RLU-37/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Delegatura w Lublinie 20-079 Lublin, ul. Dolna 3-go Maja 5 Tel. (0-81) 532-35-31, 532-54-48, Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin, dnia 4 listopada 2005r. RLU – 410 – 03/05/PM Decyzja RLU Nr 37/2005 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 804, Nr 170 poz. 1652, z 2004 r. Nr 93 poz. 891, Nr 96 poz. 959), stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2002 r. Nr 18 poz. 172, z 2003 r. Nr 6 poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: odmawia si ę wszcz ę cia na wniosek Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Opolu Lubelskim, post ę powania antymonopolowego w sprawie zawarcia przez przedsi ę biorców skupuj ą cych owoce mi ę kkie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , poprzez ustalanie cen skupu truskawek na lokalnym rynku powiatu opolskiego w sezonie skupowym 2005 co mia ł o stanowi ć naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. porozumienie polegaj ą ce na ustalaniu, bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towarów. Uzasadnienie W dniu 22 czerwca 2005 r. do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie wp ł yn ął wniosek Rzecznika Konsumentów w Opolu Lubelskim o wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego wobec przedsi ę biorców prowadz ą cych skup owoców mi ę kkich na terenie powiatu opolskiego w zwi ą zku z podejrzeniem naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: ustawa antymonopolowa), poprzez zawarcie porozumienia maj ą cego na celu ustalenie mi ę dzy sob ą niskich cen skupu owoców mi ę kkich (truskawek). 2 W celu uzyskania dodatkowych informacji niezb ę dnych do rozstrzygni ę cia o wszcz ę ciu lub odmowie wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, Prezes Urz ę du zgodnie z art. 42 ust 2 ustawy antymonopolowej przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie stosowanych cen skupu truskawek na lokalnym rynku powiatu opolskiego. W trakcie w/w post ę powania wyja ś niaj ą cego wyst ą piono do przedsi ę biorców prowadz ą cych skup owoców mi ę kkich na terenie powiatu opolskiego o niezb ę dne informacje i wyja ś nienia. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Skup truskawek na terenie powiatu opolskiego w sezonie 2005 mia ł miejsce od po ł owy czerwca do po ł owy lipca bie żą cego roku. Nie wszyscy przedsi ę biorcy wskazani przez wnioskodawc ę , prowadz ą cy dzia ł alno ść zwi ą zan ą ze skupem owoców mi ę kkich, prowadzili skup truskawek. W wi ę kszo ś ci przypadków przedsi ę biorcy skupowali owoce w celu dalszej odsprzeda ż y owoców ś wie ż ych lub w postaci sch ł odzonej innym odbiorcom w kraju i zagranic ą . Prowadz ą cy skup truskawek informowali, ż e ceny skupu truskawek by ł y ustalane na podstawie cen zbytu oferowanych im przez ich odbiorców przy uwzgl ę dnieniu ich kosztów w ł asnych (transport, mycie, sortowanie, sch ł adzanie), jednocze ś nie stwierdzili, ż e nie dochodzi ł o do ż adnych spotka ń , czy ustale ń dotycz ą cych stosowanych cen skupu. Niskie ceny oferowane przez odbiorców, s ą bezpo ś rednio zwi ą zane z cenami surowca na rynkach mi ę dzynarodowych. Ceny w sezonie 2005r. s ą zdeterminowane przez fakt du ż ego importu z Chin tanich mro ż onych truskawek do krajów Unii Europejskiej (import mro ż onych truskawek jest przedmiotem ś ledztwa wszcz ę tego przez Komisj ę Europejsk ą na wniosek Polski). Spodziewany przez przedsi ę biorców, orientacyjny zysk zrealizowany na 1 kg skupionej truskawki wynosi od 0,01 z ł do 0,05 z ł w zale ż no ś ci od jako ś ci skupionego surowca. W trakcie prowadzonego post ę powania wyja ś niaj ą cego przeprowadzono ankiet ę dotycz ą c ą cen skupu truskawek na terenie powiatu opolskiego, stosowanych przez przedsi ę biorców, w poszczególnych dniach sezonu 2005r. Dzienne ceny skupu kszta ł towa ł y si ę odmiennie w zale ż no ś ci od podmiotu skupuj ą cego, ilo ś ci i rodzaju skupionego surowca (truskawka z szypu ł k ą lub bez szypu ł ki). Ś rednie ceny skupu truskawek (za kg) kszta ł towa ł y si ę : dla truskawki z szypu ł k ą od 0,60 z ł do 0,90 z ł , dla truskawek bez szypu ł ki od 0,82 z ł do 1,44 z ł . Wnioskodawca domaga si ę wszcz ę cia wobec „ przedsi ę biorców zajmuj ą cym si ę skupem owoców mi ę kkich na terenie powiatu opolskiego” post ę powania antymonopolowego pod zarzutem naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, poprzez „ podejrzenie zmowy obejmuj ą cej ustalenie mi ę dzy sob ą niskich cen skupu owoców”. Zdaniem wnioskodawcy przyk ł adem zakazanych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę by ł y niskie ceny skupu truskawek oferowane na terenie powiatu opolskiego jak równie ż ten sam ich poziom stosowany przez przedsi ę biorców. Wnioskodawca nie wskaza ł we 3 wniosku stron post ę powania, wymieni ł jedynie przedsi ę biorców zajmuj ą cych si ę skupem owoców mi ę kkich na terenie powiatu opolskiego. Wedle art. 5 ust. 1 ustawy antymonopolowej, zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Porozumienia takie mog ą polega ć w szczególno ś ci na: - ustalaniu, bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towarów (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej). W my ś l art. 4 pkt 4 ustawy antymonopolowej, przez porozumienia nale ż y rozumie ć : - umowy zawierane mi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów, - uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, - uchwa ł y lub inne akty zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. W niniejszej sprawie brak jest dowodów istnienia pomi ę dzy przedsi ę biorcami skupuj ą cymi truskawki zarzucanego przez wnioskodawc ę porozumienia w rozumieniu cytowanego wy ż ej art. 4 pkt 4 ustawy antymonopolowej. Przedsi ę biorcy skupuj ą cy owoce mi ę kkie o ś wiadczyli, ż e prowadzili dzia ł alno ść , dotycz ą c ą skupu owoców, samodzielnie bez konsultacji czy wymiany informacji z innymi podmiotami. Brak jest równie ż powi ą za ń kapita ł owych czy rodzinnych pomi ę dzy mini. Wniosku o istnieniu porozumienia nie mo ż na wywie ść w oparciu o art. 231 k.p.c. w zwi ą zku z art. 81 ustawy antymonopolowej, tj. w drodze tzw. domniemania faktycznego. W stanie faktycznym sprawy nie zaistnia ł y okoliczno ś ci, które czyni ł yby uprawnionym wniosek, i ż przedsi ę biorcy zawarli porozumienie maj ą ce na celu ograniczenie lub naruszenie konkurencji. W szczególno ś ci nie przemawia za istnieniem niedozwolonego porozumienia fakt, ż e dzienne ceny skupu stosowane przez poszczególnych przedsi ę biorców ró ż ni ł y si ę mi ę dzy sob ą ; by ł y bezpo ś rednio zwi ą zane z rodzajem i poda żą surowca w danym dniu i cen ą oferowan ą przez odbiorców finalnych. Z informacji uzyskanych od przedsi ę biorców wynika, ż e tegoroczne ceny truskawek s ą na niskim poziomie z powodu importu do krajów Unii Europejskiej mro ż onych truskawek z Chin i Maroka, co ma decyduj ą ce znaczenie na oferowane im ceny przez ich odbiorców zagranicznych. Poni ż ej przedstawiono ś rednie dzienne ceny skupu truskawek na terenie powiatu opolskiego w sezonie 2005 oraz ró ż nic ę pomi ę dzy najni ż sz ą i najwy ż sz ą cen ą oferowan ą przez przedsi ę biorców skupuj ą cych surowiec. 4 truskawka z szypu ł k ą (I klasa) truskawka bez szypu ł ki (I klasa) DATA ró ż nica pomiedzy max i min cen ą (z ł ) ś rednia cena w danym dniu (z ł /kg) ró ż nica pomiedzy max i min cen ą (z ł ) ś rednia cena w danym dniu (z ł /kg) 2005-06-15 0,37 0,68 0,66 0,93 2005-06-16 0,56 0,75 0,46 0,98 2005-06-17 0,41 0,66 0,30 0,82 2005-06-18 0,33 0,61 0,37 0,87 2005-06-19 0,22 0,61 - - 2005-06-20 0,26 0,61 0,37 0,89 2005-06-21 0,21 0,60 0,25 0,89 2005-06-22 0,24 0,63 0,25 0,90 2005-06-23 0,29 0,67 0,27 0,93 2005-06-24 0,34 0,70 0,47 1,00 2005-06-25 0,33 0,76 0,05 1,03 2005-06-26 - - 0,02 1,11 2005-06-27 0,35 0,80 0,40 1,06 2005-06-28 0,33 0,78 0,40 1,06 2005-06-29 0,30 0,72 0,46 1,09 2005-06-30 0,29 0,72 0,36 1,05 2005-07-01 0,35 0,71 0,47 1,10 2005-07-02 0,38 0,71 0,30 1,06 2005-07-03 - - 0,15 1,13 2005-07-04 0,39 0,70 0,20 1,13 2005-07-05 0,34 0,71 0,22 1,14 2005-07-06 0,47 0,72 0,47 1,21 2005-07-07 - - 0,43 1,25 2005-07-08 0,50 0,85 0,47 1,17 2005-07-09 0,47 0,84 0,47 1,25 2005-07-10 - - 0,75 1,38 2005-07-11 0,59 0,90 0,69 1,35 2005-07-12 0,50 0,85 0,80 1,40 5 2005-07-13 0,25 0,73 0,40 1,20 2005-07-14 - - 0,40 1,44 Jak wida ć z powy ż szego zestawienia, cena skupu truskawek zmienia ł a si ę w zale ż no ś ci od terminu skupu, co ma bezpo ś redni zwi ą zek z poda żą surowca. Widoczna jest równie ż ró ż nica pomi ę dzy maksymaln ą i minimaln ą cen ą oferowan ą , przez przedsi ę biorców skupuj ą cych surowiec. Równie ż spodziewany przez przedsi ę biorców zysk (na poziomie od 0,01 z ł do 0,05 z ł na 1 kg truskawek) nie przemawia za istnieniem niedozwolonego porozumienia. Zysk na tak niskim poziomie potwierdza jedynie fakt, ż e przedsi ę biorcy skupuj ą cy truskawki bezpo ś rednio od plantatorów musieli dostosowa ć swoje ceny skupu do cen oferowanych im przez ich kontrahentów odkupuj ą cych od nich surowiec. Z powy ż szego wynika, i ż w niniejszej sprawie nie mia ł o miejsca naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej, polegaj ą ce na zawarciu porozumienia maj ą cego na celu ustalenia cen skupu truskawek na terenie powiatu opolskiego Art. 85 ust. 1 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, odmówi ć wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego, je ż eli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urz ę du informacji wynika, ż e nie naruszono zakazu okre ś lonego w art. 5, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu okre ś lonego w art. 8 ustawy antymonopolowej. Poniewa ż z informacji zawartych we wniosku Powiatowego Rzecznika Konsumentów oraz z informacji posiadanych przez organ antymonopolowy, w tym zebranych w trakcie post ę powania wyja ś niaj ą cego, wynika, i ż powy ż sze przepisy nie zosta ł y naruszone, zasadne w niniejszej sprawie jest wydanie decyzji odmawiaj ą cej wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego przeciwko przedsi ę biorcom zajmuj ą cym si ę skupem owoców mi ę kkich na terenie powiatu opolskiego. Wobec powy ż szego nale ż a ł o orzec, jak w sentencji. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., przys ł uguje wnioskodawcy odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie, w terminie dwóch tygodni od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury w Lublinie Ewa Wiszniowska Otrzymuje: Powiatowy Rzecznik Konsumentów w Opolu Lubelskim