę du na utrzymanie ci ą g ł o ś ci sprawozdawczej. Równocze ś nie podj ę to dzia ł ania dostosowuj ą ce system 8 NFZ do wymogów tego rozporz ą dzenia. 4. Modu ł KS-SWD b ę dzie udost ę pniany bezp ł atnie ś wiadczeniodawcom do 31 czerwca 2007 r. Nie informowano natomiast ś wiadczeniodawców o potrzebie przystosowania ich programów do formatu XML (taki wymóg wprowadza nowe rozporz ą dzenie, o którym mowa wy ż ej), gdy ż le ż y to poza sfer ą kompetencji NFZ. 5. Udost ę pnianie modu ł u KS-SWD nie narusza ł o konkurencji na rynku, a wprowadzenie KS- SWD2 by ł o podyktowane problemami z u ż ywaniem KS-SWD u cz ęś ci ś wiadczeniodawców. 6. Obowi ą zek szkolenia ś wiadczeniodawców w zakresie KS-SWD i KS-SWD2 by ł realizowany przez NFZ, pracownicy Kamsoftu byli tylko zapraszani na te spotkania w ramach konsultacji, jako twórcy oprogramowania. 7. NFZ nie zgadza si ę z okre ś leniem rynku w ł a ś ciwego poprzez wskazanie kryterium podmiotowego, „jak autora i serwisanta Kamsoftu”, gdy ż ustawodawca pos ł uguje si ę tylko zakresem przedmiotowym przy okre ś laniu rynku w ł a ś ciwego – art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2. Stanowisko Kamsoft, jako firmy wiod ą cej w Konsorcjum i jako przedsi ę biorcy samodzielnego. Przedsi ę biorca wyja ś ni ł , ż e w 1999 r. Konsorcjum Kamsoft - SPIN, w którym pe ł ni wiod ą c ą rol ę , wygra ł o przetarg nieograniczony na dostaw ę i wdro ż enie systemu informatycznego Kas Chorych i dostarczy ł o system informatyczny o nazwie KS-SIKCH. System ten sk ł ada ł si ę z kilkudziesi ę ciu modu ł ów programowych, w ś ród których jeden z modu ł ów nosi ł nazw ę KS- SWD i przeznaczony by ł dla ś wiadczeniodawców, którzy zawierali kontrakty z NFZ. W ramach realizacji umowy dostarczono i wdro ż ono system informatyczny w 8 Kasach Chorych, obecnie Oddzia ł ach NFZ, który jest nast ę pc ą prawnym Kas Chorych. Kamsoft i Konsorcjum nie zawiera ł o ż adnego dodatkowego porozumienia z NFZ, lecz jedynie realizuje umow ę z 1999 r. Modu ł KS-SWD nie jest w ł asno ś ci ą ani Kamsoftu, ani Konsorcjum, lecz NFZ, który dowolnie nim rozporz ą dza. Modu ł ten nie jest rozprowadzany przez Kamsoft na zasadzie programu komercyjnego, natomiast NFZ udost ę pnia nieodp ł atnie ten modu ł ś wiadczeniodawcom, z którymi zawar ł umowy. Modu ł ten s ł u ż y rozliczaniu kontraktów i jest u ż yczany tylko na czas trwania kontraktu. NFZ we w ł asnym zakresie przekazuje ten modu ł ś wiadczeniodawcom, we w ł asnym zakresie realizuje wsparcie techniczne i dostarcza okresowe modyfikacje oprogramowania. Modu ł KS- SWD, jako oprogramowanie jest skierowany do bardzo w ą skiego i specyficznego zakresu zada ń , nie posiada funkcjonalno ś ci typowego oprogramowania, a tym samym nie ogranicza prawa innym przedsi ę biorcom do ś wiadczenia us ł ug informatycznych. Ka ż da placówka s ł u ż by zdrowia u ż ywaj ą ca modu ł u KS-SWD na potrzeby rozliczania kontraktów z NFZ mo ż e u ż ytkowa ć dowolne oprogramowanie nabyte od jakiegokolwiek przedsi ę biorcy z bran ż y informatycznej na zasadach komercyjnych. Zarzuty wnioskodawcy s ą bezzasadne, gdy ż ani Konsorcjum, ani Kamsoft, ani NFZ nie narzuca ś wiadczeniodawcom obowi ą zku zakupu oprogramowania od firmy Kamsoft. Modu ł KS-SWD nie jest dost ę pny w sprzeda ż y. Modu ł KS-SWD2 jest oprogramowaniem zgodnym funkcjonalnie z KS-SWD i zosta ł opracowany w celu wyeliminowania niektórych b łę dów modu ł u KS-SWD. Modu ł ten nie wyklucza modu ł u KS-SWD, lecz go uzupe ł nia i obie formy oprogramowania mog ą by ć stosowane zamiennie. Zarówno KS-SWD i KS-SWD2 s ł u żą usprawnieniu procesu rozliczania pomi ę dzy NFZ, a ś wiadczeniodawcami. Trudno si ę zatem dziwi ć , ż e pracownicy NFZ okre ś laj ą to oprogramowanie jako u ł atwiaj ą ce prawid ł owe rozliczanie z Funduszem. W marcu 2000 r. natychmiast po wdro ż eniu KS-SIKCH Krajowy Zwi ą zek Kas Chorych 9 opublikowa ł format wymiany informacji zgodny z KS-SWD i po ka ż dej zmianie danych by ł y publikowane nowe formaty. Dodatkowo modu ł KS-SWD posiada od pocz ą tku zaimplementowany interfejs wymiany danych z dowolnym oprogramowaniem komercyjnym za pomoc ą standardowego arkusza Excel. Konsorcjum nie jest uprawnione do udost ę pniania formatów wymiany danych, mo ż e to uczyni ć tylko NFZ. Umowa z 1999 r. na dostaw ę i wdro ż enie systemu informatycznego zawarta pomi ę dzy Konsorcjum i NFZ narzuca ł a wykonanie aplikacji tylko w systemie Windows. Reasumuj ą c, przedsi ę biorca stwierdzi ł , ż e zmiana formatu wymiany danych wynika bezpo ś rednio ze zmiany przepisów prawa i zasad kontraktowania. Oprogramowanie komputerowe powinno nad ąż a ć za pojawiaj ą cymi si ę zmianami. Koszty modyfikacji programu Klif powinny obci ąż a ć tego przedsi ę biorc ę . Oprogramowanie komercyjne Klif nie ma ż adnego zwi ą zku z modu ł em KS-SWD, gdy ż s ą to zupe ł nie nieprzystaj ą ce do siebie oprogramowania. Konsorcjum nie czerpie zysku z modu ł u KS-SWD, a ś wiadczeniodawcy sami decyduj ą o wyborze oprogramowania odpowiadaj ą cego ich wymaganiom. Bezp ł atne rozdawanie oprogramowania ś wiadczeniodawcom przez NFZ narusza interesy nie tylko Klif ale tak ż e i Kamsoftu, gdy ż z chwil ą wej ś cia modu ł u KS-SWD firma ta tak ż e utraci ł a du żą cz ęść rynku. Ponadto przedsi ę biorca wskaza ł , ż e nie spe ł nia przes ł anek wynikaj ą cych w art. 6 ust. 1, gdy ż jego udzia ł w rynku komercyjnej sprzeda ż y KS-SWD2 nie przekracza 10%. Podano, ż e w 2003 r. sprzedano …(dane stanowi ą ce tajemnice przedsi ę biorcy) licencji programu KS- SWD2, w roku 2004 - ….. licencji tego programu, a w roku 2005 – 5… licencje. Do czerwca 2006 r. łą cznie sprzedano …. licencje tego programu. Skoro jak podaje przedsi ę biorca liczba szacunkowa ś wiadczeniodawców w 2004 r. wynosi ł a ok. 20.000, to udzia ł w rynku komercyjnym Kamsoftu jest niewielki i si ę ga ok. 1,7 % w skali kraju. Odno ś nie zmiany zakresu rynku w ł a ś ciwego przedsi ę biorca wskaza ł , co nast ę puje. 1. Modu ł KS-SWD by ł udost ę pniany ś wiadczeniodawcom przez NFZ, a modu ł KS- SWD2 udost ę pniono nielicznej grupie odbiorców. 2. Modu ł KS-SWD2 nie daje mo ż liwo ś ci komputeryzacji ca ł ej jednostki medycznej, gdy ż funkcje takie wymagaj ą wdro ż enia systemu przez odpowiedni autoryzowany zespól wdro ż eniowy. 3. Nie prowadzono samodzielnie ż adnych szkole ń ś wiadczeniodawców w zakresie KS- SWD i KS-SWD2. 4. Oddzia ł Lubelski NFZ udost ę pnia ł ś wiadczeniodawcom na równych zasadach KS- SWD i KS-SWD2. 5. Nie namawiano ś wiadczeniodawców na przej ś cie na KS-SWD2, a wersja wielostanowiskowa tego programu posiada tak ą sam ą funkcjonalno ść , co wersja jednostanowiskowa i nigdy nie by ł a udost ę pniana przez NFZ. 6. Od 1 stycznia 2007 r. wesz ł y w ż ycie nowe przepisy prawa obliguj ą ce do stosowania formatu XML , jako otwartego formatu wymiany informacji. Informacja o zaprzestaniu wspierania przez NFZ programu KS-SWD od 1 stycznia 2007 r. jest dost ę pna na stronach internetowych NFZ, Oddzia ł ów i Kamsoftu. Ca ł kowite wspieranie KS-SWD przez NFZ nast ą pi z dniem 1 lipca 2007 r. 3. Stanowisko wnioskodawcy do wyja ś nie ń stron. Wnioskodawca nie zgadza si ę z twierdzeniami NFZ, Kamsoftu i Konsorcjum, ż e modu ł KS- SWD i modu ł KS-SWD2 to tylko modu ł y rozliczeniowe. Na poparcie swoich twierdze ń wskazuje na informacje zawarte na stronach internetowych Kamsoftu ( www.kamsoft.com.pl ), gdzie KS-SWD2 reklamuje si ę , jako udoskonalonego nast ę pc ę KS- 10 SWD, który mo ż e by ć pierwszym krokiem w kierunku kompleksowej informatyzacji jednostki medycznej. Dalej stwierdza si ę , ż e program ten oferowa ł b ę dzie klientom coraz to nowsze oraz praktyczne rozwi ą zania przy zachowaniu jego atrakcyjnej ceny oraz wysokiej jako ś ci. Aplikacja tego systemu, jako wersja jednostanowiskowa, rozdawana jest przez NFZ ś wiadczeniodawcom za darmo, na szkoleniach organizowanych dla nich przez Fundusz przy uczestnictwie pracowników Kamsoftu, plik jest dost ę pny na stronach internetowych NFZi Kamsoftu, jako plik do pobrania przez ś wiadczeniodawc ę , natomiast pozosta ł e modu ł y s ą p ł atne w wersji wielostanowiskowej. Istotne jest tak ż e to, ż e pracownicy Kamsoftu szkol ą ś wiadczeniodawców w zakresie obs ł ugi tego programu za wiedz ą i przyzwoleniem NFZ. Takie wspólne dzia ł ania tych przedsi ę biorców powoduj ą , ż e ś wiadczeniodawcy boj ą c si ę o swój byt i chc ą c unikn ąć odrzucenia sprawozda ń przesy ł anych w innych systemach do NFZ, ani ż eli autorstwa Kamsoftu, rezygnuj ą z programu Klifu. Wobec powy ż szego Klif ma zablokowane rynki zbytu dla swoich wyrobów. Szkolenia jakie w styczniu 2004 r. odby ł y si ę w Oddziale Lubelskim NFZ dla ś wiadczeniodawców przy udziale pracowników Kamsoftu zosta ł y jednoznacznie odebrane w ś rodowisku lekarskim, jako polecenie jedynego i s ł usznego programu autorstwa Kamsoftu. Ś wiadczeniodawcy nie otrzymali ż adnego dokumentu z którego wynika ł oby, ż e mog ą u ż ywa ć innego programu ani ż eli zalecany przez NFZ. Co do udost ę pniania formatu wymiany danych, to pocz ą wszy od stycznia 2004 r. s ą z tym du ż e problemy, gdy ż wszystkie zmiany og ł aszane s ą przez NFZ bardzo pó ź no (na kilka dni przed up ł ywem terminu do z ł o ż enia przez ś wiadczeniodawców sprawozda ń do NFZ), dane s ą ogólne, niepe ł ne i nie daj ą mo ż liwo ś ci dostosowania programu Klif do zmienionego formatu programu przyjmuj ą cego sprawozdania w NFZ. Tymczasem firma Kamsoft na szkoleniach organizowanych na pocz ą tku stycznia 2004 r. przekaza ł a ś wiadczeniodawcom nowy modu ł KS-SWD2, który uwzgl ę dnia ł wszystkie wymagane zmiany w programie NFZ przyjmuj ą cym sprawozdania od ś wiadczeniodawców. Dla pozosta ł ych firm standardy wymiany danych NFZ og ł osi ł dopiero 28 stycznia 2004 r. Sytuacja odno ś nie udost ę pniania informacji o nowych standardach wymiany danych powtarza si ę ka ż dego roku w miesi ą cu styczniu, gdzie pozostawia si ę bardzo krótki okres czasu na dostosowanie si ę do wprowadzonych zmian, gdy konkurent- firma Kamsoft jest w posiadaniu informacji du ż o wcze ś niej, gdy ż dzia ł aj ą c jako serwisant w ramach Konsorcjum sama opracowuje i wdra ż a potrzebne zmiany. Sytuacja taka jest niezdrowa i stawia firm ę Klif i innych potencjalnych dostawców oprogramowania z góry na przegranej pozycji. Zdaniem wnioskodawcy, to NFZ powinien zadba ć o to, aby format wymiany danych nie eliminowa ł podmiotów z rynku i nie nastr ę cza ł problemów ś wiadczeniodawcom. Takie dzia ł ania wspólne NFZ, Kamsoftu i Konsorcjum nie s ą podejmowane w przypadku drugiej firmy, która skomputeryzowa ł a pozosta ł e 8 Oddzia ł ów NFZ tj. firmy Computerland S .A. Prezes UOKiK ustali ł w niniejszej sprawie, co nast ę puje: Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzib ą w Warszawie , zwany dalej NFZ lub Funduszem, zosta ł utworzony z dniem 01 kwietnia 2003 r. na mocy ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. W sk ł ad Funduszu wchodzi Centrala w Warszawie i 16 Oddzia ł ów na terenie Polski. Osobowo ść prawn ą posiada Fundusz, jako jeden podmiot. NFZ zarz ą dza ś rodkami finansowymi, a do jego zada ń nale ż y mi ę dzy innymi przeprowadzanie konkursu ofert, rokowa ń i zawieranie umów o udzielenie ś wiadcze ń opieki zdrowotnej, a tak ż e monitorowanie ich realizacji i rozliczanie. Powo ł anie do ż ycia Funduszu zwi ą zane jest z przej ę ciem przez niego wszystkich kompetencji 11 po instytucji funkcjonuj ą cej wcze ś niej, a to Kasach Chorych. Z dniem powstania Funduszu zosta ł on nast ę pc ą prawnym Kas Chorych, a co za tym idzie wszed ł w prawa i obowi ą zki swojego poprzednika. Tym samym sta ł si ę stron ą umów zawartych przez Kasy Chorych z innymi przedsi ę biorcami. Jedn ą z takich umów by ł a umowa z Konsorcjum Kamsoft-SPIN z K., które w 1999 r. wygra ł o publiczny przetarg nieograniczony na dostaw ę i wdro ż enie systemu informatycznego Kas Chorych i dostarczy ł o system informatyczny o nazwie KS-SIKCH sk ł adaj ą cy si ę z ró ż nych modu ł ów, w tym z modu ł u KS-SWD, który by ł przeznaczony dla ś wiadczeniodawców maj ą cych zawarte kontrakty z NFZ na udzielanie ś wiadcze ń zdrowotnych. Konsorcjum zawar ł o umow ę na dostaw ę systemu do 8 Oddzia ł ów Funduszu, natomiast drugie 8 Oddzia ł ów wyposa ż y ł a w programy komputerowe firma ComputerLand S.A. z siedzib ą w Wa. (obecnie Sygnity S.A. powsta ł a z po łą czeniea ComputerLand i firmy Emax). Firma ComputerLand S.A. (obecnie Sygnity S.A.) poinformowa ł a, ż e w zwi ą zku z zawartymi umowami z NFZ na komputeryzacj ę 8 Oddzia ł ów, po stronie Oddzia ł u NFZ pracuje System Informatyczny NFZ, a po stronie ś wiadczeniodawców Pakiety Ś wiadczeniodawców, które s ą dostarczane do NFZ od 2004 r., a wcze ś niej od 1999 r. by ł y dostarczane do Ś l ą skiej Kasy Chorych. Format wymiany danych mi ę dzy Pakietem Ś wiadczeniodawcy, a oprogramowaniem firm trzecich nie wchodzi w zakres ż adnych szkole ń organizowanych przez firm ę dla NFZ lub ś wiadczeniodawców. Program jest na bie żą co modyfikowany zgodnie z wymaganiami NFZ. Pakiet Ś wiadczeniodawcy, który pracuje po stronie ś wiadczeniodawców mo ż e przyjmowa ć dane w formacie opublikowanym przez ComputerLand S.A. (obecnie Sygnity S.A.) Dane takie mog ą by ć wygenerowane tak ż e przez program dowolnej firmy. Dostawca Pakietu Ś wiadczeniodawcy nie oferuje komercyjnych wersji ż adnego programu wspó ł pracuj ą cego z programami NFZ. Z informacji udzielonych przez Odzia ł y NFZ obs ł ugiwane przez ComputerLand S.A. (obecnie Sygnity S.A.) wynika, ż e firma ta opracowa ł a interfejs wymiany danych mi ę dzy systemami zewn ę trznymi, a modu ł ami rozliczeniowymi, ewidencyjnymi i sprawozdawczymi. W tych Oddzia ł ach ś wiadczeniodawcy korzystaj ą z programów firm Kamsoft, Spin, UHC, COIG, K-Med., cool solution, programów w ł asnych – autorskich, i firmy ComputerLand S.A. (obecnie Sygnity S.A.) wspomaganego interfejsem. Informacja o danych wymaganych do sprawozda ń jest zawarta w protokole negocjacyjnym ze ś wiadczeniodawcami. Wraz z Pakietem Ś wiadczeniodawcy dystrybuowanym bezp ł atnie rozdawana jest instrukcja obs ł ugi i dokumentacja. Dane udost ę pnia si ę tak ż e na serwerze, natomiast dane dotycz ą ce interfejsu zawarte s ą na p ł ytce instalacyjnej Pakietu Ś wiadczeniodawcy. Po likwidacji Kas Chorych i powstaniu NFZ zawar ł on w dniu 22 lipca 2004 r. dwie terminowe, do ko ń ca 2004 r., Umowy Nr …… i ……….. z Konsorcjum na ś wiadczenie us ł ug serwisu Systemu Informatycznego Wspomagania Dzia ł alno ś ci Centrali NFZ i Oddzia ł ów, które zosta ł y zatwierdzone przez Prezesa Urz ę du Zamówie ń Publicznych, jako wybór trybu zamówienia z wolnej r ę ki. Przedmiotem tych Umów jest ś wiadczenie us ł ug konserwacji Systemu Informatycznego Wspomagania Dzia ł alno ś ci Centrali NFZ i Oddzia ł ów, dalej System, obejmuj ą cych: - serwis Systemu, - konsultacje i doradztwo, - nadzór autorski i bie żą ce utrzymanie Systemu. Wymienione wy ż ej us ł ugi obejmuj ą w szczególno ś ci us ł ugi naprawy, dostosowania oprogramowania oraz szkole ń i konsultacji w lokalizacjach okre ś lonych w oddzielnym 12 za łą czniku do Umów - Nr 4. W § 5 Umów okre ś lono szczegó ł owy zakres us ł ug w tym szkolenia personelu Funduszu – u ż ytkowników oprogramowania, przekazywanie aktualizacji, edycji i wyda ń oprogramowania. W za łą czniku Nr 1 do Umów okre ś lono wykaz modu ł ów oprogramowania, a w za łą czniku Nr 2 wykaz modu ł ów ś wiadczeniodawcy (program KS- SWD i program KS-SWD2). W § 2 pkt 2.2 wskazano, ż e przedmiot umowy nie obejmuje dostaw i instalacji infrastruktury technicznej niezb ę dnej do realizacji umowy, w tym lokalnych sieci logicznych, teletransmisyjnych sieci rozleg ł ych, serwerów sieci lokalnych, stacji roboczych, urz ą dze ń drukuj ą cych, urz ą dze ń peryferyjnych, materia ł ów eksploatacyjnych oraz ś wiadczenia us ł ug serwisu oprogramowania na rzecz ś wiadczeniodawców. Nie ma natomiast w umowach mowy o zobowi ą zaniu si ę Kamsoftu do prowadzenia szkole ń na rzecz ś wiadczeniodawców w zakresie programów udost ę pnianych im bezp ł atnie do rozliczania umów z NFZ. W Umowach - za ł . nr 4 okre ś lono geograficzne granice lokalizacji dzia ł a ń Konsorcjum obejmuj ą ce Central ę NFZ i 8 Oddzia ł ów: Kujawsko-Pomorski z siedzib ą w Bydgoszczy, Lubelski z siedzib ą Lublinie, Mazowiecki z siedzib ą w Warszawie, Podlaski z siedzib ą w Bia ł ymstoku, Ś wi ę tokrzyski z siedzib ą w Kielcach, Warmi ń sko-Mazurski z siedzib ą w Olsztynie, Wielkopolski z siedzib ą w Poznaniu i Zachodniopomorski z siedzib ą w Szczecinie. 25 kwietnia 2005 r. zawarto now ą Umow ę Nr ……. o takim samym zakresie, co Umowy z 2004 r. Okres obowi ą zywania tej umowy okre ś lono do 31 grudnia 2005 r. W umowach tych okre ś lono tak samo przedmiot umowy, jak w umowach z 2004 r. i w łą czono do niego KS-SWD2. Nast ę pnie w dniu 12 kwietnia 2006 r. zawarto kolejn ą Umow ę Nr…… z terminem obowi ą zywania do 31 grudnia 2006 r. z tym, ż e w Umowie na 2006 r. zrezygnowano z wykazywania, jako modu ł u oprogramowania udost ę pnianego ś wiadczeniodawcom bezp ł atnie – jednostanowiskowej wersji programu KS-SWD2 oraz dok ł adnie okre ś lono zakres prac dotycz ą cych modu ł u oprogramowania i dostosowania oprogramowania. W umowie tej wskazano wyra ź nie, ż e nie obejmuje ona us ł ug dotycz ą cych Oprogramowania na rzecz ś wiadczeniodawców. Do umowy tej dodano punkt k) Aktualizacja oprogramowania –publikacja zmian w Oprogramowaniu ; Aktualizacje wydawane s ą stosownie do potrzeb, ka ż dorazowo po Naprawie Oprogramowania, dostosowaniach Oprogramowania lub zmianach Oprogramowania. Z aktualizacj ą dostarczany jest opis procedury jej instalacji oraz informacja o zakresie wprowadzanych zmian - w formie pliku tekstowego „readme”. Aktualizacja udost ę pniana jest drog ą elektroniczn ą lub na no ś niku danych. Konsorcjum Prawo polskie nie wyodr ę bnia w Kodeksie cywilnym odr ę bnego typu umowy konsorcjum. "Konsorcjum" zwyk ł o si ę okre ś la ć organizacj ę zrzeszaj ą c ą kilka podmiotów gospodarczych na okre ś lony czas, w konkretnym celu. Celem zawi ą zania konsorcjum jest wspólne dzia ł anie dla zrealizowania konkretnego przedsi ę wzi ę cia gospodarczego, które ze wzgl ę du na potencja ł finansowy przekracza mo ż liwo ś ci jednego podmiotu. Konsorcjum nie jest podmiotem gospodarczym, nie ma osobowo ś ci prawnej, nie musi by ć rejestrowane, mie ć oddzielnej nazwy ani siedziby. Podmioty tworz ą ce konsorcjum s ą niezale ż ne w swoich dotychczasowych dzia ł aniach, a w dzia ł aniach zwi ą zanych z konsorcjum realizuj ą wspóln ą polityk ę finansow ą obj ę t ą porozumieniem. Zawieraj ą c umow ę konsorcjum podmioty wchodz ą ce w jej sk ł ad mog ą okre ś li ć który z nich reprezentuje konsorcjum na zewn ą trz. Odpowiedzialno ść za zobowi ą zania w przypadku konsorcjum wyst ę puje najcz ęś ciej w dwóch wypadkach: 13 1. gdy jeden z cz ł onków zaci ą gn ął zobowi ą zania w imieniu w ł asnym a nie konsorcjum, odpowiada tylko on, a nie konsorcjum, 2. gdy zobowi ą zania zosta ł y zaci ą gni ę te przez ca ł e konsorcjum, wówczas wszyscy cz ł onkowie konsorcjum odpowiadaj ą solidarnie. Konsorcjum Kamsoft – SPIN z siedzib ą w K., zwane dalej Konsorcjum powsta ł o na mocy Umowy Konsorcjum z dnia 05.10.1998 r. zawartej pomi ę dzy Pani ą L. S.-K. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w Katowicach i SPIN Sp. z o.o. z siedzib ą w K.. Przedmiotowa Umowa Konsorcyjna zosta ł a zawarta w celu doprowadzenia do wygrania przetargu na kompleksow ą komputeryzacj ę Regionalnych Kas Chorych i dalsze wykonywanie stosownych umów w ramach wygranego przetargu. W paragrafie 4 tej Umowy zawarto zapis, ż e Umowa ta nie stanowi pomi ę dzy stronami umowy spó ł ki cywilnej, ani spó ł ki cichej. Ka ż da ze stron pozostaje niezale ż nym podmiotem i co do zasady w stosunku do osób trzecich ponosi ca ł kowit ą samodzieln ą odpowiedzialno ść za swoje dzia ł ania. Nast ę pn ą Umow ą Konsorcyjn ą jest umowa zawarta dnia 02 kwietnia 2004 r. Nr ……. pomi ę dzy SPIN Sp. z o.o. z siedzib ą w K. i Pani ą L. S. – K. prowadz ą c ą dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K. Umowa ta zosta ł a zawarta w celu wspó ł pracy pomi ę dzy stronami w zakresie uzyskania realizacji zamówie ń na rzecz NFZ – w tym, w szczególno ś ci zwi ą zanych z systemem informatycznym KS-SIKCH. W ramach tej Umowy do reprezentowania Konsorcjum we wszystkich sprawach zwi ą zanych z ofertami wst ę pnymi, ofertami ostatecznymi oraz umowami z NFZ i do sk ł adania o ś wiadcze ń woli w imieniu Konsorcjum, upowa ż niono firm ę Pani L. S.-K; Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft. Nast ę pnie w grudniu 2004 r. dosz ł o do przej ę cia jednego z udzia ł owców Konsorcjum firmy SPIN Sp. z o.o. przez firm ę Telmax S.A. z siedzib ą w W., która staje si ę nast ę pc ą prawnym SPIN Sp. z o.o. z K. Obecnie po zmianach organizacyjno-prawnych stron ą Umowy Konsorcyjnej jest firma SPIN S.A.. i Pani L. S.-K. prowadz ą ca dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K., a nazwa firmy brzmi Konsorcjum Kamsoft-SPIN. Przedsi ę biorstwo Informatyczne Kamsoft z siedzib ą w K., którego w ł a ś cicielk ą jest Pani L. S.-K. dzia ł a na zasadzie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przedsi ę biorstwo zosta ł o za ł o ż one w 1985 r. Od pocz ą tku prowadzi ł o dzia ł alno ść obejmuj ą c ą wytwarzanie i dystrybucj ę oprogramowania komputerowego, wykonywanie kompleksowych instalacji i wdro ż e ń , dzia ł alno ść handlow ą i szkoleniow ą , us ł ugi serwisowe i wiele innych zagadnie ń z dziedziny informatyki i telekomunikacji. W drugiej po ł owie 1998 r. firma przyst ą pi ł a w ramach Konsorcjum Kamsoft- SPIN do przetargu publicznego na System Informatyczny Kas Chorych - SIKCH. Wraz z obs ł ug ą KS-SIKCH rozwijany by ł intensywnie program KS-SWD przeznaczony dla ś wiadczeniodawców maj ą cych kontakty z Kasami Chorych. Wci ą gu 2 lat system ten zosta ł wdro ż ony w kilkunastu tysi ą cach placówek s ł u ż by zdrowia i sta ł si ę podstawowym narz ę dziem automatycznego rozliczania kontraktów (dane ze strony internetowej www.kamsoft.pl). Klif Sp. z o.o. z siedzib ą w L. (Klif), wnioskodawca w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym, jest firm ą informatyczn ą dzia ł aj ą c ą na rynku od 1998 r. Zasi ę g dzia ł ania firmy obejmuje teren ca ł ego kraju, chocia ż najwi ę cej klientów pochodzi z terenu województwa lubelskiego, gdzie firma ma swoj ą siedzib ę . Klif dostarcza systemy informatyczne mi ę dzy innymi dla przychodni lekarskich w postaci: 14 Przychodnia –Klif – program do rejestracji pacjentów i us ł ug medycznych dla przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej, Specjalistka Klif- program do rejestracji pacjentów i us ł ug medycznych dla przychodni specjalistycznych, Diagnostyka Klif- program do rejestracji pacjentów i us ł ug medycznych dla laboratoriów diagnostycznych (dane ze strony internetowej www.klif.com.pl). Dostarczane dla odbiorców programy komputerowe posiadaj ą funkcje umo ż liwiaj ą ce wykorzystanie ich do rozliczania zawartych kontraktów z NFZ przez ś wiadczeniodawców. S ą to w wi ę kszo ś ci przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej i przychodnie specjalistyczne. Ustalenia dotycz ą ce programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ (dane z www.kamsoft.pl). Program KS-SIKCH Celem systemu KS-SIKCH jest zbieranie i przetwarzanie w wojewódzkich Oddzia ł ach NFZ baz danych oraz generowanie analiz i statystyk wspomagaj ą cych proces podejmowania decyzji przez NFZ w zakresie kszta ł towania polityki zdrowotnej. Do podstawowych mo ż liwo ś ci programu nale ż y: - prowadzenie bie żą cej ewidencji wszystkich ubezpieczonych obywateli w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, - prowadzenie ewidencji wszystkich uprawnionych ś wiadczeniodawców, - tworzenie rocznych i perspektywicznych planów zapotrzebowania na us ł ugi zdrowotne, - tworzenie rocznych planów finansowych i okre ś lanie funduszy na opiek ę zdrowotn ą , - kontraktowanie us ł ug zdrowotnych dla ubezpieczonych przy zachowaniu zasady sprawiedliwego pokrycia zapotrzebowania spo ł ecznego i równomiernego roz ł o ż enia terytorialnego kontraktowanych us ł ug, - bie żą ca kontrola planów rocznych w zakresie rytmiczno ś ci realizacji us ł ug, - przyjmowanie okresowych raportów od ś wiadczeniodawców i gromadzenie informacji, - przetwarzanie informacji dla celów rozliczeniowych i statystycznych, - projektowanie polityki zdrowotnej na wszystkich szczeblach organizacyjnych, - generowanie sprawozda ń okresowych dla potrzeb sterowania nadrz ę dnego i operatywnego, - utrzymanie baz danych i s ł owników o znaczeniu ogólnokrajowym, - prowadzenie wszechstronnych analiz statystycznych, - projektowanie nowych metod w zakresie strategii ś wiadczenia us ł ug zdrowotnych, - rozwijanie metod profilaktyki leczenia, - przystosowanie struktury opieki zdrowotnej kraju do wymogów Unii Europejskiej. Program KS-SWD Program ten zosta ł opracowany w celu zautomatyzowania wymiany informacji mi ę dzy ś wiadczeniodawcami a oddzia ł ami NFZ u ż ytkuj ą cymi system KS-SIKCH. U ż ytkowanie programu KS-SWD, zdaniem jego autorów, nie jest obligatoryjne i mo ż e on by ć zast ą piony dowolnym innym oprogramowaniem. Jedynym warunkiem stawianym ś wiadczeniodawcom jest przekazywanie okresowych sprawozda ń w postaci zbiorów elektronicznych, zgodnych z ustalonym formatem wymiany danych. Zakres funkcjonalny programu KS-SWD jest ś ci ś le dostosowany do potrzeb NFZ. Podstawowa funkcjonalno ść tego programu zwi ą zana jest z obs ł ug ą kontraktów. Z tego wzgl ę du ma on do ść sztywn ą budow ę wewn ę trzn ą i sformalizowan ą funkcjonalno ść . Program nie jest przewidziany do kompleksowej obs ł ugi gabinetu lekarskiego, 15 przychodni, czy szpitala. Do profesjonalnej obs ł ugi zak ł adów opieki zdrowotnej s ł u żą programy i systemy komercyjne, które obok rozbudowanych funkcji do wspomagania dzia ł alno ś ci zak ł adu opieki zdrowotnej, posiadaj ą funkcje typowe dla KS-SWD. Program KS- SWD udost ę pniany jest bezp ł atnie, co wp ł ywa na jego ograniczon ą funkcjonalno ść . Warunek bezp ł atno ś ci spowodowa ł konieczno ść zastosowania bezp ł atnej (nielicencjonowanej) bazy danych. Jest ni ą baza o nazwie Paradox. Zastosowanie prostej bazy danych i brak mo ż liwo ś ci pracy wielostanowiskowej powoduje, ż e ograniczony jest zakres praktycznego zastosowania tego programu tylko do ma ł ych i ś rednich przedsi ę biorców. Program KS-SWD zaprojektowany jest do pracy w ś rodowisku Windows i mo ż e by ć uruchomiony na dowolnym komputerze wyposa ż onym w system operacyjny Windows 95, 98, 2000, NT, XP. Dystrybucja twego programu dokonywana jest przez Oddzia ł y NFZ na p ł ytach CD, które zawieraj ą : - wersj ę instalacyjn ą programu KS-SWD, - baz ę leków i ś rodków ochrony zdrowia, - baz ę jednostek chorobowych i baz ę procedur medycznych, - baz ę administracyjn ą kraju, - kompletn ą instrukcj ę obs ł ugi, - wzorce formularzy do obs ł ugi importu/eksportu danych w formie *.xls i *.csv. Program KS-SWD posiada funkcjonalno ść okre ś lon ą potrzebami NFZ i dlatego, zdaniem autorów, w przysz ł o ś ci b ę dzie rozwijany w ograniczonym zakresie wynikaj ą cym z potrzeb kontraktów. Dlatego te ż Kamsoft oferuje programy komercyjne realizuj ą ce wszystkie funkcje programu KS-SWD wraz z dodatkowymi elementami niezb ę dnymi do kompleksowej informatyzacji jednostki medycznej np. KS-SOMED, KS-MEDIS. Program KS-SWD2 KS-SWD2 to system, którego funkcjonalno ść zorientowana jest na sprawne rozlicznie kontraktów z NFZ oraz wystawianie recept lekarskich. G ł ówne atuty to: wystawianie i wydruk recept lekarskich na podstawie bazy leków KS-BLOZ, bezpiecze ń stwo danych, dowolno ść konfiguracji (wersje jednostanowiskowe lub wielostanowiskowe), dost ę pno ść rozbudowanych narz ę dzi administracyjnych oraz serwisowych. Program ten, zdaniem autorów, jest udoskonalonym nast ę pc ą KS-SWD. KS-SWD2 jest pierwszym krokiem w kierunku kompleksowej komputeryzacji ca ł ej jednostki medycznej , gdy ż jego technologia jest oparta na bazie danych SQL typu Klient- Serwer. Mo ż na wybra ć spo ś ród dwóch dost ę pnych baz danych - InterBase i Oracle. Program ten jest dedykowany gabinetom lekarskim, przychodniom POZ, piel ę gniarkom ś rodowiskowym i po ł o ż nym, przychodniom stomatologicznym, szpitalom, sanatoriom. Poszczególne modu ł y tego programu mo ż na podzieli ć na: 1. rejestracj ę ; wystawianie recept, 2. rozliczanie; generowanie zestawie ń refundacyjnych z NFZ, 3. administracja; wprowadzanie umów zawartych z NFZ, zarz ą dzanie bazami i struktur ą jednostki, 4. serwis/zarz ą dzanie; serwisowanie systemu, konfiguracja pracy z programem, 5. deklaracje; rejestr wszystkich deklaracji zg ł oszonych do POZ, 6. zlecenia; wszystkie zlecenia przyj ę te i wykonywane na rzecz pacjenta, 7. recepta; wystawianie i drukowanie recepty dla pacjenta, 8. refundacje; rozliczenie z NFZ, automatycznie generuje wymagane raporty, 9. umowy z NFZ; na podstawie zarejestrowanych umów z p ł atnikami rozlicza wszystkie wykonane us ł ugi, 10. struktura; informacje o jednostce i jej strukturze wewn ę trznej, 16 11. bazy lokalne; zarz ą dzanie wszystkimi bazami danych np. pacjentów, us ł ug medycznych, leków, 12. administrator; odpowiada z uprawnienia u ż ytkowników w zakresie dost ę pu do poszczególnych modu ł ów oraz funkcji systemu, 13. serwis; umo ż liwia wykonanie podstawowych operacji serwisowych np. archiwizacja danych, aktualizacja bazy BLOZ, 14. inne; umo ż liwia m.in. aktualizacj ę bazy KS-BLOZ, zbieranie informacji o konfiguracji komputera, sprawdzanie ró ż nic pomi ę dzy wersjami programu. Na stronach internetowych Kamsoftu (wydruk z dat ą 12.07.2004 r.) znajduj ą si ę dodatkowe informacje o tym programie o tre ś ci: „KS-SWD2 to ogromne potencjalne mo ż liwo ś ci; program stanowi fundament, na podstawie którego mo ż na stopniowo i tanio informatyzowa ć ca łą jednostk ę . U ż ytkownik programu mo ż e w prosty sposób przechodzi ć na coraz to wy ż sze poziomy funkcjonalne, gdzie znajduje si ę szereg praktycznych funkcji, takich jak - terminarz wizyt pacjenta, rozliczanie wizyt prywatnych, wewn ę trzne zestawienia pracy placówki, medyczne kartoteki pacjentów, itp. Bezp ł atna wymiana KS-SWD na KS-SWD2 (K-68). Programy Klifu (dane ze strony www.klif.com.pl) Klif oferuje ś wiadczeniodawcom cztery podstawowe programy: Przychodnia Klif, Specjalistka Klif, Diagnostyka Klif, Ruch Chorych Klif. Przychodnia Klif- to system informatyczny stworzony w celu organizowania pracy gabinetu, który gromadzi i generuje dokumentacje medyczna oraz pozwala prowadzi ć rozliczenia finansowe z p ł atnikami( ZUS, NFZ, pacjentem, firma prywatna), a tak ż e sprawnie zarz ą dza ć praca jednostki. System pozwala na rejestracje wszystkich zdarze ń medycznych zwi ą zanych z pacjentem zg ł aszaj ą cym si ę do lekarza pierwszego kontaktu. Z systemu mo ż na generowa ć zestawienia dotycz ą ce m.inn. rozliczania pracy przychodni ze wzgl ę du na udzielone ś wiadczenia, rozliczania pracy lekarza w rozbiciu na poszczególne us ł ugi, rozliczanie us ł ug dla pacjenta, rozliczanie kosztów, rejestr przyj ęć pacjentów za poszczególne okresy czasu, sprawozdania wymagane przez NFZ, a to automatyczne generowanie danych dla potrzeb NFZ i przenoszenie tych danych na no ś nik magnetyczny, wychwytywanie b łę dnych numerów PESEL, tworzenie samodzielnych raportów itp. W programie tym brak jest ogranicze ń ze wzgl ę du na wydajno ść obliczeniowa sprz ę tu, mo ż e by ć zainstalowany na najprostszych komputerach , aplikacja mo ż e pracowa ć w trybie klient- serwer i oparta jest na bazach danych Btrieve, Pervasive, co nie wymaga szczególnego serwisu informatycznego, system obs ł uguje Rejestr Us ł ug Medycznych –RUM. System jest elastyczny, co daje mo ż liwo ść identyfikacji jednego pacjenta i rejestrowania us ł ug z nim zwi ą zanych w rozbiciu na wielu p ł atników. Specjalistka Klif – to oprogramowanie nastawione na szczegó ł owe rozliczanie us ł ug ś wiadczonych w przychodniach specjalistycznych. System pozwala rejestrowa ć wszystkie zdarzenia medyczne zwi ą zane z pacjentem zg ł aszaj ą cym si ę do lekarza, co z kolei daje mo ż liwo ść gromadzenia i przetwarzania danych oraz ich analiz ę . Program ma te same mo ż liwo ś ci, co wskazany wy ż ej program Przychodnia Klif odno ś nie wymaga ń technicznych, a ponadto ma funkcje umo ż liwiaj ą ce rozliczanie kontraktów z wieloma p ł atnikami , w tym z NFZ. System umo ż liwia zdefiniowanie kontraktu w zale ż no ś ci od potrzeb na konkretne us ł ugi medyczne, b ą d ź grupy us ł ug w rozbiciu na op ł aty i dop ł aty, rozliczenie personelu medycznego, rozliczenie finansowe, harmonogram przyj ęć pacjentów, tworzenie specjalnych rozlicze ń i zestawie ń . 17 Diagnostyka Klif- to program s ł u żą cy rozliczaniu us ł ug ś wiadczonych pacjentom w laboratoriach diagnostycznych. Ma te same funkcje, co programy wskazane wy ż ej. Ruch Chorych Klif – ca ł o ść tego oprogramowania obs ł uguje szpital korzystaj ą c z jednego systemy zabezpiecze ń w celu administrowania kontami u ż ytkowników i rozliczania uprawnie ń danego u ż ytkownika. W sk ł ad tego programu wchodz ą dwa modu ł y: izba przyj ęć i oddzia ł . Daje to mo ż liwo ść prowadzenia ewidencji pacjentów i ca ł ego cyklu leczenia podczas pobytu w szpitalu. Obecnie trwaj ą prace nad nowymi modu ł ami Szpital i Ambulatorium. Wszystkie programy Klifu dost ę pne s ą na rynku, jako programy komercyjne. Opis funkcjonowania systemu informatycznego pracuj ą cego w NFZ i u ś wiadczeniodawców. System informatyczny pracuj ą cy w NFZ jest systemem rozproszonym, w którym przetwarzanie informacji odbywa si ę na wielu komputerach, cz ę sto znacznie od siebie oddalonych. W systemach rozproszonych stosowana jest architektura Klient-Serwer w sk ł ad, której wchodzi - wyró ż niony w ę ze ł zwany serwerem, - szereg pod łą czonych do niego w ę z ł ów zwanych klienckimi pracuj ą cych u ś wiadczeniodawców. Serwer przyjmuje od Klientów dane, przechowuje je /lub przetwarza oraz realizuje dost ę p do pewnych zasobów lub us ł ug. W przypadku oprogramowania raportuj ą co-sprawozdawczego pracuj ą cego w NFZ mamy do czynienia z dwoma aplikacjami: - nadrz ę dn ą ( serwer) s ł u żą c ą do przetwarzania danych, na tym poziomie pracuje program KS-SIKCH, - podrz ę dn ą (klient) s ł u żą c ą do przesy ł ania raportów i odbierania danych przekazywanych z/do aplikacji nadrz ę dnej, na tym poziomie pracuje program KS-SWD i KS-SWD2 oraz program Klif sp. z o.o. Cech ą takiego systemu jest to, ż e klienci nie maj ą udost ę pnianych danych z aplikacji nadrz ę dnej, a jedynie zasilaj ą ten system z aplikacji podrz ę dnej. U ró ż nych podmiotów- klientów mo ż e pracowa ć ró ż ne oprogramowanie, nawet mo ż e by ć ono napisane amatorsko przez samego u ż ytkownika ( ś wiadczeniodawc ę ). Aby umo ż liwi ć w ł a ś ciwe dzia ł anie aplikacji g ł ównej serwera z aplikacjami klienckimi - ś wiadczeniodawców musi zosta ć zapewniona odpowiednia wymiana danych. Zatem g ł ównym zadaniem aplikacji serwera jest odbieranie i przetwarzanie danych wysy ł anych przez aplikacje klienckie, ich rejestrowanie oraz wysy ł anie komunikatów do klienta. Wymiana informacji nast ę puje kana ł ami informacyjnymi. W przypadku, gdy nast ę puje zmiana oprogramowania serwera (zmieniaj ą si ę przepisy prawa), powoduje to konieczno ść zmian aplikacji klienckich. Ka ż da zmiana powinna mie ć odzwierciedlenie w numerze wersji oprogramowania i by ć poprzedzona odpowiednim testowaniem aplikacji serwera. Okre ś lenie mo ż liwo ś ci wspó ł pracy systemu g ł ównego serwera NFZ z aplikacjami klientów – ś wiadczeniodawców napisanymi przez ró ż nych producentów oprogramowania odnosi ć si ę powinna do okre ś lenia przez NFZ i autora oprogramowania g ł ównego –Kamsoft wymaga ń , jakie musz ą spe ł nia ć dane przesy ł ane przez u ż ytkowników systemu- ś wiadczeniodawców. Z opinii przedstawionej przez bieg ł ych wynika, ż e nie ma w NFZ dokumentacji projektowej udost ę pnianej wszystkim u ż ytkownikom chc ą cym tworzy ć oprogramowanie wspomagaj ą ce wymian ę danych. Informacje te posiada natomiast autor oprogramowania g ł ównego NFZ, firma Kamsoft. 18 Natomiast firma Computerland (obecnie Sygnity S.A.) tak ą dokumentacj ę opublikowa ł a dla potencjalnych producentów oprogramowania klienckiego. Na podstawie rozporz ą dze ń Ministra Zdrowia wydawanych w latach 2001-2006 (rozporz ą dzenie z dnia 11.10.2001 r. w sprawie zakresu niezb ę dnych danych gromadzonych przez ś wiadczeniodawców, szczegó ł owego sposobu rejestrowania tych danych oraz ich udost ę pniania Kasom Chorych, Prezesowi Nadzoru Ubezpiecze ń Spo ł ecznych, ministrowi w ł a ś ciwemu do spraw zdrowia i wojewodom, w tym tak ż e rodzaju wykorzystanych no ś ników informacji oraz wzorów dokumentów - Dz. U. Nr 121 poz. 1018 ze zm., rozporz ą dzenie z dnia 29 lipca 2005 r. w sprawie zakresu niezb ę dnych informacji gromadzonych przez ś wiadczeniodawców, szczegó ł owego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowi ą zanym do finansowania ś wiadcze ń ze ś rodków publicznych- Dz. U. Nr 176 poz. 1467 ze zm., oraz rozporz ą dzenie z dnia 27 czerwca 2006r. w sprawie zakresu niezb ę dnych informacji gromadzonych przez ś wiadczeniodawców, szczegó ł owego sposobu rejestracji tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowi ą zanym do finansowania ś wiadcze ń ze ś rodków publicznych- Dz. U. Nr 114 poz. 780) ś wiadczeniodawcy byli zobowi ą zani do rozliczania si ę z zawartych umów z NFZ wed ł ug zasad zawartych w tych rozporz ą dzeniach. W szczególno ś ci na ł o ż ony zosta ł na nich obowi ą zek przekazywania do NFZ danych w formie elektronicznej i zosta ł okre ś lony format wymiany danych w XML. Ś wiadczeniodawcy byli zobowi ą zani do przekazywania danych nie pó ź niej ni ż w terminie 10 dni od zako ń czenia okresu sprawozdawczego, którym by ł miesi ą c kalendarzowy. Jednak w praktyce system XML nie funkcjonuje i zapisy prawa nie by ł y stosowane, st ą d NFZ co roku, wobec zmian zasad kontraktowania i rozliczania zawartych ze ś wiadczeniodawcami umów og ł asza ł i og ł asza standardy wymiany danych, które powinny dawa ć mo ż liwo ść bezkolizyjnego przesy ł ania sprawozda ń do systemu dzia ł aj ą cego w NFZ od poszczególnych ś wiadczeniodawców. Dane nie s ą wysy ł ane w XML, lecz w oparciu o system stosowany przez ś wiadczeniodawc ę . Do stycznia 2004 r. potrzebne informacje by ł y przez NFZ og ł aszane i nie powodowa ł o to wi ę kszych problemów w przyjmowaniu sprawozda ń od ś wiadczeniodawców. Szkolenia przeprowadzane przez pracowników Kamsoftu w 2003 r. dotyczy ł y programu KS- SIKCH oraz KS-SWD, co wynika ł o z zawartych umów z Konsorcjum. W dniach 06 – 16 stycznia 2004 r. Oddzia ł Lubelskiego NFZ zorganizowa ł szkolenia dla ś wiadczeniodawców dotycz ą ce nowych zasad przesy ł ania danych sprawozdawczych. Na szkoleniach tych obecni byli pracownicy Konsorcjum, a dok ł adnie pracownicy Kamsoftu, jako wykonuj ą cy czynno ś ci w ramach standardowych us ł ug serwisowych (K-135). W trakcie szkole ń poinformowano jego uczestników, ż e powsta ł nowy program komputerowy KS-SWD2, który jest bogatsz ą i nowsz ą wersj ą programu KS-SWD i rozdano ten program na p ł ytkach bezp ł atnie w wersji jednostanowiskowej. Nast ę pnie jednostanowiskowa wersja tego programu by ł a dost ę pna na stronach internetowych NFZ i Kamsoftu wraz z opisem zasad funkcjonowania tego programu. Z analizy odpowiedzi na zadane pytania organu antymonopolowego skierowane do wybranych uczestników tych szkole ń , którzy korzystali z programów innych ani ż eli program Kamsoftu- KS-SWD wynika, ż e odebrali oni dzia ł ania NFZ i pracowników Kamsoftu, jako wyra ź ne polecenie, aby zrezygnowa ć z oprogramowania innych firm, a przej ść na oprogramowanie firmy Kamsoft, jako nie sprawiaj ą ce ż adnych trudno ś ci w przesy ł aniu danych i dostosowane w zupe ł no ś ci do programu g ł ównego pracuj ą cego w NFZ (K-26, K-29, K-37, K-46). W trakcie post ę powania antymonopolowego organ antymonopolowy wyst ą pi ł do wybranych losowo ś wiadczeniodawców maj ą cych podpisane umowy z NFZ, którzy uczestniczyli 19 w spotkaniach organizowanych przez NFZ na temat zasad rozliczania kontraktów na 2004 r. I tak jeden ze ś wiadczeniodawców uczestnicz ą cych w tym szkoleniu stwierdza, ż e: „Uczestniczy ł w szkoleniu w dniu 06 stycznia 2004 r., które po ś wi ę cone by ł o wdra ż aniu nowego oprogramowania do sprawozdawczo ś ci okre ś lanego, jako KS-SWD, ale gros czasu po ś wi ę cone by ł o zapoznaniu uczestników z programem KS-Przychodnia firmy Kamsoft, który to program rekomendowany by ł jako znakomicie przystosowany do formatu wymaganego przez NFZ”. Inny przedsi ę biorca stwierdza, ż e: „Pracownicy firmy Kamsoft, którzy prowadzili szkolenie w styczniu 2004 r. poinformowali nas, ż e program, który prezentuj ą - KS-SWD2 jest zgodny z formatem wymiany danych wymaganym przez NFZ, program Kamsoftu zosta ł zaakceptowany przez Fundusz i otrzymamy go na p ł ytach (otrzymali ś my w terminie pó ź niejszym), aby ś my mogli przes ł a ć sprawozdania do NFZ”. Nast ę pny przedsi ę biorca stwierdza, ż e: „ Informacje mówi ą ce o tym, i ż program Kamsoft- KS-SWD2 jest zalecany dociera ł y do nas za po ś rednictwem szkole ń i spotka ń w ś rodowisku medycznym, st ą d mieli ś my obawy, ż e zmuszeni b ę dziemy do zmiany systemu informatycznego i ponoszenia dodatkowych kosztów”. Kolejny ś wiadczeniodawca wskazuje, ż e zetkn ął si ę z pytaniem typu: jakie oprogramowanie stosuje i ż e najwy ż szy czas przej ść na w ł a ś ciwe oprogramowanie firmy Kamsoft (KS- SWD2), które gwarantuje bezproblemowe rozliczanie zawartych umów. W takim te ż duchu potraktowano zaproszenie na szkolenie organizowane przez NFZ, gdzie 06 stycznia 2004 r. niewiele mówiono o standardach wymiany danych, a przeszkolono uczestników w zakresie obs ł ugi programu firmy Kamsoft. Pracownik Kamsoftu poinformowa ł , ż e je ż eli skorzysta si ę z programu KS-SWD2 to uniknie si ę zatorów p ł atniczych. W zwi ą zku z tym ś wiadczeniodawcy, którzy dysponowali innymi programami do rozliczania umów z NFZ, ani ż eli programy Kamsoftu odebrali te dzia ł ania, jako polecenie zmiany oprogramowania na wskazanego producenta –Kamsoft. Na pocz ą tku 2004 r. na stronach internetowych NFZ ( www.nfz-lublin.pl ) umieszczono informacje dotycz ą ce sprawozdawczo ś ci w 2004 r. Informuje te dotyczy ł y nowych formatów wymiany danych okre ś lonych przez firm ę Kamsoft stosowanych w wymianie informacji w formie elektronicznej z systemem KS-SIKCH i opublikowano formaty wymiany danych KS- SWD (K-162), jako plik do pobrania, a tak ż e jednostanowiskow ą wersj ę KS-SWD2 tak ż e, jako plik do pobrania z informacj ą , ż e przekazana ś wiadczeniodawcom wersja KS-SWD2 jest wersj ą licencjonowan ą , a nie demonstracyjn ą (K-121). Program KS-SWD2 zostaje dodany na stronie NFZ, jako bezp ł atna wersja jednostanowiskowa dla ś wiadczeniodawców dnia 13 stycznia 2004 r. (K-230 i 231). W zwi ą zku z tym od po ł owy stycznia 2004 r. Klif zwraca ł o przekazanie opisu formatu danych obowi ą zuj ą cego w 2004 r., aby móc dostosowa ć swoje oprogramowanie pracuj ą ce u ś wiadczeniodawców do wymaga ń programu NFZ. Jego wielokrotne interwencje u informatyków NFZ pozostaj ą bez odpowiedzi, a przekazany w dniu 27 stycznia 2004 r. opis programu do dostosowania nie daje mo ż liwo ś ci testowania programu Klifu. Wobec tego w dniu 28 stycznia 2004 r. Klif skierowa ł protest do Lubelskiego Oddzia ł u NFZ domagaj ą c si ę udost ę pnienia niezb ę dnych informacji i żą da ł odpowiedzi na pytania dotycz ą ce organizowania szkole ń dla ś wiadczeniodawców wspólnie przez NFZ i Kamsoft, udost ę pniania firmie Kamsoft standardów wymiany danych na pocz ą tku stycznia 2004 r., gdy pozostali przedsi ę biorcy, których oprogramowanie pracuje u ś wiadczeniodawców nie otrzymali tych informacji. Dopiero dnia 28 stycznia 2004 r. o godzinie 21.45 na stronach internetowych NFZ pojawi ł y si ę informacje niezb ę dne do dostosowania oprogramowania (K- 157). Od tego momentu ś wiadczeniodawcy mieli 10 dni na z ł o ż enie sprawozda ń , a Klif 20 zaledwie par ę dni, aby przystosowa ć i sprawdzi ć swoje programy pracuj ą ce u ś wiadczeniodawców. W odpowiedzi na ten protest NFZ O/Lublin poinformowa ł Klif pismem z dnia 05 lutego 2004 r., ż e program KS-SWD jest elementem systemu KS-SIKCH, a organizowanie szkole ń wspólnie z pracownikami Kamsoftu nie powinno dziwi ć , gdy ż byli to przedstawiciele producenta aplikacji. Równocze ś nie poinformowano, ż e w zwi ą zku z trudno ś ciami w zaimplementowaniu formatu danych przed ł u ż ono okres do sk ł adania sprawozda ń dla ś wiadczeniodawców do dnia 28 lutego 2004 r. (K-162). Natomiast w przypadku firmy Kamsoft, autora programu KS-SWD i KS-SWD2, firma ta ju ż 06 stycznia 2004 r. oferowa ł a za po ś rednictwem NFZ ś wiadczeniodawcom dostosowane do nowych formatów wymiany danych wersje obu programów: KS-SWD i jednostanowiskow ą wersj ę KS-SWD2. Z tym, ż e w przypadku programu KS-SWD2 oferowano bezp ł atnie wersj ą jednostanowiskow ą , która w przypadku konieczno ś ci jej pracy w sieci danego ś wiadczeniodawcy wymaga ł a ju ż zakupu komercyjnej wersji wielostanowiskowej w firmie Kamsoft. Tak ż e na stronach internetowych firmy Kamsoft ( www.kamsoft.com.pl ) - (K-68) zamieszczono informacj ę o bezp ł atnej wymianie KS-SWD na jednostanowiskow ą wersj ę KS-SWD2. Poinformowano równocze ś nie o zaletach nowego programu KS-SWD2 i jego mo ż liwo ś ciach znacznie szerszych od KS-SWD, co mia ł o zapewni ć w przysz ł o ś ci informatyzacj ę ca ł ej placówki medycznej. Na stronach internetowych Kamsoftu w zak ł adce Dorobek firmy podane s ą informacje o ilo ś ci u ż ytkowników KS-SWD - 15.000 ( wydruk ze strony ze stycznia 2007 r.) i ilo ś ci sprzedanych wersji wielostanowiskowych KS-SWD2. Program KS-SWD2 w wersji sieciowej kosztuje 290,00 z ł , a łą cznie z modu ł ami dodatkowymi 2.890,00 z ł (K-249). Do czerwca 2006 r. sprzedano łą cznie…. licencji wielostanowiskowych KS-SWD2. Wobec faktu, ż e strony niniejszego post ę powania antymonopolowego sk ł ada ł y sprzeczne ze sob ą informacje dotycz ą ce postawionych zarzutów, a w szczególno ś ci technicznych mo ż liwo ś ci wspó ł pracy oprogramowania firmy Kamsoft- KS-SWD i KS-SWD2 z oprogramowaniem wnioskodawcy, na wniosek firmy Klif zosta ł powo ł any w sprawie bieg ł y. Powo ł anie bieg ł ego nast ą pi ł o w trybie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244 poz. 2080 ze zm.) celem wydania opinii w sprawie. Biegli zostali wybrani , jako osoba prawna wyspecjalizowana w dziedzinie informatyki ze Stowarzyszenia Elektryków Polskich, Izby Rzeczoznawców O ś rodka Rzeczoznawstwa SEP w W. z dziedziny informatyki o specjalno ś ciach programistów. Przedmiotem opinii by ł a: ”Ocena mo ż liwo ś ci wspó ł pracy pakietu komunikacyjnego KS- SWD2 i KS-SWD firmy Kamsoft z oprogramowaniem firmy Klif Sp. z o.o.”. Opinia dotyczy okresu pocz ą tek 2004 r. do pocz ą tku 2005 r., gdy ż jest to czas tworzenia, wdra ż ania i pierwszych prób wykorzystania modu ł u KS-SWD2, z tym, ż e ocena projektu produkcji oprogramowania zamyka si ę ko ń cem 2005 r. Ekspertyza dotyczy ł a oceny mo ż liwo ś ci wymiany danych (komunikacji z systemem) pomi ę dzy u ż ytkownikami zewn ę trznymi, a systemem zbierania danych pracuj ą cym w Oddziale NFZ w Lublinie, wybranym jako Oddzia ł , gdzie wnioskodawca posiada najwi ę cej u ż ytkowników swojego oprogramowania. W trakcie opracowywania ekspertyzy biegli natrafili na opór NFZ zwi ą zany z udost ę pnieniem danych, odpowiedzi udzielane na zadane pytania by ł y ogólnikowe, cz ę sto nie na temat i nie dotyczy ł y okresu b ę d ą cego przedmiotem opinii. Zauwa ż ono powolny wzrost ilo ś ci publikowanych informacji na stronach internetowych NFZ 21 (uszczegó ł owienie opisu plików wymiany danych, opis wersji, itp.), co zdaniem bieg ł ych potwierdza wnioski o brakach w dokumentacji w badanym okresie. Wnioski z opinii s ą nast ę puj ą ce: 1. W analizowanym projekcie produkcji oprogramowania dla NFZ do ko ń ca 2005 r. nie ma informacji o metodologii procesu produkcji, weryfikacji jako ś ci, a dokumentacja nie jest udost ę pniana firmom opracowuj ą cym aplikacje klienckie. 2. NFZ nie publikowa ł kompletu dokumentacji technicznej dotycz ą cej kolejnych wersji oprogramowania u ł atwiaj ą cych projektowanie aplikacji klienckich. 3. Brak jest informacji o mechanizmie informowania u ż ytkowników systemu o planowanych zmianach. 4. Dokumenty niezb ę dne do zaprojektowania aplikacji klienckich s ą niekompletne i nieprecyzyjne. 5. Nie stosowano mechanizmów wersjonowania oprogramowania w przypadku zmiany sposobu przesy ł ania danych, co znacznie utrudnia ł o dostosowanie oprogramowania do zmieniaj ą cych si ę za ł o ż e ń . 6. Brak by ł o wystarczaj ą cych mechanizmów weryfikacji poprawno ś ci danych przekazywanych do NFZ zarówno pod k ą tem ich poprawno ś ci jak i strony merytorycznej. 7. Brak by ł o wystarczaj ą cych mechanizmów detekcji b łę dów w przekazywanych danych oraz przekazywania informacji zwrotnej dla producentów oprogramowania klienckiego. 8. Brak by ł o mo ż liwo ś ci testowania systemu poprzez wysy ł anie danych testowych. 9. Przygotowanie aplikacji serwera i aplikacji klienckich przez jednego dostawc ę czyni go uprzywilejowanym w stosunku do innych niezale ż nych dostawców. Uprzywilejowanie to wynika z krótkiego czasu mi ę dzy publikowaniem zmian, a w prowadzeniem kolejnej wersji programu. Reasumuj ą c biegli stwierdzili, ż e w wyniku wskazanych wy ż ej uchybie ń i braków produkcja oprogramowania klienckiego przez u ż ytkowników ( ś wiadczeniodawców) i producentów oprogramowania by ł a bardzo utrudniona. Dnia 27 listopada 2005 r. na stronach NFZ O/Lublin ukaza ł a si ę aktualizacja KS-SWD do przygotowania oferty na 2006 r. W 2006 r. od stycznia kolejno w ci ą gu ca ł ego roku umieszczane s ą aktualizacje do KS-SWD pozwalaj ą ce na korekt ę b łę dów w programach ś wiadczeniodawców. Dnia 14 grudnia 2006 r. zosta ł o wydane rozporz ą dzenie Ministra Zdrowia zmieniaj ą ce rozporz ą dzenie w sprawie zakresu niezb ę dnych informacji gromadzonych przez ś wiadczeniodawców, szczegó ł owego sposobu rejestrowania tych informacji oraz ich przekazywania podmiotom zobowi ą zanym do finansowania ś wiadcze ń ze ś rodków publicznych (Dz. U. z 2006 r. Nr 242 poz. 1756), z moc ą obowi ą zuj ą c ą od 01 stycznia 2007 r. Na mocy przepisów tego rozporz ą dzenia zdefiniowano podstawowy zakres danych wymaganych od ś wiadczeniodawców oraz zobowi ą zano do stosowania otwartych formatów danych w XML. W ś lad za tym rozporz ą dzeniem Prezes NFZ wyda ł Zarz ą dzenie Nr 119/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie okre ś lenia szczegó ł owych komunikatów sprawozdawczych XML przekazywanych przez ś wiadczeniodawców do NFZ od 1 stycznia 2007 r. W praktyce jednak rozpocz ę to dopiero proces przechodzenia na otwarte formaty wymiany danych w XML, gdy ż do 31 czerwca 2007 r. NFZ przyjmowa ł b ę dzie dane wed ł ug zasad obowi ą zuj ą cych w 2006 r. i latach poprzednich. 22 Na stronach Lubelskiego Oddzia ł u NFZ w dalszym ci ą gu jest do pobrania program KS- SWD2. Ze wzgl ę du na fakt, ż e cz ęść ś wiadczeniodawców, która podpisa ł a kontrakt z NFZ w 2006 r. na rok 2007 r. i posiada programy KS-SWD i KS-SWD2 i rozpocz ęł a przesy ł anie danych od stycznia 2007 r. wed ł ug tych programów istnieje obawa, czy uda si ę im przestawi ć w ci ą gu roku na nowy program bez obaw o przyjmowanie tych danych w NFZ, czyli czy stworzy si ę w NFZ mo ż liwo ść prawid ł owej wymiany danych z bazowymi instalacjami po stronie NFZ. Przychód Kamsoftu za 2006 r. wyniós ł : …… z ł (dane stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy). Przychód NFZ za 2006 r. wyniós ł : ………… z ł (dane stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy). W zwi ą zku z powy ż szym Prezes UOKiK, zwa ż y ł , co nast ę puje: Przedsi ę biorcom wskazanym w sentencji niniejszej decyzji administracyjnej postawiony zosta ł zarzut zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . W toku post ę powania dowodowego z dniem 21 kwietnia 2007 r. uchylona zosta ł a ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, na podstawie której wszcz ę to w/w post ę powanie administracyjne. Miejsce jej zaj ęł a ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm.). Przepisy przej ś ciowe tej ustawy w art. 131 stanowi ą , ż e do post ę powa ń wszcz ę tych na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i nie zako ń czonych do dnia wej ś cia w ż ycie niniejszej ustawy stosuje si ę przepisy dotychczasowe. St ą d, dla oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie bezpo ś rednie zastosowanie ma art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi ą cy materialno-prawn ą podstaw ę prowadzonego post ę powania. Ad.I. Istot ą praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę jest bezprawne wykorzystywanie przez okre ś lonego przedsi ę biorc ę (lub zwi ą zek przedsi ę biorców) si ł y rynkowej wynikaj ą cej z jego pozycji na rynku w ł a ś ciwym, podejmowane w celu ograniczenia samodzielno ś ci pozosta ł ych uczestników rynku oraz przymuszania ich do funkcjonowania na rynku w warunkach mniej korzystnych ani ż eli te, które panuj ą na rynku konkurencyjnym. Zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ... mo ż na przedstawi ć , zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy wy łą cznie przedsi ę biorcom lub ich zwi ą zkom. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów... definicja przedsi ę biorcy ma szeroki wymiar i nie dotyczy tylko przedsi ę biorców w rozumieniu ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, ale tak ż e innych podmiotów okre ś lonych w tym przepisie. W pi ś miennictwie przyjmuje si ę , ż e zwi ą zkami przedsi ę biorców w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów... s ą izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców, jak równie ż zwi ą zki tych organizacji. Konsorcjum Kamsoft SPIN ma charakter umowy cywilnoprawnej, jak wskazano wy ż ej, łą cz ą cej dwóch przedsi ę biorców Pani ą L. S. – K. oraz spó ł k ę SPIN. Tym samym podmiot ten nie spe ł nia definicji przedsi ę biorcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji 23 i konsumentów. Nie posiada osobowo ś ci prawnej, nie jest nigdzie zarejestrowany. Konsorcjum powsta ł o w celu realizacji okre ś lonego celu, a wykonanie warunków umowy zawartej z NFZ powierzono jednemu z jego cz ł onków - firmie Kamsoft, która reprezentuje w stosunku do NFZ Konsorcjum i która wykonuje warunki umowy zawartej z NFZ. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów... w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do post ę powania przed Prezesem UOKiK stosuje si ę przepisy Kodeksu post ę powania administracyjnego. Art. 105 kpa stanowi, ż e organ administracji pa ń stwowej wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie, co do jej istoty. Zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów... wymaga udowodnienia zawarcia porozumienia przez przedsi ę biorców lub ich zwi ą zek. Przes ł ank ą wst ę pn ą jest stwierdzenie, ż e strona post ę powania której stawia si ę zarzuty ma status przedsi ę biorcy lub zwi ą zku przedsi ę biorców. Bez wyst ą pienia tego elementu badanie czy dosz ł o do naruszenia zakazu wynikaj ą cego z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów… jest bezprzedmiotowe. Skoro zatem nie jest spe ł niona przez Konsorcjum Kamsoft SPIN podstawowa przes ł anka posiadania przymiotu przedsi ę biorcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów... umorzenie w stosunku do tego podmiotu prowadzonego post ę powania antymonopolowego jest uzasadnione. Ad. II i III Naruszenie interesu publicznoprawnego. W ś wietle art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji tej ustawy jest zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, ochrona przedsi ę biorców nara ż onych na stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i ochrona interesów konsumentów. Ze wzgl ę du na to, ż e ustawa ta nale ż y do sfery prawa publicznego ma ona zastosowanie tylko wówczas, gdy na skutek dzia ł a ń przedsi ę biorców naruszony jest interes publicznoprawny. Z naruszeniem interesu publicznoprawnego mamy do czynienia wtedy, gdy dzia ł aniami b ę d ą cymi przedmiotem post ę powania antymonopolowego zagro ż ony jest interes szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Ustawa chroni zatem konkurencj ę , jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym. Rozwini ę cie wskazanego wy ż ej stanowiska znalaz ł o potwierdzenie w wyroku S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 1217/98, który stwierdza, ż e: publicznoprawny charakter ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów powoduje, ż e ma ona zastosowanie wówczas, gdy jest zagro ż ony lub naruszony interes publiczny, polegaj ą cy na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Rynek taki funkcjonuje prawid ł owo, gdy zapewniona jest mo ż liwo ść powstania i rozwoju konkurencji. Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w takim rozumieniu, nale ż y uzna ć , zdaniem S ą du, jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery szerszego kr ę gu uczestników rynku gospodarczego tzn. dotycz ą konkurencji rozumianej, jako zjawisko charakteryzuj ą ce funkcjonowanie gospodarki. Organ antymonopolowy uzna ł , ż e w niniejszej sprawie przedmiotem ochrony ustawowej nie jest indywidualny interes wnioskodawcy (post ę powanie prowadzone by ł o na wniosek jednego 24 przedsi ę biorcy), lecz zapewnienie prawid ł owego funkcjonowania okre ś lonego rynku w ł a ś ciwego w tej sprawie. Tylko bowiem w warunkach konkurencji przedsi ę biorcy i konsumenci maj ą gwarancj ę realizacji zasady konstytucyjnej wolno ś ci gospodarczej i ochrony swoich praw. Mog ą bowiem wspó ł zawodniczy ć pomi ę dzy sob ą w celu osi ą gni ę cia maksymalnych korzy ś ci ekonomicznych ze sprzeda ż y swoich towarów lub us ł ug i zaspakaja ć nale ż ycie potrzeby odbiorców tych towarów lub us ł ug. O takim prawid ł owym funkcjonowaniu rynku decyduje wolne i nieskr ę powane dzia ł anie mechanizmów rynkowych popytu i poda ż y. Wszelkie zatem formy grupowych dzia ł a ń przedsi ę biorców, które ograniczaj ą dzia ł alno ść gospodarcz ą innych uczestników rynku i sztucznie zmieniaj ą warunki konkurencji na tym rynku w kierunku uprzywilejowania grupy wspólnie dzia ł aj ą cych przedsi ę biorców, prowadz ą do zakazanego prawem zniekszta ł cenia konkurencji na danym rynku w ł a ś ciwym. Zawarcie przez NFZ i Kamsoft porozumienia, którego pocz ą tek ma odzwierciedlenie w realizacji zapisów Umów serwisowych na lata 2004 i 2005 dotycz ą cych zasad wspó ł pracy przy wdra ż aniu programu informatycznego w 8 Oddzia ł ach i Centrali NFZ w postaci wprowadzenia do pakietu oferowanego ś wiadczeniodawcom obok programu KS-SWD, jednostanowiskowej wersji programu KS-SWD2, wspó ł pracuj ą cego z programem g ł ównym NFZ-KS-SIKCH przy sk ł adaniu przez ś wiadczeniodawców sprawozda ń w ramach zawartych kontraktów z NFZ oraz podj ę cie przez tych przedsi ę biorców dzia ł a ń maj ą cych na celu wyeliminowanie z rynku programów dla ś wiadczeniodawców programów konkurencyjnych firm (w tym programu firmy Klif) poprzez niepe ł ne i spó ź nione udost ę pnianie informacji dotycz ą cych standardów wymiany danych obowi ą zuj ą ce w latach 2004 i 2005, a tak ż e organizowanie w dniach 06 -16 stycznia 2004 r. szkole ń , na których polecano ś wiadczeniodawcom tylko jeden program firmy Kamsoft – jednostanowiskow ą wersj ę programu KS-SWD2, skutkuje negatywnie w stosunku nie tylko do wnioskodawcy niniejszego post ę powania antymonopolowego, ale równie ż do wszystkich innych faktycznych i potencjalnych producentów tego typu programów komputerowych. Uzna ć nale ż y, ż e w niniejszej sprawie zosta ł naruszony interes publicznoprawny, co uzasadnia ocen ę zachowania NFZ i Kamsoftu w ś wietle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zarzut stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na nadu ż yciu pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym lub zawarcie zakazanego prawem porozumienia organ antymonopolowy mo ż e postawi ć przedsi ę biorcom - art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów…. spe ł niaj ą cym kryteria definicji przedsi ę biorcy zawartej w art. 4 tej ustawy. W tym miejscu Prezes UOKiK pragnie si ę odnie ść do podnoszonego przez NFZ w trakcie ca ł ego post ę powania antymonopolowego zarzutu braku ze strony Funduszu legitymacji prawnej do bycia stron ą w post ę powaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a to ze wzgl ę du na brak przymiotu przedsi ę biorcy, którego takie post ę powanie mo ż e dotyczy ć . Organ antymonopolowy nie zgadza si ę z argumentacj ą podan ą przez NFZ, a to z tej przyczyny, ż e: 1. stosownie do tre ś ci art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsi ę biorc ę rozumie si ę nie tylko przedsi ę biorc ę , o którym mowa w ustawie z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej ( Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), ale równie ż osoby fizyczne i prawne, a tak ż e jednostki organizacyjne nie posiadaj ą ce osobowo ś ci prawnej, organizuj ą ce lub ś wiadcz ą ce us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które to 25 us ł ugi nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu powo ł anej wy ż ej ustawy, 2. do dnia 31 marca 2003 r. obowi ą zek organizowania ś wiadcze ń na rzecz osób obj ę tych powszechnym ubezpieczeniem zdrowotnym spoczywa ł na Regionalnych Kasach Chorych, które b ę d ą c instytucjami samorz ą dowymi reprezentowa ł y ubezpieczonych i posiada ł y na mocy art. 66 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 06 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28 poz. 153 ze zm.) osobowo ść prawn ą , 3. Instytucje te nie spe ł nia ł y, co prawda pierwszego kryterium definicji przedsi ę biorcy, gdy ż nie prowadzi ł y dzia ł alno ś ci gospodarczej, o której mowa w ustawie o swobodzie prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej, jednak spe ł nia ł y drugi warunek tj. kreowa ł y rynek us ł ug publicznych, a tym samym mog ł y podlega ć ocenie z punktu widzenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ( E. Modzelewska- W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002, str. 34), 4. NFZ wchodz ą c na mocy przepisów prawa w prawa i obowi ą zki Regionalnych Kas Chorych sta ł si ę tym samym nast ę pc ą prawnym tych Instytucji, a co za tym idzie b ę d ą c pa ń stwow ą jednostk ą organizacyjn ą posiadaj ą c ą osobowo ść prawn ą jest powo ł any nie tylko do wykonywania zada ń wynikaj ą cych z ustawy o jego powo ł aniu, ale tak ż e do zapewnienia ci ą g ł o ś ci udzielania ś wiadcze ń zdrowotnych ubezpieczonym, 5. stanowisko takie znajduje uzasadnienie w dotychczasowej linii orzeczniczej Prezesa UOKiK oraz S ą dowym – Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 01 kwietnia 2004 r. Sygnatura akt III SK 24/04. Tym samym organ antymonopolowy stwierdza, ż e NFZ przys ł uguje przymiot przedsi ę biorcy- w znaczeniu art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a tym samym dzia ł ania Funduszu mog ą by ć przedmiotem oceny w ś wietle przepisów tej ustawy. W odniesieniu do Kamsoftu przedsi ę biorca ten spe ł nia wszystkie kryteria, aby móg ł by ć uznany za podmiot post ę powania antymonopolowego. Podmiot jest w ł asno ś ci ą osoby fizycznej- Pani L. S. K. a dzia ł alno ść wykonywana jest na zasadzie wpisu do ewidencji prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej. Natomiast w stosunku do Konsorcjum post ę powanie antymonopolowe zosta ł o umorzone z przyczyn podanych w pkt I niniejszej decyzji. Rynek w ł a ś ciwy Dzia ł ania przedsi ę biorców, które stanowi ą praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę ujawniaj ą si ę na rynku w ł a ś ciwym w danej sprawie. Rynek ten okre ś la p ł aszczyzn ę wspó ł zawodnictwa konkurentów w prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. Ustalenie zatem rynku w ł a ś ciwego w sprawie ma istotne znaczenie dla prawid ł owego zastosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynkiem w ł a ś ciwym w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Rynek w ł a ś ciwy dla praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę wyznacza si ę pod wzgl ę dem przedmiotowym (rynek produktowy) oraz terytorialnie (rynek geograficzny). Rynek w ł a ś ciwy jest wi ę c efektem po łą czenia rynku towarów wzajemnie wymiennych 26 i geograficznym zasi ę giem terytorium, na którym do tej wymiany produktów dochodzi. W przypadku porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę polegaj ą cych na ograniczeniu dost ę pu do rynku lub eliminowaniu z rynku przedsi ę biorcy nie obj ę tego tym porozumieniem mog ą by ć one równie ż zawarte przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na odmiennych, jednak powi ą zanych ze sob ą rynkach ( Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów – Komentarz, E. Modzelewska-W ą chal, Twigger, Warszawa 2002, str. 82). W zwi ą zku tym Prezes UOKiK uzna ł , ż e w przedmiotowym post ę powaniu antymonopolowym wyznaczenie rynku w ł a ś ciwego w tej sprawie wymaga przedstawienia struktury rynków, które wzajemnie si ę przeplataj ą i wp ł ywaj ą na siebie. Pierwszym takim rynkiem jest krajowy rynek organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych, na którym dzia ł a NFZ. Jest to rynek ogólnokrajowy obejmuj ą cy swoim zasi ę giem 16 Oddzia ł ów NFZ. Na rynku tym NFZ, jako organizator reprezentuje ubezpieczonych, zawieraj ą c ze ś wiadczeniodawcami wybranymi w konkursach umowy na realizacj ę ś wiadcze ń zdrowotnych, w tym z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Na tak wyznaczonym rynku NFZ ma 100% udzia ł , gdy ż tylko jemu ustawodawca powierzy ł funkcj ę organizatora tych us ł ug. Aby rynek ten móg ł sprawnie funkcjonowa ć niezb ę dne s ą okre ś lone narz ę dzia wspomagaj ą ce jego funkcjonowanie. Narz ę dzia takie stanowi ą mi ę dzy innymi programy komputerowe dzia ł aj ą ce w NFZ, a s ł u żą ce rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ kontraktów-umów. W tym celu NFZ podzieli ł 16 Oddzia ł ów Wojewódzkich pomi ę dzy wybranych dwóch przedsi ę biorców- ComputerLand S.A. obecnie Sygnity S.A.) i Konsorcjum Kamsoft SPIN, w ramach którego dzia ł a Kamsoft. Przedsi ę biorcom tym powierzono zadanie opracowania i wdro ż enia systemu g ł ównego oraz programu u ł atwiaj ą cego ś wiadczeniodawcom rozliczanie wykonanych us ł ug w ramach zawartych z NFZ kontraktów. W przypadku firmy ComputerLand S. A. wdro ż y ł a ona w 8 Oddzia ł ach NFZ program g ł ówny System informatyczny NFZ, a po stronie ś wiadczeniodawców Pakiet Ś wiadczeniodawcy udost ę pniany bezp ł atnie przy zawieraniu umowy przez NFZ ze ś wiadczeniodawc ą . Natomiast firma Kamsoft w pozosta ł ych 8 Oddzia ł ach NFZ jest autorem programu g ł ównego KS-SIKCH oraz programu wspomagaj ą cego KS-SWD i jednostanowiskowej wersji KS- SWD2, które zosta ł y przekazane NFZ, a ten bezp ł atnie udost ę pni ł program KS-SWD i jednostanowiskow ą wersj ę KS-SWD2 ś wiadczeniodawcom. Jednak sprawne funkcjonowanie tych programów wymaga sta ł ego nadzoru i serwisowania. Zadania te powierzono w ł a ś nie firmie Kamsoft, jako firmie wiod ą cej w Konsorcjum Kamsoft SPIN. Firma ta w ramach us ł ug serwisowych wprowadzi ł a nowy program KS-SWD2, którego funkcjonalno ść jest zdecydowanie szersza ani ż eli programu KS-SWD. Nale ż y zatem przyj ąć , ż e z okre ś lonym wy ż ej rynkiem organizowania ś wiadcze ń zdrowotnych, na którym NFZ jest monopolist ą , zwi ą zany jest bardzo mocno drugi rynek- krajowy rynek programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ (KS-SIKCH, KS-SWD i KS-SWD2), a s ł u żą cych rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ kontraktów-umów, bez którego niemo ż liwe by ł oby sprawne organizowanie tych ś wiadcze ń . Na rynku tym dzia ł aj ą firma ComputerLand S. A. i Kamsoft, jako autorzy i serwisanci programów komputerowych dzia ł aj ą cych i wspó ł dzia ł aj ą cych z programem g ł ównym w NFZ. W przypadku firmy Kamsoft s ą to wskazane wy ż ej programy KS-SIKCH, KS-SWD i jednostanowiskowa wersja KS-SWD2. Na tak wyznaczonym rynku pozycja Kamsoftu wynosi 50% z racji obs ł ugi 8 Oddzia ł ów NFZ. Drugie 50% rynku nale ż y do ComputerLandu S. A. z racji obs ł ugiwania pozosta ł ych 8 Oddzia ł ów NFZ.. 27 Trzecim rynkiem zwi ą zanym z dwoma wskazanymi wy ż ej jest krajowy rynek programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ). Na tak wyznaczonym produktowo rynku dzia ł a wnioskodawca-Klif, który jest autorem komercyjnych programów komputerowych- Przychodnia Klif, Specjalistka Klif, Diagnostyka Klif, Ruch Chorych Klif zakupionych przez ś wiadczeniodawców maj ą cych zawarte umowy z NFZ na realizacj ę ś wiadcze ń zdrowotnych, w tym w ł a ś cicieli przychodni podstawowej opieki medycznej i wykorzystywanych przez nich mi ę dzy innymi do rozliczania umów zawartych z NFZ. Na rynku tym dzia ł a tak ż e Kamsoft poprzez ofertowanie komercyjnych wersji programów komputerowych s ł u żą cych ś wiadczeniodawcom. Programami tymi s ą : KS-SWD2 w wersji wielostanowiskowej, KS-MEDIS, KS-SOMED, KS-GABINET (odpowiednikiem tego programu jest program Klif- Przychodnia Klif). Nabywcami tych programów s ą placówki medyczne takie jak gabinety lekarskie, przychodnie podstawowej opieki medycznej, przychodnie specjalistyczne, szpitale, laboratoria diagnostyczne. Rynek ten w uj ę ciu geograficznym jest rynkiem krajowym, gdy ż zarówno Klif, jak i Kamsoft oferuj ą w sprzeda ż y swoje programy wszystkim ch ę tnym ś wiadczeniodawcom zainteresowanym wspó ł prac ą z NFZ w 16 jego Oddzia ł ach na terenie kraju. Zakupuj ą c wskazane powy ż ej programy komercyjne ś wiadczeniodawcy maj ą zapewnion ą kompleksow ą obs ł ug ę swojej placówki zarówno po stronie pacjent – ś wiadczeniodawca, jak i ś wiadczeniodawca - NFZ. Istniej ą cy do 2004 r., a wi ę c do momentu wprowadzenia na rynek przez Kamsoft, jako wersja bezp ł atna jednostanowiskowa programu KSWD2, bezp ł atny program KS-SWD nie dawa ł mo ż liwo ś ci wykorzystania go, jako programu umo ż liwiaj ą cego szersze zastosowanie, ani ż eli tylko rozliczenie zawartej z NFZ umowy, czyli funkcji raportuj ą co-sprawozdawczej zwi ą zanej z przekazaniem i wymian ą danych sprawozdawczych. Z tych wzgl ę dów ś wiadczeniodawcy zainteresowani byli zakupem programów komercyjnych, które mia ł y szersze mo ż liwo ś ci zastosowania, ani ż eli KS-SWD. Natomiast w momencie pojawienia si ę programu KS-SWD2 wraz z dzia ł aniami marketingowymi dotycz ą cymi jego wersji jednostanowiskowej prowadzonymi przez Kamsoft wspólnie z NFZ, ś wiadczeniodawcy zacz ę li przechodzi ć na ten program, jako bezp ł atny, a daj ą cy szersze mo ż liwo ś ci ani ż eli dotychczasowy bezp ł atny KS-SWD. Równie ż zapewnienia producenta- Kamsoftu o docelowych mo ż liwo ś ciach wykorzystania KSWD2, do komputeryzacji ca ł ej jednostki medycznej, postawi ł y ś wiadczeniodawców przed dylematem, czy zrezygnowa ć z programu Klifu i innych komercyjnych programów i przej ść na program Kamsoftu w celu unikni ę cia problemów rozliczeniowych z NFZ, czy te ż pozosta ć przy tych programach nara ż aj ą c si ę na problemy z ich wykorzystaniem do rozliczania umów z NFZ, gdy ma si ę mo ż liwo ść przej ś cia na bezp ł atn ą jednostanowiskow ą wersj ę KS-SWD2 Kamsoftu i zapewnienia producenta o funkcjach docelowych tego programu porównywalnych z pracuj ą cym na ich komputerach programami komercyjnymi innych autorów w tym Klifu. Utrudnienia zwi ą zane z korzystaniem z programu Klifu pojawi ł y si ę ju ż w styczniu 2004 r. i wyst ę powa ł y prawie do ko ń ca 2005 r. co wynika ł o nie ze z ł ego serwisowania Klifu, lecz z braku informacji umo ż liwiaj ą cych dostosowanie tego programu do zmienianych standardów wymiany danych w NFZ. Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e rynkiem w ł a ś ciwym produktowo w tej sprawie jest rynek programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ (KS-SIKCH, KS-SWD i KS- SWD2), a s ł u żą cych rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ 28 kontraktów-umów. Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie w tej sprawie zosta ł wyznaczony obszar kraju ze wzgl ę du na fakt, ż e NFZ jest jedynym podmiotem zajmuj ą cym si ę organizacj ą ś wiadcze ń zdrowotnych w Polsce, a wybrane przez niego dwie firmy opracowa ł y i serwisuj ą programy komputerowe dzia ł aj ą ce w 16 Oddzia ł ach NFZ. Porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Poj ę cie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę zawarte jest w art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ..., który okre ś la formy, w jakich dochodzi do zawarcia porozumienia, a to umowy zawierane mi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami, albo niektóre postanowienia tych umów, uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, uchwa ł y lub inne akty zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. Zgodnie z orzecznictwem europejskim porozumienie to tak ż e praktyka uzgodniona stanowi ą ca ś wiadome zast ą pienie zwi ą zanej z ryzykiem konkurencji przez praktyczn ą wspó ł prac ę i zak ł ada z jednej strony koordynacj ę mi ę dzy przedsi ę biorcami, a z drugiej faktyczne zachowanie ukierunkowane na praktyczn ą wspó ł prac ę (ETS sygn.1975,1663 „Suiker Unie”; sygn. 1998. I-3163). Warunkiem wystarczaj ą cym by zakwalifikowa ć dany uk ł ad jako porozumienie, zgodnie z definicj ą o której mowa w art. 85(1) Traktatu jest stwierdzenie, ż e rozpatrywane przedsi ę biorstwa wyrazi ł y wspólny zamiar podj ę cia okre ś lonych dzia ł a ń na rynku (sprawa nr: T-1/89 Rhone-Poulenc v Komisja [1991] ECR II-867, ust. 120). Podobnie w orzecznictwie polskim przyjmuje si ę za stanowiskiem S ą du Najwy ż szego (sygn. akt III SK 44/04), ż e zakazane art. 5 porozumienia obejmuj ą nie tylko ocenianie konkretnego zachowania si ę przedsi ę biorców ale tak ż e i inne sytuacje. Porozumienie mo ż e przybra ć form ę skoordynowanych i uzupe ł niaj ą cych si ę zachowa ń dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców na rynku w ł a ś ciwym, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji na tym lub innym rynku. Artyku ł 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera przyk ł adowy katalog zakazanych porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę . Jednym z nich jest pkt 6, który stanowi, ż e zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest ograniczenie dost ę pu do rynku lub eliminowanie z rynku przedsi ę biorców nie obj ę tych porozumieniem. Przedmiotem porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę mo ż e by ć obrót towarami na jednym szczeblu obrotu (porozumienie poziome) lub na ró ż nych szczeblach (porozumienie pionowe). Porozumienia mog ą by ć zawierane nie tylko przez konkurentów, ale tak ż e przez podmioty ze sob ą nie konkuruj ą ce. Wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 wrze ś nia 2006 r. sygnatura akt VIA Ca 97/06 str. 14 stwierdza, ż e : „stosownie do art. 5 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest porozumienie, którego celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny istotny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Dla oceny dzia ł ania powoda, jako naruszaj ą cego zakaz obj ę ty w/w przepisem, nie jest konieczne stwierdzenie, czy zamierzony skutek nast ą pi ł , czy te ż nie. …… Zakazane przez przepis art. 5 29 Ustawy jest bowiem ju ż samo dzia ł anie w celu ograniczenia lub naruszenia konkurencji, a dobrem chronionym jest swobodna konkurencja, która zgodnie z wol ą ustawodawcy nie mo ż e podlega ć ograniczeniom przez dzia ł ania innych”. Tym samy w ś wietle artyku ł u 5 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ocenie podlega tak ż e sam zamiar ograniczenia konkurencji. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skoordynowanymi dzia ł aniami dwóch przedsi ę biorców: Kamsoftu i NFZ. Ocena celu tych dzia ł a ń w oparciu o zgromadzony materia ł dowodowy w tej sprawie daje podstawy do przyj ę cia, ż e ze strony Kamsoftu dosz ł o do wyra ż enia aktu woli wspólnego dzia ł ania z NFZ w celu ograniczenia konkurencji na rynku nie b ę d ą cym przedmiotem zawartych umów serwisowych z NFZ, a ze strony NFZ akceptuj ą cego dzia ł ania Kamsoftu i wspólnie z nim promuj ą cego zachowania, których celem by ł o ograniczenie konkurencji na rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej ( w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie umów z NFZ) dosz ł o do wyra ż enia aktu woli dobrowolnego uczestnictwa w tym zakazanym prawem antymonopolowym porozumieniu. Trudno domniemywa ć , ż e NFZ b ę d ą c profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego nie zdawa ł sobie sprawy z tego, ż e dzia ł aj ą c wspólnie z Kamsoftem narusza prawo antymonopolowe i nie by ł w stanie przy do ł o ż eniu nale ż ytej staranno ś ci przewidzie ć skutków tych wspólnych dzia ł a ń . Tym bardziej, ż e w pocz ą tkowym okresie wspólnego dzia ł ania NFZ z Kamsoftem (stycze ń 2004 r. nast ą pi ł protest Klif i zg ł aszano do NFZ zapytania przez zaniepokojonych ś wiadczeniodawców, nast ą pi ł a wzmo ż ona dyskusja na forum internetowym ś wiadczeniodawców , co skutkowa ł o przed ł u ż eniem przez NFZ w 2004 r. i 2005 r. terminów do sk ł adania sprawozda ń przez ś wiadczeniodawców z realizacji umów) by ł informowany zarówno przez wnioskodawc ę , jak i przez ś wiadczeniodawców, ż e podejmowane wspólnie z Kamsoftem dzia ł ania ograniczaj ą konkurencj ę na jednym z rynków do tej pory konkurencyjnym. W ocenie organu antymonopolowego wspólne i skoordynowane na przestrzeni lat 2004 i 2005 dzia ł ania NFZ i Kamsoftu w postaci: - bezp ł atnego udost ę pnienia ś wiadczeniodawcom obok programu KS-SWD, jednostanowiskowej wersji programu KS-SWD2, którego autorem jest firma Kamsoft, a którego techniczne mo ż liwo ś ci wykraczaj ą poza funkcje niezb ę dne do rozliczania przez ś wiadczeniodawców zawartych umów z NFZ (czyli funkcj ę raportuj ą co-sprawozdawcz ą ), daj ą c mo ż liwo ść ca ł kowitej komputeryzacji jednostki ś wiadczeniodawcy, co sam przyzna ł i szeroko reklamowa ł producent tego programu Kamsoft (KS-SWD2 to ogromne potencjalne mo ż liwo ś ci, program stanowi fundament, na podstawie którego mo ż na stopniowo i tanio informatyzowa ć ca łą jednostk ę ), -organizowanie w styczniu 2004 r. przez NFZ wspólnie z pracownikami Kamsoftu, dzia ł aj ą cymi w ramach podpisanej przez NFZ Umowy serwisowej z Konsorcjum, szkole ń dla ś wiadczeniodawców w dniach 06-16 stycznia 2004 r., na których rozdano im bezp ł atn ą wersj ę jednostanowiskow ą programu KS-SWD2 opracowan ą przez Kamsoft i namawiano do korzystania wy łą cznie z programów tej firmy, gdy wersja wielostanowiskowa tego programu by ł a dost ę pna na rynku za op ł at ą wbrew zapisom łą cz ą cych strony umów serwisowych z 2004 i 2005 r., -publikowania przez NFZ, opracowanych przez Kamsoft, z opó ź nieniem i niekompletnych informacji dotycz ą cych standardów wymiany danych na rok 2004 i 2005, gdy firma Kamsoft mia ł a dost ę p i wykorzystywa ł a te informacje du ż o wcze ś niej ani ż eli konkurenci na rynku, co znacznie utrudnia ł o dostosowanie programów ś wiadczeniodawców korzystaj ą cych z oprogramowania innych firm ani ż eli Kamsoft do zmienianych wymaga ń sprawozdawczo ś ci w NFZ, 30 s ł u ż y ć mia ł y eliminacji z rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ) innych przedsi ę biorców, w tym wnioskodawcy. Nale ż y zaznaczy ć , ż e cz ęść tych dzia ł a ń nie zosta ł a zaniechana – pkt II sentencji decyzji, cz ęść z nich cechowa ł a jednokrotno ść stosowania (szkolenia w styczniu 2004 r.) pozosta ł e cechowa ł a ci ą g ł o ść stosowania na przestrzeni dwóch lat. O ile program KS-SWD oferowany bezp ł atnie ś wiadczeniodawcom, jako wspomaganie rozliczania umów z NFZ, posiada ł zaimplementowany interfejs daj ą cy mo ż liwo ść dostosowania programów innych producentów ani ż eli Kamsoft do programu g ł ównego NFZ - KS-SIKCH i spe ł nia ł tylko funkcje raportuj ą co-sprawozdawcze, o tyle przekazany ś wiadczeniodawcom przez firm ę Kamsoft na szkoleniach organizowanych dla nich przez NFZ i zamieszczony, jako plik do pobrania na stronach internetowych NFZ i Kamsoftu, program KS-SWD2 w wersji jednostanowiskowej dawa ł oprócz funkcji pozwalaj ą cej na rozliczanie umów o wiele wi ę ksze mo ż liwo ś ci ni ż wymagane do prawid ł owego przekazania do NFZ sprawozdania z wykonania umowy. Program, który docelowo mia ł zast ą pi ć KS-SWD (taka informacja o bezp ł atnej wymianie tego programu umieszczona by ł a na stronach internetowych Kamsoftu) stanowi ł konkurencj ę dla programów Klifu i innych przedsi ę biorców, którzy dzia ł ali na rynku komercyjnym programów komputerowych dzia ł aj ą cych u ś wiadczeniodawców, a s ł u żą cych do obs ł ugi ich jednostek podstawowej opieki medycznej -w tym rozliczaniu umów zawartych z NFZ). Program KS-SWD2 zosta ł wprowadzony na ten rynek nie na warunkach konkurencyjnych, lecz przy wykorzystaniu wspólnych dzia ł a ń Kamsoftu w NFZ z tytu ł u zwi ą zania umowami, które nie przewidywa ł y takich mo ż liwo ś ci dzia ł ania tych przedsi ę biorców, by ł y to umowy serwisowe zawarte na lata 2004, 2005. Zarówno wnioskodawca, jak i inni producenci programów dla ś wiadczeniodawców, aby zdoby ć klientów musieli oferowa ć swoje programy konkuruj ą c pomi ę dzy sob ą ich jako ś ci ą i cen ą . Natomiast w przypadku Kamsoftu i programu KS-SWD2 przedsi ę biorca ten w porozumieniu z NFZ wszed ł na ten rynek oferuj ą c bezp ł atnie swój program w wersji jednostanowiskowej, a podejmowane wspólnie z NFZ dzia ł ania mia ł y nak ł oni ć ś wiadczeniodawców do rezygnacji z innych programów na rzecz programu Kamsoftu i docelowo umo ż liwia ł y komputeryzacj ę ca ł ej jednostki medycznej ś wiadczeniodawcy pod k ą tem jednego producenta. Z drugiej strony fakt opracowania przez firm ę Kamsoft standardu wymiany danych w takiej formie, jak wskazali biegli, czyli dane by ł y niepe ł ne, by ł y braki w dokumentacji, publikowano dane w terminie uniemo ż liwiaj ą cym dostosowanie innych programów do wymogów sprawozdawczo ś ci NFZ w czasie okre ś lonym w umowach zawartych ze ś wiadczeniodawcami powodowa ł o to, ż e ci ostatni zacz ę li rezygnowa ć z programów innych ani ż eli autorstwa firmy Kamsoft, maj ą c uzasadnione okoliczno ś ciami sprawy prze ś wiadczenie, ż e ca ł y system sprawozdawczo ś ci NFZ zosta ł od stycznia 2004 r. przystosowany tylko do wymogów jednej firmy, czyli Kamsoftu. Te wspólne dzia ł ania NFZ i Kamsoftu zdecydowa ł y o antykonkurencyjnym celu porozumienia, tj. otworzy ł y firmie Kamsoft drog ę do opanowania rynku programów komputerowych s ł u żą cych ś wiadczeniodawcom do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ), a tym samym umo ż liwi ł y eliminowanie z tego rynku pozosta ł ych konkurentów. Wniosek taki wyp ł ywa z analizy nades ł anych odpowiedzi od wybranych ś wiadczeniodawców z Oddzia ł u NFZ w Lublinie oraz ustale ń faktycznych w sprawie dotycz ą cych danych uzyskanych z Oddzia ł u NFZ w Lublinie, gdzie na 1116 ś wiadczeniodawców na dzie ń 03 sierpnia 2004 r. z program Klifu korzysta ł o 41 ś wiadczeniodawców, a z program Kamsoftu 1015 (K-267). 31 Dodatkowo firma Kamsoft, jako autor opracowywanych corocznie nowych standardów wymiany danych dla NFZ, mia ł a mo ż liwo ść o wiele wcze ś niej zapoznania si ę z tymi danymi i wprowadzenia ich do w ł asnych programów (w 2004 r. udost ę pniono standardy 28 stycznia w celu zapoznania si ę z nimi przez innych przedsi ę biorców, w tym Klif, a Kamsoft ju ż 06 stycznia 2004 r. wprowadzi ł je i udost ę pnia ł ś wiadczeniodawcom na szkoleniach, jako program KS-SWD2). Powsta ł e w wyniku tych wspólnych dzia ł a ń zamieszanie i protesty zarówno Klifu, jak i ś wiadczeniodawców zmusi ł y NFZ do przed ł u ż enia terminu do sk ł adania sprawozda ń z realizacji umów zawartych z NFZ. Ten opisany mechanizm dzia ł ania znajduje odzwierciedlenie w opinii na str. 12, gdzie biegli stwierdzaj ą , ż e : „Zarówno aplikacja kliencka jak i aplikacja serwera, na mocy umowy z NFZ [ wyja ś nienie organu antymonopolowego: wymienione wcze ś niej umowy serwisowe na lata 2004-2005] by ł a opracowana przez Kamsoft. Równie ż format wymiany danych, wszystkie jego modyfikacje zwi ą zane z utrzymaniem i rozwojem systemu opracowa ł Kamsoft w porozumieniu z NFZ. Firma Kamsoft , w przypadku zmian zakresu danych, mog ł a równolegle modyfikowa ć oprogramowanie serwera i klienta korzystaj ą c z przygotowanych przez siebie regu ł walidacji. Pozostali producenci oprogramowania klienckiego nie mieli dost ę pu do tego typu informacji”. Taki schemat publikowania standardu wymiany danych powtórzy ł si ę tak ż e w nast ę pnym roku 2005 z tym, ż e jak stwierdzili biegli publikowane dane by ł y ju ż znacznie obszerniejsze- str.13 opinii – „Obecnie mo ż na zauwa ż y ć wzrost ilo ś ci publikowanych informacji na stronach internetowych NFZ [uszczegó ł owienie opisu plików wymiany danych, opis wersji itp.]”. Jednak zdaniem bieg ł ych, „….ca ł y czas system ten dzia ł a ł nieprawid ł owo powoduj ą c dla innych przedsi ę biorców, ani ż eli Kamsoft, utrudnienia i obawy czy uda si ę im na czas zd ąż y ć z dostosowywaniem programów”, ( opinia bieg ł ych str. 13 i 14 pkt 1.) „W analizowanym projekcie produkcji oprogramowania dla NFZ do ko ń ca 2005 r. nie dostrze ż ono ż adnych informacji o metodologii zastosowanej do procesu produkcyjnego oraz informacji o niektórych fazach powstawania oprogramowania – specyfikacja, testowanie wymaga ń . Nie s ą dost ę pne dokumenty potwierdzaj ą ce proces produkcji oprogramowania czy weryfikacji jako ś ci, a przede wszystkim dokumentacja systemu nie jest udost ę pniana firmom opracowuj ą cym aplikacje klienckie. 2. NFZ nie publikowa ł kompletu dokumentacji technicznej dotycz ą cej kolejnych wersji oprogramowania u ł atwiaj ą cej projektowanie aplikacji klienckich. 3. Brak jest mechanizmów informowania u ż ytkowników systemu o planowanych zmianach. 4. Dokumenty opisuj ą ce protokó ł komunikacji [format wymiany danych] z aplikacj ą pracuj ą c ą w NFZ, niezb ę dne do zaprojektowania aplikacji klienckich, s ą niekompletne i nieprecyzyjne. 5. Nie stosowano mechanizmów wersjonowania oprogramowania w przypadku sposobu przesy ł ania danych, co znacznie utrudnia dostosowanie oprogramowania do zmieniaj ą cych si ę za ł o ż e ń oraz str. 8 opinii –Dokumentacji tego typu ( wyja ś nienie organu antymonopolowego: umo ż liwiaj ą cej dostosowanie oprogramowania innych firm do wymogów oprogramowania NFZ ) nie uda ł o si ę odnale źć w opublikowanych materia ł ach na stronach internetowych NFZ. Przyk ł adem materia ł ów zawieraj ą cych powy ż sze informacje jest dokumentacja publikowana przez firm ę ComputerLand na potrzeby producentów oprogramowania klienckiego dla innych oddzia ł ów NFZ”. Dopiero w ramach zawierania nowych kontraktów na 2006 r., po wy łą czeniu z umowy serwisowej zawartej pomi ę dzy Konsorcjum Kamsoft SPIN i NFZ (umowa Nr ……… o ś wiadczenie us ł ug konserwacji systemu informatycznego wspomagania dzia ł alno ś ci Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12.04.2006 r.) programu w wersji jednostanowiskowej KS-SWD2, NFZ wcze ś niej, bo ju ż 27 pa ź dziernika 2005 r. opublikowa ł aktualizacj ę programu KS-SWD na 2006 r. daj ą c mo ż liwo ść ś wiadczeniodawcom dostosowania swoich 32 programów do nowych wymaga ń . Najistotniejsze przy ocenie tej sprawy, zdaniem organu antymonopolowego jest to, ż e w ramach zawartego porozumienia stworzono jednej firmie- Kamsoft mo ż liwo ś ci dzia ł ania na warunkach zdecydowanie korzystniejszych od tych jakie zaoferowano pozosta ł ym przedsi ę biorcom. Organ antymonopolowy w pe ł ni podziela ustalenia bieg ł ych w tym zakresie ( str. 12, 13 i 14 opinii bieg ł ych : „Dzi ę ki temu, ż e Kamsoft by ł projektantem specyfikacji plików wymiany danych, mia ł zdecydowan ą przewag ę na konkurencyjnymi producentami. Publikacja specyfikacji plików powinna znale źć si ę na stronach NFZ z odpowiednim wyprzedzeniem, tak aby inne firmy mog ł y si ę do niej dostosowa ć . (……..) Konieczno ść modyfikowania oprogramowania wraz ze zmieniaj ą cym si ę prawem implikuje konieczno ść cyklicznego modyfikowania danych przesy ł anych w systemie NFZ. Korzy ś ci ze specyfikowania, implementacji, wdra ż ania przez tego samego producenta zarówno aplikacji serwera, jak i aplikacji klienckich s ą oczywiste. (….) W firmie Kamsoft by ł a pe ł na ś wiadomo ść konieczno ś ci licznych zmian i modyfikacji oprogramowania klienckiego. Poprawne modyfikowanie oprogramowania serwera powinno by ć poprzedzone analiz ą zmian, które b ę d ą niezb ę dne do zaimplementowania w istniej ą cym oprogramowaniu klienckim. Wdro ż enie modyfikacji powinno zawiera ć etap implementacji zmian oraz testowania i weryfikacji. Czynno ś ci te s ą czasoch ł onne i nie mog ą by ć wykonane w krótkim terminie. (….) pkt 9 Uprzywilejowanie wynika tak ż e z krótkiego czasu mi ę dzy publikowaniem zmian a wprowadzeniem kolejnej wersji systemu)”. Opisane w sentencji niniejszej decyzji dzia ł ania mia ł y na celu doprowadzenie do opanowania przez Kamsoft kompleksowo ca ł ego rynku zarówno, je ż eli chodzi o programy komputerowe dzia ł aj ą ce w NFZ, a s ł u żą ce rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ kontraktów-umów (co formalnie i zgodnie z prawem dokona ł o si ę poprzez wygranie przetargu), jak i rynku programów komputerowych dzia ł aj ą cych po stronie ś wiadczeniodawców w zakresie programów s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ). Opisane w niniejszej decyzji wspólne dzia ł ania NFZ i Kamsoftu pomimo, ż e nie maj ą formy pisemnej, jako oddzielnego spisanego pomi ę dzy stronami dokumentu (dzia ł ania Kamsoftu nie by ł y by mo ż liwe bez aktywnej wspó ł pracy NFZ), wskazuj ą na zawarcie porozumienia, którego celem by ł o wyeliminowanie z rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ) wszystkich tych przedsi ę biorców, którzy nie brali w nim udzia ł u. Celem tego wzajemnego dzia ł ania mia ł o by ć doprowadzenie do rezygnacji przez ś wiadczeniodawców z programów innych firm, ani ż eli Kamsoft i doprowadzenie do komputeryzacji ca ł ej placówki medycznej przez jednego przedsi ę biorc ę - firm ę Kamsoft poprzez opracowanie i wdro ż enie programu KS-SWD2 daj ą cego o wiele wi ę ksze mo ż liwo ś ci komputeryzacji ca ł ej jednostki medycznej, których nie posiada ł program KS-SWD. Opisane wy ż ej dzia ł ania doprowadzi ł y do wzrostu zainteresowania ś wiadczeniodawców programem KS-SWD2 w wersji wielostanowiskowej. Ś wiadczy o tym gwa ł towny wzrost ilo ś ci sprzeda ż y wersji komercyjnej tego programu z ……… w roku 2003 do ……… w roku 2004 i ponowny spadek zainteresowania tym programem ju ż wobec wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego i powolnego og ł aszania przez NFZ szerszych danych dotycz ą cych standardów wymiany, które umo ż liwia ł y, chocia ż nie bez k ł opotów, dostosowanie innych programów do wymaga ń sprawozdawczo ś ci NFZ. W roku 2005 sprzedano tylko …….. wersje wielostanowiskowe KS-SWD2, a w roku 2006, do czerwca tylko …….. wersji. Nie mo ż na si ę w tym miejscu zgodzi ć z twierdzeniami Kamsoftu, ż e program KS-SWD2 jest tylko unowocze ś nion ą wersj ą programu KS-SWD i jest porównywalny z Pakietem ś wiadczeniodawcy oferowanym przez firm ę ComputerLand S. A.(obecnie Sygnity S.A.) 33 w pozosta ł ych o ś miu Oddzia ł ach NFZ. Jak wskazano wy ż ej firma ComputerLand S. A. oferuj ą c ś wiadczeniodawcom w ramach wspomagania sprawozdawczo ś ci NFZ ten Pakiet nie stworzy ł a równocze ś nie komercyjnej wersji tego programu, nie opracowa ł a go w wersji umo ż liwiaj ą cej komputeryzacj ę ca ł ej jednostki medycznej, nie wprowadzi ł a do niego mechanizmów uniemo ż liwiaj ą cych wspó ł prac ę z innymi dost ę pnymi na rynku programami, wreszcie nie organizowa ł a szkole ń wspólnie z NFZ dla ś wiadczeniodawców wskazuj ą c im, jako wymagany do sprawozdawczo ś ci w ł asny program. Nie mo ż na si ę równie ż zgodzi ć z tez ą , ż e opracowanie KS-SWD2 i udost ę pnienie bezp ł atnie jego wersji jednostanowiskowej w ramach opracowania standardu wymiany danych zwolni ł o Kamsoft z odpowiedzialno ś ci za dzia ł anie tego programu i nie by ł o mo ż liwe wykorzystanie go dla osi ą gni ę cia w ł asnych celów przez tego przedsi ę biorc ę , a wr ę cz przeciwnie firma Kamsoft tak ż e utraci ł a spor ą cz ęść rynku, gdy ż wersja wielostanowiskowa KS-SWD2 sprzedawa ł a si ę bardzo s ł abo. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e Kamsoft program KS-SWD2 zarówno w wersji jednostanowiskowej, jak i wielostanowiskowej reklamowa ł na swoich stronach internetowych i na szkoleniach organizowanych przez NFZ. To pracownicy Kamsoftu, dzia ł aj ą c w ramach Konsorcjum wspólnie z pracownikami NFZ oferowali ten program ś wiadczeniodawcom namawiaj ą c ich do przej ś cia na ten rodzaj wspó ł pracy przy opracowywaniu sprawozda ń z zawartych z NFZ umów. Udost ę pnienie wspólnie z NFZ ś wiadczeniodawcom programu KS-SWD2 bezp ł atnie w wersji jednostanowiskowej otworzy ł o Kamsoftowi drog ę do pe ł nej komputeryzacji placówek ś wiadczeniodawców i da ł o mo ż liwo ść oferowania im dalszych modu ł ów wspó ł pracy z tym programem ju ż za okre ś lon ą op ł at ą . Wniosek taki mo ż na wywie ść chocia ż by z faktu istnienia wersji komercyjnej KS-SWD2. Oczywi ś cie du ż a cz ęść ś wiadczeniodawców maj ą c mo ż liwo ść korzystania z bezp ł atnej wersji programu nie by ł a zainteresowana zakupem wersji wielostanowiskowej, chocia ż w tym okresie zauwa ż a si ę znaczny wzrost sprzeda ż y tego programu. Jednak w miar ę rozwoju samych placówek medycznych, a taki jest cel dzia ł alno ś ci gospodarczej ka ż dego przedsi ę biorcy, i corocznych zmian przez NFZ standardów wymiany danych wobec zmian sprawozdawczo ś ci, ś wiadczeniodawcy byliby zmuszeni do zaakceptowania warunków stawianych im przez firm ę Kamsoft. W tym czasie pozostali konkurenci Kamsoftu na tym rynku straciliby racj ę bytu, gdy ż nikt nie zdecydowa ł by si ę na zakup od nich programów. Tym samym nie s ą prawdziwe twierdzenia Kamsoftu o braku celu antykonkurencyjnego wspólnych dzia ł a ń z NFZ. Tym samym organ antymonopolowy uzna ł , ż e opisane wy ż ej wspólne dzia ł ania NFZ i Kamsoftu stanowi ą praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę poprzez zawarcie porozumienia na rynku programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ, a s ł u żą cych rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ kontraktów-umów i jako takie narusza art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odniesieniu do punktu II decyzji nakazano zaniechania dzia ł a ń uznanych za porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę w postaci bezp ł atnego udost ę pnienia ś wiadczeniodawcom obok programu KS-SWD, programu KS-SWD2, którego autorem jest firma Kamsoft, a który wykracza poza funkcje niezb ę dne do rozliczania przez ś wiadczeniodawców zawartych umów z NFZ, daj ą c mo ż liwo ść ca ł kowitej komputeryzacji jednostki medycznej ś wiadczeniodawcy, gdy ż program ten w dalszym ci ą gu jest dost ę pny, jako darmowy plik do pobrania na stronach Lubelskiego Oddzia ł u NFZ., a stwierdzenie NFZ, ż e jest to pomoc dla ś wiadczeniodawców jest ma ł o przekonywuj ą ce. Skoro program ten w zwi ą zku z tocz ą cym si ę post ę powaniem antymonopolowym i wej ś ciem w ż ycie nowego rozporz ą dzenia Ministra Zdrowia, które wprowadzi ł o obowi ą zek od 01 stycznia 2007 r. stosowania formatu XML przy sk ł adaniu sprawozda ń przez ś wiadczeniodawców do NFZ, 34 zosta ł zdj ę ty ze stron g ł ównych NFZ i Kamsoftu i nie spowodowa ł o to komplikacji u ś wiadczeniodawców przy przesy ł aniu przez nich danych do NFZ to pozostawienie go w jednym Oddziale NFZ, wskazuje w dalszym ci ą gu na promowanie jednego przedsi ę biorcy - Kamsoftu. Do takich wniosków sk ł ania tak ż e wypowied ź dyrektora informatycznego NFZ, który na forum internetowym wypowiada si ę sceptycznie o otwarciu rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ)- dyskusja na forum w aktach sprawy. W odniesieniu do punktu III decyzji, a dotycz ą cego uznania za porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę dzia ł a ń w postaci: 1. organizowania przez NFZ wspólnie z pracownikami Kamsoftu dzia ł aj ą cymi w ramach podpisanej przez NFZ Umowy serwisowej z Konsorcjum szkole ń dla ś wiadczeniodawców w dniach 06-16 stycznia 2004 r., na których rozdano im bezp ł atn ą wersj ę jednostanowiskow ą programu KS-SWD2 opracowan ą przez Kamsoft i namawiano do korzystania wy łą cznie z programów tej firmy, gdy wersja wielostanowiskowa tego programu by ł a dost ę pna na rynku za op ł at ą , 2. publikowania przez NFZ, opracowanych przez Kamsoft z opó ź nieniem niekompletnych informacji dotycz ą cych standardów wymiany danych na rok 2004, 2005, gdy firma Kamsoft mia ł a dost ę p i wykorzystywa ł a te informacje du ż o wcze ś niej ani ż eli konkurenci na rynku, co znacznie utrudnia ł o dostosowanie programów ś wiadczeniodawców korzystaj ą cych z oprogramowania innych firm ani ż eli Kamsoft do zmienianych wymaga ń sprawozdawczo ś ci w NFZ, stwierdzono zaniechanie stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę ze wskazaniem dwóch dat granicznych dotycz ą cych punktu 1. – 16 stycznia 2004 r. i punktu 2. -27 pa ź dziernika 2005 r. stwierdzonej praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , gdy ż : - szkolenia organizowane przez NFZ wspólnie z Kamsoftem mia ł y miejsce tylko w styczniu 2004 r. w dniach 06- 16 stycznia i nie prowadzono tego typu dzia ł a ń po wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego w sprawie wcze ś niejszej RLU- 410- 2/04/EW, które to materia ł y dowodowe w łą czono do post ę powania niniejszego, - opublikowane dnia 27 pa ź dziernika 2005 r. aktualizacje do KS-SWD na rok 2006, pomimo, ż e nie pozwala ł y na ca ł kowicie bezkolizyjne rozliczanie umów w innych programach, ani ż eli Kamsoftu, dawa ł y mo ż liwo ść dostosowania si ę do wymaga ń NFZ. Wy łą czono z umowy serwisowej na ten rok program KS-SWD2. Natomiast od 01 stycznia 2007 r. na razie tylko formalnie wprowadzono otwarte formaty danych w XML, ale równocze ś nie podj ę to kroki i wskazano daty ca ł kowitej zmiany zasad wspó ł pracy oprogramowa ń ś wiadczeniodawców z oprogramowanie NFZ. W tym miejscu organ antymonopolowy pragnie odnie ść si ę do twierdze ń Kamsoftu odno ś nie mo ż liwo ś ci zastosowania art. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 6 ustawy stanowi, ż e zakazu, o którym mowa w art. 5 nie stosuje si ę do: 1. porozumie ń zawieranych mi ę dzy konkurentami, których łą czny udzia ł w rynku w roku kalendarzowym poprzedzaj ą cym zawarcie porozumienia nie przekracza 5% ; 2. porozumie ń zawieranych mi ę dzy przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na ró ż nych szczeblach obrotu, których łą czny udzia ł w rynku kalendarzowym poprzedzaj ą cym zawarcie porozumienia nie przekracza 10%. W niniejszym post ę powaniu antymonopolowym, jako rynek w ł a ś ciwy, na którym ustala si ę udzia ł y przedsi ę biorców, którym postawiono zarzut stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł okre ś lony, jako krajowy rynek programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ a s ł u żą cych 35 rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ kontraktów-umów. Na rynku tym Kamsoft posiada udzia ł w wysoko ś ci 50% ze wzgl ę du na fakt opracowania i serwisowania tych programów w 8 Oddzia ł ach NFZ na terenie Polski. Tym samym nale ż y stwierdzi ć , ż e udzia ł tego przedsi ę biorcy w tak okre ś lonym rynku jest wi ę kszy ani ż eli ten wskazany przez ustawodawc ę , jako wy łą czenie spod zakazu zawierania porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę (10% w przypadku przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na ró ż nych szczeblach obrotu). Tym samym nie ma mo ż liwo ś ci uznania, ż e stwierdzone w niniejszej decyzji porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę , a wype ł niaj ą ce przes ł anki art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest wy łą czone spod zakazu artyku ł em 6 pkt 2 tej ustawy. Wskazywany przez Kamsoft udzia ł w rynku nie przekraczaj ą cy 10 % i na tej podstawie domaganie si ę wy łą czenia w oparciu o art. 6 ustawy o ochronie… dotyczy udzia ł u w zupe ł nie innym rynku- rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ). Nie jest to rynek w ł a ś ciwy w niniejszej sprawie, jest rynkiem na którym wyst ę puje skutek antykonkurencyjny zawartego pomi ę dzy przedsi ę biorcami porozumienia. Zatem udzia ł Kamsoftu w tym rynku nie stanowi podstawy do zastosowania art. 6 wskazanej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów… . IV. i V. Kara z tytu ł u zawarcia zakazanego prawem porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . Art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, ż e Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie nie wy łą czonym na podstawie art. 6 i art. 7, lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 8. Ustawa wprowadza zasad ę fakultatywno ś ci kar nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę i nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci nak ł adanej przez Prezesa UOKiK kary pieni ęż nej, który decyduje o zastosowaniu tej sankcji w ka ż dym konkretnym przypadku maj ą c na wzgl ę dzie funkcje, jakie taka kara ma spe ł nia ć . S ą to funkcje represyjne i prewencyjne. Przy ustalaniu wysoko ś ci kary bierze si ę równie ż pod uwag ę okres i stopie ń naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak równie ż okoliczno ś ci, czy przedsi ę biorca ju ż wcze ś niej narusza ł przepisy ustawy antymonopolowej. Kara pieni ęż na mo ż e by ć na ł o ż ona nie tylko wówczas, gdy towarzyszy sankcji administracyjnej na ł o ż onej na podstawie art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (stwierdzenie wraz z nakazem zaniechania stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę ) ale równie ż wówczas, gdy zachowanie przedsi ę biorcy lub zwi ą zku przedsi ę biorców przesta ł o narusza ć zakazy wynikaj ą ce z tej ustawy – art. 10 ust. 2, ale czyny te nie uleg ł y jeszcze przedawnieniu, ani nie s ą wy łą czone na podstawie art. 6 lub 7 tej ustawy. W zwi ą zku z faktem udowodnienia zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę przez NFZ i Kamsoft na rynku programów komputerowych dzia ł aj ą cych w NFZ, a s ł u żą cych rejestracji i monitorowaniu oraz rozliczaniu ś wiadcze ń zdrowotnych wykonywanych przez ś wiadczeniodawców w ramach zawartych z NFZ kontraktów-umów, które ograniczy ł o konkurencj ę na rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ) poprzez stosowanie dzia ł a ń opisanych w sentencji niniejszej decyzji nale ż y 36 przyj ąć , ż e dzia ł ania stanowi ą ce praktyk ę ograniczaj ą c ą konkurencj ę uzasadniaj ą ukaranie obydwu cz ł onków tego porozumienia, pomimo tego, ż e w istocie zawarte porozumienie dawa ł o korzy ś ci tylko jednej firmie Kamsoft. Wspólne dzia ł ania NFZ i Kamsoftu by ł y bezprawne i zawinione czego przedsi ę biorcy byli ś wiadomi ze wzgl ę du na reakcje ś wiadczeniodawców i konkurentów Kamsoftu. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e pomimo tego, i ż firma Kamsoft by ł a najbardziej aktywnym uczestnikiem zawartego porozumienia i osi ą gni ę te przez ni ą korzy ś ci finansowe zarówno te faktyczne (znaczny wzrost sprzeda ż y wersji wielostanowiskowej KS-SWD2 po wprowadzeniu na rynek w porozumieniu z NFZ bezp ł atnej wersji jednostanowiskowej KS- SWD2 ), a tak ż e te potencjalne ze wzgl ę du na cel, jaki temu porozumieniu przy ś wieca ł - monopolizacja rynku programów komputerowych s ł u żą cych do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ, co w pocz ą tkowej fazie wspólnych dzia ł a ń prze ł o ż y ł o si ę na ilo ść ś wiadczeniodawców korzystaj ą cych z programów Kamsoftu w Oddziale Lubelskim NFZ -na 1116 ś wiadczeniodawców z programów Kamsoftu korzysta ł o 1015, a z programu Klifu 41), oraz dzia ł ania w porozumieniu z NFZ w postaci wspólnych szkole ń , niekompletnego i zbyt pó ź nego publikowania standardów wymiany danych na lata 2004 i 2005 by ł y dokonywane z pe ł n ą ś wiadomo ś ci ą skutków. Efektem tych dzia ł a ń by ł o wypromowanie i wprowadzenie na rynek programów komputerowych s ł u żą cych ś wiadczeniodawcom do obs ł ugi jednostek podstawowej opieki medycznej (w tym umo ż liwiaj ą cych rozliczanie zawartych umów z NFZ) programu komputerowego jednej firmy Kamsoftu tj. KS-SWD2, który udost ę pniono ś wiadczeniodawcom bezp ł atnie, jako wersja jednostanowiskowa oferuj ą c równocze ś nie za op ł at ą wersj ę wielostanowiskow ą . Program ten stworzony zosta ł w taki sposób, aby umo ż liwi ć pe ł n ą komputeryzacj ę danej jednostki medycznej, co by ł o jednym z jego atutów podnoszonych przez Kamsoft, a potwierdzanych przez NFZ w kontaktach ze ś wiadczeniodawcami. Wykorzystuj ą c swoj ą pozycj ę w Konsorcjum (stworzonym tylko dla jednego celu komputeryzacji NFZ) firma Kamsoft ś wiadomie wprowadzi ł a równolegle oprócz programu KS-SWD2 takie utrudnienia techniczne poprzez nierzetelne i niepe ł ne opracowanie dokumentacji technicznej koniecznej do og ł oszenia przez NFZ standardów wymiany danych, a NFZ ś wiadomie godzi ł si ę na te dzia ł ania i pomaga ł je realizowa ć , co w praktyce uniemo ż liwi ł o dostosowanie do programu NFZ programów konkurentów Kamsoftu na rynku. Nale ż y zatem stwierdzi ć , ż e wspólne dzia ł ania Kamsoftu i NFZ w ramach stwierdzonego porozumienia w równym stopniu przyczyni ł y si ę do ograniczenia konkurencji na rynku w ł a ś ciwym wyznaczonym w tej sprawie. Dzia ł ania te charakteryzuje ci ą g ł o ść w okresie dwóch lat, co w przypadku tego rodzaju praktyki ograniczaj ą cej konkurencje skutecznie blokuje i narusza konkurencj ę na wyznaczonym rynku. Zakres stwierdzonej praktyki ograniczaj ą cej konkurencje jest szeroki, dotyczy rynku krajowego, pomimo, ż e cz ęść tych dzia ł a ń (szkolenia ś wiadczeniodawców by ł y przeprowadzane sonda ż owo tylko w jednym Oddziale NFZ w Lublinie), st ą d dotyka du ż ej ilo ś ci ś wiadczeniodawców i konkurentów Kamsfotu na tym rynku. Stopie ń zagro ż enia interesu publicznoprawnego w tej sprawie jest du ż y ze wzgl ę du na fakt, ż e zawarte porozumienie daje mo ż liwo ść wyst ą pienia negatywnych skutków w zakresie konkurencji ale tak ż e i konsumentów. Wskazane wy ż ej okoliczno ś ci s ą przes ł ankami wskazuj ą cymi na zaostrzenie wymiaru kary nak ł adanej przez organ antymonopolowy. Z drugiej strony okoliczno ś ciami maj ą cymi wp ł yw na na ł o ż enie kary w umiarkowanej wysoko ś ci jest to, ż e jest to pierwsze naruszenie konkurencji przez tych przedsi ę biorców dotycz ą ce stosowania porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę . W trakcie prowadzonego post ę powania antymonopolowego w tej sprawie przedsi ę biorcy sami zacz ę li ogranicza ć cel 37 zawartego porozumienia poprzez eliminacj ę z umowy serwisowej zawartej na 2006 r. programu w wersji jednostanowiskowej KS-SWD2 i zacz ę to udost ę pnia ć odpowiednio wcze ś niej (pa ź dziernik 2005r.) dane daj ą c tym samym czas ś wiadczeniodawcom i firmom komputerowym na dostosowanie ich programów do nowych wymaga ń programu NFZ. Specyfika dzia ł alno ś ci NFZ (zarz ą dzanie sk ł adkami ubezpieczonych w ca ł ym kraju) mo ż e powodowa ć trudno ś ci z w ł a ś ciw ą koordynacj ą tych dzia ł a ń wobec zmieniaj ą cych si ę co roku zasad kontraktowania us ł ug, co z kolei skutkuje konieczno ś ci ą zmian w systemie komputerowym dzia ł aj ą cym w NFZ. Nie mo ż e to powodowa ć usprawiedliwienia opisanych w niniejszej decyzji dzia ł a ń , jednak nak ł ad pracy zwi ą zany z dostosowanie nowych regu ł kontraktowania wp ł ywa na umiarkowan ą wysoko ść kary. okoliczno ś ciami ł agodz ą cymi wysoko ść na ł o ż onej na NFZ kary jest tak ż e, to, ż e udowodnione w niniejszej decyzji porozumienie ograniczaj ą ce konkurencj ę mia ł o na celu wzmocnienie na rynku tylko jednej firmy Kamsoftu, NFZ, jako drugi uczestnik tego porozumienia nie odniós ł w trakcie jego realizacji korzy ś ci takich, jak Kamsoft. Ponadto firm ą wiod ą c ą w tym porozumieniu by ł Kamsoft, jako autor programów komputerowych w NFZ i przedsi ę biorca, na którym spoczywa ł obowi ą zek opracowania i udost ę pnienia stosownej dokumentacji pozwalaj ą cej innym przedsi ę biorcom na dostosowanie ich programów komputerowych do wprowadzanych przez NFZ zmian dotycz ą cych kontraktowania ś wiadcze ń przez ś wiadczeniodawców. W zwi ą zku z tym organ antymonopolowy nak ł ada na: - Kamsoft kar ę pieni ęż n ą p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa w wysoko ś ci : 500.000,00 z ł , (s ł ownie: pi ęć set tysi ę cy z ł otych), co stanowi …….. % ( dane stanowi ą ce tajemnic ę przedsi ę biorcy) przychodu osi ą gni ę tego za 2006 r. przez Kamsoft, - na NFZ kar ę pieni ęż n ą p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa w wysoko ś ci: 500.000,00 z ł (s ł ownie: pi ęć set tysi ę cy z ł otych), co stanowi …… % (dane stanowi ą ce tajemnice przedsi ę biorcy) przychodu osi ą gni ę tego przez NFZ za 2006 r. Dysproporcja procentowa w odniesieniu do wielko ś ci przychodu wynika z si ł y finansowej przedsi ę biorców. NFZ b ę d ą c jedynym na rynku organizatorem us ł ug opieki zdrowotnej dla wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej uzyskuje z tego tytu ł u znacznie wy ż sze przychody od Kamsoftu, który jest jednym z wielu przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na terenie kraju, pomimo posiadania pozycji dominuj ą cej na jednym z wyznaczonych w tej sprawie rynków. Pomimo, ż e wysoko ść kary nie jest dolegliwo ś ci ą zbyt uci ąż liw ą dla tych przedsi ę biorców (maksymalny wymiar stanowi ł aby dla Kamsoftu kwota: …… z ł (dane stanowi ą ce tajemnice przedsi ę biorcy), co stanowi 10% przychodu osi ą gni ę tego za 2006 r., a dla NFZ kwota ……… z ł (dane stanowi ą ce tajemnice przedsi ę biorcy), co stanowi 10% przychodu osi ą gni ę tego za 2006 r.) uznano, ż e kary spe ł ni ą swoje funkcje represyjne i prewencyjne. Oceniaj ą c natomiast NFZ w aspekcie przes ł anek uzasadniaj ą cych na ł o ż enie kary na tego przedsi ę biorc ę organ antymonopolowy wzi ął pod uwag ę równie ż przes ł anki zwi ą zane ze specyfik ą dzia ł ania tego przedsi ę biorcy, a to, ż e: 1. NFZ b ę d ą c instytucj ą publiczn ą , realizuj ą c ustawowe cele do których zosta ł powo ł any powinien dok ł ada ć nale ż ytej staranno ś ci w dba ł o ś ci o interesy ś wiadczeniobiorców. 2. Przyczyniaj ą c si ę do monopolizacji rynku wskazanego w niniejszej decyzji ogranicza ł ś wiadczeniodawcom mo ż liwo ść swobodnego wyboru us ł ugodawcy przez co wp ł ywa ł na poziom kosztów prowadzonej przez nich dzia ł alno ś ci, a po ś rednio tak ż e na wysoko ść us ł ug oferowanych ubezpieczonym w NFZ. 38 VI. Koszty post ę powania antymonopolowego. Zgodnie z art. 75 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów organ antymonopolowy rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W niniejszym post ę powaniu stwierdzono zawarcie porozumienia przez dwie strony tego post ę powania tj. NFZ i Kamsoft. Zatem zgodnie z art. 69 ust. 1 wskazanej ustawy o ochronie… w post ę powaniu wszcz ę tym na wniosek strona przegrywaj ą ca spraw ę zobowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie, na jej żą danie, koszty niezb ę dne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wnioskodawca poniós ł koszty w wysoko ś ci op ł aty za wniosek 500,00 z ł i koszty opinii bieg ł ego w wysoko ś ci 12.444,00 z ł . Z ł o ż y ł wniosek o zwrot kosztów tego post ę powania. Tym samym strony, które naruszy ł y ustaw ę o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł y obci ąż one kosztami poniesionymi przez wnioskodawc ę w cz ęś ciach równych tj. w wysoko ś ci 6.472,00 z ł ka ż da z nich. Koszty te by ł y niezb ę dne i celowe do udowodnienia stosowania przez wskazanych w sentencji decyzji przedsi ę biorców praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , zatem ich zwrot wnioskodawcy jest w pe ł ni uzasadniony. Kar ę pieni ęż n ą nale ż y wp ł aci ć na konto UOKiK w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Numer konta NBP O/O Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Na postanowienie zawarte w punkcie VI niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje stronom za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 §1 pkt 1 i § 2 k.p.c. od niniejszej decyzji przys ł uguje stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Otrzymuj ą : 1. Narodowy Fundusz Zdrowia 2. Klif Sp. z o.o. 3. Pani L. S. – K. PI Kamsoft 4. Konsorcjum Kamsoft - SPIN